Voorjaarsbrief Zorg 2000; Brief minister en staatssecretaris met rapportage over stand van zaken en voortgang in meerjarenafspraken zorgsector
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27113, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

26-05-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

27113 nr. 2

17-05-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamRAPPORTAGE UITVOERING MEERJARENAFSPRAKEN 1. InleidingOpbouw rapportageWerkgroep Van Zijl2. AlgemeenInstrument MJATussentijds oordeelInformatievoorzieningProcedure tranche 20013. WachtlijstenWachtlijsten tranche 1999: totaal f 450,2 mln.3.1 Curatieve somatische zorgInzet financiële middelen en resultatenWachtlijsten Curatieve Somatische Zorg (bedragen x f 1
mln) Uitvoering Plan van aanpak wachtlijsten en wachttijdenInlopen wachtlijstenBeeldProductieafspraken versus realisatie (aantallen) AnalyseWachtlijsten vijf specialismenFiguur 1 Verloop in aantal wachtenden voor klinische opname Figuur 2 Verloop in aantal wachtenden voor dagopnameFiguur 3 Verloop in wachtenden langer dan een maandFiguur 4 Verloop in wachtenden, langer dan een maandFiguur 5 Verloop gemiddelde wachttijd voor klinische opname
in wekenFiguur 6 Verloop gemiddelde wachttijd dagverpleging in
wekenFiguur 7 Verloop in poliklinische toegangstijdOHO's en PTCA'sFiguur 8 OHO 1995 t/m 1999 wachtlijst totaal en wachtlijst
langer dan 3 maanden Figuur 9 PTCA 1995 t/m 1999 wachtlijst totaal en wachtlijst
langer dan 3 maandenConclusiesAanscherping aanpakInitiatief «De wachtlijsten de wacht aangezegd»
van PvdA/VNO-NCW3.2 Verpleging en verzorgingInzet financiële middelen en resultatenWachtlijsten Verpleging en verzorging (bedragen x f 1
mln) PGB V&V Aanpak wachtlijsten en wachttijdenIntegrale en uniforme wachtlijstenquêteWachtlijsten V&V Wachtlijsten verzorgingshuizen Frequentieverdeling van de gemiddelde wachttijd per verzorgingshuis Versnelling en intensivering implementatie plan van aanpak
wachtlijsten verpleging en verzorgingVersnellen capaciteitsuitbreidingEffectieve en daadwerkelijke inzet beschikbare middelenAanscherpen uitvoering plan van aanpak wachtlijsten3.3 GehandicaptenzorgInzet financiële middelen en resultatenWachtlijsten Gehandicaptenzorg (bedragen x f 1 mln) PGB verstandelijk gehandicapten Aanpak wachtlijsten en wachttijdenWachtlijsten gehandicaptenzorg per 1 januari 2000 3.4 Geestelijke gezondheidszorgInzet financiële middelen en resultatenWachtlijsten geestelijke gezondheidszorg (bedragen x f 1
mln) Aanpak wachtlijsten en wachttijdenAanvaardbare wachttijdenUniformering registratie wachttijden4. WerkdrukWerkdrukmiddelen tranche 1999: totaal f 309,6 mln.4.1 AlgemeenTotaaloverzicht middelen werkdruk en arbeidsmarktbeleid
(bedragen x f 1 mln) Flankerend beleid 19994.2 Curatieve somatische zorgWerkdruk curatieve somatische zorg (bedragen x f 1
mln) 4.3 Verpleging en verzorgingWerkdruk verpleging en verzorging (bedragen x f 1
mln) Plannen voor werkdrukverlichtingWerkdrukmiddelen 2000 sector Verpleging en Verzorging,
bedragen x f 1 mln Toelichting bij de tabelWerkgroep Van ZijlWerkdruk verzorgingshuizen 4.4 GehandicaptenzorgTabel werkdruk gehandicaptenzorg (bedragen x f 1
mln) Ad 2 Dagbesteding voor ernstig verstandelijk gehandicapten
in instellingenDagbesteding ernstig verstandelijk gehandicapten, mutatie
1999–2000 4.5 Geestelijke gezondheidszorgWerkdruk/arbeidsmarkt geestelijke gezondheidszorg (bedragen
x f 1 mln) 5. Overige onderwerpen5.1 Versterking positie patiënt5.2 GeneesmiddelenAfspraken in het kader van de meerjarenafsprakenGevraagde prestatiegegevens door de werkgroep Financiële
Verantwoordingen (werkgroep Van Zijl)InleidingOverheveling buiten WTG – middelenEffecten in financiële zin (koopkracht) en zo mogelijk
ook in medische zin voor chronisch ziekenModernisering GVSFinanciële omvang van mogelijke bijbetalingen door
patiëntenSubstitutie naar andere geneesmiddelenWijzigen van het verstrekkingenbesluit/nieuwe geneesmiddelen(Wachtkamer)geneesmiddelen opgenomen in bijlage 1B, periode
1999 Afgewezen geneesmiddelen 1999 Overzicht wachtkamergeneesmiddelen; periode 1999 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27113Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 129 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 113Voorjaarsbrief Zorg 2000nr. 2BRIEF VAN DE MINISTER EN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN
EN SPORTAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 17 mei 2000Zoals aangekondigd in de op 9 mei 2000 verzonden Voorjaarsbrief Zorg (27 113,
nr. 1) , doen wij u bijgaand een rapportage over de stand van zaken en voortgang
in de meerjarenafspraken zorgsector toekomen. Tevens wordt in hoofdstuk 3
van deze rapportage ingegaan op de motie Arib over een reactie op het plan
van aanpak voor openbare aanbesteding van middelen ter bestrijding van de
wachtlijsten cure (Kamerstukken II, 1999–2000, 26 800 XVI, nr.
83).De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,E. Borst-EilersDe Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,A. M. Vliegenthart RAPPORTAGE UITVOERING MEERJARENAFSPRAKEN Inhoudsopgaveblz.   1Inleiding3   2.Algemeen4   3.Wachtlijsten63.1Curatieve
somatische zorg6 3.2Verpleging en verzorging15 3.3Gehandicaptenzorg183.4Geestelijke gezondheidszorg22   4.Werkdruk244.1Algemeen244.2Curatieve somatische
zorg25 4.3Verpleging en verzorging26 4.4Gehandicaptenzorg284.5Geestelijke gezondheidszorg30   5.Overige sectoroverstijgende onderwerpen305.1Versterken positie
patiënt305.2Geneesmiddelen31   Bijlagen1 1.Voortgang overige
onderwerpen meerjarenafspraken per sector en additionele flankerende arbeidsmarktmaatregelen 2.Reactie platform wachttijden curatieve zorg op het plan
van aanpak voor openbare aanbesteding van middelen ter bestrijding van de
wachtlijsten cure 3.Overzicht basisdocumenten meerjarenafspraken 1 Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie.1. InleidingZoals toegelicht in – onder andere – de Zorgnota 2000, zal
over de meerjarenafspraken zorgsector, behalve bij de Zorgnota, twee maal
per jaar worden gerapporteerd aan de Kamer. Deze rapportages verschijnen parallel
met de Voorjaarsbrief respectievelijk de Najaarsbrief zorg. Op jaarbasis ontstaat daarmee het volgende
schema (zie ook Zorgnota 2000 pag. 17):• Bij najaarsbrief een weergave van de
voortgang en de resultaten in het lopende jaar;• Bij voorjaarsbrief een eerste beeld
van de in het jaar t-1 bereikte resultaten;• In de zorgnota de definitieve evaluatie
van het jaar t-1, analoog aan de financiële gegevens.Deze rapportage bij voorjaarsbrief beperkt zich niet uitsluitend tot het
jaar 1999, maar gaat ook in op relevante ontwikkelingen die zich sinds 1 januari
2000 hebben voorgedaan. Zoals aangegeven in de Voorjaarsbrief zorg is met
verzending van deze rapportage gewacht, opdat het advies van het platform
wachttijden curatieve zorg over het plan voor openbare aanbesteding van middelen
ter bestrijding van de wachtlijsten cure (motie Arib c.s.; Kamerstukken II
1999–2000, 26 800 XVI nr. 83) in deze rapportage kon worden betrokken).
De conclusie is dat het plan qua insteek goed aansluit bij het bestaande beleid.
Het plan wordt uitgewerkt conform de aanpak die het platform wachttijden curatieve
zorg voorstelt.Opbouw rapportageDe opbouw van deze rapportage is als volgt:• Na een algemeen gedeelte in hoofdstuk 2 wordt in hoofdstuk 3 het
thema wachtlijsten behandeld. Daarbij wordt in hoofdstuk 3.1 ingegaan op de
motie Arib waarin de Regering gevraagd wordt de Tweede Kamer te berichten
wanneer en op welke wijze de uitwerking zal plaatsvinden van het plan van
aanpak voor openbare aanbesteding van middelen ter bestrijding van de wachtlijsten
cure (Kamerstukken II, 1999–2000, 26 800 XVI, nr. 83). De reactie
van het platform wachttijden curatieve zorg op dit plan is opgenomen in bijlage
2.• Hoofdstuk 4 handelt over het thema werkdruk. Hoofdstuk 5 biedt
ruimte aan een tweetal sectoroverstijgende onderwerpen.Aanvullende informatie is opgenomen in een aantal bijlagen:• In bijlage 1 zijn de voortgang en stand van zaken op een aantal
geselecteerde sectorspecifieke onderwerpen opgenomen evenals nadere informatie
over de additionele flankerende arbeidsmarktmaatregelen. Voor deze benadering
is mede gekozen gelet op de omstandigheid dat de Kamer – vanzelfsprekend –
over actuele ontwikkelingen ook tussentijds veelvuldig wordt geïnformeerd.• Een overzicht van de sinds november 1998 met de verschillende sectoren
afgesloten najaars- en voorjaarsakkoorden en convenanten treft u aan als bijlage
3 bij deze rapportage.Werkgroep Van ZijlTenslotte zijn in de hoofdstukken 3.2 en 4.3 respectievelijk 5 prestatiegegevens
met betrekking tot verzorgingshuizen respectievelijk geneesmiddelen opgenomen.
Achtergrond hiervoor is het volgende. De werkgroep Financiële Verantwoordingen
van de Tweede Kamer (ook wel genoemd de Werkgroep Van Zijl) heeft bij brief
van 15 december 1998 zowel rijksbreed als voor de afzonderlijke departementen
een aantal beleidsprioriteiten gedefinieerd, waarover in de departementale
jaarverslagen gerapporteerd dient te worden. Voor de zorgsector zijn in dat
kader benoemd de onderwerpen «geneesmiddelen» en «wachtlijstproblematiek
en werkdruk in verzorgingshuizen». Aangezien beide onderwerpen onder
het premiegefinancierde deel van de zorg vallen, is ervoor gekozen deze thema's
niet in het departementale jaarverslag over de begroting op te nemen, maar
te betrekken bij de voorjaarsbrief c.q. voorjaarsrapportage meerjarenafspraken.2. AlgemeenInstrument MJAMet deze rapportage wordt verslag gedaan van de uitvoering en stand van
zaken van de meerjarenafspraken zorgsector. Deze nieuwe bestuurlijke aanpak
gaat uit van een gezamenlijke verantwoordelijkheid van overheid en partijen
in de zorg voor het realiseren van inhoudelijke doelstellingen binnen overeengekomen
meerjarige financiële kaders. Bij het bereiken van die doelstellingen
is bestuurlijke stabiliteit een belangrijke factor. Die stabiliteit ontstaat
enerzijds door het bieden van een langere termijn financieel perspectief,
en anderzijds door het geven van ruimte om op regionaal niveau nadere invulling
te geven aan de gestelde beleidsprioriteiten. Aan die beleidsvrijheid is nadrukkelijk
de eis verbonden van transparantie: verantwoording over de inzet van middelen
en daarmee bereikte resultaten.Deze rapportage verschijnt nadat het eerste van de vier uitvoeringsjaren
van de meerjarenafspraken is afgerond, en geeft een eerste inzicht in de resultaten
die tot nu toe met de nieuwe sturingsfilosofie zijn geboekt. Deze voorjaarsrapportage
laat een evaluatie over het voorafgaande jaar zien waarin wordt aangegeven
welke prestaties nu voor welke gelden zijn geleverd en hoe de bestuurlijke
vernieuwing en de kwaliteit van de zorg zich ontwikkeld hebben. Een beperking
bij de beoordeling van de resultaten bij gelegenheid van deze voorjaarsrapportage
is dat nog niet alle gegevens beschikbaar zijn voor het opmaken van een eindafrekening
met betrekking tot inzet, resultaten en effecten. Voor het beeld over het
jaar 1999 werkt extra complicerend dat het meet- en verantwoordingsinstrumentarium
nog in ontwikkeling is en dat de stand van de informatievoorziening niet bij
alle sectoren dezelfde is. Onderdeel van de meerjarenafspraken is nu juist
dat op deze punten een groot aantal verbetertrajecten in gang is gezet, waardoor
meer transparantie ten aanzien van de zorguitgaven gerealiseerd zal kunnen
worden.Dat gezegd hebbende, kan worden geconstateerd dat – als uitvloeisel
van de meerjarenafspraken – in deze rapportage ook een heleboel gegevens
wél zijn opgenomen die voorheen – zeker in deze tijd van het
jaar – nog niet beschikbaar waren.Kortom, wij beschouwen hier het eerste levensjaar van de meerjarenafspraken,
waarin reeds veel is bereikt en nog veel in ontwikkeling is. Daarom bevat
deze rapportage een eerste voorlopig oordeel over de opzet en werking van
de meerjarenafspraken als instrument.Tussentijds oordeelPlaatsen wij de meerjarenafspraken in de bredere context van het sturen
en begeleiden van beleidsontwikkeling en -implementatie en de manier waarop
overheid en veld daarin met elkaar opereren, dan komen wij tot de conclusie
dat de systematiek van meerjarenafspraken daaraan positief bijdraagt en dat
de gezamenlijke investeringen in de samenwerking rendement opleveren.Daarbij betrekken wij nadrukkelijk, dat de meerjarenafspraken méér
zijn dan prestatieverklaringen bij kassabonnen. De meerjarenafspraken zijn
geen kale koopcontracten waarbij de bewindslieden van VWS tegen een bepaalde
prijs een hoeveelheid zorg bestellen, of een portie wachtlijsten afkopen.
Zo werkt het niet. De handtekeningen onder de meerjarenafspraken staan ook
voor commitment aan een proces. Een proces om met de beschikbare middelen
gezamenlijk problemen op te lossen en wenselijke ontwikkelingen te realiseren.Daarnaast is van meet af aan de inzet geweest om op titel van de meerjarenafspraken
een brede, gestructureerde beleidsagenda te voeren, waarbij ook een scala
aan onderwerpen is betrokken die niet, of niet direct financiële implicaties
hebben.Ten derde is op de draaggolf van de meerjarenafspraken het overleg met
het veld in de afgelopen periode vergaand verbeterd. In alle sectoren is nu
een structuur gecreëerd die voor partijen inmiddels vanzelfsprekend is
geworden en als zinvol wordt ervaren.Een afgewogen eindoordeel over de meerjarenafspraken als een «quid
pro quo»-principe is nog niet mogelijk, omdat zoals eerder gezegd nog
niet alle prestatiegegevens beschikbaar zijn. Wij moeten ons daarbij wat het
eerste jaar betreft wel realiseren dat aan de zorgsector wordt gevraagd een
(ver)nieuw(d) verantwoordings- en meetinstrumentarium te ontwikkelen) om prestaties
zichtbaar te maken, maar ook om die prestaties tegelijkertijd – of eigenlijk
liefst nog eerder – reeds in beeld te hebben.InformatievoorzieningDe verdere ontwikkeling van de informatievoorziening over de inzet en
opbrengst van de intensiveringsmiddelen zal nadrukkelijk worden ingebed in
het grotere geheel van sectorale planning- en controlinformatie. Indien de
informatiestromen tussen veld en departement te eenzijdig worden ingericht
op de separate verantwoording van «elk litertje super dat in de tank
gaat», ontstaat een wanverhouding tussen kosten en opbrengsten van die
verantwoording. Daarom is het van groot belang dat deze verantwoordingsinformatie
binnen de reguliere verantwoordingsrelaties kan worden opgenomen, zonder dat
daar aanvullende structuren voor behoeven te worden gecreëerd. Bovendien
treedt er een synergie op als wordt aangesloten op de informatiebehoeften
die instellingen en beroepsbeoefenaren zelf hebben. Immers, een professionele
zorgaanbieder wil zelf ook weten hoe hij van jaar tot jaar presteert, om te
weten waar bijgestuurd moet worden en waar extra inspanningen nodig zijn.Procedure tranche 2001In de systematiek van meerjarenafspraken worden prestaties en resultaten
gerelateerd aan de inzet van intensiveringsmiddelen en de realisatie van taakstellingen.
In het voorjaar van 2000 worden voorbereidingen getroffen voor de inzet en
wijze van toekenning van de tranche 2001. Samen met veldpartijen wordt momenteel
geïnventariseerd welke bijstellingen ten opzichte van eerdere allocaties
nodig zijn. Daarbij worden waar mogelijk de resultaten van het voorafgaande
jaar betrokken. Bijkomende bijzonderheid is dat de oriënterende besprekingen
die wij daarover met veldpartijen voeren, in de tijd deels samenvallen met
de kabinetsbesluit- vorming over de kaderbrief. Waar en voorzover de uitkomsten
van de kabinetsbesluitvorming van invloed zijn op de uitvoering van de meerjarenafspraken,
zullen wij deze met de bij de meerjarenafspraken betrok- ken partijen bespreken.
Definitieve besluitvorming over de tranche 2001 vindt plaats na behandeling
van de zorgnota 2001. 3. WachtlijstenWachtlijsten tranche 1999: totaal f 450,2 mln.3.1 Curatieve somatische zorgInzet financiële middelen en resultatenVoor de aanpak van de wachtlijsten is in 1999 in totaal f 98,5 mln
beschikbaar gesteld.In onderstaande tabel wordt de inzet van deze middelen toegelicht. Aanvullend
is bij de Algemene Politieke Beschouwingen nog eens f 50 mln beschikbaar
gesteld om een intensivering van de aanpak te realiseren.Wachtlijsten Curatieve Somatische Zorg (bedragen x f 1
mln)  1999Afgesproken prestatieFeitelijk resultaat/stand van zaken 19991. Wachtlijsten.A algemene ziekenhuizen
B academische ziekenhuizenC specialistenHonoraria A 49,5 B 22,0C 18,5Productieuitbreiding,
capaciteitsuitbreiding, organisatieverbetering etc.Zie toelichting onder tabel. Wachtlijstgegevens worden opgenomen
in de «evaluatie wachtlijstfonds 1999» van Prismant die in juli
beschikbaar komt.2. Kenniscentra.3,0Aanwijzing
4 kenniscentra medio/najaar 1999.De 4 kenniscentra
zijn in 1999 voorbereid. Op 11 april 2000 zijn de 4 kenniscentra van start
gegaan. Evaluatie vindt plaats in 2001. 3. Overig.5,5Uitvoering activiteiten PvA wachtlijsten.De voortgangsrapportage is op 8 mei
2000 aan de Tweede Kamer gezonden. Totaal wachtlijsten98,5  Uitvoering Plan van aanpak wachtlijsten en wachttijdenDe wachtlijsten in de curatieve zorg worden aangepakt op basis van het
plan van aanpak wachttijden, dat is opgesteld door de gezamenlijke betrokken
veldpartijen. Het plan is in maart 1998 aangeboden aan de voorzitter van de
vaste Commissie voor VWS. Die partijen hebben ook zitting in het platform
wachttijden, onder leiding van de heer Dees.• Het plan van aanpak bevat 12 actiepunten, die in samenhang tot
uitvoering gebracht moeten worden. Naast een inhaalslag is er veel aandacht
voor onder meer vergroting van de transparantie, voor normering en voor zorgbemiddeling.
Alleen met een samenhangende aanpak kan vermeden worden dat het wegwerken
van de bestaande wachtlijst neerkomt op «dweilen met de kraan open».• Het plan van aanpak kent verder de volgende uitgangspunten: – voor de effectuering van het totaal is een periode van 5 jaar
nodig;– er moeten extra financiële middelen beschikbaar gesteld zijn
voor de uitvoering van de actiepunten, inclusief de inhaalslag;– voor het uiteindelijke resultaat is van belang dat ook de zorgkloof
aangepakt wordt.• Voor de uitvoering van het plan van aanpak zijn middelen beschikbaar
gesteld (in totaal f 130 mln inclusief de ggz). Voor de aanpak van de
zorgkloof gelden de bij regeerakkoord intensiveringsmiddelen. Later in deze
paragraaf wordt daar op terug gekomen.• Het platform heeft inmiddels twee keer over de voortgang gerapporteerd.
De tweede voortgangsrapportage is onlangs naar de Tweede Kamer gezonden. Daaruit
komt het beeld naar voren dat over de hele linie door alle betrokkenen voortvarend
gewerkt wordt. In het oog springende punten van de afgelopen maanden zijn
de vaststelling van de streefnormen voor wachttijden door aanbieders en verzekeraars,
de officiële start van de kenniscentra voor arbeidsgerelateerde aandoeningen
en de openstelling van de landelijke databank wachttijden door de Nederlandse
Vereniging van Ziekenhuizen (www.nvz-ziekenhui- zen.nl). Daarmee worden de
wachttijden per ziekenhuis per specialisme via internet openbaar gemaakt.Inlopen wachtlijstenBeeldNa afloop van het eerste jaar waarin middelen beschikbaar waren om alle
voornemens uit het plan van aanpak uit te gaan voeren gaat vanzelfsprekend
de bijzondere belangstelling uit naar de stand van zaken met betrekking tot
het inlopen van de wachtlijsten. De doelstelling is immers, in deze Kabinetsperiode
over de hele linie tot aanvaardbare wachttijden te komen.De voorlopige productiecijfers voor de algemene en categorale ziekenhuizen
over 1999 zijn door het CTG op 10 mei gepresenteerd in een bijeenkomst van
het Platform. Het Platform heeft zijn bevindingen daarover op 11 mei 2000
aangeboden (zie bijlage 2).In het kort is het beeld op dit moment als volgt.• De voorlopige productiecijfers over 1999 van de algemene en categorale
ziekenhuizen geven het beeld dat ruim 20 000 extra ingrepen zijn gedaan.
De gerealiseerde productie in «wachtlijstproducten» is toegenomen,
waarbij vooral de grote stijging in cataractoperaties opvalt. Bij de orthopaedische
ingrepen valt op dat de aantallen stijgen, maar dat de productieafspraken
over 1999 niet helemaal gehaald zijn. De onderstaande tabel geeft de productieafspraken
en realisaties voor de drie betreffende ingrepen weer.Productieafspraken versus realisatie (aantallen)  Productie-afspraak
1998Productie-afspraak
1999Realisatie 1997Realisatie 1998Realisatie 1999Cataract65 05973 82165 72469 77774 036Knie7 0197 1585 8696 7236 673Heup17 76320 75117 92918 98319 757• De extra ruimte voor specialistenplaatsen is goed benut, er zijn
over 1998 en 1999 in totaal circa 40 extra specialistenplaatsen ingevuld voor
oogheelkunde en orthopedie. De productiecijfers geven over 1999 in algemene
zin een sterk doorzettende trend weer naar poliklinischeen dagbehandeling,
ten koste van het aantal opnames. Ook hier is de trend het sterkst waarneembaar
bij de oogheelkunde.• De f 49,5 mln die in 1999 voor de algemene en categorale ziekenhuizen
beschikbaar was voor het wegwerken van de wachtlijsten is daaraan besteed.
In sommige regio's is minder geproduceerd dan afgesproken en in andere meer.
Na negatieve en positieve nacalculatie komt de realisatie uit op 99,5% van
het beschikbare bedrag. Dergelijke nacalculaties zijn van belang om de middelen
daar terecht te laten komen waar de wachtlijsten ook daadwerkelijk door extra
productie bestreden worden.• Bij de Algemene Politieke Beschouwingen is f 50 mln incidenteel
extra beschikbaar gesteld voor wachtlijsten. Gezien het late tijdstip in het
jaar is van dat bedrag f 42 mln voor 2000 en f 8 mln voor 1999 ter
beschikking gesteld. Het laat zich thans aanzien dat de resterende periode
in 1999 ook te krap is geweest om een substantieel gedeelte van de f 8
mln in 1999 tot besteding te laten komen. Definitieve gegevens daarover volgen
bij Zorgnota.• Voor de wachtlijstproductie loopt de inzet van middelen voor wat
betreft de specialistenhonoraria synchroon met de inzet van gelden door de
ziekenhuizen. Officiële cijfers zijn voor dit onderdeel echter vanwege
de fiscale afhandeling over 1999 nog niet beschikbaar.• Uit deze cijfers valt nog geen beeld af te leiden over het inlopen
van de wachtlijsten en het verkorten van de wachttijden. Daarover komen in
juni respectievelijk juli van dit jaar gegevens beschikbaar, aan de hand van
de halfjaarlijkse wachtlijstpeiling en de evaluatie wachtlijstfonds 1999,
uitgevoerd door Prismant.AnalyseDe voorliggende productiecijfers geven aanleiding tot een aantal opmerkingen
en constateringen.• De resultaten betreffen het eerste jaar van de nieuwe aanpak, er
is dus nog een heel traject te gaan.• De productiecijfers zijn opgesteld op basis van de parameters van
de huidige systematiek voor ziekenhuisbudgettering: opnamen, verpleegdagen,
dagbehandelingen en 1e polibezoeken. Daaruit valt de genoem- de sterke verschuiving
van klinische naar poliklinische en dagbehandeling af te leiden. Deze registratie
geeft echter maar ten dele zicht op de werkelijkheid. Ze geeft geen beeld
van tijdsduur en zorgzwaarte van de behandelde patiënten, of van zorgvernieuwingsactiviteiten,
waarbij patiënten bijvoorbeeld wel uitgebreid poliklinisch behandeld,
maar niet opgenomen worden.• Het feit dat de huidige productieparameters slechts een beperkt
zicht geven op de ontwikkelingen in de ziekenhuizen draagt eraan bij dat de
vraag (nog) lastig is te beantwoorden of de doelstelling binnen de beoogde
termijn (zijnde deze Kabinetsperiode) gehaald kan worden.• Nog afgezien van de parameters waarin gemeten wordt is de relatie
tussen beschikbaar geld en wachttijden niet geheel eenduidig te leggen. De
lengte van de wachttijden wordt bepaald door ontwikkelingen in de vraag én
in de productie. De productie is op zich weer afhankelijk van geld, beschikbaar
personeel en logistiek. De verschillende effecten zijn goed te zien in de onderstaande figuren. Voor twee van de weergegeven specialismen (oogheelkunde en orthopedie)
is al drie jaar extra geld beschikbaar gesteld. Dat geldt ook voor de OHO's
en PTCA's, waarvoor de wachttijdontwikkeling in onderstaande grafieken is
afgebeeld. Voor deze ingrepen zijn de wachttijden inmiddels vrijwel over de
hele linie binnen de norm van de hiervoor specifiek overeengekomen aanvaardbare
wachttijden. De stabilisering van de vraag, die vooral speelt bij de OHO's,
draagt er mede aan bij dat dit mogelijk wordt. Wachtlijsten vijf specialismenIn onderstaande figuren wordt het verloop van wachtlijsten en wachttijden
voor vijf specialismen toegelicht.Figuur 1 Verloop in aantal wachtenden voor klinische opname Bron: patiëntenenquête wachtlijstenFiguur 2 Verloop in aantal wachtenden voor dagopnameBron: patiëntenenquête wachtlijstenFiguur 3 Verloop in wachtenden langer dan een maandBron: patiëntenenquête wachtlijsten Figuur 4 Verloop in wachtenden, langer dan een maandBron: patiëntenenquête wachtlijstenFiguur 5 Verloop gemiddelde wachttijd voor klinische opname
in wekenBron: patiëntenenquête wachtlijstenFiguur 6 Verloop gemiddelde wachttijd dagverpleging in
wekenBron: patiëntenenquête wachtlijsten Figuur 7 Verloop in poliklinische toegangstijdBron: patiëntenenquête wachtlijstenOHO's en PTCA'sOnderstaand overzicht van de wachtlijsten voor openhartoperatie's (OHO's)
en percutane transluminale coronaire anchioplastiek (PTCA's), is gebaseerd
op gegevens van de Begeleidingscommissie Hartchirurgie Nederland (BHN). Omdat
de omvang van de wachtlijsten gedurende het jaar sterk varieert – variaties
van meer dan 50% komen voor – is bij dit overzicht uitgegaan van jaargemiddelden.Figuur 8 OHO 1995 t/m 1999 wachtlijst totaal en wachtlijst
langer dan 3 maanden OHO'sGemiddeld
'96Gemiddeld '99Daling Aantal wachtenden2 0591 460– 51% 2 maanden of langer wachtend851363– 57%Figuur 9 PTCA 1995 t/m 1999 wachtlijst totaal en wachtlijst
langer dan 3 maandenPTCA'sGemiddeld
'96Gemiddeld '99Daling Aantal wachtenden949583– 39% 2 maanden of langer wachtend28446– 84%• Omdat de budgetparameters slechts een beperkt inzicht geven, is
van enkele ziekenhuizen de ontwikkelingen nader bekeken. Dat leverde de volgende
aanvullende informatie op:– Zowel voor de wachtlijsten als voor de wachttijden zijn, ondanks
aanzienlijke extra productie vanuit de wachtlijstmiddelen stijgingen én
dalingen te zien. Stijgingen treden op wanneer de vraag nog harder groeit
dan de extra productie. Dit blijkt onder meer het geval bij cataracten. Hier
treedt een aanzienlijke verruiming van de indicatiestelling op, zonder dat
gesproken kan worden van niet gepast gebruik. Vergrijzing en verbetering van
de medische technieken maken dat een dergelijke ingreep ook op hoge leeftijd
zinvol geworden is.– Er zijn signalen dat het ziekenhuisbudget onder druk staat, waardoor
een deel van de wachtlijstmiddelen in de instellingen tevens ingezet wordt
om de reguliere productie op peil te houden. Die druk neemt verder toe door
de vergrijzing, in samenhang met de toename van de medisch technische mogelijkheden.
Men kan tot op steeds hogere leeftijd zinvol ingrepen doen. Dit betekent voor
onder meer de oogheelkunde en orthopedie een sterk toenemende vraag. Verder
moet uit de intensivering voor de algemene en categorale ziekenhuizen van
gemiddeld 1,3% per jaar over de regeerperiode zowel de «demografische
groei» van 1% als ook de groei van dure voorzieningen, zoals bijvoorbeeld
de intensive care en de intramuraal versterkte farmacie volledig opgevangen
worden.ConclusiesUit dit zeer voorlopige, eerste beeld kan een aantal conclusies worden
getrokken:• Het platform en alle betrokken partijen zijn goed aan het werk;• Het plan van aanpak is op alle punten in uitvoering;• Een compleet beeld van de effecten van de inzet van extra wachtlijstmiddelen
is (nog) moeilijk te geven. Er is wel effect zichtbaar, maar de dynamiek
binnen de sector betekent dat er geen 1 op 1 effect tussen geld en omvang
van wachtlijsten is. Op onderdelen kan de zorg globaal binnen de aanvaardbare
wachttijden geleverd worden. Op andere onderdelen zijn de wachttijden voor
zover thans bekend ondanks de hogere productie door de toenemende vraag slechts
gestabiliseerd, of zelfs iets toegenomen.• Gezien de bovenstaande cijfers is een nadere analyse van factoren
die van invloed zijn op de productieontwikkelingen met name voor de orthopedie
gewenst.• Een beter beeld over 1999 kan verkregen worden aan de hand van
de halfjaarlijkse wachtlijstpeiling en de uitkomsten van de evaluatie wachtlijstfonds
1999 van Prismant. Deze komen in juni respectievelijk juli beschikbaar.• Om de genoemde dynamiek beter in kaart te brengen moet naast kwantitatief
onderzoek ook kwalitatief onderzoek plaats vinden met betrekking tot de inzet
van wachtlijstmiddelen. Dit wordt momenteel opgezet.• Alles overziende is momenteel niet goed vast te stellen of de doelstelling
om alle wachttijden voor het einde van deze Kabinetsperiode binnen aanvaardbare
marges te brengen kan worden gehaald zonder nadere maatregelen te nemen. Die
zorg is ook tijdens het Algemeen Overleg van 22 en 30 maart 2000 in de Tweede
Kamer door diverse leden aan de orde gesteld. Daarom zal in de komende periode
extra aandacht worden gegeven aan verbetering van de informatievoorziening,
het onderzoeken van de druk op de ziekenhuisbudgetten en een intensivering
van het wegwerken van de wachtlijsten. Hieronder worden deze punten kort nader
uitgewerkt.Aanscherping aanpak• Verbetering van de informatievoorziening, waarbij twee trajecten
van belang zijn:– De in gang gezette aanpassing van ziekenhuis- en specialistenbekostiging,
waarbij een systeem van diagnose behandeling combinaties (DBC's) centraal
staat. Dit betekent dat herkenbare zorgproducten gedefinieerd worden, met
daaraan verbonden een grotere transparantie van de zorgprocessen en een betere
basis om extern verantwoording af te leggen. Het betreft hier een ingrijpend
proces, dat de rest van de Kabinetsperiode veel inspanning zal kosten. Aan
de vlotte voortgang van deze aanpassing zal veel prioriteit worden gegeven;– De uniforme registratie van wachttijden en wachtlijsten. Daarvoor
is een door NZi (thans Prismant) ontwikkeld model in juli 1997 in gebruik
genomen. De landelijke databank wachttijden is sinds kort operationeel. De
verdere vulling en input ervan houden de speciale aandacht.• Nader onderzoek naar de vraag of, gegeven de geconstateerde druk
op de instellingsbudgetten deze de vraagontwikkeling nog voldoende kunnen
accommoderen. Dit, gelet op onder meer de vergrijzing, de verruiming van de
medisch technische mogelijkheden, de maatschappelijk gewenste verruiming van
de ingrepen (zoals staar- en heupoperaties voor 85+ers) en het budgettair
beslag van de farmaceutische zorg binnen de ziekenhuizen. In nauw overleg
met de sector zal hierop een goed zicht moeten worden verkregen.• Voor wat betreft de modernisering van de organisatie van de zorgverlening
mag veel worden verwacht van de verspreiding en verdere implementatie van
de resultaten van het project doorstroomtijden. Op 15 maart 2000 zijn de resultaten
gepresenteerd en aan de Tweede Kamer toegezonden. Met het project zijn uitstekende
inhoudelijke resultaten bereikt, én een aanzienlijke verkorting van
de doorstroomtijd. De «best practices» verdienen
bredere toepassing. Dat vraagt flinke inspanningen binnen de ziekenhuisorganisaties,
omdat het niet gaat om blauwdrukken die simpelweg van het ene ziekenhuis naar
het andere te transponeren zijn. Het CBO maakt op verzoek van VWS in overleg
met de andere betrokken partijen een plan om een brede verspreiding van optimaal
gebleken zorgpraktijken te helpen bewerkstelligen.• Intensivering van de wachtlijstaanpak in die zin dat, vóór
het zomerreces, met aanvullende maatregelen wordt gekomen. Het recente initiatief
van de PvdA/VNO-NCW biedt daartoe goede aanknopingspunten. Hieronder wordt
dit nader uitgewerkt.Initiatief «De wachtlijsten de wacht aangezegd»
van PvdA/VNO-NCW• Op 21 maart 2000 is het gezamenlijk initiatief van PvdA en VNO-NCW
«Wachtlijsten de wacht aangezegd» gepresenteerd. Op 6 april 2000
heeft de Tweede Kamer de motie Arib aanvaard, waarin gevraagd wordt aan te
geven wanneer en op welke wijze dit plan tot uitvoering zal worden gebracht.
Daar wordt onderstaand op ingegaan.• De inspanningen van de PvdA en VNO-NCW om een concrete bijdrage
te leveren aan de oplossing van de wachtlijstproblematiek is te waarderen.
Het initiatief sluit qua insteek goed aan bij het bestaande beleid: namelijk
geld dáár inzetten waar er, onder meer rekening houdend met
de personele bezetting, mogelijkheden voor extra inspanningen zijn, zodat
daadwerkelijk resultaten geboekt kunnen worden. Ook de centrale rol die de
verzekeraar wordt toebedeeld, sluit aan bij het beleid. Bij de intensivering
van de aanpak zal de verzekeraars zoveel mogelijk ruimte worden gegeven om
voor hun verzekerden die zorg te contracteren die noodzakelijk en mogelijk
is om de wachttijden binnen aanvaardbare grenzen te brengen. Het Platform
aanpak wachttijden heeft zich over het initiatief gebogen, en zijn standpunt
aangeboden op 11 mei 2000 (zie bijlage 2). De voortvarende wijze waarop het
platform een en ander heeft uitgewerkt wordt zeer gewaardeerd. Met de aanpak
die het platform voorstelt kan worden ingestemd. De volgende aspecten uit
het advies van het platform zijn te benadrukken:• De extra inspanning moet in grote brokken geleverd worden, door
die instellingen die, onder meer gezien hun personele bezetting, daartoe op
korte termijn in staat zijn. Het spreekt dan ook zeer aan dat het platform
spreekt van «blokproductie» en «wachtlijstwegwerkweken».
Alleen op die wijze kan op korte termijn substantieel extra productie geleverd
worden.• Voor dergelijke extra blokproductie is het een goede zaak dat,
binnen WTG-verband, naar passende prijzen gekeken wordt. Bij zo'n extra productie
speelt aan de ene kant dat de vaste kosten al in de reguliere vergoedingen
verdisconteerd zijn. Aan de andere kant gaan extra inspanningen in avond-
een weekenduren ook met extra loonkosten gemoeid. De door partijen nader uit
te werken aanbestedingsprocedure moet resulteren in een aanbesteding van een
extra productie X, te leveren tegen prijs Y, te beoordelen door het CTG.Het tijdpad dat het platform voorstelt spreekt aan. Het start met bekendmaking
van de aanpak, een oproep aan verzekeraars en ziekenhuizen en een start van
de aanbesteding door zorgverzekeraars in juni 2000. Het platform zal worden
verzocht, voortvarend met de voorgestelde inzet aan de slag te gaan. 3.2 Verpleging en verzorgingInzet financiële middelen en resultatenIn onderstaande tabel is de inzet beschreven van de f 218,6 mln die
in 1999 beschikbaar was voor de aanpak van wachtlijsten en wachttijden in
de sector verpleging en verzorging. In de voortgangsrapportage die de zorgkantoren
per 1 november 1999 over de realisatie van de bestedingsplannen hebben aangeleverd,
kon de conclusie worden getrokken dat – op enkele verwaarloosbare uitzonderingen
na – alle projecten in 1999 zijn gestart zoals in de bestedingsplannen
was aangegeven. In onderstaande tabel is de relatie gelegd tussen de inzet
van middelen en de daarmee gerealiseerde uitbreiding van capaciteit en productie.Wachtlijsten Verpleging en verzorging (bedragen x f 1
mln)  1999Afgesproken prestatieFeitelijk resultaat/stand van zaken 19991a. Volume verpleeghuizen op basis van bestedingsvoorstellen51,11a Uitbreiding capaciteit/productie verpleeghuizen1a. Zorgkantoren hebben aangegeven dat alle ingediende projecten van het bestedingsplan
1999 ook in 1999 zijn gestart, zodat de volumemiddelen volledig worden benut.
Daarmee is de volgende uitbreiding van productie en capaciteit gerealiseerd:
200 bedden intramuraal, 1000 bedden extramuraal en 60 plaatsen dagbehandeling. 1b. Verpleeghuisbouw (JOZ 1999)93,41b Uitbreiding
capaciteit/productie verpleeghuizen, voortkomend uit eerdere besluitvorming.
Monitoring: CvZ (begeleiding en monitoring gereedkoming)1b. Van dit bedrag is f 31 mln in 1999 niet tot besteding gekomen (gemeld
in zorgnota 2000). De betreffende projecten komen in 2000 en 2001 in exploitatie.
Het totaal van de projecten beslaat 295 intramurale bedden en 246 zwevende
bedden. 2. Verzorgingshuizen op basis
van bestedingsvoorstellen10,9Uitbreiding capaciteit/productie verzorgingshuizen1a. Zorgkantoren hebben aangegeven dat alle ingediende
projecten van het bestedingsplan 1999 ook in 1999 zijn gestart, zodat de volumemiddelen
volledig worden benut. Daarmee is de volgende uitbreiding van productie en
capaciteit gerealiseerd: 200 bedden intramuraal, 580 plaatsen reikwijdte zorg
en voor kortdurende opnames 160 plaatsen 3a. PGB (motie-Van Blerck)18,0Uitbreiding PGB conform de bestedingsvoorstellen.Mutatie aantal PGB-budgethouders 1999 t.o.v. 1998 is 2224:
een toename van 30%3b. bestedingsvoorstellen1,6  4a. Autonome groei thuiszorg
(incl. PGB V&V).26,2Uitbreiding capaciteit/productie thuiszorgToename van 780 000 uren (conform het macrobudget; bij de
nacalculatie ontstaat het beeld per individuele instelling). 4b. Bestedingsvoorstellen thuiszorg17,4 Voorts heeft de geclausuleerde
aanvullende productieafspraak in de laatste 6 weken van 1999 geresulteerd
in 250 000 uur thuiszorg. Het financieel beslag hiervan volgt met de
nacalculatie. Totaal
wachtlijsten218,6  Ter nadere toelichting van de effecten van de inzet van PGB-middelen geldt
de volgende tabel.PGB V&V  Budget (bedragen x f 1 mln)  Eind 1998eind 1999mutatie Budget134,3152,318,0Toegekend116,8138,621,8Budgethouders7 1849 4082 224 Gemiddelde bedrag PGB16 26414 731 Aanpak wachtlijsten en wachttijdenIntegrale en uniforme wachtlijstenquête• Op basis van een integrale en uniforme wachtlijstenquête
onder thuiszorginstellingen, verzorgings- en verpleeghuizen alsmede onder
zorgkantoren ten behoeve van het pgb is op peildatum 1 oktober 1999 een nulmeting
opgesteld. Deze meting liet onderstaand beeld zien.Wachtlijsten V&V SectorOngeschoondGeschoond (van dubbeltellingen) Thuiszorg31 00022 000–26 000Verzorgingshuiszorg51 50019 942Verpleeghuiszorg14 9608 820PGB3 0422 300–2 900• Aanvullend kan in het verlengde van het verzoek van Werkgroep Van
Zijl wat de verzorgingshuizen betreft nog het volgende worden gesteld. De
Kamer vraagt – in de interpretatie zoals gegeven in de startnotitie
van de Werkgroep Van Zijl – om gegevens met betrekking tot de lengte
van de wachtlijsten en de duur van de wachttijden verzorgingshuizen. Ook in
de startnotitie wordt reeds rekening gehouden met de omstandigheid dat voor
de sector verpleging en verzorging nog geen eenduidige registratie van wachtlijstgegevens
beschikbaar is. De Tweede Kamer heeft voorgesteld om, in de periode totdat
er een goed wachtlijstregistratiesysteem is, aan de hand van «quick
scans» in een aantal regio's de wachtlijstontwikkeling te bekijken,
en deze trend door te trekken voor de rest van het land. In het jaar 1999
is – in plaats van quick scans – de hierboven aangehaalde integrale
landelijke wachtlijstenquête gehouden voor de gehele sector verpleging
en verzorging. De Tweede Kamer is over de uitkomsten van deze enquête
inmiddels separaat geïnformeerd. Met betrekking tot de in dit kader gestelde
vragen zijn de volgende gegevens, betrekking hebbend op de periode juli –
oktober 1999 relevant:Wachtlijsten verzorgingshuizen SectorJuli–oktober 1999Was daarvoor Gemiddeld aantal mensen op de wachtlijst19 94220 308 Aantal wachtenden per huis13,5Niet bekend Gemiddelde wachttijd8,2 maanden9,4 maandenIn onderstaande tabel wordt een frequentieoverzicht gegeven van de wachttijd
per verzorgingshuis.Frequentieverdeling van de gemiddelde wachttijd per verzorgingshuis Wachttijd199719981999Tussen 0–3 maanden9,7%14,0%23,6% Tussen 4–6 maanden36,9%19,2%24,9% Tussen 7–12 maanden34,7%49,4%35,5% Langer dan 12 maanden18,6%17,4%16,0%Totaal100%100%100%Voor een juiste interpretatie van de genoemde uniforme wachtlijstenquête
is het volgende van belang. • Het doel van de wachtlijstenquête was om op basis van dezelfde
vragenlijst en op hetzelfde moment inzicht te krijgen in de wachtlijsten binnen
de sector V&V. Daar in het verleden door de diverse sectoren op verschillende
momenten aparte enquêtes of quick scans zijn uitgevoerd zijn de uitkomsten
slechts beperkt vergelijkbaar met eerdere wachtlijstgegevens. Er mogen derhalve
geen harde conclusies aan worden verbonden.• De enquêtegegevens zijn door de onderzoekers op basis van
een theoretisch model geschoond van mogelijke dubbeltelling. De geschoonde
gegevens benaderen daardoor het beste de realiteit, maar zijn geen exacte
weergave van de werkelijkheid. Opschonen betekende een reductie van de aangeleverde
cijfers van 60 % voor verzorgingshuiszorg.• Ook door het verschil in onderzoeksmethode van eerdere quick scans
en dit onderzoek mogen aan bovenstaande gegevens geen al te harde conclusies
worden verbonden.• In het algemeen laten de cijfers een redelijk stabiel beeld zien.
Alleen bij het persoonsgebonden budget is een aanmerkelijke reductie van de
wachtlijst te constateren. Ook recentere gegevens van ZN bevestigen een voortgaande
reductie. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat alleen voor het persoonsgebonden
budget de intensiveringsmiddelen al per 1 januari 1999 beschikbaar zijn gekomen.
De overige intensi- veringsmiddelen zijn grotendeels per 1 juli van dat jaar
beschikbaar gekomen, terwijl daadwerkelijke inzet vaak nog later heeft plaatsgevonden.
Het effect van de inzet van de intensiveringsmiddelen 1999 is dan ook nog
nauwelijks in de voorliggende enquêtecijfers verdisconteerd. Om deze
redenen beschouw ik de uitkomsten van de wachtlijstenquête als een nulmeting
en een graadmeter om in de toekomst de effecten van het ingezette wachtlijstbeleid
aan af te lezen.Versnelling en intensivering implementatie plan van aanpak
wachtlijsten verpleging en verzorgingZowel met Zorgverzekeraars Nederland als met alle bij de meerjarenafspraken
sector verpleging en verzorging betrokken partijen is er overlegd over de
consequenties van de rechterlijke uitspraak inzake het recht op thuiszorg
voor daartoe geïndiceerden. Deze overleggen hebben geresulteerd in een
herbevestiging door partijen van de aanpak zoals neergelegd in het plan van
aanpak wachtlijsten. Tevens onderstreepten partijen de noodzaak om tot een
versnelling en intensivering van de implementatie te komen. De hierover aan
de Tweede Kamer gezonden brief van 29 maart 2000 is op 4 april 2000 met de
kamer besproken.Met partijen zijn de volgende afspraken gemaakt:Versnellen capaciteitsuitbreiding• Met partijen is overeengekomen dat er extra productie-afspraken
mogen worden gemaakt in 2000 op basis van de volgende afspraken. De aanvullende
productie-afspraken worden gemaakt tussen zorgkantoor en de betreffende zorgaanbieder,
echter onder de conditie dat door de aanbieder eerst alle reeds beschikbare
financiële middelen en capaciteit worden aangewend voor het realiseren
van extra productie. Op basis van de geschoonde wachtlijsten kan er een bijstelling
van de aanvullende productieafspraken plaatsvinden. Dit is ook het geval indien
de aanvullende productie-afspraken niet kunnen worden gerealiseerd als gevolg
van bijvoorbeeld de arbeidsmarktproblematiek. Voorwaarde voor het verkrijgen
van extra geld is namelijk daadwerkelijke realisatie van extra zorg.• Thans zijn er voor de thuiszorg 3 504 807 uren aanvullende
productieafspraken gemaakt. Dit betreffen de aanvullende productieafspraken
bij 68% van de instellingen. De aanvullende productieafspraken blijken primair
te zijn gemaakt voor huishoudelijke hulp en verzorging, die producten waarvoor
de langste wachtlijsten bestaan. Voor de overige vormen van zorgaanbod moeten
nog productieafspraken worden gemaakt. Bij de Zorgnota zal de Kamer nader
worden geïnformeerd over de omvang van de aanvullende productieafspraken
in 2000.Effectieve en daadwerkelijke inzet beschikbare middelen• Er dient te worden gegarandeerd dat er voor eventuele extra middelen
ook echt extra productie wordt geleverd. Hierover dient het zorgkantoor resultaatsverplichtingen
aan te gaan met de zorgaanbieder. Er zal alleen sprake zijn van financiering
bij daadwerkelijk gerealiseerde productie.• Voor de beoordeling van een effectieve en doelmatige inzet van
beschikbare middelen is transparantie van een organisatie onontbeerlijk. Partijen
hebben toegezegd actief mee te werken aan een verdere transparantie van de
sector onder andere in de vorm van benchmarking.Aanscherpen uitvoering plan van aanpak wachtlijstenVoor een aanscherping van de uitvoering van het plan van aanpak wachtlijsten
zullen de volgende acties worden ondernomen.• Een, vanuit ZN en VWS, gezamenlijk getrokken task-force die in
korte tijd onder meer een extra impuls geeft aan het schonen van de wachtlijsten
en het versneld realiseren van intramurale capaciteit.• Alle wachtlijsten in de sector V&V worden geschoond. De wachtlijstgegevens
zullen worden geïnventariseerd in de periode van 15 mei – 29 mei.
Vervolgens zullende de gegevens worden verwerkt, geschoond op dubbeltellingen,
gematched met GBA-gegevens en zullen de gegevens weer worden herleid naar
regio. Nadat bekend is welke personen al langer dan 2 jaar op een wachtlijst
staan zullen deze personen ook worden geherindiceerd. Medio/eind juli zal
het traject zijn afgerond en beschikken alle regio's over geschoonde wachtlijsten.• Er zal een actie beleid worden gevoerd om uiterlijk per 1 januari
2001 de fundering te hebben gelegd voor een regionale en integrale wachtlijstregistratie.
De minimale gegevensset die moet worden geregistreerd is inmiddels ontwikkeld
en door de MJA-partijen vastgesteld.• Er zullen acties worden ondernomen om de realisatie van intramurale
capaciteit te versnellen. Deze acties zullen liggen op het terrein van het
aanjagen van initiatiefnemers, het vereenvoudigen en versnellen van de procedures
en het ontwikkelen van alternatieve bouwtrajecten in het kader van scheiden
wonen en zorg dan wel alternatieve intramurale capaciteit. Thans wordt in
overleg met alle betrokken partijen geïnventariseerd welke versnellingen
en onorthodoxe procedures er mogelijke zijn. Dit zal eind mei resulteren in
een handleiding voor de regio's van mogelijk onorthodoxe initiatieven en procedures.3.3 GehandicaptenzorgInzet financiële middelen en resultatenVan de totale tranche 1999 voor de gehandicaptenzorg van f 136,1
mln is f 67,3 mln uitgetrokken voor de wachtlijsten.In het najaarsakkoord zijn over de middelen en de daarmee te bereiken
resultaten in de vorm van prestatieafspraken vastgelegd. In het voorjaar van
2000 zijn met partijen de resultaten in beeld gebracht en besproken. Onderstaande tabel bevat de groei van de productie ten behoeve van
de wachtlijsten die daarmee in 1999 tot stand is gebracht (gebaseerd op gegevens
van CTG, CVZ en VWS).Wachtlijsten Gehandicaptenzorg (bedragen x f 1 mln) Maatregel1999Afge-sproken prestatieRealisatie 1999Feitelijk resultaat/stand van zaken 1999 PGB verstandelijk gehandicapten17,0630 bdgth21,3540 bdgth Uitbreiding semimurale
zorg7,9197 pltsn7,9229 pltsn Uitbreiding intramurale zorg24,4271 pltsn16,3156 pltsnBijzondere
zorgfuncties (SGLVG)6,0ca 74 pltsn7,1257
pltsn SPDen: Begeleid Zelfstandig Wonen2,3293 clntn2,8351 clntn SPDen: Ambulante Hulpverlening: ppg/vroeghulp3,7439 clntn2,4549 clntn SPDen: zorgconsulenten
verstandelijk gehandicapten3,0600 clntn5 à 6 mln1 670 clntn SPDen: zorgconsulenten lichamelijk gehandicapten3,030 cnslntn3,035 fteTotaal wachtlijsten67,32 53466,83 787Deze tabel brengt zowel in geld als in plaatsen de resultaten 1999 in
kaart. Per saldo blijkt dat ongeveer alle middelen zijn benut, zij het niet
altijd daar waar geraamd. De productie 1999 is ruimer geweest dan geraamd
in 1998. Deze gegevens zijn met de meerjarenafspraken-partijen en CTG en CVZ
besproken. De gebleken afwijkingen van de ramingen hangen deels samen met
het plaatsvinden van bijsturing waar daar aanleiding voor was.Uit de realisaties PGB verstandelijk gehandicapten blijkt het volgende.
Op kasbasis was f 17 mln beschikbaar gesteld en is gerekend met een normbedrag
per PGB van f 27 000,–. In 1999 is (als mutatie van 1998 op
1999) ruim f 21 mln extra toegekend Financieel houdt dit in dat in termen
van toekenningen de onderuitputting die resteerde uit voorgaande jaren is
weggewerkt. Daarnaast is het gemiddelde PGB verstandelijk gehandicapten met
enkele procenten toegenomen, zodat het financieel beslag per PGB groter is
geworden.Ter nadere toelichting van de effecten van de inzet van PGB-middelen geldt
de volgende tabel.PGB verstandelijk gehandicapten  Eind 1998Eind 1999Mutatie Budget86,5
mln103,5 mln17,0
mlnToegekend82,2 mln103,5mln21,3 mln Aantal budgethouders3 1013 641540 Bedrag gemiddelde PGB26 50028 426 In het WZV-bouwkader is een lagere realisatie ontstaan als gevolg van
vertraagde bouwprojecten. Deze bouwprojecten zullen wel worden gerealiseerd,
maar later dan gepland. Reeds bij het voorjaarsakkoord is de structurele ruimte
binnen het daarvan betrokken bij de financiële ruimte van het voorjaarsakkoord.Voor de TVWMD was f 7,9 mln uitgetrokken voor semimurale zorg (TVWMD).
Gepland was dat daarvoor 197 extra plaatsen konden worden gerealiseerd. Voor
dit bedrag zijn echter meer plaatsen gerealiseerd, nl. 229 plaatsen.
Dat was mogelijk omdat de gemiddelde plaats minder aan exploitatiekosten met
zich mee bleek te brengen dan was geraamd eind 1998.Voor een ander deel (met name SPD-en) is dank zij de meerjarenafspraken
nader inzicht ontstaan in de in de regio daadwerkelijk blijkende behoeften
en mogelijkheden. Dit zal bij de voor latere jaren te bepalen productieafspraken
worden betrokken.Met betrekking tot de afwijking van de realisaties voor bijzondere zorgfuncties
(SGLVG) geldt dat deze samenhangt met het realiseren van zorg beneden het
gemiddeld normbedrag.De nu gepresenteerde cijfers laten een voorlopig beeld zien. De definitieve
cijfers worden gepresenteerd bij gelegenheid van de Zorgnota 2001.Aanpak wachtlijsten en wachttijden• De wachtlijsten in de gehandicaptensector zijn zeer aanzienlijk.
De meest recente cijfers (1 januari 2000) voor de wachtlijsten in de verstandelijk
gehandicaptensector geven het volgende beeld:Wachtlijsten gehandicaptenzorg per 1 januari 2000 Verstandelijk gehandicaptenwonendagbesteding– wachtlijst urgent
wachtenden7 7073 856– gemiddelde wachttijd in dagen625496   Lichamelijk gehandicapten11821 383   Overige vormenwachtenden – PGB, wachtenden5 900 – BZW, wachtenden640 Deze gegevens zijn ontleend aan de brief die op 12 mei 2000 aan de Tweede
Kamer is gezonden met betrekking tot de aanpak van de wachtlijsten in de gehandicaptenzorg.
Deze brief geeft enkele nuanceringen bij de bovenstaande cijfers. Het plan
van aanpak wachtlijsten betreft onder meer de navolgend toegelichte aspecten.• Om een effectieve aanpak mogelijk te maken is door het ministerie
van VWS in nauwe samenwerking met de MJA-partijen een plan van aanpak wachtlijsten
in de gehandicaptensector opgesteld. Het plan van aanpak wachtlijsten heeft
betrekking op alle sectoren in de gehandicaptensector (lichamelijk, zintuiglijk
en verstandelijk gehandicapten).• Om ook daadwerkelijk cliënten van de wachtlijst te kunnen
bedienen, wordt al in het lopende jaar 2000 ruimte geboden, middels een door
het CTG opgestelde beleidsregel voor aanvullende productieafspraken tussen
zorgkantoor en zorgaanbieders. Daarnaast is het zorgkantoren mogelijk gemaakt
PGB-verstandelijk gehandicapten toe te wijzen aan cliënten, die daar
een voorkeur voor hebben. In de Voorjaarsbrief Zorg is voor deze aanvullende
productie een kasbeslag in 2000 van f 50 mln geraamd.• In overleg met de betrokken partijen zijn in het plan van aanpak
een aantal uitgangspunten vastgelegd, waaraan de aanpak van de wachtlijsten
in de regio's dient te voldoen. Initiatieven worden alleen gehonoreerd als
zij een aantoonbaar wachtlijstverminderend effect hebben. De vraag van de
cliënt staat centraal. In de aanpak wordt gestart met de cliënten
met de hoogste urgentie in combinatie met de langste wachttijd op de wachtlijst.
In een persoonlijke vraagverheldering komen alle aspecten die
met de kwaliteit van het leven van de cliënt te maken hebben aan de orde.
Op basis van de vraagverheldering wordt in overleg met de zorgaanbieder en
de cliënt een persoonlijk dienstverleningsarrangement samengesteld en
ontwikkelen zorgaanbieders voorstellen. Voorstellen dienen te voldoen aan
de criteria van vraaggestuurde zorg. Op basis van een formele indicatie wordt
de zorg zoveel mogelijk geleverd op een door de cliënt gekozen plaats,
en door de cliënt aangegeven duur en tijdstip. Leidend principe in de
zorg en dienstverlening is het scheiden van wonen en zorg en het bieden van
ambulante ondersteuning in de thuissituatie. Met de aanpak van de wachtlijsten
wordt derhalve de zorgvernieuwing in de gehandicaptensector krachtig gestimuleerd.• Bij de aanpak van de wachtlijsten in de gehandicaptenzorg is in
de CTG-beleidsregel een PVB-vorm geïntroduceerd. De bedoelde PVB-vorm
houdt in een voor de zorg aan betrokken cliënt toegerekend bedrag, dat
deel uitmaakt van het aan de zorgaanbieder toegekende budget voor aanvullende
productieafspraken. Deze ontwikkeling sluit aan bij het onderwerp bekostiging
in de meerjarenafspraken gehandicaptenzorg. In 1999 is het rapport «Vraaggestuurde
dienstverlening aan mensen met een verstandelijke handicap, verkenning van
de hoofdlijnen van een systematiek van levering en bekostiging» verschenen.
In het voorjaarsakkoord meerjarenafspraken hebben partijen vastgelegd dat
aan de hand van dit rapport getracht zal worden te komen tot een systematiek
van cliënt gerichte bekostiging. Er is een stuurgroep ingesteld voor
de begeleiding van het proces van omvorming van de bekostigingssystematiek.
Het onderzoek heeft als reikwijdte de sectoren verstandelijk gehandicapten,
lichamelijk gehandicapten, zintuiglijk gehandicapten, SPD-en, en alle aan
de zorg gerelateerde CVZ-subsidieregelingen. Tot aan de maand augustus worden
de gegevens verzameld en verwerkt, terwijl de maanden augustus en september
van dit jaar worden gebruikt om de integrale eindrapportage op te stellen.
Het CTG zal aan de hand van de onderzoeksgegevens trachten een doorrekening
van mogelijke reallocatie-effecten op te stellen. Deze zal onderdeel uitmaken
van het eindrapport. Gepland is dat het jaar 2001 zal worden benut om met
de nieuwe bekostigingssystematiek ervaring op te bouwen door tot een vorm
van schaduwdraaien te komen.• Een belangrijk onderdeel van het plan van aanpak is de verbetering
van de wachtlijstregistratie, het Zorg registratiesysteem (ZRS). Sinds 1 juli
1999 is het CVZ Landelijk Houder geworden, ter voorbereiding van de overdracht
van het ZRS naar de zorgkantoren per 1 januari 2001. Doordat de zorgkantoren
in de regio verantwoordelijk worden voor het ZRS kunnen de informatieverplichtingen
van partijen in de regio, onder andere de melding van realiseerde zorg door
zorgaanbieders, beter geëffectueerd worden.• Daarnaast zal er een opschoning plaatsvinden van de huidige wachtlijstgegevens.
De regionale wachtlijstbeheerders worden landelijk ondersteund in de uitvoering
van de opschoning van de wachtlijstregistraties. De opschoning zal voor 1
september 2000 zijn afgerond.• Ten slotte zal het ZRS de komende maanden aangepast worden om registratie
van PVB (Persoonsvolgend Budget) en PGB-verstandelijk gehandicapten als gerealiseerde
zorg mogelijk te maken. Hierbij is ook de integratie van de wachtlijstregistratie
voor zorg in natura en PGB-VG aan de orde. Door deze aanpassingen kan het
ZRS goed gebruikt worden als monitoringsinstrument voor de aanpak van de wachtlijsten.• Het plan van aanpak wordt breed in de gehandicaptensector gedragen
en biedt een helder raamwerk voor de te verrichten werkzaamheden. De komende
periode zal het op de uitvoering van het plan aankomen. De ambitie is hoog,
in komende tijd zal, met als leidend principe de vraag van de
cliënt, een groot aantal cliënten van de wachtlijst zorg geboden
worden.• Dit zal een extra inspanning vragen van alle betrokken partijen.
In het laatste bestuurlijk overleg, op 27 april 2000 met meerjarenafspraken
partijen is gevoerd, bleek dat alle partijen zich sterk zullen inzetten voor
het realiseren van een succesvolle aanpak van de wachtlijsten.3.4 Geestelijke gezondheidszorgInzet financiële middelen en resultatenIn onderstaande tabel wordt de inzet van de in totaal f 56,3 mln
aan middelen voor de bestrijding van de wachtlijsten toegelicht.Wachtlijsten geestelijke gezondheidszorg (bedragen x f 1
mln)  1999Afgesproken prestatieFeitelijk resultaat/stand van zaken 1999 1. Volume GGZ.30,0Uitbreiding capaciteit/productie ambulante
GGZ.Evaluatierapport Prismant: effecten wachtlijstmiddelen
(medio 2000). 2. Pilot psychische arbeidsongeschiktheid.2,0Versterken reguliere GGZ-aanbod inzake abeidsrelevante psychische problematiekVanwege het meerjarige karakter van de pilots
(1999–2002) zal in 2002 een eindrapport worden uitgebracht door GGZ-Nederland.3. Registratie wachtlijsten GGZ en
Verslavingszorg.0,5Minimum gegevensset (GGZ-N, VWS, ZN). Start invoering registratie
in 2000 en afronding in 2002. Minimum gegevensset
is vastgesteld door VWS, GGZ-Nederland en ZN in 1999.4. Volume bouw.20,5Volume bouwCapaciteitsmutatie 1999:RIBW-plaatsen: 198;Kinder en Jeugd: 80;Verslavingszorg:
85;Volwassenpsychiatrie: 18. 5. Autonome groei.3,3Autonome groei voor RIAGG en vrijgevestigde
psychiaters. Deze middelen zijn bestemd
om demografische onwikkelingen op te vangen en worden toegevoegd aan de bestaande
totale budgetten. Verantwoording vindt plaats langs reguliere kanalen en betreft
uiteraard alleen de totale budgetten. Het CTG deelt de middelen toe aan de
RIAGG'en. Bij de pyschiaters zijn de middelen uitgezet via Lokale initiatieven. Totaal wachtlijsten56,3  Aanpak wachtlijsten en wachttijdenUit de f 130 mln gulden die beschikbaar is gesteld voor het uitvoeren
van het plan van aanpak wachttijden, is f 30 mln ingezet voor de aanpak
van de wachttijden in de ggz. Inhoudelijke speerpunten zijn de kinder- en
jeugdpsychiatrie en de arbeidsrelevante hulp bij uitval om psychische redenen.
De middelen worden aan de aanbieders toegekend op basis van een beleidsregel
van het CTG. De middelen worden verdeeld over de regionale aanbieders door
het zorgkantoor. Voorwaarden voor toekenning van wachtlijstgelden zijn dat
de aanbieders hun afgesproken productie realiseren, samenwerken met andere
aanbieders in de regio, ook de eerstelijns ggz, en een wachtlijstbeleid hebben
ontwikkeld. Er worden voor de wachtlijstmiddelen extra productieafspraken
gemaakt met het zorgkantoor.De genoemde f 30 mln is als volgt verdeeld over de ambulante ggz-aanbieders:RIAGG-en f 19 mlnPsychiatrische ziekenhuizen f  4 mlnVrijgevestigde psychotherapeuten f  7 mlnIn juni 2000 zal door Prismant een eindrapportage worden afgerond over
de inzet van de wachtlijstgelden in de cure (ziekenhuizen en ggz). Om ten behoeve van de MJA-brief al eerder cijfers beschikbaar te krijgen
die enig inzicht verschaffen over de inzet van de wachtlijstmiddelen is recent
(9 mei 2000) rechtstreeks informatie verkregen van ruim 30 voornamelijk ambulante
ggz-aanbieders die ruim 50 % van het totale wachtlijstbudget hebben ontvangen.
Zij laten een hoge mate van realisatie van de afgesproken productie zien.
Een steekproef onder de zorgkantoren bevestigt dit beeld. Naar het zich laat
aanzien is van de wachtlijstgelden 1999 ruim 90% benut, de overgebleven middelen
zijn, conform hierover gemaakte afspraken, geplaatst op een speciale reservering
die in 2000 alleen kan worden aangewend voor verkorten van de wachtlijsten
en dus wordt toegevoegd aan de wachtlijstgelden voor dat jaar (loopt via de
zogenoemde bestemmingsreserve). Het niet volledig besteden van de gelden kan
worden verklaard uit vertraging in het overleg tussen zorgkantoor en aanbieder
over de productieafspraken. Omdat in 2000 een belangrijk deel van de in 1999
ingezette trajecten doorloopt, is de verwachting dat de besteding van de middelen
2000 hoger zal liggen.Op dit moment beschikbare cijfers over de reguliere productie van de instellingen
laat voor 43 ambulante aanbieders een positief beeld zien. Zo hebben 40 van
de 43 een productie gerealiseerd die boven de 98% ligt. Slechts drie ervan
hebben een productie gerealiseerd onder de 98%.Aanvaardbare wachttijden• Voor het in kaart brengen van aard en omvang van de wachttijden
zijn tussen 1997 en 1998 in opdracht van VWS inventarisaties uitgevoerd door
NZI, TNO-Preventie en het Trimbos-instituut. Uit deze studies zijn aanbevelingen
gekomen met betrekking tot de noodzaak tot verbetering van regionale samenwerking
en afstemming, ook op het gebied van wachtlijstregistratie, indicatiestelling
en de noodzaak te komen tot aanvaardbare wachttijden.• In het kader van het Treekoverleg is door partijen overeenstemming
bereikt over normwachttijden voor de cure ggz (kortdurend behandelcircuit).
Voor de care ggz (langdurige zorg) zijn eveneens afspraken gemaakt.• GGZ Nederland heeft inmiddels zelf een wachtlijstbrigade ingesteld,
die knelpunten in de wachttijden moet signaleren en oplossingen moet ontwikkelen.
De activiteiten van de wachtlijstbrigade worden met VWS en ZN afgestemd.Uniformering registratie wachttijden• Een belangrijke voorwaarde voor het ontwikkelen van een goede aanpak
van de wachttijden is een eenduidige wijze van registreren van aantallen cliënten
en de duur van de wachttijden. In juni 1999 zijn de aanbieders in de ggz een
minimimgegevensset overeengekomen die voor alle aanbieders de basis vormt
voor verdere invoering en verbetering van de wachtlijstregistratie. In 2000
is begonnen met een ggz-breed implementatietraject.• Tot in 2002 de invoering van de uniformering wachtlijstregistratie
is gerealiseerd, wordt jaarlijks op twee peilmomenten informatie verzameld
over de wachttijden, waarbij de minimumgegevensset al zoveel mogelijk het
uitgangspunt vormt. Vanaf 2002 zal VWS ieder kwartaal informatie over
de wachttijden in de ggz beschikbaar hebben.• Een belangrijk onderdeel van de minimumgegevensset vormt de urgentie.
Voor het bepalen van de urgentie van de problematiek en de maximale wachttijd,
zal zowel voor kortdurende zorg als langdurige zorg een eenduidige indicatiestellingsprocedure
moeten worden gevolgd.• De wijze waarop hieraan in de sector ggz vorm zal worden gegeven wordt neergelegd in de brief die in mei 2000 over de indicatiestelling
AWBZ aan de Kamer zal worden toegezonden.4. WerkdrukWerkdrukmiddelen tranche 1999: totaal f 309,6 mln.4.1 Algemeen• Het werkdrukbeleid van VWS wordt uitgevoerd langs twee sporen:
meer handen aan het bed en flankerend beleid. Flankerend beleid omvat leeftijdsgericht
personeelsbeleid, intensief ziekteverzuimbeleid, flexibilisering van de organisatie,
betere regionale samenwerking en andere beleidsmatige invalshoeken. Voor het
realiseren van meer handen aan het bed is het vanzelfsprekend cruciaal dat
de dreigende personeelstekorten afgewend worden. Hiertoe wordt in het kader
van het Convenant Arbeidsmarkt Zorg en het Convenant Arbeidsmarkt Welzijn
& Jeugdhulpverlening op tal van speerpunten actief beleid gevoerd.• De middelen voor werkdruk en arbeidsmarktbeleid zijn in 1999 grotendeels
uitgezet via de instellingsbudgetten en voor een beperkt deel via de sectorfondsen.– Via de sectorfondsen zijn de middelen voor arbo-beleid, flankerend
werkdrukbeleid, structuurversterking en een deel van de stimu- leringsmiddelen
voor initiële opleidingen tot besteding gekomen.– Van de middelen die worden uitgezet via de instellingsbudgetten
maken de werkdrukmiddelen het grootste deel uit. Met name in de sector Verpleging
en Verzorging zijn aanzienlijke bedragen beschikbaar gesteld om de werkdruk
aan te pakken.Totaaloverzicht middelen werkdruk en arbeidsmarktbeleid
(bedragen x f 1 mln) SectorVia SectorfondsenVia instellings-budgetten Curatieve somatische zorg11,674,5 Verpleging en verzorging18,4134,1Geestelijke gezondheidszorg3,219,2Gehandicaptenzorg7,241,4• In 1999 is in het kader van het brancherapport Cure een onderzoek
uitgevoerd naar een geschikt monitoringsysteem van werkdruk bij verplegend
en verzorgend personeel. Uit deze studie kwam naar vorendat het
meten van het objectieve begrip «werklast» de beste mogelijkheden
biedt. Onder werklast wordt hierbij verstaan de verhouding tussen de voor
zorgzwaarte gecorrigeerde productie en de personeelsinzet. Op basis van de
bevindingen van deze studie zal VWS binnenkort opdracht verlenen voor de uitwerking
van werklast-indicatoren voor de verschillende zorgsectoren.Flankerend beleid 1999Met het oog op de dreigende arbeidsmarktknelpunten zijn vanaf 1999
additionele middelen beschikbaar gekomen voor arbeidsmarktmaatregelen. Het
gaat hierbij om middelen voor flankerend werkdrukbeleid en arbeidsomstandigheden
(totaal f 20 mln), initiële opleidingen (f 63,7 mln, waarvan
f 15,4 mln via de sectorfondsen) en structuurversterking (f 8 mln).
Door middel van jaarverslagen leggen de sectorfondsen vóór de
zomer verantwoording af over de besteding van de totale sectorfondsmiddelen.
Daarop vooruitlopend wordt in bijlage 1 bij deze rapportage wordt kort ingegaan
op de resultaten van een aantal projecten die uit de additionele middelen
zijn gefinancierd. 4.2 Curatieve somatische zorgWerkdruk curatieve somatische zorg (bedragen x f 1
mln)  1999Afgesproken prestatieFeitelijk resultaat/stand van zaken 19991. Opleidingsfonds.5,0Uitbreiding/handhaving opleidingscapaciteit
in ziekenhuizen.NVZ doet voorstel aan CTG voor
de verdeling van de middelen. Het CTG verwerkt de middelen in de budgetten
van de instellingen.2. Praktijkverpleegkundige.15,0Per samenwerkingsverband van 3 huisartsen (of ca. 4500 patiënten) 1 praktijkverpleegkundige.ZN en LHV hebben afspraken gemaakt over de financiering
van praktijkondersteuning. Deze is nu in gang gezet.3. Idem uit EVS (incidenteel).20,0Per samenwerkingsverband van 3 huisartsen
(of ca. 4500 patiënten) 1 praktijkverpleegkundige.Zie tekst hierboven.4. Werkdruk.13,0Door instelling
te bepalen maatregelen ter verlichting van de werkdruk.Prismant/NIVEL hebben in het Brancherapport november 1999 de wijze waarop
de werkdruk gemonitored kan worden in kaart gebracht. N.a.v. dit rapport gaat
een dezer dagen een opdracht tot de ontwikkeling van een werklastindicator
uit.5. Initiële opleidingen in
ziekenhuizen (inclusief academische ziekenhuizen en revalidatie-instellingen)21,5Vergroting en verbetering van de instroom in de opleidingen voor verpleegkundigen
en verzorgenden en andere kernfuncties in het primaire zorgproces.Aantal leerlingen via beroepsbegeleidende leerweg (BBL)
was 7 805 in 1998. Opgave aantal leerlingen in 1999 nog niet mogelijk. 6. Initiële opleidingen,
werkdruk, arbobeleid en structuurversterking via sectorfondsen11,6Bestedingsplannen sectorfondsen.Naar
aanleiding van de bestedingsplannen van de sectorfondsen zijn diverse projecten
op deze terreinen uitgevoerd. Enkele projecten worden toegelicht in bijlage
1. Totaal arbeidsmarkt/werkdruk86,1  Voor het monitoren van de werkdruk is aan Prismant en NIVEL gevraagd om
methodieken in kaart te brengen die het mogelijk maken om de meerjarenafspraken
die rond wachtlijsten en werkdruk zijn gemaakt te monitoren. Uit het bureauonderzoek
blijkt dat het niet goed mogelijk is om het effect te meten van de specifieke
financiële middelen voor de vermindering van de werklast. De middelen
komen namelijk in het algemene budget van instellingen terecht. En aangezien
het geld niet geoormerkt is en instellingen budgetvrijheid hebben, zijn de
effecten ervan op macro-niveau lastig te traceren. Op de aanbeveling uit het
onderzoek van NIVEL en Prismant om een werklastindicator te ontwikkelen om
zodoende zicht te krijgen op de werklastontwikkeling op macro-niveau,
is reeds ingegaan in paragraaf 4.1.4.3 Verpleging en verzorging• Op 17 december 1999 is in het Platform Meerjarenafspraken V&V
het «Protocol werkdrukmiddelen V&V» goedgekeurd waarin alle
afspraken omtrent de inzet van en informatievoorziening over de werkdruk-
middelen 2000–2002 zijn opgenomen.• Binnen de deelsectoren verpleeghuizen en thuiszorg zijn en worden
de beschikbare werkdrukmiddelen loonsomevenredig verdeeld. Voor de deelsector
verzorgingshuizen is een gedeelte van de middelen loonsomevenredig verdeeld,
en wordt een gedeelte van de middelen conform de meerjarenafspraken specifiek
over de verzorgingshuizen verdeeld. Hierdoor wordt bereikt dat verzorgingshuizen
toegroeien naar de beleidsregel.De inzet van de werkdruk middelen 1999 is toegelicht in onderstaande tabel.Werkdruk verpleging en verzorging (bedragen x f 1
mln)  1999Afgesproken prestatieFeitelijk resultaat/stand van zaken 1999 1. Werkdruk verpleeghuizen.32,6Indiening en uitvoering instellingsplan
van aanpak ter verlaging van de werkdruk (vanaf 2000).Loonsomevenredige toedeling door CTG.2. Werkdruk verzorgingshuizen.32,6Indiening en uitvoering instellingsplan van
aanpak ter verlaging van de werkdruk (vanaf 2000).Loonsomevenredige toedeling door CTG.3. Werkdruk thuiszorg.15,8Indiening en uitvoering instellingsplan van aanpak ter
verlaging van de werkdruk (vanaf 2000).Loonsomevenredige
toedeling door CTG.4. Initiële
opleidingen verpleeghuizen.8,2Vergroting en verbetering van de instroom in de opleidingen
voor verpleegkundigen en verzorgenden en andere kernfuncties in het primaire
zorgproces.Aantal leerlingen via beroepsbegeleidende
leerweg (BBL) was 6 092 per 1 oktober 1998 en bij benadering 6 618
per 1 oktober 1999. 5. Initiële
opleidingen verzorgingshuizen.7,2Vergroting en verbetering van de instroom in de
opleidingen voor verpleegkundigen en verzorgenden en andere kernfuncties in
het primaire zorgproces.Via CTG-beleidsregel als
surplus genormeerde personele kosten in instellingsbudgetten verwerkt. 6. Werkdruk verpleeghuizen.14,3Door instelling te bepalen maatregelen
ter verlichting van de werkdruk.Via CTG-beleidsregel
als surplus genormeerde personele kosten in instellingsbudgetten verwerkt.7. Werkdruk verzorgingshuizen.12,5Door instelling
te bepalen maatregelen ter verlichting van de werkdruk.In instellingsbudgetten opgenomen via een beleidsregel met een specifieke
verdeling van middelen waarbij rekening is gehouden met de provinciale verschillen
op het gebied van personeel. Dit leidt ertoe dat verzorgingshuizen die onder
de gemiddelde norm zitten hun achterstand in kunnen lopen. 8. Werkdruk thuiszorg.10,9Door instelling te bepalen maatregelen
ter verlichting van de werkdruk.Loonsomevenredig
verdeeld over de instellingsbudgetten.9. Initiële opleidingen thuiszorg, werkdruk, arbobeleid
en structuurversterking via sectorfondsen18,4Bestedingsplannen
sectorfondsen.Naar aanleiding van bestedingsplannen
van de sectorfondsen zijn verschillende projecten op deze terreinen uitgewerkt.
Enkele projecten worden toegelicht in bijlage 1. Totaal arbeidsmarkt/Werkdruk152,5  Plannen voor werkdrukverlichtingVoor de jaren 2000–2002 stellen de instellingen een plan van aanpak
op ter verlichting van de werkdruk. Dit plan wordt besproken met ondernemingsraad
en zorgkantoor. Tevens wordt een jaarplan opgesteld. De zorgkantoren maken
een aggregatie van de jaarplannen in hun regio.In onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van deze plannen voor
2000, gebaseerd op de gegevens voor zover ontvangen op 15 mei 2000. Het betreft
de gegevens van 15 zorgkantoorregio's, waarvan het beslag 41% van het totaal
aan werkdrukmiddelen voor de sector verpleging en verzorging is. Het volledige
overzicht volgt bij Zorgnota.Werkdrukmiddelen 2000 sector Verpleging en Verzorging,
bedragen x f 1 mln CategorieVerpleeghuizenVerzorgingshuizenThuiszorgTotaal%A17,913,52,634,053,3%B2,02,04,28,212,9%C2,12,84,19,014,1%D1,82,72,16,610,3%E1,72,71,66,09,4%Totaal25,523,714,663,8100,0%Toelichting bij de tabelCategorie A Intensivering van personeelsinzet, extra handen aan het bedCategorie B Intensivering sociaal beleid, waaronder vermindering ziekteverzuim,
vermindering WAO-uitstroom, ARBO-beleid, behoud werknemers en vergroting instroom
nieuw personeelCategorie C Verbeteren kwaliteit personeelsinzet gericht op werkdrukvermindering,
o.a. opzetten scholingsprojecten, inzet kwaliteitsfunctionarissen,Categorie D Bedrijfsorganisatorische verbeteringen t.b.v. verlichten
werkdrukCategorie E Aanschaf apparatuur t.b.v. verlichting werkdrukUit dit partiële overzicht kan de conclusie worden getrokken dat
in de sectoren verzorgingshuiszorg en verpleeghuiszorg bij de ontwikkelde
plannen de nadruk wordt gelegd op intensivering van de personeelsinzet en
meer handen aan het bed, terwijl in de thuiszorg het accent wordt gelegd bij
(kwaliteits-)projecten op het terrein van sociaal en personeelsbeleid.Werkgroep Van ZijlOnderstaand wordt ingegaan op de gegevens die in het kader van de werkgroep
Van Zijl worden gevraagd. Door de werkgroep Van Zijl is de sector verzorgingshuizen
aangemerkt als beleidsprioriteit.• Andere beleving van werklast In de meerjarenafspraken sector Verpleging en verzorging is afgesproken
dat er begin 2001 een uniforme werkdrukmeting zal plaatsvinden. Deze meting
zal zijn gebaseerd op de medewerkersraadpleging zoals die nu in de thuiszorg
plaatsvindt. De ervaren werkdruk vormt hier een onderdeel van. Deze meting
vindt voor de gehele sector Verpleging en Verzorging plaats. • Meer handen aan het bed gerelateerd aan zorgzwaarte
ontwikkeling Bovenstaande tabel bevat voor wat betreft de verzorgingshuizen gegevens
zoals gevraagd in het kader van de werkgroep Van Zijl. Een registratie van
arbeidsplaatsen gekoppeld aan zorgzwaarte is nog niet beschikbaar. Als eerste
fase in de ontwikkeling van een dergelijke registratie wordt in het kader
van het voorjaarsakkoord meerjarenafspraken Verpleging en Verzorging gewerkt
aan het ontwikkelen van een systematiek voor het meten van zorgzwaarte en
het volgen van zorgzwaarteontwikkelingen.• Gemiddeld aantal medewerkers per bewoner in
een bepaalde zorgzwaartecategorie Zoals hierboven aangegeven is een registratie van arbeidsplaatsen gekoppeld
aan zorgzwaarte nog niet beschikbaar. Ten aanzien van de ontwikkeling van
het aantal handen aan het bed zijn de volgende gegevens momenteel beschikbaar.Werkdruk verzorgingshuizen  199719981998/1997Aantal f.t. arbeidsplaatsen (excl. oproepkrachten)51 70752 462101% Waarvan verzorgend
en verplegend personeel26 61930 449114% Aantal intramuraal verblijvende ouderen per ultimo111 719110 74699% Aantal ouderen met dagverzorging
per ultimo8 888n.b.– Aantal
ouderen met kortdurende opname per ultimo23 259n.b.–Ter toelichting op de tabel geldt het volgende:• Bron: CBS.• De gegevens over 1998 betreffen voorlopige cijfers; in de voorlopige
cijfers van het CBS over 1998 zijn geen gegevens over ouderen met dagverzorging
en ouderen met kortdurende opname opgenomen. Gegevens over 1999 komen in de
loop van 2001 beschikbaar.• De toename in verplegend en verzorgend personeel in 1998 is de
uitwerking van de extra middelen voor meer handen aan het bed in 1998 en van
de extra middelen in het kader van de motie Wallage om de capaciteitsreductie
te mitigeren.4.4 Gehandicaptenzorg• In 1999 heeft in opdracht van de VGN een onderzoek plaatsgevonden
naar de werkdruk in de gehandicaptensector. Dit onderzoek heeft geresulteerd
in het rapport «Dynamiek van de werkdruk in de gehandicaptensector».
Vooral ten behoeve van het management in instellingen bevat het rapport instrumenten/handreikingen
om te komen tot aanpak van werkdruk. Hierdoor wordt het instellingsmanagement
binnen instellingen in staat gesteld om tot verlichting van de werkdruk te
komen.• Via de sectorfondsen wordt getracht de aanpak van werkdruk binnen
instellingen te ondersteunen. Op grond van positieve ervaringen in de ouderensector
wordt nu ook binnen de gehandicaptenzorg getracht om peilstations op te richten.
Deze worden gevoed met gegevens vanuit de instellingen, die vervolgens de
instellingen informeren omtrent de trend (bijvoorbeeld met betrekking tot
ziekteverzuim) en afwijkingen ten opzichte van daarvan van hun
organisatie. Hierdoor ontvangen instellingen signalen omtrent de aanpak van
werkdruk.Tabel werkdruk gehandicaptenzorg (bedragen x f 1
mln)  1999Afgesproken prestatieFeitelijk resultaat/stand van zaken 19991. Werkdruk.12,6Instellingen bepalen maatregelen voor verlichting
werkdruk.Middelen zijn in instellingsbudgetten
verwerkt. 2. Dagbesteding (motie-vd
Vlies).*24,0Voor 6 600 gehandicapten 7,5 uur extra dagbesteding in 1999.Zie toelichting onder tabel. 3. Initiële opleidingen via budgetten intramurale gehandicaptenzorg.4,8Vergroting en verbetering van de instroom in de opleidingen voor verpleegkundigen
en verzorgenden en andere kernfuncties in het primaire zorgproces.Aantal leerlingen via beroepsbegeleidende leerweg (BBL)
was 1 726 per 1 oktober 1998 en bij benadering 2 300 per 1 oktober
1999. 4. Initiële opleidingen
via AWO, werkdruk, arbobeleid en structuurversterking via AWO/AWOZ.7,2Bestedingsplannen sectorfondsen.Naar aanleiding van bestedingsplannen van de sectorfondsen zijn verschillende
projecten op deze terreinen uitgevoerd. Enkele projecten worden toegelicht
in bijlage 1. Totaal arbeidsmarkt/werkdruk48,6  * De dagbestedingmiddelen leiden niet alleen tot vermindering van de werkdruk,
maar komen ook ten goede aan de aanpak van de wachtlijsten. Uit consistentieoverwegingen
zijn de middelen, in lijn met eerdere MJA-rapportages, hier opgenomen.Ad 2 Dagbesteding voor ernstig verstandelijk gehandicapten
in instellingenOp grond van cijfermatige gegevens van het CTG blijkt een toename van
1999 op 2000 van dagbesteding voor ernstige verstandelijk gehandicapten. Het
betreft de volgende mutatie:Dagbesteding ernstig verstandelijk gehandicapten, mutatie
1999–2000  Toename 1999–2000 absoluutToename 1999–2000 in procenten Aantal cliënten in zorg1 6128% Daarbinnen ernstig
vg1 25113% Aantal uren dagbesteding4 421 14331% Daarbinnen tbv ernstige vg2 324 20745% Aantal fte18318% Daarbinnen tbv ernstige vg9626%• Als gevolg van het ontbreken van een nulmeting begin 1999 is het
vooralsnog niet mogelijk om de mutatie van 1998 op 1999 te laten zien. Met
betrekking tot het nader in kaart brengen van de resultaten van de extra middelen
die tot nu toe beschikbaar zijn gesteld aanvullend op de CTG gegevens, geldt
dat de volgende sporen worden gevolgd:a. Het Trimbos-instituut voert in opdracht van de VGN een onderzoek uit
naar de ontwikkeling van de dagbesteding in de periode 1998–2000. Het
rapport wordt in juli 2000 verwacht.b. In opdracht van VWS voert het Timbos-instituut een dossier-onderzoek
naar de dagbestedingsplannen 1999 en 2000 uit, zodat daaruit een beeld van
extra dagbesteding voor ernstig verstandelijk gehandicapten tot stand komt.
Het rapport wordt in juli 2000 verwacht.c. Een voorwaarde in de CTG-beleidsregel waaruit dagbesteding voor ernstige
verstandelijk gehandicapten wordt gefinancierd, is dat een instelling slechts
extra middelen voor dagbesteding kan krijgen indien daaraan een plan te grondslag
ligt, dat is goedgekeurd door een zorgkantoor. Deze goedkeuring
moet dan plaats vinden aan de hand van toetsing aan een bij de beleidsregel
gevoegd protocol. Het CTG heeft aangegeven dat de gehele intensivering 1999
in de instellingsbudgetten is verwerkt. VWS heeft ZN verzocht om een overzicht
van hetgeen volgens deze plannen aan extra dagbesteding wordt gerealiseerd.– In 1999 is een nieuw protocol vastgesteld met betrekking tot dagbesteding
2000. Hierbij is een sjabloon gevoegd dat ingevuld moet zijn en bij het CTG
ingediend voordat middelen voor dagbesteding ernstig verstandelijk gehandicapten
in de instellingsbudgetten kan worden verwerkt.4.5 Geestelijke gezondheidszorg• Met ingang van 1 januari 1999 zijn de werkdrukmiddelen (f 14
mln) toegevoegd aan de budgetten van de instellingen op basis van besluitvorming
binnen het CTG. Daarbij is ondermeer afgesproken de werkdrukmiddelen apart
zichtbaar te maken in de rekenstaten. Hiermee is de mogelijkheid gecreëerd
om in het lokaal overleg tussen zorgkantoor en aanbieder nader van gedachten
te wisselen over de inzet en de effecten van de werkdrukmiddelen.• GGZ-Nederland zal in haar tweede brancherapport (medio 2001) verantwoording
afleggen over de inzet van deze middelen.Werkdruk/arbeidsmarkt geestelijke gezondheidszorg (bedragen
x f 1 mln)  1999Afgesproken prestatieFeitelijk resultaat/stand van zaken 19991. Initiële opleidingen psychiatrische ziekenhuizen
en RIAGG's. 6,6Vergroting en verbetering van de instroom in de opleidingen voor verpleegkundigen
en verzorgenden en andere kernfuncties in het primaire zorgproces. Aantal leerlingen via beroepsbegeleidende leerweg (BBL)
was 1 623 per 1 oktober 1998 en bij benadering 1 518 per 1 oktober
1999. 2. Werkdruk.12,6Door instelling te bepalen maatregelen
ter verlichting van de werkdruk.Op hoofdlijnen
in Brancherapport GGZ-Nederland (2001).3. Werkdruk, arbobeleid en structuurversterking via sectorfondsen. 3,2Bestedingsplannen sectorfondsen.Naar aanleiding van bestedingsplannen sectorfondsen zijn diverse projecten
uitgevoerd. Enkele projecten zijn toegelicht in bijlage 1. Totaal arbeidsmarkt/werkdruk22,4  5. Overige onderwerpen5.1 Versterking positie patiënt• Conform het voorjaarsakkoord hebben de 28 RP/CP's eind 1999 hun
definitieve plannen van aanpak voor zowel de verpleging en verzorging als
de cure uitgewerkt. Deze plannen worden gedragen door alle partijen in de
regio. Het doel is om de positie van de patiënt en de infrastructuur
van de patiëntenbeweging in de regio verder te versterken. Dit doel krijgt
middels de geplande activiteiten vorm en inhoud. In de plannen van aanpak
staat ondermeer beschreven welke functies de patiëntenbeweging in de
regio in de komende jaren zal gaan vervullen, welke concrete activiteiten
en taken hiervoor noodzakelijk zijn alsmede de verdeling van de middelen.
Bovendien zal er een landelijke ondersteuningsstructuur ten behoeve van de
regio's worden opgezet.• Voor de sector verpleging en verzorging zal jaarlijks een bedrag
van f 525 000,– beschikbaar worden gesteld voor de uitvoering
van de landelijke ondersteuningstaken. • Ten behoeve van de cure-sector hebben de Regionale Patiënten
Consumenten Platform's (RPCP's) gezamenlijk f 200 000,– gereserveerd
voor landelijke ondersteunings- en coördinatieactiviteiten. De overige
gelden worden verdeeld over de 28 RPCP's in de regio's.• Om de samenhang en samenwerking in de uitwerking van de meerjarenafspraken
te bevorderen zijn de platforms bij het opstellen van de plannen ondersteund
door twee landelijke coördinatoren en vier kwartiermakers (één
per bovenregionaal samenwerkingsverband). Daarnaast zijn de platforms in de
gelegenheid gesteld om extra capaciteit in te zetten voor het ontwikkelen
van de plannen.• Vanaf 2000 heeft de Stichting Patiëntenfonds, op verzoek
van VWS, de in gang gezette activiteiten op dit terrein overgenomen. De beschikbare
middelen, te weten f 4,5 mln voor de V&V-sector en 4,2 mln voor de
cure-sector op jaarbasis, zijn overgeboekt naar het Patiëntenfonds. Alle
regionale platforms hebben op 1 maart 2000 de plannen voor beide sectoren
voor het jaar 2000 bij het Patiëntenfonds ingediend.• Het Patiëntenfonds heeft ondermeer op basis van eerder gemaakte
afspraken (meerjarenafspraken en plan van aanpak NPCF) criteria vastgesteld
voor de beoordeling van de regionale plannen. Door het Patiëntenfonds
is een begeleidingscommissie ingesteld, bestaande uit vertegenwoordigers van
de NPCF, de RPCP's, Landelijke Organisatie Cliëntenraden ouderenzorg
(LOC), Coördinerend Orgaan Samenwerkende Ouderenorganisaties (CSO) en
VWS. Na besluitvorming door het Patiëntenfonds zullen de middelen daadwerkelijk
worden uitgezet en kan met de uitvoering van de plannen worden gestart.• Naast bovenstaande wordt met betrekking tot de versterking van
de positie van de patiënt in de regio een convenant afgesloten tussen
IPO, NPCF en VWS (juli 2000). Dit convenant fungeert als een centraal instrument
ten behoeve van de besteding van de middelen uit de Meerjarenafspraken. Eveneens
worden in het convenant afspraken en verantwoordelijkheden vastgelegd met
betrekking tot de rol van de verschillende partijen bij het versterken van
de positie van de patiënt in de regio voor de periode 1999–2002.5.2 GeneesmiddelenAfspraken in het kader van de meerjarenafspraken• In het convenant met de LHV en ZN van 30 juni 1999 is neergelegd
hoe de invoering van het electronisch voorschrijven (EVS) bij de huisartsen
zal worden ingevoerd, en hoe er geëxperimenteerd zal worden met de scheiding
van zorg en inkoop bij apotheekhoudende huisartsen. Daaraan is een netto besparing
gekoppeld op geneesmiddelenkosten (oplopend tot f 300 mln in 2001). In 1999 is voor 1 HIS1 EVS uitgeleverd
en 1 HIS gecertificeerd als EVS. Totaal voor ca. 30 % van de huisartsen. Alle
DHV'en2 hebben plannen ingediend bij LHV voor
implementatie. In 2000 krijgen alle resterende huisartsen EVS en start de
ondersteuning/scholing via DHV'en. In 2000 zal het eerste resultaat beschikbaar
komen van de monitoring van het EVS over 1999. In 2001 worden alle overige
huisartsen geschoold in gebruik van het EVS. Evt. bijsturing van de implementatie
zal plaatsvinden aan de hand van monitoring 1999 en 2000. In 2002 moeten in
beginsel alle huisartsen met EVS kunnen werken en volgens afspraak met LHV
de netto opbrengst f 300 mln bedragen. Anders zal een korting binnen
het huisartsenkader worden doorgevoerd zoals afgesproken in meerjarenafspraak
en convenant.• De Orde van Medisch Specialisten zal via een regionale ondersteuningsstructuur
samen met andere betrokken partijen (m.n. LHV en KNMP) het Farmacotherapeutisch
transmuraal overleg (FTTO) en de electronische gegevensuitwisseling vorm geven. • Het akkoord met de KNMP van 8 oktober 1999 geeft uitwerking aan
belangrijke onderdelen van het najaarsaccoord en effent de weg naar een beter
stelsel voor farmaceutische zorg, waarover de commissie Koopmans heeft geadviseerd.• Ingevolge het convenant met de KNMP zal de claw back (= het terugpakken
van kortingen en bonussen bij de apothekers) in 2002 f 425 mln bedragen.
Deze komen aldus ten goede aan de zorg. Ook heeft het convenant de basis gelegd
voor een minder volume-afhankelijk tarief voor apotheekhoudenden (vast-variabel
systematiek).• Aan de KNMP is in MJA-kader in december 1999 tenslotte f 10
mln ter beschikking gesteld om de informatievoorziening over de specialistenreceptuur
en de monitoring daarvan te verbeteren. Het doel is om op zo kort mogelijke
termijn inzicht te verkrijgen in het voorschrijfgedrag van specialisten respectievelijk
het voorschrijfpatroon per specialisme en de relaties die dit heeft met het
voorschrijfgedrag van huisartsen op zowel landelijk als regionaal niveau.
In 2000 wordt gewerkt aan het integraal registreren van specialistenreceptuur
op specialisme en op ziekenhuis. Het is de bedoeling voor 2001/2002 over te
gaan op registratie per specialist. Met NVZ, VAZ en KNMP is de afspraak gemaakt
dat de openbare apothekers deze registratie op zich nemen gedurende het jaar
2000/2001 (ziekenhuis kan vooralsnog volstaan met opnemen code van ziekenhuis
en specialisme). Wel moet het ziekenhuis zich gedurende deze termijn gereed
maken voor het zelf registreren na 2001. In dit verband is de inwerkingtreding per 1 april 2000 van de Regeling
Administratievoorschriften farmaceutische hulp relevant. Hiermee wordt eveneens
inzicht verkregen in de kosten en baten van de levering van geneesmiddelen
en het voorschrijfgedrag en uitgaven van poliklinische receptuur van medisch
specialisten.Met de KNMP wordt nog overleg gevoerd over de invulling van overige MJA-afspraken,
waartoe de KNMP recent nader uitgewerkte voorstellen heeft voorgelegd.• Voor de sector verpleging en verzorging is het verhogen van de
kwaliteit en de doelmatigheid van het gebruik van geneesmiddelen in de verzorgingshuizen
een bijzonder punt van onderzoek. Met de koepels worden thans scenario's nader
uitgewerkt voor de verdere aanpak. Zie verder ook bij Sector Verpleging en
Verzorging.Gevraagde prestatiegegevens door de werkgroep Financiële
Verantwoordingen (werkgroep Van Zijl)Zoals in de inleiding aangegeven wordt in deze rapportage ook ingegaan
op het verzoek van de werkgroep Financiële Verantwoordingen van de Tweede
Kamer (ook wel genoemd de Werkgroep Van Zijl bij brief van 15 december 1998
om prestatiegegevens met betrekking tot geneesmiddelen te verstrekken.InleidingOp basis van voorlopige cijfers van het CVZ is een inschatting gemaakt
van de effecten van maatregelen zoals die in 1999 zijn getroffen op het terrein
van de geneesmiddelen. De resultaten van deze inschatting zijn onderstaand
weergegeven.Tevens is aangegeven welke nieuwe geneesmiddelen in 1999 tot het pakket
zijn toegelaten (inclusief die geneesmiddelen die zich in de zogenaamde wachtkamer
bevonden) en welke geneesmiddelen niet tot het pakket zijn toegelaten. Overheveling buiten WTG – middelen• Aantal overgehevelde medicijnen Geselecteerd op werkzame stofnaam worden 14 geneesmiddelen per 1 september
1999 niet meer vergoed, het betreft 19 verschillende merknamen. Het betekent
niet dat alle sterktes en toedieningsvormen van deze stof niet meer worden
vergoed. Geselecteerd op stofnaam worden 58 geneesmiddelen per 1 septem- ber
1999 uitsluitend vergoed wanneer op het recept staat dat het voor chronisch
gebruik is, het gaat om 85 verschillende merknamen. (Het betekent niet dat
alle sterktes en toedieningsvormen van deze werkzame stoffen uitsluitend worden
vergoed als op het recept staat dat het voor chronisch gebruik is.)• Opbrengst van de taakstelling Door het CVZ is in zijn uitvoeringstoets over de overheveling van de
buiten-WTG middelen naar het derde compartiment een besparing geraamd van
f 145 mln op jaarbasis. Op basis van de uitgavenontwikkeling binnen de ZFW gedurende de laatste
4 maanden van 1999 is een schatting gemaakt van de opbrengst van de maatregel. De sterke groei (10,9%) die zich in de eerste helft van 1999 voordeed
heeft zich na 1 september omgezet in een lichte daling (0,7%) van het gebruik
in het buiten WTG-segment. Omgerekend zou dit f 60 mln. op jaarbasis
schelen. Indien zich eenzelfde ontwikkeling binnen de particuliere verzekeringen
zou voordoen betekent dit een besparing van f 89 mln. Vooralsnog wordt
door VWS, op basis van gegevens van de Stichting Farmaceutische Kengetallen
(SFK), uitgegaan van een geringere opbrengst (f 9 mln.) bij de particuliere
verzekeringen. Hiermee komt de voorlopige raming van de besparing op f 80
mln. Dit betekent een besparingsverlies van f 65 mln. Voor een definitieve raming van de opbrengsten is het nodig de substitutie-effecten
naar nog wel vergoede geneesmiddelen over een wat langere periode in kaart
te brengen. Tevens dienen de effecten binnen de particuliere verzekeringen
beter in beeld te worden gebracht. Deze evaluatie zal in juli 2000 beschikbaar
komen.Effecten in financiële zin (koopkracht) en zo mogelijk
ook in medische zin voor chronisch ziekenMedicijnen voor chronisch gebruik worden nog steeds vergoed. Negatieve
effecten in financiele zin worden daardoor in belangrijke mate gemitigeerd.Modernisering GVSDe modernisering van het GVS valt uiteen in twee onderdelen:a. herindeling van de GVS-clustersb. actualisering van de vergoedingslimietenAd a.Ten aanzien van de herindeling van de GVS-clusters is een uitvoeringstoets
aan het CVZ gevraagd. De opbrengstraming is op p.m. gesteld.Ad b.Opbrengst van de maatregelGerekend naar de prijsdalingen die zich vlak na de invoer van de maatregel
voordeden, bedroeg de opbrengst in 1999 145 mln (158 op jaarbasis).
Door prijsreacties door de industrie die zich later in het jaar weer hebben
voorgedaan (vanwege de halfjaarlijkse aanpassingen van de maximumprijzen op
grond van de Wet Geneesmiddelenprijzen (WGP) en gebruikmaking van ruimte onder
de GVS limieten als gevolg van de claw-backregeling) dreigde een besparingsverlies.
Door een wijziging in de berekening van de KNMP-taxe is de ruimte onder de
GVS-limieten weer weggenomen. Dit heeft weer tot prijsdalingen in de eerste
maanden van dit jaar geleid. Het saldo van deze prijsreacties is nog niet
bekend.Financiële omvang van mogelijke bijbetalingen door
patiëntenEr is ongeveer 11.5 mln meer bijbetaald door de patiënten, maar een
groot deel daarvan (meer dan 9 mln) is betaald voor één middel,
remeron. Deze bijbetaling konden de patiënten bij de fabrikant declareren.Substitutie naar andere geneesmiddelenSubstitutie naar andere middelen heeft zich niet of nauwelijks voorgedaan.Totaal aantal aanpassingen van prijzen door fabrikanten aan de nieuwe
vergoedingslimieten.In nagenoeg alle gevallen hebben fabrikanten hun prijzen aangepast aan
de nieuwe vergoedingslimieten (voorzover de prijzen boven de limieten lagen).Ter illustratie: elke maand worden prijzen van veel artikelen gewijzigd,
ongeveer 500 per maand. In de twee maanden na de aanpassingen waren het er
2500 per maand, dus 5 keer zoveel.Wijzigen van het verstrekkingenbesluit/nieuwe geneesmiddelenIn het kader van het wijzigen van het Verstrekkingenbesluit ziekenfondsverzekering
is de toelating van nieuwe geneesmiddelen tot het ziekenfondspakket aangescherpt.
Door het CVZ wordt vanaf juli 1999 een kostenconsequentie analyse uitgevoerd
bij alle nieuwe geneesmiddelen waarvoor een aanvraag tot toelating op bijlage
1B van het verstrekkingenbesluit is ingediend. Vanaf medio 2001 zal de toepassing
van farmaco-economische analyses onderdeel gaan uit maken van de toelatingsprocedure.Onderstaand is een overzicht opgenomen van alle nieuwe middelen die in
1999 zijn toegelaten tot bijlage 1B. en de kostengevolgen daarvan, alsmede
van de geneesmiddelen die niet zijn toegelaten tot het pakket. Daaropvolgend
is aangegeven welke middelen zich per 1-4-2000 nog in de wachtkamer bevonden.
De besluitvorming over de resterende wachtkamergeneesmiddelen is onlangs afgerond. (Wachtkamer)geneesmiddelen opgenomen in bijlage 1B, periode
1999 GeneesmiddelEigenschappen/indicatieOpnamedatumKostenconsequentie
(raming CvZ), meerkosten (mln)raming CvZ (mln)realisatie
zonder substitutie (mln)AlphaganGlaucoom1-4-1999kostenneutraalkomt van 1a0,9 ExelonAlzheimer1-1-199920202ArimidexCytostaticum1-2-19994,28,27,9FemaraCytostaticum1-2-1999samen met Femara  CampralAlcoholverslaving1-2-19992,32,70,9Dalacin CAntibioticum1-12-1999000EntocortZiekte van Crohn1-2-19997,513,74,1EpipenAnafylactische shock1-2-19991,81,80,1FlolanPrimaire pulmonaire
hypertensie1-7-19993,33,3 IodipineGlaucoom1-2-199915,537,918,5TrusoptGlaucoom1-2-1999samen met Trusopt  XalatanGlaucoom1-2-1999en Xalatan  MirenaAnticonceptivum1-2-19991,5voor 1996 beoordeeld7,9 Serevent VolumaticAstma1-2-19990,290,2WellvonePneumocystis carinii pneumonie1-2-19990,10,10,1Totaal: 56,487,642,6 Afgewezen geneesmiddelen 1999 GeneesmiddelEigenschappen/indicatieDatumMeerkosten (CVZ) ImplanonAnticonceptivum16-11-19991,7 mlnXenicalObesitas8-12-1999?Overzicht wachtkamergeneesmiddelen; periode 1999 MiddelWerkzame stofIndicatie/werkingRaming CvZMeerkosten per
jaarInmiddels per 1 mei 2000 opgenomen
in bijlage 1B (en 2)Daivonex lotionCalcipotriolPsoriasis275 000JaMorfine Hcl injectieMorfinePijnstillerminderkostenNeeMycobutinRifabutine– Mycobacterium infecties bij AIDS435 000Ja   – Longtuberculose  PlavixClopidogrelBloedverdunner5–25 mlnNeeVenoferFerrioxide-saccharaatIJzerpreparaat870 000NeeLegendalLactuloseObstipatiemax.
1 mlnNeeCetrotideCetrorelixIVFkostenneutraalJaEvistaRaloxifeneOsteoporosemeer- of minderkostenJaPrograftTacrolimusImmunosuppressivum (nier-, levertranspl.)kostenneutraalJaModiodalModafinilNarcolepsie4,3–10,8 mlnNeeSingulairMontelukastAstma-Ja (+ nadere voorwaarden)ComtanEntacaponeZiekte
v. ParkinsonkostenneutraalNeePrepulsidCisaprideMaaglediging, Oprispingen900 000NeeViagraSildenafilErectiestoornissen60–120 mlnNeeMinrinDesmopressineDiabetes insipidus58 500–97 500JaXNoot1HIS = Huisartsinformatiesysteem.XNoot2DHV = districtshuisartsenvereniging. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27113-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl