Regels voor het financieel toezicht op de landen Curaçao en Sint Maarten (Rijkswet financieel toezicht Curaçao en Sint Maarten); Verslag van de Staten van de Nederlandse Antillen
Staten-Generaal — Kamerstuk Verslag (nader, tweede nader etc.)
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST137271
 2009-2010
 
 32 026 
 (
 R1888
 )
 Regels voor het financieel toezicht op de landen Curaçao en Sint
Maarten (Rijkswet financieel toezicht Curaçao en Sint Maarten)
 
 
 
 
 Nr. 
 5
 VERSLAG VAN DE STATEN VAN DE NEDERLANDSE ANTILLEN
 Vastgesteld 18 november 2009
 De bespreking van de onderhavige ontwerp-rijkswet heeft dezerzijds aanleiding
gegeven tot het maken van de navolgende op- en aanmerkingen.
 
 De Forsa Korsou-fractie merkt op dat het onderhavige ontwerp de afspraken
die uit de onderhandelingen tussen de Regering van de Nederlandse Antillen
en Nederland voortvloeiden en de uitwerking daarvan, bevat. Deze fractie stelt
voorop dat vooral voor de wetsgeschiedenis het van groot belang is dat hetgeen
zij thans naar voren brengt zo nauwkeurig mogelijk in het verslag wordt verwoord.
 Volgens deze fractie heeft zij in het verleden meerdere malen het eigen
standpunt over de onderhavige ontwerp-regeling bekend gemaakt. Ten stelligste
ontkent deze fractie de ponering dat zij zich tegen het voorliggende ontwerp
verzet omdat zij het niet eens zou zijn met uitoefening van controle. Met
het oog op de volledigheid wil deze fractie alle misvattingen uit de wereld
helpen en haar standpunt onderschrijven door te stellen dat deze fractie nimmer
bezwaar heeft gehad tegen eventuele uitoefening van controle.
 Sterker nog, de Forsa Korsou-fractie zegt steeds te hebben aangegeven
dat rigoureuze controle moet worden geïntroduceerd. Invoering van doelmatige
sancties en een eventuele persoonlijke aansprakelijkheid voor bestuurders
mogen niet uitgesloten zijn, aldus deze fractie.
 Eveneens zou de Forsa Korsou-fractie naar haar zeggen herhaaldelijk,doch
tevergeefs, om versterking van de controle-organen die in onze Staatsregeling
verankerd zijn, hebben verzocht.
 Vervolgens voert deze fractie aan dat de vragen die centraal staan wanneer
men controle wil institutionaliseren, de volgende zijn:
 • hoe wordt invulling gegeven aan de controle en
 • door wie wordt de controle uitgeoefend.
 De aan het woord zijnde fractie geeft te kennen dat het bezwaar tegen
het voorliggende ontwerp zuiver en alleen te maken heeft met de wijze waarop
vorm is gegeven aan de gemaakte afspraken, nl. de inhoud van het ontwerp.
De door de Regering gemaakte afspraken c.q. bereikte overeenstemmingen stroken
niet met afspraken en/of overeenstemmingen die een toekomstig land dat voor
meer autonomie heeft gekozen, zou maken en/of zou willen bereiken, aldus deze
fractie. De bereikte consensus heeft tot gevolg dat de begrotingsautoriteit
van het land uit handen wordt gegeven, voert deze fractie aan. Hoewel zij
voorstander is van controle-uitoefening, kan deze nimmer behelzen dat de bevoegdheid
van de begrotingsautoriteit van het land wordt uitgehold, voert deze fractie
met de nodige klem aan.
 Evenzeer is de fractie de mening toegedaan dat het onderhavige ontwerp
in strijd is met de Staatsregeling van de Nederlandse Antillen. De Staatsregeling
schrijft uitdrukkelijk voor welke de controle-organen zijn, voert deze fractie
verder aan. Evenzo is de Forsa Korsou-fractie van mening dat het budgetrecht
van de Staten wordt aangetast. In het onderhavige ontwerp neemt het College
financieel toezicht voor een belangrijk gedeelte de rol van de volksvertegenwoordiging
over. Ondanks het feit dat de bevolking haar vertegenwoordigers kiest, hebben
de Staten over de financiën van het land geen zeggenschap, aldus deze
fractie. In ieder geval ligt het laatste woord niet meer bij de volksvertegenwoordiging
doch bij het College.
 De Forsa Korsou-fractie is verder van mening dat controle wel degelijk
door de (ei)landelijke controle-organen, de Algemene Rekenkamer en de SOAB,
kan worden uitgeoefend; de nodige wijzigingen c.q. aanpassingen kunnen altijd
nog worden aangebracht. Verder is een begrotingskamer ook niet uit te sluiten,
meent deze fractie. Uitgangspunt dient te zijn dat controle door eigen daartoe
bestemde organen moet kunnen worden uitgeoefend, stelt deze fractie. Zo is
de fractie de mening toegedaan dat de Algemene Rekenkamer versterkt dient
te worden in plaats van dat een nieuw orgaan in het leven wordt geroepen.
Tegen een eventuele versterking van de Algemene Rekenkamer met dezelfde personen
die zitting zullen hebben in het college of een eventuele versterking van
de Kamer met gebruikmaking van de faciliteiten van de Nederlandse Algemene
Rekenkamer, zegt de aan het woord zijnde fractie geen bezwaren te hebben.
In tegenstelling tot hetgeen het onderhavige ontwerp voorstelt, zegt de Forsa
Korsou-fractie bezwaren te hebben tegen instelling bij consensusrijkswet van
een nieuw controle orgaan, welke ook ex art. 51 van het Statuut in een algemene
maatregel van rijksbestuur geregeld had kunnen worden.
 Verder haalt de Forsa Korsou-fractie aan dat de financiële normen
voor de begroting in artikel 15 zijn neergelegd. Volgens deze fractie bevat
dit artikel geen nieuwigheid, het omvat algemene normen ter voldoening aan
de basisregels van een volledige, ordelijke en controleerbare begroting. Deze
fractie vraagt zich af hoe het komt dat de Regering in de loop der tijd niet
aan deze normen heeft kunnen voldoen. Als regeerders hoort men o.a. grenzen
te kunnen aangeven voor geldleningen en voor een evenwichtige begroting en
naleving van de financiële normen zorg te dragen, merkt deze fractie
evenzo op. Per slot van rekening gaat het om dezelfde gulden financieringsregels
die altijd hebben gegolden, merkt de Forsa Korsou-fractie eveneens op. Bovendien
is naleving van de norm voor een sluitende gewone dienst en de rentelastnorm
een vereiste, oppert de aan het woord zijnde fractie. Dat bestuurders aan
derden de ruimte openlaten om regels zoals vervat in artikel 15 voor hen te
stellen en om ook de naleving ervan te bewaken, geeft blijk van een brevet
van onvermogen, concludeert deze fractie. Uit relevante en officiële
documenten blijkt dat de overheidsschulden over de periode 1993–2005,
de periode waarin de onderhandelingen hebben plaatsgevonden, driemaal zo groot
zijn geworden. Het gevolg is nu dat de bevolking gebukt onder schaamte de
financiële autoriteit van het land moet overdragen aan derden, argumenteert
deze fractie. Naar het zeggen van de Forsa Korsou-fractie hebben regeringen
de laatste jaren successievelijk bewezen dat zij niet over begrotingsdiscipline
beschikken.
 Voorts is de Forsa Korsou-fractie de mening toegedaan dat de slotverklaring
welke de grondslag vormt voor dit ontwerp voor wat het onderdeel financiën
betreft, een zeer ingrijpende passage bevat, nl. de verplichting die
Nederland het eilandgebied Curaçao heeft opgelegd om de schulden van
de Nederlandse Antillen op zich te nemen. Pas na de schuldovername door het
eilandgebied Curaçao kwam Nederland tot afspraken m.b.t. de schuldsanering;
deze handelwijze is volgens deze fractie afkeurenswaardig.
 De Forsa Korsou-fractie brengt verder naar voren dat de onderhandelingstechniek
ons leert dat bij de aanvang van de onderhandeling een referentiekader aanwezig
moet zijn, wil men succes boeken. In dit specifieke geval had een eventuele
wens van het toekomstige land om na verloop van tijd, kan het zijn bijvoorbeeld
over 50 jaar, onafhankelijk te worden, als uitgangspunt moeten zijn geweest,
brengt deze fractie voorts naar voren. Uitgaande van dat uitgangspunt, bestaan
dan alleen maar twee opties, nl. dat wat men aan autonomie heeft, behouden
wordt, of dat men er meer autonomie bij krijgt. Men zou als gevolg van de
onderhandeling in ieder geval nimmer minder autonomie moeten krijgen, vindt
deze fractie.
 Op pagina 17 van de Memorie van Toelichting staat dat beoogd wordt zeker
te stellen dat in de Nederlandse Antillen en de eilandgebieden Curaçao
en Sint Maarten, regelgeving van toepassing is op het gebied van corporate
governance die voldoet aan internationaal aanvaarde normen.
 In tegenstelling hiertoe wordt thans overeengekomen dat het toezicht hierop
aan derden wordt weggegeven, klaagt deze fractie.
 V.w.b. de beëindiging van het financieel toezicht opgenomen in artikel
33, vindt deze fractie dat de formulering aangeeft dat het toezicht niet van
tijdelijke aard is. In artikel 33, zevende lid, staat vermeld dat er een evaluatiecommissie
wordt ingesteld. Vermeldenswaardig is dat de commissie door de Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties wordt ingesteld. Gezien de samenstelling
van deze commissie staat het resultaat van de evaluatie van meet af aan vast,
zegt deze fractie; het is voor deze fractie te voorzien dat het toezicht na
het verstrijken van de eerste vijf jaar telkens met drie jaar wordt verlengd.
 M.b.t. artikel 38, tweede lid, van het Statuut dat de grondslag vormt
voor deze consensusrijkswet, kaart de Forsa Korsou-fractie aan, dat de wetgever
de mist is ingegaan. Naar haar zeggen is de essentie van een consensusrijkswet
dat men tot samenwerking komt en dat het nimmer gaat om overdracht van bevoegdheden.
Deze fractie voert aan dat zij steeds naar voren heeft gebracht dat wanneer
het om samenwerking gaat, het veel beter is om gebruik te maken van een lichtere
samenwerkingsvorm, bv. een afspraak zonder wettelijke status dan wel een akkoord
of een protocol in plaats van zijn toevlucht te zoeken in een zeer ingrijpende
samenwerkingsvorm zoals een concensusrijks-wet.
 
 De MAN-fractie brengt naar voren dat begrotingsdiscipline, financiële
normen en een evenwichtige begroting bij haar heel hoog in het vaandel staan;
het actieplan regeerprogramma 2006 van deze fractie getuigt hier namelijk
van. Deze fractie vindt financiële aspecten van het land even belangrijk
en zwaarwegend als de aspecten van de staatkundige structuur (emancipatorische
aspect) van het Land. Zij vindt eveneens dat ook het toekomstige land Curaçao
de weg van zelfrespect die elk zichzelf respecterend land voor ogen heeft,
zou moeten volgen, teneinde zo min mogelijk afhankelijk te zijn van andere
landen. In het licht daarvan heeft deze fractie zich gedurende gevoerde discussies
over de instelling van het College financieel toezicht zeer kritisch opgesteld.
Instelling van een orgaan zoals deze betekent in feite het creëren van
een supranationaal orgaan; een orgaan dat hoger staat dan het bestuur van
een land, oppert de MAN-fractie.
 Gezien de taken en bevoegdheden van het College komt de aan het woord
zijnde fractie tot de conclusie dat genoemd College niet als een overheidsorgaan
kan worden beschouwd. De taken en bevoegdheden die het College aan het onderhavige
ontwerp ontleent, druisen in tegen de aan de Staatsregeling ontleende bevoegdheden
van de Staten. Begrijpelijkerwijs vormt dit een belemmering voor
de uitvoering van genoemde staatsrechtelijke bevoegdheden. Besluiten van het
College kunnen/mogen nimmer voorwaarden bevatten die aan de volksvertegenwoordiging
kunnen worden gesteld, zegt deze fractie. Echter, in het onderhavige ontwerp
is nergens opgenomen dat de Staten invloed kunnen uitoefenen op de werkzaamheden
van bedoeld College.
 De MAN-fractie is eveneens van mening dat met invoering van de onderhavige
rijkswet, artikel 51 van het Statuut operationeel is gemaakt teneinde de Koninkrijksregering,
zomede de Nederlandse Regering, de kans te bieden om naar goeddunken zich
te mengen in de interne aangelegenheden van ons land. Deze fractie zegt de
handelwijze van de huidige Regering te betreuren daar door hieraan mee te
werken, aan de autonomie van het land wordt getornd. Wat de situatie nog erger
maakt is, dat de grondslag voor het onderhavige ontwerp noch in het ontwerp
zelf, noch in de Memorie van Toelichting, terug te vinden is. Steeds wordt
er in de ontwerp-regeling gesteld dat er conform afspraken wordt gehandeld,
merkt deze fractie op. Het is volgens deze fractie alom bekend dat een bepaalde
commissie indertijd aan de Regering heeft geadviseerd om zo min mogelijk aangelegenheden
op koninkrijksniveau te regelen, om te voorkomen dat het bestaande democratisch
deficit wordt verscherpt, aldus deze fractie.
 Het lijdt geen twijfel dat deze fractie onder deze omstandigheden zich
in het onderhavige ontwerp nimmer kan vinden; het is volgens deze fractie
een overbodig wetvoorstel dat de autonomie en de emancipatie van het land
inperkt, c.q. belemmert.
 Overigens zijn tijdens de vele discussies die over o.a. financiële
normen, begrotings-discipline en een evenwichtige begroting op eilandelijk
niveau werden gevoerd, allemaal zaken die door onze eigen controle-organen
zelf kunnen worden aangepakt, ter tafel gekomen; een voorbeeld hiervan is
het voorstel om een begrotingskamer te introduceren. Verder is er op eilandelijk
niveau een commissie ingesteld, die met voorstellen zal moeten komen hoe de
problematiek aan te pakken.
 Heel bewust van het bestaande democratisch deficit wordt een College financieel
toezicht bij consensusrijkswet ingesteld, waardoor het deficit verder wordt
verscherpt, geeft de MAN-fractie aan. Ter ondersteuning van deze stelling
wenst deze fractie te verwijzen naar artikel twee van het onderhavige ontwerp
waarin de inrichting en de rechtspositie van het College wordt geregeld. Het
gaat om een supranationaal orgaan dat boven alle landsorganen komt te staan,
waarbij bevoegdheden zijn toebedeeld waarover niet eens de Staten als volksvertegenwoordiging
beschikken, merkt deze fractie evenzo op. Daar komt nog bij dat het College
uit vier leden bestaat, waarvan twee leden door de Koninkrijksministerraad
worden benoemd, voegt deze fractie verder aan toe. De MAN-fractie zou graag
willen weten hoe het lid benoemd door Sint Maarten zich zal opstellen wanneer
er gestemd dient te worden over een aangelegenheid die het land Curaçao
aangaat en hoe het lid benoemd door Curaçao zich zal opstellen wanneer
het gaat om aangelegenheden die het land Sint Maarten aangaan.
 De aan het woord zijnde fractie merkt voorts op dat de formulering van
dit wetsvoorstel van een gebrek aan respect voor het College der Staten getuigt.
In o.a. artikel 4, derde lid, is te lezen aan wie het College desgevraagd
inlichtingen over zijn werkzaamheden verstrekt; de Staten komen in deze opsomming
niet voor. Naast het democratische deficit dat met invoering van dit wetsontwerp
wordt onderschreven, blijkt ook dat de Staten geen gesprekspartner zijn van
het College, aldus de MAN-fractie.
 Op pagina 3 van de Memorie van Toelichting, onder paragraaf 3.1, «Bevoegdheden»,
staat dat het uit deskundigen samengestelde College een signalerende en adviserende
rol heeft, haalt de MAN-fractie aan. De fractie is van mening dat het College,
in tegenstelling tot hetgeen in de Memorie van Toelichting staat geschreven,
een veel ingrijpender rol heeft, aangezien artikel 13 de mogelijkheid
creëert dat het College de raad van ministers van het Koninkrijk kan
aanbevelen om in te grijpen als ondanks signaleren en adviseren naar het oordeel
van het College, van een afwijking van zijn advies blijkt. Het College heeft
naar de mening van deze fractie een stok achter de deur om het Land te dwingen
rekening te houden met zijn advies. Wordt er geen rekening mee gehouden dan
adviseert het College de raad van ministers van het Koninkrijk met gevolg
dat een aanwijzing wordt gegeven, argumenteert deze fractie. Gezien de samenstelling
van het College zullen de twee door het Koninkrijk benoemde leden steeds gelijk
krijgen, argumenteert deze fractie. Gaarne zou deze fractie willen weten wat
zulk een aanwijzing zoals vermeld in artikel 13, kan behelzen.
 Verder haalt deze fractie aan dat artikel 8, tweede lid, de besturen verplicht
tot het aan het College te allen tijde verlenen van toegang tot dan wel inzage
in alle goederen, administraties, documenten en andere informatiedragers.
De MAN-fractie merkt op dat deze bevoegdheid veel verder gaat dan de bevoegdheden
die aan de volksvertegenwoordigers toekomen. Daarom zou deze fractie graag
willen vernemen wat de aanleiding is voor de toekenning van een bevoegdheid
aan het College die aan de volksvertegenwoordigers niet toekomt. Daarbij merkt
deze fractie op dat zij het met de Raad van Advies eens is dat de in dit artikellid
opgelegde verplichting tot toegang en inzage, evenals in het eerste lid, beperkt
moet worden tot de gevallen waarin het College de toegang dan wel inzage nodig
acht voor de uitoefening van zijn taken.
 Evenwel kaart de MAN-fractie aan dat er een discrepantie bestaat tussen
artikel 82, vijfde lid, van het concept van de Staatsregeling van het toekomstige
Land Curaçao en artikel 15 van het onderhavige ontwerp. Ten overvloede
merkt deze fractie voorts op dat zij het toejuicht dat de financiële
normen voor de begroting die voor een evenwichtige begroting en begrotings-discipline
zorgen, in de zoëven aangehaalde concept-Staatsregeling zijn opgenomen.
De fractie betreurt het aan de andere kant dat dezelfde aspecten die reeds
in bedoelde concept-Staatsregeling zijn geregeld, ook in het onderhavige ontwerp
geregeld worden, doch vanuit een ander perspectief. Volgens deze fractie heeft
het onderhavige ontwerp dat het financiële toezicht op Curaçao
en Sint Maarten regelt, geen rekening gehouden met het feit dat in artikel
82, vijfde lid, van de concept-Staatsregeling van het Land Curaçao
uitgegaan wordt van een begroting voor een á twee jaar. Deze fractie
zou dan graag willen vernemen welke van deze twee regelingen de financiële
normen voor begrotingen van het Land Curaçao bepaalt.
 Verder wijst de MAN-fractie op de eerste volzin van het tweede lid van
artikel 20.
 Aangezien de Memorie van Toelichting geen duidelijkheid schept, zou deze
fractie graag een nadere uitleg willen ontvangen over hetgeen hiermee wordt
bedoeld. Nogmaals wenst de fractie te beklemtonen, dat de ondertoon van het
voorliggend ontwerp de indruk wekt dat de Staten worden geminacht, welk gevoel
van minachting o.a. in artikel 20, tiende lid, tot uitdrukking komt, aldus
de aan het woord zijnde fractie. Genoemd artikellid geeft blijk van het feit
dat ook de Staten onder curatele zijn gesteld, aangezien ook beslissingen
genomen door de Staten, teruggedraaid kunnen worden, voert deze fractie eveneens
aan.
 Deze fractie zegt verder onder de indruk te zijn dat het ontwerp overhaastig
is ontworpen; een aantal zaken is naar de mening van deze fractie niet goed
doordacht of er is onvoldoende rekening gehouden met de ontwikkeling van de
landen. Overigens zijn naar het zeggen van deze fractie fouten in dit wetsontwerp
binnengeslopen. Zij voert als voorbeeld aan artikel 21, tweede lid, waarin
melding wordt gemaakt van artikel 19, zevende en achtste lid. Laatstgenoemde
artikelleden bestaan niet, merkt zij volledigheidshalve op.
 Uitgaande van hetgeen in artikel 2, elfde lid, tweede volzin, en in artikel
21, vierde lid, tweede volzin, wordt geregeld, lijkt het alsof dit document
een instructie c.q. handleiding is voor de nieuwe landen, brengt deze fractie
voorts naar voren.
 M.b.t. artikel 21, vierde lid, wil deze fractie weten op welke wijze en
door wie aangegeven wordt welke de «incidentele gevallen» zijn.
 Evenzo wil de MAN-fractie aandacht vragen voor het gekozen «System
of National Accounts», in artikel 24,eerste lid. Voor zover deze fractie
zich heeft laten informeren worden wereldwijd, in negatieve zin, discussies
gevoerd over dit systeem en over het feit dat vele landen dit systeem niet
gebruiken. Landen zoals Frankrijk en de Verenigde Staten hebben ervoor gekozen
om dit systeem niet te gebruiken omdat zij het systeem uit het oogpunt van
nauwkeurigheid, niet geschikt achten om de financiën van het land te
organiseren, aldus deze fractie. Daarom vindt deze fractie dat de Staten zichzelf
zullen moeten afvragen of het gekozen systeem de belangen van de overzeese
landen dan wel die van Nederland dienen.
 De MAN-fractie merkt ook op dat het onderhavige ontwerp veel ruimte open
laat voor beinvloeding door Nederland, aangezien artikel 24, eerste lid, de
adviserende rol in deze toebedeelt aan het Centraal Bureau voor de Statistiek
Nederland. Deze fractie vraagt zich af of genoemd bureau in staat zal zijn
om zonder vooroordeel enig advies te geven. De MAN-fractie zegt het niet mee
eens te zijn dat het toekomstige Land Curaçao o.g.v. genoemd artikel
gedwongen wordt om gebruik te maken van een Nederlandse instantie.
 M.b.t. de artikelen 26 en 27 die betrekking hebben op de beroepsprocedure
is de MAN-fractie van mening dat de termijnen te lang zijn. Zij zou graag
willen weten wat er zal gebeuren in gevallen waarbij een meningsverschil ontstaat
en het land de aanwijzingen niet wenst op te volgen. Welke begroting zal dan
van kracht zijn, of zal de begroting worden opgeschort, wil deze fractie eveneens
weten.
 V.w.b. artikel 28, merkt deze fractie op dat de bemoeizucht van het Koninkrijk
hierbij heel sterk tot uiting komt. Het is voor deze fractie niet te begrijpen
wat de rechtspersonen waarin de landen deelnemen, te maken hebben met het
onderhavige ontwerp. Naar de mening van genoemde fractie maken bedoelde rechtspersonen
geen deel uit van de collectieve sector. De geest van het ontwerp getuigt
van gebrek aan vertrouwen in onze organen en in onze instituten, aldus de
MAN-fractie.
 De titel behorende bij artikel 33 komt naar de mening van de MAN-fractie
niet overeen met de tekst opgenomen onder genoemd artikel. Een opzegrecht
ontbreekt in dit artikel, terwijl het financieel toezicht een duur van vijf
jaar heeft, merkt deze fractie op. Deze fractie meent dat het van groot belang
is dat een opzegrecht in het ontwerp wordt opgenomen, reden waarom zij er
op aan dringt dat een onvoorwaardelijk opzegrecht in het wetsvoorstel wordt
opgenomen.
 In de eerste alinea van pagina 3, van de Memorie van Toelichting, is opgenomen
dat het college zich niet begeeft in een beleidsmatige beoordeling van de
begroting, haalt de MAN-fractie aan. Deze fractie is van mening dat dit gegeven
op onwaarheid berust. Een bewijs hiervan is de reactie van het bestaande College
financieel toezicht op de begroting 2009. Volgens deze fractie is uit deze
reactie op te maken dat het College zich met alles heeft bemoeid, ook met
beleidskwesties.
 Tot slot brengt de MAN-fractie naar voren dat hoewel er hevige discussies
zijn gevoerd over de rechtsbescherming, m.n. over de mogelijkheid om in beroep
te gaan bij de Kroon, er echter in de herformulering van de tekst geen verandering
is gebracht. Deze fractie pleit voor de mogelijkheid van een daadwerkelijk
beroep waarin een onpartijdige heroverweging mogelijk is. De grondslag van
de discussies over het beroep was dat een onverkorte toetsing niet te verwachten
valt; het besluit op het geschil wordt genomen door dezelfde Rijks- (tevens
Nederlandse) ministers die het koninklijk besluit hebben uitgevaardigd.
 Daarbij merkt deze fractie op dat in artikel 26, twaalfde lid, expliciet
is opgenomen dat besluiten van de Nederlandse Minister niet vatbaar zijn voor
beroep op de administra-tieve rechter. Gaarne zou deze fractie willen vernemen
waarom een eventuele rechterlijke toetsing is uitgesloten. De MAN-fractie
oppert dat uitsluiting van beroep op een onpartijdige rechter duidelijk laat
zien dat de rijkswetgever voorkomen wil dat beslechting van geschillen door
een instantie die niet door de Rijksministerraad beïnvloed kan worden,
kan plaatsvinden. De MAN-fractie wenst te benadrukken dat zij bezwaar heeft
tegen het Kroonberoep.
 Evenzo merkt deze fractie op dat zowel de Raad van Advies als de Raad
van State van het Koninkrijk kanttekeningen hebben geplaatst bij de dubbele
functie van het College in artikel 6, zesde lid. Desondanks is de dubbele
functie niet weggewerkt, merkt deze fractie op.
 Op pagina 9, onder punt 6, van de Memorie van Toelichting luidt de tweede
volzin: «Bij de voorjaarsnota....gereserveerd.» Deze fractie wenst
te vernemen wat de werkelijke financiële verplichtingen van het Land
Curaçao zijn over de periode 2007–2010.
 Tot slot merkt deze fractie op dat zij niet akkoord kan gaan met het ontwerp
daar uitoefening van controle op een evenwichtige begroting, begrotingsnormen
en begrotings-discipline, zonder instructies van het koninkrijk, door de (ei)landelijke
controle-organen en binnen de grenzen van regelingen van het Land, kan worden
uitgeoefend.
 
 De P.A.R.-fractie merkt op dat het van essentieel belang is dat bij de
behandeling van het ontwerp even bij de voorgeschiedenis wordt stilgestaan,
daar alle politieke partijen van het eilandgebied Curaçao, die in de
periode van november 2005 reeds bestonden, op basis van consensus om sanering
van de overheidsfinanciën hadden verzocht. Alle politieke partijen waren
het er over eens dat het onmogelijk was om met nieuwe entiteiten van start
te gaan zonder een gezonde financiële startpositie, aldus deze fractie.
Ten overvloede merkt deze fractie verder op dat het eilandgebied Curaçao
toen reeds tien jaar lang had getracht de overheidsfinanciën te saneren,
doch zonder resultaat.
 Op grond van de wens die de bevolking van Curaçao en die van Sint
Maarten, met gebruikmaking van het recht van zelfbeschikking, middels een
referendum hadden uitgesproken om te komen tot de nieuwe staatkundige status
van autonoom land binnen het Koninkrijk, is schuldsanering verzocht, brengt
de PAR-fractie naar voren. Verder brengt deze fractie naar voren dat alle
politieke partijen indertijd akkoord zijn gegaan met een gezamenlijk financieel
toezicht. Deze fractie is van mening dat over de invulling van het gezamenlijk
financieel toezicht te discussiëren valt, dit in tegenstelling tot het
akkoord over het gezamenlijk toezicht. Overigens vindt overal ter wereld financieel
toezicht plaats in gevallen waar financiële steun wordt gegeven. Voorbeelden
hiervan zijn het Internationale Monetaire Fonds en de WereldBank die beide
financiële steun verlenen, doch ook regels stellen waaraan moet worden
voldaan, aldus de PAR-fractie. Volgens deze fractie is het geen wonder dat
in zulke gevallen weerstand wordt geboden. Zo leverde men in het verleden
veel kritiek op de zogeheten «structurele aanpassing van de overheidsfinanciën»,
aldus de PAR-fractie.
 Duidelijkheidshalve wenst de PAR-fractie te stellen dat dit alles niet
te maken heeft met de landelijke, c.q. eilandelijke controle-organen, doch
eerder met de gedragingen van onze politici. Volgens deze fractie hadden politieke
partijen in het verleden menigmaal bewezen niet in staat te zijn een verantwoord
financieel beleid te kunnen voeren. Zij hielden zich niet aan vigerende normen.
 De aan het woord zijnde fractie zegt het onderhavige ontwerp te benaderen
als een overeenkomst waarbij elke partij de eigen belangen voor ogen heeft.
 Resumerend stelt deze fractie dat het hier om een consensusrijkswet gaat,
welke zijn grondslag vindt in artikel 38, eerste lid, van het Statuut. Vermeldenswaardig
is eveneens dat het wetsvoorstel de goedkeuring van zowel de eilandsraad van
het eilandgebied Sint Maarten als die van het eilandgebied Curaçao
draagt, aldus deze fractie.
 Bovendien vindt de PAR-fractie dat eveneens aangehaald moet worden dat
dit wetsontwerp mede gebaseerd is op vier door het land democratisch genomen
beslissingen, t.w. het in april 2005 gehouden referendum, waarbij de bevolking
voor de status van autonoom land binnen het Koninkrijk heeft gekozen, de bij
eilandsraadbesluiten van 6 juli 2007 en van 2 november 2007 geratificeerde
afspraken van het bestuurlijke overleg en het op 15 mei 2009 gehouden
referendum waarbij de meerderheid van de bevolking van Curaçao te kennen
had gegeven akkoord te gaan met hetgeen tijdens de Ronde Tafel Conferentie
is overeengekomen.
 De PAR-fractie haalt verder aan dat de financiële normen voor begrotingen
waaraan de landen moeten voldoen, in artikel 15 worden opgesomd. Verder haalt
zij aan dat in het onderhavige ontwerp ook is opgenomen dat het financieel
toezicht een duur heeft van vijf jaar. Na vijf jaar vindt een gezamenlijke
evaluatie plaats; deze taak is bij een evaluatiecommissie neergelegd. Volgens
deze fractie is in artikel 33, elfde lid, heel duidelijk te lezen dat deze
wet vervalt, indien tijdens deze evaluatie blijkt dat een land gedurende de
laatste drie achtereenvolgende jaren die zijn verstreken, geheel heeft voldaan
aan de financiële normen verankerd in het ontwerp.
 Voor wat betreft de samenstelling van het College financieel toezicht
wenst de PAR-fractie te onderschrijven dat genoemd College uit vier leden
bestaat. Een lid wordt benoemd door respectievelijk het land Curaçao,
het land Sint Maarten, het land Nederland, terwijl de voorzitter van het college
op aanbeveling van de Raad van Ministers van het Koninkrijk door de Minister-president
van het Koninkrijk wordt benoemd. Volgens deze fractie wordt de eerste voorzitter
hoogstwaarschijnlijk een Europese Nederlander, doch dit hoeft niet per sé
zo te zijn.
 M.b.t. de relatie tussen het College en de Staten merkt de PAR-fractie
op dat deze relatie in artikel 13, derde lid, artikel 14, derde lid, artikel
16, elfde lid, artikel 17, derde lid en artikel 20, derde en vijfde lid wordt
geregeld. Het is volgens deze fractie niet correct om de indruk te wekken
en te doen alsof deze relatie in het ontwerp niet is geregeld.
 Tenslotte vindt deze fractie dat de Staten de verantwoordelijkheid die
bij hun ligt om controle uit te oefenen op de overheid t.a.v. de normen waaraan
deze overheid moet voldoen, niet uit het oog moeten verliezen.
 
 De DP-Sint Maarten-fractie brengt naar voren dat de eilandsraad van het
eilandgebied Sint Maarten akkoord is gegaan met het onderhavige ontwerp en
dat de fractie geen op- en/of aanmerking heeft over het onderhavige voorstel
van de consensusrijkswet.
 
 De DP-Sint Eustatius-fractie merkt op dat hoewel het voorliggende ontwerp
betrekking heeft op de toekomstige landen en per 10 oktober 2010 van
kracht zal zijn, wenst deze fractie niettemin enkele opmerkingen te maken.
Deze fractie is dezelfde mening toegedaan dat er een controlemechanisme aanwezig
moet zijn. Daarentegen wil zij opmerken dat het algemeen aanvaardbaar is dat
sinds er behoefte is om controle uit te oefenen, degene die gecontroleerd
wordt, de mogelijkheid wordt geboden om zich verder te ontwikkelen en in staat
wordt gesteld om gebruik te kunnen maken van het nodige instrumentarium om
zich t.z.t. vrij te maken van het toezicht. Naar de mening van deze fractie
binden de regels en voorschriften opgenomen in het onderhavige ontwerp de
twee landen zodanig, dat zij geen kans zullen hebben om zich verder te ontwikkelen.
Zodoende zal het voor hen zeer moeilijk zijn om zich over vijf jaar bij de
evaluatie te kunnen bevrijden van het financieel toezicht.
 Verder stelt deze fractie dat een land als Curaçao, naar haar inziens,
over het nodige potentieel beschikt om zichzelf vooruit te helpen. Nu vraagt
zij zich af wat er zal gebeuren als een land binnen de vastgestelde periode
van vijf jaar de financiën op orde heeft. Zou zo’n land moeten
wachten totdat de periode van vijf jaar is verstreken, wil deze fractie weten.
In het licht van het vorengestelde stelt de DP-Sint Eustatius-fractie dat
het voorliggende wetsontwerp een voorziening moet bevatten voor het geval
een land vóór de afloop van de periode van vijf jaar aan artikel
26 voldoet.
 Wat deze fractie m.b.t. de evaluatie naar voren wil brengen geldt ook
voor de BES-eilanden. Deze fractie is van mening dat de parameter bij de evaluatie
teruggebracht moet worden naar nul. Daarnaast moeten de evaluatievoorwaarden,
in overleg met de landen, uitdrukkelijk in het wetsvoorstel zijn opgenomen
zodat ook het land zichzelf tussentijds kan evalueren. Daarom acht deze fractie
het wenselijk dat een artikel dat dit onderdeel regelt, in het wetsontwerp
wordt opgenomen.
 
 Aldus vastgesteld in de vergadering van de Centrale Commissie van de 6de
oktober 2009.
 
 De Rapporteur
 P. J. Atacho.