Rijksbegroting van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport voor het jaar 1996; Brief minister en staatssecretaris met reactie op het rapport 'Zorg voor Zorg'
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24400-XVI, nr. 96

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

22-07-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24400-XVI nr. 96

15-07-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Verzorgen als beroep 2.1 Inleiding2.2 Informele versus beroepsmatige zorg2.3 Organisatiegraad2.4 Imago2.5 Aanpalend beleid2.5.1 Indicatiestelling2.5.2 Persoonsgebonden budget3. Opleiding, scholing en arbeidsmarkt 3.1 Inleiding3.2 Het nieuwe opleidingsstelsel3.3 Positie verzorgende in het nieuwe onderwijsstelselBeroepenstructuur:Kwalificatieniveaus:Differentiaties:3.4 De (huidige) ongediplomeerden3.5 Samenhang tussen zorg-, organisatie- en opleidingsvernieuwing4. Overige aanbevelingen5. SamenvattingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24400-XVIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 87 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 400 XVIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 1996nr. 96BRIEF VAN DE MINISTER EN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN
EN SPORTAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalRijswijk, 15 juli 1996 1. InleidingIn 1994 verzocht de toenmalige staatssecretaris van WVC Simons, naar aanleiding
van een motie van de Tweede Kamer, het Landelijk Centrum Verpleging en Verzorging
(LCVV) een onderzoekscommissie voor de Verzorging in te stellen. Eerder had
de Commissie-Werner de problemen op het terrein van de verpleging al geïnventariseerd
en van aanbevelingen voorzien. De Commissie Verzorging kreeg de opdracht de
problemen van verzorgenden te analyseren op het gebied van beroepsontwikkeling,
opleiding en werkdruk. Bovendien moest de Commissie voorstellen doen om de
aantrekkelijkheid van het beroep van verzorgende, gediplomeerd helpende en
ongediplomeerd helpende te waarborgen respectievelijk te vergroten. In het
bijzonder zouden de voorstellen betrekking moeten hebben op:– het verhelderen van het beroepsbeeld en het verbeteren van de
beeldvorming omtrent het beroep;– het formuleren van aanbevelingen omtrent opleidingen en opleidingsniveaus;– het zorgen voor afstemming tussen werk en scholing;– de relatie tussen vraag naar en aanbod van verzorgenden.Op 19 juni 1995 namen wij het rapport Zorg voor Zorg van de Commissie
Verzorging in ontvangst. Daarbij is afgesproken pas inhoudelijk te reageren
op het rapport na de verschijning van het standpunt van het LCVV. In september
1995 heeft het LCVV een werkgroep Zorg geïnstalleerd met als doel gezamenlijk
uitwerking te geven aan de aanbevelingen van het rapport Zorg voor Zorg. Gezien
het feit dat bij de verschillende deelnemers aan de werkgroep – werkgevers
en werknemers, zorgverzekeraars en onderwijsorganisaties – geen consensus
kon worden bereikt omtrent het gehele rapport of delen daarvan, kon geen breed
gedragen standpunt worden geformuleerd. Het LCVV heeft er vervolgens voor
gekozen een aantal centrale onderwerpen te benoemen en nader uit
te werken op basis van de in de werkgroep gevoerde discussie en deze te verwerken
in een LCVV-standpunt, dat ons vervolgens in januari dit jaar is aangeboden.Daarnaast zijn er nog andere ontwikkelingen gaande die wij van een dermate
groot belang achten, dat wij deze bij onze standpuntbepaling hebben betrokken.Dit betreft onder andere het nieuwe opleidingsstelsel voor verplegende
en verzorgende beroepen. De beleidsvoornemens met betrekking tot de inhoud
van het nieuwe opleidingsstelsel en de financiering daarvan zijn in mei 1995
met de Tweede Kamer besproken. De Commissie Verzorging beveelt echter aan
het laagste kwalificatieniveau, dat niet is opgenomen in de contouren van
het nieuwe opleidingsstelsel, alsnog daarin te betrekken. Daaruit voortvloeiend
voert het ministerie van VWS momenteel overleg, met name met de beroepsgroep
Sting en het ministerie van OC&W.In onze reactie zijn genoemde ontwikkelingen alsmede de uitkomsten van
de werkgroep Zorg betrokken.De Commissie doet de beschrijving van interne en externe ontwikkelingen
in haar rapport vergezeld gaan van verschillende interessante aanbevelingen.
De achttien aanbevelingen bestrijken de terreinen beeldvorming, arbeidsomstandigheden,
arbeidsvoorwaarden en opleidingen en richten zich tot verschillende actoren.
De rol van de rijksoverheid is in de aanbevelingen marginaal en beperkt zich
vooral tot aandacht voor de condities waarbinnen het verbeterproces van de
verzorging zich moet afspelen. Het zijn vooral werkgevers, werknemers en hun
organisaties, waaronder ook de beroepsverenigingen, die met de uitwerking
van de aanbevelingen verder aan de slag moeten gaan.Het merendeel van de aanbevelingen heeft betrekking op het verzorgen als
beroep, de opleiding tot verzorgende, het arbeidsmarktbeleid en de kwaliteit
van de arbeid. Daarnaast is er een aantal aanbevelingen met een meer algemeen
karakter.Onze reactie op het rapport Zorg voor Zorg richt zich met name op de aanbevelingen
aan het adres van de rijksoverheid. Het meest duidelijk geldt dat voor de
thema's «Verzorgen als beroep» en «Opleiding, scholing en
arbeidsmarkt» (nrs. 4–8, 16–18). Daarnaast zal ook op de
overige aanbevelingen een korte reactie worden gegeven. Deze reactie sluit
aan bij de voornemens die eerder werden opgetekend in de VWS nota's «Gezond
en Wel» (Tweede Kamer, 1994–1995, 24 126, nrs. 1–2),
«Zorg in het regeerakkoord» (Tweede Kamer, 1994–1995, 24 124,
nrs. 1–2) en «Zorg voor Werk» (Tweede Kamer, 1994–1995,
24 171, nrs. 1–2). 2. Verzorgen als beroep 2.1 InleidingNaar onze mening is de Commissie Verzorging erin geslaagd het beroep van
verzorgende helder voor het voetlicht te brengen. Centraal gegeven in het
rapport is dat verzorgen een beroep is. «Het specifieke van het verzorgende
beroep», zo stelt de Commissie, «komt niet zozeer tot uitdrukking
in de te verrichten taken, als wel in de wijze waarop deze worden uitgevoerd».
Een verzorgende moet situaties goed kunnen inschatten en daar adequaat mee
om kunnen gaan. Het werk van een verzorgende karakteriseert de Commissie als
een combinatie van hand, hoofd en hart. Met deze omschrijving van het beroep
van verzorgende kunnen wij instemmen. 2.2 Informele versus beroepsmatige zorgDe Commissie Verzorging noemt de beeldvorming rond verzorgenden paradoxaal.
Mensen die direct met verzorgenden te maken hebben, zijn van mening dat verzorgen
een beroep is dat hoge eisen stelt aan deskundigheid en sociale vaardigheden.
Op andere plaatsen verkeert men in de overtuiging dat verzorging iets vanzelfsprekend
is, dat iedereen kan. Dit idee ontstaat vanuit de gedachte dat een deel van
de feitelijke werkzaamheden van verzorgenden overeenkomt met activiteiten
die ook binnen de mantelzorg worden verricht en (ten onrechte) bij uitstek
tot vrouwelijke vaardigheden worden gerekend. Verzorging als beroep onderscheidt
zich evenwel van zorg door naasten en vrijwilligers. In overeenstemming met
de karakterisering van de commissie zijn wij van mening dat het bij het beroep
verzorging gaat om het systematisch en methodisch uitvoeren van werkzaamheden –
huishoudelijk zorg, persoonlijke verzorging, begeleiding van zorgvragers bij
hun sociaal functioneren, samenwerking en overleg – waarbij een adequate
beroepshouding van essentieel belang is. Dat betekent dat van de verzorgende
een bepaalde deskundigheid wordt verwacht. De benodigde deskundigheid zal
variëren naar gelang de aard van de zorgvraag. Verschillen in zorgzwaarte
en diversiteit in zorgvormen resulteren in verschillende eisen aan de inhoud
van geboden zorg en de deskundigheid van de verzorger. Is er bijvoorbeeld
psychosociale ondersteuning nodig naast huishoudelijke hulp? Moet medicatie
toegediend worden of moet alleen herinnerd worden aan medicatie-inname? Dit
vereist een zorgvuldige indicatiestelling en toewijzing van het personeel.De Commissie geeft aan dat het specifieke van het verzorgende beroep niet
zozeer tot uitdrukking komt in de werkzaamheden, als wel in de context waarin
deze worden uitgevoerd. Niet de taken, maar de omstandigheden waaronder zorg
wordt verleend bepalen de complexiteit van het beroep. Om de werkzaamheden
te verrichten, moeten verzorgenden de juiste kennis, vaardigheden en attitude
bezitten. Zij moeten signaleren, de gevolgen van handelen inschatten en de
zorgvrager als totaliteit benaderen. Hiermee wordt bedoeld dat verzorgenden
op basis van kennis ziektebeelden of symptomen moeten kunnen herkennen en
daarop moeten inspelen zonder daarbij de gevolgen en de persoon in z'n geheel
uit het oog te verliezen. De verzorgenden kunnen een belangrijke rol spelen
bij de afstemming van zorgverlening en behandeling, omdat zij een goed beeld
van de zorgvrager en diens omgeving hebben. Kortom, ongeacht het niveau waarop
de zorg wordt verleend is er sprake van beroepsmatige zorg die op essentiële
punten van informele zorg verschilt.De vraag die zich nu voordoet is: welke verzorger beschikt over een deskundigheidsniveau
dat past bij de zorgvraag van de patiënt? De Commissie stelt dat om die
vraag te kunnen beantwoorden een bijstelling van het beroepsprofiel voor het
verzorgende beroep noodzakelijk is. Op dit moment bestaat een beroepsprofiel
verzorgende/helpende dat dateert uit 1992. Hierin wordt gesteld dat helpenden
en verzorgenden hulp bieden waar in de primaire leefomgeving van de zorgvrager
aanvulling nodig is. De feitelijke beroepsuitoefening van verzorgenden en
helpenden reikt evenwel verder. De Commissie stelt in verband hiermee aanpassing
van het beroepsprofiel voor. Ook het LCVV en de leden van de werkgroep Zorg
onderschrijven de noodzaak hiervan. Een adequaat beroepsprofiel biedt een
goed aanknopingspunt bij de verdere ontwikkeling van het nieuwe opleidingsstelsel
voor de verplegende en verzorgende beroepen. Vanuit deze achtergrond willen
wij de daartoe gerechtigde partijen wijzen op het belang het beroepsprofiel
(inclusief de te onderscheiden niveaus van beroepsuitoefening) te actualiseren.
Hierbij kan zinvol gebruik worden gemaakt van de resultaten van het project
«Vereisten voor een goede beroepsuitoefening» dat
wordt uitgevoerd door de beroepsvereniging Sting in samenwerking met het Nederlands
Instituut voor Zorg en Welzijn (NIZW).Aanpassing van het beroepsprofiel is ook vanuit een andere optiek gewenst.
Recent is de Kwaliteitswet zorginstellingen door de Eerste Kamer aanvaard.
In het kader van deze wet hebben zorginstellingen vanaf 1 april jl. de plicht
een beleid te voeren gericht op de totstandkoming van verantwoorde zorg. Verzorging
vormt een kernactiviteit van veel zorginstellingen. Dat betekent dat de systematische
bewaking, beheersing en verbetering van de kwaliteit van de verzorging in
belangrijke mate bepalen of instellingen een goed kwaliteitsbeleid voeren.
Een beroepsprofiel kan voor de kwaliteit van de verzorging een belangrijk
handvat vormen. Daarbij gaan wij er vanuit dat ook het perspectief van de
klant bij de aanpassing van het beroepsprofiel wordt betrokken. Met een dergelijk
beroepsprofiel wordt het mogelijk zorg op maat in te vullen met een passende
hulpverlener. 2.3 OrganisatiegraadBeroepsorganisaties kunnen een belangrijke rol spelen bij de verbreding
van de positie van verzorgenden. Een beroepsorganisatie kan de beroepsinhoudelijke
belangen van de beroepsgroep behartigen in overleg met andere partijen. Een
probleem in dit verband is de organisatiegraad van verzorgenden. Verzorgenden
zijn slecht georganiseerd. Wij willen de betrokken partijen oproepen te bevorderen
dat hierin verandering optreedt: de beroepsorganisatie, de vakbonden en het
LCVV. Het LCVV heeft de mogelijkheid deelname in activiteiten van beroepsorganisaties
en vakbonden te stimuleren en initiatieven tot bundeling van alle verzorgenden
daarin te ondersteunen. Derhalve zullen wij het LCVV oproepen om in het activiteitenplan
van 1997 daar ruim aandacht aan te besteden. Daarnaast hebben wij het verzoek
van de beroepsvereniging Sting gehonoreerd om samen met het organisatieadviesbureau
De Beuk een trainingsmodule voor het middenkader te ontwikkelen gericht op
actieve participatie in dergelijke organisaties. 2.4 ImagoHet imago van het beroep hangt samen met het beeld dat rondom verzorgen
bestaat. Zoals eerder aangegeven is niet iedereen er in voldoende mate van
doordrongen dat verzorgen als beroep een andere invalshoek heeft dan het bieden
van informele zorg of mantelzorg. Dat er belangrijke verschillen zijn en dat
voor verzorgende beroepen een scala aan vaardigheden nodig is die geleerd
moeten worden, wordt gemakkelijk over het hoofd gezien.Wij hebben daarom het LCVV verzocht structureel aandacht te besteden aan
het verbeteren van de positie en het imago van de verplegende en verzorgende
beroepen. Het LCVV ontvangt hiervoor jaarlijks het bedrag van f 5 miljoen
gulden. Wij vinden dat de aanbevelingen uit het rapport Zorg voor Zorg voor
het LCVV aanleiding vormen om kritisch de toekomstige onderzoeks- en ontwikkelingsprojecten
te beoordelen en te bevorderen dat het aandeel van de verzorging hierin zal
toenemen. Om het belang van deze aandacht extra te benadrukken overwegen wij
vanaf 1997 extra middelen voor projecten op het terrein van de verzorging
beschikbaar te stellen. Bij de besluitvorming over Begroting/JOZ 1997 zal
worden bezien in hoeverre ruimte voor extra middelen beschikbaar is. 2.5 Aanpalend beleidEen belangrijke conclusie van de Commissie is voorts dat het werken aan de positieverbetering voor verzorgenden niet alleen gerelateerd
kan worden aan aspecten van de zorg zelf, maar bovendien direct te maken heeft
met een aantal maatschappelijke ontwikkelingen, zoals:– de vergrijzing zorgt voor een toename van de zorgvraag zowel in
omvang en complexiteit als in zwaarte;– er is in toenemende mate sprake van een multiculturele samenleving; – de steeds mondiger wordende consument en de individualisering
van de samenleving leiden tot een grotere vraag naar zorg op maat;– de voortschrijdende technologie biedt telkens nieuwe mogelijkheden,
maar plaatst de zorg ook voor ethische dilemma's;– de toenemende zorgbehoefte en de nieuwe technologische mogelijkheden
brengen een voortdurende noodzaak tot doelmatigheid met zich.Ook binnen de zorg is een aantal tendensen waarneembaar. Verschillende
van de betreffende ontwikkelingen zijn in het rapport Zorg voor Zorg beschreven.
Zowel uit het advies van de Commissie-Welschen over de ouderenzorg als het
advies van de Commissie-Biesheuvel over de curatieve zorg komt naar voren
dat processen als substitutie, transmuralisering en extramuralisering zich
de komende jaren in versterkte mate zullen voltrekken. Ook het proces van
functiedifferentiatie in de thuiszorg, versterkt door de integratie van kruiswerk
en gezinsverzorging, leidt tot verschuiving in de zorgverlening. In het rapport
benadrukt de Commissie dat deze ontwikkelingen een toenemende druk op de verzorging
leggen.Er zijn momenteel op een aantal beleidsterreinen ontwikkelingen gaande,
die een duidelijk verband hebben met de ontwikkelingen rond het beroep verzorging.
Daarvan willen wij er twee noemen; de indicatiestelling en het persoonsgebonden
budget. 2.5.1 IndicatiestellingDe Commissie Verzorging doet de aanbeveling dat de zorgverlening vanuit
de vraag van de zorgvrager benaderd dient te worden en een transparante, objectieve
en onafhankelijke indicatiestelling voorwaarde is voor een verantwoord gebruik
van zorgvoorzieningen. Deze aanbeveling wordt door ons onderschreven. Het
kabinet heeft reeds aangegeven in het rapport «Zuinig met Zorg»
(p. 28–31) te streven naar een proces van onafhankelijke indicatiestelling
in de care-sector. Recent hebben wij in de beleidsbrief van 12 februari 1996
aan de Tweede Kamer onze plannen rond de indicatiestelling in de care-sector
nader uiteengezet. In deze brief stellen wij dat objectiviteit, integraliteit
en onafhankelijkheid centrale uitgangspunten bij indicatiestelling zijn. Deze
uitgangspunten zullen in wetgeving worden vastgelegd. Het veld zal een inhoudelijk
kader moeten vaststellen voor een indicatiestelling die aan de wettelijke
eisen voldoet. De gemeenten krijgen de taak intergemeentelijke indicatie-organen
in het leven te roepen.Dat een eenduidige indicatiestelling ook gebruikt kan worden als instrument
voor planning van benodigde personeelsformatie, zoals door het LCVV in zijn
standpunt wordt voorgesteld, is een welkome bijkomstigheid. Wij willen er
echter op wijzen dat het primaire doel van een indicatiestelling een adequate
zorgtoewijzing en daarmee een verantwoord gebruik van de zorgvoorzieningen
is. 2.5.2 Persoonsgebonden budgetIn tegenstelling tot het voorstel van de Commissie Verzorging en het standpunt
van het LCVV, is onze mening dat het persoonsgebonden budget ook door andere
dan gekwalificeerde zorgverleners aangewend kan worden. Als de zorg wordt
ingekocht bij instellingen wordt de kwaliteit van de zorg gewaarborgd door
de Kwaliteitswet zorginstellingen. Bovendien zal de beroepsuitoefening
van een aantal gecontracteerde beroepsbeoefenaren, waaronder de verzorgende
in de individuele gezondheidszorg, in overeenstemming moeten zijn met de formele
eisen zoals deze voortvloeien uit de Wet op de Beroepen in de Individuele
Gezondheidszorg. Uitgaande van deze wettelijke regelingen en gezien het uitgangspunt
van het persoonsgebonden budget, waaraan zelfbeschikking en eigen verantwoordelijkheid
ten grondslag liggen, achten wij de kwaliteit van zorg ook bij gebruik van
persoonsgebonden budget voldoende gewaarborgd.Het is, zoals de Commissie opmerkt, mogelijk, dat het persoonsgebonden
budget gevolgen heeft voor de positie van de verzorgenden. Wij zullen, conform
het voorstel in de zeventiende aanbeveling, (1) de effecten voor de arbeidsvoorwaarden
en (2) het gevolg op de werkgelegenheid van verzorgenden de komende jaren
bij de evaluatie van het persoonsgebonden budget betrekken. 3. Opleiding, scholing en arbeidsmarkt 3.1 InleidingHet aanbieden van goede kwaliteit van zorg en «zorg op maat»
aan de individuele zorgvrager is een leidend principe geworden in de organisatie
van het zorgaanbod. In dit streven komen de traditionele grenzen van de verschillende
zorgsectoren steeds meer ter discussie te staan. Men is zich er steeds meer
van bewust dat een uitsluitend intern gericht organisatiebeleid niet meer
toereikend is. Deze ontschotting van de zorg is zowel in de zorgpraktijk als
in het landelijk beleid een actueel thema. Beroepsbeoefenaren zullen toegerust
moeten zijn om in «zorgsituaties» te kunnen functioneren, die
zich in verschillende werkvelden kunnen voordoen. Dit is de algemeen gedeelde
visie over de noodzaak voor de zorgsector tot brede scholing en de verbetering
van afstemming tussen initieel onderwijs en behoeften van de zorgsector. Ook
de Commissie Verzorging geeft aan dat het aanbeveling verdient om verzorgenden
zodanig te scholen dat zij breed inzetbaar kunnen zijn.Dit belangrijke uitgangspunt wordt door ons onderschreven en krijgt vorm
in het nieuwe onderwijsstelsel waar opleidingen moeten leiden tot diploma's
met een brede kwalificatie en uitgegaan wordt van praktijkgericht onderwijs.De overige uitgangspunten van het nieuwe opleidingsstelsel zijn de afgelopen
jaren in verschillende regionale experimenten voorbereid. Mede naar aanleiding
van deze experimenten hebben wij met onze ambtgenoot van OC&W en met het
veld beleidsvoornemens geformuleerd omtrent een nieuw opleidingsstelsel. 3.2 Het nieuwe opleidingsstelselDe Tweede Kamer is in het najaar van 1994 geïnformeerd over de contouren
van het opleidingsstelsel en de integrale financiering ervan. Op 10 april
1995 werden de experimenten formeel afgerond. In een convenant van de Ministers
van OC&W en VWS met de NZf zijn afspraken gemaakt over de overdracht van
het inservice-onderwijs naar het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
(OC&W) en de ontwikkeling van een samenhangend stelsel van opleidingen
voor de verpleegkundige en verzorgende beroepen.Het nieuwe opleidingsstelsel zal per 1 augustus 1997 worden ingevoerd.
De inhoudelijke uitwerking van de eindtermen van de verschillende opleidingen
van het opleidingsstelsel vond plaats in de Commissie Kwalificatiestructuur
die op 30 mei 1996 haar werkzaamheden heeft afgerond met het rapport
«Gekwalificeerd voor de toekomst». De eindtermen worden door de
Minister van OC&W per 1 augustus 1996 vastgesteld. Bestuurlijke besluitvorming
vindt tussen de partijen (werkgevers/werknemers en onderwijs) onderling plaats.
Ten aanzien van het beroep verzorging wordt hieronder nader ingegaan. 3.3 Positie verzorgende in het nieuwe onderwijsstelselDe Commissie Verzorging bepleit in haar rapport Zorg voor Zorg dat alle
geïndiceerde zorg wordt verleend door opgeleide krachten. De Commissie
stelt voor op drie niveaus op te leiden en beveelt aan de opleiding te voorzien
van een landelijke erkenning.In het rapport van de Commissie Kwalificatiestructuur «Gekwalificeerd
voor de toekomst» van mei 1996 wordt een typering gegeven van de beroepenstructuur,
een beschrijving van kwalificatieniveaus, de opleidingsdifferentiaties, de
omvang van de opleidingen, de doorstroming en de vormgeving van de praktijkcomponent.
 Beroepenstructuur:In de eerste plaats wordt een typering gegeven van de beroepsuitoefening
van verpleegkundigen, verzorgenden en helpenden in relatie tot de Wet BIG.
In het volgende schema is dit weergegeven.***Wat betreft de verzorgende opleidingen komt tot uitdrukking dat het beroep
van verzorgende de laatste jaren steeds meer is opgeschoven in de richting
van individuele beroepsuitoefening. Dit is het gevolg van het steeds complexer
worden van de zorg en van zorgvragen die de grenzen van de traditionele zorgsectoren
doorbreken. De beroepsuitoefening van verzorgenden in de individuele gezondheidszorg
kent daarom een aantal verplegende elementen. Naar verwachting wordt het beroep
«verzorgende individuele gezondheidszorg» op basis van artikel
34 van de Wet BIG geregeld. In de zomer van 1996 zullen wij hierover een definitief
standpunt uitbrengen. De overige verzorgenden en helpenden werken niet in
de individuele gezondheidszorg. Het nieuwe opleidingsstelsel kent dus twee
uitstroomvarianten voor de verzorging, één met en één
zonder de aanduiding «IG» en een helpende opleiding. Kwalificatieniveaus:De ontwikkelde kwalificatieniveaus vallen binnen de wettelijke kaders
van de Wet Educatie en Beroepsonderwijs (WEB), de Wet Hoger en Wetenschappelijk
Onderwijs (WHW) en de Wet BIG. Er is aangesloten bij de, in het Nederlandse
en Europese beroepsonderwijs gehanteerde, SEDOC-classificatie van 5 kwalificatieniveaus
en bij overige relevante Europese richtlijnen. Conform de SEDOC-classificatie
geeft het rapport drie criteria (verantwoordelijkheid, complexiteit en transfer),
aan de hand waarvan voor de beroepenstructuur vier van de vijf kwalificatieniveaus
zijn aangeduid en uitgewerkt.In het eerste deelrapport van de Commissie Kwalificatiestructuur is de
verzorgende in het secundair beroepsonderwijs gesitueerd op kwalificatieniveau
3, een maximaal drie-jarige opleiding met een studiebelasting van 4800 studiebelastingsuren
(SBU). De opleiding tot helpende is in het nieuwe opleidingsstelsel gesitueerd
op kwalificatieniveau 2 (3200 SBU), een maximaal twee-jarige opleiding. Werkgevers,
noch werkgeversorganisaties hebben zich uitgesproken voor opname van niveau
1 in de kwalificatiestructuur. Wel hebben wij hierover aan de Commissie inhoudelijk
technische vragen gesteld. Hierop wordt later teruggekomen. Differentiaties:Differentiaties komen voor in de laatste fase van de opleiding. Dit voorkomt
dat het brede karakter van de opleiding wordt aangetast. Door beroepsbeoefenaren
breed te kwalificeren zijn zij flexibel inzetbaar in de verschillende werkvelden.
Er wordt gedifferentieerd naar categorieën van zorgvragers, herkenbaar
voor de zorgsector en niet naar werkveld of takenpakket. Elke differentiatie
is gericht op alle zorgsettings (intra-, semi-, extra en transmurale zorg)
waarin de zorgcategorie voorkomt. Het kwalificatieniveau 3 van de verzorgende
krijgt vier differentiaties. De opleiding tot Helpende (kwalificatieniveau
2) kent geen differentiatie, vanwege de relatief beperkte omvang en het algemene
karakter van de opleiding. De omvang van de differentiatie is 15%–20%
van de opleidingsomvang.Voor alle opleidingen geldt dat twee leerwegen (leren/stage of leren/
werken) recht geven op hetzelfde diploma. Voor de verzorgende en helpende
opleidingen die onder de WEB vallen gaat het dan om de beroepsopleidende en
beroepsbegeleidende leerweg. 3.4 De (huidige) ongediplomeerdenVooralsnog is binnen het nieuwe opleidingsstelsel Verpleging en Verzorging
niet voorzien in een opleiding op kwalificatieniveau 1. Het betreft met name
de groep alphahulpen en ongediplomeerd helpenden in de thuiszorg. Qua omvang
gaat het hier om ongeveer 55 000 (parttime) beroepskrachten, de helft
van de totale beroepsgroep verzorgenden in de thuiszorg.Voor een deel van hen zijn organisatiegerichte cursussen beschikbaar.
Echter, de beslissing of een dergelijke cursus gevolgd moet worden alvorens
iemand in de zorg kan worden ingezet, heeft tot nu toe steeds bij de zorgaanbieder
gelegen. De ongeveer 45 000 alphahulpen zijn doorgaans van cursussen
uitgesloten.Momenteel zijn wij met het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,
het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en beroepsvereniging Sting
in gesprek over de mogelijkheden en consequenties van het toevoegen van het
laagste kwalificatieniveau 1 aan de beroepenstructuur van het opleidingsstelsel
voor verpleging en verzorging. Daarbij richten wij ons onder andere
op de relatie tot de Kwaliteitswet zorginstellingen. Op grond van de Kwaliteitswet
zorginstellingen, die op 1 april 1996 in werking is getreden, moet de zorgaanbieder
een zodanig beleid voeren dat dit redelijkerwijs leidt tot verantwoorde zorg.
Onderdeel van dat beleid, zo specificeert de wet, is een adequate toedeling
van personeel. Dat betekent dat de zorgaanbieder ervoor verantwoordelijk is
dat degene die voor hem of door bemiddeling via hem bij een cliënt werkzaam
is voor zijn of haar taken berekend is. In het rapport van de Commissie Verzorging
is de aanbeveling gedaan dat alle verzorgenden en helpenden (inclusief de
alphahulpen) een landelijk erkende kwalificatie dienen te hebben.Zoals eerder gesteld is voor de kwaliteitswaarborging ook de wet BIG van
belang. De verzorgenden en helpenden waar het in het rapport van de Commissie
Verzorging om gaat, vallen echter niet onder de werkingssfeer van deze wet.Bij het regelen van een opleiding op kwalificatieniveau 1 dient naar onze
mening voorkomen te worden:– de mogelijke verdringing van hoger geschoolde functionarissen
op kwalificatieniveau 2 en 3 door medewerkers op kwalificatieniveau 1.– het wellicht opwerpen van drempels voor bepaalde groepen, zoals
herintreedsters, allochtonen en langdurig werklozen.De opleiding zou zo geregeld moeten zijn, dat deze geen beletsel vormt
om als ongediplomeerd helpende aan de slag te kunnen gaan, zodat herintreders,
allochtonen en werklozen in staat gesteld worden weer in het arbeidsproces
te participeren. De instroom op de arbeidsmarkt dient dus drempelloos te blijven.Niet alleen de instroom op de arbeidsmarkt dient drempelloos te zijn,
ook de instroom in de opleiding mag geen drempels bevatten. Overigens zijn
krachtens de WEB de opleidingen op kwalificatieniveau 1 en 2 drempelloos.
Daarnaast zou de opleiding zeer flexibel van opzet en inrichting moeten zijn.Het ontbreken van niveau 1 in de kwalificatiestructuur houdt thans in
dat ongediplomeerd helpenden die een organisatiegerichte cursus, zoals de
OVDB-cursus Thuishulp A, hebben gevolgd niet met een deelcertificaat danwel
vrijstelling voor bepaalde vakken, kunnen doorstromen binnen het nieuwe opleidingsstelsel
verpleging en verzorging. Naar onze mening kan dit juist voor de eerder genoemde
groepen een bezwaar zijn. In verband hiermee hebben wij aan de voorzitter
van de Commissie Kwalificatiestructuur, gevraagd of de Commissie kan aangeven,
in hoeverre de diverse opleidingen voor niet gediplomeerden in de verzorging –
die thans in de vorm van branche/bedrijfsopleiding en/of als contractonderwijs
worden aangeboden – inhoudelijk aansluiten op het nieuwe opleidingsstelsel
voor verpleging en verzorging. Wij hebben de Commissie gevraagd aan te geven
of het mogelijk is het niveau van deze opleidingen te vergelijken met het
niveau dat als kwalificatieniveau 1 aangemerkt zou kunnen worden en om aan
te geven welke mogelijkheden er zijn om deze opleidingen te laten aansluiten
op de nieuwe verzorgende opleidingen in het opleidingsstelsel, door middel
van vrijstellingen en/of deelcertificaten. Dit in verband met carrièreperspectief
en doorstroommogelijkheden in de verzorging. Bovendien wordt gevraagd naar
mogelijke eindtermen op het laagste kwalificatieniveau.Overleg met OC&W, SZW en Sting naar mogelijkheden en consequenties
van het opnemen van kwalificatieniveau 1 in het nieuwe opleidingsstelsel verpleging
en verzorging is nog gaande en moet meer licht werpen op bovengenoemde kwesties. 3.5 Samenhang tussen zorg-, organisatie- en opleidingsvernieuwingNaast de ontwikkelingen rond de opleidingen is er sprake van een heroriëntatie op de aansluiting tussen werk en scholing. Deze
heroriëntatie leidt op sommige punten tot substitutie van lager opgeleiden
door hoger opgeleiden, bijvoorbeeld de tendens in verzorgingshuizen om in
toenemende mate ziekenverzorgenden en bejaardenverzorgenden in te zetten in
plaats van bejaardenhelpenden. Op andere plaatsen leidt deze heroriëntatie
juist tot de inzet van lager geschoolden of ongeschoolden.Wij hebben ons er samen met de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
voor ingespannen dat er op het terrein van de verzorging in de verschillende
sectoren banen in het kader van het 40 000-banenplan (Melkert-banen)
tot stand zijn gekomen, welke niet alleen vanuit werkgelegenheidsoogpunt positief
kunnen worden gewaardeerd. Belangrijk is ook dat de banen kunnen bijdragen
aan uitbreiding van eenvoudige dienstverlening, ondersteuning van zittend
personeel en verlichting van de werkdruk, ook voor verzorgenden. Bovendien
kunnen deze banen werkzoekenden voor een werkkring in de verzorging enthousiasmeren.
Ze mogen echter niet leiden tot verdringing van arbeidskrachten uit betaalde
banen, maar moeten uitdrukkelijk aanvullend zijn.Op basis van gegevens uit het eerste kwartaal van 1996 valt te constateren
dat met deze regeling in de sector bejaardenoorden 825 plaatsen en in de sector
thuiszorg 1200 arbeidsplaatsen van gemiddeld 32 uur per week uit de tranche
1995 zijn gerealiseerd. In 1996 tot en met 1998 zal er een verdere toeneming
van deze banen zijn, ook in de intramurale sector.Het is van belang dat de ontwikkelingen in de zorgvraag, de ontwikkelingen
in de organisatie van het zorgaanbod en de ontwikkelingen in het onderwijs
voortdurend op elkaar worden afgestemd. Alleen op die manier kan het opleidingsstelsel
in de toekomst een structurele bijdrage leveren aan de continuïteit van
de personeelsvoorziening, zowel in kwantitatieve als in kwalitatieve zin.In onze nota «Zorg voor werk» hebben wij deze afstemming benadrukt
en op het belang van de koppeling tussen onderwijs en arbeid gewezen. Er is
een verdere verbetering nodig van de afstemming tussen het initieel onderwijs
en de behoefte van de zorgsector aan adequaat geschoold personeel. Dit dient
gestalte te krijgen door samenwerking tussen onderwijsinstellingen en zorginstellingen
op regionaal niveau. Daarbij dienen afspraken te worden gemaakt over de capaciteit
en inhoud van de opleiding in het licht van een meerjarige regionale personeelsplanning
gedifferentieerd naar de verschillende beroeps- en opleidingsniveaus. De kwalificatieniveaus
van het nieuwe opleidingsstelsel moet goed aansluiten op de (gedifferentieerde)
behoefte van de arbeidsmarkt en moet dus meer praktijkgericht zijn.In het kader van bovengenoemde regionale aanpak door samenwerking tussen
instellingen, bonden, arbeidsvoorziening en onderwijs (ROC's), ondersteund
door landelijke partijen, waaronder de sectorfondsen, is voor de regionale
personeelsplanning een model ontwikkeld (Regio-marge), dat in driekwart van
de RBA-regio's wordt gehanteerd. Verder zijn er in meer dan de helft van de
regio's zogeheten transferpunten, waarin tussen instellingen en sectoren mensen
uitgewisseld worden vanuit het idee «zuinig met deskundigheid».
In sommige regio's is reeds een breed mobiliteitsbeleid ontwikkeld en in andere
is dat in discussie. Mobiliteitscentra blijken een logisch vervolg op de transferpunten.Wat opvalt is dat deze regionale samenwerking vooral plaatsvindt in de
intramurale sector en de verzorgingshuizen. De thuiszorg heeft een afwachtende
houding.Zowel met het oog op het opvangen van de personele gevolgen van herschikkingen
in de thuiszorg als vanwege de noodzaak van integrale planning van de capaciteiten
van de nieuwe opleidingen roepen wij met name de LVT op zorg
te dragen voor een veel actiever arbeidsmarktbeleid, regionaal en ondersteund
door landelijke partijen en sectorfonds AWO, te voeren.Hiermee wordt het gedeelte van onze reactie, dat met name betrekking heeft
op de aanbevelingen aan het adres van de overheid, afgesloten. Toch willen
wij ook kort ingaan op de overige aanbevelingen, die zich met name tot de
werkgevers, werknemers, sectorfondsen en de beroepsverenigingen richten. 4. Overige aanbevelingenDe eerste aanbeveling van de Commissie Verzorging betreft de organisatie
van een debat over de maatschappelijke waardering van beroepsmatige zorg in
de samenleving. De Commissie vindt dat de economische en maatschappelijke
waardering van (professionele) zorg lager is dan mag worden verwacht op grond
van de groeiende vraag naar zorg. De Commissie pleit ervoor dergelijke fundamentele
vragen in een debat ter discussie te stellen. De uitwerking van deze aanbeveling
kan wellicht door het Nederlands Instituut voor Zorg en Welzijn (NIZW) in
samenwerking met het LCVV georganiseerd worden.De Commissie Verzorging is verder van mening dat er een actieprogramma
moet komen dat gericht is op zowel de bevordering van de instroom, alsmede
op behoud van zittende beroepsbeoefenaren.Mede met het oog hierop wordt momenteel door het onderzoeksbureau Regioplan
in opdracht van VWS onderzoek verricht naar de wervingsfricties voor verplegenden
en verzorgenden aan de onderkant van de zorgarbeidsmarkt in met name de grote
stad.Het onderzoek is erop gericht meer inzicht te geven in de keuzepatronen
van met name (allochtone) vrouwen in deze beroepsgroepen.Het LCVV heeft inmiddels met voorrang een aantal projecten voor de sector
verzorgenden in gang gesteld, gericht op verbetering van de positie en het
imago van de verzorgende beroepen. De aanbeveling die de Commissie doet valt
geheel binnen de werkzaamheden van het LCVV. Uitwerking dient in overleg met
organisaties van werkgevers en werknemers, waaronder de sectorfondsen, te
worden vormgegeven.In het rapport van de Commissie wordt tevens aangegeven dat naast een
consistent data-bestand een scenario-verkenning nodig is voor het maken van
een beroepskrachtenplanning voor een middellange termijn.In januari 1995 is echter al gestart met een scenario-project voor de
verpleging en verzorging. Dit scenario-project wordt uitgevoerd door de Projectgroep
Verplegingswetenschap van de Universiteit van Utrecht en het NIZW. Het project
wordt mede gefinancierd door het LCVV en loopt tot juli 1996. De verdere uitwerking
dient te worden ingebracht in de regionale personeelsplanning met behulp van
het Regiomarge-model en in het regionale overleg tussen werkgevers, werknemers,
onderwijs en arbeidsvoorziening.Daarnaast is de Commissie van mening dat de verantwoordelijkheid van de
kwalificatiestructuur ligt bij de sociale partners en dat zij zitting dienen
te hebben in de Commissie voor de Kwalificatiestructuur. De Commissie voor de Kwalificatiestructuur onder voorzitterschap van Prof.
Van Londen heeft in mei jl. haar taak afgerond. De Commissie bestond echter
reeds uit leden afkomstig uit diverse werkgeversorganisaties (NZF, WZF, LVT,
Vereniging Academische Ziekenhuizen), beroepsorganisaties (STING, NU'91),
bonden (AbvaKabo, CFO) en onderwijsorganisaties (HBO-raad, BVE-raad). Tevens
participeerde het LCVV als waarnemer in de Commissie Kwalificatiestructuur. Ten aanzien van de uitwerking van de aanbevelingen op het terrein van
de arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden zullen vooral de individuele werkgevers
en de CAO-partners aan de slag moeten gaan.De aanbeveling ten aanzien van werkdruk en -bedrijfsvoering wordt meegenomen
in een nieuw driejarig stimuleringsprogramma «Bedrijfsvoering Zorginstellingen».De uitvoering van de aanbevelingen die betrekking hebben op betere informatie
over de positie van verzorgenden op de arbeidsmarkt, de toekomstige behoefte
aan verzorgenden, regionale personeelsplanning, bevordering van uitstroom
van schoolverlaters en doelgroepen, behoud, werkdruk en scholing van zittenden
is een taak voor sectorfondsen. Wij hebben hen inmiddels aangegeven dat zij
daarvoor maatregelen moeten opnemen in hun bestedingsplannen voor 1997. Via
die weg komen dus ook meer middelen beschikbaar voor verzorgenden. 5. SamenvattingUit bovenstaande moge blijken dat wij in belangrijke mate de aanbevelingen
van het rapport Zorg voor Zorg onderschrijven. Wij zijn het met de Commissie
eens dat verzorgen een beroep is dat specifieke kenmerken heeft en dat eisen
stelt aan beroepsbeoefenaren. De Commissie beveelt aan dat duidelijk moet
worden welk deskundigheidsniveau geschikt is voor het voldoen aan de zorgvraag
van de patiënt. Een bijstelling van het beroepsprofiel is hiertoe noodzakelijk.
Derhalve willen wij de daartoe gerechtigde partijen nadrukkelijk wijzen op
het belang het beroepsprofiel te actualiseren. Daarnaast geeft de Commissie
aan dat de organisatiegraad van verzorgenden onder de maat is. Wij onderschrijven
het belang van een goede beroepsorganisatie en willen daarom de betrokken
partijen oproepen de organisatiegraad van verzorgenden te stimuleren. Wij
hebben al een verzoek gehonoreerd van de beroepsvereniging Sting gericht op
actieve participatie van verzorgenden. Tevens vragen wij het LCVV om in 1997
aan dit probleem ruim aandacht te besteden.Voorts is structurele aandacht noodzakelijk voor het verbeteren van de
positie en het imago van de verzorgenden. Dit is tevens het doel dat het LCVV
nastreeft. Om het belang van de aandacht voor de verzorgenden te onderstrepen
overwegen wij extra gelden beschikbaar te stellen voor het uitwerken van de
aanbevelingen uit het rapport Zorg voor Zorg.De Commissie legt verder de nadruk op een transparante, objectieve en
onafhankelijke indicatiestelling als voorwaarde voor verantwoord gebruik van
zorgvoorzieningen. In onze brief rond indicatiestelling aan de Tweede Kamer
stellen wij eveneens dat objectiviteit, integraliteit en onafhankelijkheid
centrale uitgangspunten zijn bij indicatiestelling.Om het belang daarvan te onderstrepen zullen wij deze uitgangspunten in
wetgeving vastleggen.Zoals wij al eerder aangaven achten wij de kwaliteit van zorg bij gebruik
van het persoonsgebonden budget voldoende gewaarborgd. Wel zullen wij de komende
jaren de effecten van de arbeidsvoorwaarden en het gevolg op de werkgelegenheid
bij de evaluatie van het persoonsgebonden budget betrekken.Ten aanzien van de aanbevelingen omtrent opleidingen en opleidingsniveaus
hebben wij aangegeven dat wij momenteel in gesprek zijn om de mogelijkheden
en consequenties van het toevoegen van kwalificatieniveau 1 aan de beroepenstructuur
van het opleidingsstelsel Verpleging en Verzorging in kaart te brengen. Tevens
zijn aan de Commissie Kwalificatiestructuur inhoudelijk technische vragen
over kwalificatieniveau 1 gesteld. Op de uitkomsten van bovengenoemd overleg
wordt later teruggekomen. Naast de ontwikkelingen rond opleidingen zijn ook in het werk verschillende
ontwikkelingen gaande. Op het terrein van de verzorging hebben wij ons, samen
met de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, ingespannen voor de
totstandkoming van banen in het kader van het 40 000-banenplan. Daarnaast
hebben wij in onze nota «Zorg voor Werk» de afstemming tussen
scholing en werk benadrukt. De aanbevelingen op het terrein van het arbeidsmarktbeleid
dienen te worden opgenomen in de bestedingsplannen van sectorfondsen en uit
hun budgetten bekostigd te worden.Ook roepen wij in onze reactie met name de LVT op om ondersteund door
landelijke partijen en sectorfonds AWO een aktiever arbeidsmarktbeleid te
voeren.Tenslotte vinden wij, zoals eerder vermeld, dat de Commissie er in geslaagd
is om het beroep van verzorgenden helder voor het voetlicht te brengen. De
positie waarin de verzorgenden zich bevinden is duidelijk weergegeven, alsmede
de aanbevelingen die dienen ter verbetering daarvan.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,E. Borst-EilersDe Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,E. G. Terpstra 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24400-XVI-96.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl