Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en Saint Christopher (Saint Kitts) en Nevis inzake de uitwisseling van informatie betreffende belastingen; Mexico City, 2 september 2009; Brief minister
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Staten-Generaal
 1/2
 Vergaderjaar 2009-2010 A
 
 
 
 KST137900
 2009-2010
 A
 
 32 230
 Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en Saint Christopher (Saint
Kitts) en Nevis inzake de uitwisseling van informatie betreffende belastingen;
Mexico City, 2 september 2009
 
 
 
 
 Nr. 
 1
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
 Aan de Voorzitters van de Eerste en van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 27 november 2009
 
 Ter griffie van de Eerste en van de Tweede Kamer der Staten-Generaal ontvangen
op 27 november 2009.
 De wens dat het verdrag aan de uitdrukkelijke goedkeuring van de Staten-Generaal
wordt onderworpen kan door of namens één van de Kamers of door
ten minste vijftien leden van de Eerste Kamer dan wel dertig leden van de
Tweede Kamer te kennen worden gegeven uiterlijk op 27 december 2009.
 
 Overeenkomstig het bepaalde in artikel 2, eerste lid, en artikel 5, eerste
lid, van de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen, de Raad van State
gehoord, heb ik de eer u hierbij ter stilzwijgende goedkeuring over te leggen
het op 2 september 2009 te Mexico City totstandgekomen verdrag tussen
het Koninkrijk der Nederlanden en Saint Christopher (Saint Kitts) en Nevis
inzake de uitwisseling van informatie betreffende belastingen (Trb. 2009,
159).
 
 Een toelichtende nota bij het verdrag treft u eveneens hierbij aan.
 
 De goedkeuring wordt alleen voor Nederland gevraagd.
 
 De minister van Buitenlandse Zaken,
 M. J. M. Verhagen
 
 TOELICHTENDE NOTA
 I. ALGEMEEN
 Inleiding
 De toenemende internationalisering van de economie heeft onder meer tot
gevolg dat steeds meer bestanddelen van het inkomen van Nederlandse belastingplichtigen
in het buitenland worden gegenereerd, ofwel naar het buitenland (met name
laag belastende jurisdicties) worden verplaatst. De informatie die de Belastingdienst
nodig heeft voor het vaststellen van de belastingschuld, dient steeds vaker
uit het buitenland te komen. Hoewel de belastingplichtige verplicht is deze
gegevens te verstrekken, is niet altijd te controleren of dit ook werkelijk
correct gebeurt. Een gebrek aan informatie over inkomensbestanddelen van Nederlandse
belastingplichtigen in het buitenland werkt belastingontwijking en fraude
in de hand. Daarom wordt het steeds meer van belang om hulp van het buitenland
te kunnen inroepen. Nederland is dan ook voorstander van een zo ruim mogelijke
internationale informatie-uitwisseling op het gebied van belastingen.
 In april 1998 heeft de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling
(OESO) het rapport «Harmful Tax Competition, an emerging
global issue» uitgebracht, waarin de lijnen zijn uitgezet voor
de aanpak van schadelijke belastingconcurrentie.
In juni 2000 heeft de OESO het vervolgrapport «Towards
a Global Tax co-operation» vastgesteld. In het kader van dit rapport hebben elf jurisdicties met een bijzonder
belastingregime («participating partners»)
een schriftelijke toezegging aan de OESO afgegeven om de als schadelijk gekenmerkte
fiscale praktijken te beëindigen. Hierop werden deze jurisdicties voortaan
aangeduid als «committed jurisdictions»
(hierna: «gecommitteerde landen»). Tevens hebben de gecommitteerde
landen in die toezeggingen beloofd transparantie en effectieve gegevensuitwisseling
tot stand te brengen. Op 18 april 2002 heeft de OESO in samenwerking
met deze elf gecommitteerde landen de «Model Agreement
on Exchange of Information on Tax Matters» voor de uitwisseling
van gegevens (hierna te noemen: het «OESO-modeluitwisselingsverdrag»)
openbaar gemaakt. Dit OESO-modeluitwisselingsverdrag
vormt de (minimum) standaard voor effectieve gegevensuitwisseling op verzoek.
De OESO beoogt via deze gegevensuitwisseling internationale samenwerking in
belastingaangelegenheden tot stand te brengen en schadelijke belastingconcurrentie
te bestrijden.
 Nederland was namens de OESO-landen co-voorzitter van de onderhandelingsgroep
die dit OESO-modeluitwisselingsverdrag opstelde. Na de totstandkoming van
dit modelverdrag hebben in het kader van het OESO-traject naar een betere
informatie-uitwisseling meer dan dertig gecommitteerde landen dit model onderschreven.
Deze gecommitteerde landen waren echter van oordeel dat, voordat zogenaamde «Tax Information Exchange Agreements» (TIEA’s)
daadwerkelijk tot stand kunnen komen, de OESO dient te zorgen voor wereldwijd
min of meer «gelijke concurrentievoorwaarden» («level playing field»).
Zonder gelijke concurrentievoorwaarden is het risico groot dat de financiële
dienstverlening in landen die overgaan tot meer transparantie en het verschaffen
van informatie, wordt beïnvloed en dat klanten zullen willen uitwijken
naar andere minder«bereidwillige» landen. Bovendien hecht een
laag belastend gecommitteerd land over het algemeen minder belang aan uitwisseling
van fiscale gegevens dan landen met een hogere belastingdruk. De gegevensuitwisseling
zal dan ook veelal eenrichtingsverkeer zijn: Nederland zal dan ook meer informatieverzoeken
aan een laag belastend gecommitteerd land doen, dan andersom.
 De gecommitteerde landen vroegen als compensatie voor dergelijke mogelijke nadelen, om een aantal compenserende voordelen om de concurrentievoorwaarden
zo veel mogelijk gelijk te houden. Tegen deze achtergrond is Nederland in
onderhandeling getreden met een aantal gecommitteerde landen.
 Door recente politieke ontwikkelingen is de discussie over gelijke concurrentievoorwaarden
ingrijpend veranderd. De na de bijeenkomst van de groep twintig economisch
meest belangrijke staten (G-20) op 2 april 2009 door de OESO gepubliceerde
witte, grijze en zwarte lijsten bevatten de landen die respectievelijk de
OESO/normen naleven (wit), landen die gecommitteerd zijn maar nog niet aannemelijk
kunnen maken dat zij de normen naleven (grijs) en non-coöperatieve landen
(zwart). De op de zwarte lijst geplaatste landen zijn inmiddels alle op de
grijze lijst bijgeschreven na politieke verklaringen dat zij zich ook committeren.
Het criterium om van de grijze lijst af te komen is op dit ogenblik of het
betrokken land minstens twaalf overeenkomsten met verplichtingen tot gegevensuitwisseling
heeft gesloten, houdende verplichting tot gegevensuitwisseling conform de
internationale norm. Het vaak met een beroep
op het bankgeheim gebaseerde verzet tegen ruimere gegevensuitwisseling is
hiermee doorbroken. Wereldwijd heeft dit geleid tot een snelle uitbreiding
van het aantal bilaterale onderhandelingen over TIEA’s of belastingverdragen
met een modern artikel 26 (over gegevensuitwisseling) van het OESO-modelbelastingverdrag.
De laatste aanpassing van dit artikel vond plaats bij de publicatie van het
OESO-modelbelastingverdrag 2005. Eén van
de voornaamste elementen van dit moderne artikel 26 van het OESO-modelbelastingverdrag
is dat het de aangezochte staat geen ruimte biedt informatieverstrekking te
weigeren indien deze staat geen eigen (heffings)belang heeft («domestic interest») bij dergelijke informatie. Ook
kan een aangezochte staat informatieverstrekking niet weigeren op grond van
een nationaal bankgeheim.
 Nederland gaat mee in deze ontwikkelingen. Op grond van afspraken die
in OESO-verband zijn gemaakt, hebben enkele OESO-lidstaten, waaronder Nederland,
aangeboden met jurisdicties in een bepaalde regio onderhandelingen aan te
gaan voor het sluiten van een TIEA. Zo heeft Nederland gefungeerd als coördinator
van een multilaterale onderhandelingsronde in het Zuid-Caribisch gebied. Het
Verenigd Koninkrijk fungeerde als coördinator voor het Noord-Caribisch
gebied. Het OESO-secretariaat fungeerde als coördinator voor de Stille
Oceaan. Andere lidstaten kunnen er voor kiezen zich hierbij aan te sluiten.
De onderhavige TIEA vloeit voort uit een dergelijk project.
 Omdat het sluiten van dergelijke verdragen een wereldwijde trend is, zullen
de gecommitteerde landen in de toekomst minder reden hebben om uitgebreide
compenserende voordelen te vragen. In een wereld waarin gegevensuitwisseling
(op verzoek) de nieuwe norm is, zullen de concurrentievoorwaarden door het
sluiten van een TIEA immers niet ingrijpend worden verstoord.
 Verloop van de onderhandelingen met Saint Kitts en Nevis
 Nederland heeft als project coördinator de onderhandelingen gevoerd
met Saint Kitts en Nevis.
 De onderhandelingen verliepen in goede en constructieve sfeer waarbij
Nederland als inzet het OESO-modeluitwisselingsverdrag, met enkele tekstuele
wijzigingen, hanteerde. Met Saint Kitts en Nevis wijkt de uiteindelijk ambtelijk
overeengekomen tekst niet of nauwelijks af van deze inzet. Van belang is dat
in tegenstelling tot de beide andere OESO deelprojecten in deze tekst een
tweede lid in artikel 8 is opgenomen. Alle landen die in het Zuid-Caribische
project meedoen zijn tevens overeenkomstsluitende partij bij het Economische
Partnerschap Overeenkomst tussen de Cariforum staten en de EG en haar lidstaten
(PbEUL 289 van 30/10/2008), dat vanaf 29 december
2008 voorlopig toegepast wordt. Hoofdstuk
6 van dat verdrag bevat een regeling voor de verwerking van persoonsgegevens
die overeenkomt met het niveau van bescherming van persoonsgegevens in Richtlijn
EG 96/45 van het Europees Parlement en de Raad van 24 oktober 1995 betreffende
de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens
en betreffende het vrije verkeer van die gegevens. Door dit hoofdstuk en met
name artikel 199 van het verdrag van overeenkomstige toepassing te verklaren
voor de informatie uitwisseling onder deze TIEA is het niet nodig om met Saint
Kitts en Nevis een Protocol dat met name ziet op de beginselen voor de bescherming
van persoonsgegevens overeen te komen.
 Budgettaire gevolgen en administratieve lasten
 Door het uitwisselen van informatie kan Nederland op een meer adequate
wijze zijn belastingwetgeving toepassen. De informatie-uitwisseling moet worden
gezien in de context van het voorkomen van het ontgaan van belasting, alsmede
de boven beschreven internationale context. Op langere termijn zal het Verdrag
naar verwachting positieve budgettaire gevolgen hebben voor de Nederlandse
schatkist, welke budgettaire gevolgen op dit ogenblik overigens niet nader
te kwantificeren zijn. Gelet op het feit dat met name Nederland om informatie
zal vragen en niet andersom, zijn aan het Verdrag in Nederland geen administratieve
lasten van betekenis verbonden.
 Nederlandse situatie
 De juridische grondslag voor de informatie-uitwisseling met Saint Kitts
en Nevis door Nederland is gelegen in het Verdrag zelf. De Wet op de Internationale
Bijstandsverlening bij de heffing van belastingen (WIB) beoogt de benodigde
nationale maatregelen te treffen, zoals toegang tot de Algemene wet inzake
rijksbelastingen (AWR), tot maatregelen voor informatievergaring, maar ook
tot voorzieningen voor de rechtsbescherming van de burgers. Er bestaan in
Nederland dan ook geen wettelijke belemmeringen om te voldoen aan bepalingen
voor informatie-uitwisseling zoals in het thans voorliggende Verdrag zijn
neergelegd.
 II. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING
 II. Verdrag
 Het Verdrag is grotendeels gebaseerd op het OESO-modeluitwisselingsverdrag.
In de volgende onderdelen is een toelichting opgenomen over de bilateraal
overeengekomen bepalingen, indien en voor zover deze afwijken van de bepalingen
in dit modelverdrag. Daar waar de bepalingen niet substantieel afwijken van
het OESO-modeluitwisselingsverdrag, is de desbetreffende OESO-toelichting
(«commentary») van overeenkomstige toepassing en wordt daarnaar verwezen.
 Artikel 1 (Doel en reikwijdte van het Verdrag)
 Artikel 1 omschrijft in de eerste zin het doel van het Verdrag, te weten
de wederzijdse bijstand door informatie-uitwisseling. Verder wordt opgesomd
om wat voor informatie het hier gaat.
 Artikel 3 (Belastingen waarop het Verdrag van toepassing
is)
 In het OESO-modeluitwisselingsverdrag is aan partijen overgelaten welke
belastingen onder het Verdrag vallen. Dit Verdrag ziet op alle belastingmiddelen,
inclusief de belastingmiddelen die worden ingevoerd na de inwerkingtreding
van dit Verdrag.
 Artikel 4 (Begripsomschrijvingen)
 In artikel 4 zijn diverse definities overeengekomen die inhoudelijk overeenkomen
met het OESO-modeluitwisselingsverdrag.
 Zoals gebruikelijk in belastingverdragen, zal het Verdrag alleen voor
Nederland gelden. Op verzoek van Nederland is voorts in het eerste lid, onder
l, nadrukkelijk bepaald dat het Verdrag alleen zal gelden voor het in Europa
gelegen grondgebied van Nederland, inclusief de buiten het grondgebied gelegen
delen van de Noordzee waar Nederland overeenkomstig het internationale recht
soevereine rechten kan uitoefenen met betrekking tot de zeebodem, de ondergrond
daarvan en de daarboven gelegen wateren (conform de door het Koninkrijk der
Nederlanden aangegane internationale verplichtingen). Deze formulering sluit
buiten Europa gelegen wateren uitdrukkelijk uit.
 
 Wat betreft het begrip «strafrechtelijke belastingzaken» sluiten
beide partijen aan bij de ruime uitleg in de toelichting op het OESO-modeluitwisselingsverdrag.
Strafrechtelijke belastingzaken die Nederland administratiefrechtelijk afdoet,
zullen in Saint Kitts en Nevis ook worden begrepen onder strafrechtelijke
belastingzaken. Tevens vallen onder dit begrip onderzoeken naar fraude die
zouden kunnen leiden tot strafrechtelijke vervolging, waarbij niet relevant
is of er vervolgens ook daadwerkelijk een strafvervolging plaatsvindt. Hierdoor
vallen alle strafbare feiten van artikel 69 van de AWR (opzetdelicten), waaronder
het doen van een onvolledige dan wel onjuiste aangifte, onder het onderhavige
informatieuitwisselingsverdrag. De definitie van «strafrechtelijke belastingzaken»
is van belang voor de toepassing van artikel 13, zie hierna.
 Artikel 5 (Uitwisseling van informatie op verzoek)
 Dit artikel bevat belangrijke bepalingen, waarin conform het OESO-modeluitwisselingsverdrag
is vastgelegd dat de verzochte informatie moet worden uitgewisseld ook als
geen sprake is van een belang voor de eigen nationale belastingheffing of
geen sprake is van een feit dat zowel volgens de wet van de bevraagde partij
als volgens de wet van de vragende partij als strafbaar zou worden aangemerkt
(«dubbele strafbaarheid»). Ook wordt een eventueel bankgeheim
expliciet doorbroken. De gecommitteerde landen hebben zich hierop expliciet
moeten vastleggen in hun OESO-toezegging. Op grond van artikel 5, eerste lid,
van de WIB heeft Nederland geen probleem aan deze bepalingen te voldoen. Ook
Saint Kitts en Nevis heeft de laatste jaren de nationale wetgeving aangepast
om te kunnen voldoen aan de verplichtingen die uit het Verdrag voortvloeien.
 Het vijfde en zesde lid zijn sterk gericht op de uitvoering van de informatie-uitwisseling.
Het gaat om de inrichting van verzoeken door de verzoekende administratie
op een zodanige manier dat gewaarborgd wordt dat de bevraagde partij niet
onnodig wordt lastig gevallen en tijdig kan reageren. In het zesde lid is
een verplichting voor de bevraagde partij opgenomen om spoedig richting de
verzoekende partij aan te geven dat er onvolkomenheden in het verzoek zitten
of dat er belemmeringen zijn om aan het verzoek om informatie te voldoen.
 Artikel 7 (Mogelijkheid een verzoek af te wijzen)
 Dit artikel bevat de uitzonderingen op de verplichting tot informatieverstrekking
op een verzoek. Hoewel de formulering enigszins afwijkt van het corresponderende
artikel in het OESO-modeluitwisselingsverdrag, komt de inhoud daarmee nagenoeg
volledig overeen.
 Artikel 8 (Vertrouwelijkheid)
 De tekst van het corresponderende artikel in het OESO-modeluitwisselingsverdrag
is goeddeels ontleend aan artikel 22, vierde lid, van het op 25 januari
1988 te Straatsburg totstandgekomen Verdrag inzake wederzijdse administratieve
bijstand in fiscale aangelegenheden («WABB-verdrag», Trb. 1991, 4). Naast de geheimhouding en de «doelbinding»
die in dit artikel afdoende worden geregeld (inhoudende dat de gegevens niet
verder mogen worden gebruikt dan het doel waarvoor ze worden verstrekt), zou
de bescherming van persoonsgegevens nog een vraagpunt kunnen zijn. Op grond
van de artikelen 25 en 26 van de EG-richtlijn van 24 oktober 1995 betreffende
de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens
en betreffende het vrije verkeer van die gegevens (Richtlijn 95/46/EEG, PbEG L 281, blz. 31–50) kunnen gegevens worden uitgewisseld
met derde landen die een passend beschermingsniveau bieden.
 Artikel 9 (Kosten)
 Aangezien de informatieverstrekking voornamelijk eenrichtingsverkeer zal
zijn (van Saint Kitts en Nevis naar Nederland) zullen de bepalingen over de
vergoeding van kosten voor het verkrijgen van de informatie door de wederzijdse
bevoegde autoriteiten in onderling overleg nader worden vastgesteld.
 Artikel 10 (Uitvoeringswetgeving)
 Beide landen hebben, naar in de onderhandelingen kon worden vastgesteld,
reeds de voor de toepassing van het verdrag noodzakelijke nationale wetgeving
voorhanden. De bepaling heeft echter toch zin indien in de praktische toepassing
mocht blijken dat er nog nadere regelingen nodig zijn in de nationale wetgeving
van één van beide verdragsluitende partijen. Er rust dan een
internationaalrechtelijke verplichting op de verdragspartij om haar wetgeving
aan te passen opdat het Verdrag effectief kan worden toegepast.
 Artikel 11 (Andere afspraken)
 De mogelijkheden tot samenwerken die zijn neergelegd in dit Verdrag beperken
niet de andere afspraken die zijn gemaakt tussen beide landen wat betreft
de samenwerking op het gebied van belastingzaken.
 Artikel 12 (Procedures voor onderling overleg en arbitrage)
 Dit artikel komt precies overeen met artikel 13 van het OESO-modeluitwisselingverdrag
en schept de mogelijkheid van een procedure voor onderling overleg om eventuele
problemen bij de tenuitvoerlegging of interpretatie van het Verdrag op te
lossen. In het tweede lid wordt de grondslag gelegd voor het in onderling
overleg overeenkomen van uitvoeringsregelingen, onder meer inzake het vaststellen
van standaardformulieren die zullen worden gebruikt voor het doen van verzoeken.
 Artikel 25 van het OESO-modelbelastingverdrag voorziet in haar huidige
vorm in een bindende arbitrageprocedure. In navolging hiervan laat de formulering in het vierde lid ruimte om eventueel te besluiten tot
bindende arbitrage als middel om onderlinge geschillen te beslechten. Een
dergelijk besluit zal dan het karakter hebben van een uitvoeringsovereenkomst.
 Artikel 13 (Inwerkingtreding)
 De datum van inwerkingtreding is afhankelijk van de ontvangst van de laatste
van de twee voor inwerkingtreding noodzakelijke mededelingen dat aan de grondwettelijke
of anderszins vereiste formaliteiten is voldaan.
 Voor niet-strafrechtelijke belastingzaken is het alleen mogelijk verzoeken
om informatie te doen die betrekking hebben op belastingtijdvakken die beginnen
op of na de datum van inwerkingtreding.
 Voor strafrechtelijke belastingzaken, als gedefinieerd in artikel 4, eerste
lid, onderdeel (p), is het belastingtijdvak niet van belang. Dit betekent
dat informatie kan worden ingewonnen zowel voor belastingtijdvakken die liggen
voor de datum van inwerkingtreding van het Verdrag, als voor belastingtijdvakken
die beginnen op of na de datum van inwerkingtreding van het Verdrag.
 Artikel 14 (Beëindiging)
 Partijen kunnen het Verdrag opzeggen. Dit kan plaatsvinden via de diplomatieke
kanalen of door een schriftelijke kennisgeving aan de andere partij. Door
het tweede lid wordt verzekerd dat de Belastingdienst nog zes maanden na een
kennisgeving van opzegging van het Verdrag de tijd krijgt om verzoeken te
doen en in voorbereiding zijnde verzoeken af te ronden.
 III. Koninkrijkspositie
 Het Verdrag zal, wat het Koninkrijk der Nederlanden betreft, alleen voor
Nederland gelden.
 
 De staatssecretaris van Financiën,
 J. C. de Jager
 De minister van Buitenlandse Zaken,
 M. J. M. Verhagen
 
 
 
 
 OESO, Harmful tax competition: an emerging global issue, Parijs: OESO
1998.
 
 
 OESO, Towards a Global Tax co-operation, Parijs: OESO 2000, beschikbaar
via http://www.oecd.org/dataoecd/9/61/2090192.pdf.
 
 
 OESO, Agreement on exchange of information on tax matters (DAFFE/CFA(2002)24/FINAL),
Parijs: OESO 2002, inclusief Commentaar, beschikbaar via http://www.oecd.org/dataoecd/15/43/2082215.pdf.
 
 
 OESO-document DAFFE/CFA(2002)24/FINAL, paragraaf 4, onderdeel I («Introduction»): «An
adequate framework will be jointly established by the OECD and the committed
jurisdictions for this purpose particularly since such a framework would help
to achieve a level playing field where no party is unfairly disadvantaged.»
 
 
 Zie hiertoe: OESO, Overview of the OECD’s Work on Countering International
Tax Evasion, Parijs: OESO 21 april 2009, beschikbaar via http://www.oecd.org/dataoecd/32/45/42356522.pdf.
Op pagina 6 van dit document wordt een rapport aangekondigd , waarin het Global
Forum on Taxation van de OESO de OESO-normen nader uiteenzet. Bovendien zal
in dat rapport per jurisdictie sterke- en zwakke punten op het gebied van
transparantie en informatievoorziening uiteen gezet worden.
 
 
 OESO, Articles of the model convention with respect to taxes on income
and on capital, Parijs: OESO 2005, beschikbaar via http://www.oecd.org/dataoecd/50/49/35363840.pdf.
 
 
 Zie http://www.consilium.europa.eu/applications/Accords/details.asp?cmsid=297&id=2008034&lang=EN&doclang=EN.
 
 
 Die toelichting bevindt zich achter de tekst van het OESO-modeluitwisselingsverdrag.