Meerjarenprogramma Verkeersveiligheid 1997-2001; Verslag nota-overleg over het Meerjarenprogramma Verkeersveiligheid 1997-2001 (25318) en de startnotitie Duurzaam veilig (VW-97-669)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25318, nr. 8

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

31-12-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25318 nr. 8

17-12-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningStenografisch verslag van een notaoverleg van de vaste commissie voor
Verkeer en WaterstaatEerste termijn van de zijde van de commissieEerste termijn van de zijde van de regeringTweede termijn van de zijde van de commissieTweede termijn van de zijde van de regering
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25318Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 168 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 318Meerjarenprogramma verkeersveiligheid 1997-2001 nr. 8VERSLAG VAN EEN NOTAOVERLEGVastgesteld 17 december 1997De vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat1
heeft op 15 december 1997 overleg gevoerd met de minister van
Verkeer en Waterstaat over het Meerjarenprogramma Verkeersveiligheid
1997–2001 (25 318) en de startnotitie Duurzaam Veilig (VW-97-669).Van het overleg brengt de commissie bijgaand stenografisch verslag uit.De voorzitter van de vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat,BiesheuvelDe griffier van de vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat,Roovers Stenografisch verslag van een notaoverleg van de vaste commissie voor
Verkeer en WaterstaatMaandag 15 december 1997 10.15 uurDe voorzitter: BiesheuvelAanwezig zijn 6 leden der Kamer, te weten:H.G.J. Kamp, Van 't Riet, Valk, Van den Berg, Van Heemst en Biesheuvel,alsmede mevrouw Jorritsma-Lebbink, minister van Verkeer en Waterstaat,
die vergezeld is van enige ambtenaren van haar ministerie.Aan de orde is:het Meerjarenprogramma Verkeersveiligheid
1997-2001 (25318);de startnotitie Duurzaam Veilig (VW-97-669).De voorzitter:Ik heet de minister en haar ambtenaren van harte welkom. Wij willen per
se uiterlijk om 17.00 uur eindigen en het mag eerder, al is het alleen maar
omdat én de Stenografische dienst én een aantal woordvoerders
hier vanavond ook nog een debat hebben.Het woord is aan de heer Van den Berg over de orde.De heerVan den Berg(SGP)Voorzitter! Een aantal brieven zijn laat gekomen, maar wij kunnen daar
in elk geval nog op ingaan. Eén stuk is echter niet gekomen, waar ik
in het verleden nadrukkelijk om gevraagd heb. Dat is het kabinetsstandpunt
over het verkeerstoezicht naar aanleiding van departementaal onderzoek. Ik
heb uit een persbericht begrepen dat het vrijdag in het kabinet is geweest,
maar wij beschikken daar niet over. Ik vind dat toch wel betreurenswaardig,
omdat het een uitermate belangrijk onderdeel is van het totale verkeersveiligheidsbeleid.
Ik had in een eerder debat over de politie minister Sorgdrager gevraagd of
dit er tijdig kon zijn voor dit overleg. Zij heeft mij dat beloofd. Ik constateer
nu dat het er niet is. Wij kunnen daar dus niet veel mee. Misschien kan de
minister nog haar licht daarop doen schijnen, maar ik wil er wel mijn teleurstelling
over uitspreken.MinisterJorritsma-LebbinkHet is inderdaad vrijdag besloten, maar het heeft enige tijd geduurd.
U zult wellicht begrijpen waarom het enige tijd heeft geduurd. Ik neem aan
dat het in de loop van deze week naar de Kamer zal gaan. Als u het vrijdagavond
had gekregen, had u er waarschijnlijk vandaag ook niet echt over kunnen spreken.
Daar moet dus maar een keer separaat over gesproken worden.De heerVan den Berg(SGP)Dan moet ik concluderen dat dit onderwerp vandaag niet geheel kan worden
afgehandeld, voorzover het al aan de orde komt. Naar aanleiding van de brief
die nog komt, moet de Kamer zich dan maar het recht voorbehouden om over dat
onderdeel van het verkeersveiligheidsbeleid nader te spreken.De voorzitter:Wij komen daar in de procedurevergadering nog een keer op terug.Eerste termijn van de zijde van de commissieDe heerKamp(VVD)Mijnheer de voorzitter! Laat ik eerst aangeven hoe ik mijn verhaal wil
opbouwen. Dan weet u hoelang u de tijd heeft om rustig wakker te worden. Ik
begin met wat algemene opmerkingen. Ik ga daarna in op educatie en voorlichting,
de handhaving, de decentralisatie, de aanpak Duurzaam veilig, het convenant
snorfietsen, bromfietsen op de rijbaan en wat diverse onderwerpen. Daarbij
probeer ik binnen mijn tijd van 25 minuten te blijven.Nu het eind van de kabinetsperiode nadert, lijkt het de VVD-fractie zinvol
om ook de balans op te maken van het verkeersveiligheidsbeleid. Wij stellen
vast dat over de gehele linie sprake is van het voortdurend zetten van concrete
stappen vooruit. Wij vinden ook dat het Meerjarenprogramma Verkeersveiligheid
dat wij gekregen hebben, daarvan een goede weergave is. Het is een bijzonder
compact en helder stuk geworden.De VVD-fractie stelt ook met genoegen vast dat het beleid onverwacht succesvol
is geweest. Met de verkeersveiligheid gaat het natuurlijk nooit goed genoeg.
Wij hebben het afgelopen weekend weer drama's op de Nederlandse wegen meegemaakt
met veel gewonden en vijf doden. Al is Nederland dan op drie landen na het
meest verkeersveilige land van de wereld en al is in 40 jaar tijd de verhouding
tussen het aantal verkeersdoden en het aantal auto's met een factor 26 verbeterd,
het moet altijd maar weer beter. Daarom werden in 1986 ook concrete taakstellingen
voor het maximumaantal doden en gewonden in het verkeer in de jaren 2000 en
2010 afgesproken.Nu wil ik op het aantal gewonden niet verder ingaan, omdat de rekenmethode
onlangs is gewijzigd. Wij moeten nog kijken hoe wij daar precies mee omgaan.
Ik wil ook niet te veel ingaan op het jaar 2010, omdat dat nog wat verder
weg ligt. Politiek het meest relevant voor ons is vandaag het aantal dodelijke slachtoffers
in het verkeer in het jaar 2000. Dat zouden er, om precies te zijn, maximaal
1079 mogen zijn. Ik moet u bekennen dat dit aantal mij vier jaar geleden nog
onhaalbaar leek. De automobiliteit bleef maar groeien, sinds 1986 al weer
met 40%. De daling van het aantal verkeersslachtoffers stagneerde en ging
in 1995 zelfs licht omhoog. De minister heeft toch koppig vastgehouden aan
die taakstelling. Zij heeft nooit van enig wijken willen weten. En verleden
jaar werd zij beloond met de omslag waarop wij ook van harte hoopten. Het
aantal verkeersdoden daalde in 1996 van 1334 tot 1180. Dat is een daling van
ruim 11%.Inmiddels is gebleken dat dit vorig jaar geen incidentele daling is geweest.
De eerste helft van 1997 liet een verdere daling zien. Niet alleen konden
we de daling van 1996 vasthouden, maar er was een verdere daling met nog eens
ruim 8%. Als we dat percentage dit jaar kunnen vasthouden, bereiken we in
1997 al de doelstelling voor het jaar 2000; het kan verkeren. Het is een heel
belangrijk en bemoedigend succes voor de minister en voor de velen die zich
met haar daarvoor ingezet hebben. Dan denk ik aan de rij-instructeurs die
goede opleidingen verzorgen, aan de politieagenten die de verkeersregels handhaven,
aan de autofabrikanten die hun producten voortdurend verbeteren, aan de verkeersveiligheidsorganisaties
en aan vele anderen die zich hiervoor inzetten. Die bemoediging was ook nodig,
omdat de aandacht voor het onderwerp verkeersveiligheid niet mag verminderen.
De trend in de goede richting blijft niet als vanzelfsprekend in stand, maar
moet met voortdurende, blijvende inspanningen worden vastgehouden.Ik heb bij vorige gelegenheden de zorg van de VVD-fractie uitgesproken
over de handhaving van de verkeersregels. Toen de kruitdampen van de politiereorganisatie
waren opgetrokken, bleek dat de verkeerspolitie was verdwenen, dat de efficiency
was verminderd en dat de prioriteit voor het verkeer met 30% was gedaald.
We hebben daar vorig jaar indringend over gesproken met de ministers van Justitie
en Verkeer en Waterstaat. Die deelden onze bezorgdheid. Opvallend is dat zij
daar ook wat aan hebben gedaan. Onmiskenbaar is de aandacht van zowel de politie,
als het openbaar ministerie voor de handhaving van de verkeersregels toegenomen.
Misschien komt dit ook wel een beetje door de dreigende invoering van de bestuurlijke
boeten. De intensieve handhaving die al plaatsvindt in de noordelijke provincies,
krijgt nu navolging elders in het land. Daar ging ook het besluit over, waar
de heer Van den Berg aan refereerde.Tegen die positieve achtergrond, zoals ik deze net heb geschetst, wil
ik op een aantal aspecten van het verkeersveiligheidsbeleid wat nader ingaan.
Daarbij wil ik één opmerking vooraf maken: hoe verkeersveiliger
Nederland is, hoe moeilijker het wordt om verdere verbeteringen te realiseren.
In absolute zin wordt immers het effect van maatregelen steeds minder, terwijl
de menselijke factor ervoor zorgt dat volledige verkeersveiligheid nooit wordt
bereikt. Mensen blijven altijd fouten maken of bewust de regels overtreden.
Maatregelen zullen daarom steeds kritisch beoordeeld moeten worden op zowel
effecten, als neveneffecten, als kosten. Het verkeer is voor mensen immers
niet alleen gevaarlijk, maar het verkeer is ook noodzakelijk, nuttig en prettig;
ook daar heb je rekening mee te houden.Ik ga nu eerst in op educatie en voorlichting. Ik heb al gezegd dat de
hoge kwaliteit van de rijopleidingen in Nederland veel bijdraagt aan de verkeersveiligheid.
De vrijwillige erkenningsregeling van de rijscholen en de applicatietoetsen
voor rij-instructeurs verhogen die kwaliteit nog verder. Mijn vraag aan de
minister is of zij mogelijkheden ziet de vrijwillig erkende rijscholen te
ondersteunen door deze bepaalde faciliteiten te bieden. Dat zou kunnen in
de vorm van faciliteiten bij examenafname; het zou ook kunnen door hen te
betrekken bij de educatieve trajecten die aan notoire verkeersovertreders
worden opgelegd. De minister zou eens met de branche moeten overleggen op
welke wijze zij deze ontwikkeling naar steeds meer erkende rijschoolhouders
op basis van een vrijwillige erkenningsregeling zou kunnen faciliteren.Voorlichting, voorzitter, blijft permanent noodzakelijk, het liefst in
combinatie met handhaving. We weten bijvoorbeeld dat 20% van de automobilisten
hun autogordels helemaal niet nodig vindt en dat 40% ze in de bebouwde kom
niet draagt, omdat zij denken dat het daar in ieder geval niet nodig is. Het
is een goede zaak, zo vinden wij, dat de samenwerking op het gebied van verkeersveiligheid
met de verzekeraars op gang komt, onder andere met enkele concrete voorlichtingsprojecten.
Ik heb daar de afgelopen jaren steeds op aangedrongen en ik ben van mening
dat er op het punt van de samenwerking met de verzekeraars nog een wereld
te winnen is, om de PvdA maar eens aan te halen. Behalve de schadeverzekeraars
zou de minister bij die samenwerking ook de ziektekostenverzekeraars en de
levensverzekeraars moeten betrekken.Dan kom ik bij de handhaving. Daarbij gaat het er vooral om de pakkans
bij vier overtredingen te vergroten, namelijk bij te hard rijden, rijden onder
invloed, het niet dragen van een helm en het niet gebruiken van een autogordel.
Ik heb het al gehad over de intensivering van de handhaving in de noordelijke
provincies. Dat is een heel goed voorbeeld van wat je met intensieve handhaving
kunt bereiken, in dit geval met name voor wat betreft het rijden onder invloed
in weekendnachten. Begin van de jaren zeventig lag dat nog op 15%, dat wil
zeggen dat 15% van de automobilisten boven het toegestane promillage nog in
de auto reed. In 1988 was dit gedaald tot 8%. Het is nu gedaald tot 4,4%.
De doelstelling voor het jaar 2000 ligt op 4%, maar in Groningen en Drenthe
is het percentage inmiddels gedaald tot 2 of zelfs 1,5. Dat is te danken aan
het intensieve handhavingsbeleid daar. De handhaving moet naar onze mening
de eerste prioriteit in het verkeersveiligheidsbeleid behouden. De VVD-fractie
is er daarom positief over, dat het aantal processen-verbaal in vier jaar
tijd is verdubbeld tot bijna 5 miljoen. Wat beter moet, is het aandeel daarin
van het aantal staandehoudingen. Inmiddels is dat gedaald tot beneden 20%.
Die staandehoudingen zijn het belangrijkst voor het handhavingsbeleid, voor
de pakkans en voor het verbeteren van de verkeersveiligheid. Bij staandehouding
van een automobilist kun je hem in geval van een overtreding direct op zijn
gedrag aanspreken. Je kunt hem bovendien controleren op het gebruik van alcohol
en de autogordel en eventueel kun je ook direct zijn rijbewijs
innemen. Ik zou graag van de minister willen horen of zij, in aansluiting
op deze vorderingen in de handhaving ook mogelijkheden ziet om het percentage
staandehoudingen de komende tijd te verhogen.Wat betreft de decentralisatie en de regionalisering spreken we over het
Decentralisatieakkoord regionale verkeersveiligheid voor de jaren 1994 tot
2000, waarmee middelen en verantwoordelijkheden naar de regio's zijn gedecentraliseerd.
Afgesproken is toen om de regionale organen voor de verkeersveiligheid beter
te laten functioneren en de betrokkenheid van de gemeenten bij de verkeersveiligheid
te versterken. Het is jammer, dat Berenschot in een tussentijdse evaluatie
moest concluderen dat daar heel weinig van terecht is gekomen. De minister
schreef de Kamer op 11 juli, dat zij nog voor het einde van dit jaar met conclusies
zal komen. Ik heb de drie brieven die ik vanmorgen bij de post aantrof snel
even doorgelezen maar deze informatie zat er niet bij. Wanneer komt de minister
met deze conclusies?MinisterJorritsma-LebbinkDie brief zat er wel bij, want die is de vorige week verstuurd!De heerVan den Berg(SGP)Dat is de brief van 11 december.De heerKamp(VVD)Dan zat zij vanmorgen bij de post en heb ik haar niet goed genoeg doorgelezen.
Dank voor de correctie.Voorzitter! Uitvloeisel van het decentralisatiebeleid is ook de aanpak
Duurzaam veilig, die bepaald de goedkeuring van de VVD-fractie kan wegdragen.
Veel daarin spreekt haar aan en in de eerste plaats de inrichting van woongebieden
tot 30 km/uur-gebieden. Voorzover er bij de bevolking draagvlak voor bestaat,
moeten de gemeenten dat zeker doen. De VVD-fractie ziet ook mogelijkheden
voor uitbreiding. Wat haar ook aanspreekt, is de aanleg van nieuwe doorgaande
wegen en de herinrichting van bestaande, doorgaande wegen bij groot onderhoud
tot wegen met gescheiden rijbanen. Een heel mooi voorbeeld daarvan ziet de
minister als zij naar haar familie in Vorden gaat. Zij komt via de omlegging
Warnsveld. Daar is een nieuwe weg door de provincie aangelegd van een kilometer
of vier, helemaal met gescheiden rijbanen en met vijf rotondes. Als je dat
vergelijkt met alle andere omleggingen die ik ken, kan je zien dat daar het
concept Duurzaam veilig is gerealiseerd en dat zich daar ook zeer weinig verkeersongevallen
zullen voordoen.Waar de VVD ook positief over is, zijn de plannen van de waterschappen
om wegen met veel langzaam verkeer – fietsers en landbouwvoertuigen –
tot 60 km-wegen in te richten. Daar is namelijk ook zeker het nodige mee te
bereiken. Wat ons echter niet aanspreekt, is de verlaging van de basismaximumsnelheden.
Wij zijn altijd voor handhaving van de bestaande maxima geweest: toen door
Veilig Verkeer Nederland en het openbaar ministerie ervoor werd gepleit om
in bepaalde omstandigheden naar 140 km/uur gaan, toen door de PvdA en D66
werd gepleit voor 100 km/uur op autosnelwegen en minister De Boer zelfs voor
90 km/uur. Wij zijn er ook voor, nu op dit moment in het concept Duurzaam
veilig wordt toe gewerkt naar 30 km als uitgangspunt voor de bebouwde kom
en 60 km als uitgangspunt voor het buitengebied. Dat gaat ons gewoon te ver.
Wij willen vasthouden aan de huidige maxima van 50 km en 80 km met, waar nodig,
uitzonderingen naar beneden en met inachtneming van wat ik zojuist zei over
gemeenten en waterschappen. Dat kan leiden tot de gewenste resultaten.De heerValk(PvdA)Wordt het enige argument van de heer Kamp om tegen de verlaging van de
snelheden naar 60 km en 30 km te zijn gevormd door de problemen op het gebied
van de handhaving?De heerKamp(VVD)Daarvoor zijn twee redenen. Allereerst moet het een keer ergens ophouden.
Het verkeer is er om economische redenen, om mensen ergens heen te laten gaan
waar zij voor hun werk of vrijetijdsbesteding heen willen gaan. Verkeer moet
mogelijk blijven en daarbij hoort een zekere snelheid. Als er een snelheid
van 0 km/uur wordt ingevoerd, is het afgelopen met alle verkeersonveiligheid.De heerValk(PvdA)Dat heeft u ook niemand horen bepleiten, zelfs de PvdA niet.De heerKamp(VVD)Op de tweede plaats gaat om een redelijk evenwicht te bewerkstelligen
tussen de belangen van verkeer, mobiliteit en vervoer en de belangen van verkeersveiligheid.
Wij denken dat die belangen gediend kunnen worden door de huidige maxima niet
te verhogen doch op hetzelfde niveau te handhaven en waar nodig een lagere
snelheid in te voeren. Wij menen dat de basissnelheden gehandhaafd moeten
blijven en dat er een goede controle op de naleving moet plaatsvinden.De heerValk(PvdA)Ik zou graag het commentaar van de heer Kamp willen vernemen op een berekening
van de SWOV. Die voorspelt dat een verlaging van de snelheid van 50 km/uur
naar 30 km/uur een vermindering van het aantal dodelijke slachtoffers met
zich brengt van 35%-60%.De heerKamp(VVD)Als de 30 km-gebieden worden uitgebreid conform de wensen van de gemeenten,
als er gericht eventuele lagere snelheden worden ingevoerd in die gebieden
waar dat noodzakelijk is en als er een goede controle komt op de naleving
van de maximumsnelheid van 50 km/uur in de bebouwde kom, kan naar mijn mening
datzelfde percentage worden bereikt.De heerValk(PvdA)De heer Kamp stelt voor om hier en daar lagere snelheden in te voeren.
Dan ontstaat echter de situatie dat de automobilist absoluut niet meer weet,
waar hij aan toe is. De ene keer is het 30, dan 50, enz.De heerKamp(VVD)Zowel in mijn benadering als in die van de heer Valk is er sprake van
verschillende snelheden: 30, 50, 70, 80, enz. Het gaat om de vraag, welke
basismaximumsnelheid je kiest. Binnen de bebouwde kom kiezen wij voor een
basismaximumsnelheid van 50 km/uur en buiten de bebouwde kom 80 km/uur.Een ander punt waarbij wij in het concept Duurzaam veilig vraagtekens
zetten, betreft het loslaten van de inrichtingseisen voor 30 km-gebieden.
Naar onze mening zijn die inrichtingseisen goed beredeneerd. Als de gemeenten
dat willen, kunnen die 30 km-gebieden uitgebreid worden. Het lijkt ons echter geen goede zaak die eisen los te laten. Dan vervalt ook de logische
verbinding tussen lagere snelheid en inrichting.Het lijkt ons evenmin goed dat de rijksoverheid met een bedrag van 200
mln. gemeenten, provincies en waterschappen gaat financieren voor werk dat
zij aan wegen gaan verrichten. Nog maar een paar jaar geleden hebben wij het
beheer van de wegen gereorganiseerd en alle wegen logisch verdeeld over provincies,
waterschappen en Rijk. De verdeling van het geld over gemeenten, provincies
en waterschappen hebben wij mede gebaseerd op hun behoeften ten aanzien van
aanleg en onderhoud van wegen. Het Rijk moet zijn eigen wegen financieren.
Dat geldt ook voor gemeenten, provincies en waterschappen. Als wij nu wederom
gaan financieren voor gemeenten, provincies en waterschappen, wordt hetgeen
wij uit elkaar gehaald hebben, wederom vermengd. Ik vind dat geen goede zaak.Voorzitter! Een snorfiets blijft voor mijn fractie een vreemde eend in
de bijt. Hij ziet er sneller uit dan de doorsnee bromfiets, hij rijdt ook
vaak harder – in Amsterdam reed 80% van de gecontroleerde snorfietsen
te hard – maar wordt bestuurd door iemand die geen helm draagt. In Duitsland
doet men daarover niet moeilijk en heeft men de helm verplicht gesteld. De
Nederlandse wetgever ziet daarvan alsnog af, op voorwaarde dat het afgesloten
convenant wordt nageleefd. Het convenant houdt in dat de importeurs alleen
niet opvoerbare snorfietsen op de markt brengen, dat de detailhandelaren alleen
deze snorfietsen verkopen en geen opvoersetjes meer verkopen, laat staan dergelijke
setjes installeren. Ik heb na ruim een jaar de indruk dat met name de importeurs
zich heel goed gehouden hebben aan die afspraak. Dat wordt ook bevestigd in
de brief die wij van de minister hebben gekregen. Ook de brancheorganisaties
hebben zich loyaal daaraan gehouden. Zij doen hun best om hun leden –
de detailvakhandelaren – zo ver te krijgen dat zij die afspraken naleven.
Ik heb echter de indruk dat daaraan echter nog het nodige schort. Rechtstreekse
informatie daarover hebben wij nog niet, omdat de ANWB pas nu begonnen is
met steekproefsgewijze controle. Ik vind het jammer dat die controle pas zo
laat is begonnen. Was het niet beter geweest om dat convenant al vanaf het
begin onder druk te zetten door te controleren of de detailhandelaren het
voldoende naleven? In ieder geval is het goed dat wij alsnog met de controle
zijn begonnen. Wij moeten het convenant de gelegenheid geven om alsnog te
werken, ook wat de detailhandelaren betreft. Het is een goede zaak dat de
minister ter ondersteuning van het convenant een wettelijk verbod betreffende
opvoermateriaal voorbereidt.MevrouwVan 't Riet(D66)Voorzitter! De heer Kamp begon zijn verhaal met de constatering dat het
enige onderscheid tussen een snorfiets en een bromfiets was gelegen in de
helm en de helmplicht. Toen leek het er even op alsof hij voor de helmplicht
was. Die conclusie onderschrijft hij kennelijk niet. Kan hij dat verduidelijken?De heerKamp(VVD)Ik ben niet toe aan de helmplicht. De minister heeft dat convenant afgesloten.
Ik heb vastgesteld dat de branche er goed mee bezig is geweest. Ik stel vast
dat er op dit moment alleen nog niet opvoerbare snorfietsen op de markt zijn.
Het knelpunt zit volgens mij bij de detailhandelaren. Ik vind dat wij er zelf
in tekortgeschoten zijn door niet te controleren. Als wij nu alsnog gaan controleren
en dat bovendien ondersteunen door een wettelijk verbod op het hebben, verkopen
en plaatsen van opvoermateriaal, dan kan het convenant een succes worden en
is het invoeren van de helmplicht niet nodig. Als het convenant geen succes
wordt, dan zullen wij alsnog die helmplicht moeten invoeren. Dan moeten wij
vaststellen dat het concept van de snorfiets is mislukt.De heerVan Heemst(PvdA)Voorzitter! De heer Kamp vindt de handhaafbaarheid een zeer beslissende
factor in de discussie over verlaging van de maximumsnelheden. Hier zegt hij
echter met tamelijk groot gemak dat er een verbod moet worden geïntroduceerd
op het hebben van en handelen in opvoersetjes. Ik heb sympathie voor de gedachte,
maar zo'n verbod is niet te handhaven; het is bijna een absurd verbod.De heerKamp(VVD)Je loopt als politieagent gewoon de werkplaats van een bromfietshandelaar
binnen en je kijkt of hij opvoersetjes heeft liggen. Als hij ze niet heeft
liggen, dan is alles prima. Als hij ze wel heeft liggen, dan is het jammer
en krijgt hij een bekeuring.De heerVan Heemst(PvdA)Hoe stelt de heer Kamp zich dat voor: dat duizenden agenten twee, drie,
vier keer per dag bij honderden bromfietshandelaren in Nederland langsgaan
om na te gaan of dat verbod wordt nageleefd?De heerKamp(VVD)Natuurlijk niet, zo stel ik mij dat helemaal niet voor.De heerVan Heemst(PvdA)Dan weet ik hoe serieus u dit meent!De heerKamp(VVD)Er is een beperkt aantal bromfietshandelaren; dat aantal is niet spectaculair
groot. Als je met de branche goede afspraken maakt, als je een wettelijke
regeling treft en als je zorgt voor een redelijke controle op die regeling,
dan kun je met een beperkte handhavingsinspanning zorgen dat zo'n wettelijk
verbod, dat ook nog eens wordt gesteund door de brancheorganisatie, behoorlijk
wordt nageleefd. Wat de handhaafbaarheid van verboden betreft, zal ik u straks
nog wat vragen stellen over het niet mogen telefoneren in auto's.Voorzitter! Het is duidelijk dat de controle op het rijden met brom- en
snorfietsen tekortschiet. Het is een goede zaak dat sinds kort alle benodigde
gegevens om te kunnen nagaan of een bromfiets is opgevoerd on line beschikbaar
zijn voor de controleurs, dus de politieagenten. Ik denk dat het nu tijd wordt
dat de minister afspraken maakt met de politiekorpsen in de grote steden om
effectieve controleprojecten op te zetten waarbij in de auto's een on line
verbinding is met het bestand waarmee de politieagenten moeten werken voor
dit onderdeel van de controle.MinisterJorritsma-LebbinkVolgens mij hebben wij die mogelijkheid nog niet. Pas als de kentekenregistratie
voor bromfietsen is ingevoerd, is er echt on line informatie. Overigens vind
ik dat er in de grote steden juist heel goed wordt gecontroleerd, maar het
wordt ze wel eens onmogelijk gemaakt. Daarvoor hebben zij de
kentekenregistratie nodig.De heerKamp(VVD)Ik vind dat er in de grote steden helemaal niet goed wordt gecontroleerd.
Waar je ook kijkt in de grote steden, aan alle kanten vliegen de snorfietsers
je zonder helm met 70 km/uur voorbij. Ik denk dat het ontzettend slecht gaat
met de controle in de grote steden, met name op snorfietsen. Als gezegd wordt
dat pas bij de kentekenregistratie kan worden gecontroleerd, wordt een vergissing
gemaakt. Op dit moment zijn alle gegevens die nodig zijn om te controleren
of bromfietsen opgevoerd zijn, online beschikbaar. Door de verkeersveiligheidsorganisaties
wordt erop aangedrongen, ervoor te zorgen dat die informatie ook in de auto's
beschikbaar is. In de grote steden zou daarmee veel bereikt kunnen worden.De invoering van kentekenregistratie voor brom- en snorfietsen per 1 januari
1999 is een heel goede zaak. Met een keuring vooraf worden alle brom- en snorfietsen
bereikt. De minister wil 55 mobiele controlestations gaan opzetten. Dat betekent
dat alle brom- en snorfietsen vanaf die datum gecontroleerd zullen worden.
Als zij opgevoerd zijn, kunnen zij worden afgekeurd. Het is dan mogelijk om
achteraf een kenteken in te trekken. Is de minister het met mij eens dat met
de invoering van een kentekenregistratie het verzekeringsplaatje kan komen
te vervallen?Uiterlijk in 1999 mag de bromfietser niet meer op het verplichte fietspad
rijden, maar moet hij binnen de bebouwde kom van de rijbaan gebruikmaken.
Buiten de bebouwde kom komt er een verplicht fiets- en bromfietspad. Uit uitvoerige
proeven is sinds 1991 gebleken dat een vermindering van het aantal bromfietsongevallen
met 50% mogelijk is. De VVD-fractie plaatst daar nog een paar vraagtekens
bij. Dat heeft twee redenen. De eerste is dat wijziging van de regel alleen
mogelijk is als wij gelijktijdig de regel wijzigen dat fietsers van rechts
geen voorrang hebben op auto's. Als wij die regel niet wijzigen, mag een auto
bij een auto van links doorrijden en de bromfietser niet. Dat wordt een rommeltje
op de rijbaan.Bij de regel om fietsers van rechts voorrang te geven plaatsen wij vraagtekens.
In dit land waar van heel Europa het meest gefietst wordt zijn er generaties
opgegroeid met de regel dat auto's op gelijkwaardige kruisingen voorrang op
fietsers hebben. Als je die regel wilt veranderen, moet je er echt van overtuigd
zijn dat dit tot een verbetering zal leiden.Er is een combinatie met een derde wijziging nodig. Bromfietsers en fietsers
mogen op de rijbaan auto's rechts inhalen. Dat gaat problemen geven als auto's
en vrachtwagens afslaan op wegen met vrijliggende fietspaden. Men moet dan
eerst opletten of er rechts geen bromfiets is en vervolgens moet men uitkijken
of er op het fietspad geen fietsers zijn. Twee conflictsituaties vlakbij elkaar
leidt tot gevaar. Hetzelfde gevaar krijg je op rotondes als er vrachtwagens
moeizaam scharnierend overheen gaan. Een bromfietser die dan bezig is met
een inhaalbeweging rechts, kan aanleiding geven tot een gevaarlijke situatie.
Weet de minister zeker dat de wijziging van deze regels per saldo de verkeersveiligheid
zal bevorderen? Als er twijfels leven, moeten wij er niet aan beginnen.Wij spreken al een aantal jaren over de black box. Door verschillende
bedrijven worden er concrete ervaringen mee opgedaan. Ik noem de bestelwagens
van Kwikfit, een aantal leaseauto's van Leaseplan en de ambulances en politiewagens
in Rotterdam. Deze ervaringen wijzen uit dat een daling van het aantal ongevallen
mogelijk is met 20% tot zelfs 30%. De SWOV heeft dat bevestigd. De minister
moet er in haar contact met de verzekeraars naar streven, dat op de een of
andere wijze wordt gestimuleerd dat black boxes in auto's worden ingebouwd.
Dat kan bijvoorbeeld via een korting op de verzekeringspremie. Er is regiokorting,
er is korting bij verzekering via een organisatie, er is een no-claimkorting
en er zou ook een korting kunnen komen als een black box is geplaatst. Zeker
bij de bezitters van "autovloten" zouden daarmee goede resultaten bereikt
kunnen worden. Het meeste heil verwacht ik nog van de volgende generatie blackboxes,
omdat die generatie interactief zal zijn. Deze zal niet alleen registreren,
maar zal de automobilist ook stimuleren om veiliger, schoner en zuiniger te
rijden.Het gebruik van drugs en medicijnen in het verkeer heeft al in 1991 nadrukkelijk
de aandacht gekregen van de voorganger van de minister, in haar Meerjarenplan
Verkeersveiligheid. Zij heeft toen gesteld dat er interdepartementaal onderzoek
zal volgen om precies vast te stellen, wat daar gaande is. Het is vervelend
om in 1997 te moeten vaststellen dat er nog geen deugdelijke controleapparatuur
is, en dat na ongevallen meestal geen bloedonderzoek op het gebruik van drugs
en medicijnen plaatsvindt. Wij weten dus eigenlijk nog niet, hoe groot het
probleem is. Wel weten wij dat het drugsgebruik vooral in het uitgaanscircuit
toeneemt, en dat op de vrijdag en de zaterdag veel ongevallen plaatsvinden.
Wij hebben het idee dat drugsgebruik daarbij speelt, en wij denken dat ook
medicijngebruik een oorzaak van onveiligheid is. Maar wij beschikken nog steeds
niet over informatie daarover. De minister moet op dit punt actiever worden.Voorzitter! Ik heb begrepen dat de ministerraad afgelopen vrijdag heeft
besloten om iets te gaan doen aan mensen die helemaal niets te verliezen hebben
en voor Jan en alleman kentekenbewijzen op hun naam laten zetten. Wij duiden
deze mensen aan als "katvangers". Het kabinet wil dat politieagenten naar
die mensen toegaan als zij meer dan een bepaald aantal kentekenbewijzen op
hun naam hebben om op te treden als het nodig is. Het record van het aantal
kentekenbewijzen op naam van één katvanger ligt op 1467. Het
is mij een raadsel waarom dit probleem, waarvan wij al vele jaren op de hoogte
zijn, tot afgelopen vrijdag nog steeds bestond. Ik stimuleer de minister om
ook op dit punt zo snel mogelijk met concrete resultaten te komen.De heerValk(PvdA)Voorzitter! Collega Kamp van de VVD begon zijn bijdrage met de opmerking
dat het verkeersveiligheidsbeleid onverwacht succesvol is. Dat adstrueerde
hij door te verwijzen naar de verlaging van het aantal dodelijke slachtoffers
vorig jaar, en zeker ook in de eerste helft van 1997, in vergelijking met
het aantal slachtoffers vorig jaar. Voorzover er inderdaad sprake is van een
structurele verlaging van het aantal dodelijke slachtoffers, kan inderdaad
worden gesproken van een succesvol beleid. Toch moet ik constateren dat die
successen zich niet echt afspelen bij het aantal verkeersgewonden, zeker niet
ten opzichte van de streefcijfers. Het lijkt erop dat door verbeteringen
op het gebied van ambulancevervoer, traumateams, vervoer per helikopter en
dergelijke zich eerder een verschuiving voltrekt van verkeersdoden naar zwaargewonden.
Zeker als ik kijk naar de naar aanleiding van een betere verkeersongevallenregistratie
herziene cijfers, moet ik constateren dat het beleid op het gebied van de
verkeersveiligheid helemaal niet zo succesvol is. Die betere verkeersongevallenregistratie
wijst uit dat, in plaats van het door ons voor vorig jaar aangenomen aantal
ziekenhuisgewonden van 12.000, dit aantal liefst 19.500 is. Dit is een stijging
van 61%.MinisterJorritsma-LebbinkU moet zich goed realiseren dat wij nu beter registreren. Dat betekent
dat in de jaren daarvoor ook sprake was van dat aantal, alleen, wij wisten
dat niet. Dus het is geen stijging. Doordat wij beter registreren, weten wij
nu meer.De heerValk(PvdA)Dat weet ik zelf ook wel. Ik constateer dat de situatie dramatisch slechter
is dan wij altijd gedacht hebben. Dat geldt ook voor de cijfers ten aanzien
van spoedeisende eerste hulp. Vorig jaar was het officiële cijfer 16.300
en dit jaar blijkt dat maar liefst 91.000 te zijn. Dat is iets wat mij buitengewoon
grote zorgen baart. Ik vraag de minister dan ook in hoeverre het feit dat
de verkeersonveiligheid veel groter is dan altijd gedacht, aanleiding voor
haar is tot intensivering van het beleid. Ik meen dat de reductiedoelstellingen
gehandhaafd moeten worden ten opzichte van de nieuwe "opgepluste" cijfers.
Een verdere intensivering ook op het gebied van Duurzaam veilig is dan ook
hard nodig. Daar valt wat mijn fractie betreft zeker ook onder de afspraak
die is gemaakt in het kader van de intentieverklaring tussen de provincie,
het ministerie en de gemeenten met betrekking tot het reduceren van de maximumsnelheden
tot respectievelijk 30 km en 60 km. Uiteraard zijn uitzonderingen daarbij
noodzakelijk, zeker ten aanzien van doorgaande wegen binnen de bebouwde kom
die door hun aard geschikt zijn voor een snelheid van 50 km. Het gaat er in
feite om dat je komt tot een soort omgekeerde bewijslast. De norm is 30 km
en daar waar het niet behoeft, kan 50 km gehandhaafd worden.De SWOV heeft berekend dat dit leidt tot een verlaging van het aantal
slachtoffers van 25% tot 60%. Waar het de bebouwde kom betreft praten wij
dan over jaarlijks 150 doden en 2.500 zwaargewonden. Het is dan ook zeker
het proberen waard om die maatregel te nemen. Ik ben dan niet zo overtuigd
en optimistisch als de heer Kamp die meent dat de automobilist de ruimte moet
worden gegeven om respectievelijk 50 km en 80 km te rijden.De heerKamp(VVD)De SWOV heeft geconstateerd dat wanneer het percentage van 10 met betrekking
tot 30 km-gebieden in de steden wordt opgevoerd naar 50, een verlaging van
het aantal slachtoffers kan worden gerealiseerd. Het lijkt mij uitstekend
dat de gemeenten de 30 km-gebieden gaan uitbreiden. Iets anders is of je de
maximumsnelheid moet gaan verlagen. Ik denk dat dit niet noodzakelijk is.De heerValk(PvdA)Daarover verschil ik dan nadrukkelijk met de heer Kamp van mening. Ik
ben er heilig van overtuigd dat het de verkeersveiligheid ten goede komt wanneer
je de maximumsnelheid terugbrengt tot 30 km, waarbij ik altijd bereid ben
om toe te geven dat uitzonderingen mogelijk en soms noodzakelijk zijn. Ik
zeg het nog maar eens; in feite draai je de situatie om. De norm is 30 km
en waar dat wenselijk is, houd je de snelheid op 50 km.De heerKamp(VVD)Dan neem ik aan dat hij voor het buitengebied 60 km en voor de autosnelweg
90 km wel een aardige snelheid vindt.De heerValk(PvdA)Voor het buitengebied onderstreep ik dat het heel wenselijk is als voor
bijvoorbeeld op waterschapswegen, waar de weg gedeeld wordt tussen automobilisten,
voetgangers en fietsers, zonder aparte rijstroken voor fietsers of voetgangerspaden,
de snelheid terug wordt gebracht van 80 naar 60 km.De heerKamp(VVD)Wij spreken nu over de basismaximumsnelheid. U zegt dus dat die in de
bebouwde kom 30 km moet zijn en buiten de bebouwde kom 60 km. Mevrouw De Boer,
die het voortouw heeft op dat punt, zegt dat die voor de autosnelweg 90 km
moet zijn. Dus de PvdA-lijn is: 30-60-90.De heerValk(PvdA)Ik heb de wegen omschreven waarvan ik vind dat het zeer wenselijk en noodzakelijk
is om de snelheid te verlagen van 80 naar 60 km. Daar doe ik niets vanaf.
Ik denk dat als wij die weg niet durven te bewandelen, ons voornemen om het
aantal slachtoffers op een ingrijpende wijze te reduceren, niet gehaald wordt.
Het is een kwestie van afwegen: de belangen van verkeersslachtoffers, ook
automobilisten, en de belangen op het gebied van het rijden van 50, 80, 120
km of wellicht nog harder.De heerKamp(VVD)Is met die 30-60-90 de grens bereikt voor de heer Valk of kan hij zich
voorstellen dat er nog een verdere verlaging plaatsvindt?De heerValk(PvdA)Ik heb het cijfer 90 niet genoemd in mijn betoog. Het is een oude discussie
tussen de heer Kamp en mij. Iedere keer als mevrouw De Boer een opmerking
maakt over die 90 km werd zij naar de Kamer geroepen en kon de heer Kamp weer
mondelinge vragen stellen. Ik heb mij nu beperkt tot het convenant, de intentieverklaring
zoals die er nu ligt. Ik wil wel onderstrepen dat een verlaging van snelheden
op de autosnelwegen niet alleen de verkeersveiligheid ten goede zou komen –
daarbij hoeft u mij overigens niet op te hangen aan 90 km – maar ook
wat door veel mensen als een van de grootste kwalen van deze tijd gezien wordt,
namelijk de files en de moeizame doorstroming.De heerKamp(VVD)Met het iedere keer vragen stellen aan mevrouw De Boer ben ik al lang
opgehouden, want dat was niet meer bij te houden.De heerValk(PvdA)Ik ben blij dat u wat dat betreft uzelf die moeite ging besparen, want
het werd ook een beetje eentonig voor de 149 andere collega's in dit huis.Voorzitter! Als het gaat om de handhaafbaarheid stelde de heer Kamp mij
een vraag op het gebied van het telefoneren in de auto in het vooruitzicht.
Daarom wil ik meteen op dat onderwerp over gaan. Dit punt is verleden jaar
bij het notaoverleg ook aan de orde geweest. Bovendien heb ik
een aantal maanden geleden over dit onderwerp Kamervragen gesteld. De PvdA
bepleit een verbod op het gebruik van de draagbare telefoon in de auto; dus
niet van de handsfree-telefoon. Ook in een aantal andere landen is er al zo'n
verbod, zoals in Zwitserland, Italië, Portugal, Spanje en Israël.
De directeur van Libertel heeft onlangs in de krant naar voren gebracht dat
zijn verwachting is dat in het jaar 2000 er 4 miljoen van deze draagbare telefoons
in omloop zijn. Er zijn inmiddels wat buitenlandse onderzoeken naar het effect
van die telefoons op de verkeersveiligheid. Een Duits onderzoek van de universiteit
in Bremen heeft er zelfs melding van gemaakt dat een op de drie automobilisten
wel eens een aanrijding ten gevolge daarvan heeft opgelopen, dan wel veroorzaakt.
Misschien kun je die cijfers met een korrel zout nemen. De resultaten van
een Canadees onderzoek zijn ook bekend. Die zijn zeer verontrustend. Op door
mij gestelde vragen heeft de minister gezegd dat de SWOV een onderzoek doet
naar het effect van de draagbare autotelefoon op de verkeersveiligheid. Dat
is inmiddels een groot aantal maanden geleden. De minister heeft gezegd dat
zij met een nader oordeel wil wachten totdat de resultaten van dit onderzoek
zijn gepubliceerd. Is het de minister bekend hoever het daarmee staat? Zijn
al voorlopige conclusies bekend? Als dat onderzoek uitwijst dat het gebruik
van de draagbare telefoon een nadelig effect heeft op de verkeersveiligheid,
is de minister dan bereid alsnog wettelijke maatregelen te overwegen? Mocht
dat niet het geval zijn, dan overwegen collega Van Heemst en ik hiervoor zelf
een initiatiefwetsvoorstel in te dienen.De heerKamp(VVD)Begrijp ik het goed dat de heer Valk de minister verzoekt om, als het
onderzoek in Nederland is afgerond, te bezien of maatregelen genomen moeten
worden?De heerValk(PvdA)Als het onderzoek van de SWOV uitwijst dat het effect op de verkeersveiligheid
nadelig is, vraag ik de minister of zij bereid is een wettelijk verbod in
te stellen op het gebruik van een draagbare telefoon tijdens het rijden.De heerKamp(VVD)De fractie van de VVD wil heel graag dat de minister, nadat de uitkomsten
van dit zinvol onderzoek bekend zijn, hierover eens nadenkt en een voorstel
doet als dat nodig is. Dat vinden wij een heel goede zaak, dus wij sluiten
ons graag bij de heer Valk aan.De heerValk(PvdA)Dank u, mijnheer Kamp.Voorzitter! Ik maak nog een opmerking over de handhaafbaarheid van een
dergelijk verbod. Juist omdat het gebruik van die telefoons zeer goed waar
te nemen is, lijkt het mij dat de problemen met de handhaafbaarheid niet veel
anders zijn dan bijvoorbeeld bij het niet dragen van veiligheidsgordels.De heerKamp(VVD)Ik heb begrepen dat de heer Valk in dezen een wettelijk verbod wenst en
daarvoor zelfs een initiatiefwetsvoorstel wil indienen. Wat kunnen wij daarmee
bereiken anders dan nu al geregeld is? Op dit moment is het namelijk verboden
om onveilige en gevaarlijke dingen in de auto te doen. Als wij met elkaar
vaststellen dat rondrijden met een draagbare telefoon aan je oor, een van
die onveilige dingen is, kunnen wij toch op grond van de huidige wettelijke
bepalingen daartegen optreden?De heerValk(PvdA)De minister heeft in een van de antwoorden op de schriftelijke vragen
aangegeven dat de politie nog in geen enkel geval tot verbalisering of aanhouding
is overgegaan omdat iemand telefoneerde.MinisterJorritsma-LebbinkMaar het kan wel.De heerValk(PvdA)Dat betwijfel ik.MinisterJorritsma-LebbinkHet kan zeker. Daar hebben wij vorig jaar uitgebreid over gedebatteerd.
Als iemand zich werkelijk onveilig gedraagt door dat ding, is hij gewoon te
beboeten. Wat hij ook doet, of het nou om een sigaret gaat of om iets anders.De heerValk(PvdA)Precies, dan is duidelijk wat kan en niet kan. Als iemand als een dronkeman
over de weg gaat en met een telefoon aan het oor door rood licht rijdt, dan
kan iemand worden aangehouden en een verbaal krijgen. Ik wil echter bereiken
dat wordt voorkomen dat iemand als een dronkeman over de weg gaat en zich
schuldig maakt aan het "autotelefoonzwalken". Als het nadrukkelijk verboden
is, ben je verder. Dan hoef je niet te wachten totdat de brokken zijn gemaakt.
Ik wil graag voorkomen dat die brokken gemaakt worden. Dat is het verschil
tussen de huidige regeling – artikel 5 van de Wegenverkeerswet –
en datgene wat mijn fractie beoogt.Voorzitter! Evenals de heer Kamp wil ik ingaan op het onderwerp alcohol,
drugs en medicijnen in het verkeer. Ik heb al een aantal keer een pleidooi
gehouden voor het verlagen van het toegestane alcoholpromillage. Ik moet constateren
dat hier geen Kamermeerderheid voor te vinden is, maar ik wil wel herhalen
hoe ik ertegenaan kijk. Ik zal die discussie niet opnieuw voeren, want dat
zou een herhaling van zetten zijn. In Zweden is het toegestane alcoholpromillage
0,2. Is de minister bereid, eventueel via een organisatie zoals de SWOV, aan
de Kamer te rapporteren over de ervaringen in dat land? Ik zou het ook op
prijs stellen, indien er in de rijopleiding meer aandacht wordt besteed aan
het effect van alcohol op verkeersgedrag.Er is nogal wat te doen geweest over de bestaande drugstest, de drug wipe.
Deskundigen zijn het erover eens dat deze zeer onbetrouwbaar is. Ik denk dat
het van groot belang is om een betrouwbare test op de markt te brengen. Ik
denk dat de ontwikkeling daarvan ook de verantwoordelijkheid is van de rijksoverheid.
Ziet de minister hier nog nadere initiatieven en stappen?Het medicijngebruik schijnt een veel grotere oorzaak van verkeersongevallen
te zijn dan algemeen wordt aangenomen. Er zijn veel medicijnen die een heel
negatief effect hebben op het rijgedrag. Op dit moment wordt vooral de medicijnsticker
gebruikt met de tekst: gebruik van dit middel kan de rijvaardigheid beïnvloeden.
Is het niet beter om een dwingender tekst voor te schrijven, namelijk dat
het gebruik van dit middel in combinatie met het besturen van een voertuig
strafbaar is?Ik bracht onlangs een werkbezoek aan de politie in Amstelland. Daar werd
mij voorgehouden dat er grote onbekendheid is over de mate waarin medicijnen
en drugs worden gebruikt en de invloed die zij hebben op de verkeersveiligheid
en het aantal ongelukken. Ik weet absoluut niet of dat wettelijk
kan en of dat wenselijk is, maar men bepleitte daar om standaard gedurende
een jaar een anoniem onderzoek in te stellen naar ongelukken met een dodelijke
afloop. Met zo'n soort post mortem bloedonderzoek kan worden bekeken of er
bij de omgekomen automobilist die een ongeluk veroorzaakte, sprake was van
gebruik van medicijnen en drugs, en eventueel ook alcohol, om een beter beeld
te krijgen van het effect van het gebruik van die middelen in het verkeer.
Nogmaals, ik weet niet of het kan. Ik heb begrepen dat het openbaar ministerie
daartoe wel opdracht kan geven en dat in Zweden wel een dergelijk verplicht
onderzoek bestaat. Ik hoor hierop graag een reactie van de minister.Voorzitter! Ik kom te spreken over het opvoeren van snorfietsen en de
werking van het convenant met RAI, Bovag, ANWB en het ministerie. De CDA-leden
Reitsma en Dankers hebben in november jongstleden Kamervragen gesteld naar
aanleiding van berichten in het dagblad Trouw, dat er nog steeds op heel grote
schaal wordt opgevoerd en dat fors de hand wordt gelicht met de helmplicht
bij bromfietsers. In hoeverre bestaan er nu echt garanties dat het nieuwe
type snorfiets daadwerkelijk niet valt op te voeren? Ik heb wel eens honend
van fietsenmakers gehoord: ze komen maar op; uiteindelijk vinden wij wel een
weg om op te voeren. Ik ben zeer benieuwd naar het antwoord van de minister.
Ik denk ook dat het antwoord op de vraag of er uiteindelijk toch moet worden
overgegaan op een helmplicht, hiervan afhankelijk is. Alvorens daar een definitief
standpunt over in te nemen, wil ik daar dus graag wat meer over horen van
de minister.Wat zijn de ervaringen op dit moment met het bromfietscertificaat, met
het theorie-examen? De Kamer heeft dat certificaat altijd toegejuicht. Er
wordt in perspublicaties melding van gemaakt dat op niet geringe schaal jongeren
heel veel moeite hebben om dat certificaat te halen. Nadat die jongeren een
aantal keren zijn opgekomen en afgewezen, staken zij de pogingen. Zij nemen
vervolgens het risico om onverzekerd en illegaal door te rijden. Die ontwikkeling
wordt door ons niet gewenst. Deelt de minister die zorg en kan daar misschien
iets aan gedaan worden? Eventueel zou er in het voortgezet onderwijs meer
aandacht kunnen worden besteed aan verkeersregels, verkeersveiligheid, enz.Ik wil nog een enkele opmerking maken over de veiligheid van fietsers,
zeker die van jonge fietsers. Uit cijfers van Veilig Verkeer Nederland blijkt
dat er op dit moment 35 kinderen per jaar om het leven komen door een ongeval
op de fiets, vooral ten gevolge van daarbij opgelopen hersenletsel. Er worden
per jaar zo'n 1000 kinderen opgenomen in het ziekenhuis. Veilig Verkeer Nederland
bepleit al heel lang het gebruik van de fietshelm met name door kinderen.
Ik zal op dit moment bepaald niet pleiten voor een verplichting alleen voor
deze categorie, omdat de fietshelm naar mijn mening ook voor andere groepen,
zoals oudere fietsers, veiliger zou zijn. Misschien moet eerst eens gekeken
worden in hoeverre het gebruik van de fietshelm bij kinderen via gerichte
campagnes daadwerkelijk bevorderd zou kunnen worden?Voorzitter! Tot slot wil ik nog iets zeggen over het inhaalverbod voor
vrachtwagens. Op dit moment loopt een aantal experimenten. Samen met collega
Van Heemst heb ik al eerder in een artikel in het Algemeen Dagblad gepleit
voor een algeheel inhaalverbod voor vrachtwagens op wegen met twee rijstroken.
Het gaat overigens niet om de nachtelijke uren. Wij verwachten dat het niet
alleen een positief effect heeft op de verkeersveiligheid, maar ook de doorstroming
in het verkeer bevordert. Wat zijn op dit moment de ervaringen met het inhaalverbod
voor vrachtwagens? Is de minister voornemens om dat inhaalverbod verder uit
te breiden?De heerVan Heemst(PvdA)Voorzitter! Ik wil nog terugkomen op de uitwerking van de motie-Van Heemst/Kamp/Valk,
waarin wordt gevraagd om te inventariseren waar en hoe de positie van verkeersslachtoffers
kan worden versterkt. De kamerbreed gesteunde motie werd ingegeven door de
overtuiging dat iemand vaak levenslang slachtoffer is. Er is de verplichting
om slachtoffers en nabestaanden bij de civielrechtelijke een strafrechtelijke
afwikkeling van de verkeersdelicten in een zo sterk mogelijke positie te plaatsen.
Los van het wetsvoorstel waarin de risicoaansprakelijkheid wordt geïntroduceerd
hadden wij een wat bredere inventarisatie voor ogen. De motie vraagt ook na
te gaan hoe in het verkeer met politie en justitie die positie van slachtoffers
en nabestaanden kan worden verbeterd. Het wetsvoorstel heeft overigens nog
een zeer lange weg te gaan. De belangenorganisaties op het terrein van verkeersveiligheid,
slachtofferhulp en aanverwanten roep ik op om ook hun gedachten te laten gaan
over de vraagstelling, vervat in de motie. Mij is tot nu toe niet gebleken
dat in die kring bruikbare opvattingen en inzichten leven. Ik spoor hen aan,
in het verkeer met justitie en het departement van Verkeer en Waterstaat de
draad van die motie op te pakken. Ik werd gesterkt in de noodzaak van die
motie toen voor de zomer de resultaten van het onderzoek van de Europese Federatie
van verkeersslachtoffers uitkwamen. Voor het eerst werd een vrij dramatisch
beeld geschetst van de ontwrichtende werking van verkeersslachtoffers in familie
en gezinnen.MinisterJorritsma-LebbinkWij hebben gelukkig slachtofferhulp voor verkeersslachtoffers. Het wetsvoorstel
geeft een versterking van de positie. Waar denkt de heer van Heemst zelf aan?
Het is gemakkelijk om het naar voren te brengen, maar het is best ingewikkeld
hoe verder moet worden gehandeld. Ik vind zelf een juridische verbetering
van de positie van de zwakke verkeersdeelnemer zeer belangrijk. Ik heb niet
veel meer instrumenten om er wat aan te doen. Ik ben zeer geïnteresseerd
in suggesties van uw kant.De heerVan Heemst(PvdA)Wij hebben verwezen naar de vraag, wat de ervaringen van nabestaanden
zijn met de behandeling door justitie en politie. Er zijn bepaalde regelingen
getroffen. Hoe werkt dat in de praktijk en is verbetering denkbaar? Zouden
wij het slachtoffer niet het recht moeten geven – als hij/zij daaraan
behoefte heeft – om de confrontatie met de dader van ernstige verkeersdelicten
aan te gaan? Verder waren er ten tijde van het indienen van de motie nogal
wat klachten over de informatieverstrekking aan nabestaanden van verkeersslachtoffers.
Het ging steeds om dat soort vragen waaraan nogal wat aandacht werd besteed
in de media en waar wij zelf ook kritische reacties op kregen.Een ander punt dat toen speelde en nu nog steeds, is de positie van slachtoffers
en nabestaanden ten opzichte van de verzekeraars, de langslepende schadevergoedingszaken.
Het wetsvoorstel dienaangaande zou daarin een wezenlijke verandering kunnen
brengen. Uit dat oogpunt is het dus een zeer verdedigbaar voorstel. Er lopen
nog wel wat discussies over de vraag of de kring van belanghebbenden in financiëleschadevergoedingszaken,
een onderdeel van de civielrechtelijke afwikkeling, in de Nederlandse wettelijke
regeling niet te beperkt is.Dat was dus eigenlijk de aanleiding om de motie in te dienen. Slachtoffer
is iemand vaak levenslang. Wij zijn dus verplicht om te zorgen dat die positie
zo sterk mogelijk is. Verder is de vraag in de motie om vanuit die notie eens
een inventarisatie te maken welke verbeteringen eventueel zijn aan te brengen.
Ik stel nu vast dat los van de wijzigingen van het Nieuw burgerlijk wetboek
er op dat punt richting Kamer, één jaar na aanvaarding van de
motie, geen merkbare resultaten zijn waar te nemen.Wat betreft de handhaving van de verkeersregels en de discussie over de
bestuurlijke handhaving moeten wij maar apart overleg voeren over de brief
die kennelijk afgelopen vrijdag is vastgesteld door het kabinet. Ik wil wel
iets vragen over een punt dat mij bij de voorbereiding van de politiebegroting
is opgevallen. Verkeer en Waterstaat zou een bedrag van x miljoen moeten betalen
aan het Korps Landelijke Politiediensten voor dienstverlening van dat korps
op het gebied van verkeershandhaving. Dat zou worden vastgelegd in een convenant.
Als kabinet en Kamer zeggen dat op dat punt de politie een grotere inspanning
behoort te leveren, vind ik het raar dat binnen de rijksbegroting de ene afdeling
van de rijksoverheid moet betalen aan een andere. Als ik het bij het rechte
eind heb en als er inderdaad zo'n afspraak met het Korps Landelijke Politiediensten
in de maak is, zou ik daar graag van de minister een reactie op hebben. Het
lijkt mij een beetje vestzak-broekzak dat wij bij een onderdeel van Verkeer
en Waterstaat een bepaald bedrag moeten bestemmen om over te maken aan de
minister van Justitie, onder wie het Korps Landelijke Politiediensten valt.
Ik vind dat een wat merkwaardig element. Over de bestuurlijke handhaving komen
wij dan nog wel te spreken.Van twee punten wil ik vragen om die een plaats te geven in een volgend
meerjarenplan verkeersveiligheid of een voortgangsrapportage. Het eerste is
dat wij graag zicht houden op de mate waarin voor de tien gevaarlijkste wegvakken
per provincie, die ooit op ons verzoek zijn geïnventariseerd door de
minister, sprake is van verbeteringen van de verkeersveiligheid. Dat is nu
een beetje weggezakt. Dat zou heel goed kunnen door ze in een bijlage of een
volgende voortgangsrapportage op te nemen.Het tweede punt dat wij graag willen laten opnemen, is inzicht in de ontwikkeling
op het vlak van de passieve veiligheid, dus veiligheidsvoorzieningen aan voertuigen.
Wij weten dat deze kwestie in hoge mate in het verband van de Europese Unie
wordt geregeld, moeizaam wordt geregeld. Nederland is vaak één
van de initiatiefnemers om impulsen aan die discussie te geven. Wij zouden
het nuttig vinden als dit een plaats krijgt in het meerjarenplan, zodat wij
op die langlopende kwestie zicht kunnen houden. Het is ook een wezenlijk onderdeel
van de strijd tegen de verkeersonveiligheid.Mijn laatste vraag betreft de contacten met de verzekeraars. De minister
heeft tegenover Kamer een- en andermaal aangegeven dat zij de contacten met
de verzekeraars vanaf 1994 heeft geïntensiveerd en vaker met die groep
aan tafel zit. Dat is een contact dat ook productief gemaakt moet worden,
want verzekeraars hebben een enorme knowhow en expertise op het terrein van
verkeersveiligheid.Wat hebben die contacten opgeleverd? We zijn met name geïnteresseerd
in één specifiek punt, namelijk de vraag of de verzekeraars
inmiddels ook bereid zijn een substantieel deel te gaan dragen van de kosten
van Slachtofferhulp Nederland, een organisatie die zich jaarlijks over zo'n
25.000 slachtoffers op dat terrein ontfermt. De financiering van Slachtofferhulp
Nederland is op de lange termijn niet echt veiliggesteld en wij zouden het
een zeer voor de hand liggende zaak vinden, als de wereld van de verzekeraars
bereid en in staat zou zijn daar een aandeel in te leveren. Dat is het specifieke
punt, maar meer in het algemeen zouden we willen weten wat de minister in
het kader van die opgevoerde contacten met de verzekeraars aan resultaten
heeft bereikt of nog heeft te verwachten.MevrouwVan 't Riet(D66)Voorzitter! Verkeersveiligheid is een emotioneel onderwerp, waar op dagen
als vandaag op een zakelijke manier over wordt gesproken. Natuurlijk prijzen
wij de minister dat het met de cijfers, zeker wat het aantal verkeersdoden
betreft, de goede kant op gaat. Maar als je bij elk cijfer een persoon en
diens familie bedenkt, dan weten we met z'n allen dat er nog veel inzet op
dat gebied nodig is. Deze inzet moet niet alleen komen vanuit het Rijk en
de Kamer, maar ook vanuit de provincies en de gemeenten, zo stelt de minister
ook terecht.Verkeersveiligheid moet het uitgangspunt zijn in ons denken en doen, als
we ons in het verkeer begeven. Dit betekent voor vele weggebruikers een mentaliteitsverandering.
Nu geldt nog vaak het recht van de sterkste. De meeste ongevallen zijn gewoonweg
het gevolg van het niet naleven van regels: te hard rijden, drankgebruik,
enz. Slechts een klein deel van de ongevallen vindt plaats ondanks dat men
zich aan de regels heeft gehouden. Het aantal verkeersslachtoffers zou dus
sterk kunnen worden teruggebracht door een ander gedrag.Een mentaliteitsverandering vindt echter niet zomaar plaats. De overheid
moet de weggebruiker daar een handje bij helpen. Dit moet al beginnen op jonge
leeftijd. Verkeersonderwijs op lagere scholen moet verplicht zijn, ook in
het daarop aansluitende voortgezet onderwijs moet de verkeerseducatie niet
vergeten worden. Kan de minister aangeven wat er is voortgekomen uit de herziening
van de kerndoelen van de basisvorming?Het moet echter niet zo zijn dat alleen in de jaren van onze jeugd aandacht
wordt gegeven aan verkeerseducatie. Jonge mensen die gaan autorijden, blijken
nog vaak een gevaar op de weg. De diverse maatregelen die op dit gebied genomen
worden, zoals het verplichte theoriecertificaat voor brom- en snorfietsers,
de verdieping van de rijexamens en de extra eisen aan rij-instructeurs, zijn
daarbij van groot belang. Mijn fractie hoopt dat de zoektocht
naar alternatieven voor het voorlopig rijbewijs voor beginnende automobilisten
voortvarend ter hand wordt genomen. Hoe staat het echter met het onderzoek?Dat steeds vaker de educatieve maatregel wordt opgelegd aan personen die
met te veel alcohol op achter het stuur hebben gezeten, steunen wij van harte.
D66 vindt dat een positieve ontwikkeling, zeker als het verder wordt uitgebreid
naar ook andere overtredingen. Ook het bewaken van de éducation permanente,
een nieuw punt voor met name ouderen, vinden wij een goede zaak.De meeste ongevallen gebeuren op provinciale en gemeentelijke wegen en
de handhaving is daar een probleem. Dat maakt het ook duidelijk dat bij lokale
bestuurders het belang van verkeersveiligheid een hogere prioriteit moet krijgen.
De intentieverklaring van gemeenten, provincies en het Rijk over Duurzaam
veilig lijkt hier een goede stap op de weg.U begrijpt dat D66 blij is, dat voorrang voor fietser van rechts in 1998
de algemene regel zal zijn. Wij hebben hier lang voor gepleit. Ook de uniformering
van voorrangsregels heeft onze hartelijke steun.Een ander punt is de invoering van de algemene snelheidslimiet van 30
km/uur in de bebouwde kom. Mijn fractie is een groot voorstander van de uitbreiding
van het aantal 30 km/uur-gebieden – wat ook veel lokaal beleid is –
en van de versobering van de eisen te dien aanzien. Maar mijn fractie is er
geen voorstander van om een algemene nieuwe snelheidsnorm binnen de bebouwde
kom te introduceren. Het uitgangspunt blijft, wat ons betreft, 50 km/uur,
maar wel met uitbreiding qua leefgebieden, woongebieden en de inrichting daarvan:
dat vinden wij prioriteit hebben.De heerValk(PvdA)Voorzitter! In welke mate wil mevrouw Van 't Riet de 30 km/uur-gebieden
uitgebreid zien? Hoe stelt zij zich dat voor? Is dat op heel grote schaal
of op grote schaal? Wat moet ik mij voorstellen bij haar opmerkingen hierover?MevrouwVan 't Riet(D66)Ik weet niet of u ooit lokaal bestuurder bent geweest...De heerValk(PvdA)Gelukkig niet.MevrouwVan 't Riet(D66)Ik vind het wel een goede zaak om dat mede als achtergrond te hebben.
Normaal gesproken, richt je je stad in in een aantal categorieën wegen
en wel ontsluitingswegen, ringwegen, hoofdwegen en wegen in woongebieden.
Dat heeft veel te maken met hoe je je weg indeelt en of je daar al dan niet
drempels legt en op welke manier paaltjes worden gezet. Dat heeft alles te
maken met de ruimtelijke ordening in de stad en ik vind het een beetje onzinnig
om te zeggen, dat overal de maximumgrens van 30 km/uur geldt. Het gaat erom,
dat je het de mensen mogelijk maakt om zich ook aan die 30 km/uur te houden.
De ontsluitingswegen zijn nodig, ook omdat er veel bussen rijden, en het ligt
weinig voor de hand om daar de maximumsnelheid van 30 km/uur in te voeren;
met het Vetagsysteem proberen we er juist voor te zorgen, dat die bussen kunnen
doorrijden en dat zijn meestal 50 km-gebieden. Rond de steden heb je juist
de 70 km-wegen. Ik vind het veel belangrijker om die categorisering van de
wegen, die juist ook in Duurzaam veilig staan, juist met ruimtelijke ordening
goed af te stemmen dan om binnen de bebouwde kom de maximumsnelheid op 30
km/uur te zetten. Dan doe je meer aan signaalpolitiek dan aan realistische
politiek. Daar waar mogelijk moeten de leef- en woongebieden worden uitgebreid.
Dat kan heel goed bij de inrichting van met name gebieden met nieuwe woningbouw,
zoals de Vinex-locaties. Er is zelfs bij Apeldoorn een nieuwe Vinex-locatie
waar helemaal geen auto's in mogen en dat vind ik een betere manier van werken
dan uniformering van iets wat eigenlijk niet zo veel voorstelt.De heerValk(PvdA)Voorzitter! Mijn opmerking "gelukkig niet" was niet serieus bedoeld! Waarom
zou mevrouw Van 't Riet echter geen voorstander zijn van omkering van de bewijslast,
namelijk om daar waar het niet noodzakelijk en niet wenselijk is op doorgaande
wegen, verkeersaders en dergelijke de 50 km te handhaven, terwijl in de rest
van de bebouwde kom de grens van 30 km wordt ingebouwd? Waarom zou zo'n optie
niet wenselijk zijn?MevrouwVan 't Riet(D66)De aanpak verschilt niet zo veel, maar je bent meer met symptomen bezig
dan met de realiteit. Ik vind het veel belangrijker, dat je daar inzet waar
het mogelijk is en dat de infrastructuur op die manier wordt aangepakt. In
een inrichting van een gemeente zullen doorgaans ontsluitingswegen, de doorgaande
wegen en de ringwegen 50 km/uur kennen.De heerValk(PvdA)Ik moet constateren, dat het aantal verkeersaders en doorgaande wegen
in een gemeente een klein percentage vormt van het totale aantal wegen. Volgens
die redenering zou 30 km toch meer voor de hand liggen.MevrouwVan 't Riet(D66)Ik denk het niet, maar ik vind het niet zo belangrijk. Ik vind het belangrijker
om in te zetten op veiligheid, op waar men langzamer kan rijden. We hebben
in Utrecht bijvoorbeeld een fietsstraat; dat is een onding, daar kunnen de
auto's 10 km/uur of 20 km/uur achter de fietsers aan rijden en ik denk niet,
dat het er daardoor veiliger op wordt. Het heeft niet altijd alleen met snelheid
te maken maar ook met de inrichting van de zaak. Daar waar je dat doet, moet
je dat ook realistisch doen. Niet iedereen zal zich overigens aan 30 km op
de ringwegen houden, zeker niet als de bussen daar 50 km mogen. Ik wil overigens
ook niet naar 60 km gaan. In het Startprogramma Duurzaam veilig wordt in eerste
instantie stellig gezegd, dat daar waar 80 km geldt nu 60 km wordt voorgesteld.
In het uiteindelijke convenant – waar men nu van uitgaat – wordt
dat wat omzichtiger geformuleerd, namelijk dat het zal gebeuren daar waar
het voor de hand ligt om wat lagere snelheden in te voeren. Ik kan mij overigens
voorstellen, dat dit de wegen zijn die ook de heer Valk heeft genoemd, waar
je een combinatie krijgt met landbouwtrekkers etc. Over het algemeen worden
de provinciale wegen op 80 km gehouden. Ik heb overigens begrepen, dat ook
daar een bepaalde doorstroming van belang is; bussen rijden daar ook 80-90
km/uur.MinisterJorritsma-Lebbink80 km/uur!MevrouwVan 't Riet(D66)Goed, ze horen 80 km/uur te rijden maar ze kunnen 90 km/uur! Ook daar
lijkt mij het mij echter niet realistisch om op alle provinciale wegen nu
60 km/uur in te stellen, hoewel een aantal wegen zich daartoe
wel leent.Voor het hele programma Duurzaam veilig wordt nu 200 mln. uitgetrokken.
Indien echter in de toekomst verdergegaan wordt met het programma Duurzaam
veilig, is er veel meer geld nodig. Aan welke bedragen moet gedacht worden?
In de intentieverklaring wordt aangegeven, dat er een commissie in het leven
wordt geroepen die voorstellen moet doen voor een mogelijk nieuwe financieringssystematiek
op het gebied van verkeersveiligheid. Gaat de minister ervan uit dat een nieuwe
financieringssystematiek geld oplevert, of wordt er op een andere manier naar
dekking gezocht?Voorzitter! De decentralisatie van het verkeersveiligheidsbeleid is geëvalueerd
door Berenschot. Deze evaluatie geeft een nogal negatief beeld van de werking
van het decentralisatieakkoord. In de evaluatie wordt precies aangegeven wat
veel verkeersveiligheidsorganisaties reeds lange tijd als pijnpunten ervaren:
de taken van het Rijk zijn onduidelijk; er zijn geen afspraken gemaakt over
concrete resultaten; er zijn grote regionale verschillen en de regionale samenwerking
is door het decentralisatieakkoord niet verbeterd. Hoe beoordeelt de minister
de resultaten van deze evaluatie en welke actie gaat zij ondernemen? Ik heb
vanmorgen de brief gevonden over het convenant. Daarover heeft heel veel overleg
plaatsgevonden. Wij moeten er wel voor zorgen dat een en ander niet in het
overleg blijft stranden. Het gaat om de uitvoering.MinisterJorritsma-LebbinkDe constatering van Berenschot dat er geen formeel overleg heeft plaatsgevonden,
klopt waarschijnlijk. Wij hebben namelijk niet gezegd dat het in het kader
van het decentralisatieakkoord was. Maar als je ziet hoeveel wij rondom de
tafel hebben gezeten met dezelfde clubs, dan schaam ik mij er niet voor. Of
misschien schaam ik mij er wel voor, maar dan in omgekeerde zin.MevrouwVan 't Riet(D66)Het gaat om de uitvoering. Ik heb in de gemeenteraad ook diverse mooie
plannen aangenomen zien worden die niet zijn uitgevoerd omdat er geen geld
bij zat. Het gaat om de uitvoering van de plannen op lokaal en provinciaal
niveau, met name nu het verkeers- en vervoersbeleid gedecentraliseerd wordt.Voorzitter! Het woord handhaving is reeds gevallen. Mijn collega's hebben
er al over gesproken. Een groot probleem bij alle maatregelen die genomen
worden c.q. zijn, is de handhaving. Mijn fractie maakt zich hierover nog steeds
grote zorgen. Als ik de brief van de minister van Justitie en van de minister
van Binnenlandse Zaken over de beleidsvoornemens 1998 lees, twijfel ik toch
aan het belang dat beide ministeries hechten aan de verkeershandhaving.Paragraaf 2.7 over verkeershandhaving komt niet veel verder dan dat het
kabinet een standpunt voorbereidt over de relatie tussen strafrechtelijke
en bestuurlijke handhaving.MinisterJorritsma-LebbinkHet is altijd interessant als dat in dit overleg wordt gezegd, waarbij
die ministers niet aanwezig zijn. Is dat ook aan de orde gesteld tijdens de
behandeling van de politiebegroting? Als daarop een algemene kritiek bestaat,
is het van belang dat het daar ook aan de orde gesteld wordt.MevrouwVan 't Riet(D66)Ik heb het punt ingebracht in de fractie. Mijn fractie heeft mij verzekerd,
dat dit punt tot nu toe bij elke begrotingsbehandeling is ingebracht. Ik was
niet aanwezig bij de behandeling van de politiebegroting. Wij hebben dat punt
het afgelopen jaar constant genoemd. Uit de reactie van de minister begrijp
ik echter, dat het dit keer niet gebeurd is. Dat betekent echter niet dat
ik het belang daarvan niet heel hoog acht.Volgens mij zijn de ministeries voortvarend aan het werk met de bestuurlijke
boete. Er wordt echter constant gezegd, dat het heel ingewikkeld en heel principieel
is en dat het Justitie geld kost. De laatste informatie die ik heb ontvangen
is, dat er vóór 1 december een besluit komt vanuit de werkgroep.
Is er sprake van voortgang? Wij hechten eraan dat de bestuurlijke boete zo
gauw mogelijk wordt ingevoerd in de systematiek van fiscalisering. Dit houdt
in dat de boetes geheven kunnen worden door de gemeenten zelf; dat de opbrengst
aldaar kan worden geïnd en worden gebruikt voor een verbetering van de
verkeersveiligheid. Wij vinden dat een hele goede systematiek, met name omdat
het huidige handhavingsbeleid niet lukt. Dit instrument kan ervoor zorgen
dat het wel lukt.De heerKamp(VVD)Mij valt juist op, dat er sprake is van toenemende aandacht voor de verkeershandhaving
en dat dit vanuit het kabinet sterk gestimuleerd wordt. Heeft mevrouw Van
't Riet die indruk niet gekregen?MevrouwVan 't Riet(D66)Ik heb de indruk dat het zowel bij Justitie als bij Binnenlandse Zaken
beter kan. Er is wel wat voortgang, maar het kan veel en veel beter. Ik ben
wel blij dat er in ieder geval in het kabinet over gesproken is, alhoewel
ik het kabinetsbesluit van afgelopen vrijdag nog niet heb gezien. Ik denk
echter dat er veel te weinig geld vrijgemaakt is, ook met het oog op wat de
handhaving opbrengt.De heerVan den Berg(SGP)Voorzitter! Wij hebben aan het begin van de vergadering geconstateerd
dat er nog een brief komt van de verschillende bewindslieden en dat wij dat
punt op een apart moment behandelen. Ik noem dit opdat wij niet een verschillende
behandeling krijgen. Ik was van plan dat hele blokje nu uit mijn verhaal te
laten, omdat wij dit apart gaan behandelen. Dat lijkt mij veel beter voor
een zinvolle discussie, want anders praten wij hier op basis van verschillende
informatie.MevrouwVan 't Riet(D66)Ik had mijn verhaal al klaar voordat ik dat krantenberichtje had gezien,
maar ik vond het toch belangrijk om het even op te merken. Het past natuurlijk
wel in dit kader.De handhaving met behulp van technische middelen moet worden uitgebreid.
Dat ontlast ook de personele inzet. Het aantal staandehoudingen moet daardoor
niet in het gedrang komen.In het Meerjarenprogramma Verkeersveiligheid zijn veel maatregelen opgenomen.
De voortgangsrapportage laat ons zien welke vorderingen tot nu toe zijn gemaakt.
Het is mij opgevallen in deze rapportage dat vele nota's en notities die de
Kamer volgens schema al ontvangen zou moeten hebben er nog niet zijn. De bestuurlijke
handhaving heb ik genoemd; het Beleidsplan Verkeersveiligheid openbaar vervoer.
Het nemen van daadwerkelijke maatregelen wordt op die manier
vertraagd. Dat is erger dan nota's die er nog niet zijn.Gesloten zijafscherming is een positief punt, zowel met het oog op brandstofbesparing,
4 à 5%, als voor de verkeersveiligheid. Met ingang van 1 januari 1995
is open zijafscherming voor nieuwe vrachtauto's verplicht gesteld.Een goede opvang van slachtoffers van verkeersongevallen is van groot
belang. Slachtofferhulp Nederland heeft in 17 regio's projecten opgezet die
hierin voorzien. D66 vindt dit een goede zaak. Vorig jaar hebben wij ons daarom
ingezet om de tijdelijke financiering van Slachtofferhulp voor deze projecten
te verlengen. Verkeer en Waterstaat en Justitie – VWS nog steeds niet –
hebben nogmaals voor drie jaar projectsubsidie toegezegd. In november 1999
loopt deze projectsubsidie af. De bedoeling is dat dan een structurele oplossing
is gevonden. Hoe staat het met de zoektocht naar structurele financiering?
Is het ministerie daarbij betrokken? Is bijvoorbeeld gedacht aan een opslag
op de WA-verzekering? Het gaat om 4,4 mln. Aangezien er in Nederland zo'n
6 miljoen auto's zijn, zou de WA-verzekering met nog geen gulden omhoog moeten.
Misschien is dat een oplossing. Ik krijg graag een reactie.In het afgelopen jaar zijn er diverse nieuwe voertuigen op de weg bij
gekomen, zoals de brommobiel, de quad en de funtech. Volgens de Europese wetgeving
moeten wij deze voertuigen op de openbare weg toestaan. Voor de brommobiel
mogen de Europese lidstaten nationaal regels stellen zolang met die regels
het feitelijk gebruik niet onmogelijk wordt. Per 1 januari 1997 is een aantal
regels ingevoerd voor de brommobiel. Zo moeten voor de brommobiel de regels
voor personenauto's in acht worden genomen, is de gordeldraagplicht van kracht
geworden en is de maximumsnelheid gesteld op 45 km/uur. De bestuurders van
een brommobiel die niet in het bezit zijn van een autorijbewijs kunnen volstaan
met het bromfietscertificaat. Met dit laatste zijn wij niet zo gelukkig. D66
vindt dat de bestuurder van een brommobiel wat meer moet hebben dan een bromfietscertificaat.
Alleen de techniek verschilt namelijk; binnen de bebouwde kom gaat de brommobiel
net zo hard als een auto. Voor iets wat er uitziet en voelt als een auto en
wat 45 km/uur gaat is het belangrijk dat je een rijbewijs hebt. Ik snap ook
niet dat iemand zo'n ding wil hebben. Het is net zo duur als een auto, zo'n ƒ
20.000, maar het is vlees noch vis. Ik zou het gebruik van zo'n ding eerder
ontmoedigen dan stimuleren in het verkeersbeleid. In ieder geval zou een apart
rijbewijs een mogelijkheid daartoe kunnen zijn. Is dit niet haalbaar, dan
moet men wat ons betreft in het bezit zijn van het gewone rijbewijs voor automaten,
want het enige verschil is dat je niet hoeft te schakelen.Verder wil D66 aan de minister vragen of het mogelijk is om deze brommobielen,
die niet harder mogen dan 45 km/uur, te verbieden buiten de bebouwde kom,
waar de maximumsnelheid 80 km/uur is.D66 zou graag zien dat de helmplicht wordt ingevoerd voor de quad. Het
reglement verkeersregels en verkeerstekens zal hiervoor moeten worden aangepast.Dan kom ik op de "moderne voetgangers" die op skeelers of inlineskates
het verkeer onveilig maken. Volgens het reglement verkeersregels en verkeerstekens
zijn dit voetgangers – je moet er niet aan denken – en moeten
zij gebruikmaken van het voetpad. Is dit reëel?De heerKamp(VVD)Geldt voor deze skeelers ook de 30 km/uur van de heer Valk?MevrouwVan 't Riet(D66)Ze kunnen inderdaad behoorlijk hard. Het asfalt is uitermate aantrekkelijk
voor deze "voetgangers". Ik zie ze eigenlijk ook nooit op het voetpad. Het
verschijnsel neemt in ieder geval flink toe. Scholieren, studenten, maar ook
ouderen van onze leeftijd zie je erop. Regelgeving lijkt mij aan de orde.Wij hebben in april en mei vragen gesteld over drugs in het verkeer en
de controle daarop. Uit de media heb ik begrepen dat in Duitsland een test
in gebruik is. Hoe staat het met het onderzoek? Moet er een aparte wettelijke
regeling komen voor drugs in het verkeer? Er zou een experiment worden gehouden
door de politie in Zuid-Limburg. Is daarover al iets te melden? Welke controleapparatuur
wordt hierbij gebruikt? Er gebeurt onzes inziens te weinig; in het buitenland
lijkt men voortvarender tewerk te gaan. Wij vragen de minister om zo spoedig
mogelijk, liefst begin volgend jaar, met onderzoeksresultaten te komen.Wij zijn niet voor een verbod op telefoneren vanuit de auto. De heer Valk
stelt voor, iemand met zo'n ding aan zijn oor van de weg te halen. Zoiets
is niet te handhaven. Het is overigens wel een reëel probleem. Deze zomer
ben ik total loss gereden door iemand die zat te telefoneren. Misschien kan
het gebruik van handsfree-telefoons worden gestimuleerd, bijvoorbeeld in overleg
met de branche. Deze telefoons zouden kunnen vallen onder verkeersveilige
instrumenten in de auto. Wellicht kunnen ook met verzekeraars afspraken worden
gemaakt. Iemand die een ongeluk veroorzaakt doordat hij zat te telefoneren,
zou dan met de verzekering in de problemen komen.De heerValk(PvdA)Als het aantoonbaar gevaarlijk is, waarom wil mevrouw Van 't Riet dan
geen verbod?MevrouwVan 't Riet(D66)Het roken van een sigaret in de auto is ook gevaarlijk. Het is gewoon
niet te handhaven.De heerValk(PvdA)Je ziet het toch als iemand met zo'n ding aan zijn oor zit? Dat is volgens
mij even gemakkelijk te handhaven als het dragen van autogordels.MinisterJorritsma-LebbinkDat is ook niet te handhaven.De heerValk(PvdA)De minister trekt daaruit toch niet de conclusie dat daarom de verplichting
van het dragen van autogordels maar moet worden ingetrokken?De voorzitter:De minister zal daar in haar antwoord op ingaan.MevrouwVan 't Riet(D66)Ik heb heel duidelijk gezegd dat ik niet voor een verbod ben, omdat ik
in tegenstelling tot de heer Valk denk dat zoiets niet te handhaven is. Ik
vind wel dat er iets aan moet gebeuren, en wel door de twee door mij aangegeven
trajecten: stimulering van het gebruik van handsfree-telefoons in de auto,
en aanpak via de verzekeraars. Verder denk ik aan goede voorlichting. Dat
doen we nu met autogordels ook, via die doodenge foto langs de grote weg.
 Als vangnet denk ik aan artikel 5 van de Wegenverkeerswet.Wij vragen eigenlijk alleen aandacht voor spookrijders als er weer wat
gebeurd is. Ik heb van een aantal deskundigen begrepen dat er nogal wat joy-spookrijders
zijn, wat ik toch wel heel ernstig vind. Ik heb ideeën gezien voor infrastructurele
aanpassingen op dit punt: ze deden het met lichtjes, maar het zou ook leuk
zijn als dat met spijkers gebeurde! Dan staan ze pas echt stil! Daar zou eens
goed naar moeten worden gekeken.Wij hebben al eindeloos lang gepleit voor een inhaalverbod voor vrachtauto's.
Ik ben ervoor, dat verbod toch flexibel via panelen boven de weg in te vullen.
Van mij mogen ze in de spits absoluut niet meer inhalen, of het nu twee- of
driebaanswegen zijn. Dit verbod kan op dezelfde manier worden aangegeven als
waarop nu al de adviessnelheden worden aangegeven. Het inhalen door vrachtauto's
beïnvloedt de verkeersveiligheid en dus de doorstroming negatief.De minister heeft afgelopen weekeinde een brief naar de Kamer gestuurd
over brom- en snorfietsen. Hoewel ik voor een helmplicht ben, wil ik de minister,
nu de Bovag via bromfietscertificaten actief is om de boel op orde te krijgen,
nog maximaal een jaar de kans geven. Als na een jaar blijkt dat het nog steeds
een zooitje is, omdat die certificaten overal te krijgen zijn, moet de helmplicht
worden ingevoerd. Dat betekent inderdaad exit snorfiets, maar dan is het ook
over.De heerVan den Berg(SGP)Voorzitter! De jongste cijfers laten gelukkig een daling zien van het
aantal verkeersslachtoffers, maar dat mag ons er niet toe leiden om maar wat
ontspannen achterover te leunen. In de eerste plaats is ieder slachtoffer
er één te veel, en in de tweede plaats is het natuurlijk de
vraag of deze daling structureel is. Wij hebben immers wel eens schommelingen
gezien. Er zijn ook speciale groepen die de aandacht blijven vragen. In de
jongste cijfers doet zich het beeld voor dat vooral jeugdige deelnemers meer
verongelukken, wat ik een ernstig signaal vind.In algemene zin vindt mijn fractie dat het verkeersveiligheidsbeleid beslist
zijn hoge prioriteit moet houden. Ik hoop dat de minister het daarmee volledig
eens is. Wij zullen er steeds voor moeten waken dat we niet ongemerkt een
bepaald maximumaantal slachtoffers een acceptabele prijs voor onze mobiliteit
gaan vinden. Dat mag nooit gebeuren! De gehaastheid van onze samenleving vraagt
toch al zulke hoge offers, en hier letterlijk levens, iets wat wij niet moeten
accepteren. Daarom vinden wij dat op onverantwoord gedrag harde sancties moeten
staan. Daar is namelijk iets aan te doen. Ook de beïnvloeding van de
mentaliteit in het verkeer, die steeds meer zorgen baart, moet hoge prioriteit
hebben. Ik moet zeggen dat de voortgangsrapportage op dat punt helaas niet
zo veel bevat.Wij prijzen de minister in haar aanpak, met name als ik denk aan het realiseren
van het startprogramma Duurzaam veilig. Wij hebben dat concept steeds van
harte gesteund, en wij blijven dat doen. Wat minder enthousiast blijven wij
over het aspect van de bestuurlijke organisatie op het gebied van de verkeersveiligheid,
waarover wij vorig jaar nog indringend hebben gesproken. Net als sommige van
haar collega's zegt de minister dat er gedecentraliseerd is, zodat de verantwoordelijkheden
vooral op de andere niveaus liggen. Dat moge zo zijn, maar wij willen deze
minister toch blijven aanspreken op een coördinerende verantwoordelijkheid.
Ik ben het met haar eens dat wij ook niet mogen vervallen in eindeloze overlegcircuits,
maar er moet wel ergens een goede regie zijn, zeker op dit terrein. Daar spreek
ik de minister op aan.Wij zijn blij met de brief van 11 december jongstleden waarin ten aanzien
van de verantwoordelijkheden voor provincies, gemeenten en waterschappen –
die terecht bij het overleg betrokken zijn – heldere afspraken worden
gemaakt. Dat neemt niet weg dat ook daarin de rol van het Rijk te weinig in
beeld komt en iets te vaag blijft. De minister zal nu een keer per jaar een
centraal overleg gaan organiseren, hetgeen mij nogal logisch lijkt. Ik zou
van de minister toch graag willen horen hoe zij haar eigen centrale verantwoordelijkheid
in dezen ziet. Voor ons is essentieel dat de doelstelling van het terugdringen
van het aantal doden en gewonden recht overeind blijft. Wij moeten daarbij
overigens wel beseffen dat het van belang is om de investeringen zo effectief
mogelijk in te zetten. Maatregelen worden relatief steeds duurder, dus je
moet in zekere zin ook kijken naar het rendement ervan. Eventuele hoge kosten
of moeilijke psychologische aspecten mogen er overigens niet toe leiden dat
daardoor bepaalde nodige maatregelen achterwege blijven.Vervolgens kom ik te spreken over enkele concrete maatregelen. Vanwege
mijn beperkte spreektijd moet ik dat heel kort doen. Af en toe zal ik enigszins
in telegramstijl moeten vervallen, waarvoor ik mij excuseer, want de minister
weet dat ik daar een hekel aan heb.Het voorstel inzake de 30 km-zones steunen wij van harte. In het startprogramma
Duurzaam veilig staat dat die zones uiteindelijk moeten worden gerealiseerd.
Dat laat wat ruimte. In de intentieverklaring staat dat wordt gestreefd naar
invoering in het jaar 2000. Is het niet beter een horizon in te bouwen? Ik
zou namelijk zo snel mogelijk willen overgaan tot die invoering. Met name
gemeenten moeten feitelijk en bestuurlijk voldoende ruimte krijgen om een
en ander goed vorm te geven. Ik weet niet of daarvoor aanpassing van regelgeving
nodig is. Zo ja, dan moet die zo snel mogelijk plaatsvinden.Dan kom ik te spreken over de 60 km-zones. Wij hebben eerder al gepleit
voor snelheidsverlaging, maar wij vragen ons af of een nieuwe categorie 60
km-zones wel de meest realistische maatregel is, ook uit een oogpunt van handhaving.
Dan zou je ook de weginfrastructuur hiervoor massaal moeten aanpakken, hetgeen
ik eigenlijk nog niet zo snel zie gebeuren. Eerder hebben wij het voorstel
gedaan om op 80 km-wegen meer met inhaalverboden te werken, met name op wegen
die een hoge ongevalskans hebben. Misschien wil de minister daarop reageren.
Het lijkt mij namelijk een beter voorstel dan het instellen van een nieuwe
categorie 60 km-zones.De heerKamp(VVD)U spreekt over 30 km-zones. In de intentieverklaring staat echter: algemene
snelheidslimiet 30 km voor de bebouwde kom. Dus wij praten niet over zones
maar over een algemene snelheidslimiet. Bent u behalve voor de zones ook voor
de algemene snelheidslimiet van 30 km?De heerVan den Berg(SGP)Ja, behoudens natuurlijk een aantal verkeersaders. Dat vereist een goede
ordening en categorisering van de wegvakken. Waar ik spreek over zones, bedoel
ik niet de kleinere zones die wij nu kennen maar de zones op grotere schaal.
Ik ben daar voor.De minister kent onze opstelling ten aanzien van alcohol in het verkeer.
Wij hebben destijds de heer Valk gesteund om het nulpromillage in te voeren.
Wij hebben dat zelf in het verleden al bepleit. Het maakte jaren geleden ook
onderdeel uit van ons verkiezingsprogramma, maar vond ook toen niet veel weerklank
bij anderen. Alcohol in het verkeer is zo'n ernstig probleem dat wij moeten
blijven nadenken over die mogelijkheid. Vanmorgen werd in de krant melding
gemaakt van een aantal dodelijke ongevallen, waarbij zeer hoge alcoholpromillages
een pregnante rol bleken te spelen. Ik vrees dat wij hier te maken hebben
met een haast wekelijks wederkerend fenomeen. Is het huidige beleid niet te
slap? Nemen mensen niet te gemakkelijk risico's door met een of meerdere glazen
achter het stuur te stappen? Los van de discussie over het nulpromillage waarvoor
ik wederom een pleidooi zou willen voeren, lijken mij strengere maatregelen
nodig. Zo zou gedacht kunnen worden aan het intrekken van de rijbevoegdheid
voor een bepaalde periode bij de eerste overtreding en aan het volledig intrekken
van het rijbewijs en het in beslag nemen van het voertuig bij recidive. Wij
zullen op die manier krachtiger moeten optreden. Daar kunnen wij wellicht
op terugkomen bij de bespreking van het wetsvoorstel inzake de wijziging van
de Wegenverkeerswet.Wat betreft drugs in het verkeer sluit ik mij aan bij de opmerkingen die
hierover zijn gemaakt. Wordt er wel genoeg concreet onderzoek gedaan naar
blaaspijpjes, geurpijpjes? Ik weet niet precies hoe je dat moet omschrijven.
Er moet toch een mogelijkheid zijn voor detectie? Ik wil krachtig bepleiten
dat dat gebeurt. Dat is een namelijk een heel goed instrument.Een ander probleem dat ons nog steeds zorgen baart, is het lawaai in het
verkeer. Keiharde muziek uit auto's enz. is ook heel hinderlijk, maar daar
wil ik het niet over hebben. Maar door fietsers en andere deelnemers in het
verkeer met een walkman op het hoofd ontstaat een gevaarlijke situatie. Moet
daar niet wat aan worden gedaan?Wij zijn het in het algemeen wel eens met het punt van de bromfietsers
op de rijbaan. Ik wijs echter op de brief van Transport en Logistiek Nederland,
waarin wordt gewezen op de risico's in verband met vrachtauto's, in het bijzonder
op rotondes. Je zou dan op rotondes bromfietsers weer moeten verwijzen naar,
indien aanwezig, vrijliggende fietspaden, maar dat bevordert de helderheid
niet. Het is dus toch een probleem.MinisterJorritsma-LebbinkIk heb die brief nu twee keer horen noemen. Die brief is blijkbaar alleen
aan de Kamer gestuurd. Ik ken die brief namelijk niet en ik heb nu het gevoel
dat het over een probleem gaat dat niet echt een probleem is. Ik kom daar
nog op terug.De heerVan den Berg(SGP)Ik zie dat de voorzitter u zijn brief ter beschikking stelt. Ik zou het
op prijs stellen als u daar toch op in wilt gaan.Voorzitter! Over opgevoerde bromfietsen en snorfietsen het volgende. Wij
praten daar al enkele jaren over. Ik vind dat de goeden niet te snel onder
de kwaden mogen leiden. Dat moet in principe helemaal niet gebeuren. Ik ben
dan ook nogal terughoudend met te zeggen: dan maar een helmplicht. Dan moeten
namelijk de goeden onder de kwaden leiden. Ik denk daarom meer aan veel krachtiger
maatregelen tegen opvoerapparatuur, zoals een verkoopverbod.Ik constateer dat er ook op andere punten nog wel maatregelen mogelijk
zijn die een daling van het aantal slachtoffers ten gevolge kunnen hebben.
Ik denk hierbij aan handhaving. Ik wil nu niet spreken over het handhaven
als zodanig, omdat het belangrijke stuk op dit punt ons helaas nog niet heeft
bereikt. Wij moeten daar echter zeker op terugkomen. Het gaat dan onder andere
om de handhaving van de gordelplicht. Dat zou een betekende bijdrage kunnen
leveren aan een verbetering van de verkeersveiligheid.Ik concludeer ten slotte dat de Raad voor de verkeersveiligheid is opgeheven,
maar dat het wetsvoorstel inzake de nieuwe Transportongevallenraad –
de minister kan op dat punt ook naar ons kijken – nog niet is afgehandeld.
Dat gat, die leemte, dat hiaat, waar ik destijds voor vreesde, tussen die
twee raden vind ik te betreuren. Wij krijgen nu dus op het gebied van de verkeersveiligheid
niet de adviezen die wij in het verleden kregen en die bij dit soort debatten
altijd een belangrijke rol speelden. Ik weet wat daar achter zit en hoe lang
het allemaal duurt, maar ik constateer dat toch, want ik vind het jammer.MinisterJorritsma-LebbinkU moet echter niet de illusie hebben dat de TOR het werk van de Raad voor
de verkeersveiligheid gaat overnemen. Dat is namelijk al overgenomen door
de Raad voor verkeer en waterstaat.De heerVan den Berg(SGP)Wij gaan niet de discussie die wij in het verleden hebben gevoerd, herhalen.
De minister en ik hebben daar regelmatig op vriendelijke wijze discussie over
gevoerd. Ik vind toch dat de Transportongevallenraad naar aanleiding van de
conclusies over ongevallen of bijna ongevallen – die categorie hebben
wij eraan toegevoegd – een belangrijke rol moet kunnen spelen in de
studies over de verkeersveiligheid en wat dies meer zij. Ik constateer alleen
dat dat op dit moment helaas gemist wordt.De voorzitter:Helaas is mijn collega Nancy Dankers om medische redenen niet in de gelegenheid
om haar verhaal te houden. Ik zal dat namens de CDA-fractie doen.Ik deel uiteraard datgene wat al door velen is gezegd als het gaat om
het belang van de verkeersveiligheid. Afgelopen weekend zijn er weer dingen
gebeurd, waarvan je je afvraagt of de verkeersdeelnemers zich wel bewust zijn
van het gevaar waar zij ook anderen in brengen. De vaste Kamercommissie en
daarmee dus de hele Kamer heeft altijd hoge prioriteit gegeven aan dit onderwerp.
De CDA-fractie wil de minister nageven dat de structuur die zij nu heeft gebracht
in de aanpak van een en ander, goed is. Wij hadden aanvankelijk de indruk
dat zij in het begin van haar periode wel eens iets te vaak naar de decentralisatie
wees. Wij hebben sterk de indruk dat de minister het belang dat de Kamer hecht
aan de verkeersveiligheid goed oppakt. De programma's zijn overzichtelijk
en de stellingname is duidelijk. Daarvoor spreek ik waardering uit. Wij vinden
het wel jammer dat bij een aantal onderwerpen dat de minister in haar programma's
aankondigt, meer tijd wordt gevraagd dan aanvankelijk werd aangegeven. Ik
geef hiervan twee voorbeelden: de handhaving en de veiligheid van het openbaar
vervoer. Wellicht heeft dat ook te maken met het interdepartementaal overleg.
Is dat de reden van vertraging? Of moet de vaste Kamercommissie niet alleen
deze minister, maar ook andere bewindspersonen uitnodigen om verder te praten
over de discipline rondom handhaving?De verkeersveiligheid is onlosmakelijk verbonden met de toegenomen en
toenemende mobiliteit. Wil je het aantal slachtoffers doen dalen, dan moet
je dus naar een structurele oplossing zoeken. Het is verheugend dat het aantal
doden vermindert. Dat kun je op z'n minst gunstig noemen, alhoewel elke dode
er een te veel is. Wij vragen ons af of wij wel voldoende inzicht hebben in
het aantal gewonden. Het lijkt er nu op dat dit doel niet wordt gehaald. Kan
de minister daar inzage in geven?Het blijkt dat men in het meerjarenprogramma inzake de verkeersveiligheid
terugvalt op een aantal rode draden: de fysieke infrastructuur, de mentaliteit
van de weggebruiker, handhaving en voertuigenbeleid. Aanvankelijk dacht de
fractie van het CDA – de brief van 11 december hebben wij pas vanochtend
gezien – dat de noodzakelijke investeringen genoemd in Duurzaam veilig
wat traag op gang komen, terwijl dat toch de enige mogelijkheid is om echt
structureel voortgang te boeken. Aanvankelijk dachten wij dat wij iets gemist
hadden, een feestje in november over het convenant. Dat zou in november ondertekend
worden, maar dat is blijkbaar vanmorgen gebeurd.MinisterJorritsma-LebbinkIk ben heel erg vroeg opgestaan om dat te kunnen doen.De voorzitter:Dat is verheugend. Er was immers een intentieverklaring voor investeringen
tot een bedrag van 400 mln. Daarbij zou 200 mln. van de landelijke overheid
komen en 200 mln. van de decentrale overheid. Dat betekent dat in dezen bij
de afhandeling van het VERDI-akkoord vooruitgang is geboekt. Toen wij deze
tekst opstelden, hadden wij hierover enige vrees. De brief van 11 december
hebben wij echter nog onvoldoende kunnen bestuderen.De fractie van het CDA is geen voorstander van de algemene regel inzake
de 30 km-zones. Deze zones kunnen wel worden ingesteld als dat bij de infrastructuur
past, bijvoorbeeld in de buurt van scholen of in de buurt van winkelcentra.
Gelet op de discussie van zojuist, is het overigens de vraag of de Kamer wel
zo verschillend denkt over de uitbreiding van de 30 km-zone. Wellicht heb
ik dat te veel als voorzitter geconstateerd. Het standpunt van de CDA-fractie
over de algemene regel is zonneklaar.Wij moeten ervoor zorgen dat bij het stellen van eisen aan het inrichten
van de ruimten het doel niet voorbij wordt geschoten. Voor verkeershandhaving
heb je een bepaalde infrastructuur nodig. Het lijkt mij belangrijker daar
de aandacht op te vestigen dan algemene regels vast te stellen om vervolgens
te constateren dat deze door de infrastructuur moeilijk te handhaven zijn.Wij hebben begrepen dat de wegcategorisering eraan komt. Het is enorm
belangrijk dat dit proces "bottom up" goed verloopt. Het is ook belangrijk
dat de uniforme regels vanaf het begin duidelijk zijn, zodat het niet voorkomt
dat regionale investeringen door de uniformering van regels die daar later
op worden losgelaten, desinvesteringen worden.Bij het debat over verkeersveiligheid hebben wij altijd veel gesproken
over de landelijke vrijwillige belangenbehartiging, ook in verband met decentralisatie.
Vandaag blijkt ook weer hoe belangrijk de kennisinstituten zijn en de uitwisseling
van die kennis. Wij waarderen de uitspraken en onderzoeken van de SWOV altijd
enorm. Hoe ziet de minister de toekomst van de SWOV?Veel collega's hebben al over gedrag en educatie gesproken. Mijn fractie
sluit zich aan bij de erkenningsregeling voor rijscholen. Hoe denkt de minister
over een extra faciliteit voor degenen die een erkenning hebben van die vrijwillige
regeling?De minister heeft al ettelijke malen aangekondigd met een beleidsvisie
te komen over de rijopleidingen. Op welke termijn denkt zij dat deze opgezet
kunnen worden? Dat is binnen haar departement wel zelfstandig te doen, denken
wij.Bij de rijopleidingen gaan wij wel eens uit van veronderstellingen, waarvan
men zich af kan vragen of zij juist zijn. Wordt er niet te gemakkelijk voetstoots
aangenomen dat de kennis van 65-plussers moet worden opgefrist? Dat opfrissen
kan misschien ook geen kwaad voor de leeftijdsgroep jonger dan 25 jaar, die
misschien nog niet zo lang geleden het rijbewijs heeft gehaald. Eigenlijk
zou je uit moeten gaan van een permanente educatie voor een grotere doelgroep
dan alleen de ouderen.Er zijn beleidscampagnes geweest over alcohol en verkeer, het dragen van
gordels en rijgedrag bij slecht weer. Wij vinden deze enorm belangrijk. Hoe
gaat het met deze beleidscampagnes? Blijft de minister daar druk op uitoefenen?Wij komen nog terug op de handhaving in het algemeen. De vragen die hierover
zijn gesteld, zijn zeer to the point. Laten wij oppassen dat wij de oplossingen
voor de handhaving niet te veel zoeken in de systematiek van bestuurlijke
boetes. De wijziging van de Wegenverkeerswet komt na het kerstreces aan de
orde, maar er zitten een aantal juridische aspecten aan waar de Kamer nog
eens goed over moet nadenken, als het gaat om ernstig verkeersmisbruik. Als
wij te veel naar de systematiek van de bestuurlijke boetes gaan, zou men zich
kunnen afvragen of het er niet toe leidt dat burgers zeggen: als ik het betaal,
ben ik ervan af, en verder niets. Dat zou een verkeerde ontwikkeling zijn.MevrouwVan 't Riet(D66)De discussie over fiscalisering heeft ook jaren geduurd. Dat was een principiële
discussie over handhaving van de openbare orde of het beboeten van mensen
die hun auto verkeerd neerzetten. Ik vind dat u terecht aandacht vraagt voor
dit probleem. Je moet het beperken tot een aantal overtredingen, zoals door
rood licht rijden, eventueel verkeerd parkeren langs de gele streep of snelheidsovertredingen.
Dat is het rijtje dat genoemd wordt. Ik denk dat het van belang is om een
goede afweging te maken, maar het voorstel kan niet van tafel, omdat wij echt
een probleem hebben in de handhaving. Als je het goed inricht, kan dit een
instrument zijn. Ik hoop dat u met deze opmerking niet op de rem
wilt trappen. Ondersteunt u de beleidslijn om dat beperkt te implementeren,
met inachtneming van de kanttekeningen wat betreft de handhaving van zware
overtredingen?De voorzitter:Ik realiseer mij dat wij bij een aantal overtredingen met handhavingsproblemen
te maken hebben en dat wij met de wet-Mulder veel kunnen oplossen. De vraag
is: tot hoever moet je gaan? Bij de wijziging van de Wegenverkeerswet zitten
wij met de volgende moeilijke juridische vraag. Als bij roekeloos gedrag de
ene weggebruiker staande wordt gehouden terwijl de andere wordt geflitst,
wordt er dan vervolgens op eenzelfde manier gehandhaafd? Op die juridische
vraag moeten wij als Tweede Kamer absoluut een antwoord hebben, al was het
alleen maar omdat de Eerste Kamer daar nog eens extra gevoelig voor is. Het
gaat mij dus niet om een vertraging van deze zaak. Het was immers juist deze
vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat die uitbreiding van de oorspronkelijke
wet wilde vanwege dat vreselijke ongeluk dat toen in Zeeland heeft plaatsgevonden.
Wij zijn dus niet uit op vertraging, maar wij zullen nog wel een antwoord
moeten vinden op deze moeilijke juridische vraag.De heerKamp(VVD)Voorzitter! Ik wil uw woorden onderschrijven. Het maken van foto's hoeven
wij niet over te laten aan gemeenten, waterschappen en provincies, want dat
kan onder de verantwoordelijkheid van de politie net zo goed. Dat kan best
georganiseerd worden. Voor het staande houden van weggebruikers heb je echter
een opsporingsbevoegdheid nodig, maar het is bepaald niet de lijn om die opsporingsbevoegdheid
te verbreden. Ik denk dat het daaraan te wijten is, of wellicht te danken,
dat het kabinet nog steeds niet met een voorstel is gekomen om die bestuurlijke
boete in te voeren.De voorzitter:Ik denk dat de minister op zichzelf voldoende stof heeft om hier wat dieper
op in te gaan.Wij hebben overigens tegelijkertijd aangegeven dat bij de handhaving de
inzet van menskracht van wezenlijk belang is. Wij zullen nog een keer over
de handhaving in z'n totaliteit praten, maar het volgende moet mij toch even
van het hart. Er wordt dan wel gezegd dat fiscalisering nodig is, misschien
ook wel vanwege te weinig menskracht, maar toen het parkeertoezicht werd gefiscaliseerd,
bleek dat er wel ineens geld voor menskracht was. Daar kregen wij vanuit de
politie wel wat cynische opmerkingen over. Dat kan ik mij op zichzelf heel
goed voorstellen.MevrouwVan 't Riet(D66)Er was zelfs geld over!De voorzitter:Vrijwel alle fracties zijn ingegaan op de noodzaak van een goed voertuigenbeleid.
Dat wil mijn fractie ook doen. Er is verwarring over het aantal nieuwe voertuigen
en hun rol op de weg. Ik noem de quads, de skeelers, de skaters en de brommobielen.
Ik sluit mij aan bij de vragen die daarover zijn gesteld. Ik wijs voorts op
de four-wheel-drive-auto's die zich met een angstaanjagend stalen front op
de weg bevinden en die niet kreukelen. Dat lijkt op het eerste gezicht allemaal
heel veilig, maar het is natuurlijk rampzalig voor degene die aangereden wordt.
Kortom, als wij het hebben over verkeersveiligheid, dan zijn dit elementen
die absoluut goed inhoud moeten krijgen.De collega's hebben gesproken over de onduidelijkheid over de positie
van bijvoorbeeld de quad en de skeeler. Het lijkt wel alsof wij onvoldoende
in staat zijn om die in te passen in het totaal van de infrastructuur.De minister heeft de vragen over de snorfiets beantwoord en heeft haar
reactie toegespitst op de helmplicht. Ik denk dat wij met dat antwoord kunnen
leven. De minister zal de sector vragen om daar een goede regulering voor
te treffen. Als dat niet gebeurt, dan zal zij alsnog maatregelen nemen. Dat
legt een zware verantwoordelijkheid op de sector zelf. Ik ga er van uit dat
zij die boodschap goed heeft begrepen. Voorlopig worden er dus nog geen maatregelen
genomen, maar die kunnen in de toekomst wel worden genomen als blijkt dat
het in de praktijk niet werkt.Wij willen de minister prijzen voor de wijze waarop zij tijdens haar voorzitterschap
van de EU het thema "verkeersveiligheid" op de agenda heeft gezet. Dat laat
natuurlijk onverlet dat zij dat kan blijven doen, ook al is zij geen voorzitter
meer. Wij horen graag hoe zij daar inhoud aan zal blijven geven.Wat ouderen en gehandicapten in het verkeer betreft, blijkt uit onderzoek
dat het niet altijd de ouderen zijn die toenemende onveiligheid veroorzaken.
Het kunnen ook jongeren zijn. Van belangenbehartigers – patiënten-
en consumentenplatforms – krijgen wij toenemende klachten over ongevallen
met rolstoelers in achtpersoonsbusjes. Dat ligt niet alleen aan het toenemend
gebruik van aangepaste vervoersvormen maar wellicht ook aan de veiligheidseisen.
Heeft de minister haar collega Terpstra hierover benaderd?Wat de slachtofferhulp betreft sluit ik mij aan bij wat mevrouw Van 't
Riet heeft gezegd. Ook de CDA-fractie is zeer benieuwd naar de zoektocht van
de minister voor een structurele oplossing. Het komt onrechtvaardig over als
daders wel van allerlei deskundige adviseurs worden voorzien, maar slachtoffers
niet. Ik denk aan vrijwilligershulp en zelfhulp.De Kamer gaat nog eens uitgebreid spreken over het wetsvoorstel dat de
minister van Justitie heeft ingediend over de verkeersongevallen. De handtekening
van de minister van Verkeer en Waterstaat stond daar niet onder. Dat kan zo
zijn. Wij nemen aan dat geen politieke bedoelingen in het spel zijn. Het is
de minister niet ontgaan dat dit wetsvoorstel ontzettend veel reacties teweeg
heeft gebracht. Hoe is het mogelijk dat een wetsvoorstel dat de intentie heeft
de uitspraken van de Hoge Raad als het ware te codificeren zoveel reacties
geeft?MinisterJorritsma-LebbinkHet helpt misschien als ook Kamerleden het juiste gebruik van het wetsvoorstel
zouden willen bevorderen. Ik hoor dat te vaak aansprakelijkheid en schuld
door elkaar worden gehaald.De voorzitter:Ik kom over de elektronica en de verkeersveiligheid te spreken. De cruise
control wordt nogal eens benaderd vanuit brandstofbesparing. Hoe staat het
in het algemeen met elektronica en verkeersveiligheid? Soms hoor je dat het
beter is geen knopje voor cruise control te hebben. Het wordt ook als excuus
gebruikt als er iets is gebeurd. Wij hebben van het bedrijfsleven
een brief op dit punt gehad.Ik kom over de autotelefoon te spreken. Elke verstandige verkeersdeelnemer
gebruikt geen druppel alcohol en als hij moet bellen doet hij het even op
de parkeerplaats. Dat zou een prima stelregel zijn. Soms verrichten mensen
handelingen in een auto waarvan je je afvraagt of dat wel veilig is. Ik denk
aan het verwisselen van een muziekbandje. De vraag is of er een verbod op
het gebruik van de autotelefoon moet komen. Wij wachten met belangstelling
het onderzoek af. Wij gaan nog niet zover als de PvdA, die heeft aangekondigd
met een initiatiefwetsvoorstel te komen. De verantwoordelijkheid van de verkeersdeelnemer
zelf staat hier voorop. Dat geldt niet alleen voor de autotelefoon en het
gebruik van alcohol.De heerValk(PvdA)Als uit het onderzoek blijkt dat het wel degelijk een zeer negatief effect
heeft op de veiligheid, sluit u dan een verbod toch nog uit?De voorzitter:Dan sluiten wij zeker maatregelen niet uit. Ik zie ook wel eens iemand
op een landkaart kijken waar hij naartoe moet, waarbij ik mijn hart vasthoud.
En ik heb het dan nog niet over het scheren in de auto. Ik wil het overigens
niet belachelijk maken.De heerValk(PvdA)Ik wil toch een onderscheid maken tussen gedragingen waarvan wij allen
weten dat die een nadelig effect hebben op de verkeersveiligheid en gedrag
dat zo langzamerhand heel structureel begint te worden. Ik heb mij bijvoorbeeld
vanmorgen thuis geschoren en niet in de auto.De voorzitter:Wij spitsen het nu toe op het gebruik van de autotelefoon. Tegenwoordig
zijn die mobiele telefoons zo klein, dat ik mij wel eens afvraag of iemand
in zijn haar zit te kriebelen of gebruik maakt van de mobiele telefoon. Dat
is nog lastig te constateren, omdat je geen draadverbinding ziet. Iedere verkeersdeelnemer
moet zich terdege verantwoordelijk voelen voor het gedrag dat hij in de auto
heeft. Nogmaals, een verstandige automobilist belt op een parkeerplaats en
als hij gebeld wordt, laat hij dan gebruik maken van zijn voicemail.Wij zullen het onderzoek afwachten. Als de uitkomsten zodanig zijn dat
er maatregelen genomen moeten worden, sluit ik niet uit dat er met ons over
te praten is. Wij gaan echter nog niet zover dat het nu al leidt tot een verbod.MevrouwVan 't Riet(D66)Op die laatste zin zat ik te wachten. U neemt dan een verbod in overweging
als één van de maatregelen?De voorzitter:Ik wil het onderzoek afwachten, alvorens tot een besluit in dezen te komen.MevrouwVan 't Riet(D66)Maar u sluit een verbod dus niet uit.De voorzitter:Als het onderzoek aangeeft dat het voor de verkeersveiligheid van groot
belang is, sluiten wij een verbod niet uit. Ik neem aan dat de minister zelf
ook met voorstellen komt, als het onderzoek daartoe aanleiding geeft.De vergadering wordt van 12.30 uur tot 13.30 uur geschorst.Eerste termijn van de zijde van de regeringMinisterJorritsma-LebbinkVoorzitter! Ik wil graag beginnen met de Kamer te bedanken voor de ondersteunende
woorden, als ik het zo mag zeggen. Wij kunnen inderdaad constateren dat, nadat
er in een paar jaren hiervoor blijkbaar een ook toen onverwachte stijging
in de verkeersonveiligheid te constateren was, we nu weer de draad opgepakt
hebben en we, in elk geval voorzover het het aantal verkeersdoden betreft,
de lijn naar beneden weer hebben hervonden. Het is altijd lastig dat je nooit
precies weet, hoe het nu kan dat het twee jaar wat minder goed ging en daarna
weer wat beter. Het heeft natuurlijk soms ook te maken met simpelweg dingen
als weersomstandigheden, waardoor er plotseling slechte uitschieters te zien
zijn. Als er een jaar is met heel veel mist of met veel regen, dan kan dat
ook een gevolg hebben. Niet alles kunnen we afdekken door beleid, maar gelukkig
wel steeds meer.Op zich is de daling met 11% in 1996 ten opzichte van het jaar ervoor
heel hoopgevend en het is ook waar dat dit zich in de eerste acht maanden
van 1997 voortzet. Voorlopige cijfers laten daar een daling van 5% zien ten
opzichte van dezelfde periode van 1996. Het is ook zo dat – daar is
door u allen over gesproken – net als bij een eventuele stijging, ik
me ook bij een eventuele daling niet alléén verantwoordelijk
voel. Het is heel duidelijk dat ook andere overheden daar een belangrijke
rol in hebben gespeeld en spelen, alsmede organisaties, politie en niet in
de laatste plaats de weggebruikers zelf. Het schrijnende voorbeeld van het
afgelopen weekend laat wel zien dat het toch ten langen leste de weggebruikers
zelf zijn die ook zeer ernstige verkeersonveilige situaties kunnen scheppen.
Andersom geldt dit evenzo.Over de registratie van de verkeersslachtoffers heb ik de Kamer onlangs
een brief gestuurd. Gelukkig is het vanaf nu mogelijk om behalve voor wat
betreft de verkeersdoden, ook inzake de categorie verkeersgewonden betrouwbare
uitspraken te doen over de werkelijke omvang. De heer Valk sprak hierover.
Zo blijkt nu dat het werkelijke aantal ziekenhuisgewonden in 1996 op 19.500
ligt, ruim 7000 meer dan het door de politie geregistreerde aantal. Wij hielden
overigens in het beleid al gedurende langere tijd rekening met de onderregistratie.
Het is een onderwerp dat vanaf het moment dat ik in de Kamer zat, al op onze
agenda stond en waarbij we altijd constateerden dat er meer gebeurde dan feitelijk
geregistreerd werd. Onze vermoedens zijn nu gewoon meer zeker geworden. Het
hogere aantal verkeersgewonden betekent dan ook niet dat we qua beleid een
andere koers moeten gaan varen. Het betekent wel dat het een cijfers is dat
we goed in de gaten moeten houden en het beleid ook daarop moeten focussen.
Het heeft overigens geen consequenties voor de berekende kosten van de verkeersonveiligheid,
want daar hielden we ook altijd al rekening met een fors percentage onderregistratie.
Die kosten zijn ooit berekend op 11 mld. en daarbij werd al uitgegaan van
een hoger aantal ziekenhuisgewonden dan wij geregistreerd zagen.De heerValk(PvdA)Voorzitter! De minister zegt dat het geen consequenties heeft voor het
te voeren beleid. Als het evenwel de doelstelling is om in het jaar 2000,
c.q. 2010, een reductie van het aantal verkeersslachtoffers van 25%, respectievelijk 50%, te bereiken, betekent het dat er in dit kader
heel wat minder aantallen verkeersslachtoffers moeten vallen dan aanvankelijk
werd geacht. Ik kan mij dan ook niet voorstellen dat dit geen gevolgen heeft
voor het beleid. Ik zou zeggen dat het beleid juist geïntensiveerd moet
worden.MinisterJorritsma-LebbinkWe zijn natuurlijk ook aan het intensiveren, maar dat wordt niet gedaan
aan de hand van het anders registreren of het beter registreren. Het wordt
gedaan vanwege het feit – daar hebben alle woordvoerders ook over gesproken –
dat het van groot belang is dat we de verkeersveiligheid verder proberen te
bevorderen. Een van u sprak er ook over, dat het steeds moeilijker wordt:
naarmate de veiligheid groter wordt, wordt het steeds moeilijker om dingen
te vinden. Overigens is naar mijn mening de belangrijkste vondst voor de komende
jaren juist het heel compleet uitvoeren van Duurzaam veilig, omdat dit het
verkeer intrinsiek veiliger zal maken. We weten allemaal, dat de meeste ongevallen
niet direct op de autosnelweg gebeuren maar juist op die plekken, waar verschillende
soorten verkeersdeelnemers elkaar tegen komen.De heerValk(PvdA)Dat laatste ben ik volstrekt met de minister eens. Het maakt echter een
groot verschil of je in 2000 het aantal gewonden met 8000 moet terug dringen
of met 45.000 en het aantal ziekenhuisgewonden met 5000 of met meer dan 9500.MinisterJorritsma-LebbinkAls we waren doorgegaan met deze wijze van registreren, hadden we dat
ook moeten bereiken. De ongeregistreerden spelen natuurlijk ook daar een rol
in. Nu worden zij ook geregistreerd en dat betekent nog steeds, dat je op
die 40% moet blijven zitten. Ik ben het ermee eens, dat het een forse inspanning
vraagt. Het is lastig, dat het aantal gewonden blijkbaar veel moeilijker is
te beïnvloeden dan het aantal doden maar een verminderd aantal doden
is natuurlijk wel een heel belangrijke prioriteit.Voorzitter! Ik heb bij alle woordvoerders wederom een brede ondersteuning
voor de principes van Duurzaam veilig gehoord, een brede ondersteuning die
ook in de gehele maatschappij speelt. Wij kunnen rustig stellen, dat alle
bestuurslagen er ook zeer intensief bij betrokken zijn. Ik ben ook heel tevreden
over het feit dat ook de waterschappen zich hier zo actief in roeren, evenals
provincies en gemeenten. Overigens is wel te zien, dat bij dit onderwerp ook
heel sterk persoonlijke betrokkenheid speelt. Daar waar actieve bestuurders
het oppakken, kan plotseling een heleboel maar daar waar men wat minder geïnteresseerd
is, is het vreselijk hard trekken. Het is dan ook van belang, dat wij ons
uiterste best blijven doen om de mensen te motiveren om daar verder aan te
werken. Algemeen wordt beseft, dat een preventieve aanpak van de verkeersonveiligheid
absoluut noodzakelijk is om structurele effecten te bereiken.Vertaling van die principes in concrete actieplannen was echter toch een
beetje gecompliceerder dan we wellicht vooraf dachten. Duurzaam veilig staat
voor een preventieve aanpak, die aanleidingen tot verkeersongevallen wegneemt
door verkeerssituaties te wijzigen, door weggebruikers beter voor te bereiden
op deelname aan het verkeer en ook door hogere eisen te stellen aan voertuigen.
Om die reden hebben vertegenwoordigers van de wegbeheerders – de provincie,
de gemeenten en de waterschappen – en van mijn ministerie een stuurgroep
gevormd hebben om vaart te zetten achter het proces. De stuurgroep, onder
het voorzitterschap van het IPO, heeft een samenhangend startpakket opgesteld
met maatregelen die op korte termijn uitgevoerd kunnen worden en die bij elkaar
een belangrijke impuls vormen om ook verder te gaan. Op 1 juli jl. was een
belangrijke stap gezet met het ondertekenen van de intentieverklaring voor
het Startprogramma Duurzaam veilig en ik vindt het uitermate plezierig om
u te melden, dat we inderdaad vanmorgen het convenant hebben ondertekend.
Het heeft wat langer geduurd maar dat heeft ook te maken met het feit, dat
de VNG haar achterban nog moet raadplegen en dat is een ietwat gecompliceerder
zaak dan bijvoorbeeld bij het IPO. Dat is ook logisch, want de VNG heeft te
maken met zeer vele gemeenten en het IPO bestaat nog steeds uit twaalf leden.De overeenkomst omvat de uitvoering van een aantal acties, die bij elkaar
tot een flinke reductie van het aantal verkeersslachtoffers leiden. Op de
afzonderlijke maatregelen kom ik dadelijk te spreken – voorzover daarover
opmerkingen zijn gemaakt – maar het is wel duidelijk, dat er weinig
van terecht komt als Duurzaam veilig niet gezamenlijk wordt aangepakt. Met
nadruk wil ik stellen, dat het Rijk daarbij een rol heeft maar bepaald niet
de hoofdrol. Weliswaar is het Rijk bepalend als het gaat om de regelgeving
en biedt het Rijk faciliteiten, zoals kennis en in die zin regisseert het
Rijk dus mee, maar eerst moeten de omstandigheden wel geschikt zijn om veranderingen
in de verkeersregels ook veilig in te voeren. Dat betekent dat de wegbeheerders
aanpassingen letterlijk op straat moeten realiseren, waarbij een zekere uniformiteit
noodzakelijk is. Het is dan ook van groot belang, dat alle wegbeheerders ook
de bereidheid hebben getoond daaraan mee te doen. Ik ben heel blij met de
inzet van de koepelorganisatie. De invoering van Duurzaam veilig kan niet
vrijblijvend zijn. Doorslaggevend voor de aanpak op de langere termijn is
de absolute politieke wil om er met z'n allen aan te werken.Er is gevraagd, wat er precies in het convenant staat. Wij starten een
stimuleringsprogramma. Het Rijk steekt daarin inderdaad geld. Dat heeft iets
te maken met het feit dat het behoorlijk kostbaar is om op korte termijn een
impuls te geven. Er is geld gereserveerd om aan dat actieplan mee te doen.
Dat was overigens een bij de begrotingsbehandeling vorig jaar met een amendement
ondersteunde wens van de Kamer. Er komt een uitbreiding van het aantal 30
km-gebieden. Het streven is erop gericht dat er 2001 in de gemeenten 50% 30
km-gebieden zijn. Verder komt er een uitbreiding van 60 km-gebieden. Daarbij
is overigens niet afgesproken, zoals ten onrechte door de heer Kamp werd verondersteld,
dat de basissnelheid buiten de bebouwde kom nu op 60 km komt te liggen. Nee,
er wordt een aantal wegen geïdentificeerd waar men uit veiligheidsoverwegingen
en met infrastructurele aanpassingen tot een maximumsnelheid van 60 km/uur
gedwongen wordt.De heerVan Heemst(PvdA)Kan de minister een relatie leggen met de inventarisatie die twee jaar
geleden op mijn verzoek is gemaakt van de tien gevaarlijkste
wegvakken per provincie? Het lijkt mij namelijk nogal voor de hand te liggen
dat wij de inspanning met name op die tien gevaarlijkste wegvakken richten.
Bovendien is toen gebleken, hoe lastig het is zo'n inventarisatie te maken.
Ik zou graag willen dat wij zicht daarop houden. Dat betreft dan zowel de
vraag waar het grootste gevaar zit, als de vraag, hoe wij dat zo effectief
en direct mogelijk bestrijden.MinisterJorritsma-LebbinkDie relatie zit hier niet. Dat kan ook helemaal niet. Dat gaat namelijk
over 80 km-wegen. Daarbij speelt nu juist het probleem dat men veel harder
dan 80 km/uur rijdt. Overigens gaat het voor een deel ook over rijkswegen,
die niet in het provinciale net maar wel in een provincie liggen. Daar zullen
via infrastructurele maatregelen ook dingen moeten gebeuren. Dat past overigens
heel goed in het concept van Duurzaam veilig. De provincies zijn heel hard
bezig met het maken van hun plannen.Voor een deel heeft het ook iets te maken met handhaving – ik kom
daarop straks overigens nog uitgebreid terug – en met het maken van
rotondes en dat soort zaken. Dit soort "identificaties" worden wel degelijk
gebruikt om de verkeersonveiligheid aan te pakken, maar het concentreert zich
niet op het bevorderen van de 60 km-gebieden.De heerVan Heemst(PvdA)Nu we eindelijk beschikken over een overzicht van de tien gevaarlijkste
wegvakken per provincie, lijkt het voor de hand te liggen dat wij dat spoor
oppakken. De eerste zorg van de betrokken overheden zal zich op de gevaarlijkste
stukken moeten richten.MinisterJorritsma-LebbinkWie is daarvoor verantwoordelijk? Dit is toch typisch iets waarvoor de
provincie zelf verantwoordelijk is. De gedeputeerde verkeer en vervoer, die
voorzitter is van de ROV, zal zich naar mijn mening, daartoe aangesproken
door zijn statenleden, willen concentreren op die plekken in de provincie
die het meest gevaarlijk zijn. U heeft daarbij geholpen, mijnheer Van Heemst,
met uw verzoek tot het identificeren van die meest gevaarlijke plekken. Ik
vind wel dat de eerste verantwoordelijkheid om in dezen prioriteiten te stellen,
bij de provincie ligt voorzover zij de wegbeheerder is van die plekken en
bij onszelf als het gaat om de plekken die onder de rijksverantwoordelijkheid
vallen. Als ik mij goed herinner, waren het wat de rijkswegen betrof stukken
die wij al in de planning hadden om aan te pakken.De heerKamp(VVD)Voorzitter! De minister zegt dat er geen voornemen bestaat om 60 km in
het buitengebied in te voeren. Ik neem dat graag van haar aan; zij heeft vanmorgen
zelf het stuk ondertekend. Er staat dus niet meer in, zoals op blz. 4 van
het stuk dat wij in juli hebben gekregen, dat op termijn een algemene snelheidslimiet
van 60 km voor gebieden buiten de bebouwde kom kan gelden?MinisterJorritsma-LebbinkHier lijkt weer sprake te zijn van een voorbeeld van het bekende: als
ik een tegenstelling kan creëren, dan zal ik die ook creëren. Volgens
mij is het een semantische discussie. Wij beginnen voorzichtig met de mogelijkheid
van 60 km-gebieden. Het streven, ook van u en van mij, is om in woongebieden
in gemeenten in toenemende mate 30 km-zones te creëren. In 2000 zullen
wij zo'n 50% bereikt hebben. Dat hoort daarna door te gaan, want dan hebben
wij nog lang niet alle woongebieden bestreken. In 1999 zullen wij verder met
provincies en gemeenten spreken over de stand van zaken en het te volgen traject.
Dan is het logisch dat je ook bekijkt of het niet aantrekkelijk is om de bordjes
te verplaatsen. Doordat er nu nog zo weinig 30 km-zones zijn, is het logisch
dat je een dergelijke zone apart aangeeft. Op een moment dat in een gemeente
70 à 75% van de wegen 30 km-zone is, moet je je afvragen of je die
zones nog steeds met bordjes moet aangeven. Misschien is het dan handiger
en verstandiger om bordjes te plaatsen bij de minderheid, de doorgaande routes
waar 50 km geldt. Wij zijn nog niet zo ver. Wij hebben het besluit ook nog
niet genomen. Het gaat mij echter iets te snel om nu bij voorbaat al te zeggen
dat het nooit en te nimmer zal gebeuren. Op enig moment moet je gewoon een
praktische afweging maken om zo min mogelijk bordjes te plaatsen. Ik vind
het ook slecht als wij alles via borden moeten regelen. Dan moet je kijken
welke algemene regel het handigst is. Als een meerderheid van de wegen in
een gemeente 30 km-zone is geworden, kun je misschien beter een bordje zetten
bij de 50 km-wegen dan andersom. Het besluit is echter nog niet genomen. Wij
kijken hoe de situatie is. Gemeenten spelen er ook een heel belangrijke rol
in, want zij moeten uiteindelijk die borden betalen. Je moet bekijken wat
de meest praktische oplossing is. Geen van beide helpt overigens ook maar
een verkeersdode te voorkomen.Veel belangrijker is dat wij voortgang maken met het inrichten van 30
km-gebieden, overigens op een sobere manier. Dat betekent niet dat de infrastructuureisen
niet meer gelden voor 30 km-zones. De heer Kamp sprak er zijn angst over uit
dat dit wellicht de bedoeling was. Wij halen er alleen de toeters en bellen
van af die niet echt bijdroegen aan het gereedmaken van de infrastructuur
om 30 km te faciliteren. Wij proberen tegen zo laag mogelijke kosten de hoogst
mogelijke efficiëntie te halen, maar het is niet de bedoeling dat straks
uitsluitend via handhaving de 30 km kan worden gehaald. Duurzaam veilig betekent
juist pogen om via je infrastructuur de verkeersdeelnemer te faciliteren.
Nogmaals, u mag er rustig een debat over voeren, maar ik vind het iets te
eenvoudig op deze manier. Ik zal er altijd tegen zijn om aan gemeenten toe
te staan om 30 km voor te schrijven als er geen enkele infrastructurele maatregel
bij hoort. Dan lokken wij uit dat wij uitsluitend met heel veel politie-inzet
de snelheidslimieten kunnen handhaven. Dat zou echt heel slecht zijn.De heerKamp(VVD)Voorzitter! Ik heb er weinig behoefte aan om verschillen met de minister
te creëren. Maar de minister zegt in de startnotitie Duurzaam veilig
eerst dat er voor de bebouwde kom een algemene snelheidslimiet komt van 30
km.MinisterJorritsma-LebbinkZo staat het er niet. U moet het wel compleet voorlezen.De heerKamp(VVD)Op een nader te bepalen tijdstip een algemene snelheidslimiet van 30 km/uur
voor de bebouwde kom.MinisterJorritsma-LebbinkJuist. Daar hoort dus bij wat ik net heb gezegd. Dat doe je op het moment
dat een grote meerderheid van de wegen in de bebouwde kom 30 km is, doordat
de infrastructuur is aangepast. Nu wordt met een bordje aangegeven dat het
30 km is. Als er nog maar vier of vijf wegen in een gemeente zijn waar 50
km mag worden gereden, is het toch wat raar om aan het begin van het dorp
een bord met 50 km neer te zetten en daarna overal 30 km. Dan krijg je een
oerwoud van bordjes. Nu is het nog een grote minderheid. Ik hoop en denk dat
het ooit een grote meerderheid wordt, want voor de verkeersveiligheid is dat
van groot belang. Een aantal doorstroomwegen zal dan gewoon 50 km blijven.
Inhoudelijk zijn wij het niet oneens.De heerKamp(VVD)Met die uitleg van de minister kunnen wij een heel eind komen. Over de
60 km/uur buiten de bebouwde kom heb ik haar niet veel meer gehoord. Binnen
de bebouwde kom ligt de nadruk op het stimuleren van de gemeenten om bij voldoende
draagvlak bij de bevolking in woongebieden 30 km-zones te creëren. Dat
lijkt mij een verstandige lijn.De heerValk(PvdA)Ook ik heb geen behoefte aan onnodige tegenstellingen met de minister.
Ik concludeer dat de minister op geen enkele wijze afstand neemt van de inhoud
van de intentieverklaring met provincies en gemeenten.MinisterJorritsma-LebbinkMinister, de provincies en de gemeenten zijn het er geheel over eens dat
30 km/uur alleen mag gelden als de infrastructuur ervoor geschikt is. Als
je te snel de algemene voorwaarde opstelt dat het "30 km/uur, tenzij" is,
moet je de gemeente weer vol plempen met bordjes met 50 km/uur.De heerValk(PvdA)De doelstellingen zijn duidelijk.MinisterJorritsma-LebbinkMinder verkeersdoden en minder verkeersgewonden.De heerValk(PvdA)Ook op het punt van de snelheidslimieten.MevrouwVan 't Riet(D66)Ik heb een oneliner bedacht die ik u niet wil onthouden: als de uitzondering
regel is, veranderen wij de regels.MinisterJorritsma-LebbinkZo hoort het te gaan. Ik ben zeer voor de doelstelling om alle woongebieden
tot 30 km-zone te bestempelen. Waar gebeuren namelijk de meeste ongevallen?
In de woonwijken. Wij weten dat 30 km-zones hartstikke veilig zijn. Het moet
dan een groot doel in het leven zijn om dat te bevorderen.Voorrang voor fietsers van rechts is gebonden aan uniformiteit in het
systeem. Dat houdt onder meer in dat er meer voorrangswegen binnen gemeenten
moeten komen. De T-splitsingen vormen een groot probleem. Ik ben niet bereid
om voorrang van rechts in te voeren, met het geweldige educatieprogramma wat
daarbij hoort, als het alleen maar meer doden oplevert. Immers, het was een
middel om ervoor te zorgen dat er minder verkeersdoden komen. Dat vraagt dus
om duurzaam veilige acties. Het verkeerssysteem in de gemeenten moet zodanig
zijn, dat voorrang voor fietsers van rechts veilig ingevoerd kan worden.Op het gebied van samenwerking met de verzekeraars is behoorlijke voortgang
geboekt. Op 24 september jongstleden heb ik een convenant met het Verbond
van verzekeraars getekend. Gedurende vijf jaar zullen Verkeer en Waterstaat
en het verbond gezamenlijk voorlichtingscampagnes organiseren en financieren.
Op 3 november jongstleden is de eerste gezamenlijke campagne van start gegaan,
gericht op het autogordelgebruik, ook in de bebouwde kom. De campagne heeft
veel impact. Helaas zijn er mensen die de gordel om doen op het moment dat
zij de borden zien. Aan die mensen kan beter een poster cadeau worden gegeven,
opdat zij hem thuis op de deur kunnen plakken. Heel veel mensen denken ten
onrechte dat het in de bebouwde kom minder nodig is, terwijl het grootste
effect van de gordel juist daar optreedt. Ik beschouw het als een belangrijke
eerste stap in de samenwerking met de verzekeraars. Bij het eerstvolgende
Meerjarenprogramma Verkeersveiligheid zullen de verzekeraars hun beleidsvoornemen
op het gebied van de verkeersveiligheid presenteren.De heerVan Heemst(PvdA)Ik heb een relatie gelegd met de mate waarin de verzekeraars willen bijdragen
aan de structurele vergoeding aan Slachtofferhulp Nederland. Zijn hierover
ook afspraken gemaakt?MinisterJorritsma-LebbinkNee, nog niet. Er zijn wel afspraken gemaakt, maar dat zijn andere afspraken
dan waarom u heeft gevraagd. Ik kom daar nog op terug.Voorzitter! De verkeershandhaving blijft een punt van zorg. Het zou overigens
goed zijn als daaraan niet alleen in dit overleg aandacht wordt besteed. Mijn
indruk is namelijk dat in het bredere politiebeleid de verkeershandhaving
bij de Kamer niet altijd bovenaan op de agenda staat. Dat is lastig. Wat wij
verder ook bedenken aan leuke creatieve oplossingen, verkeershandhaving zal
toch voor een flink deel door de politie moeten worden gedaan. Ik ben niet
helemaal negatief: met een aantal leden vind ik dat het afgelopen jaar de
aandacht bij de politie zeker niet is afgenomen. Sterker nog: die aandacht
is behoorlijk toegenomen. Als je de acties van de afgelopen weken bekijkt,
zie je dat ook de alcoholcontroles weer behoorlijk wat aandacht van de politie
krijgen. Afgelopen vrijdag heeft het kabinet inderdaad op basis van het IBO
een besluit genomen, waarover wij ongetwijfeld nog apart komen te spreken,
zij het in eerste instantie met mijn collega Sorgdrager als de ondertekenaar
van het betrokken rapport. Besloten is tot een intensivering van de verkeershandhaving
binnen de politieke en justitiële kaders. De financiering daarvan vindt
plaats door boete-inkomsten terug te laten vloeien naar de regiokorpsen. Dit
gebeurt niet rechtstreeks. Korpsen komen daarvoor alleen in aanmerking als
zij goede plannen indienen voor de verkeershandhaving. Het wordt dus gekoppeld
aan een bredere doelstelling dan alleen maar het binnenhalen van boetes. Ik
ben daar zeer voor. Een staandehouding is immers niet het meest efficiënte
middel om veel boetes binnen te halen, maar het is wel een heel efficiënt
middel om verkeershandhaving te plegen, zeker als het gaat om alcoholcontroles
en bepaalde snelheidsovertredingen. Het is dus altijd een combinatie van elektronica
en staandehoudingen. Overigens is natuurlijk ook voor de gebiedsgerichte
aanpak van de verkeershandhaving door het OM extra geld uitgetrokken, namelijk
33 mln.De heer Van Heemst sprak er zijn verbazing over uit dat Verkeer en Waterstaat
een contract heeft gesloten met de KLPD. Hij bracht dit punt in dit verband
op, hoewel het niet veel heeft te maken met verkeersveiligheid. Wij maken
met de KLPD afspraken over een vooralsnog tijdelijke inzet op autosnelwegen
ten behoeve van de filebestrijding. In feite is het een soort voorinvestering
in mensen, omdat wij de apparatuur daarvoor nog niet hebben. De mensen zijn
daarbij overigens goedkoper dan het overal neerzetten van apparatuur. Omdat
filebestrijding bij de politie mijns inziens terecht niet de allerhoogste
prioriteit heeft, vind ik het als pragmaticus prima om in elk geval tijdelijk
daarvoor in te kopen. Dit is overigens een klein onderwerp binnen de begrotingsbespreking
geweest.De heerVan Heemst(PvdA)Ik vind het prima dat u dat pragmatisch bekijkt. Ik dacht overigens dat
dit punt wel iets te maken had met verkeersveiligheid. Maar goed, het hoofdpunt
is filebestrijding.MinisterJorritsma-LebbinkHet is aangekondigd in SWAB.De heerVan Heemst(PvdA)Ja. Maar als bestuurlijk en politiek wordt verklaard dat filebestrijding
bij de KLPD gedurende een bepaalde periode een prioriteit hoort te zijn, waarom
moet het ene onderdeel van de rijksdienst, Verkeer en Waterstaat, dan geld
betalen aan een ander onderdeel van de rijksdienst om die activiteit ook uitgevoerd
te krijgen? Dat blijft een merkwaardig fenomeen.MinisterJorritsma-LebbinkIk ben daarin iets minder rigide. Het gaat hier om een tijdelijke intensivering
van beleid, waarbij wij op termijn investeringen doen in het dynamisch verkeersbeïnvloedingssysteem
die voor een flink deel deze mensen zullen vervangen, tenzij blijkt dat het
goedkoper is om het structureel door mensen te laten doen dan door apparaten.
Daarvoor wil ik die proef graag doen. Ik heb niets tegen een pilotproject.
Dit wordt betaald uit infrastructuurgelden. U moet zich goed realiseren dat
het wat ons betreft valt onder betere benuttingsmaatregelen om ervoor te zorgen
dat de capaciteit van het wegennet vergroot wordt. Het is een onderdeel van
verkeers- en vervoersbeleid. Dan is het niet erg dat het uit de begroting
van Verkeer en Waterstaat betaald wordt.De heerVan Heemst(PvdA)Ik blijf het toch merkwaardig vinden. Als het leger moet helpen bij het
verzwaren van dijken, stuurt Defensie toch ook geen rekening naar Verkeer
en Waterstaat om die kosten vergoed te krijgen? Verder hebben wij in de meer
algemenere debatten moeite waar het gaat om de vraag of gemeenten of voetbalclubs
moeten betalen voor de inzet van politie. Nu hebben wij iets bij de kop dat
heel dicht bij huis aan de orde is; dan gaat het ene onderdeel van de rijksdienst
aan het andere onderdeel een rekening betalen.MinisterJorritsma-LebbinkIk vind het ontzettend interessant, maar dan had u dat onderwerp bij de
begroting aan de orde moeten stellen. Dit is niet een onderwerp dat iets met
verkeersveiligheid te maken heeft. Het heeft uitsluitend en alleen met filebestrijding
te maken. Ik had het natuurlijk ook anders kunnen doen. Ik had tijdelijk mijn
begroting kunnen verlagen met 11 mln. en die van Justitie met 11 mln. kunnen
verhogen. Dan hadden wij precies hetzelfde effect bereikt. Welnu, wij hebben
het op deze manier gedaan. Waarschijnlijk omdat het de snelste manier was
om het doel te bereiken. Ik vind het nog steeds een prima oplossing. Een beetje
creativiteit bij ons mag toch wel eens de orde zijn?De heer Valk heeft gevraagd of ik voornemens ben om een algeheel inhaalverbod
op tweestrooksautosnelwegen in te stellen en wat de ervaringen tot nu toe
zijn. De eerste ervaringen met het inhaalverbod tijdens de spits op een flink
aantal autosnelwegen zijn positief. Wij doen nu een evaluatieonderzoek naar
de effecten van het huidige inhaalverbod. In het voorjaar 1998 komen daarvan
de definitieve resultaten beschikbaar. Op basis daarvan zal ik een besluit
nemen over eventuele uitbreiding van dat verbod en over een eventuele wijziging
van dat regime waarover mevrouw Van 't Riet gesproken heeft. Een algeheel
inhaalverbod overweeg ik daarbij overigens niet. In het kader van de nota
"Samen werken aan bereikbaarheid" is het inhaalverbod ingesteld ten behoeve
van de doorstroming en de verkeersveiligheid. Uitbreiding van het inhaalverbod
zal ik alleen overwegen waar dat nodig en nuttig is voor deze doelstellingen.
Ik zou dan ook willen waarschuwen om te snel te grijpen naar algemene middelen
in dezen. Onze ervaring is tot nu toe dat wanneer mensen het gevoel hebben
dat er een doel mee gediend is, de handhaafbaarheid daarmee zeer eenvoudig
wordt. Als je het gaat omzetten in een algemene, overal geldende maatregel
waardoor mensen het gevoel krijgen dat het op bepaalde plekken en tijdstippen
absoluut niet nodig is, dan is hun gedrag daarbuiten ook slecht. Ik ben het
wel eens met wat mevrouw Van 't Riet zei; je moet het meer dynamisch doen.
Wij proberen het uiteindelijk via de telematica te realiseren, waardoor je
in staat bent om de maatregel toe te passen op tijden en plaatsen waar die
een grote werking heeft, onder meer op de plekken waar het de verkeersveiligheid
sterk bevordert. Maar pas op voor algemeenheden die er uiteindelijk voor zorgen
dat wij er dan weer een heleboel politiemensen op moeten gaan zetten om het
overal te handhaven, terwijl de zinnigheid van zo'n algemene maatregel niet
wordt ervaren en de feitelijke zinnigheid ook niet altijd aantoonbaar is.De heerVan den Berg(SGP)Vindt u dat dit ook geldt voor een inhaalverbod op de 80 km-wegen?MinisterJorritsma-LebbinkDaarvoor geldt eigenlijk een beetje hetzelfde. Wij bevorderen inhaalverboden
op 80 km-wegen op die plekken waar het een bijdrage levert aan de verkeersveiligheid.
Ook dan geldt: als je het algemeen en overal toepast, zal dat niet direct
leiden tot een altijd gehoorzaam gedrag. Mijn ervaring is dat wanneer wij
verkeersregels voorschrijven ten aanzien van plekken waar dat ook nodig is,
je dan daarna verdraaid weinig behoeft te doen aan handhaving. Doe je het
op plekken waarvan de weggebruikers er de zinnigheid niet van inzien, dan
is ook je inspanning op de plekken waar het wel van belang is, veel groter.
En dat moeten wij eigenlijk proberen te voorkomen.De heerValk(PvdA)Wij komen over dat onderwerp nog verder te praten op het moment waarop
de evaluatie naar de Kamer gestuurd wordt.MinisterJorritsma-LebbinkZeker.De heerValk(PvdA)Wat betreft de maatschappelijke acceptatie wil ik er toch op wijzen dat
een van de grootste werkgeversorganisaties op dit gebied, het KNV, voorstander
is van een inhaalverbod voor vrachtwagens.MinisterJorritsma-LebbinkMaar niet algemeen. Zij zijn het zeer eens met de wijze waarop wij er
nu mee bezig zijn. En dat wil ik graag zo houden.De heerValk(PvdA)Zij hebben in ieder geval wel gepleit voor een algeheel inhaalverbod in
de Randstedelijke gebieden.MinisterJorritsma-LebbinkOp bepaalde plekken in de Randstedelijke gebieden en niet op alle tijden
van de dag.Voorzitter! Wat betreft de alcoholcontrole wil ik graag melden dat in
de nacht van 13 op 14 december een heel intensieve alcoholcontrole is gehouden
op de grens in Zeeuws-Vlaanderen. Ik zeg dit met nog meer genoegen omdat de
heer Elsenaar erbij is geweest. Hij heeft zijn nacht ervoor opgeofferd. Hij
verving mij, omdat ik het niet over mijn hart kon verkrijgen om er ook naar
toe te gaan. Ik was al eens eerder bij zo'n controle geweest. Het is interessant,
maar eerlijk gezegd ook tamelijk onthutsend wat je daar meemaakt. De Belgische
rijkswacht en de Nederlandse politie hebben daar samengewerkt, wat ik ook
interessant vind. De staatssecretaris Peters en de gouverneurs zijn allemaal
aanwezig geweest, evenals de heer Hennekeij. Zij hebben de radio en televisie
uitvoerig voorgelicht. Dat is heel goed en heel belangrijk, omdat mensen dan
in de gaten krijgen dat er gecontroleerd wordt. Tussen 10 uur 's avonds en
5 uur 's morgens zijn er 1350 automobilisten aangehouden. 3% werd een proces-verbaal
opgelegd en drie rijbewijzen werden ingevorderd. Dat is ongeveer het beeld
dat je krijgt bij dit soort controles. Ik vind het eerlijk gezegd heel veel.
Sommigen denken dat dat heel weinig is, maar ik vind het heel veel als 3%
van de mensen met te veel alcohol op aangehouden worden.De heerKamp(VVD)Ik vind het ook erg veel. Ik vind vijf mensen op zo'n nacht al veel, want
dat kunnen vijf zware ongevallen zijn. Anderzijds moeten wij ons realiseren
dat het in het begin van de jaren zeventig 18% was. Wat dat betreft, is er
dus toch sprake van een verbetering.MinisterJorritsma-LebbinkEr is inderdaad wel iets veranderd, maar het lastige is dat je het vast
moet weten te houden. Ik weet dat het inmiddels onder jeugdigen helemaal niet
zo populair meer is om met een biertje op achter het stuur te gaan zitten.
Ik herinner mij de tijd nog dat in de kroeg jongens en meisjes tegen elkaar
zeiden: ik kan met 12 pilsjes op nog wel goed rijden. Dat beeld is echt anders
geworden. Dat betekent overigens niet dat er niet meer gereden wordt met alcohol
op. Daar is dus nog wel degelijk aandacht voor nodig. Dit soort intensieve
acties als op het ogenblik aan de gang zijn, zijn prima, maar wij moeten wel
oppassen dat wij het niet alleen beperken tot de maand december, want ook
daarna wordt er gedronken. Je moet dus elke keer weer dat beeld vasthouden.
Het is een heel subtiele combinatie van voorlichting, handhaving en het beïnvloeden
van de mentaliteit.De heerValk(PvdA)Ik wil eraan toevoegen dat SWOV er in een recent rapport over dit onderwerp
op heeft gewezen dat controles met name verwacht worden in de weekeinden,
's avonds, en dat om die reden automobilisten vaak wel een regeling treffen
dat iemand rijdt die niet heeft gedronken. De percentages kunnen op tijdstippen
waar men geen controles verwacht, wel eens hoger liggen.De heerKamp(VVD)Ik denk dat het toch anders is.De voorzitter:Laat de minister hier eerst even op antwoorden.MinisterJorritsma-LebbinkVoorzover wij na kunnen gaan, gebeuren de ernstigste ongevallen wel degelijk
in het weekend. Dat betekent niet dat er verder helemaal niet gehandhaafd
moet worden. Wij weten ook dat het heel effectief is om vrijdagavond om zes
of zeven uur langs de wegen te controleren, omdat nogal wat bedrijven de "slechte"
gewoonte hebben om op vrijdagmiddag een borrel met elkaar te gaan drinken.
Dat is allemaal niet erg als degene die rijdt het maar niet doet. Dat soort
zaken moet je wel degelijk volgen, maar als het gaat om de ongevallen is het
toch nog wel zo dat die zich in het weekend concentreren. Kijk maar naar het
afgelopen weekend.De heerKamp(VVD)Uit hetzelfde SWOV-onderzoek blijkt ook dat 40% van de alcoholdoden in
het verkeer op vrijdag- en zaterdagavond vallen. Als je dan nu van de minister
hoort dat 3% in Zeeuws-Vlaanderen alcohol op had en als je hoort dat in Twente
in de maand november in een onderzoek is geweest, waarbij alle auto's zijn
aangehouden op de autosnelweg, vlak bij Enschede, en dat daar pas na vier
uur de eerste overtreding werd geconstateerd, is het nog steeds nodig om scherp
te zijn, maar het gaat dan toch wel de goede kant op.MinisterJorritsma-LebbinkMag ik dan heel ondeugend zijn en zeggen dat ik denk dat mensen die flink
gedronken hebben de autosnelweg zullen mijden? Die zoeken meestal kleine weggetjes
op, omdat zij denken dat zij dan geen politieagent tegenkomen. Dat is overigens
niet waar, want gelukkig is de politie ook slim.De heer Valk heeft gevraagd of ik wil rapporteren over de ervaringen die
in Zweden zijn opgedaan met 0,2 promille. Dat wil ik graag doen. Daar zijn
nog geen gegevens over bekend. Gelukkig komt in Europa wel weer de discussie
over de 0,5 promille op gang, maar dat heb ik de Kamer al gemeld.Dan kom ik op de drugs en de medicijnen. De leden klagen erover dat dit
lang duurt. Ik zou willen dat het sneller kon. Helaas is het wat gecompliceerder
dan bij alcohol. Alcohol is alcohol, of je het nu in de vorm van wijn, bier
of jenever drinkt. Dat is bij drugs en medicijnen anders. Elke drug en elk
medicijn heeft zijn eigen effect. In maart 1998 is er een actueel overzicht
van bestaande internationale kennis beschikbaar. Europa is hier ook actief
mee bezig. Ik kom daar straks nog even op terug. Als wij weer een laatste
stand van zaken omtrent die kennis hebben, zullen wij samen VWS
en Justitie bezien of het gewenst is dat wij een vervolgonderzoek houden –
dat sluit ik niet uit – en of wij al maatregelen kunnen nemen. Voor
de detectie van het gebruik van drugs of medicijnen op straat moet van dat
onderzoek nog niet heel veel worden verwacht. Daarvoor zijn er te veel drugs
en medicijnen met zeer verschillende samenstellingen op de markt. Bovendien
komt ook de combinatie van verschillende zaken voor, zoals de combinatie met
alcohol. Ik hoef maar te wijzen op XTC. Het is bekend dat de samenstelling
daarvan helemaal niet constant is. Onderzoek op dat gebied leent zich overigens
bij uitstek voor een Europese aanpak. Ik ben er heel blij mee dat de Europese
Commissie, ook volgens het op 9 april jongstleden gepubliceerde actieprogramma,
nader onderzoek doet naar de invloed van medicijnen en drugs. Wat dat betreft
zie ik wel vooruitgang, maar het is geen eenvoudig aan te pakken probleem.De heerKamp(VVD)Mag ik de minister een suggestie doen? Er zijn duizenden soorten medicijnen
en tientallen soorten drugs. Ik kan mij daarom goed voorstellen, dat het vaststellen
van normen voor al die verschillende medicijnen helemaal niet werkt. Je zou
je wel kunnen concentreren op de effecten daarvan. Je kunt eisen stellen aan
de reactiesnelheid of aan het vermogen om dingen waar te nemen. Zodra bij
een proef blijkt dat je daaraan niet kunt voldoen – onafhankelijk van
wat men gebruikt heeft – ben je strafbaar. Dat zou toch ook kunnen?MinisterJorritsma-LebbinkIk herinner mij de bewijzen die je moet leveren om aan te tonen dat iemand
iets heeft gebruikt. Je bent niet strafbaar als je niet meer recht over de
streep kunt lopen. Helaas werkt het niet zo. Ik herinner mij de moeite die
wij hebben moeten doen om de blaastest als wettig bewijsmiddel geïntroduceerd
te krijgen. Je zult het moeten bewijzen. Justitie, het OM, moet bewijzen dat
iemand zich daadwerkelijk heeft misdragen of dat misdrijf heeft gepleegd.
Dan heb je meer nodig dan alleen maar een rapport over het reactievermogen.
Het is dus ingewikkelder dan nu wordt gedacht. Ik ben het er wel mee eens
dat er wat aan gedaan moet worden. Wij zullen dus proberen wat wij kunnen.De rijksoverheid speelt natuurlijk een rol bij het ontwikkelen van een
betrouwbare test op het gebruik van drugs. De heer Valk heeft gevraagd wat
ik daaraan doe. Mevrouw Van 't Riet heeft nog gevraagd of voor de drug wipe
een aparte regeling moet worden gemaakt.MevrouwVan 't Riet(D66)En de resultaten uit Duitsland?MinisterJorritsma-LebbinkDaar ga ik nu op in. Ik moet waarschuwen voor te hoge verwachtingen. Er
is een heel grote variëteit. De proeven die wij en Duitsland tot nu toe
hebben gedaan, zijn heel beperkt van opzet geweest en leveren niet al te hoopvolle
resultaten op. Een eenvoudige blaastest bestaat op dit moment niet en wij
hebben er ook geen zicht op dat die er komt. Voor de verdere oordeelsvorming
wil ik de internationale inventarisatie afwachten. Daarna zullen wij zien
hoe wij daarmee omgaan.De heer Valk vroeg of niet op het etiket van een bepaald medicijn moet
worden vermeld dat het verboden is om met deze medicijnen te rijden. Dat is
heel lastig. Dat vergt overigens wetswijziging. Daarbij moet je precies aangeven
voor welke medicijnen dat geldt. Dat is lastig. Neem je immers bij het ene
medicijn er een per dag, dan heeft dat weinig of geen invloed, maar als je
het in combinatie met drank neemt, heeft dat grote invloed en als je er drie
op een dag neemt, dan heeft dat ook invloed. Je moet dus goed bekijken hoe
je dat moet doen. Dat maakt het best ingewikkeld. Ik wil er trouwens wel nog
eens naar laten kijken, want inmiddels zijn de meeste apotheken redelijk geautomatiseerd.
Wellicht kunnen er eenvoudige dingen uit gehaald worden. Tot nu toe is het
inderdaad een advies. Soms staat er dat het medicijn de rijvaardigheid beïnvloedt,
in plaats van kan beïnvloeden. Ik wil er wel naar kijken of je verder
kunt gaan, maar dat is toch redelijk ingewikkeld.De heer Valk vroeg of wij bereid zijn om desnoods wettelijk te regelen
dat anoniem onderzoek mogelijk is naar het gebruik van drugs ingeval van ongevallen
met dodelijke afloop. Op grond van overwegingen van ethische aard wordt dit
soort onderzoek in Nederland niet gedaan, ook niet bij rijden onder invloed.
Wij zijn samen met Justitie en het openbaar ministerie bezig de werkelijke
omvang van drugsgebruik in het verkeer in beeld te brengen. Zodra ik daar
meer informatie over heb, zal ik deze meteen toezenden, want dan kunnen wij
kijken of het werkelijk een probleem is waarvoor wij zo'n zwaar middel moeten
inzetten.De heerValk(PvdA)Ik heb gepleit voor een anoniem onderzoek.MinisterJorritsma-LebbinkHet OM is daar op grond van ethische overwegingen niet voor.MevrouwVan 't Riet(D66)Welke termijn heeft de minister in gedachten voor dat onderzoek?MinisterJorritsma-LebbinkDit voorjaar is de internationale inventarisatie van Europa rond. Dat
moet toch voor de zomervakantie tot iets kunnen leiden.Dan kom ik op de evaluatie van het decentralisatieakkoord. Er zijn niet
te veel woorden aan gewijd en daar leid ik uit af dat de relativiteit van
dat onderzoek wordt ingezien. Er is een kritisch tussenrapport over decentralisatie
uitgebracht. Dat was een tussentijdse evaluatie en zeker geen eindoordeel.
Inmiddels hebben de drie partners van het akkoord, het IPO, de VNG en het
Rijk, bestuurlijke overeenstemming bereikt over een aantal aanvullende afspraken
op het bestaande akkoord. Ik spreek overigens liever over uitvoerende afspraken,
omdat daar de daadkracht van uitgaat die nodig is om de ambitie van het akkoord
in 2000 alsnog te bereiken. De uitvoering van die afspraken zal nauwlettend
worden gevolgd door een regiegroep. In de brief die de Kamer heeft ontvangen,
maar die sommigen nog niet hebben kunnen lezen, hebben wij een uitgebreide
weergave van de afspraken gegeven.Voorzitter! Een van die afspraken met IPO en VNG heeft betrekking op de
vernieuwing van de kennisinfrastructuur verkeersveiligheid, het project Kever.
Ik heb de Kamer hierover in de brief van 14 augustus jongstleden geïnformeerd.
Dat project sluit uitstekend aan op de constatering uit de tussentijdse evaluatie
dat het uitwisselen en het bewaren van best-practice-informatie van groot
belang is voor het succesvol functioneren van regionale samenwerkingsverbanden.
Voor de implementatie van Kever zullen reeds volgend jaar in een aantal ROV's
pilots gestart worden met regionale kennisnetwerken. Het halen en brengen
van ervaringskennis staat daarin centraal. De verspreiding van regionale ervaringskennis
zal op nationaal niveau ondersteund worden. In die zin ben ik het eens met
wat de heer Van den Berg heeft gezegd, dat de regiefunctie op nationaal niveau
bij dit soort onderwerpen van groot belang is. Het implementatieprogramma
Kever loopt tot en met het jaar 2000.Wij hebben de afgelopen periode intensief en gelukkig ook constructief
overleg gevoerd met de SWOV over de toekomstige positionering van dit onderzoeksinstituut.
Het verheugt mij dat dit heeft geresulteerd in een gezamenlijke visie op de
onderzoekstaken en de kennisverspreidingsfunctie van de SWOV in een vernieuwd
kennisveld verkeersveiligheid. Het profiel van de vernieuwde SWOV dat uit
die gezamenlijke visie naar voren komt, kan naar mijn mening een heel belangrijke
bijdrage leveren aan de verdere ontwikkeling van de kennis over verkeersveiligheid
en de verspreiding daarvan in Nederland. Het is een goede aanvulling op hetgeen
de markt kan leveren, want er is inmiddels ook al veel kennis op de markt.
Ik voeg eraan toe dat de afdelingen verkeersveiligheid en voertuigtechniek
op het ministerie onder één dak zijn gebracht, omdat het geïntegreerd
beleid daar ook om vroeg.Mevrouw Van 't Riet heeft gevraagd naar de stand van zaken met betrekking
tot haar motie over de beginnende bestuurders. Dan heb ik het overigens niet
over nieuwe ministers en wethouders. Begin dit jaar is een aantal acties gestart,
gericht op het verkennen van alternatieven voor het voorlopig rijbewijs voor
beginnende bestuurders. Wat in de motie een voorlopig rijbewijs is genoemd,
wordt in veel landen op een geheel verschillende wijze ingevuld. Het is bovendien
heel lastig dat er, in tegenstelling tot wat wij doen, in die landen allerlei
effectmetingen ontbreken. Of ze zijn er helemaal niet, of ze schieten zeer
tekort, zodat oordeelsvorming over de bruikbaarheid voor ons land heel lastig
is. Bovendien moet het systeem ook nog passen in de Nederlandse bestuurlijk-juridische
context. Ik noem maar de lex-Mulder. Dat was een belangrijke reden waarom
wij er de vorige keer niet toe besloten hebben.Ik moet dus echt meer tijd hebben om een goed antwoord op die motie te
kunnen geven. Zoals wij het nu kunnen overzien, zijn wij pas in de tweede
helft van volgend jaar in staat om daar ook een werkelijk gefundeerde reactie
op te geven. Dan hebben wij de verkenning compleet. Die is namelijk toch wat
gecompliceerder dan wij hadden gedacht. Andere activiteiten, bijvoorbeeld
de tussentijdse toets, lopen natuurlijk wel gewoon door.Ik kom te spreken over de bromfiets- en snorfietsproblematiek. Mijn favoriete
onderwerp! Ik was een beetje op het verkeerde been gezet door het artikel
in Trouw. Ik werd op zaterdagmorgen gebeld met de vraag om een reactie op
een artikel in Trouw, terwijl ik dat artikel toen nog niet gelezen had.De voorzitter:Dat gebeurde mij ook.MinisterJorritsma-LebbinkIk heb inderdaad bij u dezelfde reactie geproefd. Ik dacht steeds dat
ze het over de snorfiets hadden, terwijl zij het over de bromfiets bleken
te hebben. Het is beide kwalijk, maar het convenant ging wel over de snorfiets,
terwijl er bij die controle bij de bromfietshandelaren over de bromfietsen
is gesproken. Ik vind het uiteraard heel kwalijk als die bromfietshandelaren
aanbieden om de zaak gratis op te voeren. Dat kan natuurlijk niet! Ik hoop
dat ik hiermee heb geschetst waarom mijn reactie was zoals die was. De Kamer
heeft daar overigens ook aan meegedaan. Dat blijkt onder andere uit de vragen
van mevrouw Dankers en de heer Reitsma en uit het debat van vandaag.In aansluiting op de beantwoording van die vragen heb ik vorige week een
brief gezonden. Daarin wordt ingegaan op de actuele stand van zaken, op de
planning op de korte en middellange termijn en op zaken waar verder nog aandacht
aan wordt besteed. Ik zal even heel kort aangeven welke aanpak wij nu voorstaan.
De basis van het beleid wordt gevormd door de kentekenregistratie van de brom-
en snorfietsen gecombineerd met de inwerkingtreding van de richtlijn van de
Europese Unie waarin de anti-opvoerbepalingen zijn opgenomen. Dat heet in
Europees jargon overigens "anti-tempering". Als het goed is, komen er dan
alleen nog maar opvoerbestendige exemplaren op de markt, terwijl voertuigen,
ook van het bestaande park, die niet meer aan de constructiesnelheidseisen
voldoen, eenvoudig uit het verkeer kunnen worden genomen.De heer Valk heeft gevraagd in welke mate de brom- en snorfietsen niet
meer opvoerbaar zijn. Ik ben natuurlijk geen technische deskundige, maar ik
heb begrepen dat het straks in het motorblok zit. Het schijnt heel moeilijk
te zijn. Ik ben het wel met hem eens dat wij de ontwikkelingen heel nauwkeurig
zullen moeten volgen. Immers, als er weer allerlei slimmeriken zijn die er
van alles op weten te bedenken, dan kunnen andere maatregelen niet uitgesloten
worden. Door de kentekenregistratie en de nieuwe eisen komt er bijvoorbeeld
een eind aan de wijdverbreide praktijk dat bromfietsen worden voorzien van
een oranje plaatje – wat voorbehouden is aan snorfietsen – omdat
men dan niet verplicht is om een helm te dragen.Het kenteken is in de zomer van 1999 klaar om ingevuld te worden. Het
opzetten van die zaak kost veel voorbereiding. Ook de invoering van de richtlijn
is in dat jaar voorzien, zodat de hele zaak tussen 1999 en het begin van 2000
echt afgerond moet zijn. Tot die tijd zitten wij dus nog met een probleem.
Een belangrijk punt is dat wij nu proberen om de politie zoveel mogelijk instrumenten
in handen te geven, waardoor zij beter kan handhaven. Daarbij is een recente
wijziging van het voertuigreglement van groot belang, waardoor voor de bewijsvoering
niet meer het tijdrovende gesleutel aan het apparaat nodig is. Tot nu toe
moest de politie ongeveer een halve snor- of bromfiets slopen om het nummer
te kunnen vinden waaraan zij kon zien om welk type het eigenlijk ging. Dat
is nu veranderd: het Voertuigreglement is aangepast. Verder moet de snorfietshandel
loyaal meewerken aan de convenantafspraken. Er is op dit moment een onderzoek
gaande. Ik ben het ermee eens, dat het laat op gang is gekomen. Het is aan
mijn aandacht ontsnapt. Het eventueel invoeren van een helmdraagplicht zal
ik daar wel mede van laten afhangen. Als de onderzoeken echt slecht uitpakken, dan houdt men zich niet aan de convenantafspraken. Dan
ben ik niet gehouden mij daaraan te houden.De heerVan Heemst(PvdA)U zegt, dat de branche zich aan de afspraken moet houden. Een maand of
twee geleden hoorde ik het volgende verhaal. Een moeder had een snorfiets
aan haar zoon gegeven. Na een week wordt die jongen aangehouden. Het blijkt,
dat aan die jongen een opgevoerd exemplaar is verkocht. Ik dacht steeds dat
die branche dat alleen doet als erom wordt gevraagd. De jongen kreeg een stevige
bekeuring en er werd hem iets in zijn maag gesplitst, waar hij niet om had
gevraagd.MinisterJorritsma-LebbinkSchandelijk. Ik hoop dat die moeder onmiddellijk naar die handelaar is
gestapt.De heerVan Heemst(PvdA)Dat was ook mijn advies. Probeer de schade maar te verhalen.MinisterJorritsma-LebbinkDe moeder kan het ook nog eens proberen bij de brancheorganisatie. Wij
hebben te maken met het feit, dat niet alle detailhandelaren zijn aangesloten
bij de Bovag. Het convenant is wel met de Bovag gesloten. Op dit moment wordt
het gecontroleerd. Zulke praktijken kunnen echt niet. Naast het convenant
hebben wij de komende tijd nog iets nodig. Ook de politie moet betere handhavingsinstrumenten
hebben. Als uit het onderzoek blijkt dat men er met de pet naar gooit, dan
word ik gedwongen om voor een relatief korte tijd zo'n maatregel te nemen.
Ik streef er overigens naar om tezamen met de verzekeringsmaatschappijen afspraken
te maken over aanscherping van hun acceptatiebeleid. Dat lijkt mij in het
belang van de verzekeringsmaatschappijen zelf bij het verhalen van de schade
bij de brom- of snorfietsberijder als sprake is een opgevoerd voertuig. Dat
is ook een manier om de zaak beter aan te pakken. In overleg met het OM en
de politie zullen wij aan de aanpak van de opvoerproblematiek ook ruime bekendheid
geven. Er komt een publieksactie.Mevrouw Van 't Riet heeft gevraagd hoe het staat met de brommobielen.
Er worden op dit moment voorbereidingen getroffen om zowel een theorie- als
een praktijkexamen voor brommobielen in te voeren. Het ding lijkt verdraaid
veel op een auto.MevrouwVan 't Riet(D66)Betekent dat een apart of een regulier rijbewijs?MinisterJorritsma-LebbinkHet is een ander rijbewijs dan dat voor de auto. Men mag er niet mee op
de autosnelweg. Het is een beperkt rijbewijs.Ik kom te spreken over de moeilijkheidsgraad van het bromfietscertificaatexamen.
Het slagingspercentage is sinds de invoering op 1 juni 1996 gestegen van minder
dan 30 naar bijna 50. Daarmee wordt overigens het slagingspercentage van het
theorie-examen B benaderd: 55. Ik heb het gevoel dat het geen onoverkomelijk
groot probleem is. De ervaring is dat men slecht voorbereid naar zo'n examen
gaat. Een keer zakken en dan het boekje maar eens gaan lezen. Je moet toch
een grote kans hebben om het in twee keer te halen. Nogmaals, het percentage
is thans ongeveer 50. Bij het theorie-examen voor de auto is het niet anders.
Vaak denkt men dat men het gemakkelijk kan. Als men dan als een baksteen zakt,
gaat men lessen nemen. Ondertussen zijn zij wel onderdeel van de percentageberekeningen
geworden.De heer Kamp heeft enkele kritische vragen gesteld over de bromfiets op
de rijbaan en voorrang voor de fiets van rechts. Het effect van de bromfiets
op de rijbaan binnen de bebouwde kom is overduidelijk gebleken. Wij hebben
een aantal jaren praktijkproeven in grote en kleine gemeenten gedaan, in Den
Haag, Apeldoorn en Tiel. Het aantal ernstige ongevallen waarbij bromfietsers
betrokken zijn, is met ongeveer 50% afgenomen en dat bij de huidige verkeersregels.
In combinatie met voorrang voor fietsers van rechts zal het effect nog groter
zijn.U weet dat ik behoorlijk wat aarzelingen had over de voorrang voor fietsers
van rechts, toen daarover een motie werd aangenomen in de Kamer. Wij hebben
in het kader van de startnotitie Duurzaam veilig samen met de gemeenten, de
provincies en de waterschappen het convenant gesloten waarin ook waarborgen
voor een verkeersveilige invoering van voorrang voor rechts staan. De wegbeheerders
hebben toegezegd, een duidelijk onderscheid te maken tussen verkeersluwe gebieden
en verkeersaders. Op de verkeersaders zullen zij de voorrang per locatie regelen.
Die afspraak betekent dat op zo'n moment voorrang voor fietsers van rechts
ingevoerd kan worden, zonder dat wij bang hoeven te zijn voor een negatieve
invloed op de verkeersveiligheid. Het regelen van de voorrang op hoofdwegen
heeft, los daarvan, ook een gunstig effect op de veiligheid en de bereikbaarheid.De brief die TLN heeft geschreven gaat volgens mij uit van een non-probleem.
Die gaat over het feit dat een brommer tegelijk op de rotonde is met een vrachtwagen.
Of de brommer rijdt voor de vrachtwagen uit en dan kan ik mij niet voorstellen
dat er ook maar één chauffeur is die op een rotonde met een
uitdraaiende vrachtwagen een bromfietser gaat inhalen. Of de bromfietser rijdt
achter de vrachtauto en als hij een uitdraaiende vrachtauto ziet, lijkt het
mij niet zo waarschijnlijk dat hij op dat moment ernaast zal gaan rijden.
Ook de snelheid op de rotonde van de bromfietser en de vrachtauto zal ongeveer
even groot zijn. Ik heb dus het gevoel dat het een non-probleem is.Er is een opmerking gemaakt over de taak van de verkeersveiligheidsorganisaties.
Laat ik uitspreken dat ik blij ben dat VVN, de voetgangersverenigingen en
Kinderen voorrang een weg ingeslagen zijn om echt tot noodzakelijke verbeteringen
op het gebied van de effectiviteit en de professionaliteit van de organisaties
te komen. Tot voor kort werd nog gesproken over een soort bundeling van krachten
in een federatief werkverband. Inmiddels hebben de organisaties voorgesteld
om te fuseren. Dat is een behoorlijke stap verder. Vanaf het jaar 2000, zo
heeft men mij meegedeeld, zal de nieuwe organisatie ook operationeel zijn.
Ik denk dat dit een grote stap vooruit is. Ook vanwege het feit dat zij in
toenemende mate op decentraal niveau erbij betrokken worden, lijkt het mij
van groot belang dat zij de krachten bundelen en dat er minder versnippering
zal zijn.De heer Van Heemst heeft gevraagd wat er internationaal nog gebeurt. Onder
het Nederlandse voorzitterschap is door de lidstaten ingestemd met
het nieuwe communautaire actieprogramma verkeersveiligheid. Dat programma
omvat een zestigtal acties die de Commissie en de lidstaten in de periode
tot en met 2000 gezamenlijk zullen uitvoeren. Dat moet ertoe bijdragen dat
het aantal verkeersdoden daalt van de huidige 45.000 tot 27.000 in 2010, wat
ik overigens nog een gigantisch aantal vind. Onder de voorgenomen acties zijn
er ook een aantal die voor de verbetering van de verkeersveiligheid in Nederland
van belang zijn en waar wij ons extra voor hebben ingezet om ze in het actieprogramma
te krijgen. Ik noem de verbetering van de voor- en zijafscherming van vrachtauto's,
wat ook past bij de vraag van de heer Van Heemst over passieve veiligheid,
de verbetering van de veiligheid van bussen door onder andere de aanpassing
van de dakconstructie en de verbetering van de fronten van personenauto's
met het oog op de voetgangers en fietsers. In het kader van de uitvoering
van dit programma heb ik besloten om mee te werken aan het project Euro-NCAP,
de new car assessment program. Daarmee worden botstesten uitgevoerd die bedoeld
zijn om consumenten te informeren over de veiligheid van gangbare auto's,
zodat zij bij hun aankoop daarmee ook rekening kunnen houden. Daarnaast is
Euro-NCAP, mede met de publiciteit rond het programma, ook bedoeld om een
prikkel in de richting van autofabrikanten op gang te brengen om hun producten
zo veilig mogelijk te maken. De eerste resultaten zijn zeker positief te noemen.De heerVan Heemst(PvdA)Mijnheer de voorzitter! Op zichzelf is het een goede ontwikkeling dat
de consument informatie krijgt over botsveiligheid van het voertuig dat hij
aanschaft. Dat is misschien een beslissend criterium bij de aankoopbeslissing.
Zit er in die Europese discussies, zo vraag ik de minister, ook een ontwikkeling
naar een standaardkeurmerk, waarmee als het ware de Europese Unie wil aangeven:
als u een veilige auto of de veiligste auto zoekt, dan komt u bij dat en dat
automerk uit? Ik denk bijvoorbeeld aan de perikelen rond de baby-Benz.MinisterJorritsma-LebbinkNaar ik heb begrepen, is dat weer in orde, na de elandproef.Uiteindelijk is het de bedoeling dat uit dit soort testen ook weer inzichten
komen die vertaald moeten worden in een richtlijn voor het verbeteren van
de veiligheid van personenauto's in het algemeen. Dan wordt het in Nederland
weer vertaald, zoals het overal vertaald moet worden, in het voertuigreglement.
In feite is dat Euro-NCAP-programma al een soort keurmerk, want du moment
dat je als de beste uit dat programma komt, heb je daarmee toch een aardig
keurmerk gekregen. Ik denk echter dat we het formeel zo niet zullen mogen
noemen, want de vraag is of, als we dat zouden voorstellen in Europa, dat
niet onmiddellijk tot een geweldige discussie tussen een aantal landen zou
leiden, toevallig ook de landen die auto's produceren, waaronder vooral veel
kleintjes. Dat is een lastige kwestie, maar het is zeker de bedoeling dat
uit dit programma voorstellen voortvloeien die weer opgenomen kunnen worden
in richtlijnen.De heerVan Heemst(PvdA)Mag ik dit blokje afronden met de vraag of u bereid bent om in een volgend
meerjarenprogram of in een volgende voortgangsrapportage een vast onderdeeltje
op te nemen over die passieve veiligheid?MinisterJorritsma-LebbinkDat lijkt me prima. Zoiets moet meestal in relatie tot Europa en als we
het onder dat hoofdje kunnen vatten, ben ik daar graag toe bereid.Dan kom ik te spreken over de autotelefoon. Ik zei straks ondeugend dat
we misschien een telefonische enquête moeten gaan houden over dit onderwerp.
Welnu, ik kan nog geen conclusies trekken uit een rapport dat er nog niet
is: het SWOV-rapport komt begin 1998. Als we niet bereid zouden zijn conclusies
te trekken uit zo'n rapport, zou je zo'n rapport niet laten maken. Welke conclusies
dat zijn – daarvan kan ik nu absoluut nog geen beeld geven. Overigens
weet ik niet of daar dan al exacte aanbevelingen bij staan. Ik ben wel van
mening dat het niet zo eenvoudig zal zijn. De handhaafbaarheid van maatregelen
wil ik graag een beetje bovenaan op de agenda zetten. Ik vind ook dat de vergelijking
tussen de gordels en de autotelefoon niet opgaat. Bij een autogordel kunnen
we echt aantonen dat er een absolute relatie is tussen het dragen van een
gordel en de ernst van de consequenties van een ongeval. Dat is bij het gebruik
van allerlei dingen natuurlijk veel moeilijker aan te tonen.De heerValk(PvdA)Voorzitter! Er zijn genoeg voorbeelden bekend en aan te dragen, waarbij
ook nadrukkelijk een verband bestaat tussen een ongeval en het gebruik van
de autotelefoon. Ik heb er hier krantenartikelen over liggen.MinisterJorritsma-LebbinkU wilt een conclusie trekken, voordat er een rapport is?De heerValk(PvdA)Nee, maar het valt mij op dat u enerzijds zegt dat er een onderzoek van
de SWOV is dat begin januari komt, terwijl u anderzijds al een beetje een
voorschot neemt op een conclusie, in de zin van: het zal wel niet handhaafbaar
zijn.MinisterJorritsma-LebbinkNee, dat zeg ik ook niet. Ik zeg alleen dat het niet eenvoudig zal zijn
om te handhaven. Dat zeg ik u bij voorbaat, maar ik trek geen conclusie. Als
het blijkt een heel groot probleem te zijn, dan zul je misschien tot andere
conclusies moeten komen. Ik heb daar zo mijn aarzelingen over of dat zo zal
zijn, maar dat zullen we dan wel zien.Er wordt op dit moment weinig geverbaliseerd op basis van artikel 5. Vaak
vindt de politie dat een beetje te veel werk. Ik zal nu niet difficulteren
over wat het mogelijk zou moeten zijn, maar het ligt er zo vaak aan welke
omstandigheid er is, of het kan of niet kan. Daar wil ik dat rapport heel
goed op beoordelen en dan trek ik mijn conclusies.De heerValk(PvdA)Mijn vraag is dan wel aan de minister of zij snel na dat rapport, dat
in januari wordt verwacht, een standpunt wil innemen zodat de Kamer daarover
nog voor de verkiezingen met haar van gedachten kan wisselen.MinisterJorritsma-LebbinkAls dat kan, wil ik dat graag doen maar dit is typisch een onderwerp waar
ik niet alleen over ga. Zo gauw het namelijk over handhaving gaat, gaat het
naar een collega die ook nog iets te maken heeft met de vraag of het gehandhaafd
kan worden of niet. Ik weet niet of ik dat nog voor de verkiezingen
red. Normaal gesproken kost dat toch wel even tijd. We doen dat niet op een
achternamiddag. Ik wil dat ook goed doen, want dit soort voorstellen mag toch
niet ondoordacht worden gedaan.De heerValk(PvdA)Ik kan me toch voorstellen, dat het geen maanden hoeft te duren.MinisterJorritsma-LebbinkHet zal wel maanden moeten duren, want ik zal een paar instanties noemen
die daarbij betrokken moeten zijn. Dat is in de eerste plaats de minister
van Justitie en ik heb zo het vermoeden, dat we dan het OM ook nog even zullen
moeten raadplegen. Alleen al daarmee zijn we een paar maanden zoet.MevrouwVan 't Riet(D66)En Binnenlandse Zaken!MinisterJorritsma-LebbinkJa natuurlijk, Binnenlandse Zaken zal er ook nog wel bij betrokken worden.
En mag ik de politieorganisatie zelf ook nog noemen? Maar u mag uw mening
toch rustig zeggen?De heerValk(PvdA)Jawel, dat zal ik ook zonder twijfel doen. Daar hoeft u zich geen zorgen
over te maken!MinisterJorritsma-LebbinkU wilt van mij een snelle conclusie op basis van een rapport terwijl u
zelf uw mening al klaar heeft voordat er een rapport is! Ik doe dat rustig
en ik wil het goed doen. Ik kom alleen met een voorstel als ik er echt van
overtuigd ben dat het ook werkt voor de verkeersveiligheid. Daar zal ik iets
op toetsen.De heerValk(PvdA)We wachten het af.De heerKamp(VVD)Om de minister, voorzover dat noodzakelijk is, te steunen: je moet natuurlijk
wel bewijzen dat er getelefoneerd is. Je kunt bewijzen dat iemand gedronken
heeft door zijn bloed te controleren en je kunt bewijzen dat iemand te hard
gereden heeft door de snelheid vast te stellen. Maar dat iemand niet alleen
maar met dat ding over zijn hoofd heeft gekrabd en echt getelefoneerd heeft,
zal je met een bandopname van een gesprek met een tijdsaanduiding moeten bewijzen.MinisterJorritsma-LebbinkU gaat me iets te snel naar helemaal de andere kant. Laten we nu even
wachten op de uitkomsten van het onderzoek. Dan bekijken we hoe het zit met
de justitiële kant ervan – wellicht zijn daarover in het onderzoek
al aanbevelingen opgenomen – en dan komen we met een standpunt daarover.
Ik heb alleen willen aangeven, dat het niet heel eenvoudig is – in die
zin deel ik de mening van de heer Kamp daarover – maar dat wij ervoor
moeten oppassen om niet te snel conclusies te trekken. Overigens is een fiscale
stimulering van een handsfree-set in elk geval niet mogelijk. Daar ben ik
ook absoluut op tegen. Wat krijgen we nou! Zullen wij nog een beetje de autotelefoons
gaan stimuleren ook! Ze zitten niet standaard in een auto, dus met de BPM
kunnen we in elk geval niets. Overigens, voorzover ik weet is alles wat in
een auto wordt ingebouwd meestal al voorzien van handsfree, maar je hebt nogal
veel mensen die een mobiele telefoon hebben en geen autotelefoon.MevrouwVan 't Riet(D66)Voorzitter! Die reactie van de minister vond ik ook wel wat extreem, want
de cruise control doen we wel.MinisterJorritsma-LebbinkMaar die is echt in het kader van de veiligheid.MevrouwVan 't Riet(D66)Maar dat kan dit ook zijn!MinisterJorritsma-LebbinkNee, geen autotelefoon is nog beter voor de veiligheid!MevrouwVan 't Riet(D66)Natuurlijk, dat is waar. Maar als je een verschijnsel waar 4 miljoen Nederlanders
gebruik van maken en de verkeersveiligheid...MinisterJorritsma-LebbinkIk heb overigens begrepen, dat de cruise control er bij het Belastingplan
door de Tweede Kamer zelf uitgeamendeerd is.MevrouwVan 't Riet(D66)Daar waren wij vast niet voor!Voorzitter! Zou de minister overigens de verzekeraars en de relatie daarmee
bij het onderzoek willen betrekken? Datzelfde geldt voor de voorlichting.
We hebben nu een voorlichtingscampagne met borden langs de weg voor autogordels
en dat kan ook zeker effectief zijn.MinisterJorritsma-LebbinkLaten we nu even het SWOV-rapport afwachten om te kijken wat een effectieve
maatregel kan zijn.MevrouwVan 't Riet(D66)Ik vraag ook om dat bij de voornemens en bij de behandeling van de zaak
te betrekken.MinisterJorritsma-LebbinkIk weet niet of hierover met verzekeraars een afspraak gemaakt moet worden.MevrouwVan 't Riet(D66)Ze zijn er zelf mee gekomen!MinisterJorritsma-LebbinkLaat ze zelf maar eens met ideeën komen. Het valt mij altijd op,
dat we in Nederland een paar stappen hebben gezet in verband met de voorlichting
maar dat in sommige andere landen een veel meer beperkend gedrag van automobilisten
gebonden is aan hun verzekeringspremie. Het zou mij wel uitkomen als ook daar
bij de verzekeraars nog wat meer gedachten ontstaan.Voorzitter! De heer Valk heeft gevraagd hoe het staat met de verkeerseducatie
in het voortgezet onderwijs. Het is geen verplicht vak en ik weet, dat daarover
enige discussie is gevoerd bij het vaststellen van de toetsen voor de basisvorming.
OCW en V en W werken samen aan de ontwikkeling van instrumenten ten behoeve
van docenten en uitgevers. Met die instrumenten wordt beoogd de plaats en
de kwaliteit van de verkeerseducatie in de basisvorming van het VO te versterken.
Met andere woorden, wij proberen zo goed mogelijk materiaal aan te leveren
zodat er in het voortgezet onderwijs aandacht aan besteed kán worden.
Er zijn scholen die het heel goed doen, er zijn scholen die het veel minder
doen. Het is echter geen verplicht vak. Het moet een onderdeel zijn van vakken
als maatschappijleer en dergelijke.De heerVan Heemst(PvdA)Weet de minister hoeveel procent van de leerlingen in het basisonderwijs
en in het voortgezet onderwijs kennismaakt met verkeersveiligheid en verkeersregels?
Als wij dat inzicht nu niet hebben, moeten wij dat dan niet
krijgen door middel van de voortgangsrapportages? Ik zou dat zelf heel graag
willen weten. Krijgt 10%, 40% of 80% van de kinderen in het voortgezet onderwijs
überhaupt met verkeerseducatie te maken?MinisterJorritsma-LebbinkIk ben best bereid, dat eens uit te zoeken. Ik moet er wel op wijzen dat
een meerderheid in de Kamer tegen verplicht verkeersonderwijs was. Ik geloof
zelfs ook de fractie van de heer Van Heemst. Het is natuurlijk wel interessant
die gegevens op tafel te krijgen, het betreft echter wel iets waarover wij
met elkaar een conclusie hebben getrokken. Het is wel een verplicht vak in
het basisonderwijs.De heerVan Heemst(PvdA)Ik zou het graag willen weten om te kunnen bekijken, wat scholen met die
eigen verantwoordelijkheid doen.Als het een erg teleurstellend beeld zou opleveren, kan opnieuw het debat
gevoerd worden over de vraag, of een vrijblijvende opstelling van de scholen
wel de beste manier is om in die leeftijdsgroep van 12 tot 16 de verkeerseducatie
aan bod te laten komen.MinisterJorritsma-LebbinkIk doe dat graag. Ten overvloede wijs ik erop, dat destijds niet de discussie
gevoerd is dat het moest op school. Ik ben er zeer vóór dat
in het VO aandacht besteed wordt aan verkeersonderwijs. Destijds werd het
niet verplicht gesteld omdat de programma's al zo druk waren. Toen is ook
niet gezegd, dat het wel wenselijk was dat het gebeurde. Dat wil ik toch even
melden!Ik wil het echter graag doen. Des te meer bewijslast hebben wij wellicht
om aan te tonen dat het wel van belang is.De heer Valk heeft gevraagd naar de fietshelmen. Er zijn een paar proefprojecten
gehouden. Helaas zijn de resultaten nog steeds erg teleurstellend. Het aantal
kinderen dat de helm blijft dragen, is heel gering. Ik weet dat de Stichting
consument en veiligheid weer pogingen doet om de kinderen een fietshelm te
laten dragen. De vraag is, of ik daaraan op dit moment zelf veel moet doen.
Ik heb mij wel eens afgevraagd – ik begeef mij dan op het terrein van
de organisaties die dit soort dingen zelf kunnen bedenken – waarom men
nu niet eens een sportieve, populaire jonge Nederlander zoekt, die goed ligt
bij de jeugd...De heerVan Heemst(PvdA)Zo'n type als Gerrit Valk!MinisterJorritsma-LebbinkJa, zo'n type als Gerrit Valk! Zo'n jonge flitsende Nederlander die graag
fietst, daarbij altijd een helm draagt en daar iets leuks mee doet. De branche
zou overigens zelf ook iets kunnen doen. Waarom geeft men bij een kinderfiets
niet zo'n flitsende helm cadeau? Dat lijkt mij veel beter. Op de een of andere
manier moet je zoiets populair zien te maken, anders red je het natuurlijk
niet.De heer Kamp heeft gevraagd naar de faciliteiten bij de erkenningsregeling.
Met de brancheorganisaties is intensief overleg gevoerd over faciliteiten
voor erkende rijscholen. Per brief heb ik in april 1995 aan de betrokken organisaties
bericht dat van faciliteiten bij de start van een erkenningsregeling geen
sprake kan zijn. Ik zeg met enige voorzichtigheid dat er een nieuwe situatie
zou kunnen ontstaan als een vrijwillige erkenningsregeling echt vruchten afwerpt,
in die zin dat een betere kwaliteit van de rijscholen ook daadwerkelijk zichtbaar
wordt. In die situatie kunnen wij opnieuw kijken naar vormen van ondersteuning
van erkende rijscholen. Overigens zie ik de werkelijke marktintroductie van
de medio 1996 door organisaties aangekondigde erkenningsregeling nog steeds
graag tegemoet. U moet zich realiseren dat het CBR inmiddels wel een aantal
faciliteiten heeft geregeld voor erkende rijscholen. Het is prima dat men
iets doet in die sfeer. Ik vind het moeilijk om nog andere faciliteiten te
bedenken waarmee wij dat verder kunnen ondersteunen, maar het denken mag nooit
ophouden. De meeste dingen liggen meer in de sfeer van wat het CBR doet met
voorrang geven bij de aanmelding voor rijexamens en dergelijke.De heerKamp(VVD)Geldt dat ook voor educatieve projecten?MinisterJorritsma-LebbinkGeen sprake van; laat ik dat heel helder zeggen. Ik zou het heel raar
vinden om erkende rijscholen voorrang te geven bij de uitvoering van educatieve
maatregelen. Dat zou betekenen dat wij de markt bij voorbaat aan een bepaalde
groep geven. Ik wil de kwaliteit van die projecten zelf beoordelen. Ik vind
dat je de rijscholen daarbij geen voorrang kunt geven. Er zijn overigens ook
andere instellingen dan rijscholen die dergelijke opleidingen organiseren.Slachtofferhulp Nederland is indertijd opgericht voor de hulpverlening
aan slachtoffers van criminaliteit. De doelgroep verkeersslachtoffers is daarbij
gekomen. Slachtofferhulp Nederland wordt overigens structureel gesubsidieerd
door Justitie. Specifiek voor de hulpverlening aan verkeersslachtoffers verlenen
Justitie en Verkeer en Waterstaat die extra subsidie, die wat mij betreft
van tijdelijke aard is. Ik vind het geen structurele taak voor het ministerie
van Verkeer en Waterstaat om dergelijke subsidies te geven. Tot en met september
1999 loopt de subsidie door. Daarna dient Slachtofferhulp Nederland langs
andere wegen te hebben voorzien in structurele financiering van de hulpverlening,
ook aan verkeersslachtoffers. Wanneer ik mogelijkheden zie, zal ik zeker helpen
om te zoeken naar een oplossing. Uiteindelijk ligt de verantwoordelijkheid
daarvoor echter bij Slachtofferhulp Nederland zelf.Wij hebben een afspraak gemaakt met de verzekeraars over de campagnes
voor het gordelgebruik. Ik heb zelf met het Verbond van verzekeraars gesproken.
Dat was er niet voor om Slachtofferhulp Nederland te financieren. Ik kreeg
de indruk dat men meende dat het de bedoeling was dat dit via het verbond
zou gebeuren. Ik denk dat het van belang is om te bezien of afzonderlijke
verzekeringsmaatschappijen wel bereid zijn een bijdrage te leveren. Wanneer
ik kans zie om dat in gesprekken te bevorderen, zal ik dat zeker doen. Ik
hoop overigens dat ook Slachtofferhulp Nederland zelf in zijn contacten met
de verzekeraars daarover wil spreken, overigens niet alleen met de autokostenverzekeraars.
De heer Kamp noemde ook de ziektekostenverzekeraars en de levensverzekeraars
als mogelijke bron. Van de laatsten kan ik het mij iets minder goed voorstellen,
maar van de ziektekosten zeer wel, ook in verband met het voorkomen van WAO-uitkeringen
en dergelijke.De heerVan Heemst(PvdA)Voorzitter! Je kunt een hele discussie voeren over de vraag
of Slachtofferhulp Nederland uiteindelijk op eigen benen moet staan. Verkeersslachtoffer
zijn brengt een zo langdurige ontwrichting met zich en geeft zo'n ontreddering
dat er toch een plicht bestaat om te zorgen dat het werkt en dat blijvend
kan worden gewaarborgd men er een beroep op kan doen. Verzekeraars hebben
natuurlijk belang bij deskundige hulp bij het afwikkelen van bijvoorbeeld
de schade die bij verkeersdelicten optreedt. Wanneer Slachtofferhulp Nederland
die taak mede behartigt ten behoeve van slachtoffers is dat ook voor de verzekeraars
een winstpunt. Dan zit je met een deskundige aan tafel en kunnen zaken ordentelijk
worden afgedaan.De voorzitter:Kunt u tot een vraag komen? Wij zijn toch met een interruptie bezig?De heerVan Heemst(PvdA)Ja, maar wat mij betreft kunnen wij de tweede termijn laten vallen.De voorzitter:Maar een interruptie is een interruptie.De heerVan Heemst(PvdA)Het zou een ingang kunnen zijn. Is dat wel eens gevraagd? Ziet de minister
daar een belang?MinisterJorritsma-LebbinkHet is nog veel sterker. Ik heb er een persoonlijk gesprek over gehad
met het Verbond van verzekeraars. Men zag het belang niet, ondanks het vlammende
betoog dat ik heb gehouden ongeveer langs de lijnen van de heer Van Heemst.
Blijkbaar kan er wel eens een verschil van opvatting zijn tussen het verbond
en individuele verzekeraars. Het is dan ook goed om te kijken naar de mogelijkheden
bij die individuele verzekeraars. Het belang is zo evident, dat ik eerlijk
gezegd niet snap waarom men zo afhoudend is. Ik zal dit stukje van het verslag
graag nog eens aan de dames en heren voorleggen.De heerVan Heemst(PvdA)Als wij met z'n allen een dubbeltje meer betalen voor onze WA-premie,
is het verhaal financieel rond.MinisterJorritsma-LebbinkDat heb ik zelf ook al eens geopperd. In eerste instantie moet Slachtofferhulp
Nederland zelf zoeken naar aanvullende middelen. Dat kan bij verzekeringsmaatschappijen,
maar het kan ook uit andere hoek komen. In eerste instantie is het een eigen
verantwoordelijkheid. De organisatie heeft een aantal denkbare financieringsconstructies
op een rij gezet. De komende tijd zullen ze op haalbaarheid beoordeeld worden.
Op de uitkomsten kan en wil ik niet vooruitlopen. Ik sluit zeker niet uit
dat ook andere financieringsmogelijkheden gezocht moeten worden.MevrouwVan 't Riet(D66)Heeft u die mogelijkheid ook geopperd in het overleg met het verbond en,
zo ja, was de reactie toen nog steeds negatief?MinisterJorritsma-LebbinkBij het sluiten van het convenant heb ik dit aan de orde gesteld. Toen
was er geen enthousiasme om er iets aan te doen. Ik heb erop gewezen dat het
op nog geen gulden per verzekerde zou neerkomen. Desondanks was de reactie
helaas negatief. Ik hoop dat er individuele verzekeraars te vinden zullen
zijn die het belang er wél van inzien. Ik ben ervan overtuigd dat het
hun aanmerkelijke besparingen zal opleveren.De heer Van Heemst heeft gevraagd of de positie van de slachtoffers ook
verbeterd kan worden door een soort hoorplicht. Voordat wij de mogelijkheid
van een confrontatie invoeren, moeten wij ons afvragen wat daarvan de toegevoegde
waarde is in de verschillende procedures. Ik heb er zeer sterke twijfels over
of dit de positie van het slachtoffer uiteindelijk versterkt. Ik weet dat
er soms een behoefte leeft, maar ik weet dat ook in andere situaties met een
slachtoffer en een schuldige terughoudend wordt omgegaan met de confrontatie.
Ik vind het eerlijk gezegd niet goed om dit te koppelen aan het verkeer. Het
is beter om het punt binnen justitie aan de orde te stellen. Ik ben geen deskundige
op dit terrein, maar mij lijkt het niet echt een goed idee. Ik weet dat de
behoefte er soms is, maar of het per saldo mensen vooruit helpt, waag ik te
betwijfelen.De heerVan Heemst(PvdA)Kamerbreed is bij motie gevraagd om een inventarisatie van de punten waarop
de positie van het verkeersslachtoffer kan worden versterkt. Ik vind dat dit
soort zaken beter op voor- en nadelen moet worden bezien. De motie is een
jaar oud en heeft nog tot niets geleid. Ik roep de minister op om samen met
haar collega van Justitie en de betrokken organisaties haar gedachten over
deze punten te laten gaan. Waar zouden eventueel verbeteringen in de positie
van het slachtoffer of de nabestaanden kunnen worden aangebracht?MinisterJorritsma-LebbinkIk wil dit best nog eens met Justitie opnemen. Ik werp overigens verre
van mij dat wij er nog niets mee gedaan zouden hebben. Sterker nog, wij hebben
concrete wetsvoorstellen ingediend die op een aantal punten de positie van
het slachtoffer zeer verbeteren. Immers, in de meeste gevallen is de zwakke
verkeersdeelnemer het slachtoffer.Morgen ontvangt de Kamer het advies van het Overlegorgaan verkeersveiligheid
(OVV) over de decentralisatie, waarover het orgaan pas vorige week vrijdag
heeft vergaderd. Er staat overigens niet heel veel anders in dan wat ik al
gezegd heb.De heer Biesheuvel heeft gevraagd, wat elektronica oplevert voor de verkeersveiligheid.
Voorzitter! Elektronica kan soms positief, en soms negatief zijn. Een route-informatiesysteem
kan bijvoorbeeld gunstig zijn, omdat minder zoekend hoeft te worden gereden,
al dan niet met een kaart op het stuur. Maar het is weer ongunstig als men
voortdurend op dat schermpje naar een gedetailleerd kaartje zit te kijken.
Het ligt weer aan de gebruiker of het veiliger of onveiliger is.MevrouwVan 't Riet(D66)Bij Philips heb ik zoiets eens uitgetest. Ik vind het, bijvoorbeeld als
de apparatuur niet goed is afgestemd op de inhoud van de kaarten, helemaal
niet zo veilig!MinisterJorritsma-LebbinkWij, dat wil zeggen mijn chauffeur en ik, hebben er één
in de auto, die wij nooit meer kwijt willen! Het is hartstikke veilig. Maar
je moet wel de stem aanzetten. Mijn chauffeur luistert, en ik kijk naar het
schermpje.Cruise control dient overigens meestal het gemak, en heeft een gunstig
effect op het brandstofgebruik. Op de veiligheid is het effect gering; het
is overigens niet onveilig. Mensen die zich achter het gebruik daarvan
verschuilen en dat ook nog in de krant zetten, moeten zich schamen! Je schiet
niet automatisch in de cruise control.Mevrouw Van 't Riet heeft nog een vraag gesteld over de skeelers. Deze
moeten worden beschouwd als voetgangers, zodat voor hen ook de verkeersregels
voor voetgangers gelden. Eerlijk gezegd is er op dit moment nog onvoldoende
aanleiding om voor die categorie weggebruikers aparte regelgeving te maken.
Overigens is ook nog niet gebleken dat skeeleren erg onveilig is. Wij voelen
ons er vaak onveilig bij, zeker als het in de stad gebeurt. Maar blijkbaar
gebeuren er nog buitengewoon weinig ongevallen met skeelers.MevrouwVan 't Riet(D66)Is daar onderzoek naar verricht?MinisterJorritsma-LebbinkWij weten uit de registratie wat de ongevalsoorzaken zijn, en daarbij
komen wij niet of nauwelijks skeelers tegen.MevrouwVan 't Riet(D66)Er komen dus weinig ongelukken met skeelers voor. Ik heb geen onderzoek
gezien.MinisterJorritsma-LebbinkDat blijkt uit de verkeersongevallenregistratie.MevrouwVan 't Riet(D66)En daaruit blijkt het aantal doden en gewonden in het verkeer. Dat lijkt
mij van belang. Als leek denk ik dat er een behoorlijke groei in zit.MinisterJorritsma-LebbinkLaten we nu niet zeggen dat het een veilige vervoerswijze is, want dan
wordt er reclame voor gemaakt om het meer te doen, en dat lijkt mij ook niet
goed.De heer Biesheuvel stelde nog een vraag over ongevallen met rolstoelers
in busjes. Voorzitter! Mij is niet bekend dat dit aantal toeneemt. Er wordt
overigens wel gewerkt aan de implementatie van de nieuwe NNI-norm voor rolstoelinzittendenbeveiligingssystemen
in het Voertuigenreglement.Tweede termijn van de zijde van de commissieDe heerKamp(VVD)Voorzitter! Noch de minister, noch één van de woordvoerders
heeft de indruk gewekt dat het met de verkeersveiligheid wel een tandje minder
kan. Er is onverminderde aandacht nodig voor het verkeersveiligheidsbeleid.
Dat neemt niet weg dat wij er best gelukkig mee kunnen zijn dat van de vier
verkeersveiligheidsoverleggen die wij in deze kabinetsperiode hebben gehad,
dit het meest positief getoonzette kon zijn. In de eerste plaats komt dit
doordat voortvarend aan deelonderwerpen wordt gewerkt, waarmee ook resultaten
worden bereikt. In de tweede plaats wordt dit veroorzaakt door de sfeer van
samenwerking die met de andere wegbeheerders is gecreëerd, waaruit goede
resultaten zijn gekomen. In de derde plaats komt dit doordat wij nu al wat
de dodelijke slachtoffers betreft de taakstelling halen die ons door onszelf
voor 2000 was opgelegd.De VVD-fractie is voor handhaving van de huidige algemene snelheidslimieten.
Wij zijn daarnaast voor uitbreiding van de 30 km-gebieden in bebouwde kommen
waar daarvoor voldoende draagvlak is in gemeenten. Wij zijn ook voor gescheiden
rijbanen, en voor de aanleg van rotondes. Verder zijn wij voor actieve waterschappen
die, waar dat noodzakelijk is, 60 km-wegen in gaan richten.Ten aanzien van de samenwerking met de verzekeraars is onzes inziens het
keerpunt bereikt. Er is terzake nog een heleboel te realiseren, maar de eerste
resultaten zijn zeker hoopgevend te noemen.De minister heeft zich duidelijk uitgelaten over de snorfiets. Zij geeft
de branche nog een jaar de tijd om het convenant te laten werken. Anders zal
zij met een voorstel komen inzake de helmplicht, waarvoor zij dan de steun
krijgt van de VVD-fractie.De fractie van de VVD juicht de krachtenbundeling van de verkeersveiligheidsorganisaties
zeer toe. Die bundeling zal de organisaties in staat stellen nog effectiever
te werken dan ze op dit moment al doen.De heer Valk heeft zeker een serieus probleem aan de orde gesteld met
betrekking tot de mobiele telefonie. In het kader van de begroting voor 1995
is mijn fractiegenoot Blaauw daarop ook al ingegaan. Het lijkt mij heel verstandig
dat wanneer de uitkomsten van het SWOV-onderzoek er zijn, de minister haar
conclusies daaruit zal trekken en de Kamer daarover informeert.Verder denkt mijn fractie dat educatieve trajecten als maatregel voor
notoire verkeersovertreders, gevolgd dienen te worden bij een erkende instelling.
Als de erkenningsregeling bij de rijopleidingen eenmaal is ingevoerd en een
succes zal blijken te zijn, dan zou het volgen van zo'n traject ook bij de
desbetreffende rij-instellingen kunnen geschieden.MinisterJorritsma-LebbinkWij kennen alleen maar de educatieve maatregel op het terrein van alcohol.
Die wordt uitgevoerd door de consultatiebureaus voor alcohol en drugs. Dat
zijn de deskundigen op dat onderwerp en rijscholen niet. En daar wil ik ze
ook graag houden.De heerKamp(VVD)Behalve de maatregelen die de minister noemt, is er een wettelijke regeling
getroffen die haar in staat stelt om mensen die veel te hard hebben gereden
een educatieve maatregel op te leggen. Dat traject zal zij de betrokkenen
vast niet willen laten volgen bij de CAD's. Die hebben daar niets mee te maken.
En daar zouden genoemde rij-instellingen wel voor in aanmerking kunnen komen.De heerValk(PvdA)Voorzitter! Ik dank de minister voor de beantwoording van de vele vragen
onzerzijds. Er is vandaag veelvuldig gesproken over het aspect van de handhaafbaarheid.
Ik wijs erop dat er in het verleden wel meer maatregelen zijn genomen die
op het moment van invoering weinig maatschappelijk draagvlak hadden maar die
gaandeweg meer maatschappelijk geaccepteerd zijn. Handhaafbaarheid is ook
een kwestie van tijd, van een proces. Verkeersonveiligheid is voor mij eenzelfde
vorm van geweld als andere vormen van geweld die onze samenleving kent. Het
valt mij op dat wanneer wij praten over deze vorm van geweld, de discussie
minder prominent wordt gevoerd. Ik denk wel eens dat als de honderden doden
en gewonden die nu in het verkeer vallen, ten slachtoffer zouden vallen aan
andere vormen van geweld, men dan niet geaarzeld zou hebben om welke maatregel
dan ook uit de kast te halen.Ik krijg graag nog antwoord op mijn vraag in hoeverre er in de reguliere
rijopleiding aandacht besteed kan worden aan de gevolgen van
alcohol, bijvoorbeeld in de vorm van een aangepaste educatieve maatregel.Ik wil het volgende nog voorleggen. Uit de nieuwe registratie van de verkeersongevallencijfers
blijkt dat het aantal ziekenhuisgewonden en overige gewonden vele malen hoger
is dan wij eerder aannamen. Ik vind dat hoe dan ook de reductiedoelstellingen
wat betreft het jaar 2000 en 2010 ook ten aanzien van die nieuwe cijfers gehandhaafd
moeten blijven. Ik constateer dat ook in de antwoorden op de schriftelijke
vragen die door de Kamer zijn gesteld, de minister enige onzekerheid uitsprak
of die doelstellingen gehaald zouden kunnen worden. Daarom wil ik mede namens
de collega's Van Heemst, Van 't Riet en Van den Berg een motie indienen met
de volgende tekst.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat de werkelijke aantallen verkeersgewonden aanmerkelijk
hoger zijn dan altijd werd aangenomen;spreekt uit dat onverkort moet worden vastgehouden aan de in het Meerjarenprogramma
verkeersveiligheid voorgenomen vermindering van het aantal verkeersgewonden
in het jaar 2000 en 2010, waarbij de nieuwe cijfers uitgangspunt dienen te
zijn;verzoekt de regering aan de Kamer een aanvulling op het Meerjarenprogramma
verkeersveiligheid voor te leggen, waarin wordt aangegeven hoe deze doelstelling
kan worden bereikt,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Valk, Van Heemst, Van 't Riet
en Van den Berg. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 4 (25318).De heerKamp(VVD)Is het de bedoeling van de heer Valk om de huidige doelstelling, die is
geformuleerd op basis van onvolledige registratie, te vervangen door een zuiverder
doelstelling? Of is het zijn bedoeling om in aanvulling op alle maatregelen
die zijn aangekondigd, extra maatregelen voorgesteld te krijgen door de minister?De heerValk(PvdA)De bedoeling van deze motie is om te onderstrepen dat de beleidsdoelstelling,
zoals die al eerder was geformuleerd ten aanzien van de cijfers, zoals die
ons toen bekend waren, namelijk een vermindering met 25, respectievelijk 50%,
hoe dan ook gehaald dient te worden. Ik denk dat het daarbij toch nodig is,
gezien ook de onzekerheid die er op dit moment al bestaat wat betreft de huidige
aantallen, om nog eens goed na te gaan in hoeverre een intensivering van het
beleid wenselijk en noodzakelijk is. Daarom vraag ik om die aanvullende rapportage.De voorzitter:In hoeverre kan de heer Valk uit de eerste termijn van de minister concluderen
dat zij het niet met hem eens is?De heerValk(PvdA)Ik heb geconstateerd dat de minister heeft uitgesproken dat de reductie
ook voor deze aantallen moet gelden. Gezien de onzekerheid die ook uit de
antwoorden op de schriftelijke vragen blijkt omtrent de vraag of die doelstellingen
wel gehaald worden, wil ik van de kant van de Kamer onderstrepen dat wij vinden
dat die gehaald moeten worden. Daarbij vraag ik om het MPV even tegen het
licht te houden. Ik vind dat die doelstelling hoe dan ook gehaald moet worden.De heerKamp(VVD)Ik vind dit niet terecht ten opzichte van de minister. Zij heeft er vier
jaar lang op geen enkel moment enige twijfel over laten bestaan dat zij niet
van plan was om die doelstellingen niet te halen.De heerValk(PvdA)Het zal de heer Kamp toch ook niet ontgaan zijn dat wat betreft de gewonden
in het verkeer wij niet op schema zijn?De heerKamp(VVD)Maar wij hebben een brief van de minister, waarin zij zegt dat zij nu
een betere registratiemethode heeft en dat als zij die methode toepast op
de doelstelling, zij op een bepaald punt uitkomt. Ook nu heeft zij gezegd
dat zij daaraan vast wil houden.De heerValk(PvdA)Voorzitter! Ik heb gezegd wat ik zeggen wil.De heerVan Heemst(PvdA)Voorzitter! Ik dank de minister voor haar toezegging om in het volgende
Meerjarenprogramma verkeersveiligheid aandacht te besteden aan verkeerseducatie
in het voortgezet onderwijs. Wij zouden in ieder geval moeten willen weten
in welke mate leerlingen tussen 12 en 16 jaar daar überhaupt nog mee
te maken hebben. Verder moet daarin aandacht worden besteed aan de voertuigenveiligheid.Ik juich het toe dat de minister erin is geslaagd om met de verzekeraars
een aantal afspraken te maken, waarin ook de verzekeraars financieel willen
meedoen aan voorlichtingscampagnes. Ik vind ten aanzien van slachtofferhulp,
verkeersslachtofferhulp, de opstelling van de verzekeraars tot nu toe aan
de benepen kant. Er spreekt ook niet een wel begrepen eigen belang uit. Daar
spreekt zeker niet uit – dat vind ik altijd belangrijk – dat het
bedrijfsleven zichtbaar maakt welke maatschappelijke rol en verantwoordelijkheid
zij willen vervullen. Ik vind het dus ook een antiek standpunt. Wat ons betreft –
collega Valk en ik hebben dat vorig jaar al neergelegd in de notitie van de
fractie over verkeersveiligheid – is een toeslag op de WA-verzekering
motorvoertuigen een heel begaanbare weg.Ik ga ervan uit dat de toezegging van de minister om nog een keer met
Justitie te overleggen over de uitwerking van de motie-Van Heemst/Kamp, in
de loop van volgend jaar nog leidt tot de gevraagde inventarisatie: waar en
hoe is de positie van verkeersslachtoffers en de nabestaanden te versterken?
Naar mijn mening moet daarbij nog eens nadrukkelijk worden gekeken naar de
inhoudelijke inbreng die vanuit de praktijk is te leveren door een aantal
belangenorganisaties op het terrein van de verkeersveiligheid.MevrouwVan 't Riet(D66)Voorzitter! Wij blijven de skeelers volgen.Misschien wil de minister nog reageren op de helmplicht voor bestuurders
van quads.Ik meen dat de minister en de fractie van D66 het erover eens zijn hoe
de 30 km-zones moeten worden geïmplementeerd. Eventueel moet op
termijn de regelgeving worden aangepast.Dan kom ik op het inhaalverbod. Ik ben het eens met de flexibele invoering
daarvan en met de zienswijze van de minister. Die panelen hangen boven de
weg. Is het niet mogelijk dit versneld in te voeren? De panelen moeten worden
aangepast. Ik weet hoe dat werkt: er moeten gaatjes geprikt worden in een
scherm.MinisterJorritsma-LebbinkDat kost wel een paar centen.MevrouwVan 't Riet(D66)Ik ben bij zo'n bedrijf geweest. Ik weet hoe het werkt. Ik weet zelfs
hoe ze gemaakt worden. Het betekent wel dat hiervoor een programma moet worden
gemaakt en dat er geld bij moet.Ik had net een discussie met de heer Valk over de motie. Zij is alleen
bedoeld ter ondersteuning. In het kader van Duurzaam veilig, in de samenwerking
die wij nu op poten hebben gezet met de lagere overheden, zitten volgens mij
heel veel prikkels om de beleidsdoelstelling daadwerkelijk te halen.De autotelefoon is een serieus probleem. De SWOV zal een en ander nog
uitwerken. Welke maatregelen wij precies kunnen voorstellen, komt daarna aan
de orde. De minister zal een voorstel doen. Ik hoop dat het op zo kort mogelijke
termijn kan. Ik zie ook wel dat er nog wat overleg nodig is, naar mijn mening
ook met de verzekeraars.Drugs in het verkeer. Ik weet nog steeds niet hoe het in Duitsland gebeurt.
Naar ik meen, hebben zij die controle verplicht, volgens mij met de drug wipe
test.MinisterJorritsma-LebbinkDie is dus tamelijk onbetrouwbaar. De Kamer krijgt daar een nadere rapportage
over.MevrouwVan 't Riet(D66)In eerste termijn zijn wij al ingegaan op de slachtofferhulp en de WA-verzekering.
De heer Van Heemst heeft er ook iets over gezegd. Het lijkt mij toch wel dat
die sector in beweging moet komen.Dan kijk ik nog even naar de uitsplitsing van de cijfers inzake de verkeersdoden
in de nota. Het valt mij op dat de 80 km-gebieden nog steeds als de onveiligste
gebieden worden geregistreerd. Noord-Brabant steekt er enorm bovenuit. Misschien
kan de minister daar nog even een reactie op geven.De heerVan den Berg(SGP)Voorzitter! Ik dank de minister voor haar in het algemeen zeer adequate
beantwoording. Ik onderstreep nog eens dat de inspanningen voor de verkeersveiligheid
absoluut niet moeten verminderen. De minister heeft dat niet gesuggereerd,
maar ik heb uit dien hoofde toch de motie van de heer Valk medeondertekend,
opdat op dit punt geen enkel misverstand blijft bestaan. Zo nodig beschouwt
de minister deze motie maar als een duwtje in de rug.MinisterJorritsma-LebbinkDat is niet nodig.De heerVan den Berg(SGP)Het is goed er kennis van te nemen dat het niet nodig is. Dat hoor ik
straks wel in het antwoord van de minister.Drugs en alcohol in het verkeer blijft voor ons een zeer aangelegen punt.
Er komen andere gelegenheden waarbij wij daar nader op in zullen gaan. Dat
laat ik nu rusten.Ik heb nog een concrete vraag gesteld waarop ik nog geen antwoord heb
gehad: wat doen wij aan de deelnemers aan het verkeer met een walkman op?
Het gaat daarbij met name om jeugdige fietsers. Dat is een gevaar voor de
verkeersveiligheid. Daar zijn ook wel eens ongelukken uit voortgevloeid. Men
ziet of hoort niks meer om zich heen. Dat is toch gevaarlijk.Verder heb ik gevraagd of de Kamer op de hoogte kan worden gehouden over
de voortgang van Duurzaam veilig. Ik meen te weten dat er een jaarlijks overleg
plaatsvindt van alle betrokken deelnemers. Misschien kan de Kamer ook jaarlijks
op de hoogte worden gesteld, bijvoorbeeld bij de nieuwe meerjarenplanning
wat betreft de verkeersveiligheid. Er moet een dwarsverbinding tussen die
twee trajecten zijn.Ik denk dat er in de afgelopen periode heel veel is gebeurd op het gebied
van de verkeersveiligheid. Daar prijs ik deze minister voor, maar ik blijf
erbij dat wij nooit ontspannen achterover moeten gaan leunen. Ik neem aan
dat er in de nieuwe kabinetsperiode afspraken zullen worden gemaakt over een
nieuw meerjarenplan verkeersveiligheid. Dat bepleit ik zeer.De voorzitter:Ik geef mevrouw Van 't Riet de gelegenheid de laatste minuut van haar
spreektijd te gebruiken.MevrouwVan 't Riet(D66)Ik was vergeten om een motie in te dienen. Deze is bedoeld om de druk
op de ketel te houden bij de snorfietsen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende, dat er sprake is van het convenant van de brom- en snorfietssector
dat afgesloten is met als doel het rijden met opgevoerde snorfietsen onder
controle te krijgen;constaterende, dat nu nog niet bekend is wat het gevolg is van de invoering
van het bromfietscertificaat voor de verkeersveiligheidssituatie van snorfietsers;overwegende, dat over een jaar er meer duidelijkheid zal zijn over de
gevolgen van de voorgestelde en genomen maatregelen voor de verkeersveiligheidssituatie
van snorfietsers;verzoekt de regering eind 1998 de Kamer te informeren over de genomen
maatregelen tegen het opvoeren van snorfietsen en de gevolgen van de genomen
maatregelen gericht op het verbeteren van de verkeersveiligheidssituatie van
snorfietsers en bij onvoldoende resultaat over te gaan tot invoering van de
helmplicht voor snorfietsers,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van 't Riet en Valk. Naar mij
blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 5 (25318).De voorzitter:Nog een korte reactie van de CDA-fractie, hoewel ik nog verreweg de meeste
spreektijd heb. Terecht heeft de verkeersveiligheid vandaag weer centraal
gestaan. De verkeersveiligheid heeft voortdurend onze aandacht nodig. Ik realiseer
mij dat het ook van belang is dat wij goed kijken naar de integratie met andere
beleidsterreinen, zoals bij de handhaving. De minister heeft niet ten
onrechte de Kamer een paar keer opgeroepen om de betrokken ministers van andere
beleidsterreinen waar raakvlakken mee zijn, daar ook mee te confronteren.
Een volgende keer zullen wij het onderwerp wellicht moeten verbreden met andere
bewindspersonen erbij.De CDA-fractie hecht enorm aan de relatie van de 30 km met de infrastructuur.
Het is meer dan bordjes verhangen. Wij kunnen de wijze waarop de minister
dat mededeelde, wel steunen, mits die relatie met de infrastructuur overeind
blijft en het niet gaat om een algemene invoering van 30 km.Er is een duidelijk signaal gegeven aan de sector over de snorfiets. De
minister heeft duidelijk gezegd dat er maatregelen volgen, als dat signaal
niet wordt opgepikt. De motie van de collega van D66 lijkt mij datgene in
te houden wat de minister al heeft toegezegd.De CDA-fractie wil het onderzoek over de mobiele telefoon afwachten.Er zijn drie vragen overgebleven. Hebben wij goed begrepen dat de minister
komt met een eigen beleidsvisie op de rijopleidingen? De minister is niet
ingegaan op het vluchten in bestuurlijke afdoening, zoals ik het maar even
samenvat, maar misschien wil de minister dat de Kamer die discussie voert
met haar collega van Justitie. Dat kan ik mij voorstellen. Ik zou graag willen
dat de minister kort ingaat op de ingediende wet aansprakelijkheid, al was
het maar vanwege de beeldvorming, zonder al tot een wetsbehandeling over te
gaan, want dat is zeker niet mijn bedoeling. Enerzijds wordt er gezegd dat
een bestaande praktijk wettelijk wordt vastgelegd, anderzijds merken wij aan
de veelheid van reacties dat de burgers dat niet zo opvatten.Tweede termijn van de zijde van de regeringMinisterJorritsma-LebbinkVoorzitter! Ik dank de heer Kamp voor zijn vriendelijke woorden. Hij heeft
opgemerkt dat er educatieve trajecten zijn bij bijvoorbeeld excessieve snelheden,
maar dat is niet zo. Wij hebben alleen bij alcohol een educatief traject:
de EMA. Dat is zeer populair, ook in het Haagse. Ik vind het heel goed als
mensen af en toe eens voelen hoe slecht hun gedrag is. Bij excessieve snelheden
hebben wij echter geen educatief programma maar een inbeslagname. Ik reageerde
misschien een beetje fel, maar ik denk dat de EMA die bij alcohol geldt, echt
gegeven moet worden door mensen van het Consultatiebureau voor alcohol en
drugs. Dat zijn ook deskundigen op het terrein van voorlichting. Zij weten
hoe je mensen af kunt helpen van slecht gedrag op dit terrein. Dat heeft natuurlijk
veel minder te maken met rijden dan met het feit dat je gewoon niet moet drinken
als je dat soort activiteiten doet.De heer Valk heeft een heel betoog gehouden over de handhaafbaarheid,
met als achterliggende gedachte dat dat in zijn ogen door mij wellicht zou
worden gebruikt als een soort "excuustruc". Ik ben tegen maatregelen waarvan
je bij voorbaat weet dat je die nooit zult kunnen handhaven. Ik heb gelukkig
ook nog geen maatregel hoeven invoeren die meer als een symbool moest worden
gezien dan als een feitelijke regel die iets oplevert. Ik meen mij te herinneren
dat er destijds rond de invoering van de gordel het volgende advies lag: je
moet het eigenlijk niet meteen verplicht stellen, maar je moet eerst campagnes
starten, voorlichting geven, het vrijwillig opvoeren en daarna kun je het
verplichten. Ik zie dat iemand van de SWOV op de tribune knikt, dus ik heb
mij dat goed herinnerd. Ik meen dat dit in Groot-Brittannië daadwerkelijk
is gedaan, waardoor het structureel dragen van gordels daar veel meer geaccepteerd
wordt, op een veel groter draagvlak berust dan in Nederland waar wij het toch
wat onverhoeds hebben ingevoerd.Ik werp het dus verre van mij dat het gebruikt wordt als een "excuustruc"
om iets niet te doen.De heerValk(PvdA)Dat heb ik ook niet gezegd.MinisterJorritsma-LebbinkZo klonk het mij wel een beetje in de oren.De heerValk(PvdA)Ik heb het gevoel dat mijn woorden verkeerd zijn geïnterpreteerd.
Ik heb geconstateerd dat de maatschappelijke acceptatie van een maatregel
op het moment van invoering wellicht nog niet groot is, maar dat het wel een
kwestie is van acceptatie die moet groeien. Daarbij gaf ik het voorbeeld van
de gordel.MinisterJorritsma-LebbinkDe draagplicht van de gordel hebben wij dus fout ingevoerd. Als uit het
onderzoek blijkt dat het verstandig is om meer "hands free" te bellen, dan
moet je je nog afvragen of je op dat moment moet besluiten om het te verbieden
of dat je een strategie moet bedenken waardoor mensen zeer gestimuleerd worden
om het niet meer te doen. Daarna zou je kunnen besluiten om dat dan ook verplicht
te stellen. Maar dat moet je niet aan het begin van een traject doen; dat
moet je doen als het op voldoende draagvlak berust. Je moet niet iets invoeren
als je bij voorbaat weet dat het alleen wordt uitgevoerd als mensen door de
politie op hun vingers worden gekeken, als er een politieauto naast hen rijdt.
Dat is in dit land niet de beste manier om handhaving geregeld te krijgen,
want het komt bij mij verdraaid weinig voor dat er een politieauto naast mij
rijdt. En dan hoor ik waarschijnlijk nog tot de gezegende burgers die dat
vaker overkomt dan een ander.De heer Valk heeft gevraagd of er meer alcoholvoorlichting in de rijopleiding
kan worden gegeven. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Er wordt wel enige
voorlichting gegeven, maar echte voorlichting, onderdelen zoals de EMA, kun
je pas geven als mensen een keer verschrikkelijk over de schreef zijn gegaan
en zich niet bewust zijn van de consequenties daarvan. Natuurlijk hoort er
in de opleiding aandacht besteed te worden aan het feit dat alcohol in het
verkeer slecht is en dat het niet is toegestaan. Sterker nog, het hoort bij
de verkeersregels. Maar veel meer zul je ook niet kunnen doen, omdat je mensen
nu eenmaal niet kunt confronteren met gedrag dat zij nog niet vertoond hebben.
Voorzover ik weet, wordt er aandacht aan besteed. Sterker nog, het is zeker
een onderdeel van het theoretische deel van het rijexamen. Maar veel verder
zal men ook niet kunnen gaan. Ik wil er nog wel een keer over nadenken, maar
ik vrees dat er niet veel meer gedaan kan worden.Voorzitter! Ik kom te spreken over de motie van de heer Valk. Hij spreekt
over het aantal, maar het gaat over het percentage. Dat percentage blijft
gelijk of je nu een nieuwe of een oude registratie hebt. Ik wil ook absoluut
niet tornen aan het percentage. Ik vind het een beetje een motie van armoe.
Ik heb een toezegging gedaan. Ik ben ook van mening, dat wij
de streefcijfers onverminderd overeind moeten houden. Het is niet voor niets,
dat wij het startprogramma Duurzaam veilig hebben ingericht zoals wij het
hebben ingericht, belegd met behoorlijk wat geld. Ik zou niet weten wat ik
verder nog moet bedenken. Ik snap het, eerlijk gezegd, niet. Wij zijn het
hartstikke eens met elkaar en dan krijg ik nog een motie op mijn dak. Ik heb
geen behoefte aan ondersteunende moties. Ik red mijzelf wel. Het is mijn eigen
beleid. Er wordt nu via een motie licht tussen de heer Valk en mij geschapen.
Ik ben daar niet voor. Ik vind het jammer. Het is jammer, dat de motie is
ingediend. Ze suggereert minstens dat wij het niet eens zijn, terwijl dat
wel het geval is.De heerValk(PvdA)De Kamer heeft een eigen verantwoordelijkheid. In de schriftelijke beantwoording
is het nog steeds onzeker of de doelstelling met betrekking tot de reductie
van het aantal verkeersgewonden daadwerkelijk wordt gehaald.MinisterJorritsma-LebbinkMet moties wordt het niet zekerder.De heerValk(PvdA)Ik vind dat het hoe dan ook gehaald moet worden en dat het beleid eventueel
tegen het licht wordt gehouden. Maar goed, daarover kan ik verschillen met
de minister.Toen ik de motie indiende, hoorde ik de minister zeggen: een motie om
de motie. Ik vind dat dit geen recht doet aan mijn intentie. Als ik door de
minister ervan wordt beschuldigd, dat ik om goedkope redenen met een motie
kom, dan vind ik dat heel verkeerd. Ik vind dat de minister die opmerking
terug moet nemen.MinisterJorritsma-LebbinkNee. Ik constateer dat wij het voor 100% eens zijn. Het geldt misschien
niet voor één punt, maar dat geldt dan alleen in uw richting.
U bent namelijk van mening, dat er een verbod op het gebruik van autotelefoons
moet komen. Dat is het enige waarover wij het niet eens zijn. Dan vind ik
het raar als er een motie wordt ingediend.De heerValk(PvdA)Die motie staat helemaal los van het debat over de autotelefoon.MinisterJorritsma-LebbinkDat zeg ik. In de rest van het debat waren wij het voor 100% eens. Dan
vind ik het raar als aan het einde een motie komt: minister, u doet het niet
goed.De heerValk(PvdA)Waar staat dat u het niet goed doet?MinisterJorritsma-LebbinkAnders hoeft u geen motie in te dienen. Moties dien je in als je het ergens
niet mee eens bent.De heerValk(PvdA)Dat is een nieuwe staatsrechtelijke vertaling van het indienen van moties.
Alsof daarmee tot uitdrukking wordt gebracht, dat een bewindspersoon het slecht
zou doen.MinisterJorritsma-LebbinkNee. Je dient geen moties van ondersteuning in. Ik neem aan, dat ik door
u ondersteund word zolang het tegendeel niet is bewezen.De heerValk(PvdA)Wat ik...De voorzitter:De minister heeft een kwalificatie van de motie gegeven. De Kamer zal
het daarmee moeten doen.MinisterJorritsma-LebbinkIk vind de motie overbodig. In die zin moet ik aanneming ervan ontraden.Ik ben vergeten in te gaan op een vraag over de quad. Ik ben zeer voor
een helmdraagplicht. Ik ben van plan voor alle open voertuigen, ook die met
meer dan twee wielen, waarin geen gordels zitten de helmplicht voor te schrijven.De motie van mevrouw Van 't Riet geeft te veel traagheid. Als in de loop
van dit jaar blijkt, dat de branche zich niet houdt aan de afspraken die wij
in het convenant hebben neergelegd, dan zal ik niet aarzelen om het eerder
te doen. Wij hebben afgesproken dat er elk jaar een evaluatie van het convenant
zal zijn. Dit is precies wat ik al heb toegezegd. Mijns inziens is de motie
dus overbodig.MevrouwVan 't Riet(D66)Ik heb de motie ingediend, omdat ik zelf het gevoel had dat de helmplicht
nu maar moet. Ik ben bereid een concessie te doen aan de sector. Die heeft
uitgelegd dat men een en ander van plan is. Ik heb daar zo mijn aarzelingen
over. Ik merk dat er ook in de Kamer een discussie is of het überhaupt
moet gebeuren. Veilig Verkeer Nederland en andere sectoren zijn er niet voor.MinisterJorritsma-LebbinkJa, dat verbaast mij zeer.MevrouwVan 't Riet(D66)Een motie draagt natuurlijk wel bij aan de duidelijkheid. Als de minister
zegt dat zij op dit traject zit en dat het niet over een jaar hoeft, maar
eventueel eerder kan...MinisterJorritsma-LebbinkJa, zeker.MevrouwVan 't Riet(D66)Dan is mijn motie overbodig en trek ik haar bij dezen in.MinisterJorritsma-LebbinkIk constateer dat een meerderheid in de Kamer het met mij eens is en dus
ook met u.De voorzitter:Aangezien de motie-Van 't Riet op stuk nr. 5 is ingetrokken, maakt zij
geen onderwerp van beraadslaging meer uit.MinisterJorritsma-LebbinkIk vind het ook onbegrijpelijk dat Veilig Verkeer Nederland ertegen zou
zijn. Men zou juist hard moeten roepen dat ik het nu al moet doen. Ik heb
daar echter een redenering gehoord die mij zeer verbaasde.In tweede termijn is nog naar Noord-Brabant gevraagd. Wij hebben dat ook
geconstateerd en dat is heel raar. De provincie Noord-Brabant is zelf heel
actief op het verkeersveiligheidsterrein. Zij heeft een beetje hetzelfde probleem
als in Zeeland. Zeeland doet er ook heel veel aan en naar mijn indruk op dit
moment met iets meer succes dan Noord-Brabant. Dat heeft blijkbaar iets te
maken met het feit dat men in een grensgebied zit en dat daar toch wat meer
problemen ontstaan. Wij gaan binnenkort met de gedeputeerden daar bespreken
wat zij nog meer kunnen doen om het te bevorderen. Ik vind het eigenlijk sneu,
want zij doen er zelf heel veel aan en toch gaat het niet heel erg goed.De heer Van den Berg heeft gevraagd wat ik aan de fietsers met walkman
doe. Wij kunnen in de richting van de ouders zeggen dat zij hun kinderen moeten
verbieden om die dingen op hun kop te zetten. Dat is vrijwel het enige wat
je echt kunt doen. Als de politie ze pakt, doen ze er wel iets
aan, maar ook hier geldt dat het eigenlijk gedrag is dat door ouders en op
school beïnvloed moet worden.Ik ben het geheel eens met de heer Van den Berg dat de tijd verre van
daar is dat wij ontspannen achterover mogen leunen bij het verkeersveiligheidsbeleid.
Nu wij een paar jaar zo intensief met provincies, gemeenten en waterschappen
rond de tafel zitten, begint bij die overheidslagen het besef door te dringen
hoe belangrijk het is om er werkelijk iets aan te doen. Ik vind dat heel interessant.
Ik zie ook tot mijn genoegen dat steeds meer afzonderlijke gemeenten er actief
mee bezig zijn. De VNG kan heel enthousiast zijn, maar de gemeenten moeten
het doen. Je hoeft alleen maar door Nederland te rijden om te zien dat de
builenpest echt is uitgebroken, zoals wij af en toe zeggen; dus dat de rotondes
echt overal te voorschijn komen. Dat is heel goed. Er mankeert wel eens iets
aan het ontwerp en de uniformiteit is soms ver te zoeken, maar daar proberen
wij ook het nodige aan te doen. Ik constateer echter met genoegen dat het
onderwerp in elk geval op de politieke agenda van gemeenten staat en dat men
zich realiseert dat men ook een belangrijke verantwoordelijkheid heeft. Wij
moeten daar dus zeker mee verdergaan. Wij moeten daarover ook regelmatig met
elkaar spreken. U krijgt volgend jaar ook de volgende voortgangsrapportage.
Die gedeelde verantwoordelijkheid is er zeker.De heerVan den Berg(SGP)Het was ook een procedurevraag. Duurzaam veilig heeft ook een voortgangstraject.MinisterJorritsma-LebbinkWij gaan dat integreren.De heerVan den Berg(SGP)Dat dit geïntegreerd wordt, lijkt mij het meest praktisch.MinisterJorritsma-LebbinkU heeft volstrekt gelijk. Toen wij vanmorgen dat convenant tekenden, kwam
natuurlijk even dat kritische rapport van Berenschot ter sprake. Toen zeiden
wij tegen elkaar dat wij toch een heel ander gevoel hadden over het overleg
dat wij het afgelopen jaar hadden gevoerd, dan in het rapport staat. Helaas
hadden wij er niet het officiële stempeltje DI boven gezet en was er
formeel dus geen overleg geweest, maar wij hebben dat jaar misschien wel twintig
keer om de tafel gezeten om over Duurzaam veilig te spreken. Wij hebben nu
al afgesproken dat wij regelmatig dat overleg over beide onderwerpen met elkaar
voortzetten.Dan heeft de heer Biesheuvel nog drie vragen gesteld. Een beleidsvisie
rijopleiding is niet voorzien, zo kan ik hem zeggen. Ik kan me ook niet herinneren
dat daar een afspraak over gemaakt is.Wat betreft de bestuurlijke afdoening zou ik hem willen verzoeken dat
te bewaren. Ik heb iets gezegd over de hoofdlijnen in dezen. Mijn vermoeden
is dat het ten aanzien van het parkeren vooralsnog iets ruimer zou kunnen
in de sfeer van de bestuurlijke afdoening dan nu geschiedt. We hebben nu alleen
nog maar de fiscalisering van datgene wat parkeren op parkeerplaatsen betreft.
Dat zal misschien vrij snel, omdat het ordening is, uitgebreid kunnen worden.
Voor andere dingen zal echt een langer traject nodig zijn.Ik moet zeggen dat ik niet ontevreden ben over de kritische geluiden die
de heer Biesheuvel zelf daarover uit, omdat sommigen, ook in gemeente- en
provincieland, wel erg makkelijk denken dat je het op een bestuurlijke manier
sneller en eenvoudiger kunt doen. Maar er komen daarbij heel ingewikkelde
vragen naar voren, zoals: hoe registreer je dan nog recidivegedrag? Is het
eigenlijk efficiënter dan de Wet Mulder? En is het dan niet veel meer
een kwestie van financiering? Dat soort vragen komen heel snel naar boven.
En voorts: als je een onderscheid wenst te maken tussen elektronisch handhaven
en handhaven met mensen, hoe doe je het dan strafrechtelijk? Er zal best nog
wel wat kunnen; ik denk dat we soms ook wel eens wat erg rigide zijn. Maar
we moeten oppassen dat we een beeld scheppen, dat zo ongeveer de helft van
de verkeershandhaving wel op een bestuurlijke manier zou kunnen. Dat is, zo
denk ik, iets te optimistisch.Dan is er nog een vraag gesteld betreffende het aansprakelijkheidswetje.
De Kamer gaat het binnenkort behandelen, maar ik wil er best iets van zeggen.
Ik heb wel een vermoeden waarom het misverstand is ontstaan. Immers, als je
in dit land iets over automobilisten zegt, word je meteen gehangen. Nu, iedereen
weet dat ik niet als de grootste vijand van de automobilisten hoef te worden
gezien; toch vind ik dit wetje niet meer dan een codificatie van bestaande
jurisprudentie. Voorzover ik het kan overzien, is het gewoon het veranderen
van de wetgeving overeenkomstig datgene wat rechters al vele malen hebben
uitgesproken, waardoor het eenvoudiger wordt voor slachtoffers om hun zaken
geregeld krijgen.Er moet ook een nadrukkelijk verschil gemaakt worden tussen de woorden
aansprakelijkheid en schuld. Er zit in de wet immers een nuancering in die
zin, dat mensen die zich werkelijk misdragen in het verkeer, wel degelijk
aansprakelijk gesteld kunnen worden. Alleen constateer ik – in een zaal
doet deze uitspraak het altijd wel goed; het is een nogal demagogische, die
ik nu maar meegeef – dat er erg weinig fietsers zijn die automobilisten
doodrijden.De voorzitter:Wat betreft de beleidsvisie over de rijopleidingen zegt u, dat u niet
de intentie hebt om in die richting met een beleidsvisie te komen. Mijn vraag
is of er geen aanleiding toe is, nu zoveel voorstellen de Kamer bereiken,
of via de publiciteit naar voren komen, over uitbreiding van examens, over
voortgezette opleidingen en over herexamens. Geeft u dat aanleiding te komen
tot een beleidsvisie op de rijopleidingen?MinisterJorritsma-LebbinkMisschien zouden we het kunnen betrekken bij de motie die mevrouw Van
't Riet heeft ingediend over hoe om te gaan met de jonge automobilisten/nieuwe
bestuurders en over alternatieven voor het voorlopige rijbewijs. Misschien
kan ik het daarbij meenemen, want dan hebben we als het ware één
onderwerp in plaats van meerdere.De voorzitter:Als u dat zou doen, heeft u in ieder geval een motie minder!De heerValk(PvdA)Voorzitter! Het indienen van mijn motie heeft volstrekt niet tot doel
gehad om in een polariserende tegenstelling met het kabinet terecht te komen.
Deze motie was wel degelijk ingegeven door verontrusting over de nieuw bekend
geworden aantallen verkeersgewonden alsmede door hetgeen op
de schriftelijke vragen werd geantwoord over de onzekerheid van het halen
van de doelstellingen. Als de minister toezegt onverkort vast te houden aan
de normen – 25% en 50% waardoor ook beleidsconsequenties kunnen worden
getrokken – ben ik bereid om die toezegging nader te onderstrepen en
mijn motie in te trekken.De voorzitter:Aangezien de motie-Valk c.s. (25318, nr. 4) is ingetrokken, maakt zij
geen onderwerp van beraadslaging meer uit.Daarmee zijn wij aan het einde gekomen van dit overleg. Ik dank de minister
voor haar beantwoorden en haar ambtenaren voor hun bijstand.Sluiting 15.50 uur.XNoot1 Samenstelling: Leden: Blaauw (VVD), ondervoorzitter, Van den Berg (SGP), Lilipaly (PvdA),
Biesheuvel (CDA), voorzitter, Reitsma (CDA), Versnel-Schmitz (D66), Van Gijzel
(PvdA), Leers (CDA), Van Heemst (PvdA), Feenstra (PvdA), Verbugt (VVD), Poppe
(SP), Van 't Riet (D66), H.G.J. Kamp (VVD), Stellingwerf (RPF), Crone (PvdA),
Roethof (D66), M.B. Vos (GroenLinks), Verkerk (AOV), Van Zuijlen (PvdA), Van
Waning (D66), Keur (VVD), Assen (CDA), Ten Hoopen (CDA), Luchtenveld (VVD). Plv. leden: Blauw (VVD), Schutte (GPV), Van Gelder (PvdA), Soutendijk-van
Appeldoorn (CDA), Dankers (CDA), Jeekel (D66), Swildens-Rozendaal (PvdA),
Terpstra (CDA), A. de Jong (PvdA), Duivesteijn (PvdA), Hofstra (VVD), Hillen
(CDA), Remkes (VVD), Leerkes (Unie 55+), Witteveen-Hevinga (PvdA), Augusteijn-Esser
(D66), Rosenmöller (GroenLinks), Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels), Valk
(PvdA), Hoekema (D66), Klein Molekamp (VVD), Van der Linden (CDA), Meijer
(CDA), Te Veldhuis (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25318-8.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl