Aanpak onderwijsachterstanden; Verslag algemeen overleg van 23 november 2005, over herijking gewichtenregeling basisonderwijs en het Leerplus-arrangement VO
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27020, nr. 55

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

01-02-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

27020 nr. 55

30-01-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de ministerNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27020Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 59 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 020Aanpak onderwijsachterstandennr. 55VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 30 januari 2006De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap1 heeft op 23 november 2005 overleg gevoerd met minister Van der
Hoeven van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over:– herijking gewichtenregeling basisonderwijs
en het Leerplusarrangement VO (27 020, nr. 52).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Slob (ChristenUnie) merkt het verdwijnen
van het criterium etniciteit uit de gewichtenregeling aan als een erkenning
dat achterstand veel breder dient te worden beschouwd. Dat maakt de reikwijdte
van criteria en groepen eveneens groter. Nu kunnen ook autochtone achterstandsleerlingen
onder de gewichtenregeling vallen. Er komt echter geen extra geld bij. Het
wordt dus verdelen van de schaarste over meer groepen. Om binnen de financiële
kaders te blijven is de uitwerking van het beleid een erg rekenkundige exercitie
geworden. Het is echter de vraag of hiermee het brede spectrum van leerlingen
dat nu onder de definitie van achterstandsleerlingen valt ook werkelijk zal
worden bereikt. In de praktijk blijkt het voor de plattelandsgemeenten bijvoorbeeld
erg tegen te vallen. Gedeputeerde Mulder van de provincie Friesland heeft
de pers gezocht met hoe het voor die provincie uitpakt. De drempel blijkt
toch zo hoog te liggen dat op veel scholen de autochtone achterstandsleerlingen
niet in aanmerking komen voor de regeling. Hij handhaaft daarom zijn eerder
ingenomen standpunt dat de drempel op 3% moet liggen, ook al toont
de minister aan dat dan de herverdeeleffecten toenemen. Er dient dus extra
geld beschikbaar te komen. Een nuldrempel is nooit zijn inzet geweest omdat
scholen wel iets aan weerstand mogen hebben om achterstandsleerlingen op te
vangen. Bij de uitwerking kunnen zich problemen voordoen wat betreft de interpretatie
van de opleiding van de ouders of een daarvan. Hoe gaat dat bij een ouder
met een afgeronde basisschoolopleiding die het lbo/vmbo niet heeft afgemaakt?
Hoe wordt de bewijslast geregeld?Schipperskinderen kunnen afhankelijk van de opleiding van de ouders eventueel
ook onder deze regeling vallen. In het verleden werd deze groep heel specifiek
met een bepaald gewicht benoemd op grond van de omstandigheden,
waardoor ondersteuning noodzakelijk werd geacht. Dat kan nu anders uitpakken.De ChristenUniefractie was nooit voorstander van de taaltoets en een paar
jaar geleden is het samen met anderen gelukt het geld daarvoor uit de begroting
te schrijven. De fractie is nog steeds niet overtuigd van nut en noodzaak
van de taaltoets en gaat daarmee niet akkoord.Mevrouw Hamer (PvdA) dankt de minister voor
haar flexibiliteit, want de voorstellen zijn behoorlijk aangepast op basis
van de bezwaren die voor de zomer op tafel waren gebracht. Het beeld ontstaat
desalniettemin dat dit toch nog niet tot het gewenste resultaat leidt. Dat
blijkt uit de berichten uit Friesland, Vlaardingen en andere gemeenten en
uit de berekeningen die haar fractie zelf heeft gemaakt.Het is wel goed dat er een geleidelijke invoering zal plaatsvinden waardoor
de herverdelingseffecten hanteerbaar zijn. De vraag is echter hoe de minister
het in de eindfase structureel gaat financieren. Wordt nu niet met incidenteel
geld een structureel probleem aangepakt?Zij heeft begrepen dat de gewichten inmiddels zijn toegerekend naar het
voorkomen van herverdeeleffecten. Wat is dan nog de waarde van de verschillende
gewichten of is het langzamerhand een papieren operatie aan het worden? Of
daarmee het doel, namelijk een grotere groep kinderen bereiken die in een
feitelijke achterstandsituatie zitten, wordt gehaald, is op basis van recente
berichten zeer de vraag. Op macroniveau lijkt er tevredenheid met deze regeling,
maar op het niveau van de scholen zijn er vaak verkeerde effecten. Uiteindelijk
gaat het om de vraag of de ambitie met dit budget haalbaar is of niet.De minister kiest bij de criteria nog steeds voor het opleidingsniveau
van beide ouders, terwijl uit alle onderzoeken blijkt het beter is dat van
de moeder bepalend te laten zijn, want huwelijken zijn niet altijd stabiel
en de moeders blijven in het algemeen het dichtste bij de kinderen. Daarnaast
is het waarschijnlijk reëler de cumulatie van problemen in de criteria
mee te nemen door te relateren aan postcodegebieden.Bij de financiële optelsom is uitgegaan van de herijking van de gewichtenregeling,
maar er bestaat een nauwe samenhang met de herverdelingseffecten van de motie-Verhagen,
met de bezuinigingen op GOA en de afbouw van «Onderwijskansen»
waardoor het plaatje er anders komt uit te zien. De minister compenseert dat
deels door er het geld van de brede scholen en de veiligheid bij te betrekken.
Het veiligheidsgeld is echter bedoeld voor het bestrijden van onveiligheid
en niet voor het bestrijden van achterstanden en de brede scholen hebben een
breder doel dan alleen onderwijsachterstandenbestrijding. Zij vraagt –
wederom – om een duidelijke beschrijving van de financieringsstromen
waarin die met elkaar in verband worden gebracht.Zij is blij dat de taaltoets wordt ingebed in taalbeleid en beschouwt
dat als de uitvoering van zowel haar motie als haar wetsvoorstel. Dan is het
gewenst af te spreken dat die taaltoetsen vooral ten behoeve van taalbeleid
worden ontwikkeld en niet meer als een instrument voor herverdeling. Als dit
beleid al tot zijn eindbestemming komt, blijft het de vraag hoe in de toekomst
met de herijking van gewichten wordt omgegaan, want over een aantal jaren
kan blijken dat etniciteit weer wel een goed criterium is.Zij onderschrijft wat de heer Slob zei over de schipperskinderen. Er is
ook nog het gegeven dat in het speciaal basisonderwijs en het speciaal voorgezet
onderwijs het verlaten van het criterium etniciteit zeer problematisch blijkt
te zijn.Wat het Leerplusarrangement betreft, houdt de minister vast aan het BRIN-niveau
in plaats van het vestigingsniveau. Dat roept weer de vraag op wat eigenlijk
het doel is. Gaat het erom dat op de scholen iets wordt opgelost of dat op
macroniveau geld wordt verdeeld. Zij kiest voor het schoolniveau,
want anders worden individuele scholen in de steden waar de kinderen zitten
die het het hardste nodig hebben de dupe.Zij meent dat was afgesproken dat de definitie van de schakelklassen zou
worden verruimd. Dat lijkt nog steeds niet het geval.Het VVE-beleid komt door tijdgebrek steeds in de knel. Zij heeft al een
paar maal gevraagd naar de uitvoering van haar motie over de structurele invoering
van de Voorschool. Wanneer krijgt de Kamer daarover bericht zodat die een
in een apart overleg daarover kan spreken?De heer Jungbluth (GroenLinks) merkt op dat
tot heden de opvatting gold dat achterstandsleerlingen vanaf het 10de procent
werden gefaciliteerd. Dat was zo bij 1.9 leerlingen. Bij 1.25-leerlingen zijn
er 36 op 100 nodig om de drempel van 9% te halen. Dat laatste heeft
niemand zich gerealiseerd. Een berekening naar aanleiding van de berichten
uit Friesland leidt tot de conclusie dat de facto slechts 10% tot 15%
van alle 1.25-leerlingen wordt gefaciliteerd. Dan is er niet veel resultaat
op de scholen te verwachten en dat is schokkend. Ook in de voorstellen van
de minister is het niet wezenlijk anders. Nu gaat het om een drempel van 6,4%
die moet worden gehaald met 1.3-leerlingen. Dat betekent dat de school pas
vanaf 22% faciliteiten krijgt. Uit onderzoek blijkt dat juist
autochtone achterstandsleerlingen naar mate er minder leerlingen in de provincie
wonen steeds meer verdeeld zijn over scholen en dat dus de concentraties op
die scholen steeds lager zijn. Ook in de nieuwe regeling zullen daardoor niet
veel meer dan 10% tot 15% van die leerlingen faciliteiten krijgen.
Dat staat tegenover een voorstel waarin nadrukkelijk veel meer aandacht uitgaat
naar de herverdelingseffecten voor de 1.9-categorie dan naar de betekenis
voor de 1.25-categorie. Een deel van de compensatie voor de scholen in de
grote steden is een compensatie voor iets wat de scholen toch al stond te
wachten, namelijk een daling van de 1.9-leerlingen die uit de natuurlijk ontwikkeling
zou voortkomen omdat steeds meer kinderen in Nederland zijn geboren. Het gaat
op zwarte scholen niet slechter met achterstandsleerlingen dan met dezelfde
leerlingen op andere scholen. Concentratie is geen extra probleem. Het gaat
dus slecht met achterstandsleerlingen waar die ook op school zitten. Dat moet
leiden tot de conclusie: geen drempel in de regeling.In Nederlands onderzoek worden meer achtergrondvariabelen meegenomen,
en leerlingen blijken er ook niet mee te winnen als zij op scholen zitten
waar relatief veel kansrijke leerlingen zitten. Dat betekent dat zij overal
moeten worden gefaciliteerd. Dat heeft als bijkomend effect dat de segregatie
niet wordt versterkt onder het mom dat die leerlingen naar scholen moeten
waar de faciliteiten wel zijn. Hij houdt dus vast aan een drempelloze regeling.
De voorliggende regeling rammelt. Waar in de bijlage wordt gesproken over
de huidige 1.25-leerlingen naar soort gemeenten die wel gefaciliteerd worden,
gaat het waarschijnlijk ook over leerlingen die zelf geen faciliteiten ontvangen,
maar waar op school leerlingen zijn die boven de drempel wel faciliteiten
ontvangen. Dat stelt vrijwel niets voor. De technische regeling is onvolwassen
en kan eigenlijk niet tot een besluit leiden.Mevrouw Kraneveldt (LPF) vindt dat de minister
naar de Kamer heeft geluisterd. De bezuinigingsplannen zijn gelukkig van tafel,
maar er is veel meer geld nodig.De heer Slob gaf al aan dat het om binnen het budget te blijven een rekenkundige
exercitie is geworden. Een laagopgeleide alleenstaande moeder die geen partner
heeft met dezelfde kwalificatie krijgt geen 1,2 maar 0,3 als gewicht toegewezen.
Dat is pedagogisch en didactisch niet terecht. Zij vraagt wat het zou kosten
als een kind van een dergelijke alleenstaande ouder het hogere gewicht zou
krijgen en welke herverdeeleffecten dat zou hebben.De LPF-fractie heeft zich eerder voorstander van de taaltoets betoond,
niet als afrekening voor de gewichtenregeling, maar wel als pedagogisch-didactisch
instrument om in de loop van een schoolcarrière van een kind te kunnen
vaststellen op welk niveau het kind zit. Dan is het niet de bedoeling daar
meteen geld aan te koppelen. Dat kan in een later stadium. Het kan ook van
nut zijn om de toegevoegde waarde van de school te bepalen. De minister gaat
hiervoor pilots instellen. Daar is haar fractie voor, maar niet als bekostigingsinstrument.De resultaten van de schakelklassen worden getoetst op basis van een landelijk
toets- en evaluatiesysteem. Dan is het vreemd dat pas in het jaar voorafgaand
aan de officiële invoering van de schakelklassen nieuwe stijl pilots
worden uitgevoerd en dat de invoering plaatsvindt terwijl de resultaten van
de pilots nog niet bekend zijn en bovendien het landelijke toets- en evaluatiesysteem
nog niet klaar is. Het is immers nodig vast te stellen op grond van welke
criteria zal worden beoordeeld.Dat de scholen een uitvoerende rol hebben en de gemeenten een regierol
is goed, maar als men er samen niet uitkomt, kan een impasse ontstaan. Er
moet transparantie zijn in verantwoordelijkheden en bevoegdheden over en weer.
Komen er tussen de gemeenten en de scholen en de scholen onderling over de
schakelklassen goede afspraken tot stand? Gemeenten moet als hun rol binnen
het onderwijsachterstandenbeleid straks beperkter is wel de bestuurlijke instrumenten
hebben om hun taken goed uit te voeren, want zij hebben de verantwoordelijkheid
om samenhang in de basisvoorzieningen en de verschillende functies van het
jeugdbeleid aan te brengen. Is er nu ook een helder toezichtregiem?Op het Leerplusarrangement zal zij morgen bij de bespreking van de leer/werkplicht
en de schooluitval ingaan, al staat het onderwerp nu op de agenda. Zij acht
het wel een goed initiatief.Het is van belang duidelijke afspraken te maken over de resultaten van
het onderwijsachterstandenbeleid. De vorige keer heeft zij de minister gevraagd
concreet, kwantitatief en kwalitatief, te definiëren wat de output van
dit beleid de komende jaren moet zijn. Daarop heeft zij nog steeds geen antwoord.Mevrouw Örgü (VVD) stelt dat het
van cruciaal belang is zo vroeg mogelijk te signaleren dat kinderen achterstanden
hebben. Docentenopleidingen moeten daaraan de nodige aandacht besteden. Na
de eerdere verwarring is er nu veel verduidelijking. Zelfs de AOb is nu tevreden.
De VVD-fractie is content dat de gewichtenregeling wordt toegepast op feitelijke
achterstand. Door toekenning van de extra middelen verdwijnt de stigmatiserende
houding ten aanzien van etnische achtergronden. Zij neemt berichten over scholen
waarvoor het minder mooi uitpakt heel serieus. Er is afgesproken dat er onderzoeken
worden gedaan in de periode van de compensatie. Vanaf 2011 start de nieuwe
periode definitief. Tot dan is dat onderzoek van groot belang en ook de geluiden
uit het veld. De VVD wil weten hoe en wanneer dat onderzoek wordt afgerond.
Eventueel noodzakelijke bijsturing dient zeker tijdig te gebeuren. Ook wil
zij weten hoe de minister de Tweede Kamer gaat rapporteren, want de VVD-fractie
wil regelmatig op de hoogte worden gesteld. De fractie vindt het nu gekozen
criterium, de opleiding van ouders, een goed criterium. Dat wordt de basis.
De fractie wil dat de minister naar aanleiding van onderzoeken hierover rapporteert.
Op basis daarvan en van geluiden uit het veld moet worden bezien wat er te
doen staat. Op voorhand bestaat er vertrouwen in deze methode.Zij meent dat de definitie voor de schakelklassen zou worden opgerekt.
Dat stemt niet overeen met de geluiden uit het veld. Zij vraagt waarom er
bij het Leerplusarrangement niet is gekozen voor een systematiek op vestigingsniveau.
Daarbij staat het kind centraal en worden de middelen adequater ingezet. Volgens
de minister zal dit voor veel scholen niet voordeliger uitpakken. Zij stelt
voor als de school boven het gestelde niveau uitkomt die het recht
te geven het bedrag te claimen bij de overheid. Tot slot wijst zij erop dat
ouderparticipatie heel erg belangrijk is en vraagt zij wat de minister gaat
doen om die te bevorderen.Mevrouw Lambrechts (D66) stelt vast dat de
boodschap die deze commissie in juni jongstleden afgaf vruchten heeft afgeworpen.
Er ligt nu een beter voorstel waarin een groot aantal knelpunten lijkt te
zijn opgelost of minder nijpend is.Gelukkig is het zware gewicht van 2,4 verdwenen. Ook zij acht de positie
van de alleenstaande ouders in deze berekeningswijze problematisch, want die
zullen als het gaat om cumulatie van achterstanden eerder meer dan minder
problemen hebben dan twee ouders die gezamenlijk aan de norm voldoen.Zij sluit zich aan bij wat is gezegd over de schipperskinderen. Daar wil
zij de vluchtelingen- en woonwagenkinderen aan toevoegen. Een algemeen criterium
als het opleidingsniveau kan er toe leiden dat er een achterstandscomponent
wordt gemist. Bij genoemde groepen is er meer dat die kinderen in een bijzondere
positie brengt dan alleen maar eventueel het opleidingsniveau van de ouders.
Zij bepleit te bezien of voor die groepen iets extra’s mogelijk is.Ook de fractie van D66 heeft te kennen gegeven geen taaltoets te wensen
die zou dienen als een verdeelmechanisme voor de achterstandsmiddelen. Dat
zal de komende vier jaar niet gebeuren, maar het eindperspectief is niet helder.
Het is heel goed taalbeleid en de taaltoets als didactisch instrument te ontwikkelen,
maar als dat gebeurt om er over vier jaar alsnog een verdeelinstrument van
te maken wordt de ontwikkeling verkeerd ingezet. Het is een goed idee te onderzoeken
of er nog andere criteria zijn dan de huidige om cumulatie van sociaal-economische
achterstanden een plek te geven bij de verdeling van het geld. Daarvoor is
de taaltoets niet het geëigende middel.Bij de herverdelingseffecten voor de grote steden lijkt het erop dat er
de komende vier jaar nauwelijks of geen negatieve gevolgen voor steden zullen
zijn. Dat zou betekenen dat er iets extra’s gebeurt voor de regio’s
zonder dat de steden wat dit betreft iets moeten inleveren. Als dan is zij
van mening dat er een serieuze poging moet worden gedaan om op schoollocatieniveau
en niet op BRIN-nummer te compenseren, want dat kan anders voor sommige scholen,
zijnde vaak nevenvestigingen, heel nadelig uitpakken.Een verlaging van de drempel van 9 naar 6,4 is een verbetering. Het zou
nog beter zijn helemaal geen drempel te hebben, vooral om ook scholen met
kinderen zonder achterstand wat makkelijker in een positie te brengen om kinderen
met achterstanden binnen te halen. Zo’n school krijgt pas faciliteiten
als die meer dan 22 kinderen met een achterstand in huis heeft. Zo gaat er
geen impuls vanuit voor witte scholen zich open te stellen.Zij meent dat het er toch op lijkt dat het probleem zoals dat bij de vorige
bespreking op tafel lag, minus de drempel, grotendeels is opgelost. Maar zij
steunt de vraag van mevrouw Hamer aan de minister, want ook zij wil niet dat
juist de steden met een cumulatie van problemen erop achteruitgaan. De drempel
blijft zij problematisch vinden. Zij bepleit dat er voor de invoering in augustus
2007 een oplossing komt om de drempel of verder om laag te brengen of terug
te brengen tot nul, wat haar fractie het liefst ziet. Het plafond noemt zij
een ingewikkelde berekening, maar zij accepteert dat voorlopig. Tot slot vraagt
zij hoe het verder zal gaan en op welk moment de Kamer nog kan reageren voordat
de regelgeving gaat gelden als het niet helemaal is zoals werd gewenst.Zij heeft de motie-Slob niet heeft gesteund omdat zij helemaal geen drempel
wil, om de redenen die zij al heeft genoemd. Het is goed de minister de boodschap
te geven dat er meer afrekeningmomenten komen. Bovendien blijken er nog positieve
financiële boodschappen in het verschiet te liggen. Het blijft
de wens van de fractie van D66 van de drempel af te komen.De heer Jan de Vries (CDA) noemt het een evenwichtig
voorstel waarin sinds het voorjaar veel is verbeterd. De minister heeft niet
alleen goed naar de Kamer geluisterd, maar ook naar de signalen uit het veld
en er is dan ook een breed draagvlak ontstaan, al zijn er individuele scholen
die nog twijfels hebben. Dit is een prestatie van formaat. Het voorstel is
eenvoudiger; het is teruggebracht tot twee criteria in de gewichtenregeling;
er zit een duidelijke compensatie en overgangsregeling in die de grote steden
meer dan die misschien zelf hadden durven hopen compenseert, want bij ongewijzigd
beleid zouden de steden miljoenen inleveren alleen al doordat de aard van
de schoolpopulatie verandert. De minister heeft volgens de CDA-fractie met
die compensatie een terechte keuze gemaakt. Dat gebeurt wel degelijk met extra
geld, zoals deze commissie de minister heeft gevraagd. Daarom hebben de steden
ook met zoveel instemming gereageerd. Het kan hier niet anders dan over macrocijfers
gaan, want het is niet mogelijk te besluiten op schoolniveau en de cijfers
hebben natuurlijk hun effecten op schoolniveau en op dat niveau ontstaan ook
herverdeeleffecten. Dat is maar goed ook, want de commissie wilde naar een
ander criterium waarbij niet meer etniciteit het uitgangspunt is, maar het
opleidingsniveau van de ouders omdat de verwachting is dat dit beter aansluit
bij de feitelijke achterstand. Dat kan op schoolniveau wel degelijk effecten
hebben. De overgangsregeling maakt het de scholen mogelijk in te spelen op
de onvermijdelijke herverdeeleffecten door het nieuwe criterium. Voor de overgangsperiode
tot en met 2011 is extra geld beschikbaar, al is dat geen structureel geld,
terwijl de zwarte scholen anders bij ongewijzigd beleid onvermijdelijk enorme
herverdeeleffecten hadden gehad.Het kabinet heeft gelukkig geluisterd. Nadat in het Hoofdlijnenakkoord
was afgesproken op dit beleid te bezuinigen is die bezuiniging teruggedraaid.
Ten tweede kan men zien dat het opleidingsniveau van de ouders langzamerhand
stijgt. Dat is positief en leidt ertoe dat achterstand steeds minder is terug
te brengen tot etniciteit. Het betekent ook dat steeds minder kinderen voor
achterstandsmiddelen in aanmerking hoeven te komen. Het is winst dat de prioriteit
is gesteld het bedrag ongewijzigd in stand te houden. Hij verwacht dat de
achterstanden van de leerlingen zo effectiever tegemoet kunnen worden getreden.
Men moet echter niet weglopen voor de moeilijke keuzes die daaraan ten grondslag
liggen. Natuurlijk zijn er op het niveau van de individuele scholen soms consequenties
en bestaat er nog onzekerheid over wat er na 2010 gebeurt, maar die is van
een heel andere urgentie dan voor de zomer. Er ligt nu een breed gedragen
voorstel dat de meeste scholen tegemoet komt.Het is waar dat juist de Friese plattelandsscholen graag hadden gezien
dat de drempel verder om laag was gebracht. Nu vindt er per saldo een verschuiving
van 20 mln. plaats van de stad naar het platteland. Doordat dit wordt versnipperd,
is het rendement per school beperkt ten opzichte van wat men had gehoopt.
Binnen de bestaande mogelijkheden en systematiek ziet zijn fractie geen oplossing.
Anders had de drempel verder naar beneden gemoeten en waren de herverdeeleffecten
navenant groter geweest. Het kabinet en de coalitiepartijen hebben zeer veel
prioriteiten. Er is lef nodig daarbinnen te kiezen. In dezen is gekozen het
budget weer terug te brengen op het oorspronkelijke niveau. Dat is winst.
Hij wacht een amendement met belangstelling af.Hij geeft de heer Jungbluth gelijk over de mogelijke verslechtering bij
sommige groepen autochtone ouders. Dat is een extra reden om voor het nieuwe
criterium te kiezen. Reagerend op het tweede punt concludeert hij uit de cijfers
van de minister dat de G-26 slechts een beperkt nadeel hebben, maar hij hoort
graag hoe de minister dat beoordeelt.De minister kiest voor een gefaseerde invoer. Dat betekent dat er in de
komende tijd een discussie zal moeten worden gevoerd of voor de lange termijn
in het structurele beleid dit criterium kan volstaan. Zij geeft aan dat zij
wil onderzoeken wat de mogelijkheden zijn van een aanvullend criterium. Dat
heeft de instemming van de CDA-fractie en die discussie hoeft niet tot 2010
te wachten. Eerder heeft de fractie al gezegd daarbij zeker te willen kijken
naar het criterium dat voor het voorgezet onderwijs is gekozen, waarbij wordt
geprobeerd het criterium voor probleemcumulatiegebieden een rol te laten spelen.
Dat zal nog debat vergen.Het nu gekozen criterium betekent dat scholen moeten inventariseren welk
type diploma de ouders hebben. Dat kan problemen geven bij vluchtelingen uit
bepaalde gebieden en kan veel bureaucratie met zich mee brengen. Hij hoort
graag een reactie van de minister op de berichten vanuit de provincie Friesland.Bij het Leerplusarrangement wordt terecht gekozen voor het criterium van
het probleemcumulatiegebied met een grens op 30%, al is die natuurlijk
arbitrair. Door de bekostiging echter te koppelen aan het BRIN-nummer van
scholen met nevenvestigingen kan dat in het nadeel werken van nevenvestigingen
die toevallig veel leerlingen hebben uit een probleemcumulatiegebied als de
hoofdvestiging die niet heeft. De CDA-fractie begrijpt die keuze uit een oogpunt
van bekostigingstechniek, maar bij de oktobertelling maakt het CFI onderscheid
tussen hoofd- en nevenvestigingen en zou de koppeling via het onderwijsnummer
dus naar de desbetreffende leerlingen gemaakt kunnen worden. Dat zou een goede
zaak zijn.Het zou nadat er zolang over is gesproken goed zijn voor de scholen als
er nu snel duidelijkheid komt over de bekostiging voor de komende jaren.Mevrouw Vergeer (SP) stelt dat het opleidingsniveau
van de ouders een prima indicator is, maar misschien niet voldoende. Zij sluit
zich aan bij de woorden van mevrouw Kraneveldt aangaande de problematiek van
de eenoudergezinnen. Het is ook van belang te kijken naar de problemen in
de probleemcumulatiegebieden.Het is een te grote last voor scholen als die moeten verantwoorden welke
diploma’s ouders hebben. Dat is moeilijk controleerbaar. Zij stelt voor
dit op lokaal of landelijk niveau centraal te registreren.De drempelverlaging is een verbetering, maar de vraag is of die 6,4-drempel
het probleem op de scholen met veel 0,3-leerlingen gaat oplossen. Dat is 22
leerlingen per 100. Dat zijn er op een school van 200 leerlingen 44. Dan krijgt
men pas bij de 45ste leerling geld. Buiten kijf staat dus dat de drempel verder
omlaag moet. De scholen zijn geconfronteerd met een opeenstapeling van problemen
door het verdwijnen van de ID-banen, Weer samen naar school, het rugzakje,
de krappe materiele bekostiging, zowel voor de witte als de zwarte scholen
en het verdwijnen van OALT-leerkrachten op de zwarte scholen. Een maximale
bekostiging voor maximaal 180% is goed, maar er zijn altijd ook additionele
middelen op de scholen geweest. Dat wordt nu anders. Het zou goed zijn als
de minister nog eens voor de Kamer doorrekent hoe dat uitpakt.Met de overgangsregeling van vier jaar kan zij instemmen, maar het kan
gebeuren dat individuele scholen er toch nog erg op achteruitgaan. Wanneer
kan de minister dat signaleren en op welke termijn kan zij dan zonodig met
een voorstel voor maatregelen komen?Tijdens de overgangsperiode zal nader onderzoek worden gedaan via de pilots
Taaltoets en wordt bezien of probleemcumulatie in bepaalde postcodegebieden
een rol speelt. Dat is een goede zaak, maar daarnaast zou erbij moeten worden
betrokken hoeveel lopende initiatieven de scholen op dit moment hebben, bijvoorbeeld
wat betreft ouderparticipatie, leerlingbegeleiding, spijbelopvang en al die
zaken waarvoor het extra geld voor onderwijsachterstanden werd gebruikt en
waar ID-banen van werden betaald. Vervolgens moet in beeld komen hoeveel van
die initiatieven worden geschrapt doordat er nu een andere gewichtenregeling
komt en door de maatregelen die het kabinet al heeft genomen. Die middelen
zijn met de motie-Verhagen wel gecompenseerd, maar op andere plaatsen terecht
gekomen. Wordt het onderzoek zowel bij wittere als zwarte scholen gedaan?
Zij zou graag zien hoe het onderzoek in opzet vorm gaat krijgen.De SP-fractie is het zeer eens met een plafond voor gewichtleerlingen
bij het stichten van nieuwe scholen. Dit moet ook voor scholen zonder gewicht
gelden. Het is echter een te zwak middel om ervoor te zorgen dat er geen nieuwe
zwarte scholen komen. Zij zal bij het komende wetsvoorstel voorstellen doen
om in de buurt te komen van een afspiegeling van de wijk bij het oprichten
van nieuwe scholen.Met de schakelklassen is de SP-fractie het niet eens omdat dit een vorm
van bemoeienis is met de didactiek op de scholen. Bovendien zijn schakelklassen
een concentratie van achterstand. Laat de scholen vrij in hoe zij extra onderwijs
organiseren.De pilots met de taaltoets zien er zoals die nu worden beschreven heel
goed uit, want nu gaat het om een diagnose en een handelingsplan. Het is echter
verbazingwekkend dat nu pas wordt onderzocht wat er op dat gebied eigenlijk
effectief is, terwijl er al zo lang extra ondersteuning voor allochtone leerlingen
bestaat. Het is wel een groot verschil met wat de minister eerst wilde, want
dat was een slagboomdiagnostiek, namelijk bedoeld om vast te stellen of er
geld moest komen. Het gaat erom vast te stellen wat er moet worden gedaan
om de kinderen vooruit te helpen. Dat het extra geld in de lumpsum komt, is
voor haar acceptabel als er een garantie is dat het geld wordt gebruikt voor
een individueel handelingsplan, anders is het effect van dat extra geld onvoldoende
te bepalen.Zij mist de diagnostiek op het consultatiebureau. Er zijn al mogelijkheden
om bij een 1-jarig kind taalachterstand vast te stellen. Op zo’n moment
is het mogelijk meteen in actie te komen, want het gaat om het individuele
kind en niet om een rugzakje met geld. Het individuele handelingsplan met
een begindiagnose en wat er vervolgens gaat gebeuren, is dus van wezenlijk
belang. Zij vraagt de minister daar vooral op in te zetten door bij extra
bekostiging voor leerlingen een handelingsplan verplicht te stellen, ook als
dat geld niet is geoormerkt.Het geld voor het Leerplusarrangement gaat nu naar het bestuursniveau
en niet naar het locatieniveau. Zij bepleit, gezien de ervaring met de zorgleerlingen
en het ontbreken van de wettelijke noodzaak geld werkelijke te koppelen aan
de leerlingen die het nodig hebben, te bezien of het toch niet op locatieniveau
terecht moet komen. Zo niet, is de verplichting van een handelingsplan temeer
noodzakelijk.Het antwoord van de ministerDe minister memoreert dat er goede redenen
waren de gewichtenregeling te veranderen. Er ontstond door het criterium van
de etniciteit een onbalans tussen autochtone en allochtone achterstandskinderen.
Daar komt bij dat de aard van de populatie en het opleidingsniveau van de
ouders verandert. Dergelijke ontwikkelingen zullen ook in de toekomst in het
oog moeten worden gehouden. Deze regeling is dus niet voor de eeuwigheid.Het is heel belangrijk politiek vast te stellen dat achterstand geen kleur
heeft. Dit betekent dat de groep gaat veranderen, maar niet zonder meer dat
die groter wordt, want er komen er bij en er gaan ervan af. De gewichten worden
nu meer toegespitst. Tegelijkertijd zijn er inderdaad herverdeeleffecten op
schoolniveau, maar die zijn een gevolg van het loslaten van het etniciteitcriterium
en dat was ook de bedoeling, want de gewichten moeten meer gaan aansluiten
bij de feitelijke situatie. Natuurlijk is er dan een overgangsregeling nodig.
Het gevolg daarvan is dat degenen die voordelen hebben bij de
nieuwe regeling die wat langzamer krijgen. Zo krijgt men in Friesland minder
meer dan men wil hebben.Het budgettaire kader staat vast. Als men pleit voor meer middelen, is
het nodig dat kader te veranderen en aan te geven waar het geld structureel
vandaan moet komen. Er is niet bezuinigd en dat is winst. Aan dit kader is
de minister nu gehouden, maar in de toekomst kunnen in een nieuwe regeerperiode
ongetwijfeld andere afspraken worden gemaakt. Het is echter niet alleen maar
een rekenkundige exercitie. Er zijn allerlei veranderende factoren wel overwogen
in meegenomen en daar was Kamerbreed steun voor.Het gewicht van de autochtone leerlingen gaat naar 0.3 en de drempel wordt
verlaagd naar 6,4. Dit is een toename van 21 mln. richting kleinere gemeenten.
Dat is substantieel, maar het wil niet zeggen dat elke school er evenveel
op vooruit gaat. Dit is een stap in de goede richting te noemen die binnen
de budgettaire kaders met overtuiging wordt gezet. Als het allerbeste de vijand
wordt van het goede, worden de kinderen waar het om gaat de dupe.De berekening van de heer Jungbluth aangaande het verleden klopt. Daarmee
onderstreept hij hoezeer deze verandering noodzakelijk is. Nu krijgt een school
pas boven 36% extra middelen en dat wordt boven 22%. Op dit
moment krijgt een school op het platteland met 200 leerlingen en 72 0.25-leerlingen
geen gewichtenmiddelen. In de nieuwe situatie krijgt die school met 72 0,3
leerlingen een schoolgewicht van 9 en dat is niet niks.Vanwege een overzicht van de effecten is bijlage II bij de brief van 4 oktober
meegestuurd. Die is op macroniveau, maar het gaat om de totale budgetten.
Het is van belang ook naar de afzonderlijke uitwerkingen van regelgeving te
kijken en dat is nu aan de orde. De gelden voor onderwijsachterstanden gingen
bijvoorbeeld vooral naar de grote steden en niet naar de kleine gemeenten
in Friesland. Uit de brief bij genoemde bijlage blijkt dat bruto niet is bezuinigd
op onderwijsachterstandenbeleid. In 2004 was 513,3 mln. beschikbaar en voor
2007–2010 is 523,5 beschikbaar. Het is zeker van belang wel specifiek
naar de gewichtenregeling en allochtoon/autochtoon te kijken, want het probleem
in Friesland is dat juist daar vanwege het beleid tot nu toe autochtone achterstandskinderen
eigenlijk niets tot nauwelijks iets kregen. Dat gaat nu wel gebeuren, al is
het minder meer dan men gehoopt en verwacht had.Het gaat om een verschuiving van 21 mln., zijnde ruim 46 mln. gulden,
die meer dan tot nu naar autochtone achterstandskinderen gaat. Het leidt ertoe
dat er een compensatieregeling moest komen voor de scholen die gaan inleveren.Zowel de 36% als de 22% is een rekenexercitie. Als er een
aantal kinderen is met een zwaarder gewicht gaat het om een lager getal waarna
de middelen beschikbaar komen. Het is echter inderdaad wel zo dat een deel
van de achterstanden geen extra middelen krijgt en binnen het onderwijssysteem
moet worden opgevangen. Die acceptatie zit op dit moment in deze drempel,
maar die is wel verlaagd binnen de financiële mogelijkheden die er nu
zijn.Het overzicht met informatie over cumulatie van regelingen is reeds door
de Kamer ontvangen op 24 oktober 2005, want het staat allemaal weergegeven
in de macrobudgetten. Het gaat nu over de verandering door een andere gewichtenregeling.
Zij wil zich houden aan de voorliggende agenda van de Kamer.ID-banen stonden en staan niet op haar begroting. Dat is gemeentelijk
beleid. OALT is door een meerderheid van de Kamer afgeschaft, maar dat hoort
niet thuis in deze bespreking. Zij heeft geen andere cijfers te melden dan
die op 24 oktober zijn toegestuurd.De heer Slob (ChristenUnie) meent dat het
niet goed mogelijk is inzicht te krijgen omdat die andere cijfers er wel bij
horen. Het is anders heel lastig te reageren op de klacht van
de gedeputeerde in Friesland via de NRC gisterenavond dat die provincie erop
achteruit gaat.De minister stelt voor de gedeputeerde te
vragen zijn stelling voor de begrotingsbehandeling te onderbouwen.De heer Slob (ChristenUnie) zegt dat de minister
de gevraagde cijfers moet kunnen aanleveren. De minister is voor een Kamerlid
de bewindspersoon die hij/zij ter verantwoording kan roepen, niet een gedeputeerde.De minister persisteert de cijfers die zij
moet leveren te hebben geleverd. Als een gedeputeerde iets anders beweert,
dient hij dat te onderbouwen. Zij zal de betreffende gedeputeerde daar om
vragen.Zij vervolgt over eenoudergezinnen dat de bekostiging op schoolniveau
en niet op kindniveau plaatsvindt. Op dat niveau zal het effect gering zijn.
Het is van belang nu een knoop door te hakken. Zij wil echter afspreken in
de komende periode van 4 of 5 jaar dit probleem mee te nemen en te onderzoeken
hoe die groep zich ontwikkelt.Zij is geen voorstander van uitzonderingen maken, maar ziet wel het probleem
rond de asielzoekers-, trekkendebevolkings- en schipperskinderen en deelt
de overwegingen die naar voren werden gebracht. De minister meent dat het
goed is een beperkt bedrag van ongeveer 1 mln. uit het gewichtenbudget af
te zonderen en dat via het aanvullend formatiebesluit beschikbaar te stellen
ten behoeve van de laatste twee groepen. De asielzoekerskinderen kunnen echter
van de schakelklassen gebruik maken. Uit de pilots blijkt dat juist een groot
aantal gemeenten de schakelklassen inricht voor de nieuwkomers.Bij de pilots is gevraagd om een onderzoek naar een aanvullend criterium,
naast het opleidingsniveau van de ouders. Dat wil zij graag onderzoeken om
redenen van extra grote taalachterstand bij sommige kinderen, de cumulatie
van problemen waar sommige scholen in de grote steden mee te maken hebben
en problemen die verder reiken dan onderwijsachterstanden, maar die wel de
school binnen komen. Daarover is, onder andere met de vier grote gemeenten,
gesproken. Het is goed op die punten te bezien hoe het mogelijk is een aanvullend
criterium te formuleren.De taaltoets komt voort uit de wens te onderzoeken hoe de kinderen de
school binnenkomen. Overigens is zij het ermee eens dat het gebruikmaken van
de kennis van de consultatiebureaus een hele goede opstap is voor de verdere
schoolloopbaan van een kind. Dat komt niet in plaats van, maar kan wel een
belangrijke rol spelen in het leervolgsysteem. Het is van belang te weten
met welke taalachterstand een kind op school komt. Dan komt ook de vraag van
de Algemene Rekenkamer aan de orde naar wat het eigenlijk betekent dat al
dat geld naar onderwijsachterstanden toe gaat. Op dit moment is die vraag
heel moeilijk precies te beantwoorden. Het idee vooral op jonge leeftijd in
die kinderen te investeren, betekent dat er een onderbouwing met cijfers en
feiten moet komen. Dat is nog onvoldoende mogelijk. Met behulp van een diagnostische
taaltoets als start van taalbeleid kan dat verbeteren.Een taalbeleid in het kader van het initiatiefwetsvoorstel is door deze
Kamer verplicht gesteld. Dat is iets anders dan individuele handelingsplannen.
Dat moet aan de scholen worden overgelaten. Bij het bepalen van het effect
gaat het simpelweg om de vraag of de taalachterstand is ingelopen.De minister wil weten welke methoden en aanpakken effect hebben op het
aanpakken en oplossen van de onderwijsachterstanden. Op die manier kan ook
worden aangegeven dat dit geld nuttig wordt gebruikt, nodig is en werkt. Dat
is conform het aangenomen initiatiefwetsvoorstel waarin het hebben van taalbeleid
verplicht wordt gesteld aan een school. Zij gaat niet over welke methode de
scholen daarbij gebruiken en de Kamer ook niet. De toets is nadrukkelijk
niet bedoeld voor de Algemene Rekenkamer, maar om vast te stellen welk effect
het beleid heeft waar zowel de Algemene Rekenkamer als deze Kamer herhaaldelijk
naar vraagt.De overgangs- en compensatieregeling voor scholen die erop achteruit gaan,
duurt vier jaar. De bedoeling is dat de scholen geleidelijk toegroeien naar
de nieuwe financiële component. Dat kan door het beschikbaar komen van
geld. Er zit een bepaald kasritme in. In overleg met het ministerie van Financiën
was het mogelijk het kasritme zodanig te verdelen over de vier jaar dat het
op deze manier tot een oplossing leidt. Anders was er aan het begin van die
vier jaar een probleem geweest en was er aan het eind van die vier jaar heel
veel geld over gebleven. Uiteindelijk gaat het om 12 mln. die na 2010 vrijvalt.
Dat was het geld voor de taaltoets. Over de inzet van die 12 mln. moet zeker
een jaar voor het einde van de periode met de Kamer worden gesproken. Dat
geld is op dit moment wel belegd voor de overgangs- en compensatieregeling,
maar voor de tweede helft van 2010 valt het vrij en moet worden bepaald wat
daarmee gaat gebeuren.Zij antwoordt dat het geld rond het begin van het schooljaar van 2010/2011
vrij komt. In het kader van de begroting voor 2010 zal daarover van gedachten
worden gewisseld en dient de benodigde informatie op tafel te liggen. Zij
meent dat het verstandig is informatie over het verloop van taalbeleid te
geven in het kader van de rapportage over het jaarverslag dat de Kamer elk
jaar in mei krijgt over het voorafgaande jaar.De school moet bij bepaling van de opleiding van de ouders afgaan op wat
die in de door hen getekende ouderverklaring aangeven. De school kan dus niet
stellen dat de ouders alleen basisonderwijs hebben als dat niet in de verklaring
staat. Dat zou fraude zijn. Probleem blijft de vaststelling wat een diploma
waard is en of een niet erkend diploma bij inschrijving kan worden aangemerkt
als geen diploma. Dat speelt ook nu al. De brochure «Leerlingenadministratie
en gewichtenregeling» geeft hiervoor richtlijnen. De nieuwe brochure
zal dienaangaande meer duidelijkheid bieden.Voor controle van de opleidingsgegevens kan het IBG-diplomaregister worden
geraadpleegd. Het is goed in de komende periode na te gaan hoe de scholen
op dit gebied van handzame instrumenten zijn te voorzien. Het genoemde register
is er al, maar er is wellicht meer mogelijk als handreiking. Bij de eerste
relevante telling, die van 1 oktober van 2006, is vast te stellen in
hoeverre er zich problemen voordoen.Ouderparticipatie is inderdaad heel belangrijk. Zij is blij dat er de
afgelopen week een intentieverklaring is getekend door de vakorganisaties,
de ouderorganisaties en de besturenorganisaties waarin is afgesproken dat
er een platform «Allochtone ouders» wordt opgericht met het doel
te komen tot een grotere participatie van allochtone ouders in het onderwijs.
Daarin doet ook Forum mee als hoofdaannemer van het project, het Landelijk
Overleg Minderheden, de ouderorganisaties, de ISBO, de werkgeversorganisaties
en AOb en CNV. Dat geeft aan hoe belangrijk men het vindt en er zit tevens
wat financiering bij om te zorgen dat het lukt. Zij zal verzoeken van de ontwikkelingen
op de hoogte te worden gesteld zodat zij die informatie weer aan de Kamer
door kan geven.De AMvB is in mei/juni in de Kamer aan de orde. Dan is het go-or-no-go.
Als de Kamer aanpassingen wenst, dient hij dat nu aan te geven, want als dat
pas in mei/juni gebeurt, is het niet mogelijk de regeling niet met ingang
van 1 augustus 2006 in te voeren. De eerste teldatum op 1 oktober
2006 is dan nodig om de bekostiging vanaf het schooljaar 2007/2008 te doen
gelden. Het is dus belangrijk zo snel mogelijk de laatste knopen door te hakken.
Daarnaast hebben ook de scholen behoefte aan duidelijkheid op korte termijn.De schakelklassenpilot loopt in het algemeen goed. Er wordt met veel enthousiasme
mee gewerkt. Op basis van de ervaringen met de pilots is gekozen voor de ruimere
definitie en die zit nu in het wetsvoorstel Onderwijsachterstand.
Op dit moment loopt de schriftelijke vragenronde daarover. In dat kader zal
de vraag van mevrouw Örgü ongetwijfeld aan de orde komen. Het betekent
dat het schakelklasprogramma is te combineren met het reguliere programma.
Er is nog overleg met de gemeenten en het onderwijsveld over preciezere eisen.
Het is inderdaad erg belangrijk dat er heldere afspraken zijn over wie waarover
de regie heeft. Uit de pilots blijkt dat de samenwerking op lokaalniveau goed
loopt. In het wetsvoorstel is een verplicht overleg opgenomen tussen gemeenten
en schoolbesturen. Om de gemeenten te ondersteunen, wordt nu overlegd over
afspraken dienaangaande met de VNG. In overleg met gemeenten en onderwijsveld
zijn lokale educatieve agenda’s opgesteld als handreiking om tot goede
samenwerkingsafspraken te komen op lokaal niveau. Daar zitten de schakelklassen
in, VVE, doorlopende leerlijnen en ook integratie/segregatie maken daarvan
onderdeel uit. Daarnaast zijn in het kader van het project Jong, waarin ook
de uitvoerende en de bestuurlijke regie aan de orde is, enkele projecten daarmee
bezig, als Den Bosch en Almelo/Borne. Het gaat er daarbij om dat de uitvoerende
en bestuurlijke regie zodanig in elkaar grijpen dat het kind waar het om draait
de hulp en aandacht krijgt die het nodig heeft.Mevrouw Kraneveldt heeft gelijk dat de pilots en het toets- en evaluatiesysteem
niet handig zijn getimed, maar er niet meer tijd. Van de ervaringen in de
pilots wordt echter wel gebruik gemaakt.Voor de begrotingsbehandeling – waarschijnlijk aanstaande vrijdag –
komt er een brief met de stand van zaken rond de motie-Van Aartsen/Bos. In
die brief gaat de minister ook in op de motie van mevrouw Hamer aangaande
VVE. Daarnaast ging die motie ook om de tweeënhalfjarigen, doorlopende
leerlijnen en zo meer. Het gaat niet alleen om opvang, maar ook om onderwijs.
Daar zal de minister apart op terugkomen, maar dat lukt waarschijnlijk niet
voor de begrotingsbehandeling.De minister constateert dat er in het algemeen voor het Leerplusarrangement
brede steun bestaat. Het is van belang daarover vandaag duidelijkheid te scheppen.
Het belangrijkste punt is hier het bekostigingsniveau. Dan zijn er drie niveaus:
het niveau van het bevoegd gezag, het bestuur; het niveau van de school met
zijn BRIN-nummer en de eventuele nevenvestigingen van de school, het niveau
daaronder. Naar de mogelijkheden is onderzoek gedaan, omdat daarover ook in
het schriftelijk overleg vragen zijn gesteld. Er ligt een wens van een principiële
aanpassing van het bekostigingsregime voor ongeveer 20 scholen die met een
enkele vestiging boven de drempel uitkomen wanneer men uitgaat van het vestigingsniveau.
Dan is de vraag hoe groot de probleemcumulatie is op grote scholen die niet
als geheel, maar slechts met een enkele vestiging boven de drempel uitkomen.
De probleemcumulatie is in ieder geval lager dan de drempel op schoolniveau
en zou dus op schoolniveau behapbaar moeten zijn. Zo heeft bijvoorbeeld een
school in Rotterdam met 3 500 leerlingen een vestiging met 500 leerlingen
waarvan 340 uit een armoedeprobleemcumulatiegebied komen. Op schoolniveau
is dat nog geen 10%, maar op vestigingsniveau is het 60%. Het
aanvullende budget zal voor deze school ongeveer €250 000 zijn op
een totale personele lumpsum van 27 mln., nog geen 1%. Het moet dan
op schoolniveau mogelijke zijn in de behoefte van die vestiging te voorzien.
Het zou wrang zijn als de scholen die als totale school de extra leerplusmiddelen
het hardst nodig hebben omdat die als school de 30%-drempel overschrijden,
zouden moeten inleveren voor scholen die slechts met een enkele vestiging
aan de criteria voldoen. Daarnaast is er een bepaalde besturingsfilosofie
afgesproken en die is sinds 1996 verankerd in de lumpsumsystematiek voor het
voortgezet onderwijs, waarin is afgesproken dat scholen op bestuursniveau
de beleidsruimte hebben om maatwerk te leveren op hun verschillende scholen
en de verschillende vestigingen daarvan. Het bevoegd gezag heeft dus zijn
eigen verantwoordelijkheid waar de minister niet in kan treden. Als een school
of een vestiging het onevenredig zwaar heeft, is het de bedoeling
dat het bevoegd gezag daarvoor oplossingen biedt, want daar zit het geld en
moet de herschikking van middelen over de scholen plaatsvinden om de school
of vestiging met problemen te helpen en dat gebeurt ook meestal. Als men van
mening is dat de bekostigingsystematiek niet goed is, dient men die in zijn
totaliteit te bezien en niet nu op basis van een casus een principediscussie
voeren. Sommige belanghebbenden menen van hun bestuur niet genoeg middelen
te krijgen om de problemen aan te pakken. Zij zal die berichten analyseren
en als dat zo is, acht zij het haar taak de besturen daarop aan te spreken.
De zorg in de twee berichten uit Amsterdam blijken na nader onderzoek niet
terecht. Wel is er met de scholen betere communicatie nodig. Spreekster zal
die op korte termijn regelen. Een bekostiging op vestigingsniveau zou bovendien
tot toename van de administratieve lasten leiden, want dan moet ook op vestigingsniveau
de accountantsverklaring en de afrekening plaatsvinden, terwijl de inzet juist
is de administratieve lastendruk te verminderen. Om alle genoemde redenen
acht zij een bekostiging op vestigingsniveau niet verstandig.De heer De Vries (CDA) zegt dat schoolbesturen
met veel scholen altijd mogelijkheden hebben om te schuiven met geld en zo
problemen op te lossen. Die situaties bedoelde hij niet. Het gaat erom dat
deze problematiek ook een klein schoolbestuur met een school en een enkele
nevenvestiging kan betreffen. Hij heeft begrepen dat er twee dit geluid hebben
laten horen. Zijn dat allemaal scholen die onderdeel zijn van een heel groot
schoolbestuur?De minister zal die vraag schriftelijk beantwoorden,
maar zelfs dan blijft overeind dat de bekostigingssystematiek uitgaat van
bekostiging op bestuursniveau en berekening van de hoogte van de bekostiging
op schoolniveau, namelijk op BRIN-nummer. Op het moment dat er op een onderdeel
omdat dit toevallig zo uitkomt voor een beperkt aantal vestigingen op vestigingsniveau
wordt berekend en bekostigd, wordt het hele systeem overhoop gegooid. Dan
dient er een principiële discussie te worden gevoerd waarin ook andere
aspecten moeten worden meegenomen en vreest zij dat de hele financieringssystematiek
van het vo, inclusief de goede instrumenten om juist het bevoegd gezag op
zijn lumpsumverantwoordelijkheid aan te spreken en te doen verantwoorden,
kan ontsporen en de klok wordt teruggedraaid.Deze zaken horen thuis bij het bevoegd gezag, anders staat de hele systematiek
op het spel met vele consequenties, onder andere dat dit Leerplusarrangement
niet nu kan worden ingevoerd. Dat leidt tot minstens een jaar uitstel. Zij
wil proberen tot een praktische oplossing te komen en zal de ontwikkelingen
goed volgen. Zij toont zich bereid om met het bevoegd gezag in overleg te
treden bij signalen die hiertoe aanleiding geven.Nadere gedachtewisselingDe heer Slob (ChristenUnie) is grotendeel
tevreden met de beantwoording en de toezeggingen van de minister, maar wel
blijft staan dat het vaststaande budgettaire kader een bepaalde uitwerking
heeft, zoals op de hoogte van de drempel. Hij pleit ervoor toch te zoeken
naar mogelijkheden om extra geld op tafel te krijgen. Ook de cumulatie van
een aantal maatregelen is nog steeds onduidelijk. Hij heeft begrepen dat de
cijfers van de gedeputeerde waarschijnlijk via de minister, inclusief haar
commentaar, bij de Kamer terecht zullen komen. Het lijkt hem goed zo’n
gebied eens onder de loep te nemen. Hij gaat ervan uit dat de regeling voor
de diplomabepaling eenvoudig en voor scholen hanteerbaar zal zijn. Aangaande
de drempel houdt hij vast aan 3%. Hij heeft eerder de minister de opdracht
te hebben gegeven een en ander uit te zoeken en door te berekenen. Die uitkomsten
waren er op 1 oktober en toen waren de Algemene Beschouwingen
en de Financiële Beschouwingen al voorbij. Hij concludeert dat de heer
De Vries gezamenlijk wil bezien of het mogelijk is het budget te verhogen
om tot een goede regeling te komen die beter tegemoet komt aan de gesignaleerde
knelpunten.Mevrouw Hamer (PvdA) is blij met de toezegging
over de schipperskinderen, maar vandaag kan haar fractie nog niet met de plannen
instemmen. Daarvoor is de brief van de gedeputeerde ook van belang. Zij verzoekt
de minister daarnaast in gesprek te treden met de wethouder van Vlaardingen
en de deelraadwethouder voor de Indische buurt in Amsterdam, want ook daar
blijkt het niet goed uit te pakken. Zij hoopt dat de minister bereid is een
nadere onderbouwing te geven van de effecten onder het macroniveau voor een
aantal prioritaire gebieden waar de maatregelen voor zijn bedoeld. Minder
meer geld is misschien nog aanvaardbaar, maar het kan niet zo zijn dat het
uiteindelijke effect van de maatregelen is dat men op de plekken waar het
naartoe moest minder geld krijgt. Hetzelfde geldt ook voor de grote steden.Volgende week zal worden gesproken over het budgettaire kader. Zij is
tevreden dat de heer De Vries de alternatieve begrotingen daarbij betrekt,
want in «Beter begroten» stond hiervoor wel een bedrag gereserveerd.De minister zei dat achterstand geen kleur heeft. Spreekster meent dat
achterstand soms een kleur heeft en soms niet. Er zijn nog steeds veel allochtone
kinderen met achterstand. Daarom heeft zij gevraagd om aanvullende criteria,
als de cumulatie van problemen, erbij te betrekken. De minister gaat dat gelukkig
op termijn doen.De effecten van het Leerplusarrangement kan zij nu niet geheel overzien.
Zij vraagt of de minister die op schrift kan zetten, inclusief de effecten
van een bekostiging op vestigingsniveau waarvoor zich een meerderheid lijkt
af te tekenen. Haar maakt het niet uit als het ertoe leidt dat de oude regeling
een jaar langer bestaat.De heer Jungbluth (GroenLinks) memoreert dat
de minister stelt dat er straks een grote categorie 1.9-leerlingen is die
terug zal zakken naar lagere gewichten, tegelijkertijd meldt het SCP dat er
sprake is van meer dan twee jaar taalachterstand in die categorie en dat is
niet altijd hetzelfde als onderwijskansen. Hij behoudt zich het recht voor
bij gelegenheid afzonderlijk terug te komen op het thema taalachterstand voor
niet Nederlands sprekenden los van onderwijskansen.De minister heeft in een eerder overleg toegezegd de motie van D66 inzake
het behoud van jonge docenten eventueel te willen koppelen aan de maatregelen
die vandaag aan de orde zijn over autochtone achterstandsleerlingen. Hij hoopt
dat dit gebeurt.Sociaal milieu wordt vertaald in schoolprestaties. Daarom wil zijn fractie
op dit terrein beleid voeren. Hij meent dat komende achterstandsleerlingen
meer hebben aan een hoger opleidingsniveau dan met aan per se laag gehouden
staatsschuld. Hij zal dus steun verlenen aan de voorstellen die de heer Slob
gaat doen voor verlaging van de drempel, eventueel naar nul, mede met het
oog op het bestrijden van segregatie en verbreding van het financiële
kader.Mevrouw Kraneveldt (LPF) is blij dat de minister
met het toetssysteem ook taalbeleid wil monitoren en wil bezien of er conclusies
zijn te trekken over de effectiviteit van het beleid. Dat de minister de komende
jaren wil afwachten wat het effect is voor eenoudergezinnen is haar echter
te mager. Zij wil voor zij instemming kan geven aan de AMvB inzicht hebben
in hoeveel kinderen van alleenstaande ouders met lbo-niveau in de nieuwe regeling
geen hoger gewicht krijgen toegekend omdat de andere ouder met alleen basisonderwijs
ontbreekt. Zij meent dat die cijfers heel goed uit de bestaande cijfers zijn
te destilleren. Daarnaast wacht zij ook nog op de gegevens waar mevrouw Hamer
om vroeg.Mevrouw Örgü (VVD) bedankt de minister
dat zij zo constructief mee denkt. Het is goed aan de hand van ervaringen
te bezien of er een extra criterium is te formuleren. De minister geeft terecht
aan dat het bij de taaltoets moet gaan om de effectmeting. Zij is blij dat
er rapportages komen over de ouderparticipatie en dat de definitie voor de
schakelklassen is opgerekt. Zij sluit zich aan bij mevrouw Hamer wat betreft
schriftelijke informatie over het Leerplusarrangement.De heer Jan de Vries (CDA) onderschrijft dat
het goed is die informatie op schrift te hebben. De CDA-fractie heeft echter
geen behoefte aan uitstel van het Leerplusarrangement, want dat komt de scholen
niet ten goede. Bij die informatie zou hij ook inzicht willen krijgen over
de aard en omvang van de problemen en over hoeveel scholen het betreft, in
het bijzonder als het om kleine scholen gaat met een hoofdvestiging en een
nevenvestiging. Hij bedankt voor de toezegging te zoeken naar instrumenten
om de scholen bij de diplomabeoordeling te ondersteunen en gaat ervan uit
dat de minister ook de te stellen voorwaarden gaat bezien. Hij noemt het voorliggende
voorstel evenwichtig. Het is goed nu dit besluit te nemen en tegelijkertijd
te blijven monitoren zodat er in 2010 opnieuw een evenwichtig besluit mogelijk
is, rekening houdend met de vragen die de Kamer heeft gesteld. Het is een
illusie te menen dat de gevolgen op microniveau zijn te beoordelen, laat staan
te beïnvloeden. Men zal moeten accepteren dat er herverdeeleffecten zijn,
maar op macroniveau zal deze regeling de achterstanden van kinderen waarschijnlijk
beter tegemoet komen dan nu gebeurt.Mevrouw Vergeer (SP) blijft bij de noodzaak
van handelingsplannen omdat er heel veel kinderen met soms wel vier jaar taalachterstand
van de basisschool komen. Als er na een toets wordt vastgesteld dat het niet
goed gaat met een kind dient er een plan te komen hoe dat aan te pakken. Daarom
ziet zij niets in een nulmeting, want na twee maanden kan de situatie al heel
anders zijn. Het gaat erom welke diagnostiek en welk onderwijs die kinderen
ondergaan. Zij blijft twijfelen over de manier waarop de taaltoets wordt opgezet
en of het daarbij gaat om de scholen af te rekenen of om een goede methodiek
voor kinderen te ontwikkelen.De scholen hebben er eigenlijk belang bij dat de ouders een zo laag mogelijke
opleiding opgeven, terwijl ouders juist liever niet zeggen dat zij analfabeet
zijn of alleen maar basisschool hebben. Het lijkt haar beter de verklaring
over het diploma buiten de scholen vast te stellen. Op de drempelverlaging
zal zij nog terugkomen.De minister heeft al gewezen op de consequenties
als de Kamer de drempel naar 3% brengt. Dan is het ook aan de Kamer
daarvoor een dekking aan te geven. Het echter in ieder geval nodig nu eindelijk
een knoop door te hakken. Het lijkt haar niet verstandig de besluitvorming
afhankelijk te maken van een brief (uit Friesland) over een bepaalde situatie
in de toekomst, terwijl het om veel meer gaat.Aanvullende criteria komen binnen de komende vier jaar. Mevrouw Hamer
wil echter ook dat de minister bijlage II bij de brief van 4 oktober
jongstleden naar individuele scholen gaat vertalen. Dat zal zij niet doen.
Zij heeft die gegevens niet op het niveau van individuele scholen en die zijn
ook niet op korte termijn te verkrijgen. Er wordt besloten op basis van de
macrobudgetten die de Kamer heeft gekregen en over het totale budget en zij
blijf bij haar toezegging bij het Leerplusarrangement. Als de onderbouwing
van Friesland komt, zal zij daarop ingaan.Op de antwoorden over het Leerplusarrangement komt een schriftelijke aanvulling.
Het Leerplusarrangement even een jaartje verlengen kan natuurlijk niet zo
maar, want dan gaat het om de telsystematiek van de CUMI-regeling. Als een
jaar uitstel nodig is, betekent dit dat zij de CUMI-telling van 2005 bevriest
ten behoeve van de bekostiging in 2007. Daarop zit waarschijnlijk
niemand te wachten, want het Leerplusarrangement biedt ook een aantal voordelen.
De minister zal daarop schriftelijk terugkomen en ook op de consequenties
van de bekostiging op vestigingsniveau.De motie van D66 wordt uitgevoerd. Op 18 november jongstleden is
de Kamer geïnformeerd over hoe dat gebeurt en daarbij is de goede suggestie
van de heer Jungbluth meegenomen.Bij de eenoudergezinnen kan men slechts uitgaan van de cijfers van nu.
Voor eenoudergezinnen geldt bij de 0.25-regeling het lbo-niveau. Er vindt
een verandering noch een verslechtering plaats ten opzichte van de huidige
situatie. Wat er in de loop der tijd gebeurt, is niet te voorspellen. Daarom
stelt de minister dat de Kamer niets heeft aan de cijfers van nu. Wat er gaat
gebeuren als ouders scheiden, wordt in de monitor meegenomen.Ouderparticipatie is inderdaad van wezenlijk belang. Met de schakelklassen
gaat het de goede kant op. Het is niet mogelijk alles op microniveau te beoordelen.
Er zullen altijd afwijkende situaties bestaan. De diplomabeoordeling moet
simpel zijn zonder overbodige administratieve rompslomp. Er dient een voor
schoolniveau bruikbare handleiding te komen. De besluitvorming kan worden
aangehouden tot de begrotingsbespreking, maar dan dient ervoor het veld wel
duidelijkheid te komen.Zij wijst mevrouw Vergeer erop dat het erom gaat een aantal methodieken
te ontwikkelen, want er zijn verschillen tussen kinderen en er zijn verschillende
soorten van taalachterstand. Daar is taalbeleid en zijn de taaltoetsen voor
bedoeld. De scholen moeten taalbeleid formuleren, maar hoe zij dat doen is
aan de scholen. Een individueel handelingsplan zal slechts leiden tot meer
controle, want dat is een extra administratieve regel.Nog steeds zijn te veel jonge mensen functioneel analfabeet. Daarover
kan de Kamer op korte termijn, maar niet voor de begrotingsbehandeling, een
brief tegemoet zien.De voorzitter van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,AptrootDe griffier van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,De KlerXNoot1Samenstelling:Leden: Van de Camp (CDA), Lambrechts (D66), Hamer (PvdA), Van Bommel (SP),
Mosterd (CDA), Blok (VVD), Balemans (VVD), Slob (ChristenUnie), Vergeer (SP),
Tichelaar (PvdA), Joldersma (CDA), Jan de Vries (CDA), Van Vroonhoven-Kok
(CDA), Aasted Madsen-van Stiphout (CDA), Eski (CDA), Aptroot (VVD), voorzitter,
Smeets (PvdA), ondervoorzitter, Eijsink (PvdA), Leerdam (PvdA), Van Miltenburg
(VVD), Kraneveldt (LPF), Hermans (LPF), Van Dam (PvdA), Visser (VVD), Azough
(GroenLinks), Roefs (PvdA) en Jungbluth (GroenLinks).Plv. leden: Ferrier (CDA), Bakker (D66), Bussemaker (PvdA), Brinkel (CDA),
Hirsi Ali (VVD), Örgü (VVD), Van der Vlies (SGP), Kant (SP), Dijksma
(PvdA), Hessels (CDA), Sterk (CDA), Atsma (CDA), Van Bochove (CDA), Van Hijum
(CDA), Van der Sande (VVD), Verbeet (PvdA), Arib (PvdA), Stuurman (PvdA),
De Krom (VVD), Varela (LPF), Herben (LPF), Nijs (VVD), Halsema (GroenLinks),
Kalsbeek (PvdA) en Vendrik (GroenLinks). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27020-55.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl