Verklaring grond voor overwegen voorstel verandering in de Grondwet, opnemen bepalingen correctief referendum; Brief minister met een proeve van de wetgeving ter uitvoering van grondwetsbepalingen inzake een beslissend referendum
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27033, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

10-03-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

27033 nr. 4

03-03-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamPROEVE van wetgeving ter uitvoering van grondwetsbepalingen
inzake een beslissend correctief wetgevingsreferendumToelichting A REFERENDUMWETHOOFDSTUK 1 ALGEMENE BEPALINGENParagraaf 1 BegripsbepalingenArtikel 1Paragraaf 2 Het correctief referendumArtikel 2Artikel 3Artikel 4Artikel 5HOOFDSTUK 2 VOORWERP VAN HET NATIONAAL REFERENDUMArtikel 6Artikel 7HOOFDSTUK 3 GEVOLGEN VOOR DE WETGEVINGSPROCEDURE EN VOOR
STILZWIJGEND GOEDGEKEURDE VERDRAGENParagraaf 1 Voorstellen van wetArtikel 8Artikel 9Artikel 10Artikel 11Artikel 12Artikel 13Paragraaf 2 Stilzwijgende goedkeuring van verdragenArtikel 14Artikel 15Artikel 16Artikel 17HOOFDSTUK 4 DE KIESGERECHTIGDHEIDParagraaf 1 Vereisten voor kiesgerechtigdheidArtikel 18Artikel 19Artikel 20Artikel 21Paragraaf 2 Registratie van kiesgerechtigdheidArtikel 22Artikel 23Artikel 24HOOFDSTUK 5 KIESKRINGEN, STEMDISTRICTEN EN STEMBUREAUSArtikel 25Artikel 26Artikel 27Artikel 28Artikel 29Artikel 30Artikel 31HOOFDSTUK 6 HET INLEIDEND VERZOEK TOT HET HOUDEN VAN EEN
REFERENDUMParagraaf 1 De indiening van verzoeken tot het houden
van een referendumArtikel 32Artikel 33Artikel 34Artikel 35Artikel 36Artikel 37Artikel 38Artikel 39Artikel 40Paragraaf 2 De telling en de controle van de ingediende
verzoeken door het plaatselijk stembureauArtikel 41Artikel 42Artikel 43Artikel 44Artikel 45Artikel 46Artikel 47Artikel 48Artikel 49Artikel 50Paragraaf 3 De taak van het hoofdstembureau bij de
vaststelling van het aantal ingediende verzoekenArtikel 51Artikel 52Artikel 53Artikel 54Artikel 55Artikel 56Paragraaf 4 De beoordeling van het inleidend verzoekArtikel 57Artikel 58Artikel 59Artikel 60Artikel 61Artikel 62Artikel 63Artikel 64Artikel 65HOOFDSTUK 7 HET DEFINITIEVE VERZOEK
TOT HET HOUDEN VAN EEN REFERENDUMParagraaf 1 Het afleggen van verklaringen ter ondersteuning
van het inleidend verzoekArtikel 66Artikel 67Artikel 68Artikel 69Artikel 70Artikel 71Artikel 72Artikel 73Artikel 74Paragraaf 2 De telling en de controle van de ondersteuningsverklaringen
door het plaatselijk stembureauArtikel 75Artikel 76Artikel 77Artikel 78Artikel 79Artikel 80Artikel 81Artikel 82Artikel 83Artikel 84Paragraaf 3 De taak van het hoofdstembureau bij de
vaststelling van het aantal afgelegde ondersteuningsverklaringenArtikel 85Artikel 86Artikel 87Artikel 88Artikel 89Artikel 90Paragraaf 4 De beoordeling van het definitieve verzoekArtikel 91Artikel 92Artikel 93Artikel 94Artikel 95Artikel 96Artikel 97Artikel 98Artikel 99Artikel 100HOOFDSTUK 8 DE STEMMINGArtikel 101Artikel 102Artikel 103Artikel 104Artikel 105Artikel 106Artikel 107Artikel 108Artikel 109Artikel 110HOOFDSTUK 9 DE STEMOPNEMING DOOR HET STEMBUREAUArtikel 111Artikel 112Artikel 113Artikel 114Artikel 115Artikel 116Artikel 117HOOFDSTUK 10 DE VASTSTELLING VAN DE UITSLAG VAN HET REFERENDUMArtikel 118Artikel 119Artikel 120Artikel 121Artikel 122Artikel 123Artikel 124Artikel 125Artikel 126Artikel 127Artikel 128Artikel 129Artikel 130Artikel 131Artikel 132HOOFDSTUK 11 BEPALINGEN INZAKE BEROEPArtikel 133Artikel 134Artikel 135HOOFDSTUK 12 STRAFBEPALINGENArtikel 136Artikel 137Artikel 138Artikel 139Artikel 140Artikel 141Artikel 142Artikel 143Artikel 144Artikel 145Artikel 146HOOFDSTUK 13 SLOT- EN OVERGANGSBEPALINGENArtikel 147Artikel 148B WIJZIGING VAN DE PROVINCIEWET.AParagraaf 5a.Artikel 140aArtikel 140bArtikel 140cArtikel 140dArtikel 140eBCDC WIJZIGING VAN DE GEMEENTEWETAParagraaf 5a. Het correctief referendum over besluiten
van de raad, inhoudende een algemeen verbindend voorschrift of de intrekking
daarvanArtikel 144aArtikel 144bArtikel 144cArtikel 144dArtikel 144eBCDED WIJZIGING VAN DE WET GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGENABHOOFDSTUK XA HET REFERENDUM OVER BESLUITEN VAN PROVINCIALE
STATEN ONDERSCHEIDENLIJK DE GEMEENTERAAD.Artikel 103nArtikel 103oE WIJZIGING VAN DE WET OP DE RUIMTELIJKE ORDENINGABArtikel 25aCDEFGHIJBijlage, bedoeld in artikel 10, vierde lid, van de Wet
op de Ruimtelijke OrdeningF WIJZIGING VAN HET WETBOEK VAN STRAFRECHTABArtikel 126aArtikel 126bG WIJZIGING VAN DE KIESWETABArtikel J 6aH WIJZIGING VAN DE ALGEMENE WET BESTUURSRECHTPROEVE van wetgeving ter uitvoering van grondwetsbepalingen
inzake een beslissend correctief wetgevingsreferendumToelichting1. Inleiding2. Opzet van de proeve3. Verschillen van algemene aard tussen de proeve en de
Tijdelijke referendumwet4. Overige verschillen tussen de proeve en de Tijdelijke
referendumwetDe referendumprocedureGevolgen gebruik spoedprocedureWijzigingen van andere wettenWijziging Provincie-, Gemeentewet en Wet gemeenschappelijke
regelingenWijziging van de Wet op de Ruimtelijke OrdeningWijziging van de KieswetBIJLAGE Verklaring dat er grond bestaat een voorstel
in overweging te nemen tot verandering in de Grondwet, strekkende tot opneming
van bepalingen inzake het correctief referendum.VOORSTEL VAN WETArtikel IArtikel IIAB§ 1A. ReferendumArtikel 89aArtikel 89bArtikel 89cArtikel 89dArtikel 89eArtikel 89fArtikel 89gARTIKEL IIIArtikel 128aARTIKEL IVARTIKEL VARTIKEL XXXI
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27033Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 104 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 033Verklaring dat er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen
tot verandering in de Grondwet, strekkende tot opneming van bepalingen inzake
het correctief referendumnr. 4BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIESAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 3 maart 2000Hierbij bied ik u aan een proeve van de wetgeving ter uitvoering van grondwetsbepalingen
inzake een beslissend referendum. Aanbieding van deze proeve vloeit voort
uit de afspraak gemaakt bij de intrekking van de ontslagaanvraag van het kabinet
in juni 1999 (zie de bijlage bij het rapport van de kabinetsinformateur mr.
H.D. Tjeenk Willink, kamerstukken II 1998/99, 26 540, nr.2) om gelijktijdig
met indiening van het grondwetsherzieningsvoorstel middels een proeve inzicht
te geven in de uitvoeringswet beslissend correctief referendum.De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,A. Peper PROEVE van wetgeving ter uitvoering van grondwetsbepalingen
inzake een beslissend correctief wetgevingsreferendumA ReferendumwetB Wijziging van de ProvinciewetC Wijziging van de GemeentewetD Wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingenE Wijziging van de Wet op de Ruimtelijke OrdeningF Wijziging van het Wetboek van StrafrechtG Wijziging van de KieswetH Wijziging van de Algemene wet bestuursrechtToelichting A REFERENDUMWETHOOFDSTUK 1 ALGEMENE BEPALINGENParagraaf 1 BegripsbepalingenArtikel 1In deze wet wordt verstaan onder:a. Onze Minister: Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties;b. referendum: correctief referendum.Paragraaf 2 Het correctief referendumArtikel 2In de in deze wet omschreven gevallen wordt een nationaal referendum gehouden,
indien na een inleidend verzoek van ten minste veertigduizend kiesgerechtigden
ten minste zeshonderdduizend kiesgerechtigden daartoe bij een definitief verzoek
de wens kenbaar hebben gemaakt.Artikel 3In de gevallen omschreven in de Provinciewet en de Wet gemeenschappelijke
regelingen wordt een provinciaal referendum gehouden, indien na een inleidend
verzoek van ten minste 1/3 procent van de kiesgerechtigden in de betrokken
provincie ten minste vijf procent van de kiesgerechtigden in die provincie
daartoe bij een definitief verzoek de wens kenbaar heeft gemaakt.Artikel 41. In de gevallen omschreven in de Gemeentewet, de Wet gemeenschappelijke
regelingen en de Wet op de Ruimtelijke Ordening wordt een gemeentelijk referendum
gehouden, indien na een inleidend verzoek van ten minste het in het tweede
lid bepaalde aantal kiesgerechtigden ten minste het in het derde lid bepaalde
aantal kiesgerechtigden daartoe bij een definitief verzoek de wens kenbaar
heeft gemaakt.2. Voor een inleidend verzoek is vereist dat een verzoek wordt gedaan:a. in gemeenten met minder dan 20 001 kiesgerechtigden, door 1 procent
van de kiesgerechtigden met dien verstande dat dit getal niet lager ligt dan
50 en niet hoger dan 125 kiesgerechtigden;b. in gemeenten met 20 001–40 000 kiesgerechtigden, door
0,7 procent van de kiesgerechtigden met dien verstande dat dit getal niet
hoger ligt dan 200 kiesgerechtigden;c. in gemeenten met 40 001–100 000 kiesgerechtigden, door
0,5 procent van de kiesgerechtigden met dien verstande dat dit getal niet
hoger ligt dan 300 kiesgerechtigden;d. in gemeenten met 100 001 of meer kiesgerechtigden, door 1/3 procent
van de kiesgerechtigden.3. Voor een definitief verzoek is vereist dat het inleidend verzoek ondersteund
wordt:a. in gemeenten met minder dan 20 001 kiesgerechtigden, door 10 procent
van de kiesgerechtigden met dien verstande dat dit getal niet lager ligt dan
200 en niet hoger dan 1 250 kiesgerechtigden;b. in gemeenten met 20 001–40 000 kiesgerechtigden, door
7 procent van de kiesgerechtigden met dien verstande dat dit getal niet hoger
ligt dan 2 250 kiesgerechtigden; c. in gemeenten met 40 001–100 000 kiesgerechtigden, door
6 procent van de kiesgerechtigden met dien verstande dat dit getal niet hoger
ligt dan 5 000 kiesgerechtigden;d. in gemeenten met 100 001 of meer kiesgerechtigden, door 5 procent
van de kiesgerechtigden.Artikel 5De uitslag van een referendum geldt als een uitspraak tot afwijzing, indien
een meerderheid zich in afwijzende zin uitspreekt en deze meerderheid ten
minste dertig procent omvat van hen die gerechtigd waren aan het referendum
deel te nemen.HOOFDSTUK 2 VOORWERP VAN HET NATIONAAL REFERENDUMArtikel 6Een nationaal referendum kan worden gehouden over:a. voorstellen van wet;b. stilzwijgende goedkeuring van verdragen die binnen het Koninkrijk alleen
voor Nederland gelden.Artikel 7Geen referendum kan worden gehouden over:a. voorstellen van wet inzake het koningschap;b. voorstellen van wet inzake het koninklijk huis;c. voorstellen van wet inzake de begroting, bedoeld in artikel 105, eerste
lid, van de Grondwet;d. voorstellen van wet houdende verklaring dat er grond bestaat een voorstel
tot verandering in de Grondwet in overweging te nemen;e. voorstellen van wet die uitsluitend strekken tot uitvoering van verdragen
of besluiten van volkenrechtelijke organisaties;f. voorstellen van rijkswet, behoudens voorstellen van rijkswet tot goedkeuring
van verdragen die binnen het Koninkrijk alleen voor Nederland gelden.HOOFDSTUK 3 GEVOLGEN VOOR DE WETGEVINGSPROCEDURE EN VOOR
STILZWIJGEND GOEDGEKEURDE VERDRAGENParagraaf 1 Voorstellen van wetArtikel 81. Onze Minister besluit in overeenstemming met Onze Minister wie het
aangaat onverwijld nadat een voorstel van wet door de Staten-Generaal is aangenomen,
of, gelet op artikel 7, over het voorstel van wet een referendum kan worden
gehouden.2. Indien Onze Minister tevens de enige minister is wie het aangaat, neemt
Onze Minister het besluit in overeenstemming met Onze Minister van Justitie.3. Indien het een voorstel van wet tot goedkeuring van een verdrag betreft,
wordt het besluit genomen door Onze Minister van Buitenlandse Zaken in overeenstemming
met Onze Minister en Onze Minister wie het aangaat. Artikel 91. Onze Minister doet binnen een week na de aanneming door de Staten-Generaal
van een voorstel van wet dat niet strekt tot goedkeuring van een verdrag,
mededeling in de Staatscourant van:a. de aanneming door de Staten-Generaal;b. een algemeen toegankelijke vindplaats van de tekst van het voorstel
van wet;c. zijn besluit of over het voorstel van wet een referendum kan worden
gehouden.2. Onze Minister van Buitenlandse Zaken doet binnen een week na de aanneming
door de Staten-Generaal van een voorstel van wet tot goedkeuring van een verdrag
mededeling in de Staatscourant van:a. de aanneming door de Staten-Generaal;b. een algemeen toegankelijke vindplaats van de tekst van het voorstel
van wet en het verdrag;c. zijn besluit of over het voorstel van wet een referendum kan worden
gehouden.Artikel 10De bekrachtiging van een voorstel van wet kan eerst plaatsvinden nadat
over het voorstel een referendum is gehouden of nadat is komen vast te staan
dat daarover geen referendum wordt gehouden. De inwerkingtreding wordt, zo
nodig, bij koninklijk besluit opnieuw geregeld.Artikel 11Indien onherroepelijk is vastgesteld dat een referendum niet heeft geleid
tot een uitspraak tot afwijzing, wordt het voorstel van wet terstond bekrachtigd.Artikel 12Indien onherroepelijk is vastgesteld dat een referendum heeft geleid tot
een uitspraak tot afwijzing, vervalt het voorstel van wet van rechtswege.Artikel 13Indien de bekrachtiging van een voorstel van wet waarover een referendum
kan worden gehouden, geen uitstel kan lijden, kan, mits het voorstel dit door
verwijzing naar dit artikel bepaalt, de bekrachtiging terstond plaatsvinden
nadat de Staten-Generaal het voorstel hebben aangenomen. Het tot wet geworden
voorstel kan aan een referendum worden onderworpen.2. Indien onherroepelijk is vastgesteld dat een referendum heeft geleid
tot een uitspraak tot afwijzing, vervalt de wet van rechtswege. Onze Minister
doet hiervan zo spoedig mogelijk mededeling in het Staatsblad, onder vermelding
van de datum met ingang waarvan de wet is vervallen.Paragraaf 2 Stilzwijgende goedkeuring van verdragenArtikel 141. Onze Minister van Buitenlandse Zaken besluit in overeenstemming met
Onze Minister en Onze Minister wie het aangaat, onverwijld na de verlening
van stilzwijgende goedkeuring van een verdrag, of, gelet op de artikelen 6
en 7, over de stilzwijgende goedkeuring een referendum kan worden gehouden. 2. Onze Minister van Buitenlandse Zaken doet binnen een week na de verlening
van stilzwijgende goedkeuring van een verdrag, mededeling in de Staatscourant
van:a. de verlening van stilzwijgende goedkeuring;b. een algemeen toegankelijke vindplaats van de tekst van het verdrag;c. zijn besluit of over de stilzwijgende goedkeuring een referendum kan
worden gehouden.Artikel 151. De binding aan een stilzwijgend goedgekeurd verdrag dat binnen het
Koninkrijk alleen voor Nederland geldt, wordt niet aangegaan dan nadat onherroepelijk
is vastgesteld dat over de stilzwijgende goedkeuring geen referendum zal worden
gehouden dan wel een referendum niet heeft geleid tot een uitspraak tot afwijzing.2. Indien een referendum is gehouden en onherroepelijk is vastgesteld
dat dit heeft geleid tot een uitspraak tot afwijzing, vervalt de aan het verdrag
verleende goedkeuring van rechtswege.Artikel 161. Indien het aangaan van binding aan een stilzwijgend goedgekeurd verdrag
geen uitstel kan lijden, kan, mits dit door verwijzing naar dit artikel bij
de overlegging ter stilzwijgende goedkeuring van het verdrag aan de Staten-Generaal
wordt vermeld, de binding in afwijking van artikel 15, eerste lid, worden
aangegaan, onverminderd de mogelijkheid over de stilzwijgende goedkeuring
een referendum te houden.2. Indien onherroepelijk is vastgesteld dat een referendum heeft geleid
tot een uitspraak tot afwijzing, vervalt de aan het verdrag verleende goedkeuring
van rechtswege en wordt de binding zo spoedig mogelijk beëindigd. Onze
Minister van Buitenlandse Zaken doet hiervan zo spoedig mogelijk mededeling
in de Staatscourant, onder vermelding van de datum met ingang waarvan de goedkeuring
is vervallen.Artikel 17Bepalingen in de volgende hoofdstukken van deze wet die betrekking hebben
op een referendum over een voorstel van wet, zijn tevens van toepassing op
een referendum over de stilzwijgende goedkeuring van een verdrag.HOOFDSTUK 4 DE KIESGERECHTIGDHEIDParagraaf 1 Vereisten voor kiesgerechtigdheidArtikel 181. Kiesgerechtigd voor een nationaal referendum zijn diegenen die kiesgerechtigd
zijn voor de verkiezing van de leden van de Tweede Kamer der Staten-Generaal.2. Voor de beoordeling of aan de vereisten voor het kiesrecht is voldaan
is de toestand op de datum van het koninklijk besluit, bedoeld in artikel
101, bepalend. Het vereiste van het hebben bereikt van de achttienjarige leeftijd
wordt beoordeeld naar de toestand op de dag van de stemming. Artikel 191. Kiesgerechtigd voor een provinciaal referendum zijn diegenen die kiesgerechtigd
zijn voor de verkiezing van de leden van provinciale staten.2. Voor de beoordeling of aan de vereisten voor het kiesrecht is voldaan
is de toestand op de datum van het besluit van gedeputeerde staten, bedoeld
in artikel 103, bepalend. Het vereiste van het hebben bereikt van de achttienjarige
leeftijd wordt beoordeeld naar de toestand op de dag van de stemming.Artikel 201. Kiesgerechtigd voor een gemeentelijk referendum zijn diegenen die kiesgerechtigd
zijn voor de verkiezing van de leden van de gemeenteraad.2. Voor de beoordeling of aan de vereisten voor het kiesrecht is voldaan
is de toestand op de datum van het besluit van burgemeester en wethouders,
bedoeld in artikel 103, bepalend. Het vereiste van het hebben bereikt van
de achttienjarige leeftijd wordt beoordeeld naar de toestand op de dag van
de stemming.Artikel 21Artikel B 6 van de Kieswet is van toepassing.Paragraaf 2 Registratie van kiesgerechtigdheidArtikel 22De registratie van de kiesgerechtigdheid van de ingezetenen van de gemeente
in de gemeentelijke administratie voor de verkiezingen van de Tweede Kamer,
provinciale staten en de gemeenteraad geldt tevens als registratie van de
kiesgerechtigdheid voor onderscheidenlijk nationale, provinciale en gemeentelijke
referenda.Artikel 231. Burgemeester en wethouders van 's-Gravenhage registreren voor elk nationaal
referendum de kiesgerechtigdheid van personen die hun werkelijke woonplaats
buiten Nederland hebben, indien dezen daartoe een schriftelijk verzoek hebben
ingediend.2. Burgemeester en wethouders van 's-Gravenhage zenden voor elk nationaal
referendum aan de personen die zijn opgenomen in het bestand, bedoeld in artikel
D 3a van de Kieswet, een formulier tot registratie van de kiesgerechtigdheid
toe.3. Het verzoek kan worden ingediend vanaf het tijdstip waarop het besluit
van het centraal stembureau tot toelating van het inleidend verzoek tot het
houden van een referendum onherroepelijk is geworden en dient uiterlijk zes
weken voor de dag van de stemming te zijn ontvangen door het orgaan waarbij
het moet worden ingediend.4. Burgemeester en wethouders van 's-Gravenhage beslissen op het verzoek
uiterlijk op de zevende dag nadat zij dit hebben ontvangen, maar niet voor
de dagtekening van het koninklijk besluit, bedoeld in artikel 101.5. De artikelen D 3, derde tot met zesde en negende lid, en D 8 van de
Kieswet zijn van toepassing. Artikel 24De artikelen D 9 en D 10 van de Kieswet zijn van toepassing.HOOFDSTUK 5 KIESKRINGEN, STEMDISTRICTEN EN STEMBUREAUSArtikel 25Voor het houden van nationale referenda wordt Nederland verdeeld in kieskringen,
die samenvallen met de provincies.Artikel 26De gemeente kan door burgemeester en wethouders in stemdistricten worden
verdeeld. Heeft deze verdeling niet plaats, dan vormt de gemeente één
stemdistrict.Artikel 271. Er is voor elk stemdistrict een stembureau.2. Elk stembureau bestaat uit drie leden, van wie er één
voorzitter is.3. Burgemeester en wethouders benoemen tijdig voordat de stemming voor
een referendum wordt gehouden de leden van elk stembureau en een voldoend
aantal plaatsvervangende leden.Artikel 28Voor het houden van nationale en provinciale referenda is er in elke gemeente
een plaatselijk stembureau. Het centraal stembureau voor de verkiezing van
de leden van de gemeenteraad treedt als zodanig op.Artikel 29De hoofdstembureaus voor de verkiezing van de leden van de Tweede Kamer
in de gemeenten waar het provinciaal bestuur is gevestigd, treden op als hoofdstembureaus
voor het houden van nationale referenda.Artikel 301. De Kiesraad treedt op als centraal stembureau voor het houden van nationale
referenda.2. De centrale stembureaus voor de verkiezing van de leden van provinciale
staten en de gemeenteraad treden op als centrale stembureaus voor het houden
van provinciale, onderscheidenlijk gemeentelijke, referenda.Artikel 31Bij algemene maatregel van bestuur kunnen nadere regels gesteld worden
omtrent inrichting, samenstelling en werkwijze van het centraal stembureau,
het hoofdstembureau en het plaatselijk stembureau. HOOFDSTUK 6 HET INLEIDEND VERZOEK TOT HET HOUDEN VAN EEN
REFERENDUMParagraaf 1 De indiening van verzoeken tot het houden
van een referendumArtikel 32Het inleidend verzoek tot het houden van een referendum wordt gevormd
door het totale aantal geldige verzoeken tot het houden van een referendum.Artikel 331. Binnen drie weken na een mededeling als bedoeld in hoofdstuk 3 dat
over een voorstel van wet of een stilzwijgende goedkeuring een referendum
kan worden gehouden, kan iedere kiesgerechtigde een verzoek tot het houden
van een nationaal referendum indienen.2. Binnen drie weken na een bekendmaking van gedeputeerde staten, onderscheidenlijk
burgemeester en wethouders, dat over een besluit een referendum kan worden
gehouden, kan iedere kiesgerechtigde een verzoek tot het houden van een provinciaal,
onderscheidenlijk gemeentelijk, referendum indienen.Artikel 341. Het verzoek wordt ingediend door de verzoeker in persoon ter secretarie
van de gemeente waar de verzoeker als kiesgerechtigde is geregistreerd.2. De verzoeker ondertekent het verzoek ten overstaan van een daartoe
door de burgemeester aangewezen ambtenaar en geeft daarbij de ambtenaar blijk
van zijn identiteit.3. Burgemeester en wethouders kunnen naast de secretarie andere plaatsen
binnen de gemeente aanwijzen waar, ten overstaan van een daartoe door de burgemeester
aangewezen ambtenaar, verzoeken tot het houden van een referendum kunnen worden
ingediend.4. Voor het indienen van het verzoek wordt gebruik gemaakt van een formulier
dat door het gemeentebestuur ter beschikking wordt gesteld. Bij ministeriële
regeling wordt voor het formulier een model vastgesteld.Artikel 351. Een verzoeker mag niet meer dan één verzoek tot het houden
van een referendum over hetzelfde voorstel van wet of besluit indienen.2. Een ingediend verzoek kan niet worden ingetrokken.Artikel 36De door de burgemeester aangewezen ambtenaar tekent in tegenwoordigheid
van de verzoeker op het formulier de datum aan waarop het verzoek is ingediend.Artikel 37Zo spoedig mogelijk wordt nagegaan of de verzoeker als kiesgerechtigde
in de gemeente is geregistreerd en of hij reeds een verzoek over hetzelfde
voorstel van wet of besluit heeft ingediend. Op het formulier wordt hiervan
aantekening gehouden. Artikel 381. De kiesgerechtigde die zijn werkelijke woonplaats buiten Nederland
heeft, dient het verzoek tot het houden van een nationaal referendum in per
brief.2. Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur worden nadere regels
gesteld voor het indienen van deze verzoeken en de controle daarvan, zoveel
mogelijk overeenkomstig en zo nodig in afwijking van het bij of krachtens
dit hoofdstuk bepaalde.Artikel 39Bij algemene maatregel van bestuur kunnen nadere regels worden gesteld
inzake de indiening van verzoeken, de eisen waaraan een verzoek moet voldoen
en de controle daarvan.Artikel 401. Bij algemene maatregel van bestuur kan worden bepaald dat verzoeken
tot het houden van een referendum kunnen worden ingediend op een andere wijze
dan aangegeven in artikel 34, met gebruikmaking van elektronische datacommunicatie.2. Tot het bij algemene maatregel van bestuur openen van deze mogelijkheid
kan slechts worden overgegaan indien verzekerd is dat die wijze van indiening
van verzoeken geen afbreuk doet aan de vereisten van toezicht en betrouwbaarheid.3. Bij de in het eerste lid bedoelde algemene maatregel van bestuur wordt,
zoveel mogelijk overeenkomstig en zo nodig in afwijking van het bij of krachtens
dit hoofdstuk bepaalde, bepaald op welke wijze deze verzoeken worden ingediend
en gecontroleerd.Paragraaf 2 De telling en de controle van de ingediende
verzoeken door het plaatselijk stembureauArtikel 41Onmiddellijk nadat de termijn van drie weken, bedoeld in artikel 33, is
verstreken, worden de formulieren met de ingediende verzoeken overgebracht
naar het plaatselijk stembureau, of, indien het een gemeentelijk referendum
betreft, naar het centraal stembureau.Artikel 421. Het plaatselijk stembureau houdt op de tweede dag na afloop van de
termijn van drie weken, bedoeld in artikel 33, om tien uur een openbare zitting.2. Dag en uur van de zitting van het plaatselijk stembureau worden door
de voorzitter tijdig bekendgemaakt. De wijze van bekendmaking wordt geregeld
bij algemene maatregel van bestuur.3. De voorzitter is belast met de handhaving van de orde tijdens de zitting.4. Door de aanwezige kiesgerechtigden kunnen mondeling bezwaren worden
ingebracht.Artikel 431. Op de zitting stelt het plaatselijk stembureau vast:a. het aantal geldige verzoeken,b. het aantal ongeldige verzoeken.2. Ongeldig zijn de verzoeken die: a. zijn ingediend door personen die daartoe ingevolge artikel 33 niet
gerechtigd zijn;b. niet zijn ingediend ter secretarie van, of op een andere plaats als
bedoeld in artikel 34, derde lid, binnen de gemeente waar de verzoeker als
kiesgerechtigde is geregistreerd;c. zijn ingediend voordat de termijn, bedoeld in artikel 33, is aangevangen;d. zijn ingediend nadat de termijn, bedoeld in artikel 33, is verstreken;e. niet alle gegevens bevatten die krachtens artikel 34, vierde lid, op
het formulier moeten worden ingevuld;f. niet door de verzoeker zijn ondertekend;g. afkomstig zijn van verzoekers die meer dan één verzoek
tot het houden van een referendum over hetzelfde voorstel van wet of besluit
hebben ingediend.3. De voorzitter maakt de in het eerste lid bedoelde aantallen bekend
aan de aanwezige kiesgerechtigden.Artikel 441. Bij twijfel over de geldigheid van het verzoek en bij ongeldigheid
van het verzoek maakt de voorzitter de redenen hiervoor, alsmede de beslissing
daaromtrent, onmiddellijk bekend.2. Indien een van de aanwezige kiezers dit verlangt, wordt het betreffende
formulier getoond.3. Indien wordt besloten een verzoek ongeldig te verklaren, wordt dit
met opgave van redenen op het formulier aangetekend. Een kopie van het formulier
wordt aan de verzoeker gezonden.Artikel 451. Nadat de werkzaamheden, bedoeld in artikel 43, zijn beëindigd,
worden de formulieren met de geldige verzoeken en de formulieren met de ongeldige
verzoeken in aparte pakken gedaan en verzegeld.2. Op ieder pak wordt vermeld:a. de naam van de gemeente;b. het aantal formulieren;c. of het geldige of ongeldige verzoeken betreft;d. een aanduiding van het referendum waarop de verzoeken betrekking hebben.Artikel 461. Nadat alle werkzaamheden zijn beëindigd, wordt daarvan proces-verbaal
opgemaakt. Alle ingebrachte bezwaren worden in het proces-verbaal vermeld.2. Het proces-verbaal wordt door alle aanwezige leden van het plaatselijk
stembureau ondertekend.3. Het proces-verbaal wordt voor een ieder ter inzage gelegd ter secretarie
van de gemeente. De terinzagelegging wordt beëindigd, zodra onherroepelijk
over de toelating van het inleidend verzoek is beslist.4. Bij ministeriële regeling wordt voor het proces-verbaal een model
vastgesteld.5. Indien het een gemeentelijk referendum betreft, maakt het proces-verbaal
onderdeel uit van het proces-verbaal, bedoeld in artikel 63.Artikel 471. De verzegelde pakken, bedoeld in artikel 45, worden ter bewaring overgebracht
naar de burgemeester.2. De burgemeester draagt er zorg voor dat de verzegelde pakken op verzoek van de voorzitter van het centraal stembureau onmiddellijk
naar het centraal stembureau worden overgebracht en dat de niet naar het centraal
stembureau overgebrachte pakken worden vernietigd, nadat de uitslag van het
referendum onherroepelijk is vastgesteld, dan wel nadat onherroepelijk afwijzend
is beslist inzake het inleidend of het definitieve verzoek tot het houden
van een referendum.Artikel 48Het proces-verbaal wordt, indien het een nationaal referendum betreft,
onverwijld naar de voorzitter van het hoofdstembureau, of, indien het een
provinciaal referendum betreft, de voorzitter van het centraal stembureau
overgebracht.Artikel 49Bij een gemeentelijk referendum worden de in deze paragraaf aan het plaatselijk
stembureau opgedragen werkzaamheden verricht door het centraal stembureau.Artikel 50Bij algemene maatregel van bestuur kunnen nadere regels worden gesteld
betreffende de taak van het plaatselijk stembureau inzake de telling en de
controle van de verzoeken tot het houden van een referendum.Paragraaf 3 De taak van het hoofdstembureau bij de
vaststelling van het aantal ingediende verzoekenArtikel 51Deze paragraaf is alleen van toepassing bij een nationaal referendum.Artikel 521. Het hoofdstembureau houdt op de dag na de ontvangst van de processen-verbaal
van de plaatselijke stembureaus om tien uur een openbare zitting.2. Dag en uur van de zitting van het hoofdstembureau worden door de voorzitter
tijdig bekendgemaakt. De wijze van bekendmaking wordt geregeld bij algemene
maatregel van bestuur.3. De voorzitter is belast met de handhaving van de orde tijdens de zitting.4. Door de aanwezige kiesgerechtigden kunnen mondeling bezwaren worden
ingebracht.Artikel 531. Op de zitting stelt het hoofdstembureau voor de provincie de totalen
van de in artikel 55 bedoelde aantallen geldige en ongeldige verzoeken vast.2. De voorzitter maakt deze aantallen bekend aan de aanwezige kiesgerechtigden.Artikel 541. Nadat alle werkzaamheden zijn beëindigd, wordt daarvan proces-verbaal
opgemaakt. Alle ingebrachte bezwaren worden in het proces-verbaal vermeld. 2. Het proces-verbaal wordt door alle aanwezige leden van het hoofdstembureau
ondertekend.3. Het proces-verbaal wordt voor een ieder ter inzage gelegd ter secretarie
van de gemeente waar het hoofdstembureau is gevestigd. De terinzagelegging
wordt beëindigd, zodra onherroepelijk over de toelating van het inleidend
verzoek is beslist.4. Bij ministeriële regeling wordt voor het proces-verbaal een model
vastgesteld.Artikel 55Het proces-verbaal van het hoofdstembureau wordt, vergezeld van de processen-verbaal
van de plaatselijke stembureaus, onverwijld naar de voorzitter van het centraal
stembureau overgebracht.Artikel 56Bij algemene maatregel van bestuur kunnen nadere regels worden gesteld
betreffende de taak van het hoofdstembureau inzake de telling en de controle
van de verzoeken tot het houden van een referendum.Paragraaf 4 De beoordeling van het inleidend verzoekArtikel 571. Bij een nationaal referendum houdt het centraal stembureau op de tweede
dag na de ontvangst van de processen-verbaal van de hoofdstembureaus om tien
uur een openbare zitting.2. Bij een provinciaal referendum houdt het centraal stembureau op de
tweede dag na de ontvangst van de processen-verbaal van de plaatselijke stembureaus
om tien uur een openbare zitting.3. Bij een gemeentelijk referendum houdt het centraal stembureau op de
tweede dag na afloop van de termijn van drie weken, bedoeld in artikel 33,
na beëindiging van de werkzaamheden, bedoeld in paragraaf 2 van
dit hoofdstuk, een openbare zitting.Artikel 581. Dag en uur van de zitting van het centraal stembureau worden door de
voorzitter tijdig bekendgemaakt. De wijze van bekendmaking wordt geregeld
bij algemene maatregel van bestuur.2. De voorzitter is belast met de handhaving van de orde tijdens de zitting.3. Door de aanwezige kiesgerechtigden kunnen mondeling bezwaren worden
ingebracht.Artikel 591. Het centraal stembureau onderzoekt de juistheid van de vaststelling
van de aantallen geldige en ongeldige verzoeken door de plaatselijke stembureaus
en de hoofdstembureaus, en beslist de geschillen die te dien aanzien rijzen.
Het neemt daartoe kennis van de processen-verbaal van de plaatselijke stembureaus
en de hoofdstembureaus.2. Ten behoeve van het onderzoek kan het centraal stembureau tot een hernieuwde
beoordeling van verzoeken besluiten. De burgemeester die de desbetreffende
formulieren onder zich heeft, doet deze op verzoek van het centraal stembureau
onverwijld naar dat orgaan overbrengen. Na ontvangst van de formulieren gaat
het centraal stembureau onmiddellijk tot de beoordeling van de verzoeken over.
Het is bevoegd daartoe de verzegelde pakken te openen en de inhoud te vergelijken met de processen-verbaal van de plaatselijke stembureaus.
Bij deze beoordeling zijn de artikelen 43 en 44 van overeenkomstige toepassing.3. Na de beëindiging van het onderzoek worden de bescheiden uit de
geopende pakken opnieuw ingepakt en verzegeld op de in artikel 45 voorgeschreven
wijze.Artikel 601. Het centraal stembureau stelt vast:a. het totale aantal geldige verzoeken;b. het totale aantal ongeldige verzoeken.2. De voorzitter maakt deze aantallen bekend aan de aanwezige kiesgerechtigden.Artikel 61Bij een gemeentelijk referendum blijven de artikelen 59 en 60 buiten toepassing
en beslist het centraal stembureau de geschillen die ten aanzien van de vaststelling
van de aantallen geldige en ongeldige verzoeken op grond van artikel 43 rijzen.Artikel 621. Vervolgens besluit het centraal stembureau of het inleidend verzoek
tot het houden van een referendum wordt toegelaten.2. Het centraal stembureau besluit slechts dat het inleidend verzoek niet
wordt toegelaten:a. indien het aantal geldige verzoeken minder bedraagt dan het vereiste
aantal, bedoeld in de artikelen 2, 3, onderscheidenlijk 4, tweede lid;b. indien, zo het een voorstel van wet betreft, aan de Staten-Generaal
is meegedeeld dat daaraan de bekrachtiging is onthouden.3. Voor de berekening van het vereiste aantal, bedoeld in de artikelen
3 en 4, tweede lid, wordt uitgegaan van het volgens bij algemene maatregel
van bestuur te stellen regels vastgestelde aantal kiesgerechtigden voor de
laatstgehouden verkiezing van de leden van provinciale staten, onderscheidenlijk
de gemeenteraad.Artikel 631. Nadat alle werkzaamheden zijn beëindigd, wordt daarvan aanstonds
proces-verbaal opgemaakt. In dit proces-verbaal worden alle ingebrachte bezwaren
alsmede de gerezen geschillen en de beslissingen die te dien aanzien zijn
genomen, vermeld.2. Het proces-verbaal wordt door alle aanwezige leden van het centraal
stembureau ondertekend.3. Bij ministeriële regeling wordt voor het proces-verbaal een model
vastgesteld.Artikel 641. De voorzitter van het centraal stembureau maakt het besluit inzake
de toelating van het inleidend verzoek zo spoedig mogelijk openbaar, voor
een nationaal referendum door plaatsing van een afschrift van het proces-verbaal
in de Staatscourant, en voor een provinciaal of gemeentelijk referendum op
de in de provincie, onderscheidenlijk gemeente, gebruikelijke wijze.2. Bij een nationaal referendum doet de voorzitter van het centraal stembureau
een afschrift van het besluit inzake de toelating van het inleidend
verzoek toekomen aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal,
aan de voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal en aan Onze Minister.3. Bij een provinciaal, onderscheidenlijk gemeentelijk, referendum doet
de voorzitter van het centraal stembureau een afschrift van het besluit inzake
de toelating van het inleidend verzoek toekomen aan provinciale staten, onderscheidenlijk
de gemeenteraad.Artikel 651. De voorzitter van het centraal stembureau draagt zorg voor de bewaring
van de verzegelde pakken met formulieren die op grond van artikel 59 naar
het centraal stembureau zijn overgebracht.2. Hij vernietigt deze pakken en de processen-verbaal van de plaatselijke
stembureaus, alsmede bij een nationaal referendum de processen-verbaal van
de hoofdstembureaus, nadat onherroepelijk is vastgesteld dat geen referendum
zal worden gehouden, of nadat de uitslag van het referendum onherroepelijk
is vastgesteld. Van deze vernietiging wordt proces-verbaal opgemaakt.HOOFDSTUK 7 HET DEFINITIEVE VERZOEK
TOT HET HOUDEN VAN EEN REFERENDUMParagraaf 1 Het afleggen van verklaringen ter ondersteuning
van het inleidend verzoekArtikel 66Het definitieve verzoek tot het houden van een referendum wordt gevormd
door het totale aantal geldige verklaringen ter ondersteuning van het inleidend
verzoek.Artikel 671. Binnen zes weken nadat het besluit van het centraal stembureau tot
toelating van het inleidend verzoek onherroepelijk is geworden, kan iedere
kiesgerechtigde een verklaring tot ondersteuning van het inleidend verzoek
afleggen.2. De burgemeester van elke gemeente brengt zo spoedig mogelijk ter openbare
kennis de termijn waarbinnen en de plaatsen binnen de gemeente waar een ondersteuningsverklaring
kan worden afgelegd.Artikel 681. Een ondersteuningsverklaring wordt afgelegd door de kiesgerechtigde
in persoon, naar zijn keuze ter secretarie van de gemeente waar hij als kiesgerechtigde
is geregistreerd of op een andere plaats als bedoeld in het derde lid.2. De kiesgerechtigde ondertekent de verklaring ten overstaan van een
daartoe door de burgemeester aangewezen ambtenaar en geeft daarbij de ambtenaar
blijk van zijn identiteit.3. Burgemeester en wethouders wijzen naast de gemeentesecretarie zoveel
andere plaatsen binnen de gemeente aan waar ondersteuningsverklaringen ten
overstaan van een daartoe door de burgemeester aangewezen ambtenaar kunnen
worden afgelegd, als met het oog op een redelijke bereikbaarheid daarvan voor
de kiezers wenselijk is.4. Voor het afleggen van de ondersteuningsverklaring wordt gebruik gemaakt
van een formulier dat door het gemeentebestuur ter beschikking
wordt gesteld. Bij ministeriële regeling wordt voor het formulier een
model vastgesteld.Artikel 691. Een kiesgerechtigde mag niet meer dan één verklaring
ter ondersteuning van hetzelfde inleidend verzoek afleggen.2. Een afgelegde ondersteuningsverklaring kan niet worden ingetrokken.Artikel 70De door de burgemeester aangewezen ambtenaar tekent in tegenwoordigheid
van de kiesgerechtigde op het formulier de datum aan waarop de ondersteuningsverklaring
is afgelegd.Artikel 71Zo spoedig mogelijk wordt nagegaan of degene die een ondersteuningsverklaring
heeft afgelegd, als kiesgerechtigde in de gemeente is geregistreerd en of
hij reeds een verklaring ter ondersteuning van hetzelfde inleidend verzoek
heeft ingediend. Op het formulier wordt hiervan aantekening gehouden.Artikel 721. De kiesgerechtigde die zijn werkelijke woonplaats buiten Nederland
heeft, legt de verklaring ter ondersteuning van een inleidend verzoek voor
een nationaal referendum af per brief.2. Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur worden nadere regels
gesteld voor het afleggen van deze verklaringen en de controle daarvan, zoveel
mogelijk overeenkomstig en zo nodig in afwijking van het bij of krachtens
dit hoofdstuk bepaalde.Artikel 73Bij algemene maatregel van bestuur kunnen nadere regels worden gesteld
inzake het afleggen van ondersteuningsverklaringen, de eisen waaraan een ondersteuningsverklaring
moet voldoen en de controle daarvan.Artikel 741. Bij algemene maatregel van bestuur kan worden bepaald dat ondersteuningsverklaringen
kunnen worden afgelegd op een andere wijze dan aangegeven in artikel 68, met
gebruikmaking van elektronische datacommunicatie.2. Tot het bij algemene maatregel van bestuur openen van deze mogelijkheid
kan slechts worden overgegaan indien verzekerd is dat die wijze van aflegging
van ondersteuningsverklaringen geen afbreuk doet aan de vereisten van toezicht
en betrouwbaarheid.3. Bij de in het eerste lid bedoelde algemene maatregel van bestuur wordt,
zoveel mogelijk overeenkomstig en zo nodig in afwijking van het bij of krachtens
dit hoofdstuk bepaalde, bepaald op welke wijze deze ondersteuningsverklaringen
worden afgelegd en gecontroleerd. Paragraaf 2 De telling en de controle van de ondersteuningsverklaringen
door het plaatselijk stembureauArtikel 75Onmiddellijk nadat de termijn van zes weken, bedoeld in artikel 67, is
verstreken, worden de formulieren met de afgelegde ondersteuningsverklaringen
overgebracht naar het plaatselijk stembureau, of, indien het een gemeentelijk
referendum betreft, naar het centraal stembureau.Artikel 761. Het plaatselijk stembureau houdt op de tweede dag na afloop van de
termijn van zes weken, bedoeld in artikel 67, om tien uur een openbare zitting.2. Dag en uur van de zitting van het plaatselijk stembureau worden door
de voorzitter tijdig bekendgemaakt. De wijze van bekendmaking wordt geregeld
bij algemene maatregel van bestuur.3. De voorzitter is belast met de handhaving van de orde tijdens de zitting.4. Door de aanwezige kiesgerechtigden kunnen mondeling bezwaren worden
ingebracht.Artikel 771. Op de zitting stelt het plaatselijk stembureau vast:a. het aantal geldige ondersteuningsverklaringen;b. het aantal ongeldige ondersteuningsverklaringen.2. Ongeldig zijn de ondersteuningsverklaringen die:a. zijn afgelegd door personen die daartoe ingevolge artikel 67 niet gerechtigd
zijn;b. niet zijn afgelegd ter secretarie van, of op een andere plaats als
bedoeld in artikel 68, derde lid, binnen de gemeente waar de betrokkene als
kiesgerechtigde is geregistreerd;c. zijn afgelegd voordat de termijn, bedoeld in artikel 67, is aangevangen;d. zijn afgelegd nadat de termijn, bedoeld in artikel 67, is verstreken;e. niet alle gegevens bevatten die krachtens artikel 68, vierde lid, op
het formulier moeten worden ingevuld;f. niet door degene die de verklaring heeft afgelegd, zijn ondertekend;g. afkomstig zijn van kiesgerechtigden die meer dan één
verklaring ter ondersteuning van hetzelfde inleidend verzoek hebben afgelegd.3. De voorzitter maakt de in het eerste lid bedoelde aantallen bekend
aan de aanwezige kiesgerechtigden.Artikel 781. Bij twijfel over de geldigheid van de verklaring en bij ongeldigheid
van de verklaring maakt de voorzitter de redenen hiervoor, alsmede de beslissing
daaromtrent, onmiddellijk bekend.2. Indien een van de aanwezige kiezers dit verlangt, wordt het betreffende
formulier getoond.3. Indien wordt besloten een verklaring ongeldig te verklaren, wordt dit
met opgave van redenen op het formulier aangetekend. Een kopie van het formulier
wordt aan de kiesgerechtigde gezonden.Artikel 791. Nadat de werkzaamheden, bedoeld in artikel 77, zijn beëindigd,
worden de formulieren met de geldige ondersteuningsverklaringen en de
formulieren met de ongeldige ondersteuningsverklaringen in aparte pakken gedaan
en verzegeld.2. Op ieder pak wordt vermeld:a. de naam van de gemeente;b. het aantal formulieren;c. of het geldige of ongeldige ondersteuningsverklaringen betreft;d. een aanduiding van het referendum waarop de ondersteuningsverklaringen
betrekking hebben.Artikel 801. Nadat alle werkzaamheden zijn beëindigd, wordt daarvan proces-verbaal
opgemaakt. Alle ingebrachte bezwaren worden in het proces-verbaal vermeld.2. Het proces-verbaal wordt door alle aanwezige leden van het plaatselijk
stembureau ondertekend.3. Het proces-verbaal wordt voor een ieder ter inzage gelegd ter secretarie
van de gemeente. De terinzagelegging wordt beëindigd, zodra onherroepelijk
over de toelating van het definitieve verzoek is beslist.4. Bij ministeriële regeling wordt voor het proces-verbaal een model
vastgesteld.5. Indien het een gemeentelijk referendum betreft, maakt het proces-verbaal
onderdeel uit van het proces-verbaal, bedoeld in artikel 98.Artikel 811. De verzegelde pakken, bedoeld in artikel 79, worden ter bewaring overgebracht
naar de burgemeester.2. De burgemeester draagt er zorg voor dat de verzegelde pakken op verzoek
van de voorzitter van het centraal stembureau onmiddellijk naar het centraal
stembureau worden overgebracht en dat de niet naar het centraal stembureau
overgebrachte pakken worden vernietigd, nadat de uitslag van het referendum
onherroepelijk is vastgesteld, dan wel nadat onherroepelijk afwijzend is beslist
inzake het definitieve verzoek tot het houden van een referendum.Artikel 82Het proces-verbaal wordt, indien het een nationaal referendum betreft,
onverwijld naar de voorzitter van het hoofdstembureau, of, indien het een
provinciaal referendum betreft, de voorzitter van het centraal stembureau
overgebracht.Artikel 83Bij een gemeentelijk referendum worden de in deze paragraaf aan het plaatselijk
stembureau opgedragen werkzaamheden verricht door het centraal stembureau.Artikel 84Bij algemene maatregel van bestuur kunnen nadere regels worden gesteld
betreffende de taak van het plaatselijk stembureau inzake de telling en de
controle van de ondersteuningsverklaringen. Paragraaf 3 De taak van het hoofdstembureau bij de
vaststelling van het aantal afgelegde ondersteuningsverklaringenArtikel 85Deze paragraaf is alleen van toepassing bij een nationaal referendum.Artikel 861. Het hoofdstembureau houdt op de dag na de ontvangst van de processen-verbaal
van de plaatselijke stembureaus om tien uur een openbare zitting.2. Dag en uur van de zitting van het hoofdstembureau worden door de voorzitter
tijdig bekendgemaakt. De wijze van bekendmaking wordt geregeld bij algemene
maatregel van bestuur.3. De voorzitter is belast met de handhaving van de orde tijdens de zitting.4. Door de aanwezige kiesgerechtigden kunnen mondeling bezwaren worden
ingebracht.Artikel 871. Op de zitting stelt het hoofdstembureau voor de provincie de totalen
van de in artikel 77 bedoelde aantallen geldige en ongeldige ondersteuningsverklaringen
vast.2. De voorzitter maakt deze aantallen bekend aan de aanwezige kiesgerechtigden.Artikel 881. Nadat alle werkzaamheden zijn beëindigd, wordt daarvan proces-verbaal
opgemaakt. Alle ingebrachte bezwaren worden in het proces-verbaal vermeld.2. Het proces-verbaal wordt door alle aanwezige leden van het hoofdstembureau
ondertekend.3. Het proces-verbaal wordt voor een ieder ter inzage gelegd ter secretarie
van de gemeente waar het hoofdstembureau is gevestigd. De terinzagelegging
wordt beëindigd, zodra onherroepelijk over de toelating van het definitieve
verzoek is beslist.4. Bij ministeriële regeling wordt voor het proces-verbaal een model
vastgesteld.Artikel 89Het proces-verbaal van het hoofdstembureau wordt, vergezeld van de processen-verbaal
van de plaatselijke stembureaus, onverwijld naar de voorzitter van het centraal
stembureau overgebracht.Artikel 90Bij algemene maatregel van bestuur kunnen nadere regels worden gesteld
betreffende de taak van het hoofdstembureau inzake de telling en de controle
van de ondersteuningsverklaringen.Paragraaf 4 De beoordeling van het definitieve verzoekArtikel 911. Bij een nationaal referendum houdt het centraal stembureau op de tweede dag na de ontvangst van de processen-verbaal van de hoofdstembureaus
om tien uur een openbare zitting.2. Bij een provinciaal referendum houdt het centraal stembureau op de
tweede dag na de ontvangst van de processen-verbaal van de plaatselijke stembureaus
om tien uur een openbare zitting.3. Bij een gemeentelijk referendum houdt het centraal stembureau op de
tweede dag na afloop van de termijn van zes weken, bedoeld in artikel 67,
na beëindiging van de werkzaamheden, bedoeld in paragraaf 2 van
dit hoofdstuk, een openbare zitting.Artikel 921. Dag en uur van de zitting van het centraal stembureau worden door de
voorzitter tijdig bekendgemaakt. De wijze van bekendmaking wordt geregeld
bij algemene maatregel van bestuur.2. De voorzitter is belast met de handhaving van de orde tijdens de zitting.3. Door de aanwezige kiesgerechtigden kunnen mondeling bezwaren worden
ingebracht.Artikel 931. Het centraal stembureau onderzoekt de juistheid van de vaststelling
van de aantallen geldige en ongeldige ondersteuningsverklaringen door de plaatselijke
stembureaus en de hoofdstembureaus, en beslist de geschillen die te dien aanzien
rijzen. Het neemt daartoe kennis van de processen-verbaal van de plaatselijke
stembureaus en de hoofdstembureaus.2. Ten behoeve van het onderzoek kan het centraal stembureau tot een hernieuwde
beoordeling van ondersteuningsverklaringen besluiten. De burgemeester die
de desbetreffende formulieren onder zich heeft, doet deze op verzoek van het
centraal stembureau onverwijld naar dat orgaan overbrengen. Na ontvangst van
de formulieren gaat het centraal stembureau onmiddellijk tot de beoordeling
van de verklaringen over. Het is bevoegd daartoe de verzegelde pakken te openen
en de inhoud te vergelijken met de processen-verbaal van de plaatselijke stembureaus.
Bij deze beoordeling zijn de artikelen 77 en 78 van overeenkomstige toepassing.3. Na de beëindiging van het onderzoek worden de bescheiden uit de
geopende pakken opnieuw ingepakt en verzegeld op de in artikel 79 voorgeschreven
wijze.Artikel 941. Het centraal stembureau stelt vast:a. het totale aantal geldige ondersteuningsverklaringen;b. het totale aantal ongeldige ondersteuningsverklaringen.2. De voorzitter maakt deze aantallen bekend aan de aanwezige kiesgerechtigden.Artikel 95Bij een gemeentelijk referendum blijven de artikelen 93 en 94 buiten toepassing
en beslist het centraal stembureau de geschillen die ten aanzien van de vaststelling
van de aantallen geldige en ongeldige verzoeken op grond van artikel 77 rijzen. Artikel 961. Vervolgens besluit het centraal stembureau of het definitieve verzoek
tot het houden van een referendum wordt toegelaten.2. Het centraal stembureau besluit slechts dat het definitieve verzoek
niet wordt toegelaten, indien het aantal geldige ondersteuningsverklaringen
minder bedraagt dan het vereiste aantal, bedoeld in de artikelen 2, 3, onderscheidenlijk
4, derde lid.3. Voor de berekening van het vereiste aantal, bedoeld in de artikelen
3 en 4, derde lid, wordt uitgegaan van het volgens bij algemene maatregel
van bestuur te stellen regels vastgestelde aantal kiesgerechtigden voor de
laatstgehouden verkiezing van de leden van provinciale staten, onderscheidenlijk
de gemeenteraad.Artikel 97Het besluit tot toelating van een definitief verzoek houdt tevens de vaststelling
in dat een referendum zal worden gehouden.Artikel 981. Nadat alle werkzaamheden zijn beëindigd, wordt daarvan aanstonds
proces-verbaal opgemaakt. In dit proces-verbaal worden alle ingebrachte bezwaren
alsmede de gerezen geschillen en de beslissingen die te dien aanzien zijn
genomen, vermeld.2. Het proces-verbaal wordt door alle aanwezige leden van het centraal
stembureau ondertekend.3. Bij ministeriële regeling wordt voor het proces-verbaal een model
vastgesteld.Artikel 991. De voorzitter van het centraal stembureau maakt het besluit inzake
de toelating van het definitieve verzoek zo spoedig mogelijk openbaar, voor
een nationaal referendum door plaatsing van een afschrift van het proces-verbaal
in de Staatscourant, en voor een provinciaal of gemeentelijk referendum op
de in de provincie, onderscheidenlijk de gemeente, gebruikelijke wijze.2. Bij een nationaal referendum doet de voorzitter van het centraal stembureau
een afschrift van het besluit inzake de toelating van het definitieve verzoek
toekomen aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal, aan de
voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal en aan Onze Minister.3. Bij een provinciaal, onderscheidenlijk gemeentelijk, referendum doet
de voorzitter van het centraal stembureau een afschrift van het besluit inzake
de toelating van het definitieve verzoek toekomen aan provinciale staten,
onderscheidenlijk de gemeenteraad.Artikel 1001. De voorzitter van het centraal stembureau draagt zorg voor de bewaring
van de verzegelde pakken met formulieren die op grond van artikel 93 naar
het centraal stembureau zijn overgebracht.2. Hij vernietigt deze pakken en de processen-verbaal van de plaatselijke
stembureaus, alsmede bij een nationaal referendum de processen-verbaal van
de hoofdstembureaus, nadat onherroepelijk is vastgesteld dat geen referendum
zal worden gehouden, of nadat de uitslag van het referendum onherroepelijk
is vastgesteld. Van deze vernietiging wordt proces-verbaal opgemaakt. HOOFDSTUK 8 DE STEMMINGArtikel 1011. Binnen een week nadat het besluit van het centraal stembureau dat een
nationaal referendum zal worden gehouden, onherroepelijk is geworden, wordt
bij koninklijk besluit de dag van de stemming bepaald. Het koninklijk besluit
wordt in het Staatsblad geplaatst.2. Als dag van de stemming wordt een woensdag aangewezen binnen een termijn
die aanvangt op de vijftigste dag en eindigt vier maanden na de dagtekening
van het koninklijk besluit.3. Voor de berekening van de termijn van vier maanden wordt de periode
van 1 juli tot en met 15 augustus niet meegeteld.Artikel 102Indien binnen de in artikel 101, tweede lid, bedoelde termijn een of meer
stemmingen voor een verkiezing van de leden van de Tweede Kamer der Staten-Generaal,
provinciale staten, de gemeenteraden of het Europese Parlement plaatsvinden,
wordt als dag van de stemming voor het referendum aangewezen de dag van de
stemming voor die verkiezing, onderscheidenlijk voor een van die verkiezingen.Artikel 103De artikelen 101 en 102 zijn ten aanzien van een provinciaal en een gemeentelijk
referendum van toepassing, met dien verstande dat de aanwijzing van de dag
van de stemming geschiedt bij besluit van gedeputeerde staten, onderscheidenlijk
burgemeester en wethouders, en dit besluit ter openbare kennis wordt gebracht
op de in de provincie, onderscheidenlijk de gemeente, gebruikelijke wijze.Artikel 1041. De tekst van een aan een referendum onderworpen voorstel van wet of
besluit is gedurende vier weken voorafgaande aan de stemming kosteloos ter
secretarie van elke gemeente verkrijgbaar. De burgemeester brengt dit ter
openbare kennis.2. Onze Minister wie het aangaat stelt in overeenstemming met Onze Minister-President,
Minister van Algemene Zaken, een feitelijke samenvatting vast van een aan
een nationaal referendum onderworpen voorstel van wet. De burgemeester draagt
er zorg voor dat de samenvatting ten minste veertien dagen voor de stemming
aan het adres van de kiezers wordt bezorgd.3. Het tweede lid is ten aanzien van een provinciaal en een gemeentelijk
referendum van toepassing, met dien verstande dat de samenvatting het aan
het referendum onderworpen besluit betreft en vastgesteld wordt door de commissaris
van de Koning, onderscheidenlijk de burgemeester.4. Bij de samenvatting wordt van de verkrijgbaarheid van de tekst van
het voorstel van wet of het besluit ter gemeentesecretarie mededeling gedaan.5. Bij een referendum over de goedkeuring van een verdrag geldt het in
dit artikel bepaalde mede ten aanzien van de tekst van het verdrag.Artikel 1051. Op het bij de stemming te bezigen stembiljet wordt de benaming van
het aan het referendum onderworpen voorstel van wet of besluit vermeld en
wordt aan de kiezer de keuze geboden zich voor of tegen het voorstel
van wet of het besluit uit te spreken. Op de achterzijde wordt de handtekening
van de voorzitter van het centraal stembureau gedrukt.2. Bij ministeriële regeling wordt voor het stembiljet een model
vastgesteld.Artikel 106Het stemmen anders dan door middel van stembiljetten vindt alleen plaats,
indien daarbij een op grond van artikel J 33 van de Kieswet goedgekeurde techniek
wordt gebezigd.Artikel 107Ten aanzien van de stemming zijn de artikelen J 1, tweede lid, J 3 tot
en met J 6, J 7, J 8, J 10 tot en met J 19, J 22 tot en met J 32 en J 34 tot
en met J 38 van de Kieswet van toepassing, met dien verstande dat:a. in de artikelen J 3 en J 7 in plaats van «dag van de kandidaatstelling»
wordt gelezen: datum van het koninklijk besluit, bedoeld in artikel 101, onderscheidenlijk
het besluit, bedoeld in artikel 103;b. in artikel J 11, eerste lid, in plaats van «het orgaan waarvoor
de verkiezing wordt gehouden» wordt gelezen: het referendum;c. in artikel J 24, eerste lid, in plaats van «de verkiezing»
wordt gelezen: het referendum;d. in artikel J 26, eerste lid, in plaats van «de naam van de kandidaat
van zijn keuze» wordt gelezen: zijn keuze inzake het voorstel van wet
of het besluit.Artikel 1081. Met toepassing van hoofdstuk K van de Kieswet kan gestemd worden in
een stembureau naar keuze van de kiezer.2. Bij de toepassing van hoofdstuk K van de Kieswet wordt het volgende
in acht genomen:a. in de artikelen K 3, eerste lid, K 8, tweede lid, K 10, eerste en vierde
lid, wordt in plaats van «dag van kandidaatstelling» gelezen:
datum van het koninklijk besluit, bedoeld in artikel 101, onderscheidenlijk
het besluit, bedoeld in artikel 103, ;b. in artikel K 3, tweede lid, wordt in plaats van «op de dag van
kandidaatstelling» gelezen: zes weken voor de dag van de stemming. Artikel 1091. Met toepassing van hoofdstuk L van de Kieswet kan bij volmacht worden
gestemd.2. Bij de toepassing van hoofdstuk L van de Kieswet wordt het volgende
in acht genomen:a. in artikel L 7 wordt in plaats van «op de dag van kandidaatstelling»
gelezen: zes weken voor de dag van de stemming;b. in de artikelen L 8, eerste en tweede lid, L 11, eerste lid, en L 14,
eerste lid, wordt in plaats van «dag van kandidaatstelling» gelezen:
datum van het koninklijk besluit, bedoeld in artikel 101, onderscheidenlijk
het besluit, bedoeld in artikel 103,;c. in artikel L 9 wordt in plaats van «het registratieverzoek, bedoeld
in artikel D 3» gelezen: het registratieverzoek, bedoeld in artikel
23.Artikel 1101. Met toepassing van hoofdstuk M van de Kieswet kan bij een nationaal
referendum door een kiezer die op de datum van het in artikel 101 bedoelde
koninklijk besluit zijn werkelijke woonplaats buiten Nederland heeft of op
de dag van de stemming wegens zijn beroep of werkzaamheden of wegens het beroep
of de werkzaamheden van zijn echtgenoot, geregistreerde partner, levensgezel
of ouder buiten Nederland verblijft, per brief worden gestemd.2. Bij de toepassing van hoofdstuk M van de Kieswet wordt het volgende
in acht genomen:a. In artikel M 7, eerste lid, wordt in plaats van «de naam van
de kandidaat van zijn keuze» gelezen: zijn keuze inzake het aan het
referendum onderworpen voorstel van wet.b. Artikel M 7, tweede lid, wordt gelezen: Daarna vouwt hij het stembiljet
dicht.c. In artikel M 8, vierde lid, wordt in plaats van «nadat het centraal
stembureau de uitslag van de verkiezing heeft vastgesteld en over de toelating
van de gekozenen onherroepelijk is beslist» gelezen: nadat de uitslag
van het referendum onherroepelijk is vastgesteld.d. In artikel M 9, tweede lid, wordt in plaats van «de periode vanaf
de zesendertigste dag tot en met de tweeënveertigste dag na de kandidaatstelling»
gelezen: de week voor de stemming.e. In artikel M 10, vierde lid, wordt in plaats van «de voorzitter
van het hoofdstembureau» gelezen: de voorzitter van het centraal stembureau.HOOFDSTUK 9 DE STEMOPNEMING DOOR HET STEMBUREAUArtikel 1111. Onmiddellijk nadat de stemming is geëindigd, vindt de stemopneming
plaats.2. De artikelen N 1 tot en met N 5 van de Kieswet zijn van toepassing,
met dien verstande dat in artikel N 5 de woorden «en voegen deze lijstgewijze
bijeen» buiten toepassing blijven.Artikel 1121. Het stembureau stelt vast:a. het aantal stemmen dat voor het aan het referendum onderworpen voorstel
van wet of besluit is uitgebracht;b. het aantal stemmen dat tegen het aan het referendum onderworpen voorstel
van wet of besluit is uitgebracht;c. de som van de onder a en b bedoelde aantallen stemmen, zijnde het aantal
geldig uitgebrachte stemmen;d. het aantal ongeldige stemmen;e. het aantal kiesgerechtigden dat volgens bij algemene maatregel van
bestuur te stellen regels bevoegd is in het stemdistrict aan de stemming deel
te nemen.2. De artikelen N 7 en N 8 van de Kieswet zijn van toepassing, met dien
verstande dat in artikel N 7, tweede lid, in plaats van «op welke kandidaat
hij zijn stem uitbrengt» gelezen wordt: welke keuze hij doet.Artikel 1131. Terstond nadat de stemmen zijn opgenomen, maakt de voorzitter de in
artikel 112 bedoelde aantallen stemmen en kiesgerechtigden bekend. Door de
aanwezige kiezers kunnen mondeling bezwaren worden ingebracht.2. Artikel N 9, tweede, derde en vierde lid, van de Kieswet is van toepassing,
met dien verstande dat: a. in artikel N 9, derde lid, in plaats van «lijstgewijs gerangschikt»
gelezen wordt: verdeeld in stemmen voor en stemmen tegen het voorstel van
wet of het besluit;b. artikel N 9, vierde lid, onder b, gelezen wordt: het aantal stembiljetten
dat het pak bevat.Artikel 114De artikelen N 10 en N 11, eerste lid, van de Kieswet zijn van toepassing.Artikel 1151. Nadat de burgemeester van alle in zijn gemeente gevestigde stembureaus
het proces-verbaal van de stemming en de stemopneming heeft ontvangen, stelt
hij voor zijn gemeente de totalen van de in artikel 112 bedoelde aantallen
stemmen en kiesgerechtigden vast.2. Voor de in het eerste lid bedoelde vaststelling wordt gebruik gemaakt
van een formulier waarvoor bij ministeriële regeling een model wordt
vastgesteld.Artikel 116De burgemeester draagt er zorg voor dat de processen-verbaal, met daarbij
gevoegd de opgaven van de door hem vastgestelde aantallen stemmen en kiesgerechtigden,
onverwijld worden overgebracht naar de voorzitter van het hoofdstembureau
of, indien het een provinciaal of gemeentelijk referendum betreft, naar de
voorzitter van het centraal stembureau.Artikel 117De artikelen N 12, tweede, derde en vierde lid, en N 13 tot en met N 21
van de Kieswet zijn van toepassing, met dien verstande dat:a. in artikel N 12, tweede lid, in plaats van «nadat het centraal
stembureau de uitslag van de verkiezing heeft vastgesteld en over de toelating
van de gekozenen onherroepelijk is beslist» gelezen wordt: nadat de
uitslag van het referendum onherroepelijk is vastgesteld;b. in artikel N 13 in plaats van «nadat onherroepelijk is beslist
over de toelating van de gekozen leden tot het vertegenwoordigend orgaan»
gelezen wordt: nadat de uitslag van het referendum onherroepelijk is vastgesteld.HOOFDSTUK 10 DE VASTSTELLING VAN DE UITSLAG VAN HET REFERENDUMArtikel 1181. Het hoofdstembureau houdt op de tweede dag na de stemming om tien uur
een openbare zitting.2. De voorzitter is belast met de handhaving van de orde tijdens de zitting.Artikel 1191. Het hoofdstembureau stelt voor de provincie de totalen van de in artikel
112 bedoelde aantallen stemmen en kiesgerechtigden voor het referendum vast.2. De voorzitter maakt de aldus verkregen uitkomsten bekend. 3. Door de aanwezige kiezers kunnen mondeling bezwaren worden ingebracht.Artikel 1201. Nadat alle werkzaamheden zijn beëindigd, wordt daarvan onmiddellijk
proces-verbaal opgemaakt. Alle ingebrachte bezwaren worden in het proces-verbaal
vermeld.2. Het proces-verbaal wordt door alle aanwezige leden van het hoofdstembureau
getekend.3. Bij ministeriële regeling wordt voor het proces-verbaal een model
vastgesteld.Artikel 1211. De voorzitter van het hoofdstembureau doet terstond een afschrift van
het proces-verbaal, bedoeld in artikel 120, naar het centraal stembureau overbrengen
en doet tegelijkertijd het proces-verbaal ter secretarie van de gemeente waar
het hoofdstembureau is gevestigd, voor een ieder ter inzage leggen. De terinzagelegging
wordt beëindigd, zodra de uitslag van het referendum onherroepelijk is
vastgesteld.2. De voorzitter van het hoofdstembureau doet tevens de processen-verbaal
van de stembureaus en de opgaven, bedoeld in artikel 116, aan het centraal
stembureau toekomen.Artikel 122Bij algemene maatregel van bestuur kunnen nadere regels worden gesteld
betreffende de taak van het hoofdstembureau inzake de vaststelling van de
uitslag van het referendum.Artikel 1231. Onmiddellijk nadat de afschriften van de processen-verbaal van alle
hoofdstembureaus zijn ontvangen, gaat het centraal stembureau over tot de
vaststelling van de uitslag van het referendum.2. Bij een provinciaal of gemeentelijk referendum blijven de artikelen
118 tot en met 123, eerste lid, buiten toepassing en gaat het centraal stembureau
onmiddellijk nadat het de in artikel 116 bedoelde bescheiden heeft ontvangen,
over tot de vaststelling van de uitslag van het referendum.Artikel 1241. Het centraal stembureau onderzoekt de geldigheid van de stemming en
de juistheid van de vaststelling van de uitkomsten van de stemming door de
stembureaus en de hoofdstembureaus, en beslist de geschillen die te dien aanzien
rijzen. Het neemt daartoe kennis van de processen-verbaal van de stembureaus
en de hoofdstembureaus.2. Ten behoeve van het onderzoek, bedoeld in het eerste lid, kan het centraal
stembureau tot een nieuwe opneming van stembiljetten, zowel uit alle als uit
een of meer stemdistricten besluiten. De burgemeester die de desbetreffende
stembiljetten onder zich heeft, doet deze op verzoek van het centraal stembureau
onverwijld naar dat orgaan overbrengen. Na ontvangst van de stembiljetten
gaat het centraal stembureau onmiddellijk tot de opneming over. Het is bevoegd
daartoe de verzegelde pakken te openen en de inhoud te vergelijken met de
processen-verbaal van de stembureaus. Bij deze opneming is hoofdstuk N, paragraaf 1,
van de Kieswet van overeenkomstige toepassing. 3. Ten behoeve van het onderzoek, bedoeld in het eerste lid, is het centraal
stembureau tevens bevoegd de verzegelde pakken, bedoeld in artikel N 2 van
de Kieswet, te openen. De burgemeester die de desbetreffende pakken onder
zich heeft, doet deze op verzoek van het centraal stembureau onverwijld naar
dat orgaan overbrengen. Na beëindiging van het onderzoek worden de bescheiden
uit de geopende pakken opnieuw ingepakt en verzegeld op de in artikel N 2
van de Kieswet voorgeschreven wijze.Artikel 1251. Indien het centraal stembureau besluit dat een nationaal referendum
ongeldig is wegens de ongeldigheid van de stemming in één of
meer stemdistricten, geeft de voorzitter daarvan onverwijld kennis aan Onze
Minister.2. Uiterlijk op de dertigste dag nadat deze kennisgeving is ontvangen,
vindt in de in het eerste lid bedoelde stemdistricten een nieuwe stemming
plaats en wordt de uitslag van het referendum opnieuw vastgesteld. De dag
van de stemming wordt vastgesteld door Onze Minister.3. Artikel V 7 van de Kieswet is van toepassing.4. Dit artikel is ten aanzien van een provinciaal en een gemeentelijk
referendum van overeenkomstige toepassing, met dien verstande dat de in het
eerste lid bedoelde kennisgeving geschiedt aan en de in het tweede lid bedoelde
vaststelling van de dag van de stemming door gedeputeerde staten, onderscheidenlijk
burgemeester en wethouders.Artikel 126Het centraal stembureau stelt vast:a. het totale aantal stemmen dat voor het aan het referendum onderworpen
voorstel van wet of besluit is uitgebracht;b. het totale aantal stemmen dat tegen het aan het referendum onderworpen
voorstel van wet of besluit is uitgebracht;c. de som van de onder a en b bedoelde aantallen stemmen, zijnde het totale
aantal geldig uitgebrachte stemmen;d. het totale aantal ongeldige stemmen;e. het totale aantal kiesgerechtigden voor het referendum.Artikel 127Het centraal stembureau stelt vervolgens vast of een meerderheid zich
tegen het aan het referendum onderworpen voorstel van wet of besluit heeft
uitgesproken en, indien dit het geval is, of die meerderheid ten minste dertig
procent omvat van hen die gerechtigd waren aan het referendum deel te nemen.Artikel 1281. De voorzitter van het centraal stembureau maakt de uitslag van het
referendum zo spoedig mogelijk bekend. De bekendmaking geschiedt in een openbare
zitting van het centraal stembureau.2. Dag en uur van de zitting worden door de voorzitter tijdig bekend gemaakt.
De wijze van bekendmaking wordt geregeld bij algemene maatregel van bestuur.3. De aanwezige kiezers kunnen mondeling bezwaren inbrengen.4. De voorzitter is belast met de handhaving van de orde tijdens de zitting. Artikel 1291. Nadat alle werkzaamheden zijn beëindigd, wordt daarvan aanstonds
proces-verbaal opgemaakt. In dit proces-verbaal worden de uitslag van het
referendum, alle ingebrachte bezwaren, alsmede de gerezen geschillen en de
beslissingen die te dien aanzien zijn genomen, vermeld.2. Het proces-verbaal wordt door alle aanwezige leden van het centraal
stembureau getekend.3. Bij ministeriële regeling wordt voor het proces-verbaal een model
vastgesteld.Artikel 130De voorzitter van het centraal stembureau maakt de uitslag van het referendum
zo spoedig mogelijk openbaar, voor een nationaal referendum door plaatsing
van een afschrift van het proces-verbaal in de Staatscourant en voor een provinciaal
of gemeentelijk referendum op de in de provincie, onderscheidenlijk gemeente,
gebruikelijke wijze.Artikel 131De voorzitter van het centraal stembureau doet een afschrift van het proces-verbaal
toekomen, bij een nationaal referendum aan de voorzitter van de Tweede Kamer
der Staten-Generaal, de voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal
en Onze Minister, bij een provinciaal referendum aan provinciale staten en
bij een gemeentelijk referendum aan de gemeenteraad.Artikel 1321. De voorzitter van het centraal stembureau draagt zorg voor de bewaring
van de verzegelde pakken met stembiljetten die op grond van artikel 124, tweede
lid, naar het centraal stembureau zijn overgebracht.2. Hij vernietigt deze pakken, alsmede de processen-verbaal van de stembureaus
en de opgaven, bedoeld in artikel 116, nadat de uitslag van het referendum
onherroepelijk is vastgesteld. Van deze vernietiging wordt proces-verbaal
opgemaakt.HOOFDSTUK 11 BEPALINGEN INZAKE BEROEPArtikel 133Tegen de hierna genoemde besluiten kan een belanghebbende beroep instellen
bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:a. besluiten of een voorstel van wet of besluit aan een referendum kan
worden onderworpen;b. besluiten van het centraal stembureau inzake het inleidend verzoek
tot het houden van een referendum, het definitieve verzoek tot het houden
van een referendum, het verloop van de stemming, de stemopneming en de vaststelling
van de uitslag van een referendum.Artikel 134Bij de behandeling van de in artikel 133 bedoelde beroepen gelden de volgende
afwijkingen van de Algemene wet bestuursrecht:a. In afwijking van artikel 6:7 bedraagt de termijn voor het indienen
van een beroepschrift zes dagen.b. Artikel 7:1 en titel 8.3 blijven buiten toepassing. c. In afwijking van artikel 8:41, tweede lid, bedraagt de termijn binnen
welke de bijschrijving of storting van het verschuldigde bedrag dient plaats
te vinden, twee weken. De voorzitter van de Afdeling bestuursrechtspraak van
de Raad van State kan een kortere termijn stellen.d. De Afdeling behandelt de zaak met toepassing van afdeling 8.2.3. Afdeling
8.2.4 blijft buiten toepassing. Aan het bestuursorgaan wordt terstond een
afschrift van het beroepschrift gezonden.Artikel 1351. In de volgende gevallen doet de Afdeling bestuursrechtspraak van de
Raad van State uitspraak uiterlijk op de zesde dag nadat het beroepschrift
is ontvangen:a. beroep tegen een besluit van het centraal stembureau inzake het inleidend
verzoek tot het houden van een referendum en het definitieve verzoek tot het
houden van een referendum;b. beroep tegen een besluit of een voorstel van wet of besluit aan een
referendum kan worden onderworpen.2. Indien de uitspraak van de Afdeling strekt tot gegrondverklaring van
het beroep, treedt de uitspraak in de plaats van het vernietigde besluit.3. De voorzitter van de Afdeling stelt partijen onverwijld in kennis van
de uitspraak.HOOFDSTUK 12 STRAFBEPALINGENArtikel 136Degene die stembiljetten, kiezerspassen, volmachtbewijzen of briefstembewijzen
namaakt of vervalst met het oogmerk deze bij een referendum als echt en onvervalst
te gebruiken of door anderen te doen gebruiken, wordt gestraft met gevangenisstraf
van ten hoogste zes jaren of geldboete van de vierde categorie.Artikel 137Degene die bij een referendum opzettelijk als echt en onvervalst gebruikt
of door anderen doet gebruiken stembiljetten, kiezerspassen, volmachtbewijzen
of briefstembewijzen, die hij zelf heeft nagemaakt of vervalst of waarvan
de valsheid of vervalsing hem, toen hij ze ontving, bekend was, of deze, met
het oogmerk om ze als echt en onvervalst te gebruiken of door anderen te doen
gebruiken, in voorraad heeft, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste
zes jaren of geldboete van de vierde categorie.Artikel 138Degene die stembiljetten, kiezerspassen, volmachtbewijzen of briefstembewijzen
voorhanden heeft met het oogmerk deze wederrechtelijk bij een referendum te
gebruiken of door anderen te doen gebruiken, wordt gestraft met gevangenisstraf
van ten hoogste twee jaren of geldboete van de vierde categorie.Artikel 1391. Degene die bij een referendum door gift of belofte een kiezer omkoopt
om volmacht te geven tot het uitbrengen van zijn stem, wordt gestraft met
gevangenisstraf van ten hoogste zes maanden of geldboete van de derde categorie. 2. Met dezelfde straf wordt gestraft de kiezer die zich door gift of belofte
tot het bij volmacht stemmen laat omkopen.Artikel 1401. Bij veroordeling wegens een van de in de artikelen 136 tot en met 139
omschreven misdrijven kan ontzetting van de in artikel 28, eerste lid, onder
1°, 2° en 4°, van het Wetboek van Strafrecht vermelde rechten
worden uitgesproken.2. Bij veroordeling tot een vrijheidsstraf van ten minste een jaar wegens
een van de in de artikelen 136 tot en met 138 omschreven misdrijven, kan ontzetting
van het in artikel 28, eerste lid, onder 3°, van het Wetboek van Strafrecht
vermelde recht worden uitgesproken.Artikel 141Degene die bij een referendum als gemachtigde stemt voor een persoon,
wetende dat deze overleden is, wordt gestraft met hechtenis van ten hoogste
een maand of geldboete van de tweede categorie.Artikel 142Degene die bij een referendum een ander heeft gemachtigd voor hem te stemmen
en niettemin in persoon aan de stemming deelneemt, wordt gestraft met hechtenis
van ten hoogste een maand of geldboete van de tweede categorie.Artikel 143Degene die stelselmatig personen aanspreekt of anderszins persoonlijk
benadert ten einde hen te bewegen het formulier op hun oproepingskaart, bestemd
voor het stemmen bij volmacht bij een referendum, te ondertekenen en deze
kaart af te geven, wordt gestraft met hechtenis van ten hoogste een maand
of geldboete van de derde categorie.Artikel 144De werkgever die de hem bij artikel J 10 van de Kieswet juncto artikel
107 van deze wet opgelegde verplichting niet nakomt, wordt gestraft met hechtenis
van ten hoogste veertien dagen of geldboete van de tweede categorie.Artikel 145De voorzitter, de leden en de opgeroepen plaatsvervangende leden van het
stembureau die gedurende de zitting buiten noodzaak afwezig zijn zonder dat
in vervanging is voorzien, worden gestraft met geldboete van de eerste categorie.Artikel 146De in de artikelen 136 tot en met 139 bedoelde strafbare feiten worden
als misdrijven beschouwd en de in de artikelen 141 tot en met 145 bedoelde
strafbare feiten als overtredingen. HOOFDSTUK 13 SLOT- EN OVERGANGSBEPALINGENArtikel 1471. Wanneer bij of krachtens deze wet voorgeschreven verrichtingen op een
zaterdag, zondag of algemeen erkende feestdag zouden vallen, treedt de eerstvolgende
dag, geen zaterdag, zondag of algemeen erkende feestdag zijnde, daarvoor in
de plaats.2. Voorzover de bepaling van de tijd voor die verrichtingen aan het openbaar
gezag is opgedragen, worden daarvoor geen zaterdagen, zondagen of algemeen
erkende feestdagen aangewezen.3. Onder algemeen erkende feestdagen worden verstaan de in artikel 3 van
de Algemene termijnenwet als zodanig genoemde en de bij of krachtens dat artikel
daarmee gelijkgestelde dagen.Artikel 148Deze wet wordt aangehaald als: Referendumwet.B WIJZIGING VAN DE PROVINCIEWET.De Provinciewet wordt als volgt gewijzigd:AIn Hoofdstuk VIII wordt na paragraaf 5 een paragraaf 5a ingevoegd,
luidende:Paragraaf 5a.Het correctief referendum over besluiten van provinciale staten inhoudende
een algemeen verbindend voorschrift of de intrekking daarvan Artikel 140a1. Over een besluit van provinciale staten, inhoudende een algemeen verbindend
voorschrift of de intrekking daarvan, kan overeenkomstig de Referendumwet
een referendum worden gehouden.2. Geen referendum kan worden gehouden over een besluit als bedoeld in
het eerste lid, indien:a. het besluit uitsluitend strekt tot uitvoering van verdragen of besluiten
van volkenrechtelijke organisaties;b. het besluit uitsluitend strekt tot uitvoering van een wet of besluit
voorzover die wet of dat besluit strekt tot uitvoering van verdragen of besluiten
van volkenrechtelijke organisaties;c. provinciale staten bij het nemen van het besluit geen ruimte hebben
voor het maken van keuzen van beleidsinhoudelijke aard;d. het besluit uitsluitend strekt tot intrekking van een besluit waarover
een referendum is gehouden.3. Provinciale staten kunnen bij verordening bepalen dat geen referendum
kan worden gehouden over besluiten als bedoeld in het eerste lid die uitsluitend
betrekking hebben op:a. de rechtspositie van ambtsdragers of gewezen ambtsdragers als zodanig
dan wel hun nagelaten betrekkingen of hun rechthebbenden;b. de belastingen, bedoeld in hoofdstuk XV. Artikel 140b1. Gedeputeerde staten besluiten of over een besluit als bedoeld in artikel
140a, eerste lid, gelet op artikel 140a, een referendum kan worden gehouden.
Dit besluit wordt tezamen met het besluit dat het betreft, bekendgemaakt.2. In afwijking van artikel 139 treedt een besluit als bedoeld in artikel
140a, eerste lid, waarover een referendum kan worden gehouden, niet eerder
in werking dan zes weken na de bekendmaking van het besluit.3. Indien voor een besluit als bedoeld in het tweede lid een tijdstip
van inwerkingtreding is vastgesteld, vervalt deze vaststelling van rechtswege,
wanneer een inleidend verzoek tot het houden van een referendum over dat besluit
onherroepelijk is toegelaten.Artikel 140c1. Indien onherroepelijk is vastgesteld dat over het besluit geen referendum
zal worden gehouden dan wel dat het referendum niet heeft geleid tot een uitspraak
tot afwijzing van het besluit dat aan het referendum is onderworpen, beslissen
provinciale staten omtrent de inwerkingtreding. Artikel 152 is niet van toepassing.
Het tijdstip van inwerkingtreding wordt bekendgemaakt overeenkomstig artikel
136, tweede lid.2. Indien onherroepelijk is vastgesteld dat het referendum heeft geleid
tot afwijzing van het besluit, vervalt het besluit van rechtswege. Gedeputeerde
Staten maken dit overeenkomstig artikel 136, tweede lid, zo spoedig mogelijk
bekend, onder vermelding van de datum met ingang waarvan het besluit is vervallen.Artikel 140d1. Indien een besluit van provinciale staten, inhoudende een algemeen
verbindend voorschrift of de intrekking daarvan, waarover een referendum kan
worden gehouden, de goedkeuring van een ander bestuursorgaan behoeft, neemt
dat bestuursorgaan het besluit niet in behandeling dan nadat onherroepelijk
is komen vast te staan dat over het besluit geen referendum wordt gehouden
dan wel dat het referendum niet heeft geleid tot een uitspraak tot afwijzing
van het besluit dat aan het referendum is onderworpen.2. Het besluit wordt bekendgemaakt overeenkomstig artikel 136, tweede
lid.3. Gedeputeerde staten besluiten of over een besluit als bedoeld in artikel
140a, eerste lid, dat de goedkeuring van een ander bestuursorgaan behoeft,
gelet op artikel 140a, een referendum kan worden gehouden. De bekendmaking
geschiedt tegelijkertijd met de bekendmaking, bedoeld in het tweede lid.4. Indien onherroepelijk vaststaat dat over het besluit geen referendum
wordt gehouden dan wel dat het referendum niet heeft geleid tot een uitspraak
tot afwijzing van het besluit, vangt de in artikel 10:31 van de Algemene wet
bestuursrecht bedoelde termijn aan met ingang van de eerste dag nadat dit
is bekendgemaakt.5. Indien onherroepelijk vaststaat dat het referendum heeft geleid tot
een uitspraak tot afwijzing van het besluit, wordt het besluit geacht niet
ter goedkeuring te zijn verzonden.Artikel 140e1. Indien de inwerkingtreding van een besluit van provinciale staten,
inhoudende een algemeen verbindend voorschrift of de intrekking daarvan, waarover
een referendum kan worden gehouden, geen uitstel kan lijden,
kunnen provinciale staten in afwijking van artikel 140b bij de vaststelling
van het besluit bepalen dat het in werking treedt alvorens de in artikel 140b,
tweede lid, genoemde termijn is verstreken. Het besluit kan volgens de bepalingen
van deze paragraaf en de Referendumwet na de inwerkingtreding aan een referendum
worden onderworpen.2. Indien over een besluit als bedoeld in het eerste lid een referendum
wordt gehouden en onherroepelijk is vastgesteld dat het referendum heeft geleid
tot een uitspraak tot afwijzing van het besluit, vervalt het besluit van rechtswege.BAan artikel 151 worden een derde en vierde lid toegevoegd, die luiden:3. Een besluit als bedoeld in het eerste lid kan overeenkomstig de Referendumwet
aan een correctief referendum worden onderworpen, tenzij dit bij verordening
van het referendum is uitgesloten. Artikel 140a, tweede lid, is van overeenkomstige
toepassing.4. Op een besluit als bedoeld in het eerste lid, is artikel 140d van overeenkomstige
toepassing.CIn artikel 153, tweede lid, wordt na «vergaderingen» ingevoegd:
en betreffende referenda als bedoeld in de Referendumwet.DAan artikel 156 worden een vierde, vijfde en zesde lid toegevoegd, die
luiden:4. Een besluit als bedoeld in het eerste lid kan overeenkomstig de Referendumwet
aan een correctief referendum worden onderworpen. De artikelen 140a, tweede
lid, en 140d, tweede en derde lid, zijn van overeenkomstige toepassing.5. Indien onherroepelijk is vastgesteld dat over het besluit geen referendum
zal worden gehouden dan wel het referendum niet heeft geleid tot een uitspraak
tot afwijzing van het besluit, doen gedeputeerde staten hiervan mededeling
aan Onze Minister .6. Indien onherroepelijk is vastgesteld dat de uitslag van het referendum
heeft geleid tot een uitspraak tot afwijzing van het besluit, vervalt het
besluit van rechtswege. Gedeputeerde Staten maken dit overeenkomstig artikel
136, tweede lid, zo spoedig mogelijk bekend, onder vermelding van de datum
met ingang waarvan het besluit is vervallen.C WIJZIGING VAN DE GEMEENTEWETDe Gemeentewet wordt als volgt gewijzigd:AIn Hoofdstuk VIII wordt na paragraaf 5 een paragraaf 5a ingevoegd,
luidende: Paragraaf 5a. Het correctief referendum over besluiten
van de raad, inhoudende een algemeen verbindend voorschrift of de intrekking
daarvanArtikel 144a1. Over een besluit van de raad, inhoudende een algemeen verbindend voorschrift
of de intrekking daarvan, kan overeenkomstig de Referendumwet een referendum
worden gehouden.2. Geen referendum kan worden gehouden over een besluit als bedoeld in
het eerste lid, indien:a. het besluit uitsluitend strekt tot uitvoering van verdragen of besluiten
van volkenrechtelijke organisaties;b. het besluit uitsluitend strekt tot uitvoering van een wet of besluit
voorzover die wet of dat besluit strekt tot uitvoering van verdragen of besluiten
van volkenrechtelijke organisaties;c. de raad bij het nemen van het besluit geen ruimte heeft voor het maken
van keuzen van beleidsinhoudelijke aard;d. het besluit uitsluitend strekt tot intrekking van een besluit waarover
een referendum is gehouden.3. De raad kan bij verordening bepalen dat geen referendum kan worden
gehouden over besluiten als bedoeld in het eerste lid, die uitsluitend betrekking
hebben op:a. de rechtspositie van ambtsdragers of gewezen ambtsdragers als zodanig
dan wel hun nagelaten betrekkingen of hun rechthebbenden;b. de belastingen, bedoeld in hoofdstuk XV.Artikel 144b1. Het college van burgemeester en wethouders besluit of over een besluit
als bedoeld in artikel 144a, eerste lid, gelet op artikel 144a, een referendum
kan worden gehouden. Dit besluit wordt tezamen met het besluit dat het betreft,
bekendgemaakt.2. In afwijking van artikel 142 treedt een besluit als bedoeld in artikel
144a, eerste lid, waarover een referendum kan worden gehouden, niet eerder
in werking dan zes weken na de bekendmaking van het besluit.3. Indien voor een besluit als bedoeld in het tweede lid een tijdstip
van inwerkingtreding is vastgesteld, vervalt deze vaststelling van rechtswege,
wanneer een inleidend verzoek tot het houden van een referendum over dat besluit
onherroepelijk is toegelaten.Artikel 144c1. Indien onherroepelijk is vastgesteld dat over het besluit geen referendum
zal worden gehouden dan wel dat het referendum niet heeft geleid tot afwijzing
van het besluit dat aan het referendum is onderworpen, beslist de raad omtrent
de inwerkingtreding. Artikel 156 is niet van toepassing. Het tijdstip van
inwerkingtreding wordt bekendgemaakt overeenkomstig artikel 139, tweede lid.2. Indien onherroepelijk is vastgesteld dat het referendum heeft geleid
tot een uitspraak tot afwijzing van het besluit, vervalt het besluit van rechtswege.
Burgemeester en wethouders maken dit overeenkomstig artikel 139, tweede lid,
zo spoedig mogelijk bekend, onder vermelding van de datum met ingang waarvan
het besluit is vervallen.Artikel 144d1. Indien een besluit van de raad, inhoudende een algemeen verbindend
voorschrift of de intrekking daarvan, waarover een referendum kan worden
gehouden, de goedkeuring van een ander bestuursorgaan behoeft, neemt dat bestuursorgaan
het besluit niet in behandeling dan nadat onherroepelijk is komen vast te
staan dat over het besluit geen referendum wordt gehouden, dan wel dat het
referendum niet heeft geleid tot een uitspraak tot afwijzing van het besluit
dat aan het referendum is onderworpen.2. Het besluit wordt bekendgemaakt overeenkomstig artikel 139, tweede
lid.3. Het college van burgemeester en wethouders besluit of over een besluit
als bedoeld in artikel 144a, eerste lid, dat de goedkeuring van een ander
bestuursorgaan behoeft, gelet op artikel 144a, een referendum kan worden gehouden.
De bekendmaking geschiedt tegelijkertijd met de bekendmaking, bedoeld in het
tweede lid.4. Indien onherroepelijk vaststaat dat over het besluit geen referendum
wordt gehouden dan wel dat het referendum niet heeft geleid tot afwijzing
van het besluit, vangt de in artikel 10:31 van de Algemene wet bestuursrecht
bedoelde termijn aan met ingang van de eerste dag nadat dit is bekendgemaakt.5. Indien onherroepelijk vaststaat dat het referendum heeft geleid tot
een uitspraak tot afwijzing van het besluit, wordt het besluit geacht niet
ter goedkeuring te zijn verzonden.Artikel 144e1. Indien de inwerkingtreding van een besluit van de raad, inhoudende
een algemeen verbindend voorschrift of de intrekking daarvan, waarover een
referendum kan worden gehouden, geen uitstel kan lijden, kan de raad in afwijking
van artikel 144b bij de vaststelling van het besluit bepalen dat het in werking
treedt alvorens de in artikel 144b, tweede lid, genoemde termijn is verstreken.
Het besluit kan volgens de bepalingen van deze paragraaf en de Referendumwet
na de inwerkingtreding aan een referendum worden onderworpen.2. Indien over een besluit als bedoeld in het eerste lid een referendum
wordt gehouden en onherroepelijk is vastgesteld dat het referendum heeft geleid
tot een uitspraak tot afwijzing van het besluit, vervalt het besluit van rechtswege.BAan artikel 155 worden een derde en vierde lid toegevoegd, luidende:3. Een besluit als bedoeld in het eerste lid kan overeenkomstig de Referendumwet
aan een referendum worden onderworpen, tenzij dit bij verordening van het
referendum is uitgesloten. Artikel 144a, tweede lid, is van overeenkomstige
toepassing.4. Op een besluit als bedoeld in het eerste lid, is artikel 144d van overeenkomstige
toepassing.CIn artikel 157, tweede lid, wordt na «vergaderingen» ingevoegd:
en betreffende referenda als bedoeld in de Referendumwet.DAan artikel 158 worden een vierde, vijfde en zesde lid toegevoegd, luidende:4. Een besluit als bedoeld in het eerste lid kan overeenkomstig de Referendumwet
aan een referendum worden onderworpen. De artikelen 144a, tweede lid, en 144d,
tweede en derde lid, zijn van overeenkomstige toepassing.5. Indien onherroepelijk is vastgesteld dat over het besluit geen referendum zal worden gehouden dan wel het referendum niet heeft geleid
tot een uitspraak tot afwijzing van het besluit, doet het college van burgemeester
en wethouders hiervan mededeling aan Onze Minister en het provinciaal bestuur.6. Indien onherroepelijk is vastgesteld dat de uitslag van het referendum
heeft geleid tot een uitspraak tot afwijzing van het besluit, vervalt het
besluit van rechtswege. Burgemeester en wethouders maken dit overeenkomstig
artikel 139, tweede lid, zo spoedig mogelijk bekend, onder vermelding van
de datum met ingang waarvan het besluit is vervallen.EAan artikel 283 wordt een vijfde lid toegevoegd, luidende:5. Een besluit als bedoeld in het derde lid, onder a, kan overeenkomstig
de Referendumwet aan een referendum worden onderworpen. De artikelen 144a,
tweede lid, en 144d zijn van overeenkomstige toepassing.D WIJZIGING VAN DE WET GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGENADe artikelen 33, eerste lid, en 46, eerste lid, worden als volgt gewijzigd:Aan de tweede volzin wordt na «afgeweken» toegevoegd: en voor
het referendum als bedoeld in de Referendumwet.BNa artikel 103m wordt een nieuw hoofdstuk ingevoegd, luidende:HOOFDSTUK XA HET REFERENDUM OVER BESLUITEN VAN PROVINCIALE
STATEN ONDERSCHEIDENLIJK DE GEMEENTERAAD.Artikel 103n1. Over een besluit van provinciale staten, onderscheidenlijk de gemeenteraad,
als bedoeld in artikel 1, eerste en derde lid, 40, eerste en derde lid, 51,
eerste en derde lid, 61, eerste en derde lid, 73, eerste en derde lid, 83,
eerste en derde lid, en 96, eerste lid, kan overeenkomstig de Referendumwet
een referendum worden gehouden, tenzij dit bij provinciale onderscheidenlijk
gemeentelijke verordening van het referendum is uitgesloten.2. Artikel 144a, tweede lid, van de Gemeentewet onderscheidenlijk 140a,
tweede lid, van de Provinciewet, is van overeenkomstige toepassing.Artikel 103o1. Een besluit als bedoeld in artikel 103n, eerste lid, waarover een referendum
kan worden gehouden, treedt zo nodig in afwijking van artikel 139 van de Provinciewet,
onderscheidenlijk artikel 142 van de Gemeentewet, niet eerder in werking dan
zes weken na de bekendmaking van het besluit.2. De artikelen 144b, eerste en derde lid, 144c en 144e van de Gemeentewet
en de artikelen 140b, eerste en derde lid,140c en 140e van de Provinciewet
zijn van overeenkomstige toepassing .3. Indien een besluit als bedoeld in het eerste lid de goedkeuring van
een ander bestuursorgaan behoeft, is het tweede lid niet van toepassing en is artikel 140d van de Provinciewet, onderscheidenlijk artikel 144d
van de Gemeentewet van overeenkomstige toepassing.E WIJZIGING VAN DE WET OP DE RUIMTELIJKE ORDENINGAAan artikel 10 wordt een vierde lid toegevoegd, luidende:4. Over een besluit van de raad, inhoudende vaststelling, herziening of
intrekking van een bestemmingsplan kan overeenkomstig de Referendumwet een
referendum worden gehouden, voorzover dat plan niet strekt tot uitvoering
van in de bijlage bij deze wet genoemde besluiten of wettelijke voorschriften.
Artikel 144a, tweede lid, van de Gemeentewet is van overeenkomstige toepassing.BNa artikel 25 wordt een nieuw artikel ingevoegd, luidende:Artikel 25aBurgemeester en wethouders besluiten in hoeverre over het besluit houdende
vaststelling van een bestemmingsplan, gelet op artikel 10, vierde lid, van
deze wet en artikel 144a, tweede lid, van de Gemeentewet, een referendum kan
worden gehouden.CAan artikel 26 wordt na de tweede volzin een volzin toegevoegd, luidende:Een besluit van burgemeester en wethouders als bedoeld in artikel 25a
wordt tezamen met het raadsbesluit, waarop het betrekking heeft, bekendgemaakt
en ter inzage gelegd.DArtikel 28 wordt als volgt gewijzigd:1. In het eerste lid worden na de tweede volzin de volgende volzinnen
toegevoegd:Een afschrift van het besluit van burgemeester en wethouders, bedoeld
in artikel 25a, wordt tezamen met het plan aan gedeputeerde staten gezonden.
In afwijking van artikel 10:31, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht
onderscheidenlijk het derde lid van dit artikel, nemen gedeputeerde staten
een besluit houdende vaststelling van een bestemmingsplan niet eerder in behandeling
dan nadat onherroepelijk is komen vast te staan dat over dat besluit noch
over een gedeelte daarvan een referendum wordt gehouden dan wel dat het referendum
niet heeft geleid tot een uitspraak tot afwijzing van dat besluit of het gedeelte
daarvan, dat aan het referendum is onderworpen.2. Met vernummering van het tweede tot en met zevende lid tot vierde tot
en met negende lid, worden twee leden ingevoegd, luidende:2. Indien onherroepelijk is vastgesteld dat over het bestemmingsplan geen
referendum wordt gehouden dan wel het referendum over het besluit noch over
een gedeelte daarvan heeft geleid tot een uitspraak tot afwijzing als bedoeld
in het eerste lid, wordt dit zo spoedig mogelijk bekendgemaakt met overeenkomstige
toepassing van artikel 22. De in artikel 10:31, eerste lid, van de Algemene
wet bestuursrecht, onderscheidenlijk in het derde lid van dit
artikel bedoelde termijn vangt aan met ingang van de eerste dag na die bekendmaking.3. Indien onherroepelijk is vastgesteld dat het referendum heeft geleid
tot een uitspraak tot afwijzing van het besluit of een gedeelte daarvan, vervalt
het besluit tot vaststelling van het bestemmingsplan in zoverre van rechtswege.
Burgemeester en wethouders maken dit zo spoedig mogelijk bekend met overeenkomstige
toepassing van artikel 22 onder vermelding van de datum van ingang waarvan
het besluit of het gedeelte daarvan is vervallen.3. In het nieuwe vierde lid wordt «na afloop van de termijn van
terinzagelegging, bedoeld in artikel 26» vervangen door: na de bekendmaking,
bedoeld in het tweede lid.4. In het nieuwe zevende lid, tweede volzin, wordt «het derde lid»
vervangen door: het vijfde lid.5. In het nieuwe achtste lid, eerste volzin, wordt «het derde lid»
vervangen door: het vijfde lid.EArtikel 29 wordt als volgt gewijzigd:1. In het derde lid wordt «artikel 28, vijfde lid» vervangen
door: artikel 28, zevende lid.2. In het achtste lid, derde volzin, wordt «Artikel 28, vierde lid»
vervangend door: Artikel 28, zesde lid.FArtikel 38 wordt als volgt gewijzigd:1. In het derde lid wordt «28, zevende lid» vervangen door:
28, negende lid.2. In het vierde lid wordt «28, eerste, vierde, vijfde en zevende
lid» vervangen door: 28, eerste, zesde, zevende en negende lid.GIn artikel 55, onder b, wordt «28, tweede lid» vervangen door:
28, vierde lid.HIn artikel 56a, onder b en d, wordt «artikel 28, zesde lid»
vervangen door: artikel 28, achtste lid.IIn artikel 60 wordt «artikel 28, vierde lid» vervangen door:
artikel 28, zesde lid.JAan de wet wordt een bijlage toegevoegd, luidende:Bijlage, bedoeld in artikel 10, vierde lid, van de Wet
op de Ruimtelijke OrdeningAls een besluit of een wettelijk voorschrift als bedoeld in artikel 10,
vierde lid, worden aangemerkt:a. een planologische kernbeslissing, een streekplan of een regionaal structuurplan; b. een aanwijzing als bedoeld in artikel 37;c. een verzoek om toepassing van artikel 40 of 41;d. de artikelen 15 en 24 van de Tracéwet;e. artikel 36 van de Monumentenwet 1988;f. de artikelen 26 en 26a van de Luchtvaartwet;g. artikel 7e van de Ontgrondingenwet;h. artikel 26 van de Natuurbeschermingswet;i. artikel IX, zevende lid, van de wet van 1 juli 1998 tot wijziging van
de Huisvestingswet, de Woningwet en enige andere wetten in verband met de
integratie van de woonwagen- en woonschepenregelgeving (Stb. 459);j. de artikelen 17 tot en met 33 van de Wet op de waterkering.F WIJZIGING VAN HET WETBOEK VAN STRAFRECHTHet Wetboek van Strafrecht wordt als volgt gewijzigd:AIn de artikelen 125 tot en met 129 wordt «een krachtens wettelijk
voorschrift uitgeschreven verkiezing» vervangen door: een krachtens
wettelijk voorschrift uitgeschreven verkiezing of referendum.BNa artikel 126 worden de volgende artikelen ingevoegd:Artikel 126a1. Degene die door gift of belofte iemand omkoopt om zijn recht een verzoek
tot het houden van een krachtens wettelijk voorschrift uitgeschreven referendum
in te dienen hetzij niet, hetzij wel uit te oefenen, wordt gestraft met een
gevangenisstraf van ten hoogste zes maanden of geldboete van de derde categorie.2. Dezelfde straf wordt toegepast op de kiezer die zich door gift of belofte
tot een of ander laat omkopen.Artikel 126b1. Degene die door gift of belofte iemand omkoopt om zijn recht een verzoek
tot het houden van een krachtens wettelijk voorschrift uitgeschreven referendum
te ondersteunen hetzij niet hetzij wel uit te oefenen, wordt gestraft met
een gevangenisstraf van ten hoogste zes maanden of geldboete van de derde
categorie.2. Dezelfde straf wordt toegepast op de kiezer die zich door gift of belofte
tot een of ander laat omkopen.G WIJZIGING VAN DE KIESWETDe Kieswet wordt als volgt gewijzigd:AArtikel J 6, laatste volzin, vervalt.BNa artikel J 6 wordt een nieuw artikel J 6a opgenomen, luidende: Artikel J 6aBij of krachtens algemene maatregel van bestuur worden voorschriften gegeven
met het oog op de combinatie van stemmingen. Deze voorschriften zijn van toepassing
bij het gelijktijdig plaatsvinden van twee of meer stemmingen voor een verkiezing
van de leden van de Tweede Kamer der Staten-Generaal, provinciale staten,
de gemeenteraden of het Europese Parlement, voor een referendum uit hoofde
van de Referendumwet of voor een andere, door de gemeenteraad uitgeschreven,
stemming.H WIJZIGING VAN DE ALGEMENE WET BESTUURSRECHTDe Algemene wet bestuursrecht wordt als volgt gewijzigd:In artikel 8:4 wordt na onderdeel h, onder vernummering van onderdeel
i tot j, een nieuw onderdeel i opgenomen, luidende:i. van het stembureau, het plaatselijk stembureau, het hoofdstembureau
of de burgemeester inzake het inleidend verzoek tot het houden van een correctief
referendum, het definitieve verzoek tot het houden van een correctief referendum,
het verloop van de stemming, de stemopneming, de vaststelling van het aantal
kiesgerechtigden en de vaststelling van de uitslag van een correctief referendum,
alsmede een besluit tot vaststelling van de datum waarop een correctief referendum
wordt gehouden; PROEVE van wetgeving ter uitvoering van grondwetsbepalingen
inzake een beslissend correctief wetgevingsreferendumToelichting1. InleidingDeze proeve vloeit voort uit de afspraken die zijn gemaakt volgend op
de kabinetscrisis na de verwerping door de Eerste Kamer van het grondwetsherzieningsvoorstel
correctief referendum in tweede lezing (zie de bijlage bij het eindrapport
van de informateur H.D. Tjeenk Willink, kamerstukken II 1998/99, 26 540,
nr. 2). Onderdeel van die afspraken was dat gelijktijdig met het opnieuw indienen
van het grondwetsherzieningsvoorstel correctief referendum en het indienen
van een voorstel voor een Tijdelijke referendumwet bij de Tweede Kamer middels
een proeve inzicht wordt gegeven in de uitvoeringswet (beslissend) correctief
referendum.De proeve is een mogelijke opzet van de wet waarmee uitvoering wordt gegeven
aan de grondwettelijke bepalingen inzake het correctief referendum, hetgeen
meebrengt dat de grondwettelijke bepalingen maatgevend zijn voor de inhoud
van de proeve. Tegelijkertijd is de overeenkomst tussen het voorstel van wet
voor een Tijdelijke referendumwet en de proeve groot. Dit wordt voor een belangrijk
deel verklaard door het feit dat op grond van de eerdergenoemde afspraken
het grondwetsherzieningsvoorstel ook kaderstellend is voor de Tijdelijke referendumwet,
vanzelfsprekend voorzover dat binnen het kader van de geldende grondwettelijke
bepalingen mogelijk is. In de proeve zijn derhalve slechts van de Tijdelijke
referendumwet afwijkende voorzieningen getroffen voorzover dat samenhing met
het verschil in karakter tussen beide regelingen. Dat verschil in karakter
komt met name tot uitdrukking in het raadgevend
correctief referendum van de Tijdelijke referendumwet versus het beslissendcorrectief referendum van de proeve, respectievelijk het
tijdelijke versus het definitieve karakter van de onderscheiden regelingen.
Overigens wordt, waar in het onderstaande gesproken wordt van correctief referendum,
gedoeld op het beslissend correctief referendum, tenzij anders is aangegeven.Deze toelichting beperkt zich tot een beknopte uiteenzetting over de opzet
van de proeve en gaat verder slechts in op de verschillen ten opzichte van
de voorgestelde Tijdelijke referendumwet. Voor een algemene toelichting op
de vormgeving van het correctief referendum en de procedure zij verwezen naar
de memorie van toelichting bij het voorstel van wet voor een Tijdelijke referendumwet.Als bijlage bij deze toelichting is de tekst van het grondwetsherzieningsvoorstel,
zoals dat is ingediend tegelijk met de openbaarmaking van deze proeve, opgenomen.2. Opzet van de proeveDe proeve is een voorstel voor de uitvoeringswet voor de toekomstige grondwettelijke
bepalingen inzake het referendum. Bij de voorbereiding van de proeve is de
vraag gerezen in hoeverre aspecten van het referendum die al in de grondwettelijke
bepalingen zijn geregeld, ook in de uitvoeringswet moeten worden opgenomen.
Gedacht kan bij voorbeeld worden aan de drempels voor het inleidend en het
definitieve verzoek, die in artikel 89a van het grondwetsherzieningsvoorstel
zijn vastgelegd. Gekozen is voor een volledige opneming van de grondwettelijke
bepalingen in de Referendumwet. Deze keuze is in het verleden ook bij andere
uitvoeringswetten als de Kieswet gemaakt. Voordeel hiervan is dat de Referendumwet
een compleet beeld zal bieden van de relevante voorschriften, zonder dat daarin
gaten zitten waarvan op het eerste gezicht niet duidelijk is dat die worden
opgevuld door de grondwettelijke bepalingen. Een extra reden om in dit geval
voor deze oplossing te kiezen is bovendien dat hiermee wordt
vermeden dat in de proeve op het eerste gezicht onverklaarbare verschillen
zouden ontstaan tussen de regeling van het nationale referendum en de regeling
van het provinciale en gemeentelijke referendum.Het voorstel voor de Tijdelijke referendumwet bevat geen wijzigingen van
andere wetten, vanuit de gedachte dat in een tijdelijke wet tijdelijke wijzigingen
van andere wetgeving moeten worden vermeden. In plaats daarvan is in de Tijdelijke
referendumwet – voorzover nodig – gekozen voor tijdelijke afwijkingen
van andere wetgeving. Deze lijn is vanzelfsprekend niet doorgetrokken naar
de proeve, nu deze een ontwerp bevat van een definitieve regeling. Dit betekent
dat de vraag in welke wetgeving de voor invoering van het beslissend correctief
referendum noodzakelijke wijzigingen moeten worden aangebracht pas in dit
kader in zijn volle omvang onder ogen is gezien.De uitvoeringswet voor het correctief referendum bevat een complete regeling
van het nationale referendum. Zowel het mogelijke onderwerp van een referendum,
de uitzonderingen daarop, de wijze van inpassing in de wetgevingsprocedure
als het verloop van de referendumprocedure zijn voor het nationale niveau
in de Referendumwet zelf geregeld. Voor het provinciale en gemeentelijke referendum
is gekozen voor een verdeling van de bepalingen over de Provincie- en Gemeentewet
enerzijds en de Referendumwet anderzijds. De regeling van de aan een referendum
te onderwerpen besluiten is opgenomen in Provincie- en Gemeentewet (en de
Wet op de Ruimtelijke Ordening waar het betreft de referendabiliteit van het
bestemmingsplan), evenals de wijze van inpassing van het referendum in de
besluitvormingsprocedure. Omdat gemeentelijke en provinciale besluiten met
betrekking tot gemeenschappelijke regelingen in de Wgr zijn geregeld, is de
referendabiliteit van die besluiten aldaar opgenomen, zij het dat wat de procedure
betreft bepalingen uit Provincie- en Gemeentewet van overeenkomstige toepassing
zijn verklaard. De Wet op de Ruimtelijke Ordening regelt wat de inpassing
betreft meer zelf. De drempels voor het indienen van een inleidend en een
definitief verzoek en de procedures die de verzoeken moeten doorlopen, alsmede
de overige procedures rond de vaststelling van de datum waarop het referendum
wordt gehouden, de voorbereiding van de stemming, de stemming zelf, en de
vaststelling van de uitslag zijn opgenomen in de Referendumwet, en zijn zowel
op het nationale als op het provinciale en het gemeentelijke referendum van
toepassing. Achterliggende gedachte achter deze verdeling is geweest dat de
reikwijdte van de regeling van het provinciaal respectievelijk gemeentelijk
referendum uit Provincie- en Gemeentewet moet kunnen worden afgeleid, omdat
deze wetten een algemene regeling bevatten van de besluitvorming door gemeenten
en provincies en het referendum in een bepaald opzicht als onderdeel daarvan
moet worden gezien. De Provinciewet en de Gemeentewet dienen zoveel mogelijk
zicht te bieden op de vraag welke besluiten van staten en raad aan een referendum
kunnen worden onderworpen. Ook de manier waarop het referendum in de provinciale
respectievelijk gemeentelijke besluitvormingsprocedure wordt ingepast, is
in de Provincie- en Gemeentewet zelf neergelegd, om te bereiken dat de algemene
regels met betrekking tot de besluitvormingsprocedure uit deze wetten zijn
af te leiden.Zodoende vloeit tevens uit de Provincie- respectievelijk de Gemeentewet
de verplichting voor provincies c.q. gemeenten voort om een referendum te
houden, indien aan de regels die in die wetten en de Referendumwet zijn gesteld,
is voldaan.Ten slotte zijn ook enkele andere bepalingen van de Tijdelijke referendumwet
niet in de Referendumwet terug te vinden. In de regeling van deze aspecten
van het referendum is voorzien door middel van wijziging van andere wetgeving.
Het betreft enkele strafbepalingen – die in de proeve zijn
opgenomen in de vorm van een wijziging van het Wetboek van Strafrecht –,
twee wijzigingen van de Kieswet met betrekking tot de combinatie van stemmingen
en een wijziging van de Algemene wet bestuursrecht inzake de uitsluiting van
bepaalde besluiten van bezwaar en beroep. In de materiële betekenis van
deze bepalingen is door de«verplaatsing» naar de wetten waar zij
eigenlijk thuishoren, overigens geen verandering gebracht.3. Verschillen van algemene aard tussen de proeve en de
Tijdelijke referendumwetEen van de meest in het oog springende verschillen tussen het beslissend
correctief referendum van de proeve en het raadgevend correctief referendum
van het voorstel inzake de Tijdelijke referendumwet is gelegen in de wijze
waarop het referendum op nationaal niveau is ingepast in de wetgevingsprocedure.
Het beslissend correctief referendum vindt plaats tussen de aanneming door
de Staten-Generaal van het wetsvoorstel en de bekrachtiging daarvan, terwijl
het raadgevend correctief referendum plaatsvindt tussen bekrachtiging en inwerkingtreding
van de wet. De achtergrond van dit verschil wordt gevormd door de grondwettelijke
randvoorwaarden waarmee de Tijdelijke referendumwet rekening moest houden.
Die achtergrond is nader toegelicht in de memorie van toelichting bij het
wetsvoorstel voor de Tijdelijke referendumwet.Het verschillende moment waarop het referendum kan plaatsvinden heeft
vanzelfsprekend gevolgen voor de inhoud van de wettelijke regeling. Waar het
voorstel voor de Tijdelijke referendumwet in hoofdstuk 3 een – vrij
uitgebreide – regeling kent van de opschorting van de inwerkingtreding
van wetten in verband met de mogelijkheid van een referendum, volstaat hoofdstuk
3 van de proeve met enkele bepalingen over het moment van bekrachtiging van
een wetsvoorstel. Een hiermee samenhangend gevolg van het verschil in inpassing
in de wetgevingsprocedure is dat op grond van de proeve – door de Staten-Generaal
aanvaarde – wetsvoorstellen aan een referendum kunnen worden onderworpen,
waar op grond van de Tijdelijke referendumwet (nog niet in werking getreden)
wetten het voorwerp van een referendum kunnen zijn. Hieruit volgt dat in de
proeve het bijzondere geval moest worden geregeld dat het centraal stembureau
het inleidend verzoek dient af te wijzen, in het geval aan de Staten-Generaal
is meegedeeld dat de bekrachtiging aan het wetsvoorstel is onthouden.Voor het provinciale en gemeentelijke referendum is de wijze van inpassing
van het referendum in de besluitvormingsprocedure van staten en raad identiek
voor het raadgevend en het beslissend correctief referendum. De besluitvormingsprocedure
voor staten en raad is eenvoudiger dan de (nationale) wetgevingsprocedure
en kent niet een figuur vergelijkbaar met de bekrachtigingsfiguur. Zowel het
raadgevend als het beslissend referendum vinden op decentraal niveau plaats
tussen het nemen van het besluit door staten respectievelijk de raad en de
inwerkingtreding van het besluit. Er is dan ook geen aanleiding om voor het
decentrale niveau voor een andere wijze van inpassing in de besluitvormingsprocedure
te kiezen, zij het dat de betreffende regelingen nu zijn ondergebracht in
Provincie- respectievelijk Gemeentewet.Een ander, cruciaal verschil tussen de proeve en het voorstel voor de
Tijdelijke referendumwet vloeit voort uit het juridische verschil in de gevolgen
die aan de uitslag worden verbonden bij beide soorten referenda. Waar de proeve
bepaalt dat een wetsvoorstel van rechtswege vervalt indien onherroepelijk
is vastgesteld dat een referendum heeft geleid tot een uitspraak tot afwijzing,
is in het voorstel voor de Tijdelijke referendumwet voor dat geval «slechts»
de verplichting opgenomen om zo spoedig mogelijk een wetsvoorstel in te dienen
dat uitsluitend strekt tot intrekking van de wet of tot regeling
van de inwerkingtreding. Tevens bevat de proeve enkele voorschriften omtrent
de bekrachtiging van wetsvoorstellen die aan een referendum zijn onderworpen,
die rechtstreeks uit het grondwetsherzieningsvoorstel (de artikelen 89a, tweede
lid en 89d, tweede lid) voortvloeien. Ook deze bepalingen hangen samen met
het verschil in karakter tussen beide soorten referenda. Dit verschil in karakter
komt vanzelfsprekend zowel in de regeling van het nationale als in de regeling
van het provinciale en gemeentelijke referendum tot uitdrukking.Voorts bestaat er een verschil tussen de proeve en het voorstel voor een
Tijdelijke referendumwet ten aanzien van de uitzonderingsgronden. De opzet
van de Tijdelijke referendumwet waarin de wetgever zich twee maal kan uitspreken
over hetzelfde onderwerp, brengt naar zijn aard met zich mee dat een vicieuze
cirkel van referenda over hetzelfde onderwerp moet worden voorkomen door daartoe
strekkende uitzonderingen. Die noodzaak is niet aanwezig bij de uitvoeringswet
voor het correctief referendum die zelf een definitieve regeling bevat de
rechtsgevolgen van een afwijzende uitspraak. Het limitatieve stelsel van uitzonderingsgronden
in de proeve komt overeen met uitzonderingen in het wetsvoorstel tot grondwetsherziening
inzake het correctief referendum. Dit geldt echter niet voor grondwetsherzieningsvoorstellen
in tweede lezing, die in het voorstel voor de Tijdelijke referendumwet wel
en in de proeve niet zijn uitgezonderd. Voor de achtergronden daarvoor zij
verwezen naar de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel inzake de Tijdelijke referendumwet.De argumenten die hebben geleid tot het in de Tijdelijke referendumwet
referendabel verklaren van besluiten op provinciaal en gemeentelijk niveau
zijn ook hier van toepassing. De gevallen waarvoor de Tijdelijke referendumwet
op decentraal niveau het raadgevende referendum voorschrijft, komen daardoor
terug in de bepalingen ter uitvoering van de grondwetswijziging ter realisering
van het bindend referendum.4. Overige verschillen tussen de proeve en de Tijdelijke
referendumwetDe referendumprocedureIn de procedures voor de vaststelling van de referendabiliteit van wetten
en besluiten, het inleidend verzoek, het definitieve verzoek, de stemming
en vaststelling van de uitslag zijn ten opzichte van de Tijdelijke referendumwet
geen wijzigingen aangebracht. Ook hebben de bestuursorganen die op grond van
de Tijdelijke referendumwet voor deze procedures verantwoordelijk zijn, op
grond van de proeve dezelfde taken en verantwoordelijkheden gekregen. Voorts
is de kiesgerechtigdheid, waaronder tevens is begrepen de kiesgerechtigdheid
van Nederlanders in het buitenland, op dezelfde wijze vormgegeven als in de
Tijdelijke referendumwet.De verhouding tussen Referendumwet en Kieswet is dezelfde als die tussen
Tijdelijke referendumwet en Kieswet. Ook in de meer definitieve situatie is
gekozen voor het waar mogelijk en wenselijk van overeenkomstige toepassing
verklaren van bepalingen van de Kieswet in plaats van voor een zelfstandige
regeling van de gehele procedure naast de regeling van de Kieswet. Deze keuze
is ingegeven door overwegingen van efficiency en wetgevingstechniek.In de Tijdelijke referendumwet is geregeld dat voor verzoeken tot het
houden van een referendum respectievelijk ondersteuningsverklaringen bij algemene
maatregel van bestuur kan worden bepaald dat de mogelijkheid bestaat deze
verzoeken respectievelijk ondersteuningsverklaringen met gebruikmaking van
elektronische datacommunicatie in te dienen. Deze regeling is
vooralsnog ongewijzigd in de proeve overgenomen. Thans is nog niet te overzien
of van de betreffende bepalingen in de Tijdelijke referendumwet in de toekomst
gebruik zal kunnen worden gemaakt. Tegen de tijd dat een voorstel voor de
uitvoeringswet daadwerkelijk bij de Tweede Kamer zal worden ingediend, is
daar waarschijnlijk meer zicht op. Op dat moment, of zoveel eerder als mogelijk
is, zal worden bezien of en zo ja, op welke wijze de artikelen 40 en 74 van
de proeve door een andere, meer definitieve regeling kunnen worden vervangen.
Voor het overige zij verwezen naar de toelichting op deze artikelen in de
memorie van toelichting bij de Tijdelijke referendumwet.Gevolgen gebruik spoedprocedureIndien een spoedshalve in werking getreden wet van rechtswege vervalt
door een afwijzende uitspraak, regelt, aldus het grondwetsvoorstel, de wet
de gevolgen daarvan. Het kan daarbij gaan om een bijzondere wet maar ook om
een algemene wet. Aan deze grondwetsbepaling wordt hier uitvoering gegeven
door een bepaling over bekendmaking in het Staatsblad van het van rechtswege
vervallen van een wet (respectievelijk bekendmaking in de Staatscourant van
het vervallen van de stilzwijgende goedkeuring, die op grond van artikel 17
van de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen moet worden gevolgd
door een bekendmaking in het Tractatenblad indien vervolgens de binding aan
het verdrag is beëindigd). In het kader van een algemene wet kan echter
nauwelijks recht worden gedaan aan de veelheid van onderscheiden gevallen
die zich kunnen voordoen. Het ligt in de rede dat een bijzonder wetsvoorstel
de verdere rechtsgevolgen regelt van een eventuele afwijzende uitspraak.De spoedshalve bekrachtigde wet vervalt van rechtswege op het tijdstip
dat onherroepelijk is komen vast te staan dat er sprake is van een uitspraak
tot afwijzing. Als hoofdregel geldt dan dat er sprake is van een onmiddellijke
werking van het van rechtswege vervallen van de wet in die zin dat vanaf het
tijdstip dat de wet van rechtswege is vervallen daaraan geen rechtsgevolgen
meer kunnen worden verbonden.De van rechtswege vervallen wet is evenwel spoedshalve in werking getreden
en er kunnen derhalve op het tijdstip dat de wet van rechtswege vervalt, reeds
rechtsgevolgen zijn ontstaan. Die rechtsgevolgen kunnen niet in stand blijven
met het oog op de betekenis van de uitspraak tot afwijzing. Betrokkenen konden
op de hoogte zijn van de mogelijkheid van een uitspraak tot afwijzing. Indien
er rechtsgevolgen zijn ontstaan, is het daarom geboden dat de bijzondere wetgever
deze ongedaan maakt door terugwerkende kracht te verlenen aan het van rechtswege
vervallen van de wet tot aan het tijdstip van de spoedshalve inwerkingtreding
van de wet of door anderszins een wijziging aan te brengen in de sedertdien
ontstane rechtsgevolgen met inachtneming van de uitspraak tot afwijzing. Over
een dergelijk voorstel van wet kan een referendum worden gehouden. Bij de
keuze voor de spoedprocedure is het van groot belang het risico van de nadelige
gevolgen van het van rechtswege vervallen van een wet af te wegen tegen het
belang van zo snel mogelijke inwerkingtreding van een wet.Wijzigingen van andere wettenWijziging Provincie-, Gemeentewet en Wet gemeenschappelijke
regelingenIn onderdeel 2 is uiteengezet waarom de regeling van de referendabele
onderwerpen voor het decentrale niveau is geregeld in Provinciewet, Gemeentewet,
Wet gemeenschappelijke regelingen en de Wet op de Ruimtelijke Ordening (vgl.
de onderdelen B,C,D en E van de proeve). Het gaat om de volgende onderwerpen: Voor provinciale referenda (besluiten van provinciale staten):– besluiten houdende algemeen verbindende voorschriften en de intrekking
daarvan met inachtneming van enkele in de wet opgesomde uitzonderingen en
de mogelijkheid om bij verordening enkele uitzonderingen vast te stellen (voorgestelde
art. 140a Provinciewet);– besluiten tot oprichten van en deelnemen in privaatrechtelijke
rechtsvormen, tenzij bij verordening van het referendum uitgesloten (voorgestelde
derde en vierde lid van art. 151 Provinciewet);– besluiten tot wijziging van de Provincienaam;– besluiten tot deelneming in-, wijziging van, toetreden tot- en
uittreding uit een gemeenschappelijke regeling, tenzij dit bij verordening
is uitgesloten (zie wijziging diverse bepalingen in de Wet gemeenschappelijke
regelingen).Voor gemeentelijke referenda (besluiten van gemeenteraden):• overeenkomstige bepalingen als voor het provinciale niveau, onder
toevoeging van grenscorrecties die bij gelijkluidend besluit van gemeenteraden
worden vastgesteld (art. 283 Gemeentewet) en besluiten tot vaststelling, herziening
of intrekking van een bestemmingsplan voorzover dat niet strekt tot uitvoering
van besluiten of wettelijke voorschriften van een in een bijlage bij de Wet
op de Ruimtelijke Ordening op te nemen bijlage (voorgestelde art. 10 Wet op
de Ruimtelijke Ordening).Omdat de besluiten tot het treffen van-, wijzigen van-, toetreden tot-
en uittreden uit een gemeenschappelijke regeling in de Wet gemeenschappelijke
regelingen zijn geregeld is de referendabiliteit van die besluiten (van provinciale
staten en gemeenteraden) eveneens in de Wet gemeenschappelijke regelingen
geregeld. Deze besluiten zijn referendabel, tenzij dit bij provinciale of
gemeentelijke verordening is uitgezonderd. Relevante bepalingen uit Provincie-
en Gemeentewet met betrekking tot de referendumprocedure zijn van overeenkomstige
toepassing verklaard. Besluiten van Wgr-besturen zijn niet referendabel uit
hoofde van dit voorstel.Wijziging van de Wet op de Ruimtelijke OrdeningOnderdeel E van deze proeve correspondeert met de regeling van de referendabiliteit
van het bestemmingsplan zoals die in het voorstel voor de Tijdelijke referendumwet
is aangegeven. Het bestemmingsplan is referendabel, behoudens voorzover het
uitvoering geeft aan hogere belangen. De mogelijkheden voor doorwerking van
bovengemeentelijk beleid zijn ook hier expliciet opgesomd in de bijlage, die
nu bij de Wet op de Ruimtelijk Ordening wordt gevoegd.In artikel 10 van de Wet op de Ruimtelijke Ordening dat de bevoegdheid
van de raad regelt om bestemmingsplannen vast te stellen heeft ook de regeling
van de referendabiliteit als zodanig een plaats gekregen. De procedure van
het referendum is in de procedure van totstandkoming van een bestemmingsplan
ingebed. Na de vaststelling van het bestemmingsplan wordt bij de bekendmaking
van de terinzagelegging van het plan tevens de mogelijkheid om dat plan of
een gedeelte daarvan aan een referendum te onderwerpen aangegeven en bekend
gemaakt op de in de Wet op de Ruimtelijke Ordening gebruikelijke wijze.Voorafgaande aan het volgende traject, de beoordeling door gedeputeerde
staten van de bij hen ingediende bedenkingen en de besluitvorming omtrent
goedkeuring, is een fase ingebouwd voor een mogelijkerwijs te houden referendum.
Tijdens de periode van terinzageligging van het plan, tevens de termijn voor
indiening van bedenkingen, dient ook een eventueel inleidend verzoek voor
het referendum plaats te vinden. Gedeputeerde staten nemen het vaststellingsbesluit
niet eerder in behandeling dan nadat duidelijk vaststaat dat over het plan
of een gedeelte daarvan ofwel geen referendum wordt gehouden
ofwel een gehouden referendum geen afwijzing inhoudt van het in het plan(gedeelte)
vastgelegde ruimtelijk beleid.Zodra dit vaststaat wordt de bestemmingsplanprocedure hervat. De in de
Algemene wet bestuursrecht onderscheidenlijk de Wet op de Ruimtelijke Ordening
aan de goedkeuring verbonden termijnen beginnen dan te lopen na de desbetreffende
bekendmaking. Als daarentegen het referendum een afwijzing van het in het
plan of een gedeelte daarvan vastgelegde ruimtelijke beleid inhoudt, vervalt
het besluit tot vaststelling van dat plan of dat desbetreffende gedeelte van
rechtswege. Dit wordt dan bekendgemaakt op de in de Wet op de Ruimtelijke
Ordening gebruikelijke wijze met vermelding van de datum waarop dat besluit
geheel of gedeeltelijk is vervallen.Wijziging van de KieswetIn de proeve is een nieuw artikel J 6a in de Kieswet opgenomen, onder
aanpassing van het bestaande artikel J 6.In dit nieuwe artikel J 6a van de Kieswet is een algemene regeling voor
de combinatie van stemmingen opgenomen, die in de plaats komt van de regeling
in de artikelen 114, tweede lid, en 116 van de Tijdelijke referendumwet. De
regeling van het voorgestelde artikel J 6a Kieswet heeft ook betrekking op
de combinatie van stemmingen op grond van de Referendumwet. Voor deze afwijking
van de gekozen oplossing in de Tijdelijke referendumwet is gekozen vanuit
een oogpunt van toegankelijkheid van de bepalingen. Inhoudelijk zijn er geen
wijzigingen aangebracht. Voor de inhoud van de regeling zij dan ook verwezen
naar de toelichting bij de Tijdelijke referendumwet. BIJLAGE Verklaring dat er grond bestaat een voorstel
in overweging te nemen tot verandering in de Grondwet, strekkende tot opneming
van bepalingen inzake het correctief referendum.VOORSTEL VAN WETWij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van
Oranje-Nassau, enz. enz. enz.Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten:Alzo Wij in overweging genomen hebben dat er grond bestaat een voorstel
in overweging te nemen tot opneming in de Grondwet van bepalingen inzake het
correctief referendum;Zo is het, dat Wij, de Raad van State gehoord, en met gemeen overleg der
Staten-Generaal, hebben goedgevonden en verstaan, gelijk Wij goedvinden en
verstaan bij deze:Artikel IEr bestaat grond het hierna in de artikelen II tot en met V omschreven
voorstel tot verandering in de Grondwet in overweging te nemen.Artikel IIAIn artikel 81 van de Grondwet wordt na «gezamenlijk» ingevoegd:
behoudens de mogelijkheid van een referendum met toepassing van § 1A.BNa § 1 van hoofdstuk 5 van de Grondwet wordt een nieuwe paragraaf
ingevoegd, luidende:§ 1A. ReferendumArtikel 89a1. Een voorstel van wet dat door de Staten-Generaal is aangenomen, wordt
aan een referendum onder de in artikel 54 bedoelde kiesgerechtigden onderworpen,
indien na een inleidend verzoek van ten minste veertigduizend kiesgerechtigden
ten minste zeshonderdduizend kiesgerechtigden daartoe de wens kenbaar hebben
gemaakt.2. Aan het inleidend verzoek wordt geen gevolg gegeven, indien de Koning
de Staten-Generaal kennis heeft gegeven van zijn besluit waarbij aan het voorstel
de bekrachtiging is onthouden.Artikel 89bNiet aan een referendum kunnen worden onderworpen:a. voorstellen van wet inzake het koningschap;b. voorstellen van wet inzake het koninklijk huis;c. voorstellen van wet inzake de begroting, bedoeld in artikel 105, eerste
lid;d. voorstellen van wet die uitsluitend strekken tot uitvoering van verdragen
of besluiten van volkenrechtelijke organisaties;e. voorstellen van rijkswet, behoudens voorstellen van rijkswet tot goedkeuring
van verdragen die binnen het Koninkrijk alleen voor Nederland gelden. Artikel 89cDe bekrachtiging van een voorstel van wet kan eerst plaatsvinden nadat
over dit voorstel een referendum is gehouden of nadat is komen vast te staan
dat daarover geen referendum wordt gehouden.Artikel 89d1. Indien bij het referendum een meerderheid zich tegen het voorstel
van wet uitspreekt en deze meerderheid ten minste dertig procent omvat van
hen die gerechtigd waren aan het referendum deel te nemen, vervalt het voorstel
van rechtswege.2. Indien bij het referendum niet een meerderheid die ten minste dertig
procent omvat van hen die gerechtigd waren aan het referendum deel te nemen,
zich tegen het voorstel van wet uitspreekt, wordt het voorstel terstond bekrachtigd.Artikel 89e1. Indien de bekrachtiging van een voorstel van wet geen uitstel kan
lijden, kan, mits het voorstel dit bepaalt, de bekrachtiging terstond plaatsvinden
nadat de Staten-Generaal het voorstel hebben aangenomen. Het tot wet geworden
voorstel kan overeenkomstig de artikelen 89a en 89b aan een referendum worden
onderworpen.2. Indien bij het referendum een meerderheid als bedoeld in artikel 89d,
eerste lid, zich tegen de wet uitspreekt, vervalt de wet van rechtswege. De
wet regelt de gevolgen hiervan.Artikel 89fDeze paragraaf is van overeenkomstige toepassing op de goedkeuring die
stilzwijgend is verleend aan verdragen.Artikel 89gAlles wat verder het referendum betreft, wordt bij de wet geregeld.ARTIKEL IIINa artikel 128 van de Grondwet wordt een nieuw artikel toegevoegd, dat
luidt:Artikel 128a1. Behoudens bij of krachtens de wet te stellen uitzonderingen, worden
besluiten, houdende algemeen verbindende voorschriften, die door provinciale
staten of de gemeenteraad zijn genomen, en andere bij de wet aan te wijzen
besluiten van provinciale staten of de gemeenteraad aan een beslissend referendum
onderworpen onder de in de artikelen 129 en 130 bedoelde kiesgerechtigden
voor provinciale staten onderscheidenlijk de gemeenteraad, indien een bij
de wet te bepalen aantal van deze kiesgerechtigden daartoe de wens kenbaar
maakt, een en ander volgens bij of krachtens de wet te stellen regels.2. Indien bij het referendum een meerderheid zich tegen het besluit van
provinciale staten of de gemeenteraad uitspreekt en deze meerderheid ten minste
dertig procent omvat van hen die gerechtigd waren aan het referendum deel
te nemen, vervalt het besluit van rechtswege. ARTIKEL IVAan artikel 137 van de Grondwet wordt een nieuw lid toegevoegd, dat luidt:6. Een voorstel tot verandering in de Grondwet kan alleen aan een referendum
worden onderworpen nadat het door de Staten-Generaal in tweede lezing is aangenomen.ARTIKEL VAan de Grondwet wordt het volgende additionele artikel toegevoegd:ARTIKEL XXXIDe wijziging in artikel 81 alsmede de artikelen 89a tot en met 89g, 128a
en 137, zesde lid, treden eerst na vijf jaren of op een bij of krachtens de
wet te bepalen eerder tijdstip in werking. Deze termijn kan bij de wet voor
ten hoogste vijf jaren worden verlengd. Het tijdstip van inwerkingtreding
kan voor de artikelen 89a tot en met 89g en 137, zesde lid, anders worden
vastgesteld dan voor artikel 128a.Lasten en bevelen dat deze in het Staatsblad zal worden geplaatst en dat
alle ministeries, autoriteiten, colleges en ambtenaren wie zulks aangaat,
aan de nauwkeurige uitvoering de hand zullen houden.GegevenDe Minister-President, Minister van Algemene Zaken,De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27033-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl