Werkloosheidswet en ontslagrecht; Verslag algemeen overleg van 1 september 2005 over onder meer kabinetsstandpunt WW en ontslagrecht
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30109, nr. 13

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

30-09-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30109 nr. 13

29-09-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesHet antwoord van de bewindsliedenNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30109Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 65 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 109Werkloosheidswet en ontslagrechtnr. 13VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 29 september 2005De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid1 en de vaste commissie voor Financiën2
hebben op 1 september 2005 overleg gevoerd met minister De Geus van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid en staatssecretaris Wijn van Financiën over:– het kabinetsstandpunt WW en ontslagrecht (30 109,
nr. 1);– de brief d.d. 27 mei 2005 over ontslag
door het niet toepassen van de hardheidsclausule (30 109, nr. 2);– de brieven d.d. 6 juni 2005 over Beleidsbesluit
26 mei 2005, nr. DGB 2005/3299 (Loonheffing. Begrip regeling vervroegde
uittreding; afgrenzing met loonstamrechten en eenmalige ontslaguitkeringen;
overgangsrecht) (30 109, nr. 3);– de brief d.d. 19 augustus 2005 over de
financiering WW (30 109, nr. 6);– de brief d.d. 23 augustus 2005 over de
invoering van premiegroepen in de wachtgeldfondsen (26 440, nr. 217);– de brief d.d. 31 augustus 2005 over de
vrijstelling van de sollicitatieplicht vrijwilligers en mantelzorgers (28 862,
nr. 47);– de brief d.d. 31 augustus 2005 houdende
de antwoorden op commissievragen over de financiering van de WW (30 109,
nr. 9);– de brief d.d. 31 augustus 2005 over de
voorstellen van de SER met betrekking tot de financiering van de WW (30 109,
nr. 8);– de brief d.d. 31 augustus 2005 over het
conceptbeleidsbesluit «Loonheffing, financiële regelingen bij ontslag
in relatie tot het begrip regeling voor vervroegde uittreding» (30 109,
nr. 7).Van dit overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissiesMevrouw Noorman-den Uyl (PvdA) is van mening
dat met het goed doortimmerde SER-advies een belangrijke bijdrage kan worden
geleverd aan het wegnemen van de grootste knelpunten op de arbeidsmarkt. Hiermee
kan vooral ook nieuwe dynamiek op de arbeidsmarkt worden geïntroduceerd.
Starters krijgen meer kansen om flexibel aan de slag te gaan, maar ook ouderen
zijn geholpen met de nieuwe voorzieningen.Het is van groot belang dat het SER-advies toekomstbestendig is. De kortdurende
WW kent een hogere uitkering dan de huidige regeling. De belangrijkste koerswijziging
is echter de gezamenlijke financiering. De PvdA stemt daarmee in. De langdurige
WW wordt verkort, maar daar staat tegenover dat de sociale partners samen
met de overheid de betaling verzorgen. Langdurige werkloosheid is vaak gerelateerd
aan de conjunctuur en dan is het niet vreemd dat ook de overheid een rol speelt.
Als de dynamiek op de arbeidsmarkt beter is gewaarborgd, kan de ontslagtoets
versoepeld worden.De reactie van het kabinet van begin mei op dit SER-advies was zeker niet
positief. Gelukkig staat in de brief van 31 augustus dat er nog nader
overlegd zal worden. Welke onderdelen van het SER-advies kunnen in de ogen
van het kabinet gehandhaafd worden? Wanneer worden de nieuwe maatregelen van
kracht? Wordt de nieuwe langdurige WW gefaseerd ingevoerd? Zijn de plannen
daartoe al opgenomen in de begroting?De brief van de staatssecretaris over de stamrechten en de ontslagvergoedingen
is niet voldoende. Stamrechten behoren niet tot de ontslagvergoedingen en
ook niet tot de pre-VUT. Zolang een ontslagvergoeding de kantonrechtersnorm
niet overstijgt, kan zij nooit als een pseudo-VUT bestempeld worden.Mevrouw Noorman gaat ervan uit dat het UWV voor de uitvoering van de nieuwe
regeling zorg blijft dragen en dat de Belastingdienst de premie-inning verzorgt.
In het SER-advies is te weinig aandacht voor scholing, terwijl het vakonderwijs
vrijwel is verdwenen. Loopbaanscholing vraag om een tripartiete financiering.De SER adviseert terecht om te stoppen met de pro-formaregelingen inzake
de ontslagtoets. Alleen ontslag op staande voet is verwijtbaar en voor de
overige gevallen moet een andere regeling gelden. Het kabinet wil dit kennelijk
niet overnemen, want het formuleert zijn standpunt zo vaag dat dit alleen
maar tot nieuwe bureaucratie kan leiden. Het is van groot belang dat de ontslagtoets
versoepeld en transparant gemaakt wordt. Er moet ook op dit terrein maatwerk
geleverd kunnen worden. Samen met de sociale partners moet worden nagegaan
op welke wijze de ontslagtoets vereenvoudigd kan worden. Het LIFO (last in,
first out)-beginsel moet worden vervangen door een afspiegelingsbeginsel.Er is sprake van premiedifferentiatie voor de WW in relatie tot ontslag
van ouderen. De Stichting van de Arbeid voelt hier niets voor. Het is beter
om werkgevers die moeite doen om mensen die werkloos dreigen te raken naar
andere banen te begeleiden, te belonen. Werkgevers die oudere werklozen in
dienst nemen, maar die na korte tijd toch moeten ontslaan, mogen daarvoor
niet gestraft worden met een hogere premie. In de plannen van de regering
wordt nog te weinig ingezet op het langer aan het werk houden van mensen via
betere scholing en het bevorderen van de mobiliteit.De motie-Smilde/Noorman-den Uyl is onvoldoende uitgevoerd. Wil de minister
de Commissie Gelijke Behandeling advies vragen over het leeftijdscriterium?
Een dergelijk criterium wordt namelijk wel degelijk gehanteerd als de belastinginspecteur
bij een ontslagvergoeding aan een 39-jarige geen VUT-boete oplegt en bij ontslag
van iemand van 51 wel. De SER adviseert het UWV de bevoegdheid te geven individueel
maatwerk te leveren ongeacht de leeftijd. De inzet moet zijn dat mensen zo
lang mogelijk aan het werk blijven, maar als dat niet lukt, moeten betrokkenen
onder voorwaarden tijdelijk vrijstelling van de sollicitatieplicht
kunnen krijgen voor het verlenen van mantelzorg of het verrichten van vrijwilligerswerk.
Hoe gaat de overheid als eigenrisicodrager WW om met de sollicitatieplicht
voor oudere werknemers?Mevrouw Verburg (CDA) benadrukt dat het bieden
van kansen op de arbeidsmarkt de beste vorm van sociale zekerheid is. De aan
de orde zijnde voorstellen dragen daaraan bij. Een werkloosheidsverzekering
moet functioneren als een trampoline. Men moet via een zo kort mogelijk traject
van de ene baan naar de andere kunnen. Daartoe moeten zowel de werknemers
als de werkgevers investeren in de verbetering van de kansen, bijvoorbeeld
via scholing en training.De CDA-fractie is ingenomen met de lijn die naar voren komt uit het unanieme
SER-advies en de kabinetsvoorstellen waarin dit grotendeels is overgenomen.
De kern is verkorting van de WW, maar dan moet er wel gericht geïnvesteerd
worden in extra kansen voor jongeren en ouderen. In lang niet alle arbeidsorganisaties
wordt hieraan al gericht gewerkt door werkgevers en werknemers. Op dit punt
is een mentaliteitsverandering nodig.Het kabinet neemt terecht het SER-advies inzake de inkomensvoorziening
voor oudere werknemers (IOW) over. Het is rechtvaardig dat de vermogenstoets
voor mensen boven de 50 jaar vervalt. Vanaf 60 jaar zal er ook geen partnertoets
meer gelden. Op enig moment moet de regeling op haar effecten beoordeeld worden,
want het is niet de bedoeling dat hiermee een nieuwe uittreedroute in het
leven wordt geroepen. Het kabinet heeft een horizonbepaling tot 2011 ingesteld
met een evaluatie in 2010. Kan er niet in 2009 geëvalueerd worden? Dan
is er nog twee of drie jaar om de kinderziektes uit de regeling te halen.Er dienen eenvoudige, heldere criteria te worden gesteld voor de ontheffing
van de sollicitatieplicht. Daarmee mag niet gewacht worden op de uitvoering
van de motie-Smilde/Noorman-den Uyl inzake de tijdelijke ontheffing van de
sollicitatieplicht van mensen van 57,5 jaar en ouder. De minister meldt dat
er juridische bezwaren zijn in verband met leeftijdsdiscriminatie. Is het
oordeel van de Commissie Gelijke Behandeling daarover gevraagd?Volgens de SER draagt een anti-cumulatiebepaling voor ontslagvergoedingen
niet bij aan de gewenste activering. De SER zal zich in verband met het advies
voor de middellange termijn nog buigen over de vraag op welke wijze de ontslagpraktijk
vorm moet krijgen. Het is jammer dat dit advies nu nog niet op tafel ligt.
Er is moet een eind komen aan de ongelimiteerde gouden handdrukken. De hoogte
van de vergoeding moet in verhouding staan tot de te lijden schade. In dat
verband kan gedacht worden aan een jaarsalaris.In het nieuwe voorstel van de staatssecretaris wordt een helder onderscheid
gemaakt tussen ontslagvergoeding en VUT. Terecht ligt de bewijslast bij de
Belastingdienst, maar is het niet mogelijk om de regeling transparanter en
eenvoudiger te maken door elementen van de complexe regeling van 26 mei
te schrappen?Het MKB meldt niet uit de voeten te kunnen met de ontslagcriteria per
cao. Hoe staat de minister daartegenover? Wat denkt hij van inschakeling van
de ondernemingsraad bij de ontwikkeling van deze criteria?Het is goed dat het LIFO-beginsel wordt losgelaten, maar het afspiegelingsbeginsel
mag geen nieuw dogma worden. Ook scholing en onmisbaarheid moeten meegewogen
worden. De voorzitter van MKB/Nederland heeft terecht gewezen op de permanente
scholingsverplichting van werkgever en werknemer.De poortwachterstoets is essentieel. Als betrokkenen onvoldoende hebben
gedaan om een nieuwe baan te verwerven, kan de WW-uitkering beëindigd
worden. Volgens het kabinet bedraagt de schade van oneigenlijk gebruik bij het
overnemen van het SER-voorstel inzake de vereenvoudiging van de verwijtbaarheidstoets
ongeveer 10 mln. per jaar. Er circuleren echter berekeningen die aantonen
dat het terugdringen van administratievelastendruk en bureaucratie 95 mln.
oplevert. Is de minister niet geneigd om op grond daarvan toch voor vereenvoudiging
te kiezen?De premiedifferentiatie moet in goed overleg met de sociale partners ontwikkeld
worden. Kan de nieuwe referte-eis soepel worden geïntegreerd in de overdracht
van de premie-inning van UVW naar de Belastingdienst?Mevrouw Van Gent (GroenLinks) merkt op dat
werknemers, werkgevers en kabinet elkaar in het najaar van 2004 hebben gevonden
in een verzachting van de eerder aangekondigde snoeiharde ingrepen van de
regering. De Stichting van de Arbeid heeft alternatieven opgesteld voor de
aan te scherpen wekeneis, voor de afschaffing van de kortdurende WW en de
WW voor kunstenaars en voor een nieuwe inrichting van het ontslagrecht. Het
lijkt er nu op dat dit geaccepteerd wordt. Men kan zich echter afvragen of
dit akkoord wel toekomstbestendig is. De praktijk is een stuk weerbarstiger
dan de theorie. Nog steeds blijken werknemers op hun dertigste al «oud»
te zijn.Het kabinetsstandpunt bevat een aantal verbeteringen ten opzichte van
de eerdere plannen. De kortdurende WW wordt behouden. De WW-uitkering in de
eerste twee maanden gaat omhoog naar 75% van het laatstverdiende loon.
Het kabinet erkent dat de komende jaren oudere werklozen niet moeten worden
lastiggevallen met een vermogens- en een partnertoets, gezien hun helaas zeer
lastige positie op de arbeidsmarkt. Deze maatregelen zijn echter niet voldoende,
want er is nog steeds sprake van een falend arbeidsmarktbeleid.De grootste bezuiniging op de WW betreft de bekorting van de uitkeringsduur
van 8,5 jaar tot nu 5 jaar en straks 3 jaar en 2 maanden. Overigens is ook
3 jaar WW nog zeer lang. Men moet gedurende die tijd rondkomen van een beperkt
inkomen en loopt een enorm gat in het CV op. Iedere maand dat men een uitkering
heeft, maakt de kans op een baan kleiner. GroenLinks wil dat de WW een tijdelijke
voorziening is ter overbrugging van de tijd tussen twee banen. Als de werkgever
failliet gaat, moeten de ontslagen werknemers een paar maanden hebben om een
nieuwe baan te vinden. Het is triest als mensen jarenlang in een uitkering
zitten opgesloten. Dat kan echter nog steeds met het advies van de Stichting
van de Arbeid en met de plannen van het kabinet, en dat is een grote gemiste
kans. De uitkeringen worden gesaneerd, maar er wordt niet geïnvesteerd
in werk. Werkzoekenden krijgen een enkeltje WW in plaats van een retourtje
arbeidsmarkt.In de tegenbegroting zal GroenLinks onder andere de nadruk leggen op investeren
in werk. Degenen die zich melden bij het UWV moeten geen uitkering krijgen,
maar een baan, een opleiding of een startkapitaal voor een eigen bedrijf.
Tegenover de plicht tot werken, staat het recht op werk: overheid en werkgevers
garanderen voldoende reguliere banen, zowel in de publieke als in de private
sector. Het uitkeringsgeld kan worden ingezet voor scholing, reïntegratie,
microkredieten en, zonodig, gesubsidieerde arbeid. Op deze manier krijgen
veel meer groepen mogelijkheden op de arbeidsmarkt.Werkgevers hebben een verantwoordelijkheid bij het voorkomen en bestrijden
van werkloosheid. GroenLinks heeft genoeg van de grijsgedraaide plaat van
VNO/NCW en MKB-Nederland dat het zo ingewikkeld is om werknemers te ontslaan.
Met de Flexwet kunnen werkgevers werknemers tot drie keer toe een contract
voor bepaalde tijd aanbieden. Bij problemen in het bedrijf zal het CWI altijd
meewerken. Alleen al in het eerste halfjaar van 2005 zijn ruim 35 000
ontslagvergunningen verleend. Het is overigens goed dat kabinet en Stichting
van de Arbeid streven naar het terugdringen van de bureaucratie
rondom het ontslag. Dat geldt ook voor de vervanging van het LIFO-beginsel
door het afspiegelingsbeginsel. Dat lijkt voorlopig voldoende. De Nederlandse
arbeidsmarkt is redelijk flexibel. Als de werkgevers nog meer flexibiliteit
willen, moet daar wat tegenover staan. Als men snel een werknemer wil lozen,
dient deze bemiddeld te worden naar een nieuwe baan, met een vergelijkbaar
salaris en vergelijkbare arbeidsvoorwaarden. Scholing alleen is niet genoeg.
Er zijn werkgevers die het goed doen, maar er wordt ook steeds gediscrimineerd
op leeftijd, achtergrond en gezinssamenstelling. Degenen die zich hieraan
schuldig maken, moeten daarop aangesproken worden.Ontslagvergoedingen kunnen de smeerolie van de arbeidsmarkt zijn. Hiermee
kan de bittere pil van het ontslag voor werknemers verzacht worden. GroenLinks
stelt voor om de ontslagvergoeding te maximeren op €100 000. Tot
dat bedrag kunnen werkgevers en werknemers een deal sluiten. Wordt meer dan
een ton uitgekeerd door de werkgever, dan wordt dit meerdere gecompenseerd
in de WW-uitkering. Ook de werkgever krijgt dan een extra heffing.Veel mensen hebben heel lang premie voor de WW betaald, maar zien nu hun
rechten steeds verder ingeperkt. Kunnen zij een eenmalige compensatie daarvoor
krijgen?Het experiment met de ontheffing van de sollicitatieplicht voor mensen
van 57,5 jaar en ouder die mantelzorg verlenen of vrijwilligerswerk doen,
moet doorgaan. Daarnaast moet worden bezien of er niet een algemene ontheffing
kan worden verleend voor degenen die soortgelijke nuttige taken verrichten.De heer De Wit (SP) stelt vast dat in de handen
van dit kabinet niets van de sociale voorzieningen veilig is. Nu wordt de
WW geslachtofferd op de bank van de bezuinigingsdrift. De fractie van de SP
is tegen de bekorting van de langdurige WW, tegen de aanscherping van de wekeneis
en tegen de aanpak van de kortdurende WW. Welk probleem wil de minister oplossen
met deze forse ingrepen? Door het eerder in de bijstand brengen van allochtonen,
ouderen en laagopgeleiden komen er niet meer banen. Velen hebben geen perspectief
op werk. Het gaat kennelijk vooral om het geluid van de zweep om iedereen
langer de arbeidsmarkt op te sturen. De minister wil de vervroegde uittreding
via de WW aanpakken, maar er kan niet gezegd worden dat de sollicitatieplicht
voor mensen van 57,5 jaar en ouder een succes is. Betrokkenen worden geconfronteerd
met een enorme bureaucratische rompslomp en werkgevers krijgen veel brieven
van mensen waar zij niets mee kunnen. De werkloosheid onder ouderen blijft
onveranderd hoog. De echte problemen zijn het gebrek aan banen en het selectiebeleid
van werkgevers. Door deze maatregelen worden de kansen van ouderen op werk
niet vergroot.De SP-fractie onderschrijft de opmerkingen van de minister ten aanzien
van de nieuwe financieringssytematiek. De koopkracht van degenen met de laagste
inkomens neemt met 0,5% tot 1% af. Bovendien zal de afschaffing
van de vrijstelling het aan het werk komen van mensen met een minimuminkomen
negatief beïnvloeden. De minister heeft duidelijk gemaakt dat een en
ander moeilijk te compenseren is. De nieuwe financieringssystematiek kan niet
ingevoerd worden zolang niet duidelijk is op welke wijze de negatieve effecten
kunnen worden gecompenseerd.Hoe houdbaar is het standpunt van de minister over het niet verrekenen
van (delen) van de ontslagvergoeding met de WW? Wordt de WW alleen gekort
als de ontslagvergoeding een bepaald maximum te boven gaat?De SP-fractie kan zich vinden in de voorstellen ten aanzien van het collectief
ontslag, de pro-formaverweren en het afspiegelingsbeginsel. Is het echter
wel verstandig om het mogelijk te maken dat bij cao aparte ontslagcriteria
worden gesteld? Daarbij kan zelfs verschil in prestatie van werknemers meegewogen
worden. Dit kan ertoe leiden dat ouderen eerder voor ontslag in aanmerking
komen. Wil de minister dit probleem wellicht oplossen via de premiedifferentiatie
in de WW? In dat geval moet voor werknemers met een hoger salaris een hogere
premie betaald worden. De SER en het MKB wijzen dit dan ook terecht af.Er dient vastgehouden te worden aan de Kameruitspraak dat stamrechten
niet aangetast mogen worden. Dit geldt ook voor de kantonrechtersformule.
De door de staatssecretaris voorgestelde toetsing is nodeloos ingewikkeld.Het is de vraag of een afwijkende regeling voor de sollicitatieplicht
voor mensen van 57,5 jaar en ouder echt een probleem is. In de samenleving
worden op tal van terreinen leeftijdsgrenzen gesteld. Als het UWV de criteria
voor de sollicitatieplicht hanteert, kan er sprake zijn van willekeur. Die
criteria vragen als het ware om problemen. De sollicitatieplicht kan beter
gekoppeld worden aan de conjunctuur. Als er weinig tot geen banen zijn, moet
de plicht verzacht worden. Degenen die aantoonbaar mantelzorg verlenen, moeten
ongeacht hun leeftijd ontheffing krijgen.Mevrouw Koser Kaya (D66) merkt op dat het
SER-advies en de kabinetsreactie daarop stappen in de goede richting zijn.
De arbeidsmarkt moet flexibeler worden opdat mensen gemakkelijker weer aan
de slag komen. Het ontslagstelsel moet aangepast worden, want het huidige
zorgt voor nodeloos veel bureaucratie. Werkgevers durven geen medewerkers
meer in dienst te nemen uit angst niet van hen af te komen als het anders
uitpakt dan gehoopt. Werknemers zijn aan allerlei beperkingen gebonden als
zij van baan willen veranderen. De ontwikkeling van de wereldeconomie eist
dat er sneller gereageerd moet kunnen worden op veranderingen.De WW moet gericht zijn op het overbruggen van relatief korte perioden
van werkloosheid. Terecht wordt de maximale duur van de WW aangescherpt en
is de kortdurende uitkering relatief gunstig. Een verbetering van de eerdere
plannen van het kabinet is dat nu ook jongeren een beroep op de WW kunnen
doen. De fractie van D66 geeft het kabinet groen licht om verder te gaan op
de ingeslagen weg.Toch zijn er enkele kanttekeningen te plaatsen. Er komt een IOW voor 50-plussers
en een IOW voor 60-plussers. Gezien de huidige praktijk is daar wel wat voor
te zeggen, maar het gevaar is dat met allerlei nieuwe regelingen de afschaffing
van de vervolguitkering in de WW ongedaan wordt gemaakt en ouderen gevangen
blijven in een uitkering. Het kabinet stelt een horizonbepaling tot 2011 en
een evaluatie in 2010 voor. Als straks echter de economie aantrekt en de vergrijzing
echt effecten krijgt, is er een ruim arbeidsaanbod nodig. Daarop gelet, dient
de IOW in 2008 geëvalueerd te worden.Voor degenen die geen hoge lasten hebben, kan het aantrekkelijk zijn eerst
een tijd flexibel te werken, vervolgens twee maanden vakantie te nemen met
een WW-uitkering van 75% en daarna weer naar een uitzendbureau te stappen.
Hoe groot is het gevaar dat de nieuwe regeling uitnodigt tot oneigenlijk gebruik?Het denken over de WW mag niet stil blijven staan. De SER zal in het volgende
advies voor de middellange termijn ingaan op de toekomst van de sociale zekerheid.
Daarbij moet de levensloopregeling zeker betrokken worden, zodat WW'ers
hun uitkering daarmee kunnen aanvullen.Vooralsnog steunt de fractie van D66 de plannen van het kabinet voor de
financiering van de WW. Het is echter vreemd dat de WW na een bepaalde periode
wordt medegefinancierd door niet-WW-gerechtigden. Als de sociale partners
consequent zijn, moeten zij zeggen dat bij een financieringstermijn van 6
maanden ook een maximale uitkeringsduur van 6 maanden past. Het probleem wordt
echter bij het kabinet gelegd. D66 staat niet afwijzend tegen het op langere
termijn verdelen van de WW- en wachtgeldpremie voor werkgevers en werknemers
en het afschaffen of verkleinen van de franchise. Dit laatste heeft als voordeel
dat alle werknemers meebetalen aan de WW en dat de kosten niet afgewenteld
worden op degenen met middeninkomens. Er zijn echter op korte
termijn allerlei kostbare maatregelen nodig om het koopkrachtverlies te compenseren,
terwijl de voordelen van de financieringsverschuiving niet erg duidelijk zijn.
De sociale partners zullen beter uitgewerkte en onderbouwde voorstellen moeten
doen.Zowel de werkgever als de werknemer is gebaat bij duidelijke kaders waarbinnen
zij de arbeidsovereenkomst kunnen beëindigen. Het huidige stelsel is
te log, te ingewikkeld en te kostbaar. Partijen moeten na onderling overleg
uit elkaar kunnen gaan of door tussenkomst van de kantonrechter de arbeidsovereenkomst
laten beëindigen. Ontslag op staande voet moet in de huidige vorm blijven
bestaan. De verwijtbaarheidstoets door het UWV moet beperkt blijven tot ontslag
op staande voet. De bulk van ontslagzaken bestaat uit pro-formaprocedures
die alle betrokkenen onnodig belasten. Alleen om te voorkomen dat het recht
op WW in gevaar komt, wordt het CWI of de kantonrechter ingeschakeld. Het
door het kabinet geïntroduceerde criterium «voorzienbaar gevolg
van verwijtbaar gedrag jegens de werkgever» houdt de onzekerheid juist
in stand. Er zullen alsnog massaal pro-formaprocedures nodig zijn omdat niemand
bij voorbaat weet hoe het UWV hierover zal oordelen. Het ontslagrecht moet
de bescherming van de werknemer als basis houden.Het duale ontslagstelsel moet worden afgeschaft door de rol van het CWI
te schrappen. Bij een ongewenste uitslag stapt men vaak alsnog naar de kantonrechter.
Dit leidt niet alleen tot dubbele procedures, maar laat partijen ook onnodig
lang in onzekerheid en brengt veel extra kosten met zich. Veel MKB-werkgevers
bewandelen nog de ontslagroute via het CWI, maar na het grotendeels afschaffen
van de verwijtbaarheidstoets verliest dit instrument aan relevantie. Het CWI
kan trouwens helemaal worden opgedoekt, want de reïntegratiemarkt werkt
evenmin, behalve om mensen van het kastje naar de muur te sturen. Dat kost
miljarden. De betrokkenen moeten een persoongebonden budget krijgen en de
reïntegratiebedrijven moeten afgerekend worden op duurzame plaatsingen.
Dan blijft er een louter administratieve taak voor het UVW over.De kantonrechtersformule kan in de wet worden opgenomen. De fractie van
D66 staat open voor discussie over de precieze hoogte van het vermenigvuldigingspercentage.
Een en ander mag echter niet in mindering worden gebracht op de uitkering.
Bovendien toetst de Belastingdienst of de ontslagvergoeding geen verkapte
VUT-uitkering of prepensioen is.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie) is
ervan overtuigd dat een herziening van de WW nodig is en is blij dat daar
een breed draagvlak voor is. Het unanieme SER-advies biedt het kabinet handvatten
om de nieuwe WW vorm te geven. De nieuwe plannen zijn gunstiger voor jongeren
en starters en minder gunstig voor ouderen. Daarom is het goed dat er compenserende
maatregelen voor ouderen zullen worden genomen. Mensen van 60 jaar en ouder
moeten een arbeidsverleden hebben van 25 jaar. Is deze bepaling niet ongunstig
voor herintredende vrouwen? De regeling wordt geëvalueerd in 2010, maar
de horizon ligt in 2011. Het lijkt logisch om eerst de resultaten van de evaluatie
af te wachten en pas daarna te besluiten of de regeling wordt voortgezet.De SER adviseert het verzorgingsforfait ruimer in te vullen door de verzorging
van naasten gelijk te stellen met tijdvakken waarin loon uit arbeid is ontvangen.
Klopt het dat de minister met het UWV in overleg wil treden om dit uitvoeringstechnisch
te regelen?Het kabinet stemt in met het SER-voorstel om het UWV en de gemeente de
bevoegdheid te geven om in individuele gevallen een werknemer ontheffing te
verlenen van de sollicitatieplicht. Terecht worden mantelzorg en vrijwilligerswerk
expliciet als gronden daarvoor genoemd. Het is vreemd dat het kabinet tevoren
al stelt dat dit slechts zeer incidenteel mag voorkomen. Het zal moeten blijken
hoeveel mensen van deze mogelijkheid gebruik moeten maken. Daarnaast wordt
gesteld dat economisch moeilijk tijden geen reden kunnen zijn.
Ook dat wekt bevreemding, want individuele kenmerken van een werkzoekende
kunnen verband houden met de economische situatie.De onverkorte toepassing van het LIFO-beginsel heeft haar langste tijd
gehad. Toepassing van het afspiegelingsbeginsel kan er echter ook toe leiden
dat een werkgever gedwongen is werknemers te ontslaan die hij liever had gehouden.
De werkgever is vooral gebaat bij maatwerk en daarom wil het kabinet de sociale
partners de mogelijkheid geven ontslagcriteria in de cao op te nemen. Zal
dit niet leiden tot een overmaat aan ontslagregels? Voor de werknemer wordt
het onduidelijker, want per bedrijfstak gelden andere regels. Bovendien kunnen
de ontslagregels per onderhandelingsronde worden veranderd. Het is beter om
uniforme regels op te stellen. MKB-Nederland suggereert gebruik te maken van
het onmisbaarheidscriterium. Als de onmisbaarheid objectief toetsbaar is,
lijkt dit een goede basis voor een flexibeler ontslagrecht.De SER wil bij de beperking van de toets op de verwijtbare werkloosheid
verder gaan dan het kabinet. Aangezien de voorstellen van het kabinet niet
zullen leiden tot een sterke vermindering van het aantal pro-formazaken, lijkt
het beter op dit punt de SER te volgen.Mevrouw Huizinga is blij dat de minister terug is gekomen op zijn onzalige
voornemen om de ontslagvergoedingen te verrekenen met de WW-uitkering, maar
het is verontrustend dat deze voorstellen nog niet definitief in de ijskast
terecht zijn gekomen. Het is tijd om werk te maken van een maximering van
de ontslagvergoeding.Kan de minister meer duidelijkheid geven over de inwerkingtreding van
de nieuwe regeling? Welke onderdelen moeten per 1 januari 2006 ingaan?
Het mag zeker geen haastklus worden. Voorkomen moet worden dat de onderscheiden
onderdelen verbrokkeld worden gepresenteerd. Er is vooral behoefte aan transparantie
en duidelijkheid.Het kabinet vraagt terecht aandacht voor reïntegratie. Uiteindelijk
gaat het erom dat betrokkenen weer aan het werk komen. Op dit punt valt echter
nog het nodige te verbeteren. Er circuleert een verhaal over nepopleidingen
in de ICT. Reïntegratiebedrijven moeten worden gecertificeerd. Als de
reïntegratie niet wordt verbeterd, zal ook deze aanpassing van de WW
er niet toe leiden dat meer mensen aan het werk komen.De heer Weekers (VVD) poneert de in zijn ogen
prikkelende stelling dat het zowel het kabinet als de SER ontbreekt aan gevoel
voor urgentie op het punt van de werkgelegenheid in en de concurrentiekracht
van Nederland. Daarmee is ook het aanpassingvermogen van het bedrijfsleven
in het geding. Afgezien van de aanzienlijke bekorting van de duur van de WW
en de technische verbetering van het systeem, behelst de kabinetsreactie op
het SER-advies vooral veel geneuzel in de marge. Het bieden van kansen op
werk is inderdaad de beste vorm van sociale zekerheid. De Deense arbeidsmarkt
is dynamisch. Daar is men niet bang dat men lang werkloos wordt, want men
weet dat men snel een nieuwe baan kan vinden. «Easy to fire» betekent «easy
to hire». Direct na het uitbrengen van de huidige adviezen is al besloten
tot een toekomstbestendig middellangetermijnadvies. Kennelijk vindt zowel
het kabinet als de SER dat het op termijn anders moet.Banen worden gecreëerd door het bedrijfsleven en meer in het bijzonder
door het midden- en kleinbedrijf. Uit een onlangs gepubliceerd onderzoek blijkt
dat 64% van de werkgevers soms tot vaak twijfelt over het aannemen
van nieuwe medewerkers omdat het moeilijk is om personeel te ontslaan. Kennelijk
is de ontslagbescherming van werknemers zo goed dat zij banen kost. De SER
adviseert dan ook terecht om de verwijtbaarheidstoets af te schaffen met uitzondering
van ontslag op staande voet. Gebeurt dit niet, dan blijft men doorgaan met
het opvoeren van toneelstukjes, zowel bij het CWI als bij de kantonrechter.
Het CWI moet zich vooral op de toekomst richten. De vacaturematch
is nog onvoldoende. Het moet mensen afrekenen op hun inspanningen om aan het
werk te komen.De VVD wil af van het duale ontslagstelsel. Het Besluit buitengewone arbeidsverhoudingen
1945 – wetgeving in het kader van de wederopbouw – moet geschrapt
worden. Men moet terug naar de basis van het arbeids- en ontslagrecht. De
ontslagvergoeding moet bij wet geregeld worden. Wanneer het arbeidscontract
bij de rechter wordt ontbonden, krijgt een werknemer geld mee, maar volgt
de werkgever de procedure via het CWI dan krijgt de werknemer niets. Daarin
moet de goede middenweg worden gevonden. Het arbeidscontract moet kunnen worden
ontbonden met inachtneming van de opzegtermijn. De ontslagvergoeding moet
worden genormeerd en het leeftijdscriterium geschrapt, want dat laatste belemmert
het aannemen van ouderen. De kantonrechter kan van de genormeerde bedragen
afwijken als een van de partijen in gebreke is gebleven. Daarnaast moet het
onmisbaarheidscriterium worden uitgewerkt.Dit eenvoudige, transparante ontslagsysteem staat uiteraard op gespannen
voet met het voornemen om ontslagregels in de cao op te nemen. Dat leidt alleen
maar tot nog meer regelingen. Bovendien is vaak niet duidelijk onder welke
cao een bedrijf valt. Het gevaar van verrekening van de ontslagvergoeding
met de WW is verstarring van de ontslagpraktijk.Pluspunten van de WW-voorstellen zijn de simpele systematiek en de verbetering
van de positie van jongeren. Het is op zich goed dat de WW wordt bekort en
niet meer als VUT-regeling gebruikt kan worden. De VVD wil echter een stap
verder. In Duitsland krijgt men bijvoorbeeld maximaal anderhalf jaar WW. De
verhoging van de uitkering van 70% tot 75% is te veel van het
goede.Er was verwarring over de brief van de staatssecretaris over de stamrechten
en de ontslagvergoeding. Het is echter nooit de bedoeling geweest om de zuivere
ontslagvergoedingen aan te pakken. In de nieuwe brief is dit nog eens verduidelijkt.
Als de meerderheid van het parlement besluit om de VUT-regelingen aan te pakken,
zullen de sluiproutes moeten worden afgesloten.De heer Varela (LPF) constateert dat het noodzakelijk
is om het ontslagrecht aan te passen. De internationale concurrentie wordt
steeds heviger en de mobiliteit van het bedrijfsleven neemt steeds meer toe.
Landen binnen Europa moeten met elkaar concurreren als vestigingsplaats van
bedrijven. Een soepel ontslag is daarvoor een basisvoorwaarde. Daardoor kan
de kostprijs van arbeid omlaag en wordt er uiteindelijk meer werkgelegenheid
geschapen. Pas als het economisch zeer goed gaat, zijn ondernemers, ook in
het MKB, bereid om personeel aan te trekken. Piekdrukte of beginnende economische
groei wordt opgevangen door uitzendkrachten die uiteindelijk veel duurder
zijn dan eigen personeel. Mede hierdoor loopt Nederland economische groei
mis.Een flexibeler arbeidsmarkt is noodzakelijk. De bezem moet door de wetgeving
terzake. Het loslaten van het LIFO-beginsel en de lichte versoepeling van
de CWI-toets bij ontslag op bedrijfseconomische gronden zijn qua intentie
goede voorstellen, maar voor een werkelijke flexibilisering van de arbeidsmarkt
gaan zij nog niet ver genoeg. Het is jammer dat de invloed van de sociale
partners toeneemt. Ontslag is bij uitstek een zaak tussen werkgever en werknemer.
Het overhevelen van regelingen naar het arbeidsvoorwaardenoverleg is meer
een stap zijwaarts dan dat er voortgang wordt geboekt. De individuele werkgever
krijgt nog onvoldoende ruimte om zelf in overleg met de werknemer overeenstemming
te bereiken over het ontslag. Is de minister bereid om de preventieve toets
door het CWI bij ontslag op bedrijfseconomische gronden af te schaffen?De overgang van het LIFO naar het afspiegelingsbeginsel is geen echte
verbetering. Om het bedrijfsleven concurrerender te maken, moeten werkgevers
in staat worden gesteld om hun bedrijfsvoering te optimaliseren door
minder renderende werknemers te ontslaan en de werknemers met het meeste rendement
in dienst te houden, ook al betekent dit een grotere uitstroom van ouder personeel.
Om dit te voorkomen, moeten werknemers gestimuleerd worden om permanent te
blijven leren. Een en ander kan vorm krijgen via een stelsel van fiscale voordelen.
Als een werkgever niet zelf mag bepalen wie hij in dienst wil houden, wordt
het bedrijfsleven minder competitief.De fractie van de LPF is gecharmeerd van het Deense model. Al leidt invoering
daarvan tijdelijk tot hogere kosten, het uiteindelijk resultaat is wel een
beter functionerende arbeidsmarkt en dus een grotere werkgelegenheid. De kern
van dit systeem is een zeer soepel ontslagrecht, maar daar staat tegenover
dat men ook snel weer een baan kan vinden. Met een goed activeringsbeleid
kan het arbeidspotentieel beter op de vraag worden afgestemd. In Denemarken
kent men een hogere WW-uiterking waardoor werknemers minder problemen zullen
hebben met het ontslag. Een nadeel hiervan is het gevaar van premiestijging.
Hoe ziet de minister het Deense model?Het antwoord van de bewindsliedenDe minister is blij met de brede steun van
de Kamer voor de aanpassing van de WW. Dat geldt ook voor de voorstellen ten
aanzien van het ontslag, zij het dat sommigen nog een aantal stappen verder
willen gaan. Het beleid met betrekking tot vergrijzing, flexibilisering en
internationalisering heeft raakvlakken met de sociale zekerheid en met de
ontslagbescherming. Daarin moet een zeker evenwicht worden gevonden. Met het
oog daarop is op 3 februari 2004 advies gevraagd aan de SER over de toekomstbestendigheid
van de WW. Sinds die tijd is er het nodige gebeurd. Uiteindelijk heeft de
SER een unaniem advies opgesteld over de WW en het ontslagrecht.Dit advies is getoetst aan de volgende criteria. Werknemers en uitkeringsgerechtigden
moeten er in de toekomst op kunnen vertrouwen dat de WW solide is en in samenhang
met het ontslagrecht afdoende inkomensbescherming biedt. De voorstellen dragen
bij aan een aanzienlijke versoepeling van de ontslagpraktijk en daarmee aan
het streven naar meer dynamiek op de arbeidsmarkt. Dat geldt ook voor de voorstellen
inzake de WW. De WW moet zowel jongeren als ouderen voldoende activeren tot
een optimale inzet op de arbeidsmarkt en daarbij is employability een centrale
invalshoek. In het kader van deze voorstellen zijn deregulering en terugdringing
van administratieve lasten van groot belang. Gelet op deze criteria is sprake
van een evenwichtig pakket maatregelen dat draagvlak heeft in de samenleving.
Het SER-advies is zeker toekomstbestendig, maar dat wil niet zeggen dat daarmee
de discussie over de WW en het ontslagrecht gesloten is. Deze punten komen
ongetwijfeld terug in het langetermijnadvies, waarbij ook de levensloopregeling
zal worden betrokken.De SER stelt terecht dat een onnodig beroep op de WW allereerst moet worden
voorkomen door een adequaat preventiebeleid. Werkgevers en werknemers op ondernemingsniveau
en de sociale partners op het niveau van de sector zijn hiervoor primair verantwoordelijk.
Als er op microniveau en op mesoniveau geen aandacht is voor het investeren
in en het voorkomen van vernietiging van menselijk kapitaal, hebben de goedbedoelde
aanpassing van de WW en het ontslagrecht geen zin. Terecht is gesignaleerd
dat de SER dit punt onvoldoende heeft uitgewerkt. Het is echter wel met nadruk
benoemd en men zal ongetwijfeld hier dit najaar indringend op ingaan. Bij
cao-onderhandelingen komt scholing trouwens al in steeds sterkere mate aan
de orde, bijvoorbeeld in relatie tot loonmatiging. De O&O-fondsen moeten
offensief worden gebruikt bij de preventie.Met uitzondering van de fractie van de SP, die vooral de nadruk legt opinkomensbescherming, is er in de Kamer steun voor de wijziging van
de polisvoorwaarden in de WW. De WW-uitkering is bestemd om de tijd te overbruggen
tussen twee banen en niet als een soort surrogaatpensioen. Het is gerechtvaardigd
om ouderen met een lang arbeidsverleden in de overgang naar de nieuwe voorwaarden
een aparte inkomensvoorziening te bieden. De planning is dat een en ander
per 1 oktober 2006 in werking treedt. Er is rekening gehouden met een
gedegen behandeling door beide Kamers en ook de uitvoering zal zich op de
nieuwe wetgeving moeten kunnen prepareren. Het wetsvoorstel inzake de wekeneis
is al deels door de Kamer behandeld. De verwachting is dat dit op 1 april
2006 in werking kan treden. Zowel de uitgaven als de inkomsten zijn verwerkt
in de begroting voor 2006.De voorstellen hebben uitsluitend betrekking op nieuwe gevallen en daarom
is er geen reden voor compensatie. Een collectieve verzekering zoals de WW
kan op het punt van de polisvoorwaarden niet vergeleken worden met een particuliere
verzekering.Het arbeidsverleden is voor de periode tot aan 1998 gebaseerd op leeftijd.
Pas daarna gaat het om de periode die betrokkenen feitelijk gewerkt hebben.
Vrouwen die in de komende tijd op 60-jarige leeftijd in de WW komen, hebben
op grond van hun leeftijd allemaal een arbeidsverleden van 25 jaar of langer.De IOW is een tijdelijke inkomensvoorziening gedurende de omschakeling
naar een systeem waarin de uitkeringsduur ook voor ouderen korter wordt. Een
evaluatie in 2010 is aan de late kant, maar veel eerder is de werking van
de IOW moeilijk te toetsen. De regeling gaat op 1 oktober 2006 in en
uitgaande van een uitkeringsduur in de WW van 28 maanden, komt men pas begin
2009 hiervoor in aanmerking. De minister is bereid om te bezien of andere
elementen van het activeringsbeleid voor ouderen wellicht eerder geëvalueerd
kunnen worden, mede gezien de horizon in 2011. Bij de behandeling van het
wetsvoorstel zal hierover meer duidelijkheid gegeven worden.Nieuw element in het integratiebeleid is het SER-advies voor een poortwachterstoets
na 3 maanden. Daarvan kan een prikkelende werking uitgaan. Dit idee wordt
samen met de ketenpartners verder uitgewerkt. Ook de Raad voor Werk en Inkomen
is hierbij betrokken. Bij uitwerking van deze toets wordt bezien of aangesloten
kan worden bij de werkwijze van het UWV en het CWI, waarbij de reïntegratiecoach
en het ankermodel centraal staan. Bij het reïntegratiebeleid ligt de
nadruk vooral op het verbeteren van het huidige beleid. Het kabinet wil transparantie
op de reïntegratiemarkt. Een aantal betrokken partijen heeft in dit kader
een initiatief genomen waarover de Kamer in september nader wordt geïnformeerd.
De bedoeling is dat er per 1 januari 2006 met een nieuw model gestart
kan worden.De minister zegt toe advies te vragen aan de Commissie Gelijke Behandeling
over de vrijstelling van de sollicitatieplicht in de WW voor vrijwilligers
en mantelzorgers. De bepaling dat individuele gevallen worden getoetst, wil
niet zeggen dat vrijstelling van de sollicitatieplicht tot het uiterste beperkt
moet worden. Daarmee wordt alleen aangegeven dat ieder geval apart wordt bezien
en dat er geen groepen worden vrijgesteld. In de individuele toets worden
alle relevante factoren meegewogen, ook de leeftijd en de situatie op de arbeidsmarkt.
Een recessie is op zichzelf echter geen reden voor een algehele versoepeling.
Het is de bedoeling dat ook deze individuele toets op 1 oktober 2006
van kracht zal worden, maar desgevraagd is de minister bereid om na te gaan
of invoering per 1 januari 2006 tot de mogelijkheden behoort.De SER stelt een geleidelijke verschuiving van de financiering van de
WW voor, waarbij de wachtgeldpremie zal bestaan uit een werkgevers- en een
werknemersdeel en het AWF tripartiet wordt gevoed. Ook wordt voorgesteld om
de franchise af te schaffen. De financieringsstructuur moet aansluiten op
het juiste niveau en ook stimuleren tot een beperkt gebruik van
de WW. De voorstellen van de SER zijn goed op hun consequenties bezien. Invoering
van deze voorstellen – direct of geleidelijk – heeft altijd gevolgen
voor de inkomensverdeling. Het afschaffen van de franchise betekent dat er
ook over een laag deel van het loon premie betaald moet worden. De tripartiete
financiering heeft een verschuiving in de lastenverdeling tussen werkenden
en niet-werkenden tot gevolg. Volgens de SER is compensatie mogelijk, maar
daar is het kabinet nog niet van overtuigd. Hierover wordt nog overlegd met
de sociale partners. Wellicht zijn er op de middellange termijn in combinatie
met andere maatregelen mogelijkheden om een dergelijke financiering in te
voeren.Het pleidooi van de minister voor een kostendekkende premie heeft ertoe
geleid dat volgend jaar een premieverlaging doorgevoerd kan worden, die forser
is dan met het oog op afbouw binnen 5 jaar aangewezen is. Het streven naar
kostendekkende premies staat overigens los van de verdelingsvraag. Bepaalde
koopkrachteffecten kunnen uit de overschotten van de fondsen worden gefinancierd,
maar dat is geen structurele oplossing. Op een gegeven moment zijn de overschotten
verdwenen.Het advies van de SER inzake premiegroepen is een ondersteuning van het
kabinetsvoorstel om dergelijke groepen op basis van contractduur in te voeren.
Sectoren kunnen een zwaarwegend advies uitbrengen over de bandbreedte van
de premiedifferentiatie, mits de verhouding tussen de hoge en de lage premie
voldoende substantieel is. Bij brief van 7 juli jongsleden is de SER
gevraagd om te adviseren over de bandbreedte per sector. Vervolgens heeft
de Stichting van de Arbeid op 18 augustus gevraagd om te mogen adviseren
over mogelijke toespitsing van een dergelijk model op de sectoren. Ook daartegen
is geen bezwaar. Bij de beoordeling van een dergelijk voorstel zal zoals gebruikelijk
ook gekeken worden naar doelmatigheid, administratieve lasten, uitvoeringskosten,
handhaafbaarheid en uitvoerbaarheid. Het kabinet onderschrijft het streven
om langs deze weg de eigen verantwoordelijkheid van partijen voor het verminderen
van de werkloosheid te bevorderen.Het Scandinavische model kent een hoog belastingtarief. De kantonrechtersformule
is geen wetgeving, dus kan daar ook niets uit geschrapt worden door de wetgever.
Het opnemen van elementen uit deze formule in wetgeving leidt tot meer regulering.
Bovendien blijft het mogelijk dat een kantonrechter daar in voorkomende gevallen
van afwijkt.De ontslagtoets door het arbeidsbureau dateert niet uit de periode van
de wederopbouw, maar uit die van de bezetting. De herkomst van een regeling
is van minder belang dan de werking ervan. Deze toets van het CWI heeft nog
steeds een functie. Werkgevers willen vasthouden aan deze preventieve ontslagtoets.
De versoepeling van het ontslagrecht hangt samen met de versterking van de
positie van werknemers. Dat is een uitdaging voor de SER, maar ook voor het
kabinet. Langs die weg kan de ontslagtoets ter discussie komen te staan.De vraag naar maximering van de ontslagvergoeding is voorgelegd aan de
SER. Het aanpakken van ongebreidelde ontslagvergoedingen heeft de sympathie
van de minister. Daarbij komen kwesties aan de orde zoals eventuele verrekening
met de WW, de arbeidsrechtelijke aspecten en de maatvoering. Daarop gelet,
wil hij weten wat de opvattingen hierover zijn van werkgevers, werknemers
en kroonleden alvorens hierover een standpunt te bepalen.Soms hebben kleine veranderingen grote effecten. In afwijking van hetgeen
in de stukken over de verwijtbaarheidstoets is opgenomen, meldt de minister
dat in het wetsvoorstel terzake niet de juridische vorm van het ontslag, maar
de redenen ervan aangrijpingspunt zijn voor de sanctionering. Daarbij wordt
aangesloten bij de redenen zoals omschreven in het privaatrecht bij ontslag
op staande voet. Het gaat dus niet om de formele vraag of iemand op staande
voet is ontslagen of niet, maar om de vraag of het ontslag is gegeven wegens
een van de dringende redenen uit het privaatrecht. Daarmee wordt voorkomen
dat iemand die wel vanwege een van die dringende redenen is ontslagen,
maar waarbij de opzegtermijn in acht is genomen, niet onder de verwijtbaarheidstoets
valt. De minister is bereid, de nadere uitwerking hiervan schriftelijk naar
de Kamer te sturen. De vertaling in wetsteksten zal daarna plaatsvinden.Bij collectieve ontslagen van meer dan twintig werknemers wordt niet langer
de bedrijfseconomische noodzaak getoetst als de werkgever en de bonden daarover
overeenstemming hebben bereikt. In de praktijk blijkt dit namelijk tot vervelende
vertragingen te leiden waardoor een mogelijke herstart of doorstart sterk
wordt bemoeilijkt.Het afspiegelingsbeginsel wordt de hoofdregel bij de bepaling van de ontslagkeuze
bij ontslag op bedrijfseconomische gronden. Daardoor zullen niet langer per
definitie de laatst binnengekomen werknemers – vaak jongeren en vrouwen –
als eersten voor ontslag in aanmerking komen. Werknemers met een langer dienstverband
worden niet meer per definitie ontzien. Dit betreft geen wetswijziging. Als
de Kamer deze lijn steunt, kan de minister het ontslagbesluit dienovereenkomstig
wijzigen.Met de voorstellen wordt tegemoetgekomen aan hetgeen in de aangenomen
motie van de leden Verburg en Bussemaker is opgenomen over employability.
Werknemers en werkgevers worden geprikkeld om de inzetbaarheid op peil te
houden. Daarnaast zal de voorgestelde bijdrageregeling voor ouderen, werkgevers
stimuleren om te investeren in oudere werknemers. Het ligt niet voor de hand
dat de overheid in het ontslagbesluit criteria formuleert voor scholingsinspanningen
van een werkgever. Belangrijkste bezwaren zijn de maatvoering en de diversiteit
van gevallen die zich in de praktijk kunnen voordoen. Dat deel van de motie
kan het beste door de cao-partijen worden ingevuld. Op dat niveau moeten dan
nadere criteria zoals onmisbaarheid worden gesteld. De ontslagbescherming
mag geen mechanische regeling worden. In het middellangetermijnadvies van
de SER zal het thema van de onmisbaarheid ook een rol spelen.Het verschuiven van het accent op contractbescherming naar dat op investeren
in menselijk kapitaal brengt kosten met zich. De hoogte van het bedrag dat
daaraan besteed wordt, is echter niet bepalend, want het gaat om het resultaat.
Werkgevers, werknemers en de overheid zullen hun inspanningen op dit terrein
de komende tijd moeten intensiveren. Er wordt geleidelijk steeds meer in onderwijs
geïnvesteerd.Als het MKB niet tevreden is over de nadere ontslagcriteria bij cao, moet
het de cao niet sluiten.De staatssecretaris verduidelijkt dat de wet
ter ontmoediging van het beroep op VUT-achtige regelingen een lek kent zonder
nadere maatregelen. Werkgevers kunnen het geld dat bestemd is voor de VUT
in stamrechtvrijstellingen omzetten. Op verzoek van de Kamer – het amendement-Verburg/Depla –
zijn de stamrechtenvrijstellingen gehandhaafd en is er een andere oplossing
gevonden om het lek te dichten. In het beleidsbesluit wordt uitgelegd wanneer
betrokkenen de VUT-heffing niet krijgen opgelegd. De belastinginspecteur moet
altijd bewijzen dat er in feite sprake is van een VUT-uitkering om een heffing
te kunnen opleggen. Als het om een laag bedrag gaat, zal de inspecteur dat
nooit kunnen aantonen. Een ontslagvergoeding met stamrechtvrijstelling bij
een reorganisatie zal ook buiten beschouwing blijven. De extra heffing komt
overigens niet ten laste van de werknemer, maar van het betrokken bedrijf.
De staatssecretaris heeft er alle vertrouwen in dat de belastinginspecteurs
de regeling naar redelijkheid en billijkheid zullen uitvoeren. Alleen evidente
pogingen om de wet te omzeilen, zullen worden aangepakt.De hoogte van de ontslagvergoeding is op zichzelf niet relevant. Er wordt
altijd gekeken naar de intentie. Daarop gelet, heeft het geen zin grenzen
aan de ontslagvergoeding te stellen. Er komt geen aparte toets door de Belastingdienst, want deze dienst gaat niet over het WW-traject. Er
is geen sprake van leeftijdsdiscriminatie, zoals dat ook niet het geval is
bij de AOW.Nadere gedachtewisselingMevrouw Noorman-den Uyl (PvdA) wil dat de
staatssecretaris de Commissie Gelijke Behandeling advies vraagt over het eventueel
hanteren van leeftijdsgrenzen bij ontslagvergoedingen. Bedrijven met weinig
werknemers komen in moeilijkheden door deze regeling. De kantonrechtersformule
heeft het voordeel van transparantie. Mevrouw Noorman is benieuwd naar de
nadere advisering van de SER op dit punt.Er wordt te weinig geïnvesteerd in om-, her- en bijscholing. Werkgevers
en werknemers hebben daarin een belangrijke taak maar ook de overheid. Vrijwel
de gehele infrastructuur van het bedrijfsonderwijs is afgeschaft. Op dit terrein
is pionierswerk nodig.Mevrouw Verburg (CDA) informeert wanneer het
conceptbesluit wordt omgezet in een definitief besluit. Uitgangspunt moet
zijn dat bestaande rechten worden gerespecteerd en er moet helder gecommuniceerd
worden.Bij de nieuwe wetgeving inzake de WW moet een zorgvuldig overgangsrecht
gelden. De CDA-fractie kan zich vinden in de genoemde invoeringsdata. Dat
geldt ook voor die van de wekeneis. Per 1 april volgend jaar moet er
ook duidelijkheid zijn over de individuele ontheffing van de sollicitatieplicht.
In andere wetgeving is hier al ervaring mee opgedaan. De evaluatie van IOW
in 2009/2010 is een goed afwegingsmoment. Met het oog daarop is er geen behoefte
aan een horizonbepaling in de wet.Kan de toegezegde nadere informatie over de verwijtbaarheidstoets spoedig
naar de Kamer worden gestuurd? De CDA-fractie wil graag een zorgvuldige afweging
kunnen maken inzake de mogelijkheid tot afwenteling in relatie tot de administratieve
lasten. Is scholing ook onderdeel van het middellangetermijnadvies van de
SER, zodat dit element in het vervolgtraject tot zijn recht kan komen?Mevrouw Van Gent (GroenLinks) stelt dat de
rechten in de sociale zekerheid verminderen, terwijl de werkgelegenheid niet
toeneemt, zeker niet voor de groepen die het toch al moeilijk hebben. Ook
bij de nieuwe WW is sprake van een eenzijdige benadering. De mogelijkheden
worden beperkt, maar de problemen op de arbeidsmarkt worden niet aangepakt.
De fractie van GroenLinks kan deze eenzijdige wetgeving vooralsnog niet steunen.Het gaat de staatssecretaris er kennelijk alleen om, te voorkomen dat
ontslagvergoedingen worden gebruikt als VUT. Verder mag men ermee doen wat
men wil. Komen er maatregelen tegen de exorbitante gouden handdrukken?Het is de heer De Wit (SP) duidelijk geworden
dat de huidige WW verdwijnt. Dit gebeurt vooral uit bezuinigingsoverwegingen
die worden gelardeerd met prachtige verhalen over een eventuele activerende
werking. Het resultaat is dat mensen minder WW krijgen zonder dat de kansen
op de arbeidsmarkt zijn vergroot. Het heeft geen zin brieven te moeten schrijven
als er nauwelijks banen zijn.Mevrouw Koser Kaya (D66) wijst erop dat er
drie mogelijkheden zijn om de rol van het CWI bij ontslag te beperken. In
de eerste plaats is dat bij ontslag in overleg. In de tweede plaats is er
de mogelijkheid dat de werkgever van een werknemer af wil, maar geen ontslag
op staande voet kan geven. In dat geval komt men bij de kantonrechter terecht.
In de derde plaats is er het ontslag op staande voet. De positie van de werknemer
moet worden versterkt door het beperken van de opzegtermijn tot vier weken en het schrappen van de concurrentiebedingen. Een verlaagde
kantonrechtersformule moet in de wet worden opgenomen en mag niet in mindering
worden gebracht op de uitkering. Wat is nog de toegevoegde waarde van de toets
door het CWI? Hoeveel levert het schrappen van die toets op? Dit geld kan
beter voor scholing worden gebruikt.Het spreekt volgens mevrouw Huizinga-Heringa
(ChristenUnie) vanzelf dat de uitkomst van de evaluatie van de IOW niet tevoren
kan vaststaan. De evaluatie is het afwegingsmoment en de horizonbepaling is
minder relevant.De opmerking van de minister dat werkgevers die geen behoefte hebben aan
nadere ontslagregels in een cao, deze dan maar niet moeten ondertekenen is
te kort door de bocht. Werkgevers en werknemers hebben behoefte aan maatwerk,
maar is het wel verstandig dat er per cao verschillende ontslagcriteria zijn?
Kan via het uitwerken van het onmisbaarheidscriterium niet beter worden voldaan
aan de behoefte aan maatwerk?De heer Weekers (VVD) meent dat wijziging
van de systematiek en de polisvoorwaarden van de WW een goed fundament voor
een toekomstig stelsel kan zijn. Het is goed dat de minister de verwijtbaarheidtoets
overeenkomstig het SER-advies wil aanpassen. Bij ontslag met wederzijds goedvinden
hoeft men niet naar het CWI of de kantonrechter. Het is nodig dat de wetgever
zelf een normering voor ontslagvergoedingen in de wet vastlegt. Daarmee kunnen
excessieve vergoedingen worden voorkomen.Het Deense systeem is op een aantal punten zeer interessant. Wil de minister
op korte termijn dat ontslagsysteem en het Deense arbeidsmarktsysteem analyseren
en de resultaten daarvan voorleggen aan de Kamer? Het onmisbaarheidscriterium
zal in het ontslagbesluit moeten worden geregeld. De minister heeft terecht
opgemerkt dat werkgevers een cao niet moeten ondertekenen als zij het niet
met de ontslagcriteria eens zijn. Dat betekent echter wel dat cao's niet
langer algemeen verbindend kunnen zijn. Als de minister op dat punt consequent
is, komt hij uiteindelijk uit bij het Deense systeem.De heer Varela (LPF) meent dat de voorgestelde
maatregelen lang niet ver genoeg gaan. Er zal nog steeds geen sprake zijn
van een echt flexibel systeem. Worden er bij het afspiegelingsbeginsel leeftijdscategorieën
ingevoerd? Is het geen nadeel voor een ondernemer als hij niet zelf de ideale
mix van werknemers kan bepalen? Zit de minister echt te wachten op allerlei
ontslagregelingen en bezwaarprocedures overeengekomen bij cao? Werknemers
hebben recht op een transparant systeem met allerlei objectieve criteria.
Er zijn grote vraagtekens te plaatsen bij de uitvoerbaarheid van het systeem.De minister verduidelijkt dat de kwaliteit
van scholing niet afgemeten kan worden aan het percentage van het bnp dat
eraan besteed wordt. Het enige criterium daarvoor is de output. Dat een ander
land hierin meer investeert dan Nederland wil nog niet zeggen dat dit systeem
daarom navolgenswaardig is. Er is geen misverstand over de dringende noodzaak
om te investeren in menselijk kapitaal.Of het mogelijk is om de individuele ontheffing van de sollicitatieplicht
in de WW eerder in te voeren hangt van het UWV af. Deze verzoeken dienen zeer
zorgvuldig behandeld te worden. De minister is bereid om na te gaan wat er
op dit punt mogelijk is.De aangekondigde brief over de verwijtbaarheidstoets zal nog deze maand
naar de Kamer worden gestuurd. De elementen employability, onmisbaarheid en
scholing zullen expliciet worden voorgelegd aan de SER, tezamen met het verslag
van dit overleg. Door de bijdrage die van werkgevers wordt gevraagd bij het ontslag van
oudere werknemers wordt het gevaar ondervangen dat ouderen de dupe worden
van de bij cao overeengekomen ontslagcriteria. In de cao kunnen in de ontslagcriteria
elementen verwerkt worden die eigen zijn aan de bedrijfstak. Per sector worden
cao's verschillend ingevuld. Flexibiliteit en het kunnen bieden van maatwerk
zijn grote voordelen van een cao.De CWI-toets wordt betrokken bij de discussie over de middellange termijn.
De opbrengst van het schrappen van de preventieve toets door het CWI moet
worden afgezet tegen de lasten van een andere preventieve toets. Het MKB hecht
eraan, tevoren te kunnen nagaan of het ontslag redelijk en billijk is. Wordt
de preventieve toets geheel afgeschaft, dan zal men vaker een beroep doen
op de kantonrechter.Het kabinet meent dat de regelingen voor ouderen een horizonbepaling moeten
hebben. Juist daardoor wordt men geprikkeld om niet af te wachten, maar gezamenlijk
aan de slag te gaan om ouderen langer in het arbeidsproces te houden. De leeftijdscategorieën
worden vastgesteld op het centrale niveau.In het kader van de behandeling van de nota Nieuwe accenten op werk en
inkomen is het Deense model expliciet aan de orde geweest. Naar aanleiding
hiervan is de motie-Weekers aangenomen waarin wordt gevraagd om een alomvattende
visie op de sociale zekerheid. In juli is aangekondigd dat de vervolgnota
voor de zomer van 2006 naar de Kamer gestuurd zal worden.De minister vat zijn toezeggingen als volgt samen:– hij zal advies van de Commissie Gelijke Behandeling vragen en
aan de Kamer zenden;– hij zal bezien of de individuele ontheffing eerder dan 1 oktober
2006 kan worden ingevoerd;– hij zal nog deze maand een brief aan de Kamer schrijven over de
verwijtbaarheidstoets;– hij zal bij de SER de aspecten employability, onmisbaarheid en
scholing met nadruk onder de aandacht brengen in verband met het ontslagrecht
op middellange termijn.De staatssecretaris wijst erop dat werkgevers
met weinig werknemers voor hulp altijd bij de Belastingtelefoon terecht kunnen.Mocht de Staat worden veroordeeld wegens leeftijdsdiscriminatie in het
ontslagrecht, dan zal de staatssecretaris een ander voorstel indienen.Zuivere ontslagvergoedingen blijven buiten beschouwing. Alleen verkapte
VUT-uitkeringen worden aangepakt, waarbij de bewijslast bij de belastinginspecteur
ligt.De staatssecretaris is bereid de regeling op 1 januari te laten ingaan,
tegelijk met de inwerkingtreding van de wet. Daarbij gaat het overigens om
het feitelijk staken van de werkzaamheden en niet om het maken van de afspraken.De voorzitter van de vaste commissie voor Financiën,TichelaarDe voorzitter van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid,SmitsAdjunct-griffier van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid,Esmeijer XNoot1Samenstelling: Leden: Noorman-den Uyl (PvdA), Bakker (D66), De Vries (VVD),
De Wit (SP), Van Gent (GroenLinks), Verburg (CDA), Hamer (PvdA), Bussemaker
(PvdA), Vendrik (GroenLinks), Mosterd (CDA), Smits (PvdA), voorzitter, Örgü
(VVD), Weekers (VVD), Rambocus (CDA), De Ruiter (SP), Ferrier (CDA), ondervoorzitter,
Huizinga-Heringa (ChristenUnie), Bruls (CDA), Varela (LPF), Eski (CDA), Koomen
(CDA), Smeets (PvdA), Douma (PvdA), Stuurman (PvdA), Kraneveldt (LPF), Hirsi
Ali (VVD), Van der Sande (VVD).Plv. leden: Depla (PvdA), Koser-Kaya (D66), Blok (VVD), Kant (SP), Halsema
(GroenLinks), Smilde (CDA), Verbeet (PvdA), Timmer (PvdA), Azough (GroenLinks),
Omtzigt (CDA), Adelmund (PvdA), Nijs (VVD), Visser (VVD), Algra (CDA), Vacature
(algemeen), Vietsch (CDA), Van der Vlies (SGP), Hessels (CDA), Hermans (LPF),
Van Oerle-van der Horst (CDA), Van Dijk (CDA), Van Dijken (PvdA), Blom (PvdA),
Kalsbeek (PvdA), Van As (LPF), Aptroot (VVD), Van Egerschot (VVD).XNoot2Samenstelling: Leden: Van der Vlies (SGP), Crone (PvdA), Bakker (D66),
Hofstra (VVD), De Haan (CDA), Bussemaker (PvdA), Vendrik (GroenLinks), Halsema
(GroenLinks), Kant (SP), Blok (VVD), Ten Hoopen (CDA), ondervoorzitter, Smits
(PvdA), De Pater-van der Meer (CDA), Van As (LPF), Tichelaar (PvdA), voorzitter,
Koopmans (CDA), Gerkens (SP), Van Vroonhoven-Kok (CDA), Varela (LPF), De Nerée
tot Babberich (CDA), Koomen (CDA), Fierens (PvdA), Aptroot (VVD), Smeets (PvdA),
Heemskerk (PvdA), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), Van Egerschot (VVD).Plv. leden: Rouvoet (ChristenUnie), Koenders (PvdA), Dittrich (D66), Balemans
(VVD), Kortenhorst (CDA), Vacature (PvdA), Duyvendak (GroenLinks), Van Gent
(GroenLinks), De Ruiter (SP), De Krom (VVD), Atsma (CDA), Dijsselbloem (PvdA),
Omtzigt (CDA), Eerdmans (LPF), Noorman-den Uyl (PvdA), Mosterd (CDA), Van
Bommel (SP), De Vries (CDA), Hermans (LPF), Mastwijk (CDA), Rambocus (CDA),
Stuurman (PvdA), Luchtenveld (VVD), Blom (PvdA), Douma (PvdA), De Vries (VVD),
Van Beek (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30109-13.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl