Governance in de zorgsector; Verslag werkbezoek aan Parijs van 6 tot 10 juli 2009
Staten-Generaal — Kamerstuk Verslag van een werkbezoek
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2008-2009
 
 
 
 KST134228
 2008-2009
 
 32 012
 Governance in de zorgsector
 
 
 
 
 Nr. 
 3
 VERSLAG VAN EEN WERKBEZOEK
 Vastgesteld 2 september 2009
 Een delegatie uit de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en
Sport heeft van maandag 6 tot vrijdag 10 juli 2009 een werkbezoek aan
Parijs gebracht om zich te oriënteren op het Franse beleid inzake het
zorgstelsel in het algemeen en ziekenhuiszorg in het bijzonder, waarbij de
volgende thema’s centraal stonden: good governance, kwaliteitsborging,
toezicht, de financieringsstructuur, de relatie tussen publieke en private
zorgaanbieders en de stand van de medische innovatie.
 
 De delegatie bestond uit de leden Smeets (voorzitter, PvdA), Schermers
(CDA), Smilde (CDA), Van der Veen (PvdA), Van Gerven (SP) en Blok (VVD). De
delegatie werd begeleid door de griffier van de commissie, Teunissen.
 
 Tijdens haar verblijf in Parijs heeft de delegatie gesprekken gevoerd
met collega-parlementariërs van de Assemblée Nationale en de Sénat,
medewerkers van het ministerie van volksgezondheid, vertegenwoordigers van
het Collectif Interassociatif de la Santé (CIS) (koepel van consumenten-
en patiëntenverenigingen), van de Fédération de l’Hospitalisation
Privée (FHP) (federatie van privéziekenhuizen), de Haute Autorité
de la Santé (HAS) (instantie die o.m. verantwoordelijk voor de accreditatie
van de Franse ziekenhuizen), de Fédération Hospitalière
de France (federatie van overheidsziekenhuizen), de Mutualité Francaise
(aanvullende verzekeraars), de Conseil National de l’Ordre des Médecins
(de koepel van artsen die o.a. tot taak heeft te waken over de kwaliteit van
de medisch specialistische zorg) en de Caisse Nationale d’Assurance
Maladie des Travailleurs Salariés (CNAMTS) (de nationale organisatie
van de verplichte verzekering).
 Een bezoek op locatie werd gebracht aan Genopole te Evry (voorstad van
Parijs); een centrum voor (medische) innovatie en biotechnologie.
 
 Onderstaand verslag is een weergave van de indrukken die tijdens de diverse
gesprekken zijn opgedaan. Het programma van het werkbezoek is als bijlage
bij dit verslag gevoegd. De tijdens de gesprekken uitgereikte handouts/factsheets
zijn ter inzage gelegd op het commissiesecretariaat.
 
 Uitdrukkelijk wenst de delegatie haar erkentelijkheid uit te spreken aan
het adres van al diegenen die een bijdrage hebben geleverd aan de voorbereiding
van dit bezoek. Met name spreekt de delegatie haar waardering uit voor de
gastvrijheid en openhartigheid die is geboden door H.M. Ambassadeur te Parijs,
de heer Siblesz. Tenslotte spreekt de delegatie een speciaal woord van dank
in de richting van de heer Gerk Numan, VWS-attaché te Parijs, voor
de inspanningen die hij zich heeft getroost in het kader van de voorbereiding
van het werkbezoek, en voor de voortreffelijke wijze waarop hij de delegatie
tijdens het werkbezoek heeft begeleid.
 
 De voorzitter van de delegatie,
 Smeets
 De griffier van de delegatie,
 Teunissen
 
 
 
 
 
 
 
 
 Inhoudsopgave
 
 
 
 
 
 
 
 0.
 Enkele cijfers
 
 
 
 
 
 
 1.
 Curatieve zorg in Frankrijk 
 
 
 1.1.
 Enkele karakteristieken 
 
 
 1.2.
 Organisatie ziekenhuiszorg
 
 
 1.3.
 Extramurale curatieve zorg 
 
 
 1.4.
 Het Franse stelsel van sociale zekerheid 
 
 
 1.5.
 Ziekenhuisfinanciering
 
 
 
 
 
 
 2.
 Problemen waarmee de Franse gezondheidszorg wordt
geconfronteerd 
 
 
 
 
 
 
 2.1.
 Goede prestaties maar moeite met kostenbeheersing 
 
 
 2.2.
 Tekorten op de sociale zekerheid
 
 
 2.3.
 Veel artsen maar slecht gespreid 
 
 
 2.4.
 Groeiende ongelijkheid qua toegang tot de zorg
 
 
 
 
 
 
 3.
 Herstructureringsplannen Franse gezondheidszorg
 
 
 
 
 
 
 3.1.
 Algemeen 
 
 
 3.2.
 Enkele speerpunten in de Wet Bachelot 
 
 
 3.2.1.
 Algemeen 
 
 
 3.2.2.
 Meer aandacht voor preventie, vooral gericht
op jeugd 
 
 
 3.2.3.
 Betere spreiding en bereikbaarheid van artsen 
 
 
 3.2.4.
 Sterkere rol regio
 
 
 3.2.5.
 Ziekenhuis als bedrijf 
 
 
 
 
 
 
 4.
 Reacties uit de samenleving 
 
 
 
 
 
 
 4.1.
 Politiek 
 
 
 4.2.
 Organisaties
 
 
 
 
 
 
 5.
 Telegeneeskunde 
 
 
 
 
 
 
 6.
 Bezoek aan Genopole, het Franse centrum voor
genetisch onderzoek te Evry
 
 
 
 
 
 
 7.
 Programma werkbezoek
 
 
 
 
 FRANKRIJK
 0. Enkele cijfers
 
 
 
 
 
 
 
 
 Nederland
 Frankrijk 
 
 
 
 
 Bevolking 
 16,4 mln. 
 64,4 mln. 
 
 
 Levensverwachting
 76,5 (man) 
 77,3
(man)
 
 
 
 81,8 (vrouw) 
 83,6 (vrouw) 
 
 
 Uitgaven gezondheidszorg
 9,2% BNP 
 11,1% BNP 
 
 
 Uitgaven geneesmiddelen 
 € 251 p.inwoner 
 € 437 p.inwoner
 
 
 
 
 1. Curatieve zorg in Frankrijk
 1.1. Enkele karakteristieken
 De curatieve zorg is van zeer goede kwaliteit. Er is niet of nauwelijks
sprake van wachtlijsten. Het is een open systeem met een grote vrijheid van
daarbinnen werkzame actoren, waar echter wel een prijskaartje aan hangt in
die zin dat de tariefstructuur de kosten niet voor 100% vergoed. De
toegang tot het systeem is echter niet voor iedereen gelijk. Personen met
de laagste inkomens worden relatief vaak door medisch specialisten geweigerd.
 Er is een groot tekort op de sociale zekerheid.
 1.2. Organisatie ziekenhuiszorg
 Frankrijk heeft een zeer divers aanbod van zorginstellingen en beschikt
over veel ziekenhuisbedden. Het is een mix van overheids- (66 procent) en
privéziekenhuizen.
 
 • 4 156 intramurale zorginstellingen
 • totale capaciteit: 452 000 bedden
 • 1 304 overheidsziekenhuizen met publieke taak (294 000
bedden; gemiddelde capaciteit 225 bedden) met artsen in loondienst als volgt
verdeeld:
 – omvat 2/3 van de totale beddencapaciteit
 – 31 centres hospitaliers universitaires
 – 520 centres hospitaliers généraux
 – 90 centres hospitaliers spécialisés
 – 349 hôpitaux locaux
 • 1 408 privéklinieken met winstoogmerk (95 000
bedden; gemiddelde capaciteit 67 bedden) voor veelal specialistische chirurgie.
Winstuitkering (een kwestie van definiëring) gaat in de richting van
aandeelhouders.
 • 1 444 privéklinieken (vaak ontstaan op initiatief van
religieuze ordes, het Rode Kruis en bepaalde stichtingen) zonder winstoogmerk
(63 000 bedden; gemiddelde capaciteit 43 bedden). Veel kankerinstituten
vallen in deze categorie. Kent geen winstuitkering aan derden; wel aan de
stichting of een (deel van de) maatschap.
 • ziekenhuispersoneel: 891 000, waarvan 88 000 artsen.
 
 De overheidsziekenhuizen hebben een breed takenpakket, inclusief publieke
gezondheidszorg, terwijl privéziekenhuizen zich richten op bepaalde
segmenten (kraamzorg, spoedeisende hulp, chirurgie). Frankrijk telt veel kleine
locale perifere ziekenhuizen met een geringe omzet, met vaak de burgemeester
als voorzitter van de raad van bestuur i.v.m. andere in het geding zijnde
belangen dan gezondheidszorgbelangen (locale werkgelegenheids- in casu electorale
belangen). Hun functioneren wordt steeds meer ter discussie gesteld, omdat
er te weinig verrichtingen (vooral chirurgie) plaatsvinden om
voldoende kwaliteit te waarborgen. Een groot aantal artsen/specialisten is
lid van het parlement.
 Het ministerie van volksgezondheid bepaalt hoeveel geld er naar de ziekenhuizen
gaat op basis van een regionale verdeelsleutel. Verzekeraars onderhandelen
met de vrijgevestigde specialisten, waarmee zij productieafspraken maken,
en niet met de ziekenhuizen. Met de patiënt wordt door de specialist
onderhandeld over het tarief.
 1.3. Extramurale curatieve zorg
 Deze bestaat uit:
 • Huisartsen
 • Zelfstandig vrijgevestigde medisch specialisten
 • Laboratoria (analyses médicales)
 • Radiologie
 • Apotheken
 
 De Assurance Maladie (de basisverzekeraar) sluit convenanten met de zelfstandig
vrijgevestigde medisch specialisten (médecine de ville) over zorg en
tarieven.
 Anders dan in Nederland beoefenen de vrijgevestigde medisch specialisten
hun praktijk niet uit in een maatschap binnen een ziekenhuis maar zijn vaak
zelfstandig buiten het ziekenhuis gevestigd.
 Frankrijk telt 315 artsen per 100 000 inwoners (Nederland 192 per
100 000), die echter slecht gespreid zijn over het grondgebied (zie verder
hoofdstuk 2.2.). Een bonus wordt gegeven aan artsen die zich in regio’s
met artsentekorten vestigen (de zgn. woestijngebieden).
 1.4. Het Franse stelsel van sociale zekerheid
 In Frankrijk is de verzekering tegen ziektekosten onderdeel van het sociale
zekerheidsstelsel (Sécurité Sociale), waarbinnen iedereen verplicht
verzekerd is .
 Het ziektekostenstelsel bestaat uit twee niveaus: de basisverzekering
(Assurance Maladie) die verplicht en publiekrechtelijk is, en de aanvullende
verzekering (Assurances Complémentaires). De Caisse Nationale d’Assurance
Maladie des Travailleurs Salariés (CNAMTS) is de nationale organisatie
van de verplichte verzekering, en wordt uitgevoerd door organen op nationaal,
regionaal en departementaal niveau (de Caisses d’Assurance Maladie).
 
 De financiering van de sociale zekerheid (Sécurité Sociale)
bestaat uit drie bronnen:
 – premies die worden geheven over het loon (ongeveer 70 procent
van de inkomsten)
 – belastingen (contribution générale généralisée)
 – eigen bijdragen
 Voor de vrijwillige aanvullende verzekering betaalt de verzekerde een
premie.
 
 Alle Fransen zijn in principe verzekerd voor ziektekosten via de Assurance
Maladie, die gemiddeld 75 procent van het pakket van de basisverzekering vergoedt.
In geval van chronische ziekte wordt 100 procent van de kosten vergoed. De
overige 25 procent komt voor rekening van de aanvullende zorgverzekering en
de patiënt (eigen bijdragen). 92 procent van de Franse bevolking is aanvullend
verzekerd. Behalve aanvullende vergoedingen op het basispakket vergoeden de
aanvullende verzekeraars zorg die niet in de basisverzekering zit, zoals de
tandarts en de oogarts. De aanvullende verzekeraars nemen 12 procent van de
uitgaven voor de gezondheidszorg voor hun rekening.
 
 De Caisse Nationale d’Assurance Maladie des Travailleurs
Salariés (CNAMTS), de niet op winst maken gerichte overheidsverzekeraar
voor de zorgsector, met 82 000 medewerkers in dienst met een budget van
ruim € 157 miljard, bepaalt het beleid inzake risicobeheer en leidt
het netwerk van uitvoerende instanties. De afgelopen jaren heeft er een verandering
in de taakuitoefening plaatsgevonden: van uitbetaal- naar risicobeheerkas.
Voor het beheer van risico’s in ziekenhuizen is een informatiesysteem
in het leven geroepen. In dat kader wordt onderzoek gedaan naar verschillen
per departement qua verrichtingen. Een belangrijk element om risico’s
te inventariseren is het begeleiden van patiënten om bepaalde risico’s
te vermijden (bij voorbeeld suikerziekte). Veel aandacht wordt geschonken
aan preventie: zo is een informatiecampagne gevoerd om het gebruik van antibiotica
terug te dringen met als resultaat een verminderd gebruik van 25 procent.
Er worden bijeenkomsten met ziekenhuisdirecties gehouden over o.a. best practices,
het ontwikkelen van prestatie-indicatoren en om bindende afspraken te maken
over bij voorbeeld medicijngebruik terug te dringen (in 2007 € 47
mln. bespaard). Een project is gestart dat erop is gericht om alle aanvragen
voor ziekenhuis-opnames vooraf voor advies/instemming voor te leggen aan een
deskundig arts.
 Naast de rol van verzekeraar beheert de CNAMTS ook ziekenhuizen, en levert
ook medische nazorg (revalidatie, verpleeghuiszorg).
 
 Door een delegatielid werd de vraag gesteld of het ziekenhuis c.q. de
regionale directeur van de CNAMTS een beloning ontvangt in het kader van het
risicobeheer bij ziekenhuizen. In reactie daarop werd het volgende naar voren
gebracht. Het financiële voordeel vloeit terug in de ziekenhuiskas. Met
zorginstellingen worden meerjarige beheerscontracten gesloten, waarbij het
financiële voordeel de regionale CNAMTS toekomt. Als bepaalde doelstellingen
worden bereikt resteert voor de kas meer geld. Een deel daarvan wordt als
bonus uitgekeerd voor het team of voor de directeur (5–8 procent van
het inkomen).
 Over 2008 wordt een tekort van € 10 miljard verwacht, dat vooral
wordt veroorzaakt door stijging van het aantal uitkeringen. Voor beantwoording
van de vraag of minder vergoedingen worden verstrekt dan wel minder zorg moet
worden verleend is politieke moed nodig.
 
 De anderhalve eeuw geleden uit de arbeidersbeweging ontstaneMutualité Francaise (MF) (aanvullende/onderlinge verzekeraars)
heeft de begrippen solidariteit (geen vragenlijsten/geen risicoselectie, geen
tarieven gebaseerd op gezondheidsrisico’s, geen winstbejag) en democratie
(elk lid kan directe interventie plegen bij een besluit van de MF) hoog in
het vaandel staan. Naast verzekeraar is de MF ook dienstverlener voor de sociale
zekerheid, exploiteert ziekenhuizen (84 met meer dan 10 000 werknemers),
heeft de laagste premies en sluit veel collectieve contracten af (o.a. voor
overheidsambtenaren). Veel studenten en kleine zelfstandigen zijn bij de MF
verzekerd. Hoe langer men verzekerd is des te lager de premie. De MF-ziekenhuizen
werken zonder winstoogmerk, zijn 24 uur per dag voor patiënten beschikbaar,
kennen nauwelijks overschrijding van honoraria, hanteren lagere tarieven dan
de commerciële ziekenhuizen en streven naar een zo hoog mogelijke kwaliteit
van zorg. De artsenhonoraria zijn niet in de tarieven geïntegreerd.
 In antwoord op de vraag of het gevaar bestaat dat de slechte, bij profit
organisaties onverzekerbare risico’s door MF moeten worden opgevangen
werd bevestigend geantwoord.
 Op dit moment heeft de MF 30 miljoen Fransen onder haar hoede.
 Naast ziekenhuiszorg omvat het zorgaanbod verpleeg- en verzorgingshuizen,
ouderenzorg, gehandicaptenzorg, tand-, oog- en gehoorzorg, apotheken, kindzorg
en ontwerpt de MF preventieprogramma’s en voert deze uit.
 
 Om een rechtvaardige toegang tot de zorg te bevorderen bestaat er sinds
januari 2000 een universele ziektekostendekking; de Couverture
Médicale Universelle (CMU). De CMU is een wettelijke ziektekostenverzekering
voor mensen met een klein inkomen en is gratis (de staat betaalt), indien
het inkomen gelijk is aan het minimumloon (ca € 600 per maand) of
daaronder ligt. Op dit ogenblik hebben 4 800 000 Fransen die onder
deze inkomensgrens zitten geen aanvullende verzekering, voornamelijk omdat
zij die niet kunnen betalen.
 1.5. Ziekenhuisfinanciering
 Jaarlijks wordt door de regering – na overleg met het Parlement –
het budgettair kader (Objectif national des dépenses d’assurance
maladie; ONDAM) vastgesteld. Vervolgens verdeelt de regering de daarmee samenhangende
gelden over de volgende sectoren: intramuraal, extramuraal en sociaal-medisch,
en de regio. De Agences Régionales de l’Hospitalisation (ARH) –
een geconcentreerde regionale dienst van het ministerie – zijn verantwoordelijk
voor de regionale planning en verdeling van de budgetten over de instellingen.
 Sinds 2005 bestaat in Frankrijk een uniform tariferingstelsel dat per
verrichting vergoedt, om te komen tot een betere en meer efficiënte zorg.
 Vergoeding per verrichting zal naar verwachting leiden tot verandering
van het zorgaanbod in de regio. Het tarief wordt m.a.w. gehanteerd als reguleringsinstrument.
 Met ingang van 2008 is het stelsel volledig ingevoerd. Het systeem zou
voor een grotere transparantie en efficiency moeten zorgen. Echter, de meeste
ziekenhuizen draaien met verlies; 29 van de 31 universiteitsziekenhuizen zitten
in de rode cijfers. De ziekenhuizen wijten dit aan de te lage (product)prijzen
die voor sommige verrichtingen door de overheid worden vastgesteld.
 
 Een gemengd financieringssysteem voor zowel de overheids- als privéziekenhuis
met een vijftal verschillende financieringsvormen zal worden geïmplementeerd:
 1. Tarieven per ziekenhuisverblijf (homogene groepen/GHS).
 Er wordt een indeling naar verschillende groepen ingrepen gehanteerd met
gewogen behandelingen. De nieuwe classificering is gebaseerd op 600 basishandelingen,
verdeeld naar 4 niveau’s van ernst van de aandoening/complicaties. Genoemd
aantal zal op termijn worden uitgebreid naar 2300 groepen.
 2. Tarieven per verrichting (spoedeisende/poliklinische hulp, uitnemen
van organen t.b.v. donatie).
 3. Vergoedingen gebaseerd op feitelijke kosten waarover met het ziekenhuis
apart wordt onderhandeld (dure medicijnen, prothesen/implantaten).
 4. Een jaarlijks forfaitair bedrag voor spoedeisende hulp, hulp aan specifieke
groepen (nazorg na ziekenhuisopname), mobiele medische teams, orgaanbanken)
 5. Een jaarlijkse lump sum voor kwesties van algemeen belang, waarover
de ziekenhuizen gegevens dienen te verzamelen.
 De regionale toezichthouder kan via onderhandelingen extra geld (voor
investeringen in ziekenhuizen) toewijzen. Daarvoor is voor het gehele Franse
grondgebied € 1 miljard beschikbaar, waarvan € 500 mln.
voor ziekenhuisinvesteringen.
 Voor psychiatrie bestaat geen vergoeding op grond van behandeling, omdat
het niet eenvoudig is hiervoor normen vast te stellen en activiteiten/handelingen
te classificeren.
 Autonome instellingen betalen in principe zelf hun investeringen. Het
ministerie kan wel behulpzaam zijn bij het versnellen van investeringen.
 Tussen overheid en beroepsgroepen vinden geen onderhandelingen plaats
over de hoogte van de vergoeding per verrichting. Wel vinden tussen regering
en parlement onderhandelingen plaats over verhoging van het zorgbudget. De
regering is verantwoordelijk voor het in de hand houden van de zorguitgaven.
 2. Problemen waarmee de Franse gezondheidszorg wordt
geconfronteerd
 2.1. Goede prestaties maar moeite met kostenbeheersing
 Uit de meeste onderzoeken komt de Franse curatieve zorg er zeer goed uit.
De kwaliteit van de medische zorg is zeer hoog, er zijn geen of weinig wachtlijsten
en er is dan ook veel aanbod. In bijvoorbeeld een stad als Parijs hoef je
maar om je heen te kijken: veel zelfstandig gevestigde specialisten, een pharmacie
op elke hoek, veel cabinets de radiologie en laboratoires d’analyse
médicale, Tegelijkertijd is er ook ongelijke spreiding van medisch-specialistische
zorg over het land.
 Frankrijk is Europees kampioen geneesmiddelengebruik: twee keer zoveel
als Nederland en de Fransen gebruiken vier keer zoveel antibiotica. Het is
een open systeem met veel vrijheid voor de actoren. Hoewel de patiënt
sinds 2006 een verwijzing van de huisarts dient te hebben om in aanmerking
te kunnen komen voor vergoeding van specialistenconsult en ziekenhuiszorg
(behoudens spoedgevallen en bepaalde specialismen, zoals psychiatrie, gynaecologie
en jeugdzorg), heeft hij nog steeds veel vrijheid om het zorgtraject te doorlopen.
Ook is er veel vrijheid voor de arts die zich overal mag vestigen en een grote
vrijheid heeft om de tarieven te vragen die hij wil. De overheid heeft geprobeerd
dit tegen te gaan, hetgeen veel verzet heeft gemobiliseerd. Veel medisch-specialisten
zijn niet aan een ziekenhuis verbonden maar hebben een zelfstandige praktijk
buiten het ziekenhuis, waar de overheid niet of nauwelijks greep op heeft.
Voor specialisten bestaat er een beperkte mogelijkheid om twee halve dagen
per week privaat in het overheidsziekenhuis werkzaam te zijn, waarvoor zij
10 procent van het honorarium aan het ziekenhuis dienen af te staan. Daarvan
wordt veel misbruik gemaakt, aldus een van de gesprekspartners. Er worden
veel nutteloze verrichtingen gepleegd, waarvan jaarlijks een lijst wordt gepubliceerd.
Vanwege het ontbreken van extramurale zorg in bepaalde regio’s vinden
er jaarlijks 90 miljoen bezoeken aan de eerste hulp plaats.
 
 Hieronder wordt kort ingegaan op enkele specifieke problemen waarmee Frankrijk
te maken heeft.
 2.2. Tekorten op de sociale zekerheid
 Al jaren geven de Fransen meer uit aan gezondheidszorg dan er binnen komt.
Voornaamste oorzaak: minder inkomsten en hogere kosten. Door de overheid wordt
naarstig gezocht naar andere financieringsbronnen.
 In tegenstelling tot eerdere jaren lijkt zich toch een wat meer fundamentele
discussie af te tekenen over de grenzen van het zorgstelsel. Meer eigen betalingen,
het versmallen van het basispakket, een grotere rol van de aanvullende zorgverzekeraar,
beperking honoraria medisch specialisten, beperking van het medicijngebruik,
beperking van de vergoeding van geneesmiddelen voor chronisch zieken waren
de hoofdthema’s van de afgelopen maanden.
 In de afgelopen 20 jaar zijn van overheidswege 18 reddingsplannen voor
de Sécurité Sociale gepresenteerd. De belangrijkste oorzaak
van de financiële tekorten is vooral de relatief zwakke economische groei
en de relatief hoge werkloosheidscijfers, waardoor er verminderde inkomsten
zijn voor de sociale zekerheid. De schuld wordt elk jaar overgeheveld naar
de Caisse de l’amortissement de la dette sociale (fonds
bestemd voor het delgen van de staatsschuld), waarover wel rente wordt betaald,
waarbij maar beperkt wordt afgelost. Het probleem wordt derhalve vooruitgeschoven
richting komende generaties. Er gaan steeds meer stemmen op om daaraan een
einde te maken.
 
 In 2007 bedroegen de uitgaven voor de geneesmiddelen die door de sociale
zekerheid vergoed werden meer dan € 21 miljard. Dit is een toename
van 4,6 procent ten opzichte van 2006. Deze ontwikkeling wordt volgens de
Assurance Maladie verklaard doordat:
 – er steeds meer geneesmiddelen voor de zwaardere pathologieën
(kanker, aids, MS etc.) die voorheen vooral door het ziekenhuis werden vertrekt,
nu ook voorhanden zijn in de openbare apotheek;
 – er steeds duurdere producten op de markt worden gebracht ten nadele
van bestaande en goedkopere geneesmiddelen met een vergelijkbare werkzaamheid;
 – het aandeel van de medicijnen voor chronisch zieken in de totale
geneesmiddelenconsumptie steeds groter wordt. Van 36 procent in 2000 naar
45 procent in 2007 (chronisch zieken krijgen hun geneesmiddelen volledig vergoed
door de Assurance Maladie).
 In 2007 waren pijnstillers het meest voorgeschreven middel (380 miljoen
verpakkingen) gevolgd door de kalmeringsmiddelen (109 miljoen verpakkingen)
en antibiotica (89 miljoen verpakkingen). Hoge bloeddrukmiddelen en de anticholesterolmiddelen
waren de grote kostenveroorzakers. Een groot deel van de uitgaven komt voor
rekening van een relatief beperkt aantal producten. De 100 duurste middelen
zijn verantwoordelijk voor 48 procent van de totale uitgaven voor geneesmiddelen;
dit terwijl er in Frankrijk ongeveer 3500 geneesmiddelen in 8000 verschillende
uitvoeringen op de markt zijn.
 2.3. Veel artsen maar slecht gespreid
 Met 315 artsen per 100 000 inwoners heeft Frankrijk gemiddeld meer
artsen dan de meeste Europese landen (Nederland 192 per 100 000). Met
de spreiding is het echter slecht gesteld. Vijf procent van de bevolking woont
in een gebied waar het problematisch is een huisarts te bereiken, m.n. gebieden
in het noorden en midden van Frankrijk waar weinig mensen wonen (de zgn. woestijngebieden),
waar sommige specialismen zelfs dreigen te verdwijnen. Zo zijn in de gebieden
waar de meeste ouderen wonen de minste geriaters. Ook willen steeds minder
artsen zich vestigen in de gebieden rond de grote steden (banlieues).
 Een bonus wordt gegevens aan artsen die zich in een regio met artsentekorten
vestigen.
 2.4. Groeiende ongelijkheid qua toegang tot de zorg
 Artsen zijn verplicht patiënten die onder de CMU vallen te behandelen
tegen de tarieven die door de sociale zekerheid worden vergoed. Dit is een
maatregel die vooral de «secteur 2 specialisten» (specialisten
die een extra vervolgopleiding hebben gevolgd) raakt, die de patiënt
vrije tarieven in rekening mogen brengen dan «secteur 1 specialisten».
Het gedeelte van het honorarium dat boven de «secteur 1 norm»
ligt wordt echter niet vergoed door de Assurance Maladie. De enige beperking
die de beroepsethiek «secteur 2 specialisten» oplegt is dat, rekening
houdend met de (financiële) situatie van de patiënt, de vaststelling
van het honorarium met «tact et mesure» (met tact en maat) gebeurt.
Wel kan de patiënt zich aanvullend verzekeren tegen een (deel) van de
kosten van een «secteur 2 consult».
 5 miljoen Fransen (8 procent) heeft geen aanvullende verzekering, en er
zijn steeds meer specialisten die een hoger honorarium vragen dan door de Sécurité Sociale wordt vergoed, waardoor een gelijke
toegang tot de zorg belemmerd wordt. Volgens een enquête van het Collectif
Interassociatif de la Santé (CIS) (koepel van consumenten- en patiëntenverenigingen)
heeft 13 procent van de Fransen om financiële redenen afgezien van noodzakelijke
zorg (zie ook hoofdstuk 4).
 
 Een onderzoek uit 2006 heeft aangetoond dat 41 procent van de «secteur
2 specialisten» heeft geweigerd CMU-patiënten te behandelen. Twee
jaar na het onderzoek is het vermoeden dat er nog steeds veel CMU-patiënten
worden geweigerd.
 
 De Wet Bachelot (zie verder hoofdstuk 3.2.) maakt het zorgverzekeraars
mogelijk financiële sancties op te leggen, die openbaar zullen worden
gemaakt, om te laten zien dat het weigeren van patiënten niet toegestaan
is. In het uiterste geval kan aan de arts zijn recht worden ontnomen om tariefoverschrijdingen
toe te passen.
 Overigens heeft minister van volksgezondheid recent een decreet uitgevaardigd
waarmee de «secteur 2 specialisten» die hun tarieven niet ad valvas
in de wachtkamer meedelen een boete krijgen.
 3. Herstructureringsplannen Franse gezondheidszorg
 3.1. Algemeen
 De afgelopen maanden is een fundamentele discussie ontstaan over de (on)betaalbaarheid
en de grenzen van het zorgstelsel. Al jaren overstijgen de uitgaven voor gezondheidszorg
de inkomsten. De tekorten zijn de afgelopen jaren naar volgende jaren (lees:
toekomstige generaties) doorgeschoven, waaraan president Sarkozy en zijn ministers
van Begrotingszaken en Volksgezondheid een einde wensen te maken.
 Meer eigen betalingen, het versmallen van het basispakket, een grotere
rol van de aanvullende zorgverzekeraar, beperking honoraria medisch specialisten,
vergoeding geneesmiddelen voor de chronisch zieken waren de hoofdthema’s
van de afgelopen maanden. Een optie die momenteel door de regering onderzocht
wordt is om sommige uitgaven van de verplichte zorgverzekering (Assurance
Maladie) over te hevelen naar de aanvullende zorgverzekering. De Haut Conseil
pour l’Avenir de l’Assurance maant in zijn jaarverslag echter
tot voorzichtigheid. Het overhevelen van € 5 miljard naar de aanvullende
verzekering zou leiden tot een premieverhoging van 12 à 16 procent
(lastenverhoging per gezin tussen de € 30 en € 185). Bovendien
is een probleem dat niet iedereen aanvullend verzekerd is. Zo hebben 5 miljoen
Fransen (8 procent) geen aanvullende verzekering. Deze ongelijkheid in de
toegang tot de zorg werd de afgelopen maand geïllustreerd door een uitgebreide
polemiek in de media over de overschrijdingen van de honoraria van de vrijgevestigde
medisch-specialisten («secteur 2 specialisten»: zie hoofdstuk
2.4.) De patiënten willen nu dat de regering ingrijpt en een grens stelt
aan de honoraria die deze specialisten in rekening mogen brengen. Om in 2011
een begrotingsevenwicht te bereiken dienen volgens de minister van Volksgezondheid
voor de korte termijn stevige maatregelen genomen te worden. Zij noemde vooral
maatregelen die erop gericht zijn het gedrag van consument en zorgprofessional
te veranderen onder andere door: meer preventie, het versmallen van het basispakket,
meer doelmatigheid in de ziekenhuizen en een grotere rol van de aanvullende
zorgverzekering. Ook noemde de minister de noodzaak om met structurele hervormingen
van de gezondheidszorg te komen, met als uitgangspunt het behoud van de principes
van de sociale zekerheid, solidariteit en gelijke toegang tot de zorg.
 
 Met het in september 2008 ingediende wetsvoorstel «Hôpital,
Patients, Santé et Territoires» (HPST) van de minister van Volksgezondheid,
Roselyne Bachelot, zijn ingrijpende veranderingen in de organisatie van de
Franse gezondheidszorg op komst. Deze wet (in de volksmond de Wet Bachelot
genoemd) stelt de toegankelijkheid van de zorg centraal, en moet een betere
spreiding van de zorg tot stand brengen.
 3.2. Enkele speerpunten in de Wet Bachelot
 3.2.1. Algemeen
 De wet Bachelot, die in juli 2010 van kracht wordt en waarvan verwacht
wordt dat na 15 jaar de doelstellingen bereikt zullen zijn, stelt de toegankelijkheid
van de zorg voor elke burger centraal, alsmede de ontkokering van het bestaande
systeem, de bevordering van de veiligheid van de patiënt en een meer
efficiënte besteding van de schaarse financiële middelen met het
oog op de toename van de vergrijzing, waardoor de zorgvraag aanzienlijk zal
toenemen. Het wetsvoorstel stelt de toegankelijkheid van de zorg centraal,
en moet een betere spreiding van de zorg, meer afspraken, samenhang en complementariteit
tussen de eerstelijn en de ziekenhuiszorg, minder bureaucratie door vereenvoudiging
van procedures en een betere aansturing van de zorg op regionaal niveau tot
stand brengen. Ook wordt het beleid gericht op preventie benadrukt.
 Door de Wet Bachelot wordt de financiering van de zorg nationaal geregeld,
waarbij alle zorginstellingen gelijk zijn. De Franse regering wil door invoering
van een nationaal tarief beter inzicht krijgen in de zorgvraag en in de bestaande
structuren.
 In antwoord op de vraag wie het aantal chirurgische ingrepen per regio/ziekenhuis
bepaalt werd meegedeeld dat daarbij het regionaal (prioriteiten)zorgschema
als uitgangspunt geldt, waarin het maximale volume per instelling is opgenomen.
Er is geen indicator om instellingen naar kwaliteit te differentiëren.
Correcte verdeling van het zorgaanbod per regio is uitgangspunt. De regionale
toezichthouder kan aandringen op het uitvoeren van meer behandelingen. De
instelling wordt dan gevraagd de kwaliteit op te vijzelen, waarna certificering
plaatsvindt.
 Een instelling die uitstekend presteert ontvangt niet automatisch meer
geld.
 3.2.2. Meer aandacht voor preventie, vooral gericht
op jeugd
 Verkoop van alcohol en tabaksartikelen aan minderjarigen wordt verboden.
Voorheen was de leeftijdsgrens 16 jaar. Wel heeft minister Bachelot een aantal
concessies moeten doen aan de in het Parlement zeer aanwezige wijnlobby: alcoholreclame
op Internet wordt onder voor-waarden toegestaan en benzinestations mogen alcohol
verkopen. Verder komt er in samenwerking met een aantal bedrijven uit de voedingsindustrie
een nieuw preventieprogramma voor de bestrijding van obesitas bij kinderen.
 3.2.3. Betere spreiding en bereikbaarheid van artsen
 Frankrijk heeft gemiddeld meer artsen dan de meeste Europese landen, maar
zij zijn zeer ongelijk over het land verspreid: 2,6 miljoen mensen hebben
moeite een arts te vinden. In het noorden en midden van Frankrijk is de artsendichtheid
het geringst en dreigen sommige specialismen (gyneacologie, chirurgie) zelfs
te verdwijnen. Om de ongelijke spreiding over het land aan te pakken bevat
de wet Bachelot een aantal stimulerende maatregelen. Zo kunnen jonge artsen
die zich vestigen in een regio waar een gebrek is aan artsen een financiële
tegemoetkoming krijgen van de staat. Mocht over drie jaar blijken dat deze
maatregel geen effect heeft dan zal de regering maatregelen nemen
om een betere spreiding af te dwingen. Eerder had de regering aangekondigd
dat artsen die zich gevestigd hebben in regio’s met een overschot verplicht
worden zich in te zetten in de regio’s met een tekort, bijvoorbeeld
door mee te draaien in de weekenddiensten. Artsen die dit weigeren zouden
financieel gekort worden.
 3.2.4. Sterkere rol regio
 De regio krijgt een sterkere rol. Samenwerkingsverbanden/regionale agentschappen
(26 stuks) van overheid en zorgverzekeraars (Agences Régionales de
Santé; ARS) zullen de zorg in de regio (3 à 400 000 inwoners
per gebied) aansturen en coördineren. Evaluatie van de behoeften speelt
daarbij een niet onbelangrijke rol. De directeuren (prefecten) van de ARS
zullen worden benoemd door de minister van volksgezondheid, en zijn verantwoordelijk
voor de opstelling en het toezicht op de uitvoering van de regionale prioriteitenplannen,
gebaseerd op de zorgbehoeften. De prefect bepaalt de prioriteiten.
 De ARS zullen de bestaande regionale structuren, die verkokerd zijn en
weinig onderlinge samenhang hebben, moeten integreren. Nieuw is dat straks één
regionale autoriteit alle dimensies van de zorg (preventie, extramurale zorg,
ziekenhuiszorg en sociale ondersteuning) in onderlinge samenhang beziet om
het regiobeleid richting te geven en te coördineren. Een belangrijke
vraag is echter hoe de samenwerking tussen regionale overheid en de regionale
zorgverzekeraars gaat uitpakken. De kans is niet ondenkbeeldig dat er een
rolvervaging tussen de overheid als beleidsmaker en de zorgverzekeraar als
beheerder van de Assurance Maladie gaat optreden.
 De verschillende actoren in de zorg dienen regionaal/territoriaal met
een nieuwe mentaliteit te gaan werken, gericht op samenwerking. Een cultuuromslag
zal moeten plaatsvinden, waarop de ARS nadruk zal gaan leggen. Ziekenhuizen
moeten meer dan voorheen het geval was extramuraal moeten gaan denken en handelen.
Het bieden van medisch-sociale bijstand en meer aandacht schenken aan preventie
maken daar onderdeel van uit.
 De Wet Bachelot schept ook mogelijkheden om instellingen te laten fuseren,
en biedt juridische en financiële (bonussen) mogelijkheden om samenwerking
tussen overheids- en privéziekenhuizen te bevorderen. Uitgangspunt
is dat er per regio 1 topklinisch ziekenhuis aanwezig is, met daarnaast ziekenhuizen
die primaire zorg bieden.
 3.2.5. Ziekenhuis als bedrijf
 Het ziekenhuis moet meer als een bedrijf worden bestuurd. De algemeen
directeur, die geen medicus (meer) behoeft te zijn, wordt de baas van het
ziekenhuis. Hij dient primair manager te zijn, moet goed kunnen organiseren
en samenwerking bevorderen. Hij krijgt meer autonomie en bevoegdheden en zit
het directieteam voor, waarvan de medisch directeur de vicevoorzitter wordt.
De huidige raad van bestuur, waarvan de burgemeester nu vaak de voorzitter
is, wordt vervangen door een raad van toezicht waarin de locale politiek,
het personeel en deskundigen (die door voornoemde groeperingen worden benoemd)
evenredig vertegenwoordigd zullen zijn. In mei was het verzet van de medici
tegen het voorstel van de regering om de overheidsziekenhuizen meer als bedrijf
te besturen sterk gegroeid. Vooral het besturingsmodel waarbij niet-medici
de baas van het ziekenhuis zouden worden werd met kracht afgewezen. De vrees
was dat de handelsgeest de overhand zou krijgen en dat dit ten koste zou gaan
van de patiënt. Het verzet culmineerde in een grote manifestatie die
in Parijs op 28 april jl. meer dan 10 000 artsen op de been bracht.
Het verzet van de artsen heeft ertoe geleid de artsen een grotere stem in
het directieteam hebben gekregen. Ziekenhuizen (overheid en privé)
moeten meer samenwerken en een netwerk (een model van basis-
en topziekenhuizen) vormen om het aanbod beter op de behoeften van de patiënt
af te stemmen en beter te kunnen voldoen aan de nieuwe eisen van technologie.
Ziekenhuizen die met elkaar een «zorgnetwerk» vormen krijgen meer
geld. De samenwerkingsafspraken (een model van top- en basisziekenhuizen)
komen op vrijwillige basis tot stand, en worden per regio vastgelegd en bewaakt
door de nieuw op te richten regionale agentschappen (ARS). Verder moet er
meer samenwerking komen tussen de ziekenhuiszorg, de zelfstandig vrijgevestigde
medisch specialist en de overige extramurale zorg. Dit moet uiteindelijk leiden
tot beperking van de uitgaven, daar het streven van de Franse regering erop
is gericht dat de ziekenhuizen in 2012 geen tekorten meer hebben.
 In reactie op de vraag of ziekenhuizen failliet mogen/kunnen gaan werd
opgemerkt dat van een echt faillissement geen sprake zal zijn. De Wet Bachelot
voorziet in een faillissementsverklaring, waarna door het ministerie een (tijdelijke)
zaakwaarnemer wordt aangesteld. De ARS kan in dat geval dwingende richtlijnen
opleggen i.p.v. voorstellen te doen onder het vorige wettelijk regime. In
het parlement is over dit punt fel gediscussieerd, daar de burgemeester, een
politicus, voorzitter van de raad van bestuur van het ziekenhuis is en in
de nieuwe wet de directeur deze zetel zal innemen. Vooral de Sénat
maakte hier een majeur punt van. De directeur kan via contracten over financiële
middelen en doelstellingen ook invloed uitoefenen op de overheids- en privéklinieken,
aldus een antwoord op een desbetreffende vraag.
 De ARS gaat rekeningen controleren en de kwaliteit en veiligheid van de
zorg certificeren. Voorts gaat het agentschap toezien op het nakomen van de
verplichting tot (na)scholing van artsen, die voorheen niet verplicht was.
In dat kader zullen controles op locatie plaatsvinden.
 4. Reacties uit de samenleving
 4.1. Politiek
 De regering had medio januari 2009 aangekondigd dat artsen die zich gevestigd
hebben in regio’s met een overschot verplicht worden zich in te zetten
in de regio’s met een tekort, bijvoorbeeld door mee te draaien in de
weekenddiensten. Artsen die dit weigeren zouden financieel gekort worden.
Dit voorstel heeft de woede van de artsen opgewekt en de regeringspartij UMP
lijkt nu de emoties te willen temperen door pas na 2012 de discussie over
het principe van de vrije vestiging willen voeren. Ook de aansturing door
de regio zal nodige discussies opleveren. Het is de bedoeling dat samenwerkingsverbanden
van overheid en de verplichte zorgverzekering (ARS) de zorg in de regio richting
moeten geven en coördineren. Men is niet zo zeer tegen een grotere rol
van de regio maar tegenstanders spreken over staatsovername. Ook hebben de
artsenvakbonden al laten weten dat een ziekenhuis zich niet laat besturen
als een bedrijf en ook is de vrees dat de herstructureringsplannen tot sluitingen
van ziekenhuizen zullen leiden, als bijvoorbeeld door de overheid vastgestelde
limieten qua aantallen verrichtingen zullen worden gehanteerd (minimaal 500
bevallingen per kraamafdeling per jaar).
 De problematiek van de slechte spreiding van de medisch-specialistische
zorg speelt al jaren maar het is nu voor het eerst dat het principe van vrije
vestiging zo nadrukkelijk ter discussie wordt gesteld. De socialisten willen
het jonge artsen verbieden zich te vestigen in regio’s met een overschot
aan artsen. De regering had medio januari aangekondigd dat artsen die zich
gevestigd hebben in regio’s met een overschot verplicht worden zich
in te zetten in de regio’s met een tekort, bijvoorbeeld door mee te
draaien in de weekenddiensten.
 Artsen die dit weigeren zouden financieel gekort worden. Ook de aansturing
door de regio zal nodige discussies opleveren. Het is de bedoeling
dat de ARS de zorg in de regio richting gaat geven en coördineren. Men
is niet zo zeer tegen een grotere rol van de regio maar tegenstan-ders spreken
over staatsovername.
 De afgelopen maanden is het verzet van de medici tegen het voorstel van
de regering om de overheidsziekenhuizen meer als bedrijf te besturen sterk
gegroeid. Vooral het besturings-model, waarin niet-medici de baas van het
ziekenhuis worden, werd met kracht afgewezen. De vrees was dat de handelsgeest
de overhand zou krijgen en dat dit ten koste zou gaan van de patiënt.
Het verzet culmineerde in een grote manifestatie die in Parijs op 28 april
2009 meer dan 10 000 artsen op de been bracht. President Sarkozy heeft
de artsen nu toegezegd dat zij in het directieteam van het ziekenhuis een
grotere stem krijgen.
 Het verzet van de artsen lijkt effect te hebben maar de regering hoopt
met de nu gedane toezeggingen het conflict enigszins bezworen te hebben. Medio
mei 2009 is de behandeling van het wetsvoorstel in de Sénat gestart.
 
 De Wet Bachelot brengt geen verandering voor de Haute
Autorité de la Santé (HAS) teweeg waar het de accreditatie-
en certificeringstaak betreft. De HAS vindt de oprichting van de ARS het enige
sterke punt van de wet. Met de ARS zal worden samengewerkt. De certificering
zal een plaats krijgen in het regionale plan.
 
 Veel mandarijnen zijn tegen de nieuwe wet, omdat zij bang zijn dat de
directeur in de boeken gaat kijken en allerlei financiële constructies
aan de kaak gaat stellen, aldus een van de geprekspartners.
 
 De pariteitencommissie, door de Sénat en de Assemblée Nationale
ingesteld wegens grote verschillen van mening tussen beide kamers over enkele
majeure onderdelen van het wetsvoorstel, heeft uiteindelijk het volgende compromis
bereikt:
 • Medici krijgen een grotere rol bij de aansturing van het ziekenhuis
 • Voorlopig geen beperking van de vrije vestiging van artsen
 • Geen controle op de toepassing van de CMU
 • De rol van de ARS zal worden verduidelijkt
 
 Belangrijke vragen zijn echter nog niet beantwoord; bijvoorbeeld over:
 – de verhouding tussen privé- en overheidsziekenhuizen,
 – over de regionale aansturing met centralistische trekjes (ministerie
in Parijs houdt vinger in de regionale pap)
 – hoe de spreidingsproblematiek van artsen wordt opgelost, en
 – hoe de ongelijkheid qua toegangsmogelijkheden feitelijk zal worden
aangepakt (CMU).
 
 De administratieve complexiteit is de grootste vijand van de hervorming,
waar Frankrijk overigens goed in is, aldus een reactie van een van de parlementsleden
waarmee gesproken is.
 4.2. Organisaties
 Fédération de l’Hospitalisation Privée
(FHP) (federatie van privéziekenhuizen)
 De wet heeft volgens de FHP grote gevolgen voor de taak van de privéziekenhuizen.
Gelijke rechten voor ziekenhuizen kent de wet niet. De betere reputatie wordt
niet vergoed. De staat gaat straks de tarieven bepalen, zonder naar de kostprijs
te kijken, die op dit moment 37 procent hoger is bij de overheidsziekenhuizen
(aldus een uit 2006 daterend onderzoek). In antwoord op de vraag van een van
de delegatieleden naar de oorzaak daarvan werd geantwoord dat daar teveel
medewerkers met te hoge salarissen in dienst zijn. Dat de kosten
van chirurgische ingrepen de afgelopen jaren de pan zijn uitgerezen heeft
ook te maken met het feit dat in de loop der jaren sprake is van hyperspecialismen
in de ziekenhuizen. Voor 1986 was de chirurg generalist. Daarna kwam het onderscheid
tussen chirurgen voor de categorieën harde en zachte lichaamsdelen, met
in de jaren negentig een verdere chirurgische verdeling van het lichaam over
specialismen. Menig ziekenhuis had dientengevolge 60 chirurgen in dienst die
als generalist betaald wensten te worden, waardoor ziekenhuisbegrotingen uit
hun voegen zijn gebarsten.
 De FHP is van mening dat in het kader van de Wet Bachelot de medische
praktijk moet worden geëvalueerd en niet de chirurg. Gestreefd dient
te worden naar de beste capaciteit van een ziekenhuis. De afgelopen 15 jaar
is geen enkel overheidsziekenhuis gesloten. De FHP is verontwaardigd over
de hetze die Fédération Hospitalière de France (FHF)
(federatie van overheidsziekenhuizen) op dit moment in de media voert tegen
de privéziekenhuizen, nl. dat deze de krenten uit de pap pikken door
alleen eenvoudige ingrepen tegen forse vergoedingen te verrichten en de moeilijke
gevallen aan de overheidsziekenhuizen laat. Zich beroepend op het algemeen
wordt gepleit voor prijsverlagingen in de algemene ziekenhuizen, waarmee jaarlijks
een besparing van € 1,36 miljard zou kunnen worden bereikt. De FHF
op zijn beurt is furieus over de website van de FHP waarop de prijsverschillen
worden getoond. Men kan alleen zaken vergelijken die vergelijkbaar zijn, aldus
de FHP. In het overheidsziekenhuis is ruimte voor de opvang van de meest lastige,
en vaak kansarme gevallen, is de zorg permanent, wordt onderzoek gedaan en
wordt medisch personeel opgeleid. Bovendien gaat het slechts om de vergelijking
van 50 van de 2100 ingrepen. Bij die 50 zitten de meest voorkomende behandelingen,
maar de uitzonderlijke (dus dure) ingrepen zijn niet meegeteld, aldus de federatie
van algemene ziekenhuizen.
 
 Privéziekenhuizen betalen in tegenstelling tot overheidsziekenhuizen
belasting, wat gunstig is voor de gemeentelijke inkomsten.
 De benoeming door de staat van de ziekenhuisdirecteur heeft het gevaar
dat de overheids-ziekenhuizen een voordeliger uitgangspositie gaan innemen.
Aan de andere kant kan de directeur unilaterale beslissingen nemen als er
geherstructureerd moet worden. Het privéziekenhuis heeft in dat geval
troeven in handen als partner, omdat het flexibel is en gewend is om snel
beslissingen te nemen.
 
 In antwoord op een desbetreffende vraag werd geantwoord dat de privéziekenhuizen
geruime tijd doelwit zijn geweest van particuliere investeerders (o.a. Blackstone).
In 24 maanden werden 60 klinieken aangekocht.
 De kapitaalintensieve zorgsector is volgens de FHP qua investeringsrendement
een gunstige sector. Omdat ca. 37 procent goedkoper wordt gewerkt dan in de
overheidssector is een gunstiger rendement mogelijk; laag voor de exploitatie
en hoog voor het vastgoed.
 De Franse regering wil de ziekenhuissector herstructureren en daarbij
een beroep doen op privékapitaal. In antwoord op de vraag welk rendement
daarbij dan voor ogen staat werd geantwoord dat dit afhankelijk is van het
gewenste rendement. Een rendement van 15 procent wordt onmogelijk geacht.
Voor het vastgoed, dat belangrijk is i.v.m. de huuropbrengst, is 5 à
6 procent redelijk.
 De FHP is voorstander van een debat met de overheid over rendement omdat
de overheid de tarieven vaststelt.
 
 Om zo transparant mogelijk te zijn moeten in Europees perspectief artsen
antwoord geven op de volgende vragen: Wat is de kwaliteit van de zorg die
wordt verleend en wat kost dat? Is een follow-up aanwezig waar het gaat om
de nazorg van patiënten die zijn geopereerd?
 Het debat ontbreekt over de opleidingsvraag of over het aantal uit te
voeren keizersneden.
 Jonge artsen willen tegenwoordig eerder in teamverband werken dan zelfstandig.
 Fédération Hospitalière de France
(FHF)(federatie van overheidsziekenhuizen)
 Artsen ontberen een sociaal-economische achtergrond, omdat zij daarvoor
niet zijn opgeleid, en wijzen begrippen als management en beheer daarom af.
In het kader van de artsenopleiding moet meer aandacht aan zorgeconomie worden
gegeven, zo begon de inleiding van de FHF-directeur.
 De FHF heeft steun verleend aan de Wet Bachelot, omdat de federatie enkele
jaren geleden al rapporten met eerste aanzetten heeft gepubliceerd. Meest
markante elementen van de wet zijn het voor iedereen toegankelijk maken van
de zorg en het ter discussie stellen van de vrijheid van vestiging van artsen: «In
bepaalde gebieden kun je beter koe dan mens zijn, gelet op de grote dichtheid
van dierenartsen». Positief staat de federatie tegenover de instelling
van de ARS, hoewel vraagtekens worden geplaatst of dit agentschap de aanbodzijde
van de zorg kan beïnvloeden, en de verbreding van de bestaande regio’s.
De FHF verwacht niet meer medische studenten als de vestigingsvrijheid blijft,
doch kan accoord gaan met instandhouding van de vestigingsvrijheid op voorwaarde
dat de staat de vestiging regelt. Een verplichtend karakter van de vestiging
is voor de federatie overigens bespreekbaar. De regering heeft toegegeven
aan de protesten van jonge artsen. Plannen om via enquêtes te achterhalen
of iedereen die echt medische zorg nodig heeft ook feitelijk wordt geholpen
zijn door de vakbonden van artsen tegengehouden. Opgemerkt wordt dat 40 procent
van de artsen in de regio Parijs weigeren om arme patiënten te helpen,
ondanks de eed van Hippocrates.
 De strijd tussen overheid en artsen vloeit vooral voort uit de vrees dat
technocraten in het ziekenhuis aan de macht komen en de beroepsuitoefening
van artsen (bij voorbeeld de aanschaf van medische apparatuur) door gebrek
aan financiële middelen geweld wordt aangedaan. De door de regering voorgestane
hervorming wordt door de FHF beschouwd als een etappe, die op termijn zal
leiden tot aanstelling van artsen als directeuren.
 Vergroting van de kwaliteit van de zorg is één van de pijlers
van de wet. Ca. 220 ziekenhuizen zullen gesloten moeten worden omdat bepaalde
specialismen geen voortbestaan meer hebben in het licht van de kwaliteitszorg.
Deze zullen worden getransformeerd tot verpleeg- en verzorgingshuizen. De
wet voorziet in een groepsstrategie waarbinnen grote ziekenhuizen kleine ziekenhuizen
samenwerken om de kwaliteit van zorg in de regio te garanderen. Ook is samenwerking
met de privéziekenhuizen voorzien, omdat in een bepaalde regio geen
plaats is voor 2 chirurgische afdelingen. Waar het gaat om het vervullen van
vacatures zal de directeur conform de Wet Bachelot de behoefte toetsen, hetgeen
voor artsen onacceptabel is.
 In reactie op de vraag of privéziekenhuizen 37 procent goedkoper
zijn dan de publieke ziekenhuizen werd gesteld dat door de privéziekenhuizen
verzuimd is bepaalde kosten in de tarieven op te nemen. Ook het niet (willen)
behandelen van dure patiënten uit achterstands-wijken is daarbij buiten
beschouwing gebleven. De FHF keurt het laatste ten stelligste af, en pleit
voor een nationaal statuut voor artsen. Het is gemakkelijker de efficiency
van een publiek ziekenhuis te meten, omdat daar de tarieven bekend en openbaar
zijn. Bij de privéziekenhuizen is dat niet mogelijk te duiden omdat
daar de aanvullende verzekering een niet onbelangrijke rol speelt. Het is
de verantwoordelijkheid van de regering de zorgaanbieder te kiezen die de
beste prijs-kwaliteitverhouding heeft.
 Toegegeven werd dat er over en weer veel kwade trouw bestaat. De kwestie
moet vanwege de krapte aan financiële middelen niet te lang vooruit worden
geschoven. Overigens is de regering een onderzoek gestart naar de realiteitswaarde
van de ingenomen stellingen.
 Collectif Interassociatif de la Santé (CIS) (koepel
van consumenten- en patiëntenverenigingen)
 De koepel is in 1996 opgericht als gevolg van een bewustwordingsproces
onder gezinnen, consumenten en slachtoffers van medisch handelen. Directe
aanleiding was het bloedvervuilingsschandaal in de jaren negentig. De koepel
houdt zich vooral bezig met belangenvertegenwoordiging van patiënten
in de zorg. De organisatie heeft op dit moment 100 000 leden, verdeeld
over 22 regio’s die centraal worden ondersteund. Het kenbaar maken van
opinies van zorggebruikers (Frankrijk kent ongeveer 8000 verenigingen) staat
voorop. Werd deelname van deze verenigingen aan overleggen aanvankelijk door
de Franse overheid afgehouden, thans zijn deze een belangrijke gesprekspartner.
 Het CIS, dat 13 vaste medewerkers in dienst heeft, en ondersteund wordt
door 30 telefoonteams die uit vrijwilligers bestaan, wordt door de (locale
en regionale) overheid gesubsidieerd, en ontvangt daarnaast bijdragen van
de farmaceutische industrie (apothekers) en van de aanvullende verzekeraars.
Een raad van bestuur doet samen met een ondersteunend bureau en een technische
commissie aan strategieontwikkeling, onder gebruikmaking van 7 à 8
permanente werkgroepen en commissies die de raad van informatie voorzien.
 
 Belangrijke activiteiten:
 – Het informeren van gebruikers van zorgvoorzieningen over hun (collectieve)
rechten, daar een groot gedeelte van de Franse bevolking problemen heeft t.a.v.
de toegankelijkheid tot de zorg. Het via een sociale hulplijn (ook voor beroepsbeoefenaren)
bieden van bijstand maakt daar onderdeel van uit.
 – Het opleiden van vertegenwoordigers in diverse gremia (patiënten-
en gehandicaptenzorg, kinder- en gezinsverzorging).
 – Het permanent monitoren van het zorgstelsel in relatie tot de
realiteitswaarde daarvan.
 – Het houden van opiniepeilingen, en als resultaat daarvan uitgeven
van publicaties en informatiefiches, gericht op specifieke groepen.
 
 Het CIS heeft menige actie gevoerd over het weigeren van toegang tot de
zorg door artsen en ziekenhuizen, en heeft de perverse prikkels in het systeem
van secteur-1 en -2 artsen bij herhaling aan de kaak gesteld.
 Het CIS steunt de Wet Bachelot vanwege de logica daarvan, met name waar
gaat om het creëren van een universeel gezondheidszorgsysteem dat gelijke
toegankelijkheid van zorg en nazorg voor iedereen garandeert. Ook de aanpak
van de tekorten aan artsen in bepaalde regio’s heeft steun van het CIS,
evenals het treffen van maatregelen om de beschikbaarheid van artsen tijdens
de nacht en in het weekend te garanderen. Tot op dit moment komt de zorgvraag
vooral bij de ziekenhuizen terecht.
 De Wet Bachelot is vooral een organisatiewet die verkokering moet tegengaan,
betere coördinatie van het zorgtraject (extramuralisering in het kader
van de nazorg na ziekenhuisopname) tot stand moet brengen, waarbinnen beroepsgroepen
meer moeten samenwerken.
 Vraagtekens worden geplaatst of de wet uiteindelijk een flexibele organisatie
gericht op samenwerking zal opleveren, daar de culturen van de diverse actoren
zeer uiteen lopen.
 Problemen heeft het CIS als de wet uiteindelijk leidt tot premiestijging
als de aanvullende verzekering de vergoeding voor kostbare behandelingen zal
verlagen.
 Conseil National de l’Ordre des Médecins
(CNOM) (de koepel van artsen die o.a. tot taak heeft te waken over de kwaliteit
van de medisch specialistische zorg)
 Deze artsenkoepel, die per departement een vestiging heeft, is primair
een regulerende en adviserende organisatie, en waakt vooral over de kwaliteit
van de medische zorg. Elke arts, die specialist is, moet lid van de orde zijn,
wil hij als zodanig erkend worden. De CNOM legt verantwoording af en geeft
adviezen aan de overheid. Ook heeft hij een inspectie-, regulerende en kwalificerende
taak, en geeft (on)gevraagde informatie aan artsen en beslecht geschillen
tussen artsen en patiënten en artsen onderling. Geschillenbeslechting
vindt eerst op regionaal niveau plaats, vervolgens nationaal met als hoogste
beroepsorgaan de Raad van State.
 De CNOM is in vele internationale gremia vertegenwoordigd. In Brussel
is een kantoor geopend dat veel tijd en energie investeert bij de voorbereiding
van Europese richtlijnen. Inmiddels zijn 2 door de orde ingediende amendementen
op de ontwerp-richtlijn patiëntenmobiliteit door het Europees Parlement
aangenomen.
 Onderwerpen als E-health en beveiliging van electronische patiëntendossiers
hebben volop belangstelling van de orde.
 De beroepsethiek (déontologie) van artsen is een zeer belangrijk
voor de CNOM, m.n. tegen de achtergrond van de onevenwichtige spreiding van
artsen over het Franse grondgebied en het gegeven dat artsen bepaalde patiënten
om financiële redenen niet wensen te behandelen. De CNOM is geen voorstander
van autoritair opgelegde verplichte vestiging van artsen, maar waarschuwt
artsen wel voor de financiële problemen die kunnen ontstaan als teveel
artsen in een bepaalde regio werkzaam zijn. Via het internet wordt artsen
ondersteuning verleend om met realisme een vestigingsplaats te vinden. De
CNOM pleit voor oprichting van multidisciplinaire medische centra in dunbevolkte
gebieden, die ook weekend- en nachtdiensten leveren, waar artsen enkele malen
per week werken.
 In reactie op een vraag naar de rol die de CNOM kan spelen bij het terugdringen
van de kosten van de gezondheidszorg werd gesteld dat dit een kwestie is van
overleg tussen overheid en de vakbonden van medici, en dat de orde een louter
regulerende organisatie is.
 De CNOM vindt de Wet Bachelot te ambitieus, en is in ieder geval tegen
de verplichte vestiging van artsen. De relatie arts-directeur moet in historisch
perspectief worden gezien. De vervanging van de arts als directeur door een
manager vindt geen steun bij de CNOM. Het is niet goed als de door president
Sarkozy voorgestane directeur over medisch-technische kwesties besluiten neemt
(aanschaf apparatuur en benoeming en ontslag van afdelingshoofden). Artsen
dienen daar uiteindelijk over te beslissen. Daar komt bij dat artsen in overheidsdienst
op basis van een speciaal statuut niet ontslagen kunnen worden in tegenstelling
tot de privéziekenhuizen.
 De enige beperking die de beroepsethiek van de CNOM «secteur 2 specialisten»
oplegt is dat, rekening houdend met de (financiële) situatie van de patiënt,
de vaststelling van het honorarium met «tact et mesure» (tact
en maat) gebeurt. Wel kan de patiënt zich aanvullend verzekeren voor
een (deel) van de kosten van een «secteur 2 consult». In toenemende
mate zijn er steeds meer specialisten die een hoger honorarium vragen dan
door de Assurance Maladie wordt vergoed, waardoor een gelijke toegang tot
de zorg belemmerd wordt (zie ook hoofdstuk 3.1.).
 De orde is van mening dat hij op departementaal niveau te weinig klachten
ontvangt over overschrijding van deze honoraria, daar via via bekend is dat
dit op grote schaal gebeurt.
 Als de patiënt dit constateert dan moet, dat werd met klem onderstreept,
de orde daarvan op de hoogte worden gesteld. Het aan de kaak stellen is het
panacee om het tegen te gaan.
 Op de vraag hoe tot tact en maat kan worden gekomen werd geantwoord dat de orde heeft getracht de overheid te bewegen daarvoor maatregelen
te treffen, tot op dit moment echter zonder resultaat.
 Artsen die weigeren CMU-afhankelijken te behandelen zijn door de CNOM
voor een disciplinecommissie gedaagd, en met enig succes.
 Een vraag werd gesteld over overschrijding van ziekenhuisbudgetten door
o.a. medicijn-gebruik en het doorschuiven van tekorten naar volgende generaties.
In reactie daarop werd gesteld dat apothekers patiënten generieke geneesmiddelen
moeten aanprijzen, waardoor begrotingen minder onder druk komen te staan.
Het is een verantwoordelijkheid van artsen om te trachten de beste zorg tegen
de laagste prijs te bieden.
 Ook wordt teveel onderzoek verricht met inzet van dure apparatuur om de
diagnose te bevestigen. Het in het kader van de diagnosestelling bevragen
van de patiënt door de arts en het kloppen van de patiënt zijn uit
veel spreekkamers van artsen verdwenen.
 In antwoord op de vraag of de arts na een medische fout wordt ontslagen
werd geantwoord dat in geval van een ethische fout de CNOM een rol heeft te
vervullen. Er kan op het niveau van de regionale/departementale orde een berisping
volgen of een verbod tot uitoefening van het artsenberoep, waartegen beroep
bij de nationale orde kan worden aangetekend, met in laatste instantie de
Raad van State. In geval van medische fouten is het aan de rechtbank om sancties
op te leggen. De CNOM is er voorstander van in Europees perspectief morele
regels voor de uitoefening van het medisch beroep te ontwikkelen.
 Caisse Nationale d’Assurance Maladie des Travailleurs
Salariés (CNAMTS)
 De CNAMTS verwacht na invoering van de Wet Bachelot de plaats te kunnen
innemen die zij verdient. Feitelijk zal er niet veel veranderen. De relatie
tot de overheid zal een ander cachet krijgen. Overigens zitten de CNAMTS en
de overheid beiden voor 50 procent in de besturen van de regionale autoriteit.
 Gedacht wordt aan de volgende activiteiten: het treffen van efficiënte
beheersmaatregelen, het doen van tariefvoorstellen aan de overheid, het bieden
van zorgalternatieven, het oprichten van autonome centra voor eenvoudige chirurgische
ingrepen. Ook zal meer dan tot nu toe aandacht worden geschonken aan het informeren
van de patiënt over het bestaande zorgaanbod en tarieven per instelling.
De betaler krijgt meer invloed op de uitbetaling.
 De CNAMTS wilde ook meer invloed in de ziekenhuisbesturen, waar politiek
echter geen meerderheid voor bestond.
 Haute Autorité de la Santé (HAS)
 Er zijn in Frankrijk diverse agentschappen die zich bezig houden met het
toezicht op de kwaliteit van de zorg en de patiëntveiligheid. Met vertegenwoordigers
van een van deze agentschappen, de Haute Autorité de la Santé
(HAS), heeft de delegatie een gesprek gevoerd.
 De HAS, een in 2005 opgericht onafhankelijk publiekrechtelijk wetenschappelijk
instituut met een financiële autonomie, vervult de volgende kerntaken
op het terrein van kwaliteitsbevordering en -bewaking en veiligheid van de
gezondheidszorg.
 – Het uitbrengen van adviezen aan de minister van Volksgezondheid
over o.a. vergoedingen van gezondheidsproducten, over best practices (president
Sarkozy pleit voor instelling van een college voor best practices), het accrediteren
van zorginstellingen en over chronische ziekten. Als de minister van adviezen
afwijkt dient hij dat met redenen te verklaren; bij voorbeeld als deze besluit
bepaalde medicijnen niet meer te vergoeden. Het ministerie van volksgezondheid
onderhandelt over de prijs van medische producten op basis van het HAS-advies.
 – Patiënten/consumenten en zorgaanbieders informeren over ziekenhuisinfecties
en andere veiligheidkwesties en de daarop te nemen acties. Vragen en klachten
van gebruikers verzamelen en de follow-up bewaken. Zo nodig de bevoegde autoriteiten
informeren en de uitkomst daarvan terugkoppelen naar de patiënten/gebruikers.
 – Het accrediteren van zorginstellingen. In Frankrijk wordt de kwaliteit
van gezondheidszorginstellingen bevorderd en bewaakt door een systeem van
wettelijk verplichte accreditatie. Het certificeren van medische websites
en recepten maakt onderdeel uit van het accreditatiesysteem.
 De certificeringsprocedure omvat de volgende fasen.
 a. Zelfevaluatie door de betrokken instelling op basis van een handboek
met criteria.
 b. Bezoek aan de instelling door praktijkdeskundigen (artsen, bestuurders,
personeel) die op parttimebasis door de HAS worden betaald. De deskundigen
komen niet uit de regio waar de instelling zich bevindt om mogelijke belangenverstrengeling
te voorkomen. Zij brengen rapport uit aan een permanent lid van de HAS die
zijn analyse daarop voorlegt aan het certificatiecomité dat uit 3 leden
bestaat (een directielid, de projectleider en een vertegenwoordiger van het
ministerie van volksgezondheid), dat uiteindelijk de aanbeveling tot certificering
doet, dan wel daarover (zwaarwegende) reserves formuleert. In het laatste
geval gaat het om het niet goed functioneren van de instelling, hetgeen nog
niet eerder heeft plaatsgevonden. Het uiteindelijke resultaat wordt openbaar
gemaakt d.m.v. plaatsing op de website van de HAS. De HAS kan geen sancties
opleggen, het gaat meer om een audit dan om een controle-aanpak. Als een instelling
de norm niet naleeft worden het ministerie en de inspectie geïnformeerd.
 Het is de bedoeling dat instellingen om de 4 jaar worden bezocht. Instellingen
dienen jaarlijks resultaatgericht prestatie-indicatoren op te stellen die
onderling vergeleken kunnen worden.
 
 De HAS-budget (€ 60 mln.) bestaat uit: overheidssubsidie, gelden
verkregen voor de accreditatie van zorginstellingen, een reclameheffing die
door de medische industrie wordt opgebracht (10%). Medewerkers: 400
permanente staf, 175 werkzaam in de regio’s, 800 accreditatieonderzoekers
en een poule van 3000 experts die op ad hoc basis ingeschakeld kunnen worden.
 
 De HAS legt publieke verantwoording af d.m.v. het uitbrengen van een jaar
verslag aan het parlement en aan de regering, en is volledig transparant.
 5. Telegeneeskunde
 In het kader van de hervorming van de ziekenhuiszorg is op verzoek van
de HAS een rapport over telegeneeskunde (E-santé télémédicine)
verschenen. Telegeneeskunde is in de wet opgenomen als medische (be)handeling.
Op 4 november 2008 is door de Europese Commissie in een mededeling aan
de lidstaten gevraagd na te denken over de definitie van dit nieuwe verschijnsel,
m.n. met het oog op de financiering.
 Technologisch wordt telegeneeskunde in Frankrijk niet een probleem gezien
uit een oogpunt van kwaliteit en patiëntveiligheid. Het kan een bijdrage
leveren aan de kostenreductie in de zorg. Telegeneeskunde is beperkt tot de
medische praktijk i.v.m. de juridische aansprakelijkheid en de financiering
daarvan.
 Gelet op de grotere levensverwachting (sinds 1950 zijn bij vrouwen 17
en bij mannen 15 jaar bijgeboekt) en de daarmee gepaard gaande toename van
chronische ziektebeelden en de leegloop van en het gebrek aan artsen op het
platteland komt telegeneeskunde in Frankrijk op het juiste moment.
 De Wet Bachelot verruimt het toepassingsgebied in het gehele zorgtraject
van de patiënt.
 Telegeneeskunde stelt de arts niet voor een ethisch probleem, daar alle
belangrijke internationale organisaties zich in die zin hebben uitgesproken.
Vrijwilligheid staat voorop en het beroepsgeheim blijft gehandhaafd. De Franse
arts moet het medisch dossier van de patiënt als uitgangspunt nemen.
 Het Franse medisch (tucht)recht is complex. De relatie arts-patiënt
is gebaseerd op een contract. Tot 1996 lag de bewijslast bij schade bij de
patiënt; na 1996 is die bij de arts gedeponeerd. Aansprakelijkheid zal
verder vorm moeten krijgen. Jurisprudentie telegeneeskunde ontbreekt. Een
tweede arts kan worden ingeschakeld voor interpretatie van gegevens, in fysieke
aanwezigheid van de radioloog. Binnenkort wordt een speciale teleradiologieorganisatie
opgestart om röntgenfoto’s te interpreteren.
 De financiering van telegeneeskunde is nog niet geregeld. In decreet terzake
is in voorbereiding.
 Nieuwe ontwikkelingen:
 Teleconsultatie, tele-expertise (onderlinge discussie van artsen waar
de patiënt niet bij aanwezig is), telemonitoring (het waarnemen/volgen
van patiënten met chronische ziekten, waarvan Frankrijk er op dit moment
grosso modo 17 mln. telt) en interactieve teleassistentie (aanwending van
robots).
 6. Bezoek aan Genopole, het Franse centrum voor genetisch
onderzoek te Evry
 Genopole, opgericht in 1998, is een wetenschappelijk en technologisch
park voor biologie en gezondheid. Nationale en internationale wetenschappelijke
instituten uit de overheidsen private sector, individuele wetenschappers,
studenten, ondernemers en artsen werken daar samen om (biotechnologisch) onderzoek
te doen naar het gedrag van genen en de ontwikkeling van daarmee gerelateerde
medicijnen. De financiering van het centrum is deels privaat, deels publiek.
Het biotechnologisch onderzoek is zowel gericht op het gebied van landbouw
en milieu als op medisch terrein (vooral genenonderzoek naar prostaatkanker
en spierdystrofie).
 Twee grote projecten staan op de agenda: het opzetten van een centrum
voor bioproductie en het bouwen van een nieuw ziekenhuis.
 Genopole herbergt 26 laboratoria en onderzoekscentra die onafhankelijk
zijn of bij een groot instituut horen, een wetenschappelijk onderwijscentrum
en 51 bedrijven die actief zijn op het gebied van biotechnologieën.
 Belangrijkste doelstelling: life sciences te steunen door de overdracht
van deze technologieën naar de industriële sector te bevorderen.
Genopole schept in dit verband dusdanige condities dat onderzoek al haar missies
kan vervullen: kennis ontwikkelen, deze aan de studenten doorgeven en tenslotte
deze zo snel mogelijk aan de bedrijven overdragen, die deze kennis weer gaan
omzetten in nieuwe producten en innoverende diensten. Zo worden toponderzoekers
die een bedrijf willen starten begeleid, gefaciliteerd en wordt samengewerkt
bij het schrijven van een businessplan.
 Genopole is internationaal zeer actief. Sinds het begin hebben de uitwisselingen
tussen wetenschappers en buitenlandse ondernemers zich vermenigvuldigd (Zuid-Afrika,
Duitsland, Verenigd Koninkrijk China, Spanje, Verenigde Staten, Japan, Rusland).
Nederland is vooralsnog niet vertegenwoordigd.
 7. Programma werkbezoek delegatie vaste commissie
VWS aan Parijs 6–10 juli 2009
 
 6 juli
 
 • 13.15 uur aankomst Gare du Nord
 • 17.15 uur briefing op de ambassade door Gerk Numan(VWS-attaché)
en Lise Gregoire (politieke afdeling)
 • 19.30 uur ontvangst en diner op de residentie van ambassadeur Hugo
Siblesz
 
 
 7 juli
 
 • 9.00–11.30 uur Ministère de la
santé et des sports
 • 9.00–10.00 uur presentatie over de organisatie van de ziekenhuiszorg
door Pierre Simon, conseiller général des établissements
de santé
 • 10.00–11.00 uur presentatie over financiering en relaties
tussen privé- en overheidsziekenhuizen door Patrick Olivier, sous-directeur
affaires financières
 • 11.00–11.30 uur presentatie over telegeneeskunde door Pierre
Simon
 
 • 12.45–14.00 uur Assemblée Nationale
 Lunch groupe d’amitié France–Pays-Bas op de Assemblée
Nationale Ontvangst door de voorzitter van de groupe d’amitié
Serge Blisko, Jean-Luc Preel en Jacqueline Fraysse. Plv. CdP Cees Kole vergezelde
de Nederlandse delegatie
 
 • 14.30–15.30 uur Sénat
 Ontvangst door Guy Fischer (vice-president van de Sénat), Nicolas
About (voorzitter van de commissie gezondheidszorg van de Sénat) en
Alain Vasselie (rapporteur général des lois de financement de
la sécurité sociale)
 
 • 16.00 uur–17.00 uur Assemblée Nationale
 Ontvangst door Jean-Marie Rolland (voorzitter van de commissie gezondheidszorg
van de Assemblée Nationale en rapporteur Wet Bachelot)
 
 • 17.30–18.45 uur Collectif Interassociatif
de la Santé (koepel patiënten-verenigingen)
 Ontvangst door directeur Marc Morel, président d’honneur
Nicolas Brun, en chargée de mission Magali Leo
 
 
 8 juli
 
 • 9.30 uur–11.00 uur Fédération
de l’Hospitalisation Privée (FHP) (koepel privéziekenhuizen
met winstoogmerk)
 Ontvangst door Jean-Loup Ducrousset, voorzitter
 
 • 12.15–14.30 werklunch Haute Autorité
de la Santé (HAS) (instelling die onder meer verantwoordelijk
is voor de accreditatie van de Franse ziekenhuizen)
 Ontvangst door prof. Laurent Degos, voorzitter van de HAS, Jean Bacou,
directeur affaires internationales, en Charles Bruneau, délégué
affaires internationales
 
 • 15.00–17.15 uur Fédération
Hospitalière de France (FHF) (koepel van overheids-ziekenhuizen)
 • 15.00–15.45 uur ontvangst en presentatie door Gérard
Vincent, délégué général de la FHF
 • 15.45–16.15 uur presentatie door dr. Stanislas Johanet (chirurg)
over het besturen van ziekenhuizen vanuit de praktijk
 • 16.15–17.15 uur presentatie over de financiering van de ziekenhuizen
door Gaëlle le Bayon, financieel deskundige van de FHF
 
 • 17.00–18.30 uur Mutualité Française (aanvullende zorgverzekeraars)
 Ontvangst door Anne Laure Aubret, directrice de l’offre de soins
mutualiste, Corinne Hix, responsable des relations internes en Cornélia
Federkeil, direction des affaires publiques
 
 
 9 juli
 
 • 9.00–10.30 uur Conseil National de l’Ordre
des Médecins (CNOM) (artsenkoepel die onder andere tot taak
heeft te waken over de kwaliteit van de medisch specialistische zorg)
 Ontvangst door prof. Laurent Degos, voorzitter van le conseil régional
de l’Ile de France en dr. F. Montané, délégué
général des affaires européennes et internationales
 
 • 11.00–13.30 uur Caisse Nationale d’Assurance
Maladie des Travailleurs Salariés (CNAMTS) (nationale organisatie
van de verplichte zorgverzekering)
 • 11.00–11.30 uur presentatie door dr. Michel Marty rol van
de CNAMTS ziekenhuiszorg
 • 11.30–12.00 uur presentatie door Pascal Pfister over de contractering
van zelfstandig gevestigde medisch-specialisten
 • 12.00–12.30 uur presentatie door Marie-Antoinette Chaplain
(directeur-général) over de besturing van zorginstellingen door
de CNAMTS
 • 12.30–13.30 uur lunch in het bedrijfsrestaurant van de CNAMTS
 
 • 14.30–16.45 uur Genopole te Evry
(centrum voor medische innovatie)
 Ontvangst en presentatie over Genopole en het klinisch research centrum
door dr. Françoise Russo-Marie, directeur Genopole Recherche en Gabriel
Mergui, directeur Genopole International
 
 
 10 juli
 
 • 9.25 uur vertrek naar Nederland vanaf Gare du Nord