Tabaksbeleid; Brief regering; Actieplan tabaksontmoediging 2010
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST139845
 2009-2010
 
 32 011
 Tabaksbeleid
 
 
 
 
 Nr. 
 5
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 14 januari 2010
 Aanleiding
 Het Astma Fonds, de Nederlandse Hartstichting, KWF Kankerbestrijding en
de (toenmalige) minister van VWS hebben in 2005 gezamenlijk het Nationaal
Programma Tabaksontmoediging 2006–2010 (NPT) opgesteld. Het NPT beschrijft
de gevolgen van het tabaksgebruik en effectieve maatregelen om het tabaksgebruik
verder te laten dalen. Op basis van dit nationale programma stellen de partijen
ieder jaar een gezamenlijk actieplan op met concrete maatregelen voor dat
jaar. Toegezegd is dat u deze jaarlijkse actieplannen zult ontvangen en dat
u via voortgangsrapportages over de afgelopen periode zult worden geïnformeerd.
 
 Met deze brief bied ik u mede namens het Astma Fonds, de Nederlandse Hartstichting
en KWF Kankerbestrijding het actieplan 2010 aan en informeer ik u over de
voortgang van het actieplan 2008. Over de voortgang van het actieplan 2009
wordt u te zijner tijd geïnformeerd. 
 Actieplan 2010
 Het Actieplan 2010 is het laatste actieplan van het Nationaal Programma
Tabaksontmoediging. In 2010 worden enkele wettelijke maatregelen aangepast
en worden diverse acties ondernomen om stoppen met roken te stimuleren en
om te voorkomen dat jongeren beginnen met roken.
 1. Wijziging Besluit rookvrije werkplek met als doel een gelijkluidende
verplichting voor alle horeca-inrichtingen (met en zonder personeel) en aanpassing
van de Tabakswet. Het betreft een wetsvoorstel tot wijziging van de artikelen
10, 11 en 11a. Na akkoord van de ministerraad zal het wetsvoorstel naar de
Raad van State worden gestuurd en vervolgens aan het Parlement.
 2. In het voorjaar van 2010 zal het second opinion-onderzoek van de Commissie
van Toezicht van het RIVM en TNO over omgevingstabaksrook en alternatieven
voor rookruimten klaar zijn. Ik zal op basis van dit onderzoek
besluiten over de mogelijkheid van alternatieven voor rookruimten en de mogelijkheid
voor het ontwikkelen van een afdoende certificeringssysteem.
 3. Via het Partnership Stop met Roken en het basisaanbod stoppen met roken
in de zorg worden zorgverleners gestimuleerd om stopadviezen en stopondersteuning
te bieden. In 2010 zal de Zorgmodule Stoppen met roken door het Partnership
worden verspreid onder zorgverleners, verzekeraars, patiënten en toezichthouders.
De Zorgmodule beschrijft de zorg, de bijpassende organisatie en de prestatie-indicatoren
voor stoppen met roken.
 4. KWF Kankerbestrijding stelt € 140 000, het Astma Fonds € 20 000
en de Nederlandse Hartstichting € 40 000 beschikbaar voor de
ondersteuning van zorgprofessionals en zorgverzekeraars, met als doel het
bevorderen van goede zorgafspraken over begeleiding bij stoppen met roken.
 5. KWF stelt € 600 000 beschikbaar voor stoppen met roken
campagnes, waaronder een stoppen met rokencampagne rond de jaarwisseling 2010/2011,
om rokers te stimuleren te stoppen met roken en daarbij gebruik te maken van
gratis hulp en ondersteuning. Indien mogelijk zal worden samengewerkt met
de massamediale Stoppen met roken campagne van VWS (zie 8) die aan het einde
van 2010 zal worden uitgevoerd.
 6. De Nederlandse Hartstichting en het Astma Fonds willen investeren in
stopondersteuning bij bedrijven. De Nederlandse Hartstichting stelt voor de
ontwikkeling van een plan € 30 000 beschikbaar en voor de uitvoering € 180 000.
 7. Het Astma Fonds zal met zijn project Rookvrije Schoolpleinen aanhaken
bij de Actie Tegengif (de jaarlijkse klassikale niet-roken wedstrijd van STIVORO).
Het Astma Fonds stelt hier € 35 000 voor beschikbaar.
 8. Eind 2010 zal een massamediale Stoppen met roken campagne plaatsvinden.
Hiervoor stel ik € 1 mln. beschikbaar. De campagne zal rokers met
een stopintentie erop wijzen dat begeleiding bij stoppen met roken de kans
op succes vergroot.
 9. In 2010 (en 2011) zal een opvoedingsondersteuningscampagne plaatsvinden.
Vanaf 2010 zal thematische samenwerking worden gezocht met de opvoedingsondersteuning
voor alcohol en cannabis. De campagne is niet alleen massamediaal: inmiddels
is ook een informatiepakket voor het organiseren van een ouderbijeenkomst
en een e-learningprogramma over roken en opvoeding ontwikkeld, die in 2010
onder andere via de Centra voor Jeugd en Gezin zullen worden uitgevoerd.
 10. De opvoedingsondersteuningscampagne richt zich op de ouders. Daarnaast
zal een jongerencampagne gevoerd worden die zich rechtstreeks op de jongeren
richt, om de weerbaarheid van jongeren te verhogen en de sociale norm van
niet-roken (en niet-drinken of blowen) te versterken. Via ZonMw stelt de minister
voor Jeugd en Gezin hiervoor geld beschikbaar. Ook hier zal thematische samenwerking
met het Trimbos Instituut plaatsvinden voor een gecombineerde campagne over
middelengebruik, inclusief roken.
 11. In 2010 zullen net als in voorgaande jaren diverse activiteiten door
STIVORO worden uitgevoerd, zoals onderzoeken naar de rookprevalentie onder
jongeren en volwassenen, voorlichting over (stoppen met) roken, educatie en
voorlichting op scholen, voorlichting via diverse mediairs, waaronder de jeugdgezondheidszorg,
om bijvoorbeeld meeroken door kinderen tegen te gaan, ondersteuning van (de
professionalisering) van de lokale gezondheidszorg op dit terrein en ondersteuning
van rokers die willen stoppen (Advies op Maat, Hulpmiddelenwijzer, telefonische
counseling). De gezondheidsfondsen en VWS stellen daarvoor ieder € 525 000
beschikbaar. VWS stelt daarnaast structureel € 450 000
per jaar beschikbaar voor trendonderzoek naar rookprevalentie. Op projectbasis
financiert VWS de ondersteuning van regionale gezondheidsorganisaties, de
basisvoorlichting aan jongeren, het project Rookvrij Opgroeien en het Informatiepunt
Roken en de Wet. In totaal stel ik hiervoor € 1,2 mln. beschikbaar
in 2010.
 Voortgangsrapportage 2008
 In het Actieplan 2008 waren diverse acties aangekondigd op het gebied
van tabaksontmoediging. Hieronder geef ik een overzicht van de acties en inzicht
in de voortgang hiervan.
 Per 1 juli 2008 zijn de sectoren horeca, kunst/cultuur en sport rookvrij
geworden. Over de effecten van deze maatregel heb ik u onlangs de rapportage «Eén
jaar rookvrije horeca» gestuurd, met het evaluatieonderzoek van Regioplan
Beleidsonderzoek. Daarin is uitgebreid ingegaan op de effecten voor de volksgezondheid,
naleving en handhaving en de economische effecten. In deze voortgangsrapportage
zal ik daarom niet meer apart ingaan op dit onderwerp.
 Invoeringscampagne
 In 2008 heeft een invoeringscampagne plaatsgevonden om iedereen zo goed
mogelijk te informeren over de rookvrije horeca, kunst/cultuur en sport. Uit
het campagne-effectonderzoek bleek dat het bereik van de campagne zeer hoog
was (95% onder het algemene publiek en 97% van de rokers). De
bekendheid met de invoering van de rookvrije horeca was na de campagne 100%.
De campagne werd met name duidelijk gevonden. Het percentage onder het algemeen
publiek dat positief staat tegenover een rookvrije horeca (51%) is
door de campagne niet toegenomen. De waardering van de campagne was onder
rokers lager dan onder niet-rokers. Onder de rokers bleef 63%
tegen de invoering van een rookvrije horeca.
 Om direct na de invoering van de rookvrije horeca goed toezicht te kunnen
houden, is de capaciteit van de Voedsel en Warenautoriteit in 2008 uitgebreid.
 Accijns op tabaksproducten verhoogd
 Per 1 juli 2008 is de accijns op tabaksproducten verhoogd (Belastingplan
2008). Voor sigaretten was de accijnsverhoging € 0,29 per pakje
van 20 sigaretten. Het prijseffect, inclusief BTW, was € 0,35 per
pakje van 20 sigaretten. Voor shag was de accijnsverhoging € 0,46
per pakje van 50 gram shag; prijseffect (inclusief BTW) € 0,54 per
pakje. Vooral jongeren en mensen uit de lagere inkomensgroepen zijn gevoelig
voor accijnsverhogingen. Beide groepen zijn speerpunt in het gezondheidsbeleid
van het kabinet.
 De prijzen van tabaksproducten zijn in Nederland redelijk gelijklopend
met die in de landen om ons heen.
 Grote massamediale stopcampagne
 Samen met de drie fondsen is in 2008 een grote massamediale stopcampagne
gevoerd, gericht op het zoveel mogelijk ondersteunen van rokers die willen
stoppen zodat de slaagkans toeneemt. De «In iedere roker zit een stopper»-campagne
had drie doelen: een bereik bij de doelgroep van minstens 80%, minstens
0,7 miljoen stoppogingen en een succespercentage van minstens 12% na één
jaar. Alle doelen zijn ruimschoots gehaald. Het bereik bij de doelgroep was
88%; er zijn tussen de 1,1 en 1,4 miljoen stoppogingen gedaan en het
succespercentage na één jaar is naar schatting ongeveer 25%.
 Proefimplementatie vergoeden stoppen met roken
 De proefimplementatie «versterking ondersteuning bij stoppen met
roken» is in 2008 uitgevoerd. De randvoorwaarden, knelpunten en kosten
van het vergoeden van ondersteuning bij stoppen met roken zijn in kaart gebracht.
Deze proefimplementatie is uitgevoerd door Regioplan Beleidsonderzoek, in
samenwerking met Agis Zorgverzekeringen. Op basis van de uitkomsten van de
proef kan worden geconcludeerd dat het vergoeden van effectieve ondersteuning
bij stoppen met roken leidt tot een toename in het gebruik van deze ondersteuning
(ruim twee keer zo vaak) en dat vergroot het succes van de stoppoging. Ruim
33% van de respondenten heeft bij de eindmeting na een half jaar aangegeven
dat men is gestopt met roken. Cliënten maken vooral gebruik van ondersteuning
verzorgd door de praktijkondersteuner bij de huisarts (POH’er), nicotinepleister
en farmacologische ondersteuning (bupropion en varenicline).
 Resultaten over 2008 in het kort:
 • Voor het eerst in vier jaar is weer een daling van het aantal rokers
opgetreden: van 28% naar 27%. Dat betekent 135 000 minder
rokers, waarvan anders 50% op enig moment zou zijn overleden als gevolg
van roken.
 • Een daling van het roken onder de jeugd van 10–19 jaar van
24% naar 21%. Dat zijn 60 000 minder rokende jongeren.
Die daling is naar verwachting blijvend, want deze is in belangrijke mate
veroorzaakt door de rookvrije horeca en de accijnsverhoging.
 • Het percentage kinderen (0–4) jaar dat meerookt is in 2008
verder gedaald van 18% naar 16%.
 • Zorgverleners adviseren patiënten/cliënten vaker om te
stoppen met roken: gemiddeld 26 keer per 4 weken in 2008 versus 22 keer in
2007.
 
 De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
 A. Klink