Vreemdelingenbeleid; Verslag algemeen overleg op 21 maart 2001 over ambtsberichten, functioneren van de consulaire keten en hoofdlijnennotitie visumwet
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19637, nr. 580

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

11-04-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

19637 nr. 580

06-04-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de regeringNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 19637Toon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 26106Toon alle publicaties in dit dossier
Kamerdossier 27400-VToon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 41 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
19 637Vluchtelingenbeleid27 400 VVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 200126 106Visumverleningnr. 580VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 6 april 2001De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken1
heeft op 21 maart 2001 overleg gevoerd met minister Van Aartsen van Buitenlandse
Zaken over:– de brief d.d. 21 januari 1999 met een reactie
op het eindadvies van de Tijdelijke adviescommissie algemene ambtsberichten
(19 637, nr. 415);– de brief d.d. 21 december 2000 inzake ambtsberichten
(BuZa-00-722);– de brief d.d. 13 november 2000 inzake een onderzoek
naar het functioneren van de consulaire keten (27 400-V, nr. 44);– de brief d.d. 28 december 2000 met antwoorden
op schriftelijke vragen inzake het rapport Onderzoek naar het functioneren
van de consulaire keten (BuZa-00-731);– de brief d.d. 19 februari 2001 met een afschrift
van de brief aan de Nationale ombudsman m.b.t. de individuele ambtsberichten
(BuZa-01-101);– de brief d.d. 5 maart 2001 inzake de hoofdlijnennotitie
visumwet (26 106, nr. 4).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Hoekema (D66) onderstreept het belang
van het onderwerp visumverlening, dat de belangen van Nederlanders en de veiligheid
van de Nederlandse Staat regardeert. Hij acht klantgerichtheid een trefwoord
in dit beleid, naast strengheid en eerlijkheid. Er wordt hard en veelal goed
gewerkt door velen in binnen- en buitenland.Het is goed dat een hoofdlijnennotitie visumwet is gepresenteerd. Het
is interessant om te beginnen met een kort debat op hoofdlijnen vóór
de normale wetsbehandeling. De conclusies in het stuk kunnen worden ondersteund.
Wel is het de vraag of een visumwet als nationale wet tot stand moet komen.
Immers, ook de Koninkrijksdelen hebben te maken met visumbeleid. De Antillen
en Aruba hebben thans de mogelijkheid om aanvullingen op het Nederlandse
beleid te hanteren. Wellicht verdient het aanbeveling de visumwet als rijkswet
in te dienen.Dankzij een initiatief van collega Verhagen is het MVV-beleid in de Vreemdelingenwet
opgenomen. Op de posten is nog wel eens het geluid te horen dat aanvragen
waarover de post sceptisch is, in Nederland bijna altijd worden gehonoreerd,
ook als er nog wel wat op valt af te dingen. Zo wordt kort verblijf snel een
risico voor blijvende vestiging. Het zou goed zijn als de minister hierop
ingaat.Er zijn veel verbouwingen gaande op de verschillende posten, met name
wat de onderdelen betreft die zich bezighouden met het afgeven van visa. Het
is de vraag of daar een plan de campagne voor bestaat en of er voldoende middelen
voor beschikbaar zijn. Er is nogal eens sprake van irritatie als men lang
in de rij moet staan, zeker als dat in oncomfortabele weersomstandigheden
het geval is. Op dit punt kan de klantvriendelijk- heid meer gestalte krijgen.In de consulaire keten spelen verschillende partners. De DPC en de posten
zijn in de voorjaarsronde 1999 aanzienlijk versterkt. De teneur van het KPMG-rapport
en de reactie van de minister is dat het thans niet langer gaat om de kwantiteit,
maar om verbetering van de kwaliteit. Is de minister thans tevreden met de
menskracht op dit belangrijke onderdeel van het beleid? De samenwerking tussen
Buitenlandse Zaken en Justitie lijkt op bepaalde punten nog wel voor verbetering
vatbaar. Is dat ook de mening van de minister?Er hebben incidenten plaatsgevonden in Lagos en Sri Lanka. De betrokkenen
bij het laatstgenoemde incident zouden inmiddels weer in functie zijn. Thans
speelt een probleem in Boekarest. Het zou goed zijn als de minister hierop
ingaat.De personen die met het beleid zijn belast, zijn kwetsbaar. Dat geldt
niet alleen de lokale medewerkers, maar ook het uitgezonden personeel. Op
welke manier wordt gewerkt aan een vermindering van die kwetsbaarheid?Er wordt gesproken van 11 risicoposten. Dat roept de vraag op welke criteria
voor deze kwalificatie worden gebruikt. Verder is onduidelijk wat de gevolgen
zijn van aanwijzing tot risicopost.Het is van belang dat voldoende voorlichting wordt gegeven over de aanpassingen
van de Wet op het Nederlanderschap. In het buitenland verheugt men zich op
de mogelijkheid om via een herkansingsprocedure opnieuw Nederlander te worden.Na het rapport van de commissie-Wijnholt is er veel verbeterd aan de ambtsberichten.
Het moet mogelijk zijn om hierbij meer Europees samen te werken. De minister
wijst op de samenwerking in het kader van het gemeenschappelijke asiel- en
migratiebeleid, maar wellicht zijn er meer mogelijkheden voor samenwerking
bij ambtsberichten. Bij het belangrijke werk van de High level working group
(HLWG) is sprake van een aantal lacunes. Zijn er plannen om in Europees verband
ook een aantal Afrikaanse landen aan een gemeenschappelijke analyse te onderwerpen?De kern van het advies van de commissie-Wijnholt was het pleidooi voor
een onafhankelijke opstelling van ambtsberichten. De minister heeft dat met
een begrijpelijke argumentatie niet willen overnemen. Dat laat onverlet dat
de ambtsberichten aan een aantal criteria moeten voldoen. De minister is bezig
met die inhaalslag. Er moeten meer diverse informatiebronnen worden gebruikt.
Met name vertrouwenspersonen kunnen hierbij een essentiële rol spelen.
Ook organisaties als Amnesty International en VluchtelingenWerk moeten bij
de terms of reference en bij het feitelijk uitgebrachte ambtsbericht worden
betrokken. Hoe loopt dat nu?Wat de termijn van drie plus één maand betreft neemt de
minister een inspanningsverplichting op zich. Het is echt van belang dat hij
zich aan deze termijn houdt. Er zal grote druk ontstaan om ambtsberichten
over steeds meer landen uit te brengen. Immers, het landgebonden asielbeleid is een van de knooppunten in het Nederlands asielbeleid. De minister
dient zorg te dragen voor het behoud van voldoende menskracht op het departement
en op de posten om die ambtsberichten daadwerkelijk te kunnen uitbrengen.
Verwacht de minister overigens ook bij de individuele ambtsberichten een exponentiële
stijging?Het Samenwerkingsverband Marokkanen en Tunesiërs heeft het verzoek
gedaan om ook in Noord-Marokko een visumkantoor te openen om daarmee te vermijden
dat mensen voor hun documenten een lange reis moeten maken. Spreker steunt
dit. Het zou goed zijn als de minister hierop positief reageert. De verbeter-
en inhaalslag bij de hoofdvestiging in Rabat moet echt tot resultaat leiden.De post in Boekarest blijkt het grootste aantal visa te verstrekken. Jakarta
neemt op de lijst de tweede plaats in. Kunnen deze grote aantallen worden
verklaard?Het blijkt dat in 76% van de aanvragen een visum wordt verleend. In 7%
van de gevallen wordt een visum geweigerd. Wat gebeurt er in de resterende
17% van de gevallen?De heer Blaauw (VVD) vraagt om een toelichting
op het functioneren van de consulaire posten. Daarbij is de vraag aan de orde
op welke wijze de effectiviteit ervan kan worden getoetst. In dat kader is
het van belang om te weten of de sterkte kwantitatief en kwalitatief voldoende
is.Het lijkt verstandig om geregeld te analyseren of de locatie van de posten
wel juist is. Het is de vraag of het goed is dat alle Marokkanen iedere keer
naar Rabat moeten reizen. Immers, de meeste Nederlandse Marokkanen zijn Berbers
afkomstig uit het Rifgebergte. Daarmee is gelijk aangegeven dat er voor hen
ook sprake is van een taalprobleem in Rabat. Een post in het desbetreffende
gebied kan uitkomst bieden. Dit kan ook het voordeel hebben dat de vertrouwenspersoon
dichter bij het gebied zit en gemakkelijker kan bezien of de argumenten voor
de aanvraag juist zijn.Het verdient aanbeveling om op het punt van de algemene ambtsberichten
te komen tot een Europese benadering. Het lijkt dwaas dat ieder land voor
zichzelf ambtsberichten produceert. Het moet mogelijk zijn om tot meer samenwerking
te komen zonder dat de verantwoordelijkheid naar Brussel verschuift.Het is goed dat een nieuwe visumwet op stapel staat. In die wet moet het
gat worden gedicht dat via de AWB is gemaakt in het net van zuivere visumverlening.
Zij kan namelijk oneigenlijk gebruikt worden vanuit de asieladvocatuur. Een
transparante visumwet mag niet vertroebeld raken door koppelingen naar andere
belangrijke wetten.Het is de vraag of het voornemen dat de visumwet een nationale wet wordt,
betekent dat zij ook in een interne koninkrijkszaak kan worden gebruikt. Dat
pad wordt in ieder geval afgesneden indien gekozen wordt voor een rijkswet.Voor individuele ambtsberichten moet er een goede, eerlijke en transparante
procedure zijn. Er mag geen vervlakking optreden door een te grote hoeveelheid
papier. Voorkomen moet worden dat er oneigenlijke asielzoekers komen. Het
zou goed zijn om iets te horen over de ervaringen van het departement sinds
de Rechtseenheidskamer (REK) functioneert. Verder moet aangegeven worden wat
de gevolgen zijn van het eventueel niet halen van de tijdslimieten.Mevrouw Karimi (GroenLinks) constateert verheugd
dat in de consulaire keten meer aandacht zal worden besteed aan klantgerichtheid.
Het onderzoek van KPMG heeft hierin overigens weinig inzicht geboden. Er wordt
slechts gemeld dat gesprekken zijn gevoerd met derden in verschillende landen.
De taal blijft vaak een probleem. De genomen besluiten worden uitsluitend
in het Nederlands aan de mensen voorgelegd. Bezien moet worden op welke wijze
op dit punt aan klantvriendelijkheid kan worden gewerkt. Het moet duidelijk worden wat de consequenties zijn van de keuze voor
de visumwet als nationale wet. De afbakening van de taken van Justitie en
Buitenlandse Zaken moet helder worden. Wie heeft de beslissingsbevoegdheden
en wie heeft de onderzoekstaken? De bewijslast ligt bij de aanvrager. Bij
onderwerpen als de middelen van bestaan en geldige documenten is dat terecht,
maar als de toegang wordt geweigerd op basis van vermoedens dat de aanvrager
andere intenties zou hebben dan een kort verblijf in Nederland, dient de bewijslast
daarvoor bij de Nederlandse regering te berusten.Bij de algemene ambtsberichten kan een verbetering van de kwaliteit ten
opzichte van enkele jaren geleden worden geconstateerd. Er blijven echter
vragen bestaan. Het totstandkomingsproces van algemene ambtsberichten is slechts
gedeeltelijk openbaar. Justitie formuleert de terms of reference, maar deze
zijn niet openbaar. Onduidelijk is hoe het onderzoek door diplomatieke posten
wordt uitgevoerd. Ziet de minister mogelijkheden om de mate van openbaarheid
te vergroten?De commissie-Wijnholt heeft aanbevolen om algemene ambtsberichten binnen
een bepaalde termijn af te ronden. De minister schrijft dat dit niet altijd
lukt. Is het mogelijk om de ambtsberichten openbaar te maken voordat de staatssecretaris
van Justitie conclusies heeft getrokken voor haar beleid? Het ministerie van
Buitenlandse Zaken is eerstverantwoor- delijk voor de samenstelling van het
ambtsbericht, dat als een onafhankelijk instrument moet worden beoordeeld.
Vervolgens trekt de staatssecretaris van Justitie haar conclusies voor het
asielbeleid. Met deze procedure wordt de scheiding tussen feiten en conclusies
beter vorm gegeven. Justitie doet ook zelf aan het inwinnen van informatie
over landen van herkomst. De eisen van openbaarheid en onafhankelijkheid zijn
voor dit proces veel minder sterk geformuleerd. Het is de vraag op welke wijze
afstemming met Buitenlandse Zaken plaatsvindt. Over de waarde van werkplannen,
actieplannen en informatiemateriaal van de HLWG is regelmatig gesproken met
de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken. Volgens hem mag dit materiaal
absoluut niet worden gezien als ambtsberichten. Het is veel meer een instrument
van extern beleid en optreden van de EU en het schept verwarring om erover
te spreken in het kader van ambtsberichten.Bij individuele ambtsberichten is de openbaarheid van nog groter belang.
De asielzoeker heeft geen toegang tot de informatie of tot de achterliggende
stukken. De rol van de vertrouwenspersoon is van groot belang en maakt de
informatie kwetsbaar. Amnesty International en VluchtelingenWerk hebben voorgesteld
om minder belang toe te kennen aan informatie die door vertrouwenspersonen
wordt ingewonnen. Als Justitie een beslissing neemt op basis van informatie,
zou moeten worden aangegeven om welk soort informatie het gaat van welke herkomst.
De Nationale ombudsman heeft de aanbeveling gedaan om het aantal vertrouwenspersonen
te vergroten. Volgens de minister is dat niet gelukt, maar het is zeer belangrijk
dat Nederland voor zijn informatie niet afhankelijk is van één
enkel persoon in een groot land.De heer Koenders (PvdA) wijst op het toegenomen
belang van ambtsberichten. Een ambtsbericht is feitelijk een beleidsinstrument
voor toelating of afwijzing. Het wordt daarmee steeds moeilijker om tot heldere
formuleringen te komen. Het kernprobleem dat in de commissie-Wijnholt naar
voren is gekomen, is de onafhankelijkheid. De ministeriële verantwoordelijkheid
staat voorop. Er dienen dus maximale waarborgen te zijn voor de onafhankelijkheid
en controleerbaarheid van de ambtsberichten. Het is de vraag welke afspraken
met Amnesty International en VluchtelingenWerk zijn gemaakt rond de terms
of reference. De organisaties kunnen suggesties doen en aandachtspunten aangeven,
maar worden deze altijd opgevolgd? Bij de objectiviteit zijn natuurlijk de
bronnen van eminent belang. Het is van belang om te weten welk type richtlijnen
de minister aan de ambassades heeft gegeven op het punt van de
bronnen en de bronbescherming.Het is de vraag op welke wijze voldoende vertrouwenspersonen kunnen worden
geworven. De redacteuren die op pad gaan, lijken tot op zekere hoogte het
werk van vertrouwenspersoon te kunnen doen, maar in de praktijk zal dat moeilijk
zijn. Uit de stukken blijkt dat vertrouwenspersonen ook nog eens opdrachten
tot onderzoek kunnen geven aan anderen. Dit lijkt een gevaarlijke ontwikkeling.
Werk dat al aan iemand is uitbesteed, wordt in dat geval wederom uitbesteed
aan iemand anders. Gebeurt dit onder verantwoordelijkheid van de ambassadeur?Er zijn veel activiteiten in gang gezet om tot kwaliteitsverbetering te
komen. Er zijn extra mensen aangenomen en er wordt aandacht besteed aan een
goede opleiding. Hebben de ambtsberichten een hogere plaats gekregen in de
prioriteitsstelling van de ambassades zelf en, zo ja, ten koste waarvan is
dat gegaan? Mensen die dit moeilijke werk doen, moeten perspectief hebben
op andere banen, ook op ambassades.Er is echt verschil tussen het werk van de HLWG en een onafhankelijk documentatiecentrum.
De HLWG onderzoekt de grondoorzaken van vluchtelingenproblemen in combinatie
met de tweede pijler. De vraag is welke initiatieven Nederland genomen heeft
ter versterking van de informatie-uitwisseling en van de harmonisatie van
de manier waarop informatie wordt verkregen.Met het richtsnoer van een termijn van drie plus één maand
is een uitdaging aangegaan die niet eenvoudig te realiseren is. Het zou goed
zijn om te horen hoe realistisch de minister deze tijdsdruk acht.Het is voorstelbaar dat bij algemene ambtsberichten een scheiding kan
worden aangebracht tussen de verantwoordelijkheid van het ministerie van Buitenlandse
Zaken voor het ambtsbericht en de conclusies die het ministerie van Justitie
daaraan verbindt.Respect is op zijn plaats voor de mensen die zich bezighouden met het
totstandkomen van individuele ambtsberichten. Duizend individuele ambtsberichten
moeten binnen drie maanden af. Het zou goed zijn om te horen bij welke landen
dat het meest problematisch is. Wat zou kunnen worden gedaan om binnen de
termijn gereed te zijn? Volgens de nieuwe Vreemdelingenwet moet het allemaal
sneller. Is het reëel om te verwachten dat die uitdagingen worden gerealiseerd?
Hoeveel mensen extra zijn ingezet? Zijn er problemen bij de werving? Hoe werkt
de relatie tussen de IND en Buitenlandse Zaken uit bij het zeker stellen van
de juiste vragen?Het is verbazingwekkend dat Nederland heeft gestemd tegen het openbaar
maken van documenten bij het communautair centrum voor informatie, beraad
en gegevensuitwisseling. De minister dient aan te geven waarom dit is gebeurd.Ook wat de consulaire keten betreft is samenwerking van belang, bijvoorbeeld
op posten als Caïro en Damascus. De ambtenaren van Buitenlandse Zaken
doen zeer hun best, maar de IND heeft eigen invalshoeken, zoals de wil om
achterstanden weg te werken en de angst voor de advocaten in Nederland. De
motivatie bij de posten kan daardoor onder druk komen te staan.Een transparante visumwet is van groot belang. Gesteld wordt dat een visum
eventueel naar plaats kan worden beperkt. Het is onduidelijk wat daarmee wordt
bedoeld. In de notitie wordt gesteld dat mogelijk moet worden afgeweken van
de Algemene wet bestuursrecht, omdat deze als knellend kan worden ervaren,
vooral bij het afgeven van een machtiging tot voorlopig verblijf. Op dit moment
geldt daarvoor een termijn. Met de notitie lijkt te worden gesuggereerd dat
in de visumwet een andere termijn mogelijk moet zijn. Dat lijkt op het eerste
gezicht geen goed idee.De heer Verhagen (CDA) herinnert aan de reden
waarom indertijd de tijdelijke adviescommissie algemene ambtsberichten is
ingesteld, namelijk de enorme problematiek rond de ambtsberichten
Iran. De minister kan worden gecomplimenteerd voor de wijze waarop gepoogd
is tegemoet te komen aan de toenmalige kritiek. Met name in de scheiding van
feiten en conclusies zijn forse stappen gezet.Er moet meer informatie worden verstrekt over de wijze waarop de betrokkenheid
van Amnesty International en VluchtelingenWerk vorm heeft gekregen. Justitie
kan zelf beslissen of aandachtspunten in de terms of reference worden opgenomen.
Vinden de organisaties dat zij op een adequate wijze bij de totstandkoming
van ambtsberichten worden betrokken?Het werk van het ministerie van Buitenlandse Zaken is enorm in omvang
toegenomen. Op het terrein van visa, asiel, ambtsberichten, etc. is veel werk
te verzetten. Deze taak grijpt zeer diep in in de organisatie. Respect is
op zijn plaats voor het werk dat de mensen op de posten verrichten, zowel
ten aanzien van het algemene consulaire beleid als ten aanzien van de ambtsberichten.
Terecht is gewezen op het gevaar van frustratie. Indien men op basis van hard
werken tot de conclusie komt dat bepaalde mensen geen toegang tot Nederland
zou moeten worden verleend en men krijgt te horen dat toch maar een visum
moet worden verleend uit angst voor beroepszaken, dan ligt frustratie op de
loer.De berichten over corruptie en oneigenlijke voorrangverlening door lokaal
geworven personeel moeten serieus worden genomen.Er dient gewerkt te worden aan de totstandkoming van Europese ambtsberichten.
In dat kader dient serieus onder ogen te worden gezien dat Nederland zelf
een moeilijkheid opwerpt door te persisteren bij openbaarheid. Daarbij dient
te worden aangetekend dat publicatie van ambtsberichten op de website van
het ministerie mensensmokkelaars in de kaart kan spelen. In hoeverre halen
zij informatie uit de ambtsberichten om hun verhaal vorm te geven? Er dienen
echt vraagtekens te worden geplaatst bij het Nederlandse beleid gericht op
openbaarheid op dit punt. De Kamer en de advocatuur moeten bij niet-openbaarheid
vanzelfsprekend op een andere wijze geïnformeerd worden.De hoofdlijnennotitie biedt zicht op de ideeën die op het ministerie
leven over de inrichting van een visumwet. Als gekozen wordt voor nationale
wetgeving, dan moet serieus worden gesproken over een toelatingsregeling.Conclusie 13, dat de wet geen strafrechtelijke bepalingen zal bevatten,
wekt verbazing. Gelet op de discussie over het uitsluiten van misbruik, het
verhalen van de kosten van uitzetting en de strafbaarheid van illegaliteit,
kan niet bij voorbaat zo hard worden gesteld dat de wet geen strafrechtelijke
bepalingen zal bevatten.Er is sprake van een toenemende spanning tussen de vreemdelingenwetgeving
en de Algemene wet bestuursrecht. Hoe kijkt de minister aan tegen de houdbaarheid
van de AWB in het kader van de vreemdelingenwetgeving?Antwoord van de regeringDe minister dankt de Kamer voor de complimenten
voor degenen die zich met dit vraagstuk bezighouden, zowel op het departement
als op de posten. Het gaat om een onderdeel van het werk van het ministerie
dat in de afgelopen periode steeds meer aandacht heeft gekregen en steeds
meer tijd en energie vergt. Het inzicht dat er op een aantal fronten nog veel
te verbeteren valt, wordt alom gedeeld. Dat er belangrijke vorderingen zijn
gemaakt, is ook te danken aan het feit dat het kabinet prioriteit aan deze
zaak heeft gegeven en er meer geld voor beschikbaar heeft gesteld. In de afgelopen
periode zijn 120 nieuwe mensen aangenomen en het eind is nog niet bereikt.
De werving loopt goed. Ook op de posten zijn er uitbreidingen ten behoeve
van de aan de orde zijnde taken. Er moet niet alleen nieuw personeel worden
aangetrokken, het bestaande personeel moet ook worden opgeleid
en bijgeschoold. Er wordt veel aan dit kwaliteitsbeheer gedaan. Er zijn trainingen
voor lokaal personeel. Er worden cursussen en conferenties georganiseerd om
de expertise op consulair terrein te vergroten.Er wordt consciëntieus gewerkt aan de uitvoering van het KPMG-rapport,
het rapport van de commissie-Wijnholt en de rapporten van de Algemene Rekenkamer
en de Nationale ombudsman. Er is een onafhankelijke commissie bezwaarschriften
ingesteld voor consulaire zaken. Ook op het gebied van de regelgeving wordt
veel werk verricht. Er kan worden gewezen op het visumhandboek. Er wordt gewerkt
aan diverse wetten. Verder moeten de aangescherpte instructies voor de posten
gereedkomen. Met al deze activiteiten wordt zichtbaar gemaakt dat het onderwerp
prioriteit heeft. Verder worden de kwaliteit en de kwantiteit van de Nederlandse
dienstverlening verbeterd. Dat er resultaten worden geboekt, kan worden afgelezen
aan het teruglopend aantal klachten. De doorlooptijden van ambtsberichten
worden beter gehaald. De regelgeving op velerlei terrein is verduidelijkt.Het verbeteren van de dienstverlening is een belangrijk aspect, maar de
elementen eerlijkheid en gestrengheid moeten centraal worden gesteld. De term
«klant» in het kader van de overheid werkt op dit terrein verwarrend.In 2000 zijn wereldwijd ongeveer 430 000 visumaanvragen ingediend,
waarvan er 327 000 door ambassades en consulaten zelfstandig zijn afgegeven.
De rest is voorgelegd aan Den Haag. Er zijn zeer veel aanvragen ingediend
bij Boekarest. Dat heeft natuurlijk iets te maken met de positie van Roemenië
ten opzichte van de Europese Unie. Het grote aantal aanvragen vanuit Jakarta
heeft te maken met de grote behoefte om tussen Indonesië en Nederland
te reizen. Moskou, Kiev en Paramaribo zijn ook posten met veel aanvragen.Op 76% van de aanvragen wordt een visum verleend. In 7% van de gevallen
wordt een visum geweigerd. De rest was nog in behandeling.Jaarlijks worden mensen naar het departement gehaald. Het is een vast
onderdeel van de jaarlijkse ambassadeursconferentie geworden om dit thema
duidelijk naar voren te brengen. Er worden workshops omheen georganiseerd.In de afgelopen periode is getracht de kwaliteit van de individuele ambtsberichten
sterk te verbeteren. De aanbevelingen van de Nationale ombudsman zijn gevolgd.
Er zijn goede afspraken gemaakt met de staatssecretaris van Justitie. Het
gaat daarbij om werkafspraken tussen IND en Buitenlandse Zaken en om de aansturing
van de vertrouwenspersonen op de posten. De afgelopen twee jaar overziend,
is er sprake van tevredenheid over de werkverhouding die tussen Justitie en
Buitenlandse Zaken in dit kader is ontstaan.Er is gesproken over de rol van de vreemdelingenrechter in het kader van
de individuele ambtsberichten. Juist door de interventies van de rechter zijn
er waarborgen geschapen waardoor de asielzoeker ervan verzekerd kan zijn dat
er zorgvuldig en deskundig met het onderzoek wordt omgegaan. De eerste waarborg
is het vernieuwde werkproces binnen het ministerie, waarbij het ambtsbericht
vanuit verschillende invalshoeken verscheidene malen wordt gecontroleerd.
De tweede waarborg is de zogeheten IND-Rechtseenheidskamer-check. Verder is
er nog het slot van de vreemdelingenrechter die inzage kan vragen in achterliggende
stukken. Hij kan controleren of Buitenlandse Zaken het werk goed heeft gedaan.Gezien de boodschap die de ambtsberichten uitdragen en de invloed die
zij hebben op de uiteindelijke beschikking, zullen individuele ambtsberichten
voorwerp van kritiek blijven. Veel van de problemen hebben te maken met de
omstandigheid dat individuele ambtsberichten slechts het onderzoeksresultaat
weergeven en dat het ministerie geen informatie verschaft hoe men tot dit
resultaat is gekomen. Omdat de IND verplicht is het individuele ambtsbericht
aan de gemachtigde van de asielzoeker te overhandigen, wordt het
in feite ook openbaar. Vertrouwelijke gegevens kunnen dus niet in een ambtsbericht
worden verwerkt. Uitgangspunt is dan ook dat een individueel ambtsbericht
de resultaten van een asielonderzoek op de post weergeeft, maar geen informatie
verstrekt over bronnen en de methode van onderzoek. Die methode dient uit
veiligheidsoverwegingen vertrouwelijk te blijven. Altijd bestaat het gevaar
dat vertrouwenspersonen onder druk worden gezet door asielzoekers of mensensmokkelaars.
Nodeloze geheimzinnigheid wordt natuurlijk vermeden.Zowel de AWB als de WOB biedt uitkomst. De vreemdelingenrechter kan inzage
verkrijgen in alle achterliggende stukken. Dat is een garantie voor de asielzoeker
dat Buitenlandse Zaken op een zorgvuldige wijze met de ambtsberichten omgaat.
Volgens aanbeveling 8 mag de vreemdelingenrechter alleen na instemming van
procespartijen kennisnemen van elementen die vertrouwelijk moeten blijven.
Formeel is de staatssecretaris van Justitie in dezen procespartij. Theoretisch
is het dus voorstelbaar dat informatie vertrouwelijk wordt gehouden, maar
de landsadvocaat heeft dit terecht nooit bepleit. De IND opereert in dit kader
niet anders dan de andere verantwoordelijken in dit proces. Het gaat uiteindelijk
om het mogelijk maken van een toets en een verificatie.Er wordt naar gestreefd om op de asielrelevante posten meer vertrouwenspersonen
te hebben. Het is op vele posten gelukt om een uitbreiding tot stand te brengen.
De meeste ambassades in het Midden-Oosten, bijvoorbeeld in Irak, Iran en Turkije,
beschikken over meer dan één vertrouwenspersoon. Op een aantal
posten in Afrika en Oost-Europa wordt met slechts één vertrouwenspersoon
gewerkt. Het blijkt heel moeilijk om aan mensen te komen die voldoen aan de
hoge eisen op het gebied van onafhankelijkheid, deskundigheid en integriteit.
Die vereisten zijn nodig om de asielonderzoeken goed te verrichten. Er zit
natuurlijk ook een zeker risico aan vast voor de vertrouwenspersonen zelf.
Recent is nog weer een aansporing naar de posten verstuurd om actief op zoek
te gaan naar betrouwbare personen die deze verantwoordelijke taak aankunnen.
Het is van belang dat zo min mogelijk gebruik gemaakt wordt van onderaanbesteding.De staatssecretaris van Justitie is verantwoordelijk voor de terms of
reference. De ambtsberichten worden ook op verzoek van dit ministerie gemaakt.
Het is aan de staatssecretaris om te beslissen over de openbaarheid ervan.
Justitie heeft een eigen informatiesysteem om die terms of reference op te
stellen. Dit informatiesysteem wordt ook aangewend ten behoeve van de REK-check.
Het is een van de aanbevelingen van de commissie-Wijnholt dat Buitenlandse
Zaken uitsluitend het analytische werk verricht en geen beleidsadviezen meer
verstrekt. De ambtsberichten krijgen pas waarde op het moment dat er bepaalde
conclusies aan verbonden worden. Ze zijn ingericht op een wijze waaruit blijkt
dat de verantwoordelijken zich ervan bewust zijn dat de stukken uiteindelijk
openbaar worden. Vanwege het belang van toetsbaarheid is openbaarheid noodzakelijk.
Dat laat onverlet dat het mogelijk is dat ook organisaties van mensensmokkelaars
er enig voordeel van kunnen hebben. Overigens maken ook Denemarken en het
Verenigd Koninkrijk de ambtsberich- ten openbaar.Europese samenwerking in dezen wordt zoveel mogelijk nagestreefd. Een
geharmoniseerd beleid in dezen is echter nog te hoog gegrepen. De HLWG maakt
geen ambtsberichten. In EU-verband wordt wel informatie uitgewisseld, die
vervolgens nationaal kan worden gebruikt voor een nationale beoordeling. Er
zijn geen uitwisselingsovereenkomsten over de vorm van ambtsberichten. De
HLWG heeft zes analyses en actieplannen opgesteld, waaronder één
inzake Somalië. Onder het Zweedse voorzitterschap is afgesproken dat
meer werk gemaakt zal worden van de uitvoering van de plannen. Het tempo van
implementeren van de uitkomsten van Tampere is van belang om te komen tot
een meer gecoördineerde aanpak in het kader van de EU. Sinds
de vorming van de HLWG is er in ieder geval meer afstemming dan voordien,
maar er zijn nog slagen te maken. Er is geen sprake van dat Nederland heeft
gestemd tegen openbaarmaking van deze rapporten. De commissie zal over dit
punt nog nader worden geïnformeerd.De commissie-Wijnholt heeft de gedachte van een onderzoeks- en documentatiecentrum
geopperd. Daarop is afhoudend gereageerd, omdat er al veel op dit terrein
is. Er zijn bijvoorbeeld internationale organisaties met een documentatiecentrum,
zoals de UNHCR. Het gaat erom dat in Europa gekomen wordt tot een gemeenschappelijke
beoordeling van de situatie in herkomstlanden. Dat moet de hoogste prioriteit
hebben. De Adviesraad internationale vraagstukken heeft in zijn advies over
asielinformatie ook aarzelingen bij deze gedachte van de commissie-Wijnholt
geuit.Er komt nog een ander moment om dieper in te gaan op de hoofdlijnennotitie
visumwet. Met het oog op de vereisten hoeft de visumwet geen rijkswet te zijn.
Het mag echter ook niet worden uitgesloten dat het toch een rijkswet wordt.
Overigens wordt eraan gewerkt om de Nederlandse Antillen en Aruba de Schengenlijst
van visumplichtige landen te laten toepassen. Daarmee wordt verzekerd dat
het hele Koninkrijk hetzelfde toelatingsbeleid hanteert.Het referentenonderzoek wordt door de visadienst gedaan, IND en vreemdelingenpolitie,
zonder overleg met de posten. Het onderzoek naar de aanvrager geschiedt door
Buitenlandse Zaken via de posten. De exacte taakverdeling tussen Justitie
en Buitenlandse Zaken zal nog nader worden vastgesteld.Jaarlijks vragen ruim 400 000 mensen bij de Nederlandse vertegenwoordigingen
een visum aan. In 7% van de gevallen wordt een visum geweigerd. Een aantal
personen kan onder valse voorwendselen toch een visum bemachtigen en maakt
daarvan gebruik om in het Schengengebied te blijven. Om hoeveel mensen het
hierbij gaat, is onbekend. Er zal overleg plaatsvinden met de hoofden van
de visumafdelingen van de posten waar veel visumaanvragen worden ingediend
door tussenkomst van reisbureaus. Het is de bedoeling om een duidelijke gedragslijn
vast te stellen voor de omgang met bemiddeling door reisbureaus. Landen waar
vooral gebruik gemaakt wordt van bemiddeling door reisbureaus zijn Rusland,
Oekraïne, Roemenië, China en Moldavië. Vorig jaar is gewezen
op problemen in Egypte. Dergelijke signalen helpen bij het scherper vaststellen
van de beleidslijn.De rechtsbescherming als gevolg van de AWB dient in de ontwerpvisumwet
de nodige aandacht krijgen. Volgens de AWB ligt de bewijslast van goede bedoelingen
bij de vreemdeling. In de rechtspraktijk is de situatie ontstaan dat de overheid
in meer of mindere mate zelf moet aantonen dat de aanvrager onwaarheid spreekt.
De AWB biedt ruimte voor een dergelijke uitleg. Deze praktijk leidt echter
tot frustraties bij medewerkers op de posten, vooral die in landen waar op
de straathoek officiële documenten zijn te verkrijgen. Bezien moet worden
of in de ontwerpvisumwet meer dan op dit moment in de AWB de nadruk kan worden
gelegd op het leggen van de bewijslast bij de aanvrager zelve. Dat is in feite
de gewone bewijslastverdeling. Wie stelt, moet bewijzen.Er is gewezen op de problemen op de posten Colombo, Lagos en Boekarest.
Wat Colombo betreft heeft de minister van Justitie op 6 december 1999 bericht
dat het college van procureurs-generaal van oordeel was dat tegen twee medewerkers
van BZ een redelijk vermoeden van medeplichtigheid aan mensensmokkel bestond.
Er is een intern onderzoek gestart, dat inmiddels is afgerond. Het openbaar
ministerie heeft tot op heden het geëntameerde gerechtelijk vooronderzoek
nog niet kunnen afronden. Op basis van het interne rapport, dat zich niet
verzet tegen de mogelijkheid dat beide medewerkers weer een bepaalde taak
krijgen, hebben betrokkenen een nieuwe functie gekregen. Zodra het openbaar
ministerie het gerechtelijk vooronderzoek heeft afgesloten, zal een uitspraak
over de positie van betrokkenen worden gedaan. Wat Boekarest
betreft is sprake van zeer betreurenswaardige feiten. Ze zijn aan het licht
gekomen doordat naar dit onderdeel van het beleid veel scherper wordt gekeken
dan voorheen. De departementsleiding heeft een rijksrechercheonderzoek in
gang gezet. Het OM heeft daar bepaalde stappen op doen volgen. Haar conclusies
zullen worden afgewacht.Er is gevraagd naar de voorlichting inzake de nieuwe Wet op het Nederlanderschap.
Er worden advertenties geplaatst in veelgelezen dagbladen in de landen met
grote concentraties Nederlanders of ex-Nederlanders. Ook wordt een advertentie
geplaatst in de buitenlandeditie van de NRC. Verder worden de Nederlandse
verenigingen in het buitenland zoveel mogelijk bij de voorlichting betrokken.
Er zal op worden gelet dat de voorlichtingsteksten in de verschillende talen
worden geplaatst op de website van het ministerie en de websites van de posten.Het grote merendeel van de lokaal ingehuurde krachten doet uitstekend
werk, maar het vraagt wel veel aandacht van de ambassadeleiding. Die aandacht
zal in de toekomst zeker niet verslappen.De gedachte is geopperd om een extra post in Marokko in te richten. Om
twee redenen is het beter om de huidige situatie te handhaven. Ten eerste
is het van belang om de gegevens bijeen te houden en dus vanuit één
centraal punt te opereren. Ten tweede is een openen van een tweede post een
kostbare zaak.Nadere gedachtewisselingDe heer Hoekema is op dit laatste punt niet
overtuigd door de reactie van de minister en zal er te zijner tijd op terugkomen.Hij wijst erop dat Nederland steeds vaker gastheer is voor internationale
organisaties. Daarbij spelen ook visakwesties, waarbij nogal eens het geluid
is te horen dat Nederland zo moeilijk doet. Het is van belang om ook aan die
geluiden aandacht te schenken.Het zou goed zijn om nog iets te horen over de kostendoorberekening. Daarbij
moet zowel worden gedacht aan het in rekening brengen van kosten voor geweigerde
visa, als aan de gehanteerde valuta. Hij heeft begrip voor het bekritiseerde
besluit om in Paramaribo een «handling fee» te hanteren voor geweigerde
visa en kosten in converteerbare valuta (dollar of Nederlandse gulden) te
berekenen.De heer Blaauw toont zich evenmin overtuigd
door de argumenten van de minister tegen een tweede post in Marokko. De moderne
communicatietechnologie maakt het geconcentreerd houden van informatie aanzienlijk
eenvoudiger dan in het verleden. Verder is er het taalprobleem. Het kostenargument
vermag niet te overtuigen: bepaalde bedragen zijn in de plooien van je rok
te vinden.Ook bij andere posten is er het probleem dat de leges in lokale valuta
moeten worden betaald. Wat is het bezwaar tegen het hanteren van de gulden
of de dollar?Mevrouw Karimi is teleurgesteld door de reactie
van de minister inzake Marokko. Zij vraagt hem om de mogelijkheden nog eens
serieus te onderzoeken.Ook is zij niet tevreden over de reactie op het punt van de bewijslast
en de relatie tussen de AWB en de visumwet. Als de regering twijfels uit over
een verhaal, ligt bij haar de bewijslast.De heer Koenders komt terug op de termijn
van drie plus één maand. Hij vraagt de minister in hoeverre
deze doelstelling wordt gehaald, ook in het licht van de nieuwe Vreemdelingenwet,
waarin op versnelling van procedures wordt aangedrongen. De heer Verhagen is niet gerustgesteld door
de reactie van de minister inzake de openbaarheid van ambtsberichten. De negatieve
consequenties van openbaarheid mogen niet worden veronachtzaamd.De spanning tussen de AWB en de vreemdelingenwetgeving leidt ertoe dat
de bewijslast meer bij de aanvrager dan bij de overheid komt te liggen. De
discussie hierover zal met de bewindslieden van Justitie moeten worden voortgezet.Opening van een tweede post in Marokko is vooralsnog niet wenselijk.De minister zegt aandacht toe voor de visaverlening
inzake in Nederland gevestigde internationale organisaties. Ook hierbij geldt
overigens dat Nederland de naïviteit voorbij is.Bij de aanvraag van een visum moet vooraf een handling fee worden betaald.
Volstrekte kostendekkendheid is praktisch onmogelijk. De overheid dient niet
alleen ondernemend te zijn, maar dient ook maatschappelijk verantwoord te
handelen. De keuze voor bepaalde valuta heeft een financiële achtergrond.
Het departement voelt er weinig voor om koersverschillen voor zijn rekening
te nemen. Per post wordt gekozen voor de voor Nederland gunstigste positie.Het algemene principe «wie stelt, moet bewijzen» moet zoveel
mogelijk worden gehandhaafd. Degene die de aanvraag doet, dient twijfel daarover
weg te nemen.Voor individuele ambtsberichten is de capaciteit voldoende. Er zijn productieafspraken
met de IND gemaakt op basis van prognoses van deze dienst. De driemaandstermijn
wordt gehaald. Ook daarover zijn productieafspraken gemaakt, inclusief deadlines.
Het is een van de verworvenheden van de geïntensiveerde samenwerking
tussen Justitie en Buitenlandse Zaken.Wat de tweede post in Marokko betreft dient te worden opgemerkt dat met
ICT niet alles kan worden opgelost. Er gaan veel documenten om. Het is van
belang dat de mensen die erover gaan, bij elkaar worden gehouden, opdat zij
elkaar kunnen ondersteunen. In Rabat wordt bovendien in Beneluxverband gewerkt.
Een eventuele tweede post dient dus ook met de Beneluxpartners te worden bekeken.
Met inachtneming van de inbreng van de commissie zal de mogelijkheid nog eens
zeer serieus worden overwogen.De voorzitter van de commissie,De BoerDe griffier van de commissie,HommesXNoot1Samenstelling: Leden: Blaauw (VVD), Weisglas (VVD), Van den Berg (SGP),
Ter Veer (D66), Van Middelkoop (ChristenUnie), Valk (PvdA), Apostolou (PvdA),
Hillen (CDA), Verhagen (CDA), ondervoorzitter, Hessing (VVD), Van Ardenne-van
der Hoeven (CDA), Hoekema (D66), Marijnissen (SP), M. B. Vos (GroenLinks),
Dijksma (PvdA), Van den Doel (VVD), Koenders (PvdA), De Boer (PvdA), voorzitter,
Verburg (CDA), Karimi (GroenLinks), Timmermans (PvdA), Remak (VVD), Wilders
(VVD), Molenaar (PvdA), De Pater-van der Meer (CDA).Plv. leden: Dijkstal (VVD), Van Baalen (VVD), De Graaf (D66), Van 't Riet
(D66), Rouvoet (ChristenUnie), Zijlstra (PvdA), Belinfante (PvdA), Leers (CDA),
Eurlings (CDA), Cherribi (VVD), De Haan (CDA), Scheltema-de Nie (D66), Van
Bommel (SP), Harrewijn (GroenLinks), Gortzak (PvdA), Snijder-Hazelhoff (VVD),
Albayrak (PvdA), Van Oven (PvdA), Visser-van Doorn (CDA), Rosenmöller
(GroenLinks), Bussemaker (PvdA), Balemans (VVD), Duivesteijn (PvdA), Van den
Akker (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19637-580.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl