Vaststelling begroting van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2002; Verslag algemeen overleg op 14 november 2001 over onder meer het IBO-rapport 'Met raad en daad'
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28000-VI, nr. 51

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

24-01-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

28000-VI nr. 51

18-01-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de staatssecretarisNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28000-VIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 40 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 000 VIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2002nr. 51VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 18 januari 2002De vaste commissie voor Justitie1 heeft op
14 november 2001 overleg gevoerd met staatssecretaris Kalsbeek van Justitie
over:– de brief van de minister van Justitie
d.d. 20 november 2000 inzake het IBO-rapport «Met raad en daad»
(27 400-VI, nr. 40);– de brief van de staatssecretaris d.d.
21 februari 2001 inzake Normen 2000 (J-01-202);– de brief van de staatssecretaris d.d.
22 februari 2001 inzake het rapport «Met recht onder toezicht gesteld»,
een evaluatie van de in 1995 herziene wetgeving met betrekking tot de ondertoezichtstelling
(27 400-VI, nr. 52).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Vos (VVD) heeft in de loop der jaren
vele signalen ontvangen van cliëntenraden, ouders en kinderen die ontevreden
zijn over het functioneren van de Raad voor de kinderbescherming en de gezinsvoogdij-instellingen
vanwege slechte communicatie, een tekort aan oplossend vermogen en lange wachtlijsten.
Verbeteringen zijn dringend noodzakelijk. Hoewel in «Met raad en daad»
wordt gepleit voor een meer op resultaat gerichte besturingswijze van de Raad
voor de kinderbescherming, moet de problematiek dieper worden gezocht. De
missie van de raad, opkomen voor kinderen die zich in een bedreigende situatie
bevinden, treedt pas op wanneer andere pogingen niet zijn geslaagd en wordt
in de praktijk niet altijd als vriendelijk ervaren. De ervaring van degenen
die contact met de raad zoeken is vaak dat er weinig of niets wordt gedaan,
doordat de raad in de tweede lijn functioneert en pas tot actie kan overgaan
indien daartoe opdracht is gegeven door bijvoorbeeld de rechter of de officier
van justitie. De raad wordt als bedreigend ervaren vanwege het risico van
ingrijpende maatregelen. De heer Vos heeft de indruk dat de raad worstelt
met de vraag in hoeverre men ook in de eerste lijn actief kan zijn. In Maastricht
wordt bijvoorbeeld wel aan omgangsbegeleiding gedaan, maar in Zwolle niet.
Zijns inziens moet de politiek een richting aangeven om uit deze bestuurlijke
problematiek te komen. Hij stelt zich voor dat de raad ruimte reserveert om
proactief in een niet bedreigende vorm ouders, kinderen en derden te adviseren. De problematische positionering van de raad blijkt ook uit de contacten
met het platform van samenwerkende cliëntenorganisaties, dat ouders waarschuwt
voor de raad. Volgens het platform zijn de raadsmedewerkers niet objectief
en doen zij in hun onderzoek mededelingen die niet op de juistheid ervan worden
gecontroleerd. Hoe staat de staatssecretaris tegenover de gespannen verhouding
tussen de raad en het platform? Mogelijk ligt het probleem bij de kwaliteit
van de rapportages van de raad.De heer Vos verwelkomt Normen 2000 als leidraad voor het functioneren
van de raad, maar vreest dat het in de praktijk een papieren tijger zal zijn.
Wat doet de staatssecretaris aan de controle op de toepassing van Normen 2000?
Niet aangegeven is hoe wordt omgegaan met het oordeel van derden en vermeend
deskundigen. De testuitslagen en gehanteerde onderzoekmethoden zijn vaak niet
controleerbaar. Is de raad in staat om de rapporten van derden op kwaliteit
te toetsen? Een mogelijke oplossing is een rigoureuze aanpassing van het cliëntenbeleid
bij de raad en de overige instellingen voor de jeugdzorg, dat nog te vaak
als onfatsoenlijk en onbetamelijk wordt ervaren. Speerpunt voor de heer Vos
is het gebrekkig functioneren van het klachtrecht. De klachtenbehandeling
is vaak verschillend per instelling en wordt in de praktijk als problematisch
ervaren. De uitkomst van zowel de interne beoordeling als een eventueel beroep
bij de provinciale klachtencommissie heeft geen enkel gezag; in de praktijk
komt het vaak voor dat instellingen een dergelijk oordeel naast zich neerleggen.
Een mogelijk model tot verbetering van de klachtenprocedure is de klachtenbehandeling
ingevolge de beginselen voor het gevangeniswezen. De heer Vos overweegt een
motie op dit punt, maar verzoekt vooralsnog de staatssecretaris om in samenwerking
met haar collega van VWS de klachtenbehandeling in de jeugdzorg zodanig te
wijzigen dat de beoordeling in de externe klachtenprocedure kan uitmonden
in een bindend advies aan de instelling.Uit statistische gegevens blijkt dat het merendeel van de ondertoezichtstellingen
wordt beëindigd door het bereiken van de meerderjarigheid. De OTS is
evenwel een tijdelijke maatregel. Het is onbekend in hoeveel gevallen de OTS
tot een einde is gekomen, doordat de situatie in het gezin is hersteld. Is
het mogelijk dat de OTS te weinig wordt gehanteerd om herstel in het opvoedingsklimaat
in het gezin te bereiken? De heer Vos is er een voorstander van dat gezinsvoogden
meer tijd krijgen om hun werk te verrichten en denkt in dit verband aan twee
uur per week per pupil. Wat is de stand van zaken rond de aanwending van de
extra 38 mln gulden? Waarom heeft de staatssecretaris opnieuw een onderzoek
naar de bedrijfsvoering van de voogdij-instellingen gelast? Het is van groot
belang dat niet op dezelfde voet door de gezinsvoogdij-instellingen wordt
doorgewerkt. Is de staatssecretaris bereid om in combinatie met een vermindering
van de workload ook een andere werkwijze voor de gezinsvoogdij-instellingen
te realiseren en, zo ja, zal daartoe de wet moeten worden aangepast? Een OTS
leidt vaak tot een definitieve uithuisplaatsing zonder dat dit positieve gevolgen
heeft. In de uitgave «Probleemouders en probleemkinderen» van
het WODC wordt aanbevolen dat Justitie haar interventie niet alleen richt
op wangedrag van de ouders tegen hun kinderen, maar vooral op het functioneren
van het gezin in brede zin. Indien sprake is van extra kwetsbare kinderen,
zal de overheid eerder moeten ingrijpen. Het is maatschappelijk van zeer groot
belang om te voorkomen dat van generatie tot generatie problemen worden overgedragen.Uit het rapport «Met recht onder toezicht gesteld» blijkt
dat volgens de kinderrechters de rechtsprekende taak goed verloopt, maar de
toetsende taak inzake beslissingen van gezinsvoogdij-instellingen onvoldoende
is. Hoe wordt dat probleem opgelost?Mevrouw Van Vliet (D66) vraagt naar de stand
van zaken rond de uitwerking van de conclusies en aanbevelingen naar aanleiding
van «Met raad en daad». Kan de Raad voor de kinderbescherming
per 1 januari 2003 een baten-lastendienst worden of zijn er nog knelpunten?Normen 2000 biedt uniforme kaders voor de raad en een handleiding voor
de raadscontacten voor de cliënten en de voogden. Ook gezien het aantal
klachten over de raad, lijkt het er echter op dat er niet intensief met Normen
2000 wordt gewerkt en dat de notitie op de plank blijft liggen. Klopt dit
beeld en, zo ja, wat wordt daaraan gedaan? Voorts vraagt mevrouw Van Vliet
waarom steeds een relatie wordt gelegd met de nieuwe Wet op de jeugdzorg en
de datum 1 januari 2003. De raad wordt dan weliswaar veel meer een onderdeel
van de jeugdzorg, maar zij ziet geen enkele relatie met het normenkader en
met de baten-lastendienst.Uit de evaluatie «Met recht onder toezicht gesteld» blijkt
dat de wet positief wordt ervaren en de gehanteerde doelstellingen nog steeds
worden onderschreven. Dit betekent echter niet dat deze doelstellingen geheel
zijn gehaald. Bekeken moet worden of de OTS-wetgeving op onderdelen kan worden
verbeterd en verduidelijkt en of er afspraken moeten worden gemaakt, zodat
knelpunten kunnen worden aangepakt. In de brief van de staatssecretaris wordt
weliswaar verwezen naar een aantal lopende processen, maar er wordt niet aangegeven
hoe knelpunten worden aangepakt.De uitvoering van de OTS-wetgeving is ingrijpend geweest voor alle betrokkenen.
Onduidelijk is hoe de Raad voor de kinderbescherming inhoud geeft aan zijn
controlerende taak, die meer een uitvoeringstaak lijkt te zijn geworden, waarbij
het gebrek aan uniformiteit als gevolg van verschillende werkwijzen van de
diverse vestigingen van de raad het werken voor bijvoorbeeld de gezinsvoogden
bemoeilijkt. Voorts worden weinig beslissingen van de gezinsvoogden aan de
kinderrechters voorgelegd, onder andere als gevolg van het afschaffen van
het spreekuur van de kinderrechters. Mevrouw Van Vliet signaleert dat de samenwerking
tussen de gezinsvoogdij-instellingen, de Raad voor de kinderbescherming en
de kinderrechters slecht verloopt en dat er onduidelijkheid is over de verdeling
van de taken. Op zichzelf is het goed dat de gezinsvoogdij-instellingen de
uitvoerende verantwoordelijkheid hebben, maar in de praktijk zitten er nog
te veel andere taken dan de cliëntgebonden taken aan vast, hetgeen negatieve
consequenties heeft voor de beschikbare cliëntcontacttijd. Daarop is
kritiek vanuit de andere organisaties die betrokken zijn bij deze cliënten.Doordat er geen inhoudelijke grenzen zijn gesteld aan een aanwijzing die
een gezinsvoogd kan geven, wordt dit instrument vaak niet gebruikt of zijn
er geen sancties bij het niet opvolgen van een dergelijke aanwijzing. Een
concreet probleem betreft de regeling omtrent de machtiging tot uithuisplaatsing,
doordat kinderrechters verschillende categorieën hanteren. Hierin dient
enige stroomlijning te worden aangebracht. Ouders of verzorgenden zonder gezag
kunnen hun bezwaren tegen een beslissing van de gezinsvoogd wel kenbaar maken,
maar kunnen niet daartegen bezwaar aantekenen of in beroep gaan. Dit moet
nader worden bekeken. Uit het onderzoek van het Verwey Jonker-instituut blijkt
dat de beoogde versterking van de rechtspositie van de betrokken jongeren
en ouders in de praktijk niet wordt gerealiseerd. Een van de belangrijkste
doelstellingen van de nieuwe OTS-wetgeving is dan ook niet uitgekomen. Als
gevolg van het afschaffen van het spreekuur van de kinderrechter is de drempel
verhoogd voor de jongeren en ouders om vragen te stellen en klachten in te
dienen en is het klachtrecht voor hen verslechterd. Hoe kunnen deze verbeteringen
worden bereikt? De onderzoekers adviseren meer eenheid in het optreden van
de rechterlijke macht, meer transparantie, aanpassing van de wet op het gebied
van de rechtsbescherming van direct belanghebbenden, afstemming met de kinderbeschermingsmaatregelen
en een fundamentele bezinning op de randvoorwaarden voor de opvoeding van
kinderen. Op het laatste punt worden de discussies in het kader van de jeugdzorg afgewacht, maar op de overige punten kunnen en moeten concrete
stappen worden gezet.Mevrouw Arib (PvdA) spreekt haar complimenten
uit voor het onderzoek van het Verwey Jonker-instituut. Het onderzoek bevestigt
allerlei signalen die men van de bij de jeugdbescherming betrokken partijen
heeft gehoord. De wet is voldoende duidelijk over de verdeling van de taken
en verantwoordelijkheden. De doelstelling, het scheiden van de rechtsprekende
en uitvoerende functie, wordt door alle betrokkenen als positief ervaren.
Er zijn evenwel problemen in de uitvoering als gevolg van de gewijzigde taken
en verantwoordelijkheden van de betrokkenen. Er is onduidelijkheid over de
wijze waarop de Raad voor de kinderbescherming inhoud geeft aan zijn controlerende
taak. Er is geen inzicht in de wijze waarop de raad zijn controlerende taak
uitvoert. Uit de onderzoeksgegevens blijkt dat veelvuldig sprake is van een
papieren controle en dat er geen uniformiteit is in de werkwijze van de verschillende
vestigingen. Hoe wil de staatssecretaris dit probleem aanpakken?Mevrouw Arib heeft in het algemeen overleg over de pleegzorg geen bevredigend
antwoord gekregen op haar vragen over de eigenstandige beslissingen van de
gezinsvoogden. Het onderzoek bevestigt dat de gezinsvoogdij-instellingen vaak
beslissingen nemen met verregaande gevolgen zonder dat er toetsing plaatsvindt.
De kinderrechters geven aan dat weinig beslissingen ter toetsing aan hen worden
voorgelegd. Hoe wil de staatssecretaris dit met het oog op de toekomst anders
regelen?Uit het onderzoek blijkt dat de samenwerking tussen de gezinsvoogdij-instellingen
en de Raad voor de kinderbescherming een probleem is. Gelet op de aard van
de problemen, moet er ook vanuit het ministerie van Justitie worden gewerkt
aan het tot stand brengen van samenwerking, in ieder geval tussen de gezinsvoogdij-instellingen
en de raad. Aangezien deze kwestie al zeer lang speelt, dringt mevrouw Arib
aan op spoed. Het onderzoek en het jaarverslag van de inspectie jeugdhulpverlening
en jeugdbescherming bevestigen dat kinderen en ouders nauwelijks worden betrokken
bij het opstellen van behandelplannen. Kennelijk is het afhankelijk van de
hulpverlener of de instelling in hoeverre het van belang wordt geacht om kinderen
en ouders hierbij te betrekken.Mevrouw Arib maakt zich zorgen over de mate waarin de doelstelling van
de wetgeving, te weten verbetering van de rechtsbescherming van belanghebbenden,
is bereikt. Uit het evaluatieonderzoek blijkt dat met name de ouders, de verzorgers
en de minderjarigen niet op de hoogte zijn van hun rechten of onvoldoende
inzicht hebben in de mogelijkheden tot beroep. In plaats van de mogelijkheid
om zich tot de kinderrechter te wenden is er een voor de belanghebbenden ingewikkeld
en ondoorzichtig systeem gekomen. Wettelijk is de rechtsbescherming in grote
lijnen goed geregeld, maar in de praktijk wordt er wellicht door onbekendheid
van deze mogelijkheid geen of onvoldoende gebruikgemaakt. Bij de betrokken
ouders en pleeggezinnen bestaat wantrouwen over een zorgvuldige afhandeling
van bezwaarschriften, als die plaatsvindt door dezelfde werknemers die de
beslissing hebben genomen of door directe collega's.Mevrouw Arib is een voorstander van uitbreiding van de beslissingsbevoegdheid
van de kinderrechter. Voorts steunt zij de aanbeveling om voor zeer jonge
kinderen de positie van de ouders c.q. pleegouders te versterken en voor minderjarigen
vanaf 12 jaar te denken aan de toevoeging van een advocaat bij ingrijpende
beslissingen, zoals uithuisplaatsing en terugplaatsing. De reactie van de
staatssecretaris op het evaluatierapport is naar haar mening zeer algemeen,
terwijl het om een zeer kwetsbare groep kinderen gaat. Er moet dan ook een
stappenplan komen waarin wordt ingegaan op de aanbevelingen en wordt aangegeven
wat op welke termijn moet gebeuren.Mevrouw Arib vraagt aandacht voor het probleem van het plaatsen van kinderen
met gedragsproblemen in een justitiële jeugdinrichting wegens gebrek
aan andere opvang- of behandelplaatsen. Een goede zorg voor kwetsbare kinderen
valt of staat met voldoende mogelijkheden voor opvang en genoeg tijd en aandacht
van de gezinsvoogden. Voor het vergroten van de contacttijd is bij de begroting
2001 38 mln gulden extra uitgetrokken. Is de door de Kamer gevraagde verdere
verhoging voor 2002 gerealiseerd?Zij ondersteunt van harte dat er wordt gewerkt aan een meer op resultaat
gerichte besturingswijze van de Raad voor de kinderbescherming. De vraag is
of de maatregelen van de gezinsvoogdij-instellingen en de Raad voor de kinderbescherming
wel voldoende effect hebben. Zij stelt zich voor dat wordt ingegaan op het
artikel van de heer Oudejans in Perspectief en dat het effect van verschillende
maatregelen in onderzoeken wordt betrokken.Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA) merkt
op dat met Normen 2000 weliswaar is beoogd de kenbaarheid van het raadshandelen
voor burgers, medewerkers van de Raad voor de kinderbescherming en netwerk-
en ketenpartners te vergroten, maar dat de raad zelf onvoldoende duidelijk
maakt van wat zijn taak is en ten behoeve van wie en met welk doel hij zijn
rapportages en adviezen opstelt. In de afgelopen jaren is de wetgeving inzake
de omgang tussen ouders en kinderen na echtscheiding gewijzigd; sinds 1998
is de voortzetting van het ouderlijk gezag van beide ouders na echtscheiding
wettelijk geregeld. In Normen 2000 wordt evenwel de suggestie gewekt dat de
raad bij echtscheiding advies moet geven over de omgang met niet verzorgende
ouders. Aan handhaving van het gezamenlijk gezag en de omgang worden voorwaarden
verbonden, wat bij echtscheiding echter niet aan de orde is. Normen 2000 lijkt
nog gefixeerd te zijn op beëindiging van de relatie tussen de niet verzorgende
ouder en het kind. Mevrouw De Pater pleit ervoor dat partners in het voortraject
van een echtscheiding, eventueel met begeleiding van een bemiddelaar, afspraken
maken over de toekomstige leefsituatie van het kind, waardoor zo min mogelijk
inbreuk wordt gedaan op de omgang tussen de ouders en het kind. Zij erkent
overigens dat in situaties waarin de relatie tussen een ouder en een kind
volstrekt verstoord is omgang tussen beiden schadelijk kan zijn voor het kind.
De attitude van de raad bij echtscheiding moet erop gericht zijn dat het kind
volstrekt buiten de onmin tussen de partners moet worden gehouden. Daaruit
vloeit voort dat een verzoek tot het treffen van een omgangsregeling in het
geval van echtscheiding slechts in behandeling kan worden genomen, wanneer
dat verzoek door beide ouders wordt ingediend. Vooralsnog pleit mevrouw De
Pater er niet voor om omgangsbemiddeling in de wet op te nemen, maar wellicht
is dat noodzakelijk als deze kwestie niet op een andere manier kan worden
geregeld. Opvallend is de doorlooptijd van de onderzoeken, bijna in alle gevallen
13 weken, waarna eventueel verder onderzoek of een advies volgt. Dat is een
lange periode, zeker voor kinderen die in onzekerheid verkeren. Mevrouw De
Pater bepleit dat deze periode aanmerkelijk wordt verkort ten gunste van het
kind.Met de herziening van de wetgeving in 1995 is het gelukt de rechtsprekende
en uitvoerende functie betreffende de OTS te scheiden. Het lijkt er evenwel
op dat het belang van de juridische zuiverheid en screening op vormvoorschriften
het belang van een zorgvuldige hulpverlening heeft verdrongen. Mevrouw De
Pater stelt voor dat de administratieve afhandeling plaatsvindt door een daartoe
aan te stellen medewerker. Zij verwijst naar het rapport «Onderzoek,
normen, producten en kostprijzen» van de gezamenlijke gezinsvoogdij-instellingen,
waarin voorstellen worden gedaan omtrent de tijdsbesteding. Door sociaal-juridische
ondersteuning voor de juridische taken kan de gezinsvoogd worden ontlast van
een aantal bureautaken. De norm dat de voogd 50% van zijn tijd het gezin ziet
is niet slecht. Mevrouw De Pater gaat ervan uit dat het bedrag van 38 mln gulden in de
begroting 2001 in euro's is weergegeven in de begroting 2002. Het belang van
het kind en zijn toekomst moet voorop worden gesteld en vraagt meer tijd en
aandacht voor het kind en zijn omgeving. Zij verwijst in dit verband naar
de moties van de leden Rietkerk en Van Heemst bij de begrotingsbehandeling.Het antwoord van de staatssecretarisDe staatssecretaris noemt de kritische toon
van de commissie over het functioneren van de Raad voor de kinderbescherming
en de gezinsvoogdij-instellingen opmerkelijk, gelet op de gerealiseerde verbeteringen
en het werk dat wordt uitgevoerd met beperkte middelen. Zij schetst dat de
gezinsvoogdij als werksoort heel sterk in ontwikkeling is. De herziening van
de OTS-wetgeving in 1995 heeft geleid tot een verzwaring van de taken voor
de gezinsvoogden en een groot aantal veranderingen op het terrein van de professionalisering
van de werksoort. De uitvoering van de OTS vraagt regelmatig aandacht, zowel
wat de kwaliteit van de uitvoering van de maatregel betreft als de veranderende
context waarbinnen die moet worden uitgevoerd. Daarbij spelen thema's zoals
verhoging van de cliëntcontacttijden, de ontwikkelingen in het kader
van de nieuwe Wet op de jeugdzorg en de vraag naar bezinning op het gehele
stelsel van maatregelen.Naar aanleiding van de door Vedivo in de notitie «Leiding geven
aan verandering» neergelegde visie op de kwaliteit van de uitvoering
van de OTS heeft Justitie overleg gestart met Vedivo en de Raad voor de kinderbescherming.
Mede op basis daarvan is geconcludeerd dat gestreefd moet worden naar een
situatie waarin de gezinsvoogd 50% van zijn tijd direct voor het gezin, de
jeugdige en zijn ouders beschikbaar heeft. Ook in het evaluatieonderzoek naar
de herziening van de OTS-wetgeving, dat in februari 2001 aan de Kamer is gezonden,
is aangegeven dat de kwaliteit van de uitvoering kan worden verbeterd door
de directe cliëntcontacttijd te verruimen. Op aandringen van de Kamer
zijn met ingang van 2001 structureel extra middelen, met een eerste tranche
van 38 mln gulden, ruim 17 mln euro, beschikbaar gekomen voor deze werksoort.
Deze middelen worden gefaseerd ingezet. Ook zal de sector op korte termijn
een aantal pilots starten gericht op verdere uitbreiding van de cliëntcontacttijd.
Hoewel de sector zelf die eerste tranche van 38 mln gulden te weinig acht,
heeft de staatssecretaris vooralsnog geen ruimte om dit bedrag te verhogen.
Overigens is zij van mening dat hiermee een behoorlijke verbetering kan worden
gerealiseerd. Er wordt een proces gestart waarin de ontwikkelingen rond de
cliëntcontacttijd nauwgezet worden gevolgd. Op een bepaald moment kan
worden besloten om er meer geld voor uit te trekken, waar ook een dekking
tegenover zal moeten staan. Zij kan er in die zin noch inhoudelijk, noch in
financiële zin op vooruitlopen. Uitgangspunt is dat alle beschikbaar
gestelde middelen worden besteed ter verhoging van de cliëntcontacttijd.De bedrijfsvoering in sommige instellingen voor gezinsvoogdij zal efficiënter
moeten worden. Beperkte aanpassingen kunnen mogelijk tijdwinst voor de gezinsvoogden
opleveren. Bekeken wordt of door anderen binnen de instelling taken kunnen
worden uitgevoerd om het werk van de gezinsvoogd te verlichten, zodat deze
meer tijd voor de cliënt beschikbaar heeft. Begin 2001 is een quickscan
bij vijf instellingen uitgevoerd; op korte termijn zal een bedrijfsvoeringsonderzoek
bij alle 19 instellingen voor gezinsvoogdij plaatsvinden. Het gaat hierbij
niet om een kostprijsonderzoek. Eerst moet er meer inzicht in worden verkregen
wat nodig is voor een kwalitatief goede uitvoering van de maatregel, waartoe
normen zullen moeten worden geformuleerd. De pilots zullen in combinatie met
de resultaten van het bedrijfsonderzoek hiervoor de informatie verschaffen.
Weliswaar is de eerste tranche van 38 mln gulden gereserveerd
voor de verhoging van de cliëntcontacttijd, maar in het eerste jaar kan
dit bedrag niet geheel hieraan worden besteed. Daarom zal uit dat bedrag ook
de versterking van de juridische ondersteuning voor de gezinsvoogdij-instellingen
worden gefinancierd.In het veld wordt hard gewerkt aan het integreren van de uitvoering van
de justitiële jeugdbeschermingstaken in de bureaus jeugdzorg in het kader
van de Wet op de jeugdzorg. Gebleken is dat de provincies en de grootstedelijke
regio's specifiek behoefte hebben aan het verbeteren van deskundigheid op
het terrein van de uitvoering van de jeugdbeschermingstaken. De staatssecretaris
zal in de komende tijd hierin extra investeren. Zij beoogt als eerste aanzet
om in het voorjaar van 2002 in samenwerking met het IPO voorlichtingsbijeenkomsten
te organiseren voor de provincies en de grootstedelijke regio's. De provincies
zullen ook worden betrokken bij de uitvoering van het kwaliteitsverbeteringstraject
voor de gezinsvoogdij. De staatssecretaris staat een kwalitatief goede uitvoering
voor van de jeugdbeschermingstaken, ook binnen de context van de nieuwe bureaus
jeugdzorg. In het kader van «Leiding geven aan verandering» verlenen
de gezinsvoogden de hulpverlening niet zelf; zij coördineren en organiseren
de hulpverlening.Desgevraagd merkt zij op dat in sommige gezinssituaties altijd een OTS
wordt beëindigd op het moment dat de gezins- en opvoedingssituatie is
verbeterd. Er is in Nederland een vrij grote terughoudendheid om in te grijpen
in het gezag van ouders. Om die reden wordt ook nagedacht over lichtere maatregelen
dan de OTS die een effectieve hulpverlening mogelijk maken.Het Verwey Jonker-instituut heeft bij de evaluatie van de OTS de vraag
aan de orde gesteld of het huidige stelsel van de kinderbeschermingsmaatregelen
niet tot een zeer fundamentele bezinning moet leiden. De staatssecretaris
wil deze vraag niet uit de weg gaan en de gevolgen daarvan goed overdenken.
De onderzoeken naar de effectiviteit en de transgenerationaliteit van de OTS
zijn nagenoeg afgerond. Gelijktijdig hebben andere ontwikkelingen plaatsgevonden
waarbij vragen naar nieuwe kinderbeschermingsmaatregelen zijn neergelegd.
In het kader van de opvoedingsondersteuning is verzocht om meer justitiële
drang bij het opvoeden van kinderen te leggen. Dit is wellicht een nieuwe
lichtere kinderbeschermingsmaatregel; het vormt ook een onderdeel van het
project versterking aanpak jeugdcriminaliteit. Ook in het kader van de vernieuwing
van de pleegzorg wordt gezocht naar varianten en wordt gesproken over een
zorg- en een opvoedingsarrangement. De vraag is onder welke maatregel het
opvoedingsarrangement het beste tot zijn recht komt. Nog voor het kerstreces
zal de Kamer een brief ontvangen over de lichtere variant en over de pleegzorg.
In het kader van het project versterking aanpak jeugdcriminaliteit zal hierop
worden teruggekomen. Bij de evaluatie kan worden bekeken of er wetswijzigingen
nodig zijn. Gezocht wordt naar een maatregel tussen vrijwillige hulpverlening
en dwang in die minder vrijblijvend is, maar die ook niet de nadelen heeft
van een kinderbeschermingsmaatregel zoals de OTS.De Raad voor de kinderbescherming heeft na het verschijnen van het IBO-rapport
«Met raad en daad» niet stilgezeten. De aanzet voor de verzelfstandiging
van de raad is gegeven door de vorming van een hoofdkantoor en de herpositionering
van de raad binnen het ministerie van Justitie. Die herpositionering komt
de eenduidigheid, de effectiviteit van de sturing en de doelmatigheid ten
goede. Het in oktober 1999 door KPMG gestarte kostprijsonderzoek is in 2001
afgerond. In 2002 zal de raad voor het eerst de begroting en verantwoording
uitvoeren volgens de kostprijssystematiek. De raad is intensief bezig om de
uitkomsten van het onderzoek op de werkvloer bekend te maken en de bedrijfsvoering
in te richten conform de resultaten. Tevens is in 2000 een aantal projecten
gestart met het oog op de opleidingen en de technische voorbereiding van de
invoering van het baten-lastenstelsel. Over enkele jaren zal de raad een baten-lastendienst zijn. Er is uitdrukkelijk niet gekozen voor
een agentschap. De staatssecretaris gaat ervan uit dat de verschillende vestigingen
dezelfde werkwijze zullen volgen, waarbij zij aantekent dat het zonde zou
zijn als men het de vestigingen van de raad onmogelijk maakt om iets nieuws
te proberen.De raad werkt pas zeven maanden aan de hand van Normen 2000. De eerste
indruk is dat de implementatie zonder noemenswaardige knelpunten is verlopen.
Er is evenwel geen sprake van een statisch beleidskader. Het is mogelijk om
zo nodig tussentijds wijzigingen aan te brengen in het rapport. Aan het eind
van 2001 zal de staatssecretaris de eerste ervaringen met Normen 2000 van
medewerkers van de raad, de klachtencommissies en de partners van de raad
inventariseren, naar aanleiding waarvan Normen 2000 zal worden aangepast.
Inmiddels lijkt het erop dat een klein aantal onderwerpen aangepast moet worden.Een aantal onderdelen van het rapport heeft een voorlopige status. Bijvoorbeeld
de werkwijze inzake scheiding en omgang is tijdelijk, omdat er bij het vaststellen
van Normen 2000 nog geen duidelijkheid was over de uitkomsten van de experimenten-De
Ruiter inzake scheiding- en omgangsbemiddeling. Het rapport hierover is inmiddels
verschenen en aan de Kamer gezonden. De staatssecretaris zal begin 2002 een
standpunt innemen over de experimenten, dat invloed kan hebben op de werkwijze
van de raad, met name op de omgangsbemiddeling en -begeleiding. Voorts wordt
een onderzoek bij de raad uitgevoerd naar de kwaliteit van de raadsrapportages
inzake scheiding en omgang. Tevens wordt in dat onderzoek gekeken naar de
wijze waarop in de rapportages aandacht wordt besteed aan ontzeggingsgronden
zoals vastgelegd in het Burgerlijk Wetboek. Ook de uitkomsten daarvan moeten
worden verwerkt en zullen tegelijk met de standpuntbepaling op de experimenten-De
Ruiter aan de Kamer worden toegezonden. Overigens wordt de raad niet altijd
betrokken bij scheiding en omgangsbemiddeling, maar stelt hij alleen een onderzoek
in als de rechtbank hierom verzoekt. Als beide ouders verzoeken om bemiddeling,
is dat een taak voor de hulpverlening en niet voor de raad.In Normen 2000 wordt per categorie een indicatie gegeven van de verwachte
onderzoeksduur. Het betreft gemiddelde termijnen met een voorlopig karakter,
opdat burgers beter weten waar zij aan toe zijn. Ook de wachttijd en de administratieve
afhandeling moeten inzichtelijk worden gemaakt. Bovendien blijkt de spreiding
in doorlooptijden van onderzoeken zeer groot te zijn. Bij het verzelfstandigingstraject
van de raad hoort het kunnen sturen op output en transparantie in bedrijfsprocessen,
dus ook in doorlooptijden.De raad valt niet onder de inspectie jeugdhulpverlening en jeugdbescherming.
Er is dan ook geen onafhankelijke inspectie. In de Wet op de jeugdzorg is
opgenomen dat de inspectie wel een taak krijgt ten opzichte van de raad. Een
onafhankelijk oordeel in individuele zaken is mogelijk door klachtencommissies
en door de Nationale ombudsman. Sinds Normen 2000 wordt gehanteerd door de
raadsonderzoekers komen er niet meer klachten binnen over de raad. Het aantal
klachten in 2000 bedroeg 115 op 46 000 zaken. Als er klachten zijn over
de raad toetsen de klachtencommissies en de Nationale ombudsman aan de hand
van Normen 2000 of de juiste werkwijze is gevolgd. Naar aanleiding van het
wetsvoorstel inzake de advies- en meldpunten kindermishandeling (AMK) is de
staatssecretaris verplicht om de werkwijze van de raad ten aanzien van de
samenwerking met de AMK's te regelen bij AMvB. Bezien wordt in hoeverre andere
onderdelen van Normen 2000 in de AMvB voor de raad kunnen worden opgenomen.
In het kader van de Wet op de jeugdzorg kan ook de samenwerking tussen de
raad en de bureaus jeugdzorg in de AMvB worden geregeld. Daarbij komen onderdelen
van Normen 2000 te vervallen. Op de website van Justitie wordt de mogelijkheid
genoemd voor cliënten en externen om de raad aan te spreken
op de richtlijnen in Normen 2000.Naar aanleiding van de gesignaleerde knelpunten heeft de Raad voor de
kinderbescherming in overleg met de gezinsvoogdij-instellingen de afstemmingsprotocollen
aangescherpt en een checklist ontworpen en geïmplementeerd om de transparantie
van de toetsende taak te vergroten. De raad hoort minimaal acht weken voordat
de OTS/uithuisplaatsing afloopt van de beslissing rond de verlenging van de
OTS c.q. uithuisplaatsing. De raad en Vedivo hebben een projectplan opgesteld
om gezamenlijk beleid te ontwikkelen, hoe om te gaan met verzoeken om een
verderstrekkende maatregel. Zij ontwikkelen gezamenlijk een pedagogische visie.
Het plan behelst een onderzoek naar de in casuïstiek en beleidsstukken
gehanteerde pedagogische visie en/of ontwikkelingspsychologische oriëntaties.Naar aanleiding van opmerkingen over ondoorzichtige klachtenregelingen
en de wenselijkheid van een procedure voor bindend advies, bijvoorbeeld bij
de provinciale klachtencommissie, stelt de staatssecretaris voor om de evaluatie
van het klachtrecht in de jeugdhulp af te wachten en daarbij de mogelijkheid
van een bindend advies te betrekken. Eind december zal het evaluatierapport
inzake het klachtrecht in de jeugdhulpverlening in concept klaar zijn. Bij
deze evaluatie wordt gekeken naar de samenhang tussen de klachtenregelingen
binnen de jeugdhulpverlening en de jeugdbescherming en wordt de noodzaak bezien
van harmonisatie van de regelingen. Op basis daarvan kan tot besluitvorming
op dit punt worden overgegaan.Het is goed als de Raad voor de kinderbescherming meer proactief optreedt,
zoals in Maastricht bij de omgangsbegeleiding. Becijferd is dat landelijke
invoering van de begeleiding- en omgangsregeling ruim 5 mln gulden zal kosten.
Deze uitbreiding is gekoppeld aan de uitkomsten van de experimenten scheiding-
en omgangsbemiddeling. De raad beziet in hoeverre het bemiddelings- en begeleidingsaanbod
in een module kan worden ondergebracht. In het geval van terugplaatsing van
het kind naar de eigen ouders kunnen de pleegouders c.q. ouders zonder gezag
zich richten tot de bestuursrechter.Nadere gedachtewisselingDe heer Vos (VVD) begrijpt dat de staatssecretaris
zijn intentie deelt dat dit dossier een stap verder wordt gebracht. Hij spitst
dit toe op de rechtspositie van cliënten in de jeugdhulpverlening en
de Raad voor de kinderbescherming in brede zin. Hij wacht het evaluatierapport
in december af en gaat ervan uit dat de staatssecretaris er op korte termijn
een reactie op geeft. Het is van belang dat de effectiviteit van de OTS wordt
geëvalueerd en dat mogelijk een andere werkwijze wordt geïndiceerd
die meer is gericht op de situatie in het gezin, zodat eerder kan worden vastgesteld
of die situatie zal verbeteren dan wel of het kind uit huis moet worden geplaatst.De heer Vos heeft begrepen dat de communicatie tussen de raad en de samenwerkende
cliëntenorganisaties op het moment platligt en vraagt de staatssecretaris
om het initiatief te nemen om die communicatie te herstellen.Mevrouw Van Vliet (D66) constateert dat de
staatssecretaris in verband met «Met raad en daad» heeft toegezegd
dat vanaf 2003 alle arrondissementen dezelfde werkwijze volgen. Daarop
zal moeten worden getoetst in het belang van de cliënt en de gezinsvoogd.
Zij heeft begrip voor het voorstel om de evaluatie van Normen 2000 af te wachten.
Zij vraagt een toezegging dat in dat verband wordt bekeken of cliënten
daarvan afweten en, zo ja, waar zij die informatie vandaan halen en of zij
er daadwerkelijk iets mee hebben gedaan. Mevrouw Van Vliet deelt de aarzelingen van de staatssecretaris inzake
een fundamentele bezinning op het huidige stelsel van kinderbeschermingsmaatregelen.
Het lijkt haar beter om de resultaten van lopende onderzoeken aan te grijpen
voor een fundamentele discussie. Het onderzoek van het Verwey Jonker-instituut
gaat in dat opzicht een stap te ver, maar het denken hierover moet niet stilstaan.
Voor haar andere kritische kanttekeningen in het kader van de OTS-wetgeving
geldt echter niet dat pas op de plaats moet worden gemaakt. Zij vraagt een
stappenplan aan de hand waarvan de gesignaleerde knelpunten worden aangepakt
en eventuele wetswijzigingen worden doorgevoerd.Mevrouw Arib (PvdA) herhaalt haar vraag over
het gegeven dat gezinsvoogden eigenstandig beslissingen nemen zonder toetsing,
bijvoorbeeld door de kinderrechter. Voorts vraagt zij naar aanleiding van
het onderzoeksrapport en het jaarverslag van de inspectie een reactie op de
aanbevelingen om ouders te betrekken bij het opstellen van een behandelplan,
om de beslissingsbevoegdheden van de kinderrechter uit te breiden en om aan
minderjarigen vanaf 12 jaar een advocaat toe te voegen bij ingrijpende
beslissingen. Ook vraagt zij een reactie op haar vragen over een stappenplan,
over niet criminele OTS'ers met gedragsproblemen die wegens gebrek aan plaatsingsmogelijkheden
elders in een justitiële jeugdinrichting worden ondergebracht. Ten slotte
vraagt zij de staatssecretaris te reageren op het artikel in Perspectief van
de heer Oudejans die grote twijfels heeft over de effectiviteit van uithuisplaatsingen.Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA) schetst
dat het bij echtscheiding nogal eens voorkomt dat een van de ouders de omgangsregeling
frustreert en dat vervolgens die ouder, nadat de niet verzorgende ouder toch
de omgangsregeling geformaliseerd en in de praktijk gebracht wil hebben, naar
de Raad voor de kinderbescherming gaat om een wijziging te laten aanbrengen
in de omgangsregeling of zelfs het gezamenlijk gezag te doen beëindigen.
Dergelijke situaties zijn zeer frustrerend, terwijl de attitude van alle betrokkenen
zou moeten zijn dat het kind geen conflict heeft met een van beide ouders,
maar dat de ouders samen een conflict hebben. In Normen 2000 is onvoldoende
verwoord dat de norm moet zijn dat het kind met beide ouders een goede relatie
en omgang heeft. Het pleidooi voor een wettelijke regeling inzake omgangsbemiddeling
voor echtscheiding gaat weliswaar ver, maar is op zichzelf de moeite waard
om over na te denken.De staatssecretaris is het niet bekend dat
de communicatie tussen de Raad voor de kinderbescherming en de samenwerkende
cliëntenorganisaties platligt. Zij zal een en ander nagaan en indien
nodig de Kamer hierover informeren. Zij zegt toe dat bij de evaluatie van
Normen 2000 ook de bekendheid van cliënten hiermee wordt getoetst. Het
denken over de bezinning op kinderbeschermingsmaatregelen staat niet stil.
Aan het eind van 2001 zal in een brief worden uiteengezet welke stappen worden
gezet.De norm is dat ouders worden betrokken bij het opstellen van een behandelplan.
Uitgangspunt voor de raad is Normen 2000. De staatssecretaris zegt naar aanleiding
van de onderzoeken en het rapport van de inspectie toe dat secuur zal worden
bekeken hoe dit in de praktijk gebeurt, bijvoorbeeld bij de gezinsvoogdij-instellingen.
Wanneer een jongere wordt geplaatst in een gesloten justitiële inrichting,
krijgt hij of zij een advocaat toegevoegd in verband met het vrijheidsbeperkende
karakter van deze plaatsing. Aan een minderjarige kan in geval van een conflict
van belangen tussen het kind en de ouders een bijzonder curator, wat in veel
gevallen een advocaat is, worden toegewezen op grond van artikel 250 van Boek
1 BW. De staatssecretaris is voornemens een evaluatieonderzoek
te starten naar deze regeling van de bijzondere curator en de eigen rechtsingang
van de minderjarige.Zij onderschrijft dat een scheiding wenselijk is van kinderen die op basis
van een OTS en kinderen die wegens een strafbaar feit uit huis zijn geplaatst.
Maar omdat de invoering van een dergelijke scheiding op dit moment gevolgen
heeft voor de capaciteit, geeft zij er vooralsnog de voorkeur aan om de huidige
capaciteit optimaal te benutten. Dat is ook in het belang van het kind, omdat
het dan zo snel mogelijk kan worden geplaatst. Overigens wordt daarbij wel
degelijk bekeken welke instelling geschikt is voor een bepaald kind.De staatssecretaris zegt een schriftelijke reactie toe op het artikel
van de heer Oudejans. Zij deelt het uitgangspunt dat, als ouders bij scheiding
een conflict hebben, dit niet automatisch betekent dat het kind een conflict
heeft met een of beide ouders. Dit uitgangspunt zal worden betrokken bij de
eventuele wijziging evaluatie van Normen 2000.De voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,Swildens-RozendaalDe griffier van de vaste commissie voor Justitie,PeXNoot1Samenstelling: Leden: Swildens-Rozendaal (PvdA), voorzitter, Van de Camp
(CDA), Biesheuvel (CDA), Scheltema-de Nie (D66), Zijlstra (PvdA), Apostolou
(PvdA), Middel (PvdA), Van Heemst (PvdA), Dittrich (D66), ondervoorzitter,
Rabbae (GroenLinks), Van Oven (PvdA), Kamp (VVD), Rouvoet (ChristenUnie),
O.P.G. Vos (VVD), Passtoors (VVD), Van Wijmen (CDA), De Wit (SP), Ross-van
Dorp (CDA), Niederer (VVD), Nicolaï (VVD), Halsema (GroenLinks) Weekers
(VVD), Van der Staaij (SGP) en Wijn (CDA).Plv. leden: Wagenaar (PvdA), Balkenende (CDA), Cörüz (CDA),
Van Vliet (D66), Duijkers (PvdA), Kuijper (PvdA), Albayrak (PvdA), Barth (PvdA),
Hoekema (D66), Karimi (GroenLinks), Santi (PvdA), Luchtenveld (VVD), Slob
(ChristenUnie), Van den Doel (VVD), Rijpstra (VVD), Rietkerk (CDA), Marijnissen
(SP), Buijs (CDA), Van Baalen (VVD), Van Blerck-Woerdman (VVD), De Vries (VVD),
Van Walsem (D66), De Pater-van der Meer (CDA) en Arib (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28000-VI-51.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl