Wijziging van de Penitentiaire beginselenwet in verband met verruiming van de mogelijkheden van meerpersoonscelgebruik; Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28979, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

12-11-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

28979 nr. 4

10-11-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Huidige wettelijke regeling3. Meerpersoonscelgebruik in het licht van het internationale
recht4. Ervaringen met meerpersoonscelgebruika. Meerpersoonscelgebruik in een regime van algehele gemeenschapb. Meerpersoonscelgebruik in de noodvoorzieningen voor
drugskoeriersc. Meerpersoonscelgebruik in de ons omringende landen5. Inhoud van het wetsvoorstel6. Invoering van meerpersoonscelgebruika. Gefaseerde invoeringb. Gevolgen voor gedetineerdenc. Gevolgen voor het personeeld. Bouwkundige aanpassingen7. Verwachting ten aanzien van de capaciteit en financieringArtikelsgewijsArtikel 19Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28979Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 50 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 979Wijziging van de Penitentiaire beginselenwet in verband met verruiming
van de mogelijkheden van meerpersoonscelgebruiknr. 4VERSLAGVastgesteld 10 november 2003De vaste commissie voor Justitie1, belast met het voorbereidend
onderzoek van dit wetsvoorstel, heeft de eer als volgt verslag uit te brengen
van haar bevindingen. Onder het voorbehoud dat de regering de gestelde vragen
tijdig zal hebben beantwoord, acht de commissie de openbare beraadslaging
over dit wetsvoorstel voldoende voorbereid.1. InleidingDe leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het onderhavige wetsvoorstel. Deze leden zijn van mening dat gelet op de tekorten
in de tenuitvoerlegging de invoering van meerpersoonscelgebruik zowel wenselijk
als noodzakelijk is. Deze leden zijn van mening dat om tot een veiligere samenleving
te komen, straffen feitelijk en zonder onnodig uitstel ondergaan moeten worden
en dat er voor het insluiten van verdachten, die vanwege het acute recidivegevaar
consequent in preventieve hechtenis genomen moeten worden, capaciteit en effectieve
sancties nodig zijn.De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het voorliggende wetsvoorstel. Het wetsvoorstel strekt tot het verruimen van
de wettelijke mogelijkheden om in penitentiaire inrichtingen meer gedetineerden
op één cel te plaatsen. Deze leden hebben er begrip voor dat
het huidige ervaren gebrek aan voldoende celcapaciteit leidt tot een aantal,
soms onorthodoxe, maatregelen. Wel hebben deze leden nog de volgende vragen.De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
de voorgestelde Wijziging van de Penitentiaire beginselenwet in verband met
verruiming van de mogelijkheden van meerpersoonscelgebruik. Eerder hebben
zij aangegeven voorstander te zijn van een algemene invoering van de mogelijkheid
van meerpersoonscelgebruik. Het nu voorliggende voorstel voorziet in de wens
van deze leden. Zij hebben evenwel enkele vragen bij het voorstel.De leden van de SP-fractie hebben met kritische belangstelling kennisgenomen
van het onderhavige wetsvoorstel. Deze leden onderkennen ener1zijds het probleem van de vroegtijdige heenzendingen en
strafonderbrekingen als gevolg van structurele capaciteitsproblemen bij de
Dienst Justitiële Inrichtingen. Anderzijds is het de vraag of de invoering
van meerpersoonscelgebruik deze problemen zal oplossen. De aan het woord zijnde
leden achten het denkbaar dat onder omstandigheden bepaalde typen gedetineerden
een cel kunnen delen. Dat gebeurt immers nu al op basis van vrijwilligheid.
Een en ander laat echter onverlet dat deze leden verwachten dat deze maatregel
zal leiden tot meer gedetineerden die minimaal kunnen deelnemen aan activiteiten
en die gedwongen zijn een groot deel van de detentietijd met een ander door
te brengen. De leden van de SP-fractie hebben de volgende vragen aan de regering.De leden van de GroenLinks-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van onderhavig wetsvoorstel. Deze leden begrijpen dat de achterliggende gedachte
van het wetsvoorstel is om de effectiviteit van de strafrechtstoepassing te
vergroten, hetgeen wenselijk is. De leden van de GroenLinks-fractie willen
echter benadrukken dat de thans gekozen oplossing niet ten koste mag gaan
van de erkenning en waarborging van aan verdachten en veroordeelden toekomende
rechten. Om die reden is het wenselijk dat de regering in verband met de inbreuk
op de persoonlijke levenssfeer voorstaat maatregelen te nemen om die inbreuk
als gevolg van het delen van een cel zo beperkt mogelijk te houden.De leden van de fractie van D66 hebben met kritische belangstelling kennisgenomen
van het voorliggende wetsvoorstel, dat tot doel heeft meerpersoonscelgebruik
structureel mogelijk te maken. Met de regering achten deze leden het van groot
belang voor de rechtsorde dat sancties consequent ten uitvoer worden gelegd.
Daartoe is meer celcapaciteit nodig. Het plaatsen van meer personen op één
cel is, volgens deze leden, een uiterst middel om het gebrek aan celcapaciteit
op te heffen, gezien de mogelijke risico's voor het gevangenispersoneel en
voor resocialisatie van de gevangene. Deze leden vragen de regering uiteen
te zetten in hoeverre is overwogen om het gebrek aan celcapaciteit op andere
wijze op te heffen. Hoe verhouden de kosten van de aanpassing van huidige
cellen aan meerpersoonscelgebruik zich tot de kosten van het bouwen van sobere
nieuwe gevangenissen met cellen voor één persoon, zo vragen
de leden van de fractie van D66. Is overwogen om voormalige opvangcentra voor
asielzoekers om te bouwen tot gevangeniscellen, om celcapaciteit die de afgelopen
jaren is afgestoten opnieuw in gebruik te nemen en om flexibeler gebruik te
maken van de verschillende soorten celcapaciteit die reeds bestaat? Zo ja,
waarom is niet gekozen voor een van deze oplossingen, zo vragen deze leden.De leden van de fractie van de ChristenUnie hebben met belangstelling
kennisgenomen van het onderhavige wetsvoorstel. Het wetsvoorstel geeft deze
leden aanleiding tot een aantal vragen en opmerkingen.De leden van de SGP-fractie hebben met belangstelling van het wetsvoorstel
kennisgenomen. De algemene doelstelling om in een oplossing voor het tekort
aan celcapaciteit, behalve door uitbreiding, te voorzien door meerpersoonscelgebruik,
met name in huizen van bewaring, kunnen zij onderschrijven. Niettemin bestaat
bij hen de behoefte de regering enige vragen voor te leggen.2. Huidige wettelijke regelingDe leden van de PvdA-fractie zijn van mening dat het ten uitvoer leggen
van een vrijheidsstraf adequaat, tijdig en in overeenstemming met de huidige
rechtsregels dient te kunnen plaatsvinden. Daarbij is de onvoldoende
celcapaciteit in relatie tot de behoefte een hindernis. Deze leden beseffen
dat, afgezien van de eventuele beschikbare financiële middelen, het bouwen
van nieuwe locaties niet tijdig in de huidige behoefte kan voorzien. Deze
leden zijn van mening dat het probleem van een tekort aan celcapaciteit in
eerste instantie dient te worden opgelost door op ruimere schaal sancties
toe te passen, als het opleggen van taakstraffen en het opleggen van elektronisch
toezicht. Met andere woorden het opleggen van huisarrest en het opleggen van
penitentiaire programma's. Deelt de regering deze mening? Zo neen, waarom
niet?Een belangrijke reden voor de invoering van meerpersoonscelgebruik ligt
in het tekort aan capaciteit. De leden van de fractie van de VVD menen echter
dat ook zonder een capaciteitstekort er voldoende redenen zijn om over te
gaan tot meerpersoonscelgebruik. Het oogpunt van efficiëntie biedt naar
het oordeel van deze leden voldoende draagkracht voor de maatregel. Naar de
mening van de regering is meerpersoonscelgebruik zowel noodzakelijk als wenselijk.
Uit het gebruik van de term «wenselijk» leiden deze leden af dat
de maatregel meer is dan een noodzakelijke reactie op een tekort in capaciteit.In huizen van bewaring komt in het algemeen het regime van beperkte gemeenschap
voor. In gevangenissen komen alle soorten regimes voor. De leden van de SP-fractie
vragen de regering om een nadere motivering, los van financiële overwegingen,
waarom is afgeweken van het advies van de Raad voor Strafrechtstoepassing
en Jeugdbescherming om huizen van bewaring gereed te maken voor een regime
van algehele gemeenschap om zodoende het capaciteitstekort aan te pakken.
Verder vragen deze leden de regering de navolgende argumenten gemotiveerd
te weerleggen. Meermanscelgebruik zou inhumaan zijn wegens een gebrek aan
privacy, lucht en ruimte en wegens gevaar van besmetting. Meermanscelgebruik
kan leiden tot onderlinge intimidatie en geweldsgebruik, verhoging van beheersrisico's
en verschraling van het regime.De leden van de SGP-fractie missen in de memorie van toelichting een duidelijke
redengeving waarom wetswijziging noodzakelijk is, terwijl meerpersoonsgebruik
op dit moment reeds wordt toegepast. Op welke grenzen stuit de doelstelling
van de regering gegeven de bestaande wettelijke regeling?3. Meerpersoonscelgebruik in het licht van het internationale
rechtDe leden van de PvdA-fractie geven aan dat in de memorie van toelichting
uitvoerig op de mogelijkheden tot meerpersoonscelgebruik in relatie tot het
internationale recht wordt ingegaan. Aangegeven wordt onder andere dat van
onmenselijke of vernederende omstandigheden bijvoorbeeld sprake kan zijn indien:
een cel veel te klein is voor het aantal gedetineerden dat erin verblijft,
er veel minder bedden in een cel zijn dan het aantal gedetineerden dat in
de cel verblijft, de ventilatie van de cel onvoldoende is, de hygiënische
omstandigheden in de cel slecht zijn of het gebruik van het toilet slechts
onder toeziend oog van de celgenoten kan geschieden. Het kan niet anders dan
dat in Nederland afmetingen en voorzieningen over een «humane»
cel zijn vastgelegd. Gelet op onze recente historie zijn omvang en inrichting
van onze cellen in inrichtingen bestemd voor een regime van beperkte gemeenschap,
afgestemd op het gebruik van één cel door één
persoon. Nu deze cellen mogelijk door twee gedetineerden gebruikt zullen gaan
worden, vragen deze leden de regering om een program van eisen waaraan een
cel, die feitelijk voor meerdere personen wordt gebruikt, dient te voldoen.De leden van de PvdA-fractie hechten eraan dat er voldoende toetsbare criteria blijven bestaan teneinde ook bij meerpersoonscelgebruik humaniteit
te kunnen waarborgen. Zeker op terreinen als minimale afmetingen van een cel,
de luchtventilatie en de sanitaire voorzieningen zouden toetsbare criteria
beschikbaar dienen te zijn. Maar ook een onderwerp als de lengte van een bed
in de cel valt voor deze leden onder de meetbaarheid van een menselijke dan
wel een onmenselijke omstandigheid. Deze leden hebben berichten bereikt dat
in een aantal cellen slechts een bed met een lengte van 1.80 m zou passen.
In de «gewone» samenleving zijn de maten 1.90 m en 2.0 m meer
gangbaar dan die van 1.80 m. Valt het nog onder menswaardigheid indien personen
langer dan 1.80 m gedurende langere tijd in een te klein bed moeten slapen?Is de regering bereid voor meerpersoonscelgebruik zodanig toetsbare criteria
in een program van eisen op te stellen dat de humaniteit binnen het gedetineerden
regime gewaarborgd kan blijven?Met de Raad van State zijn de leden van de fractie van de VVD het eens
dat het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de
fundamentele vrijheden (EVRM) niet in de weg staat aan het plaatsen van meer
gedetineerden op één cel.De regering stelt zich op het standpunt dat er geen juridische belemmeringen
zijn om tot invoering van meerpersoonscelgebruik in een regime van beperkte
gemeenschap te komen, mits bescherming van de persoonlijke levenssfeer gerespecteerd
wordt. De leden van de SP-fractie vragen de regering uitdrukkelijk de voorgestelde
detentiesituatie te beoordelen aan de hand van alle relevante jurisprudentie
van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, meer in het bijzonder Dougoz
t. Griekenland6 maart 2001; Price t. VK 10 juli 2001; Valasinas t. Litouwen
24 juli 2001 en aan de maatstaven van het Comité ter preventie van
foltering (CPT).De aan het woord zijnde leden vragen de regering verder of nog gesproken
kan worden van bescherming van de persoonlijke levenssfeer als het gaat om
het delen van het toilet, douche en wastafel. Welke maatregelen zullen worden
getroffen als blijkt dat gedetineerden juist op deze punten ernstige geschillen
krijgen, zo vragen de leden.De leden van de D66-fractie merken op dat de regering het belang onderkent
van een humane detentiesituatie, mede in het licht van het internationale
recht. Gezien het feit dat het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, het
CPT en de United Nations Standard Minimum Rules for the Treatment of Prisoners,
strenge – en bepaalde gevallen: steeds strengere – eisen stellen
aan de humane detentiesituatie, vragen de leden van de fractie van D66 de
regering om expliciet aan te geven hoe haar voorstellen omtrent meerpersoonscelgebruik
zich verhouden tot de eisen die deze instanties en deze regelgeving stellen. 4. Ervaringen met meerpersoonscelgebruika. Meerpersoonscelgebruik in een regime van algehele gemeenschapDe leden van de PvdA-fractie zijn van mening dat naast het opleggen van
huisarrest en penitentiaire programma's in tweede instantie ook het, in ruimere
mate dan tot nu toe het geval is, toepassen van meerpersoonscelgebruik de
druk op de beperkte celcapaciteit kan verminderen. Minder gelukkig zijn deze
leden met de keuze van de regering deze capaciteitsuitbreiding te bereiken
door deze mogelijkheid ook in inrichtingen vallend onder het regime voor beperkte
gemeenschap zoals in huizen van bewaring het geval is, toe te passen. Tijdens
het rondetafelgesprek in de Tweede Kamer over meerpersoonscelgebruik, brachten
nagenoeg alle deskundigen naar voren dat meerpersoonscelgebruik zeker op een
verantwoorde en veilige manier kan worden toegepast, maar dat een belangrijke voorwaarde is dat de dagelijkse tijd van gezamenlijke insluiting zo
kort mogelijk dient te zijn. Inrichtingen met een regime van algehele gemeenschap
bieden daartoe veel betere mogelijkheden dan inrichtingen met een regime van
beperkte gemeenschap. Juist in een regime van beperkte gemeenschap wordt het
merendeel van de tijd in de celruimte doorgebracht. Uit de memorie van toelichting
blijkt dat ook de Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming de vraag
heeft opgeworpen of het mogelijk is om de huidige capaciteitsnood te lenigen
door gebruik te maken van meerpersoonscellen in een regime van algehele gemeenschap.
De regering geeft bij het beantwoorden van deze vraag aan dat wordt betwijfeld
of een intensiever gebruik van meerpersoonscellen in een regime van algehele
gemeenschap een substantiële bijdrage zal leveren aan het verminderen
van het huidige capaciteitstekort. Tevens geeft de regering aan dat de kostprijs
van het huidige regime van algehele gemeenschap aanmerkelijk hoger is dan
die van instellingen met een regime van beperkte gemeenschap in verband met
bouwkundige eisen en een grotere inzet van personeel. Deze antwoorden vinden
de leden van de PvdA-fractie onbevredigend. Indien binnen de huidige instellingen
voor algehele gemeenschap vaker meerpersoonscelgebruik zou kunnen worden toegepast,
kunnen er binnen deze regimes toch afdelingen of locaties worden vrijgespeeld,
die vervolgens aangewezen zouden kunnen worden als bestemd voor regimes met
beperkte gemeenschap. Hierdoor zou toch op eenvoudige wijze meer celcapaciteit
beschikbaar kunnen komen voor huis van bewaring capaciteit. De leden van de
fractie van de PvdA vragen de regering dan ook nog eens nadrukkelijk te bezien
of het mogelijk is de, voorgenomen uitbreiding van 1000 celplaatsen door het
gebruik maken van de mogelijkheden van meerpersoonscelgebruik, voornamelijk
te bewerkstelligen in inrichtingen vallend onder het regime van algehele gemeenschap.Deze leden vragen voorts inzicht in: de totale celcapaciteit die beschikbaar
is in inrichtingen vallend onder het regime voor algehele gemeenschap, de
totale celcapaciteit die beschikbaar is in inrichtingen die vallen onder het
regime van beperkte gemeenschap en de totale capaciteit die beschikbaar is
voor een individueel regime.De leden van de VVD-fractie vinden geen enkele aanleiding voor het idee
dat de plaatsing in een regime van beperkte gemeenschap impliceert dat de
gedetineerde ongeschikt is voor het delen van een cel.De regering geeft aan dat de diversiteit in de huizen van bewaring in
de weg staat aan de invoering van het regime van algehele gemeenschap. De
leden van de fractie van de VVD vragen de regering of deze diversiteit ook
in de weg staat aan de invoering van meerpersoonscelgebruik in de huizen van
bewaring. Bij meerpersoonscelgebruik is immers de omvang van de verblijfsgroep
beperkt. Zijn er in huizen van bewaring geen twee personen te vinden die bij
elkaar op één cel kunnen verblijven?Daar waar het wetsvoorstel mogelijk maakt om ook in een regime van beperkte
gemeenschap gedetineerden in één cel te plaatsen, vrezen de
leden van de GroenLinks-fractie door de plaatsing van twee gedetineerden op
een cel in de huizen van bewaring voor een toename van spanningen, met alle
gevolgen van dien. Dat het meerpersoonscelgebruik in een regime van algehele
gemeenschap niet tot noemenswaardige beheersproblemen of een toename van geweld
tussen gedetineerden heeft geleid doet daar niet aan af. Immers, in een regime
van algehele gemeenschap nemen gedetineerden overdag veelal deel aan activiteiten
en is het verblijf op cel overwegend voor de nacht. Kenmerkend voor een regime
van beperkte gemeenschap is echter dat gedetineerden veelal op cel verblijven
en slechts bij activiteiten deze gezamenlijk verrichten. Daar waar de ervaring
leert dat meerpersoonscelgebruik weinig problemen oplevert zolang zij gedurende
de dag buiten hun cel kunnen zijn en de inbreuk op de privacy
beperkt blijft tot de nachtelijke uren, is dat anders waar gedetineerden een
groot deel van de dag met elkaar in een kleine ruimte dienen te verblijven.
De leden van de GroenLinks-fractie vragen daarom de regering te voorzien in
een grotere mate van dagbesteding of afleiding en activiteiten buiten de cel.De eerste (positieve) bevindingen die uit de proef, die thans plaatsvindt
in het huis van bewaring te Tilburg, naar voren komen, dienen naar het oordeel
van deze leden met de nodige voorzichtigheid te worden benaderd. Een plaatsing
van twee gedetineerden op één cel op vrijwillige basis kent
nu eenmaal een groter draagvlak dan een door de inrichting «gedwongen»
plaatsing in een meerpersoonscel.Verder benadrukken de leden van de GroenLinks-fractie dat de populatie
in penitentiaire inrichtingen waar langgestraften verblijven anders is dan
de huizen van bewaring waar een grote variëteit aan gedetineerden zit.
Daar waar langgestraften geneigd zullen zijn de sfeer goed te houden omdat
ze nog een tijd met elkaar door moeten, hebben gedetineerden in de huizen
van bewaring, die veelal (nog) niet weten hoelang zij aldaar moeten blijven,
meer onzekerheden en frustraties, wat eerder zal leiden tot conflicten. Dat
maakt de populatie niet meteen ongeschikt voor het plaatsen in een meerpersoonscel,
maar deze leden vragen de regering of zij dat onderscheid onderkent. Ook bestaat
de vrees dat gedetineerden, nu de regering heeft aangegeven dat agressieve
gedetineerden niet in een meerpersoonscel zullen worden geplaatst, zich agressief
(gaan) gedragen om zodoende «recht» te krijgen op een eenpersoonscel.
Ten slotte vragen deze leden of niet reeds een toename van agressie te verwachten
valt, vanwege de verharding van de maatschappij in het algemeen en de gedetineerdenpopulatie in
het bijzonder.b. Meerpersoonscelgebruik in de noodvoorzieningen voor
drugskoeriersIn de noodvoorziening voor drugskoeriers worden meerdere personen in een
verblijfsruimte geplaatst. De leden van de SP-fractie vragen de regering welke
bezwaren daartegen vanuit het werkveld te berde zijn gebracht? In hoeverre
zijn de mensen daar als gevolg van het sober regime gehospitaliseerd?c. Meerpersoonscelgebruik in de ons omringende landenDe leden van de VVD-fractie steunen de gedachten, dat meerpersoonscelgebruik
gedetineerden minder vatbaar maakt voor resocialisatie, niet. Ervaring in
het buitenland en met het regime van de algehele gemeenschap, dat juist vaak
onderdeel uitmaakt van het terugkeertraject van een gedetineerde, geven hiertoe
geen aanleiding.In tegenstelling tot wat de regering in de memorie van toelichting schrijft
zijn de ervaringen met meerpersoonscelgebruik in de ons omringende landen
desastreus te noemen. De leden van de SP-fractie vragen de regering op dit
punt uitdrukkelijk om een nadere toelichting. Het komt deze leden onwaarschijnlijk
voor dat er geen enkel verband is tussen enerzijds de chaotische toestanden
in buitenlandse gevangenissen en de invoering van meermanscellen.De leden van de fractie van D66 signaleren dat de regering geen onderzoeken
bekend zijn naar meerpersoonscelgebruik in de ons omringende landen, voor
situaties waarin géén sprake is van overbevolking. Gevangenissen
in alle genoemde landen worden, volgens de regering, geconfronteerd met overbevolking.
De leden van de fractie van D66 vragen wat de regering verstaat onder overbevolking
van gevangenissen. Hoe reëel is het risico dat overbevolking van gevangenissen
zich ook in Nederland zal voordoen? Zullen zich in ons land niet soortgelijke
problemen voordoen als in de ons omringende landen? Welke onderzoeken
zijn de regering bekend over meerpersoonscelgebruik in «overbevolkte»
gevangenissen in de ons omringende landen? Is het juist dat er bijvoorbeeld
in Duitsland regelmatig sprake is van agressie en gevechten onder gedetineerden
die samen op één cel zitten? Welke gegevens zijn bekend over
agressie en meerpersoonscelgebruik in de Verenigde Staten?5. Inhoud van het wetsvoorstelDe leden van de SP-fractie vragen aan de regering hoeveel mensen op een
cel voor de regering aanvaardbaar is. Bovendien vragen deze leden de regering
hoeveel mensen op een cel tot optimale omstandigheden leiden.1Waar de jarenlange discussie over de meerpersoonscel thans tot een wetsvoorstel
heeft geleid, dient volgens de leden van de GroenLinks-fractie te worden opgepast
voor het zogenaamde hellend vlak. Deze leden vragen de regering of zij kan
garanderen dat de ontwikkeling waarin een steeds grotere mate van inbreuk
op de privacy van gedetineerden acceptabel wordt geacht, zich niet zodanig
voortzet dat in de toekomst meer dan twee personen op een cel kunnen worden
geplaatst.De leden van de fractie van D66 constateren dat volgens de regering het
plaatsen van méér dan twee gedetineerden op een cel vooralsnog
geen begaanbare weg is, gezien de ingrijpende verbouwing van penitentiaire
inrichtingen die dan vereist is. Ook blijkt uit het door de regering op pagina
5 van de memorie van toelichting aangehaalde onderzoeksrapport, dat gedetineerden
die met méér dan twee personen op één cel zitten
dat bijna allemaal als onprettig ervaren. Het lijkt aannemelijk dat het plaatsen
van méér dan twee gedetineerden op één cel ook
zal leiden tot meer agressie van gedetineerden tegenover bewakers en elkaar.
Is de regering bereid het aantal gedetineerden dat op één cel
kan worden geplaatst in dit wetsvoorstel te beperken tot twee personen? Zo
neen, waarom niet?De leden van de fractie van de ChristenUnie constateren dat het wetsvoorstel
ertoe strekt de reeds bestaande mogelijkheden voor meerpersoonscelgebruik
te verruimen. Ofschoon er reeds mogelijkheden daartoe bestaan, moet het onderhavige
wetsvoorstel wel degelijk worden gezien als een breuk in de tot dusverre gangbare
praktijk in Nederland, waar het meerpersoonscelgebruik tot op heden nog tot
de uitzonderingen behoort.Alhoewel de invoering van de uitbreiding van de mogelijkheden met de nodige
omzichtigheid wordt aangepakt, brengt dit met zich mee dat mogelijkerwijs
een proces in werking wordt gezet waarvan de einduitkomst is dat het individuele
celgebruik tot de uitzonderingen gaat behoren. De leden van de fractie van
de ChristenUnie vragen of dit inderdaad de gewenste uitkomst is. Zij vragen
daarnaast of dat betekent dat stelselmatig het merendeel van de cellen in
de justitiële inrichtingen voor meerpersoonsgebruik geschikt zal worden
gemaakt.De uitbreiding van het meerpersoonscelgebruik betreft vooralsnog het geschikt
maken van cellen voor twee personen. Het plaatsen van (nog) meer gedetineerden
in een cel stuit op de huidige omvang van de cellen. Deze zijn slechts voor
twee personen geschikt. Wat betekent dit gegeven voor mogelijke nieuwbouw
of ingrijpende verbouwing van justitiële inrichtingen? Blijft de bouw
van cellen voor ten hoogste twee personen een leidraad, zo vragen deze leden.Uit de memorie van toelichting is het de leden van de SGP-fractie niet
duidelijk geworden waarom de voorgestelde wijziging van artikel 21 in het
midden laat met hoeveel andere gedetineerden de verblijfsruimte kan worden
gedeeld. Wat is de overweging om geen maximumaantal te noemen?6. Invoering van meerpersoonscelgebruika. Gefaseerde invoeringHet meerpersoonscelgebruik wordt gefaseerd ingevoerd zodat alle risico's,
knelpunten en aandachtspunten in kaart kunnen worden gebracht. Gezien het
feit dat niet voorzien is in enigerlei wijze van evaluatie van deze wetswijziging,
vragen de leden van de PvdA-fractie op welke wijze de Tweede Kamer wordt geïnformeerd
over de knelpunten en ervaringen met het meerpersoonscelgebruik. Deze leden
denken dan met name aan ervaringen van het personeel, de gedetineerden en
eventuele beheersproblemen.b. Gevolgen voor gedetineerdenUit cijfers die op de internetsite van de Dienst Justitiële Inrichtingen
staan, blijkt dat in het jaar 2001 in totaal 47 905 personen gedetineerd
zijn geweest bij een celcapaciteit van circa 12 000. Hieruit valt, volgens
de leden van de PvdA-fractie, te concluderen dat er velen zijn die een relatief
korte periode in detentie zijn geweest. Kan de regering inzicht verschaffen
in de duur van de straffen, zo vragen deze leden. De leden van de PvdA-fractie
hebben daarbij de behoefte aan zicht op hoeveel:• straffen met een duur van maximaal zes weken• straffen met een duur van zes weken tot maximaal drie maanden• straffen met een duur van drie maanden tot maximaal één
jaar• straffen met een duur van één jaar tot maximaal twee
jaar• straffen met een duur van langer dan twee jaarde afgelopen vijf jaar op jaarbasis zijn opgelegd.Daarnaast bestaat er bij de leden van de PvdA-fractie behoefte aan inzicht
in het totale aantal gestraften dat zijn straf binnen het regime van een huis
van bewaring heeft uitgezeten en het totale aantal gestraften dat zijn straf
binnen het regime van een gevangenis heeft uitgezeten. Ook hier vragen deze
leden de overzichten op jaarbasis van de afgelopen vijf jaar.De vraag of een gedetineerde geschikt of ongeschikt is voor het delen
van een cel hangt naar de mening van de leden van de VVD-fractie af van een
individuele beoordeling van de persoon van de gedetineerde. De criteria voor
deze beoordeling zullen worden vastgelegd in een ministeriële regeling.
Deze leden vragen de regering inzicht te geven in de soort criteria die zij
in die regeling zal vastleggen. Welke gedetineerden zullen wel en welke gedetineerden
zullen niet voor meerpersoonscelgebruik in aanmerking komen? Hoe zal in dit
verband worden omgegaan met het fenomeen van de psychisch gestoorde gedetineerde?Tegen de beslissing van de directeur tot plaatsing in een meerpersoonscel
kan de gedetineerde beklag doen bij de beklagcommissie. De leden van de SP-fractie
vragen de regering wie zitting heeft in die commissie. Verder vragen zij de
regering of een gedetineerde de menswaardigheid van zijn detentiesituatie
als zodanig kan laten toetsen door een rechter en zo ja, bij welke rechter.Tevens rijst de vraag of de Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming
als beroepsinstantie bij penitentiaire geschillen nog onafhankelijk genoemd
kan worden nu zij bij herhaling verklaard tegenstander is van het voorliggende
wetsvoorstel.De door de regering voorgestane beleidswijziging beoogt de effectiviteit
van de strafrechtstoepassing – in termen van normbevestiging, vergelding
en vermindering van recidive – te vergroten. De leden van de SP-fractie vragen welke relatie de regering ziet tussen meerpersoonscelgebruik
en de vermindering van recidive in termen van resocialisatie op de langere
termijn.De leden van de GroenLinks-fractie vragen de regering of de thans voorstelde
mogelijkheid van plaatsing op een meerpersoonscel voldoende soelaas biedt
voor een effectieve tenuitvoerlegging van sancties.Deze leden vragen of het niet beter zou zijn de mogelijkheid tot plaatsing
op een meerpersoonscel slechts te gebruiken ter opvang van zogenaamde piekbelasting,
in plaats van een structurele oplossing te bieden voor het cellentekort. Kan
tot een effectieve tenuitvoerlegging gekomen worden door de druk op het gevangeniswezen
en inrichtingen voor ter beschikking gestelden te verlichten door de in- en
uitstroom te verbeteren, zoals – bijvoorbeeld – meer open varianten
van detentie, zo vragen de leden van de GroenLinks-fractie.De regering stelt voor om de criteria, waaraan gedetineerden moeten voldoen
om te worden geplaatst in een cel met meer personen, op te nemen in een ministeriële
regeling. Het lijkt, volgens de leden van de fractie van D66, gezien de grote
belangen die in het geding zijn, meer voor de hand te liggen om deze criteria
op te nemen in de wet zélf, zoals de NOvA voorstelt, of tenminste in
een algemene maatregel van bestuur, zoals de Raad van State voorstelt. Is
de regering hiertoe bereid, zo vragen de leden van de fractie van D66. Ook
vragen deze leden naar het soort criteria dat de regering zou willen toepassen.
Zou leeftijd één van deze criteria moeten zijn, om zo het zogenaamde
«besmettingsgevaar» te voorkomen van een «first offender»
die op één cel geplaatst wordt met een ervaren crimineel? Zou
strafduur één van die criteria moeten zijn? Welke rol zouden
psychologische eigenschappen van de gedetineerde moeten spelen bij het plaatsen
op één cel? Kan de regering ingaan op de (on-) mogelijkheid
van selectie op grond van psychologische criteria? Welke onderzoeksgegevens
zijn hieromtrent bekend?De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen naar de gevolgen voor
gedetineerden, in het bijzonder waar ook een inkrimping van de dagprogramma's
is aangekondigd, met als gevolg dat gedetineerden veel tijd met elkaar in
één cel zullen moeten doorbrengen.De leden van de fractie van de ChristenUnie maken zich zorgen, mede gelet
op het feit dat daar heel weinig gegevens over bekend zijn, over de gevolgen
van het meerpersoonscelgebruik voor de resocialisatie van gedetineerden en
de daarmee samenhangende recidivecijfers. Bestaan te dien aanzien, bijvoorbeeld
aan de hand van buitenlandse ervaringen, nadere gegevens, zo vragen de leden
van de fractie van de ChristenUnie. Immers, de aanname dat negatieve gevolgen
niet te verwachten zijn, wordt feitelijk slechts onderbouwd door de min of
meer retorisch gestelde opmerking dat er geen reden is om te veronderstellen
dat bij meerpersoonscelgebruik gedetineerden minder vatbaar zijn voor resocialisatie.
Deze leden wijzen er op dat onder andere tijdens het rondetafelgesprek in
de Tweede Kamer heel wat argumenten voor het tegendeel zijn gegeven. Zij vragen
de regering de gebezigde verwachting nader te onderbouwen.De leden van de SGP-fractie willen graag vernemen of bij de selectie van
gedetineerden de selectieadviescommissie en de executie-indicator een rol
spelen. Ook stellen zij de vraag of de leeftijd en de strafduur een rol kunnen
spelen bij selectie voor een meerpersoonscel.c. Gevolgen voor het personeelUitgangspunt voor de leden van de CDA-fractie bij de invoering van het
voorstel is handhaving van de veiligheid van het personeel. Is de regering voornemens zich te houden aan de garanties zoals neergelegd in de
uitspraak van de ondernemingskamer te Amsterdam? Is daarbij zicht op de financiering
van de in die uitspraak vastgelegde garanties?De leden van de SP-fractie vragen welke garanties de Staat (Ministerie
van Justitie) in het geschil voor de Amsterdamse ondernemingskamer heeft toegezegd
aan de groepsondernemingsraad.Hoe worden deze toezeggingen gefinancierd? De leden van de SP-fractie
vragen een gedetailleerd overzicht van de daarmee gepaard gaande financiële
mutaties binnen de begroting Dienst Justitiële Inrichtingen.De leden van de fractie van D66 vragen de regering waarom geen advies
is gevraagd aan organisaties van gevangenispersoneel, nu immers in het strategisch
akkoord is afgesproken meerpersoonscelgebruik slechts mogelijk te maken indien
er geen onverantwoord risico bestaat voor bewakers en gedetineerden.De leden van de fractie van D66 hechten veel waarde aan het beperken van
de risico's voor het gevangenispersoneel van het plaatsen van twee gedetineerden
op één cel; te meer daar in het strategisch akkoord is afgesproken
meerpersoonscelgebruik slechts in te voeren wanneer er geen onverantwoord
risico bestaat voor bewakers en gedetineerden.Volgens een uitspraak van de Amsterdamse ondernemingskamer van 3 juli
2003 is de groepsondernemingsraad van het gevangeniswezen onvoorwaardelijk
gerechtigd om naleving te vragen van de toezeggingen van het Ministerie van
Justitie inzake de omstandigheden waaronder meerpersoonscelgebruik mag worden
ingevoerd. Die toezeggingen betreffen onder meer de inzet van gekwalificeerd
personeel, gerichte trainingen, risico-inventarisatie en evaluatie en beschikbaarheid
van calamiteitenteams. Zal de regering deze toezeggingen daadwerkelijk integraal
gestand kunnen doen, vanaf het moment dat dit wetsvoorstel in werking treedt?
Welke middelen zijn beschikbaar voor de uitvoering van deze toezeggingen?
Zal de personele bezetting van gevangenissen hiertoe worden versterkt en,
zo ja, in welke mate? Zullen de kosten voor het gestand doen van deze toezeggingen
worden afgewenteld op het activiteitenprogramma in gevangenissen?Verwacht de regering dat de toezeggingen aan het gevangenispersoneel gestand
kunnen worden gedaan, nu uit het onderzoek van de Arbeidsinspectie blijkt
dat er continu sprake is van het overschrijden van de Arbeidstijdenwet in
penitentiaire inrichtingen? Welke gevolgen hebben deze overschrijdingen voor
de risico's voor het gevangenispersoneel van meerpersoonscelgebruik? Welke
maatregelen tegen het overschrijden van de Arbeidstijdenwet, zoals die geformuleerd
zijn in de nota Investeren in personele zorg Dienst Justitiële Inrichtingen,
zijn inmiddels uitgevoerd? Welke overige maatregelen treft de regering ter
voorkoming van het overschrijden van de Arbeidstijdenwet in penitentiaire
inrichtingen?De leden van de SGP-fractie stellen de vraag of de bij de uitspraak van
de Amsterdamse ondernemingskamer vastgestelde en vervolgens toegezegde garanties
voor het personeel gestand zullen worden gedaan en of de financiering hiervan
in toereikende mate is voorzien.d. Bouwkundige aanpassingenUitgegaan wordt van ongeveer 1000 cellen die geschikt zullen worden gemaakt
voor meerpersoonscelgebruik. Zijn dit allemaal bestaande cellen die worden
aangepast of is er ook sprake van geheel nieuwe capaciteit, zo vragen de leden
van de fractie van de VVD. Ook vragen zij hoe bij toekomstige nieuwbouw omgegaan
zal worden met meerpersoonscelgebruik. Zal voortaan een bepaald gedeelte van
de nieuwbouw bestaan uit meerpersoonscellen? Zo ja, welk gedeelte zal dit
zijn? De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen, mede in het verband
als stelselmatig het merendeel van de cellen in de justitiële inrichtingen
voor meerpersoonsgebruik geschikt zullen worden gemaakt, naar de omvang van
de kosten in verband met de verbouw van de 1000 cellen waarvan in het wetsvoorstel
wordt gesproken. Voor elke cel die geschikt wordt gemaakt is € 96,48
beschikbaar. Betekent dit dat de totale verbouw van 1000 cellen voor € 96 000,–
inclusief personeelskosten wordt gerealiseerd? Nemen met de uitbreiding van
het meerpersoonscelgebruik de gemiddelde exploitatiekosten van het celgebruik
toe of af? Zij stellen deze vraag mede tegen de achtergrond van de verwachting
dat de extra veiligheidsvoorzieningen voor het personeel vermoedelijk ook
de nodige investeringen zullen vragen.De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen daarnaast om welke
reden thans het meerpersoonsgebruik vooralsnog wordt beperkt tot ongeveer
1000 cellen.7. Verwachting ten aanzien van de capaciteit en financieringIndien de te realiseren capaciteitsuitbreiding, na het hebben verkregen
van het onder 4a gevraagde inzicht, nog niet volledig gevonden kan worden
zijn de leden van de PvdA-fractie van mening dat nadrukkelijker dan tot nu
toe gekeken dient te worden naar differentiatie naar vormen van faciliteiten
en voorzieningen die samen dienen te hangen met de duur van de opgelegde straf.
De mate van soberheid van een regime zou een relatie dienen te hebben met
de duur van de op te leggen straf.ArtikelsgewijsArtikel 19De leden van de fractie van de PvdA signaleren dat naar aanleiding van
opmerkingen van de Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming, dat
criteria voor plaatsing van gedetineerden in een persoonlijke dan wel op een
gedeelde cel ontbreken, de regering voorstelt aan artikel 19 van de Penitentiaire
beginselenwet een lid 3 toe te voegen waarin aan de minister de bevoegdheid
wordt toegekend de criteria te bepalen waaraan gedetineerden moeten voldoen
om in een meerpersoonscel te mogen worden ingesloten. De Raad van State heeft,
gelet op de grote belangen die in het geding zijn, geadviseerd de bedoelde
criteria te regelen bij algemene maatregel van bestuur. In de memorie van
toelichting geeft de regering aan dat een ministeriële regeling het best
zou passen bij de systematiek van de penitentiaire regelgeving. De leden van
de fractie van de PvdA onderschrijven de zienswijze van de Raad van State
en zijn met de Raad van State van mening dat de criteria geregeld dienen te
worden bij algemene maatregel van bestuur. De argumentatie dat een ministeriële
regeling het best zou passen bij de systematiek van de penitentiaire regelgeving
doet in de ogen van deze leden geen recht aan de voorgestelde ingrijpende
wijziging in ons gevangenisstelsel. De nadrukkelijk te toetsen persoonlijke
criteria op grond waarvan bepaald dient te worden welke persoon wel en welke
persoon niet geschikt wordt geacht voor een gemeenschappelijke detentie achten
deze leden van een totaal andere orde dan de veelal meer technische en zakelijke
criteria waaraan door de regering wordt gerefereerd. Deze leden hechten er
aan dat deze criteria zodanig wettelijk worden geregeld dat de inbreng van
de Kamer het best tot haar recht kan komen. Een algemene maatregel van bestuur
met een voorhangprocedure biedt daartoe een betere garantie dan de ministeriële
regeling. De leden van de fractie van de PvdA vragen de regering dan ook het
voorgestelde artikel 19 lid 3 zodanig te redigeren, dat de criteria waaraan
gedetineerden moeten voldoen om in een meer persoonscel te mogen
worden ingesloten, bij algemene maatregel van bestuur met voorhangprocedure
te regelen.De leden van de SP-fractie vragen waarom er gekozen is voor een ministeriële
regeling als het gaat om het opnemen van selectiecriteria om in aanmerking
te komen voor het delen van een cel. Welke invloed heeft de Tweede Kamer nog
om die criteria te beoordelen en/of te wijzigen, zo vragen deze leden. Het
wetsvoorstel bepaalt in artikel 19 dat een ministeriële regeling criteria
stelt over de plaatsing in een regime van algehele dan wel beperkte toepassing.
De Raad van State adviseert de bedoelde criteria te regelen bij algemene maatregel
van bestuur. Waarom legt de regering dat advies naast zich neer, zo vragen
de leden van de SP-fractie. Tevens rijzen de volgende vragen op dit punt:
speelt de selectie adviescommissie nog een rol en wat is de invloed van de
executie-indicator? Wordt er gedifferentieerd naar leeftijd? Hoe groot is
de kans dat een «first offender» bij een zware crimineel op cel
komt? Welke rol speelt de strafduur bij de selectie?Volgens de memorie van toelichting zullen de, nu nog bekende, criteria
voor plaatsing van gedetineerden in een persoonlijke dan wel gedeelde cel
in een ministeriële regeling op basis van een aan artikel 19 toe te voegen
derde lid worden opgenomen. In afwijking van het advies van de Raad van State,
zullen de criteria dus niet hun plaats vinden in een algemene maatregel van
bestuur. De voorkeur van de regering wordt gemotiveerd met de systematiek
van de penitentiaire regelgeving. Deze leden van de SGP-fractie verzoeken
om een uiteenzetting van deze systematiek en een motivering van de voorkeur
van de regering op basis hiervan.De voorzitter van de commissie,De Pater-van der MeerAdjunct-griffier van de commissie,De GrootXNoot1Samenstelling:Leden: Van de Camp (CDA), De Vries (PvdA), Van Heemst (PvdA), Vos (GL),
Rouvoet (CU), Adelmund (PvdA), De Wit (SP), Albayrak (PvdA), Luchtenveld (VVD),
Wilders (VVD), Weekers (VVD), De Pater-van der Meer (CDA), voorzitter, Çörüz
(CDA), Verbeet (PvdA), ondervoorzitter Lazrak (SP), Wolfsen (PvdA), Tonkens
(GL), De Vries (CDA), van Haersma Buma (CDA), Eerdmans (LPF), Van Vroonhoven-Kok
(CDA), Van Fessem (CDA), Straub (PvdA), Nawijn (LPF), Griffith (VVD), Van
der Laan (D66) en Visser (VVD).Plv. leden: Van Hijum (CDA), Dijsselbloem (PvdA), Timmer (PvdA), Halsema
(GL), Van der Staaij (SGP), Kalsbeek (PvdA), Van Velzen (SP), Tjon-A-Ten (PvdA),
Van Baalen (VVD), Blok (VVD), Hirsi Ali (VVD), Aasted-Madsen-van Stiphout
(CDA), Jager (CDA), Van Heteren (PvdA), Vergeer (SP), Arib (PvdA), Karimi
(GL), Buijs (CDA), Sterk (CDA), Varela (LPF), Joldersma (CDA), Ormel (CDA),
Van Dijken (PvdA), Hermans (LPF), Örgü (VVD), Lambrechts (D66) en
Rijpstra (VVD).XNoot1NRC Handelsblad 24 december 2002; «AbvaKabo: plaats drie man in
cel» Algemeen Dagblad 14 januari 2003: «Zalm wil vier man op cel». 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28979-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl