Transportraad; Brief minister over het beleid van de lidstaten van de EU voor het spoorvervoer inzake markttoegang buitenlandse ondernemingen
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 21501-09, nr. 100

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

18-06-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

21501-09 nr. 100

08-06-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleidingDe EU regelgevingHet algemene beeldEen overzicht van de aktuele situatie per lidstaat NederlandDuitslandBelgiëVerenigd KoninkrijkFrankrijkDenemarkenZwedenFinlandOostenrijkItaliëSpanjePortugalGriekenlandIerlandLuxemburgOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 21501-09Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 25 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
21 501-09Transportraadnr. 100BRIEF VAN DE MINISTER VAN VERKEER EN WATERSTAATAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 8 juni 1999 InleidingZoals toegezegd tijdens het A.O. (21 501-09, nr. 96) treft u hierbij
informatie aan over het beleid van de andere lidstaten van de Europese Unie
voor het spoorvervoer en in het bijzonder over de mogelijkheden
en belemmeringen van markttoegang voor buitenlandse ondernemingen tot het
spoor in de lidstaten van de Europese Unie. Allereerst wordt het beeld over
de Unie als geheel geschetst. Vervolgens wordt per EU lidstaat kort aangegeven
hoe de situatie is.De gegevens zijn onder meer verkregen uit een onderzoek dat in opdracht
van de Europese Commissie is uitgevoerd door het European Center for Economic
Research and Strategy Consulting Prognos, getiteld «Examination of the
implementation of Directive 91/440 on the Development of the Community's Railways»
en uit een CEMT rapport getiteld «Rail restructuring in Europe».
Beide studies zijn gepubliceerd in 1998. De EU regelgevingHet streven naar versterking van de communautaire vervoersector als onderdeel
van de interne markt is voor wat het spoorvervoer betreft uitgewerkt in een
aantal richtlijnen van de Raad.De richtlijn 91/440 (betreffende de organisatie van en de toegang tot
de spoorwegen) is inmiddels in de lidstaten geïmplementeerd. Wat betreft
de richtlijnen 95/18 (vergunningverlening aan spoorvervoerders) en 95/19 (gebruiksvergoeding
en capaciteitsmanagement), geldt dat deze slechts ten dele zijn geïmplementeerd.De belangrijkste elementen van richtlijn 91/440 zijn als volgt: De overheid dient:– de spoorwegmaatschappijen in de gelegenheid te stellen om het
bedrijf op commerciële basis en marktgericht te laten opereren;– zorg te dragen voor scheiding van de exploitatie van de vervoersdiensten
en het beheer van de infrastructuur met aparte boekhoudingen;– voorschriften vast te stellen betreffende de voor het gebruik
van spoorweginfrastructuur te betalen vergoedingen; – toegang te verlenen aan samenwerkingsverbanden van in de lidstaten
gevestigde spoorwegondernemingen ten behoeve van dienstverlening op het gebied
van internationaal vracht- en personenvervoer;– toegang te verlenen aan alle in de EU gevestigde spoorwegondernemingen
die internationaal gecombineerd goederenvervoer verrichten;– ervoor zorg te dragen dat de financiële structuur van de
bestaande openbare spoorwegondernemingen gezond is. Het algemene beeldIn het algemeen zijn of worden de EU richtlijnen op het gebied van de
liberalisatie en organisatie van het spoorvervoer in Europa door de lidstaten
geïmplementeerd. In theorie is daarmee een zekere mate van marktopening
tot stand gekomen.Richtlijn 91/440 is echter slechts het beginpunt van een voorzichtig proces
van liberalisering in de Europese Unie. De in EU verband geregelde marktopening
is vooralsnog beperkt tot een gedeelte van het internationale spoorvervoer.
Geheel buiten schot qua markttoegang blijft het binnenlandse spoorvervoer
van personen en goederen. Voor deze marktsegmenten is wel relevant de ook
in richtlijn 91/440 voorziene splitsing van infrastructuur en vervoersexploitatie
die een belangrijke randvoorwaarde voor marktwerking en markttoegang is.Natuurlijk staat het de lidstaten vrij verder te gaan met het introduceren
van marktwerking en met de openstelling van hun net voor buitenlandse spoorvervoerders.
In de praktijk kent slechts een beperkt aantal lidstaten een markttoegang
die verder gaat dan richtlijn 91/440. Het betreft naast Nederland Duitsland,
Oostenrijk, Denemarken, Zweden en het Verenigd Koninkrijk. Wellicht met uitzondering
van het Verenigd Koninkrijk geldt voor al deze landen dat van substantiële
concurrentie op het nationale net vooralsnog geen sprake is.Dit komt doordat er in de praktijk tal van belemmeringen zijn, al dan
niet als gevolg van overheidshandelen. De belemmeringen zijn onder andere
van railtechnische aard, zoals afwijkende spoorbreedtes, afwijkende voltages
en signaleringssystemen en afwijkende eisen die aan het te gebruiken materieel
worden gesteld. Ook te noemen zijn de verschillende en in sommige landen hoge
infrastructuurtarieven. Door deze belemmeringen is het voor ondernemers vaak
niet interessant om mee te dingen naar het verrichten van spoordiensten.Waar sprake is van concurrentie is dit met name op de lokale en regionale
(vaak onrendabele) lijnen. Hier wordt de deelname aan het vervoer wel vaak
openbaar aanbesteed en zijn er in de praktijk ook buitenlandse concurrenten.Reciprociteitseisen worden alleen in Oostenrijk en Duitsland gesteld.
Daarbij moet worden aangetekend dat dit pas relevant wordt als het publieke
monopolie wordt losgelaten. Een overzicht van de aktuele situatie per lidstaat NederlandDe Nederlandse spoormarkt is weliswaar verder geopend dan noodzakelijk
is op basis van richtlijn 91/440/EG, maar dit heeft in de praktijk nauwelijks
geleid tot substantiële concurrentie. In het goederenvervoer zijn naast
NS Cargo een gering aantal kleine ondernemingen actief, waaronder Shortlines
(in handen van Nederlandse ondernemers) en ACTS (met NS-Cargo als minderheidsdeelnemer).
In het personenvervoer geldt een soortgelijke situatie (Lovers, in handen
van CGEA). Het huidige beleid voorziet in onderhandse gunning van het personenvervoer
op het hoofdrailnet aan NS Reizigers, maar 20% van het binnenlands vervoer
zal de komende jaren regionaal worden aanbesteed (waarbij NS wordt uitgesloten
als meerderheidspartner). Verder zal het vervoer op het internationale HSL-Zuid
traject worden aanbesteed. Voor het nationale HSL-Zuid traject heeft de NS
het recht als eerste een aanbod te doen aan de Staat. Er zijn op dit moment
geen reciprociteitsbepalingen. DuitslandIn Duitsland is de spoormarkt in beginsel open voor binnen- en buitenlandse
concurrentie. Duitsland kent een situatie van meerdere infrastructuurbeheerders.
Het is de enige lidstaat die werkt met een gebruiksheffing die de integrale
kosten dekt. Binnen de huidige wetgeving kan de DB tegen een gunstiger tarief
gebruik maken van de spoorweginfrastructuur, doch er zijn wetsvoorstellen
in voorbereiding om aan deze situatie een einde te maken.Vele ondernemingen werken in een «Verkehrsverbund» samen,
waardoor het mogelijk is om een integraal produkt aan te bieden voor vervoer
via spoor, water en weg. Een dergelijk «Verbund» treedt in concurrentie
met de Deutsche Bundesbahn. De algemene tendens is om openbare aanbesteding
van concessies ook open te stellen voor buitenlandse ondernemingen Er zijn
verschillende voorbeelden van concessies voor regionaal spoorvervoer in het
bezit van Franse en Zwitserse bedrijven.Wanneer een buitenlandse onderneming, die niet in Duitsland is gevestigd,
toegang wil verkrijgen tot de markt, dan beoordeelt de Duitse overheid de
aanvraag op basis van reciprociteit.Deze reciprociteitseis is echter vrij gemakkelijk te ondervangen door
het opzetten van een Duitse rechtspersoon.Er bestaat een samenwerking op het gebied van vrachtvervoer binnen het
verband van de North South Freeway tussen de infra-managers van Finland, Noorwegen,
Denemarken, Zweden, Duitsland, Zwitserland, Oostenrijk, Italië en Nederland. BelgiëDe dienstverlening geschiedt door de nationale onderneming SNCB, waarvan
de Belgische federale overheid de meeste aandelen bezit. De dienstverlening
en exploitatie hebben plaats op basis van een managementcontract, waarin aan
de SNCB openbare dienstverplichtingen zijn opgelegd. De staat financiert achteraf
exploitatietekorten voor deze diensten. Hoewel de richtlijn 91/440 is geïmplementeerd
hebben zich, behoudens internationale samenwerkingsverbanden, tot nu toe geen
gegadigden aangediend om op het Belgische net diensten aan te bieden. Verenigd KoninkrijkEr bestaan voor buitenlandse ondernemingen geen belemmeringen voor toegang
tot het spoor. Voor zover bekend is slechts een buitenlandse onderneming,
te weten het Franse Connex, aktief op de Britse spoormarkt. Belangstellende
ondernemingen dienen in het bezit te komen van een transportvergunning en
een van de 25 regio-franchises. Deze franchises, met een geldigheidsduur van
5–15 jaar, worden openbaar aanbesteed. Ons is geen reciprociteitsbepaling
bekend. FrankrijkDe richtlijnen van de EU, ook die betrekking hebben op de markttoegang,
zijn in de wetgeving verwerkt. Aan het spoorvervoer binnen Frankrijk nemen
geen buitenlandse ondernemingen deel. Het nationale vervoer is voorbehouden
aan de SNCF. Wel zijn er voor het internationale verkeer de bekende samenwerkingsverbanden,
de Eurostar en de Thalys. Daarnaast is er een samenwerking op het gebied van
het vrachtvervoer in een zogenaamde freightway met de spoorwegondernemingen
van België, Spanje en Italië.In het streekvervoer worden sommige spoortrajecten openbaar aanbesteed.
Deze procedure bestaat in Frankrijk al minstens 15 jaar. Aan dat vervoer nemen
diverse Franse particuliere ondernemingen deel. Het staat in theorie ook open
voor buitenlandse ondernemingen. DenemarkenDe liberalisatie van de Deense spoormarkt gaat op een aantal punten verder
dan de EU richtlijnen. Volgens de wetgeving van 1998 wordt het openbare personenvervoer
verzorgd middels contracten, af te sluiten tussen de Minister van Verkeer
en de uitvoerende nationale spoorwegmaatschappij DSB.Vanaf 1 januari 2000 is voorzien om max. 15% van het spoorwegnet
openbaar aan te besteden. Tarieven voor het gebruik van de infrastructuur
zijn inmiddels vastgesteld. Alle in een EU lidstaat geregistreerde en volgens
EU eisen goedgekeurde spoorwegondernemingen komen in aanmerking voor deelname
in de aanbestedingen.Naast deelname via de overheidsaanbestedingen is het voor buitenlandse
ondernemingen mogelijk om «vrij vervoer» uit te oefenen, voor
eigen rekening en risico, wanneer daartoe ruimte is op de infrastructuur.Er is een geval van buitenlandse deelname bekend, nl. een samenwerking
met een Duitse onderneming, die ook de locomotieven te beschikking stelt.
Er bestaat een samenwerking op het gebied van vrachtvervoer binnen het verband
van de North South Freeway tussen de infra-managers van Finland, Noorwegen,
Denemarken, Zweden, Duitsland, Zwitserland, Oostenrijk, Italië en Nederland.
Er bestaan geen reciprociteitseisen in het Deense vervoerbeleid. ZwedenBuitenlandse ondernemingen hebben sinds een aantal jaren volledige toegang
tot het goederenvervoer per spoor. Voorwaarde is dat er voldoende capaciteit
op de infrastructuur aanwezig is en dat het te gebruiken materieel voldoet
aan de Zweedse kwaliteits- en veiligheidseisen. Ook technische specificaties
spelen een rol (voltage, spoorbreedte).Er bestaat een samenwerking op het gebied van vrachtvervoer binnen het
verband van de North South Freeway tussen de infra-managers van Finland, Noorwegen,
Denemarken, Zweden, Duitsland, Zwitserland, Oostenrijk, Italië en Nederland.
Personenvervoer per spoor is nog niet geheel gedereguleerd. De staatsonderneming
SJ heeft nog een monopolie, doch op de niet rendabele lijnen kan worden ingeschreven.
Het betreft hier de verantwoordelijkheid van het provinciaal bestuur. Ruim 80% van stads- en streekvervoer wordt openbaar aanbesteed. Per 1
januari 2000 wordt bijv. het Stockholmse forensenverkeer verzorgd door een
consortium bestaande uit Zweedse – 10% – en Franse en Britse ondernemers –
90% –. Dit geldt ook voor de lijn Gothenburg – Malmö.Er gelden voor zover bekend geen reciprociteitseisen. FinlandAnders dan in het stads- en streekvervoer per bus, waar een duidelijke
buitenlandse deelname bestaat, bezit het Finse staatsbedrijf VR nog een de
facto monopoliepositie op spoorgebied. Railvervoer wordt tot nu toe nog niet
aanbesteed.Er lijkt ook weinig of geen belangstelling van buitenlandse ondernemers
te bestaan. Er liggen verder geen belemmeringen, het is eerder een zaak van
kosten en baten en rentabiliteit. Er bestaat een samenwerking op het gebied
van vrachtvervoer binnen het verband van de North South Freeway tussen de
infra-managers van Finland, Noorwegen, Denemarken, Zweden, Duitsland, Zwitserland,
Oostenrijk, Italië en Nederland.Reciprociteitsbepalingen bestaan hier niet OostenrijkDe richtlijnen 91/440 en andere zijn in Oostenrijk geïmplementeerd.
Oostenrijk heeft zijn markt nog iets verder opengesteld dan deze richtlijn
eist. De ÖBB is verzelfstandigd. De overheid verleent de vergunningen
voor het gebruik van de infrastructuur. Er bestaat een samenwerking op het
gebied van vrachtvervoer binnen het verband van de North South Freeway tussen
de infra-managers van Finland, Noorwegen, Denemarken, Zweden, Duitsland, Zwitserland,
Oostenrijk, Italië en Nederland.Buitenlandse ondernemers als de Zwitserse SBB/CFF, de Deutsche Bundesbahn
en de Hongaarse GySEV opereren als subcontractor van de nationale ÖBB.
Ook zelfstandige lijnen, uit te voeren door Oostenrijkse regionaal opererende
spoorwegondernemingen en buitenlandse operators, zijn voorzien. De ÖBB
wordt echter nog bevoordeeld, doordat het tarief voor de toegang tot het net
onafhankelijk is gesteld van de intensiteit van het gebruik ervan. De overheid
beoordeelt de aanvragen op basis van reciprociteit. ItaliëItalië heeft uitvoering gegeven aan de betreffende EU richtlijnen,
op grond waarvan buitenlandse ondernemingen toegang hebben tot het spoorvervoer.
De nationale markt is niet opengesteld. Van de nieuwe mogelijkheden wordt
echter nog weinig gebruik gemaakt. Technische aspecten kunnen hier debet aan
zijn, zoals het afwijkende voltage op de lijnen en de afwijkende signaleringssystemen.
Een Duitse onderneming heeft treinen besteld, die geschikt zijn voor het Italiaanse
net. Voor stedelijk en regionaal vervoer is openbare aanbesteding mogelijk
na 2000. Er bestaat een samenwerking op het gebied van vrachtvervoer binnen
het verband van de North South Freeway tussen de infra-managers van Finland,
Noorwegen, Denemarken, Zweden, Duitsland, Zwitserland, Oostenrijk, Italië
en Nederland. Reciprociteitseisen zijn niet bekend. SpanjeDe dienstverlening gebeurt door de nationale onderneming de RENFE op basis
van een meerjarig contract, dat uitgaat van het openbare dienstkarakter van
de spoordiensten. De toegang tot de markt staat open op basis van richtlijn
91/440. Voor het internationale vervoer heeft de RENFE een samenwerkingsverband
met de Franse SNCF. Daarnaast is er een zogeheten freightway voor vrachtvervoer van België
via Frankrijk naar Spanje en Italië, waarop de nationale spoorondernemingen
samenwerken.In de praktijk zijn er verder geen ondernemingen die een aanvraag hebben
ingediend om op het Spaanse net te opereren. PortugalBuitenlandse ondernemingen kunnen hier meedingen naar de concessies. In
de praktijk doet de marktopening zich voor op een aantal korte afstandslijnen
van en naar Lissabon. Een van de deelnemers is de Schotse onderneming Stagecoach.Daarnaast wordt ook het streekvervoer openbaar aanbesteed. Verschillende
buitenlandse ondernemingen, waaronder Stagecoach zijn daar actief. GriekenlandIn principe kunnen buitenlandse ondernemingen vrij opereren op het net.
De implementatie van 91/440 is per wet geregeld. De overheid beoordeelt eventuele
aanvragen op basis van reciprociteit. Er is in de praktijk nog geen buitenlandse
belangstelling getoond. De perifere ligging en de moeilijke toegang tot Bulgarije
zouden belemmerend kunnen werken. IerlandEr bestaan geen principiële bezwaren tegen liberalisering van het
spoor. Er wordt echter geen belangstelling van de kant van buitenlandse ondernemers
voor deelname aan het spoorvervoer verwacht. Vrachtvervoer geschiedt voornamelijk
over de weg (de Nederlandse transportonderneming Frans Maas heeft hier een
grote vestiging). De spoorwegen zijn zeer onrendabel en de spoorbreedte is
afwijkend van het Noord Ierse systeem. Mogelijkheden tot buitenlandse participatie
bestaan bij de aan te leggen Light-rail in en rond Dublin. Reciprociteitseisen
worden niet gesteld. LuxemburgDe markttoegang en het gebruik van het net sluit aan op de richtlijnen
91/440, 95/18 en 95/19. In de praktijk hebben zich nog geen kandidaten voor
diensten in Luxemburg aangediend. De nationale onderneming CLF zorgt voor
het netwerk en de diensten op basis van nationale wetgeving. Geen reciprociteitseis
bekend (ook niet aan de orde want er is een publiek monopolie).De Minister van Verkeer en Waterstaat,T. Netelenbos 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-21501-09-100.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl