Wet geneesmiddelenprijzen; Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24266, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

02-11-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24266 nr. 4

26-10-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI. ALGEMEEN 1. Inleiding2. Uitgangspunten van regeringsbeleid3. Beschrijving van de sector4. Prijsregulering in de overige EU-lidstaten5. Keuze voor een Wet geneesmiddelenprijzen: overwogen
alternatieven6. Voorgestelde regeling7. Maximumprijzen in het licht van de EU-regelgeving8. Samenhang van de maatregel met het GVSII. ASPECTEN VAN DE VOORGESTELDE REGELING 1. Reikwijdte2. Uitvoering en handhaving3. Gevolgen voor het bedrijfsleven en de burgers4. Verwachte effecten op de prijzen en op de consumptieArtikelen Artikel 2Artikel 4Artikel 5Artikel 9Artikel 11Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24266Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 79 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 266Regels omtrent de vaststelling van maximumprijzen voor geneesmiddelen
(Wet geneesmiddelenprijzen)nr. 4VERSLAGVastgesteld 26 oktober 1995De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport1, belast met het voorbereidend onderzoek van dit voorstel van wet,
heeft de eer als volgt verslag uit te brengen van haar bevindingen. Onder
het voorbehoud dat de hierin gestelde vragen en gemaakte opmerkingen tijdig
zullen zijn beantwoord, acht de commissie de openbare beraadslaging over het
voorstel van wet voldoende voorbereid. I. ALGEMEEN 1. InleidingDe leden van de PvdA-fractie onderschrijven het uitgangspunt voor het
regeringsbeleid, te weten het bevorderen van marktwerking in de geneesmiddelensector,
waardoor de markt in beginsel aanvaardbare uitkomsten zou moeten genereren,
zonder ingrepen van de overheid.De historie leert dat geen van de tot nog toe ingezette maatregelen (sinds
1982) dat effect heeft gesorteerd. Een overzicht van budgettaire maatregelen
van de afgelopen 15 jaar stemt niet vrolijk. Zonder limitatief te willen zijn,
werd in 1982 de lijst-Gardeniers geïntroduceerd; in 1983 de medicijnknaak;
in 1988 het WTG-tarief; in 1989 werd het Omni-Partijen-Akkoord (OPA) gesloten;
in 1991 werd de Tijdelijke Wet Geneesmiddelen Prijzen wel voorbereid, maar
niet gebruikt; in 1991 werd wel het Geneesmiddelen Vergoedingenysteem (GVS)
geïntroduceerd alsmede de prescriptieregeling; in 1993 de bijlage-6-maatregel.
De leden van de PvdA-fractie willen van de regering weten welke effecten in
haar ogen de bovengenoemde instrumenten op de kostenbeheersing en de marktwerking
precies hebben gehad en op welke wijze deze effecten invloed hebben gehad
op het huidige regeringsbeleid ter zake. Daarnaast willen de leden van de
PvdA-fractie van de regering weten welke verklaring zij heeft voor het uitblijven
van veronderstelde significante effecten van al deze instrumenten op de kostenbeheersing
en de marktwerking.Naar de mening van de leden van de fractie van de PvdA hebben de meeste
maatregelen tot nu toe, wellicht onbedoeld, alleen maar geleid tot het verstoren
van de marktwerking in de geneesmiddelensector. Als voorbeelden moge gelden
dat het GVS – naast een aantal voordelen – in feite de prikkel
uit de prijsconcurrentie haalt. Immers, alle produkten met een
prijs onder de limiet worden vergoed. De margeconcurrentie (het systeem van
bonussen en kortingen) is intact gebleven om de uitvoering van het GVS te
verzekeren. De lijstprijs die middels de Algemene wet bijzondere ziektekosten
(AWBZ) wordt vergoed, wordt nog altijd door de Koninklijke Nederlandse maatschappij
ter bevordering der pharmacie (KNMP) gefabriceerd.De lucht in de bedrijfskolom kan alleen door een totaal andere marktstructuur
verdwijnen. Een «klap op de prijzen» zal de marktstructuur en
marktwerking niet veranderen. Huidige machtsposities blijven in hoofdzaak
gehandhaafd. De te dure distributiestructuur blijft gehandhaafd; het prijsniveau
zal niet verder dalen. Het gebruiksvolume zal mogelijkerwijs toenemen en de
margeconcurrentie zal opnieuw gaan groeien, met alle gevolgen voor toeneming
van bonussen en kortingen. Aan bestaande belangenverstrengeling tussen apothekers
en groothandel wordt wezenlijk niets veranderd. De leden van de PvdA-fractie
zeggen mede daarom verheugd te zijn dat de regering de voorgestelde Prijzenwet
ziet als een onderdeel van het voorgenomen kostenbeheersingsbeleid. De vraag
is echter gerechtvaardigd of de wet het gewenste proces naar een andere marktstructuur
zal versnellen. De leden van de PvdA-fractie vragen de regering om een onderbouwing
van deze veronderstelling, mede in het licht van veronderstellingen die bij
maatregelen van vorige kabinetten (helaas) in de praktijk niet uitkwamen.De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van het wetsvoorstel
dat moet leiden tot de vaststelling van maximumprijzen voor geneesmiddelen.
De leden van de CDA-fractie hebben de behoefte om de navolgende vragen te
stellen en opmerkingen te maken.In de achter ons liggende jaren zijn door de diverse kabinetten maatregelen
genomen om te trachten de medicijnprijzen te beheersen. Aanvankelijk was er
het voornemen om te komen met een ijkprijzensysteem. Een idee dat werd losgelaten
toen vanuit de sector er een alternatief werd geboden in de vorm van het OPA.
De door het OPA beoogde kostenbesparingsresultaat werd bij lange na niet gehaald.
Dit was voor het toenmalige kabinet aanleiding om het OPA als instrument om
te komen tot een beheersing van de medicijnprijzen te verlaten en daarvoor
in de plaats het GVS te introduceren. In de praktijk blijkt dat de werking
van het GVS onvoldoende is om tot een aanzienlijke reductie van de geneesmiddelenprijzen
te komen. Thans komt de regering met een voorstel van wet, de Wet geneesmiddelenprijzen.
Zowel destijds bij het voornemen om te komen tot een ijkprijzensysteem als
bij het daaropvolgende OPA en het GVS was de regering ervan overtuigd dat
de voorgestelde regeling zou leiden tot een beteugeling van de prijzen van
medicijnen. Keer op keer moest, spijtig genoeg, worden vastgesteld dat de
gekozen systematiek onvoldoende bleek te zijn. De vraag is of het thans voorgestelde
instrument de allerlaatste mogelijkheid is om tot de beoogde reductie te komen,
of zijn er daarnaast nog alternatieve mogelijkheden achter de hand. Het is
wenselijk dat daadwerkelijk een verlaging van de medicijnprijzen wordt gerealiseerd
maar het is tevens wenselijk dat alle actoren in deze bedrijfskolom weten
of het voorliggende systeem een tijdelijk of een structureel karakter heeft.
Deze leden zouden graag een commentaar hierop van de regering willen ontvangen.De leden van de VVD-fractie hebben met gemengde gevoelens kennisgenomen
van onderhavig wetsvoorstel. Het streven van de regering om de geneesmiddelenprijzen
omlaag te brengen, wordt door deze leden van harte ondersteund. Zij betreuren
het echter dat gekozen is voor een Prijzenwet. Vorig jaar heeft een prijsverlaging
van 5% op vrijwillige basis plaatsgevonden. Waarom zijn de voorstellen van
de leden van de VVD-fractie en vanuit de branche zelve niet omarmd? Kan de regering nogmaals uiteen zetten wat de redenen zijn geweest, dat geen
overeenstemming is bereikt over een regeling op basis van zelfregulering?Waarom is gekozen, zo vragen deze leden, voor een kaderwet met een groot
aantal «kan-bepalingen»? Hoe verhoudt zich dit met aanwijzing
22 van de Aanwijzingen voor de regelgeving, die stelt: «Bij verdeling
van de elementen van een regeling over de wet en algemeen verbindend voorschriften
van lager niveau bevat de wet ten minste de hoofdelementen van de regeling.
Bij de keuze welke elementen in de wet zelf regeling moeten vinden en ter
zake van welke elementen delegatie is toegestaan, dient het primaat van de
wetgever als richtsnoer». Zou het niet beter zijn, gelet op het controversiële
karakter van de regeling, meer onderdelen van de regeling in de wetstekst
op te nemen, waardoor minder delegatie noodzakelijk wordt? En waarom is in
artikel 2, eerste en tweede lid, gekozen voor een ministeriële regeling
en niet voor regeling bij algemene maatregelen van bestuur? Is het niet zo
dat daarmee het primaat van de politiek beter gewaarborgd is? Is de regering
bereid de regelingen en algemene maatregelen van bestuur op basis van de artikel
1, tweede lid 2, en artikel 2 ruimschoots voor inwerkingtreding aan de beide
Kamers der Staten Generaal te zenden, zodat de mogelijkheid bestaat overleg
daarover te plegen?In het wetsvoorstel wordt melding gemaakt van het feit dat de geneesmiddelenprijzen
in Nederland in het algemeen hoger liggen dan in andere lidstaten van de Europese
Unie (EU). Wil de regering deze stelling nader onderbouwen door te specificeren
welke soorten medicijnen daadwerkelijk in ons land duurder zijn dan in de
andere EU-lidstaten en wat daarvan de oorzaak is? Is dit overigens wel vast
te stellen, daar onduidelijk is hoeveel hoger of lager de medicijnprijzen
daadwerkelijk liggen en dat dit ook niet eenvoudig is vast te stellen (zie
hiervoor drs. Goudriaan van het Instituut voor Onderzoek van Overheidsuitgaven
in de Staatscourant d.d. 17 januari 1995)? Ook onduidelijk is op welke schakel
van de medicijnketen (af-fabriek, de apotheekinkoopprijzen of de apotheekverkoopprijzen)
deze prijsverschillen optreden.Worden ten gevolge van het wetsvoorstel niet alleen de prijzen van België,
Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk overgenomen, maar ook de daar
geldende medische en farmaceutische praktijk? Immers, zoals bekend mag worden
verondersteld, het beleid in deze landen is veel minder gericht op het terugdringen
van de geneesmiddelenconsumptie. In ons land resulteert slecht 1 op de 2 consulten
in een recept, terwijl in landen als België, Duitsland en Frankrijk dit
in meer dan 90% van de consulten het geval is. Kan de regering ook op dit
punt duidelijkheid verschaffen, zo vragen de leden van de VVD-fractie?De leden van de D66-fractie hebben met grote belangstelling kennisgenomen
van het onderhavige wetsvoorstel. Dit zal niet verbazen, aangezien deze leden
bij meerdere gelegenheden zich hebben uitgesproken dat zij positief staan
tegenover het – weliswaar enigszins archaïsche middel – invoeren
van een wet geneesmiddelenprijzen. De overheid probeert immers reeds jaren
zonder succes de prijzen van geneesmiddelen, welke beduidend hoger liggen
dan in de ons omringende landen, omlaag te krijgen. Dat de tijd is gekomen
om met drastische maatregelen, zoals onder andere de Prijzenwet, te komen
mag dan ook niet verbazen. Overigens gaan deze leden er vanuit dat de Prijzenwet
van tijdelijk aard zal zijn. Kan de regering dat bevestigen?Uit vele binnengekomen reacties, zo constateren de leden van de D66-fractie,
is gebleken dat veel onduidelijkheid bestaat over op welke feiten de regering
de stelling baseert dat het prijspeil van de geneesmiddelen in Nederland beduidend
hoger zou zijn dan in de ons omringende landen. Er zou geen goed onderzoek
liggen waarmee de regering deze stellingname kan staven. Zou de
regering genoemde onduidelijkheid weg kunnen nemen?De regering heeft een omvangrijk, maar evenwichtig programma op touw gezet
om de kosten te beheersen. Het zou niet eerlijk zijn als alleen de patiënten
de tol voor kostenbeheersing zouden moeten betalen en de aanbieders van zorg
niets zouden moeten inleveren. De Prijzenwet is dan ook van belang om de geneesmiddelenindustrie
ook een bijdrage te laten leveren aan de kostenbeheersing, temeer nu een en
andermaal is gebleken dat het via andere maatregelen niet of onvoldoende is
gelukt. Wat is daarvan overigens de reden?Naast de Prijzenwet zijn de aangekondigde IWG-maatregelen van belang om
meer marktwerking in deze sector te bewerkstelligen en ook de kosten van distributeurs
en apothekers terug te dringen dan wel te beheersen. Welke concrete maatregelen
zijn reeds genomen?De leden van de GroenLinks-fractie hebben met waardering kennisgenomen
van het wetsvoorstel, waarmee de minister van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport de mogelijkheid krijgt een maximumprijs vast te stellen voor relatief
dure geneesmiddelen. Deze leden onderschrijven de noodzaak de prijzen van
geneesmiddelen te beheersen en juichen het, omwille van de toegankelijkheid
van de gezondheidszorg, toe dat de regering voorstelt zo nodig in te grijpen
in de vrije prijsvorming van geneesmiddelen. Prijsbeheersing door de overheid
is, zo menen de aan het woord zijnde leden, de enige mogelijkheid die nog
resteert om de hoge geneesmiddelenprijzen tegen te gaan. Bovendien wordt met
deze maatregel de aanbodzijde van de gezondheidszorg gedwongen tot prijsbeheersing,
waarmee na de diverse maatregelen die ten koste gingen van de consumenten
in de zorg, de pijn van de totale kostenbeheersing wat eerlijker wordt verdeeld.De leden van de fractie van Groep Nijpels hebben met belangstelling kennisgenomen
van het onderhavige voorstel van wet. Zij zijn verheugd over de snelle totstandkoming
van dit wetsvoorstel. Zij achten het uit een oogpunt van kostenbeheersing
billijk dat de geneesmiddelenprijzen in Nederland in overeenstemming worden
gebracht met de veelal veel lagere prijzen in een aantal ons omringende landen.De leden van de RPF-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het onderhavige wetsvoorstel. Deze leden begrijpen dat in dit wetsvoorstel
de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport de bevoegdheid krijgt een
wettelijk maximum voor de prijzen van geneesmiddelen vast te stellen om een
bijdrage te leveren aan de kostenontwikkeling van de geneesmiddelenvoorziening.
De maximumprijs, het zogenaamde Europese prijsgemiddelde, wordt gelijkgesteld
aan de gemiddelde prijs van vergelijkbare geneesmiddelen in België, Duitsland,
Frankrijk en Groot-Brittannië. Deze maatregel zal in 1996 tot een besparing
van 550 miljoen gulden moeten leiden, oplopend tot 700 miljoen gulden in 1997.In principe kunnen deze leden begrip opbrengen voor de opvatting dat een
prijsmaatregel nodig is, gezien de hoge prijzen van geneesmiddelen in ons
land. De leden van de RPF-fractie willen echter, teneinde tot een beoordeling
van het wetsvoorstel te komen, een aantal kritische opmerkingen maken. Het
valt hen overigens op dat in het wetsvoorstel wordt gesproken over de hoge
geneesmiddelenprijzen, maar weinig over de betrekkelijk zeer lage consumptie
van geneesmiddelen in ons land. Moet de consumptie ook naar een Europees niveau
worden teruggebracht? Moet verder niet worden gevreesd dat meer marktwerking
in deze sector zal leiden tot een verhoging van het gebruik van geneesmiddelen? De leden van de SGP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het wetsvoorstel en de bijbehorende toelichting. Zij roepen in herinnering
dat zij bij eerdere gelegenheden hebben uitgesproken dat beheersing van de
kosten van farmaceutische hulp in het kader van een algemene kostenbeheersing
in de gezondheidszorg noodzakelijk is. Daarbij zien deze leden onder ogen
dat de ontwikkelingen in de achterliggende jaren niet of onvoldoende hebben
geleid tot een prijspeil van geneesmiddelen in Nederland dat niet substantieel
afwijkt van ons omringende landen.De leden van de GPV-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
dit wetsvoorstel. Zij onderschrijven het uitgangspunt van het regeringsbeleid
dat beoogt de gezondheidstoestand van de Nederlandse bevolking op niveau te
houden en daar waar mogelijk te verbeteren. Dit vereist enerzijds een hoge
toegankelijkheid tot gezondheidszorgvoorzieningen met een hoge kwaliteit,
maar stelt anderzijds grenzen aan de kosten die hiermee zijn gemoeid. Het
gaat er daarbij om een juist evenwicht te vinden. Dat betekent onder de huidige
omstandigheden dat in veel sectoren moet worden gestreefd naar beheersing
van de kostenontwikkeling. In dit verband is het, ook naar het oordeel van
de leden van de GPV-fractie, niet aanvaardbaar dat de prijzen van geneesmiddelen
zich op een niveau bevinden dat gemiddeld 20% hoger liggen dan in de ons omringende
landen. Het is dan ook alleszins redelijk dat de prijzen van geneesmiddelen
meer in overeenstemming worden gebracht met die van de ons omringende landen.Om dit te bereiken, geven de leden van de GPV-fractie er veruit de voorkeur
aan dat dit wordt bereikt door middel van een bevordering van de marktwerking
op dit terrein. Zij constateren dat ook de regering deze mening is toegedaan.
In de memorie van toelichting worden daartoe al ook de nodige maatregelen
aangekondigd. Omdat de realisering van deze doelstelling de nodige tijd vraagt
wordt echter voorgesteld de minister de bevoegdheid te geven om maximumprijzen
voor geneesmiddelen vast te stellen welk worden bepaald aan de hand van een
Europees gemiddelde. Deze leden staan niet op voorhand afwijzend tegenover
een dergelijke ingreep van bovenaf. Wel hebben zij nog de nodige vragen.De leden van de SP-fractie stemmen volledig in met een wet geneesmiddelenprijzen.
Voor de grote prijsverschillen met het buitenland voor dezelfde en vergelijkbare
geneesmiddelen bestaat geen objectieve rechtvaardiging. Met een prijzenmaatregel
wordt het probleem van hoge kosten voor geneesmiddelen bij de wortel aangepakt,
namelijk de farmaceutische industrie die door vrije prijsvorming in ons land
de prijs ver boven het niveau van andere Europese landen heeft weten op te
drijven.De leden van de SP-fractie zeggen verheugd te zijn dat de regering geen
vertrouwen heeft in het effect van vrijwillige prijsafspraken. Eerder ervaringen
met vrijwillige prijsafspraken in het zogenaamde OPA liepen immers binnen
8 maanden stuk, onder andere omdat prijsafspraken niet werden gehaald en niet
alle fabrikanten meededen. Ook andere instrumenten hebben geen bijdrage geleverd
aan een structurele kostenbeheersing, zo concludeerde de Algemene Rekenkamer
in 1992. 2. Uitgangspunten van regeringsbeleidDe leden van de SGP-fractie plaatsen het wetsvoorstel in een groter kader
van kostenbeheersingsbeleid voor geneesmiddelen. Alhoewel deze leden de hoofdlijnen
van het voorgestelde beleid ondersteunen, vragen zij in hoeverre het innerlijk
consistent is dat meer marktwerking samengaat met een striktere prijsbeheersing. De leden van de GPV-fractie constateren in de eerste plaats dat onderhavig
voorstel in feite haaks staat op het principe van marktwerking dat op de langere
termijn wordt nagestreefd. Bij een onder omstandigheden goed werkende markt
zou een wet geneesmiddelenprijzen met andere woorden overbodig zijn. Dat roept
de vraag op naar de werkingsduur van onderhavig wetsvoorstel. Deze leden constateren
dat in de wet een evaluatiebepaling is opgenomen. Deze bepaling heeft echter
vooral betrekking op een verslag over de doeltreffendheid en de effecten van
deze wet in de praktijk. Moet, zo vragen deze leden, de werking van deze wet
ook niet worden getoetst in het licht van de gevolgen die een betere marktwerking
zal hebben op de ontwikkeling van de geneesmiddelenprijzen, zodat de wet indien
mogelijk kan worden ingetrokken. Of beschouwt de regering de Wet geneesmiddelenprijzen
als een noodzakelijk onderdeel van het instrumentarium om de ontwikkeling
van geneesmiddelenprijzen beheersbaar te houden en zo ja, zal dat dan niet
tot onoplosbare spanningen leiden?De leden van de SP-fractie wijzen het bevorderen van de marktwerking af.
Commerciële doelstellingen kunnen een grote rol gaan spelen, hetgeen
niet strookt met een niet-commerciële instelling als de gezondheidszorg
en de collectief opgebrachte financiering. Marktwerking houdt het risico in
zich van onnodige consumptie, onveilige medicijnen en te hoge prijzen. Het
bevorderen van de marktwerking betekent voor de aanbodzijde het wegnemen van
belemmeringen zodat nieuwe distributeurs kunnen toetreden. Postorderfarmacie
zal echter niet leiden tot kostenbeheersing. Dat betekent krenten uit de pap
halen en anders niks. Op welke manier zal controle en voorlichting worden
bewaakt? Kan inzicht gegeven worden in ervaringen van andere landen wat betreft
kostenbeheersing en kwaliteitsbewaking?Een centrale apothekersinkoopcentrale kan zeker wel effect hebben. Ook
wellicht een ziekenhuisapotheek daar die op «non-profit» basis
werkzaam zijn. Met eigen apotheken door ziektekostenverzekeraars zijn goede
ervaringen opgedaan door AZIVO.Het bevorderen van de marktwerking zou gepaard moeten gaan met het vergroten
van het financiële belang van de vraagzijde. Het aanscherpen van de budgettering
van ziekenfondsen kan leiden tot een ongewenste beperking van het geneesmiddelenpakket
in die situaties waar geen wettelijke verstrekkingenplicht bestaat. Daar dit
niet geldt voor particuliere verzekeraars, kan dit bovendien leiden tot verschil
in toegankelijkheid geneesmiddelen voor ziekenfondspatiënten en particulier
verzekerden. Bovendien houdt budgettering het risico in van eigen bijdragen
of hogere nominale premies.De leden van de SP-fractie zijn voorstander van een open-eindfinanciering.
Voor een verantwoord gebruik en tegengaan van overconsumptie is een reclameverbod
op geneesmiddelen ons inziens noodzakelijk. Ook adequate prescriptie door
artsen moet worden bevorderd.De leden van de SP-fractie zijn voorstander van een sterke regulering
in de geneesmiddelensector omdat deze sector keer op keer heeft laten zien
haar maatschappelijke verantwoordelijkheid niet in vrijheid te kunnen dragen.De leden van de SP-fractie stemmen in met het bevorderen van voorschrijven
op stofnaam. Daarbij geven zij de voorkeur voor een wettelijke regeling van
het substitutierecht, waarbij apothekers een duurder merkartikel mogen vervangen
door een goedkoper kwalitatief evenwaardige alternatief.De leden van de SP-fractie zijn tegen de uitdunning van het pakket althans
zoals die nu is voorgesteld. Het uit het pakket halen van slaapmiddelen wijzen
zij af. Het gebruik kan zeker minder maar dan op inhoudelijk gronden. Niet
door onzorgvuldig schrappen van geneesmiddelen die voor veel mensen wel degelijk
effect hebben. Dit kan bovendien leiden tot ongewenste substitutie
naar andere (duurdere) middelen. Deze leden vragen zich af of het negatieve
advies van de Ziekenfondsraad in deze zal leiden tot intrekking van het besluit.De leden van de SP-fractie vinden bij toetsing geneesmiddelenpakket slechts
twee criteria deugdelijk, namelijk het wetenschappelijke criterium en het
criterium van maatschappelijke behoefte. 3. Beschrijving van de sectorDe leden van de CDA-fractie hebben er behoefte aan om van de regering
te vernemen of bij het voorbereiden van het onderhavige wetsvoorstel ook met
name is gekeken naar de positie van de generieke geneesmiddelen.De leden van de VVD-fractie constateren dat in de memorie van toelichting
wordt gewezen op het sterk oligopolistische en monopolistische karakter van
de farmaceutische bedrijfstak, waardoor marktwerking ontbreekt. De leden van
de fractie van de VVD vragen of de regering hun mening deelt, dat dit niet
geldt voor de farmaceutische bedrijven, maar veel meer voor de groothandel
(3 groothandels met een gezamenlijk marktaandeel van 85%) en de apothekers
(zie IWG-rapport)? Is het niet zo, dat van de 140 farmaceutische producenten
slechts twee bedrijven een marktaandeel hebben van meer dan 5% (namelijk 8,45%
en 7,13%)?De leden van de SP-fractie stellen vast dat de overheid erkent dat de
geneesmiddelensector oligo- en monopolistisch is georganiseerd. De internationale
farmaceutische industrie en groothandel hebben doelstellingen waardoor een
spanningsveld ontstaat met het, in beginsel non-commerciële stelsel van
gezondheidszorg. Drie groothandels bezitten thans een marktaandeel van 75%.
De groothandelsmarges zijn hoog in vergelijking met andere landen, namelijk
18%. Met een centrale inkoop, zoals in Zweden, zijn de marges 5%. Wat zijn
de mogelijkheden om in ons land zo'n centrale inkoop te organiseren? Wat zijn
andere wettelijke mogelijkheden om de marges in te dammen? 4. Prijsregulering in de overige EU-lidstatenDe leden van de VVD-fractie vragen of de regering bekend is met de nieuwe
prijsregeling in Frankrijk. Welke industriepolitieke componenten hebben een
rol gespeeld bij het creëren van de nieuwe vergoedingsregeling aldaar?Is gekeken naar de effectiviteit van de kostenbeheersings- en vergoedingssystemen
in de andere EU-lidstaten? Werken deze naar genoegen van de betreffende overheden?
Hoe kunnen de prijzen in het buitenland als basis dienen voor de Nederlandse
prijzen als in de memorie van toelichting opgemerkt wordt, dat een verantwoord
oordeel over de juistheid/gerechtvaardigheid van de in de andere lidstaten
gehanteerde prijzen niet kan worden gegeven, zo vragen de leden van de VVD-fractie.
Worden bij de berekening van de prijzen ook eventuele afspraken tussen farmaceutische
ondernemingen en de betreffende buitenlandse overheid/overheden (over bijvoorbeeld
compenserende maatregelen, volume van afzet enzovoorts) en andere marktomstandigheden,
zoals verval van octrooien en dergelijke, betrokken?De leden van de VVD-fractie stellen vast, dat van de landen die als referentie
voor de in Nederland te berekenen maximumprijzen gelden alleen België
een kostenbeheersingssysteem kent. Zij vragen de regering wat de doelstellingen
van dit systeem in België zijn en of deze doelstellingen in de praktijk
met dat systeem gerealiseerd worden? De leden van de D66-fractie vragen de regering een reactie te geven op
de stelling van Nefarma dat het onjuist is dat vrijwel alle Lid-staten een
wettelijk prijsbeheersingssysteem hebben. Volgens Nefarma zou alleen in België
een wettelijk prijsbeheersingssysteem bestaan en in diverse andere Europese
landen een regeling ten aanzien van de prijs van geneesmiddelen in het kader
van de vergoedingssystemen, maar die belemmert niet ten principale de economische
vrijheid van prijsstelling.De leden van de fractie van GroenLinks constateren dat in de memorie van
toelichting de regering aangeeft dat vrijwel alle lidstaten van de EU een
systeem van prijsbeheersing kennen. Zijn deze systemen vergelijkbaar met de
Prijzenwet zoals nu wordt voorgesteld, ofwel een wettelijk prijsbeheerssysteem
of is van andersoortige regelgeving sprake? Hoe beoordeelt de regering de
stelling van Nefarma dat Nederland met deze wet uit de Europese pas zal gaan
lopen? 5. Keuze voor een Wet geneesmiddelenprijzen: overwogen
alternatievenDe leden van de PvdA-fractie constateren dat in de memorie van toelichting
de keuze voor een prijzenwet ten opzichte van andere alternatieven wordt weergegeven.
Om de markt- en prijsmechanismen in beweging te krijgen wordt sterk geleund
op aanbevelingen van de Interdepartementale Werkgroep Geneesmiddelendistributie
(IWG). Gesteld wordt dat verlaging van het prijsniveau door middel van de
door de IWG geadviseerde marktwerking pas op langere termijn effect sorteert.
Naar de mening van de leden van de PvdA-fractie worden niet alle marktmechanismen
bij deze overweging betrokken. Hoe denkt de regering over de mogelijkheid
de lijstprijzen af te schaffen en apothekers te laten declareren op basis
van de laagst bekende transactieprijs?Voorts wordt gesteld dat overwogen is of de gewenste prijsverlaging van
geneesmiddelen zou kunnen worden bewerkstelligd door verlaging van de vergoedingslimieten
in het kader van het GVS. Dit zou niet kunnen omdat voor een aantal geneesmiddelen
de vergoedingslimiet niet geldt. Hier lijkt de stelregel «van tweeën
één» op te gaan. Of de regering vindt het GVS geen deugdelijk
systeem om kostenbeheersing te genereren of het is wel een deugdelijk systeem,
maar dan moeten alle geneesmiddelen in een cluster passen, desnoods een cluster
per produkt. Is de regering van mening dat het niet afdoende functioneren
van het GVS in deze wel tot gevolg moest hebben dat bijlage 6 in 1993 gesloten
moest worden? Is de regering van mening dat de nog steeds bestaande sluiting
van bijlage 6 het gevaar in zich draagt dat sommige innovaties op het terrein
van de geneesmiddelenvoorziening de patiënt niet of niet voldoende kunnen
bereiken? De regering wil bezien of bijlage 6 weer heropend kan worden. Van
welke criteria en randvoorwaarden is deze beslissing afhankelijk?De leden van de PvdA-fractie zeggen het te betreuren dat de multinationale
farmaceutische industrie, zelfs nu de Prijzenwet in voorbereiding is, niet
bereid of in staat is een aanvaardbaar tegenvoorstel te doen om de prijzen
voor geneesmiddelen aanzienlijk te verlagen. Deze leden vragen de regering
in deze zin naar haar oordeel over de door Nefarma gepresenteerde alternatieven.De leden van de CDA-fractie stellen dat in de memorie van toelichting
door de regering uitvoerig wordt stilgestaan bij de verschillende mogelijkheden
die zijn overwogen om te komen tot een beheersing van de geneesmiddelenprijzen.
Inmiddels heeft zich aan de mogelijkheden om te komen tot prijsbeheersing
een alternatief toegevoegd in de vorm van voorstellen van de Nefarma. Deze
leden stellen een beoordeling van het door Nefarma aangeboden alternatief
zeer op prijs. De leden van de VVD-fractie vragen waarom alleen gekozen is voor het instrument
van de Prijzenwet, die slechts een «eenmalige klap op de prijzen»
geeft, terwijl zowel de voorstellen vanuit het bedrijfsleven als het alternatief
van de VVD-fractie veel structureler van karakter is? Naar aanleiding hiervan
wijzen de leden van de VVD-fractie nogmaals op hun alternatief voor de Prijzenwet.
Een groot aantal bezwaren die aan een Prijzenwet kleven, kunnen omzeild worden
door overname van dit alternatief. Kan de regering nogmaals een beschouwing
geven, waarom zij dit alternatief niet wil overnemen?De leden van de VVD-fractie missen in de overwogen alternatieven ook de
prijs/volume-afspraken die de Ziekenfondsraad met de farmaceutische industrie
gemaakt heeft voor bepaalde groepen geneesmiddelen (onder andere de groeifactoren).
Dit soort prijs/volume-afspraken blijken in de praktijk wel degelijk tot prijsbeheersing
te leiden. Wat is het oordeel van de regering over deze afspraken en zullen
deze na effectuering van onderhavig wetsvoorstel ongewijzigd gehandhaafd worden?
Zou de verbreding van dit soort afspraken niet tot het beoogde doel kunnen
leiden?De leden van de D66-fractie stellen dat uit binnengekomen reacties van
de bedrijfskolom kan worden opgemaakt dat het grootste struikelblok om tot
prijsconcurrentie te komen de huidige tariefbeschikking van het COTG is. Volgens
onder andere Bogin en Nefarma kan het schrappen van de bepaling dat de vergoedingsprijs
voor een geneesmiddel wordt gebaseerd op de prijs van de goedkoopste leverancier
die de gehele markt kan voorzien, leiden tot prijsconcurrentie en kan worden
begonnen met het oplossen van de problemen van de kortingen en bonussen, hetgeen
de overheid nu juist zo graag wil. Waarom is deze maatregel in het verleden
eigenlijk niet genomen?Overigens stelt de Bogin nu voor om naast de Prijzenwet tevens de feitelijke
horizontale prijsbinding voor generieke geneesmiddelen ongedaan te maken door
de COTG-tariefbeschikking te wijzigen. De vergoedingsprijs zou vervolgens
gekoppeld dienen te worden aan de wettelijk vastgestelde maximumprijs. Hoe
kijkt de regering hiertegen aan?De leden van de D66-fractie vragen de regering wat de stand van zaken
is met betrekking tot de discussie tussen de regering en Nefarma over het
alternatief van Nefarma, dat uitgaat van het op termijn zo volledig mogelijk
functioneren van het vrije marktmechanisme, waarbij met name op korte termijn
door een verlaging van vergoedingslimieten wezenlijke besparingen kunnen worden
bereikt.De leden van de D66-fractie vragen de regering de volgende zin (memorie
van toelichting op blz. 10) nader toe te lichten: «In zijn algemeenheid
is de WEM van toepassing op de geneesmiddelenmarkt, maar de effectiviteit
is beperkt door het geïnstitutionaliseerde karakter van de marktstructuur».
Zijn er overigens geen redenen aanwezig om de WEM in die zin te wijzigen dat
in deze wet wel de mogelijkheid wordt geopend tot het nemen van een prijsbeheersingsmaatregel?
Het argument dat deze wet niet de strekking heeft de mogelijkheid tot het
nemen van een prijsbeheersingsmaatregelen te openen, dateert immers van 1955–1956.De leden van de SGP-fractie hebben begrepen dat er nog discussie is tussen
de regering en Nefarma over een alternatief. Zij vernemen graag wat een eventueel
alternatief zou inhouden en op welke manier hiermee verder wordt omgegaan,
gegeven het feit dat het wetsvoorstel in behandeling is. 6. Voorgestelde regelingDe prijzen van geneesmiddelen in Nederland liggen hoger dan in welk ander
lidstaat van de Europese Unie (EU) dan ook. Daar moet iets aan gedaan worden.
Dat kan echter pas als men volledig geïnformeerd is over de volgende
zaken. Welke prijzen en welke criteria waaronder deze tot stand komen gelden
in de overige lidstaten van de EU? De memorie van toelichting geeft daarover
onvoldoende uitsluitsel. Welke valuta-wisselingen hebben die prijsstelling
de afgelopen tien jaar beïnvloed? Ook willen de leden van de PvdA-fractie
geïnformeerd worden over de afwezigheid van objectieve rechtvaardiging
van prijsverschillen met andere EU-lidstaten. In de memorie van toelichting
wordt slechts de stelling geponeerd dat van objectieve rechtvaardiging geen
sprake is, maar deze stelling wordt niet onderbouwd. De leden van de PvdA-fractie
vinden dat bij het vaststellen van de prijzen alleen dan aangesloten kan worden
bij de ons omringende landen, als bovenstaande variabelen zijn doorgerekend
en geanalyseerd. Zij vragen zich tevens af waarom Denemarken en Zweden niet
zijn opgenomen bij die landen waar de Nederlandse prijs van afgeleid zal worden.
Welke criteria zijn bij de selectie van landen precies toegepast?De EU heeft de gezondheidszorg niet tot onderdeel van haar competentie
gemaakt. Slechts op het gebied van de toelating van de geneesmiddelen is een
belangrijke harmonisatie tot stand gekomen. Gezondheidszorg blijft dus het
domein van nationale overheden. De aan te woord zijnde leden zijn daar verheugd
over, omdat wij trots kunnen zijn op de Nederlandse gezondheidszorg. Bovendien
stellen deze leden dat prescriptie van geneesmiddelen zeer cultureel bepaald
is. Zo bestaan er in Duitsland maar liefst vijfentachtig middelen tegen lage
bloeddruk, terwijl in Amerika diezelfde lage bloeddruk een reden is om een
extra lage premie te betalen voor een levensverzekering. Ons geneesmiddelenbeleid
heeft een cultuur van een uniek en kostenbesparend laag voorschrijfpatroon.
Per hoofd van de bevolking zijn de kosten dan ook bijzonder laag. Het Franse
en Duitse systeem daarentegen kenmerkt zich door hoge volumina en lage prijzen.
De leden van de PvdA-fractie vragen zich af of een prijzenwet een onbedoeld
effect kan sorteren, te weten dat een deel van die buitenlandse cultuur wordt
overgenomen: lage prijzen, dus hoge volumina. Welke instrumenten staan de
regering ter beschikking om die eventuele ongewenste effecten tegen te gaan?De leden van de fractie van de PvdA vragen de regering tevens haar oordeel
over het volgende te geven. Wanneer door een generale prijsverlaging de generieke
geneesmiddelen evenredig in prijs dalen, betekent dit de facto dat de marges
en aanzien van deze middelen vrijwel zullen wegvallen. Naast eventuele moeilijkheden
om het bedrijf dat het generieke produkt maakt vitaal te houden (we praten
over 1400 arbeidsplaatsen), bestaat volgens de deze leden het reële gevaar
dat apothekers – bij het niet veranderen van de marktstructuur –
duurdere specialité's gaan inkopen, omdat daarop de te verdienen marge
groter is. De gevolgen zijn te vatten onder het begrip negatieve substitutie
en zullen directe gevolgen hebben voor het weer stijgen van de CLD. Te overwegen
valt om een onderscheid tussen generiek en specialité te maken en bij
de prijsgemiddelden de generica volgens nadere criteria te betrekken. Tevens
geven de leden van de PvdA-fractie de regering in overweging de werkelijke
kosten voor onderzoek en ontwikkeling in Nederland als factor mee te laten
wegen bij het vaststellen van een maximumprijs.De Wet Geneesmiddelenprijzen biedt de minister van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport de mogelijkheid om voor de vergoedbare geneesmiddelen maximum apotheekinkoopprijzen
vast te stellen. Voor de WTG-geneesmiddelen (UA/UR) geldt een vaste receptregelvergoeding
van f 10,– en leidt een verlaging van de apotheek-inkoopprijs automatisch
tot een verlaging van de uitgaven farmaceutische hulp. Die vaste receptregelvergoeding geldt niet voor de vergoedbare buiten-WTG-geneesmiddelen
(bijlage 4). Er is geen enkele garantie dat een verlaging van de apotheekinkoopprijs
voor de bijlage 4 geneesmiddelen zal leiden tot verlaging van de declaratieprijs,
dus kosten farmaceutische hulp. De systematiek van de Prijzenwet is daarom
niet geschikt voor de bijlage 4 geneesmiddelen. In de memorie van toelichting
wordt dat onderkend, maar wordt op blz. 14 als oplossing voorgesteld om dan
het Vrijstellingsbesluit WTG apotheekhoudenden in te trekken. Daarmee zou
de vaste receptregelvergoeding ook voor de bijlage 4 geneesmiddelen gelden.Volgens de recent verschenen brochure Data en Feiten 1995 van de Stichting
Farmaceutische Kengetallen bedroeg in 1994 de apotheekmarge op bijlage 4 geneesmiddelen
voor ziekenfondsverzekerden f 7,36 en voor particulier verzekerden gemiddeld
f 6,69. Dat is gemiddeld f 7,–. Uit diezelfde brochure blijkt
dat er in 1994 ongeveer 17 miljoen keer een bijlage 4 geneesmiddel werd voorgeschreven.
Bij de huidige receptregelvergoeding van f 10,– zou het dus f 50
mln. gaan kosten om de bijlage 4 geneesmiddelen in de systematiek van de Prijzenwet
in te passen. Dit terwijl de regering eerder heeft aangegeven de apotheekvergoedingen
voor de bijlage 4 geneesmiddelen nu al zeker f 20 mln. te hoog te vinden.
In haar brief aan de Tweede Kamer van 2 december 1994 stelt zij namelijk dat
de opbrengst van de invoering van vergoedingslimieten voor bijlage 4 op f 35
mln. wordt geraamd, maar f 55 mln. zou kunnen zijn als de apotheekvergoeding
zou worden verlaagd. Uit het daaraan ten grondslag liggende advies van de
Ziekenfondsraad, nr. 617, blijkt dat met name te gaan om het afschaffen van
het dispenseerhonorarium (uitpondtoeslag) van f 2,60 en verlaging van
de 80% opslag op de inkoopprijs van generieke buiten-WTG-geneesmiddelen.Behalve dat het f 50 mln. extra zou gaan kosten om het systeem voor
de bijlage 4 geneesmiddelen kloppend te maken, zou die afschaffing van het
Vrijstellingsbesluit WTG apotheekhoudenden ook de met dat Vrijstellingsbesluit
beoogde concurrentie tussen apotheekhoudenden en drogisten verstoren. Dat
is wel heel merkwaardig als men zich bedenkt dat drogisten in 1996 juist de
mogelijkheid krijgen om alle niet-receptgebonden (en dus alle bijlage 4) geneesmiddelen
af te leveren, als volgens planning het UA-besluit wordt ingetrokken. Dit
komt nog eens bovenop de verstoring van de door volledige vrije economische
mededinging gekenmerkte zelfzorgmarkt ten gevolge van het feit dat de Prijzenwet
ook betrekking heeft op afleveringen die zonder recept plaatsvinden.De leden van de fractie van de PvdA vragen naar aanleiding van de toezegging
van de regering tijdens het algemeen overleg van 21 juni 1995 over het geneesmiddelenbeleid
welke aanvullende maatregelen aan de Kamer zullen worden voorgelegd als in
het voorjaar van 1996 blijkt dat de prijsmaatregel niet het gewenste effect
oplevert.De leden van de CDA-fractie constateren dat het onderhavige wetsvoorstel
in de farmaceutische kolom aanleiding heeft gegeven tot verschillende vormen
van commentaar. Zo heeft ook de Neprofarm, de Nederlandse vereniging van de
farmaceutische industrie van zelfzorggeneesmiddelen, een aantal van haar bezwaarpunten
kenbaar gemaakt aan de leden van de Tweede Kamer. Op een enkel onderdeel willen
de leden van de CDA-fractie dit commentaar van de Neprofarm voorleggen aan
de regering met het verzoek om daar inhoudelijk op te reageren.Gesteld wordt dat het wetsvoorstel ten aanzien van de zelfzorggeneesmiddelen
inconsequent is, hetgeen kan leiden tot discriminatie van bepaalde produkten
en verstoring van de concurrentieverhoudingen. Volgens de memorie van toelichting
is het doel van de Wet Geneesmiddelenprijzen om de kosten van de geneesmiddelenvoorziening
te verlagen. Onvoldoende marktwerking zou er de oorzaak van zijn dat de prijzen
van geneesmiddelen hoger zijn dan van dezelfde en vergelijkbare geneesmiddelen
in andere EU-lidstaten. Dat betreft met name de geneesmiddelen waarop
de sociale ziektekostenverzekering aanspraken verleent. Dat geldt niet voor
de zelfzorggeneesmiddelen. Die worden immers in beginsel niet uit de collectieve
middelen betaalt, maar door de consument zelf. Zoals is onderkend in de memorie
van toelichting komt de prijs van een zelfzorggeneesmiddel bovendien wel door
marktwerking tot stand. Het gaat hier immers om een gewone consumentenmarkt.
Door vermelding op lijst 5 van het Besluit UA-geneesmiddelen zijn zelfzorggeneesmiddelen
niet alleen in apotheken maar ook in drogisterijen zonder recept verkrijgbaar.
De in de memorie van toelichting gehanteerde term «drogisterij-artikelen»
is erg verwarrend omdat deze artikelen ook in apotheken verkrijgbaar zijn.
Volgens het Vrijstellingsbesluit WTG apotheekhoudenden geldt voor deze geneesmiddelen
geen vast tarief voor de aflevering ervan, met het oog op concurrentie met
drogisten en tussen apotheekhoudenden onderling. De zelfzorg-versie van een
geneesmiddel is door de marktwerking vaak goedkoper dan de oorspronkelijke
recept-versie. De aangekondigde verruiming van de mogelijkheden van zelfzorg
door het opheffen van de UA-categorie kan mede daardoor tot lagere consumentenprijzen
leiden. Deelt de regering de vorenstaande opvatting en is zij ook van opvatting
dat met het oog op het verdwijnen van de UA-categorie de term «drogisterij-artikel»
niet in het wetsvoorstel thuishoort?Zelfzorg wordt in de memorie van toelichting niet als medisch noodzakelijke
zorg beschouwd en om die reden van de Prijzenwet uitgesloten. Ondanks marktwerking
worden bepaalde zelfzorggeneesmiddelen toch onder de reikwijdte van het wetsvoorstel
gebracht. Het blijkt dat de Wet Geneesmiddelenprijzen betrekking heeft op
alle geneesmiddelen waarop de sociale ziektekostenverzekering aanspraak verleent.
Daaronder zijn ook de zelfzorggeneesmiddelen begrepen die vergoedbaar zijn
als ze door een arts zijn voorgeschreven, omdat ze een samenstelling hebben
die vermeld staat op bijlage 4 van de Regeling farmaceutische hulp 1993. Voor
de meeste van de betreffende zelfzorggeneesmiddelen is die vergoedbaarheid
slechts theoretisch; het merendeel van de verkopen vindt plaats zonder recept.
Voor de prijsvorming is er dan ook invloed van de vraagzijde. Een maximumprijs
daarentegen zou voor die geneesmiddelen echter niet alleen de incidentele
verstrekking op recept, maar ook de verkopen zonder recept treffen. Die middelen
zouden op de vrije markt gediscrimineerd worden ten opzichte van de zelfzorggeneesmiddelen
die niet vergoedbaar zijn als ze door een arts worden voorgeschreven en andere
zelfzorgprodukten binnen hetzelfde marktsegment. Dat kan leiden tot ernstige
verstoringen van de concurrentieverhoudingen op de zelfzorgmarkt. De leverancier
heeft thans niet de mogelijkheid om voor de betreffende geneesmiddelen af
te zien van vergoedbaarheid uit de sociale ziektekostenverzekering. De vraag
doet zich voor of het ook niet gewenst is om de leverancier te dwingen een
keuze te maken tussen uitsluitend zelfzorg of in het vergoedingenpakket, omdat
daarmee de monopoliepositie van apothekers versterkt wordt. Graag ontvangen
de leden van de CDA-fractie een reactie van de regering.Uit de paragraaf van de memorie van toelichting die handelt over de maximumprijs
in het licht van de EU-regelgeving blijkt dat de in het wetsvoorstel aangegeven
procedure van totstandkoming van maximumprijzen waarborgt dat alle belanghebbenden,
voor vaststelling, hun zienswijze op het voorgenomen besluit kunnen geven.
Gelet op de gang die het onderhavige wetsvoorstel nog moet gaan, is niet te
verwachten dat de beoogde ingangsdatum van 1 januari 1996 zal worden gehaald.
Als daarnaast alle belanghebbenden hun zienswijze op de voorgenomen besluitvorming
kunnen geven betekent ook dit een extra tijdsfactor waar rekening mee moet
worden gehouden. Graag enige verduidelijking op dit punt. Op de mogelijke
financiële consequenties voor de begroting 1996 is door de leden van
de CDA-fractie al gewezen.De apothekers en de tarieven die zij mogen berekenen blijven bij de voorliggende
Prijzenwet buiten schot. Naar de inzichten van de leden van de
CDA-fractie dient ook deze schakel in de farmaceutische kolom een financiële
bijdrage te leveren in het kader van de beheersing van medicijnprijzen.Het bevorderen van marktwerking, zo staat aangegeven in de memorie van
toelichting, betekent voor de aanbodzijde van de markt het wegnemen van bestaande
wettelijke en privaatrechtelijke belemmeringen voor nieuwe distributeurs om
tot de markt toe te treden. De markt van geneesmiddelen wordt gekenmerkt door
de afwezigheid van prijsafweging aan de vraagzijde. Zou die prijsafweging
aan de vraagzijde versterkt kunnen worden indien bijvoorbeeld aan de apothekers
substitutievrijheid wordt verleend?De leden van de VVD-fractie spreken hun waardering uit voor het streven
naar meer marktwerking. Zij wijzen er echter op, dat marktwerking slechts
zeer partieel zal ontstaan als geen prijsconcurrentie mogelijk is. Waarom
is niet gekozen voor een regeling waarbij meer prijsconcurrentie mogelijk
wordt gemaakt? Hoe verhoudt dit wetsvoorstel zich met de doelstelling van
de Operatie Marktwerking, Deregulering en Wetgevingskwaliteit, die inhoudt,
dat «concurrentiebeperkende maatregelen slechts gehandhaafd worden indien
overtuigend wordt aangetoond, dat ze in het algemeen belang zijn. De werking
van de markt moet worden versterkt door de markttoegang te vergroten, door
regels die marktgedrag onnodig beperken weg te nemen en door ruimte te scheppen
voor eigen verantwoordelijkheid en keuzen»? Werpt dit wetsvoorstel niet
juist onnodige drempels op voor de beoogde marktwerking?Zou het aanpakken van de kortingen, bonussen en andere vormen van klantbinding,
die momenteel niet doorwerken in de verkoopprijs van geneesmiddelen, niet
veel meer effect resulteren? Met de effectuering van onderhavig wetsvoorstel
worden de bonussen en kortingen in stand gehouden. Zij zullen weliswaar met
gemiddeld 18% afnemen, maar dan blijven ze nog op een zeer hoog niveau gehandhaafd.
Bestaat inzicht in het totale bedrag, dat aan bonussen en premies wordt betaald?
Op welke wijze denkt de regering te bevorderen, dat ook de bonussen en kortingen
gaan verdwijnen, hetzij ten goede komen aan de verzekerden? Wat is het effect
van onderhavige voorstel op de inkomsten van de apotheken, blijven deze niet
juist buiten schot?Zowel de Raad van State als de VVD – in haar alternatief –
hebben een splitsing voorgesteld van lijst 5. Hierdoor zou de marktwerking
veel beter van de grond kunnen komen. Deelt zij de mening, dat de beoogde
marktwerking veel beter kan geschieden, indien lijst 5 gesplitst wordt in
een lijst met geoctrooieerde en een lijst met niet geoctrooieerde medicijnen?
Is de regering voornemens op basis van onderhavig voorstel te komen met deze
splitsing van lijst 5?Wat voor effect kan met deze Prijzenwet gesorteerd worden op de vergroting
van de marktwerking bij de groothandel en de apothekers? Is het niet zo, dat
door te werken met een consumenten-eindprijs ook de nodige druk op de marges
van de groothandel en de apothekers wordt gezet en dat deze druk bij de gekozen
systematiek van het hanteren van de apotheek-inkoopprijs niet is gegarandeerd?In het regeringsvoorstel wordt aangenomen dat het op basis van onderhavig
wetsvoorstel mogelijk zal blijven om geneesmiddelen tegen een redelijke winst
op de markt te kunnen brengen. De leden van de VVD-fractie vragen of uiteen
gezet kan worden welke financieel-economische criteria bij de beoordeling
en invulling van «het redelijke winst-criterium» een rol spelen
en welke instantie dit beoordeelt. Is hierbij bijvoorbeeld een rol weggelegd
voor het ministerie van Economische Zaken? Biedt artikel 2, vierde lid, nog
andere gronden voor het vaststellen van een maximumprijs boven het rekenkundig
gemiddelde van de prijzen in de referentielanden dan het redelijk winst-criterium? De leden van de VVD-fractie vragen of zij het goed zien dat in het wetsvoorstel
het aangrijpingspunt ligt op apotheekinkoopprijs niveau, terwijl de kostenbeheersingsproblematiek
zich afspeelt op apotheekverkoopprijsniveau. In hoeverre wordt door middel
van onderhavig voorstel zekerheid gekregen dat de bestaande kortingen en bonussen
zullen verdwijnen, of zal het marketing instrument van kortingen en bonussen
in nog grotere omvang worden ingezet? En kunnen voorzienbare inkomensverliezen
toch blijvend gerepareerd worden via oprichting van zogenaamde rugzakgroothandels?De leden van de VVD-fractie willen weten of de zelfzorg artikelen buiten
het wetsvoorstel vallen. Uit diverse advertenties in kranten blijkt, dat in
dit marktsegment al op grote schaal prijsconcurrentie plaatsvindt. Daarom
is het toch onbillijk deze artikelen ook onder de werking van dit wetsvoorstel
te brengen? Deze leden vroegen de regering ook of de toezegging van de minister
tijdens het algemeen overleg, van 21 juni 1995, over de kostenbeheersing in
de gezondheidszorg, dat de zelfzorgartikelen buiten de werking van deze wet
zouden vallen, nog steeds van kracht is.Wordt bij de periodieke prijsvergelijkingen rekening gehouden met het
effect van valuta-schommelingen, daar dit ontwikkelingen zijn die volledig
buiten de verantwoordelijkheid van de farmaceutische industrie liggen, zo
vragen de leden van de VVD-fractie?Een aantal zogenaamde «service-produkten» op de Nederlandse
markt is mede mogelijk, doordat de omzet van normale produkten een deel van
de kosten van de service-produkten compenseert. Wordt met deze Prijzenwet
niet het risico gelopen, dat het Nederlandse geneesmiddelenarsenaal zal verarmen?Hoe verhoudt onderhavige wetsvoorstel zich met de regels van de World
Trade Organisation (WTO), zo vragen de leden van de VVD-fractie. Wordt door
dit wetsvoorstel de verdere liberalisering van de wereldhandel in medicijnen
niet belemmerd?De leden van de D66-fractie vragen de regering op welke wijze zij bij
het vaststellen van de maximumprijs rekening houdt met onder andere wisselkoersen.
Zal dit ook een rol spelen bij de twee maal per jaar plaatsvindende herijking
van de maximumprijzen? In hoeverre acht de regering het argument valide dat
zaken als uiteenlopende assortimenten, verpakkingsmaten en -vormen, sterkten,
indicataties en wijze van toediening, sociale, fiscale, culturele economische
aspecten een zuivere prijsstelling onmogelijk maken? Op welke wijze worden
in het kader van de prijsvergelijking geneesmiddelen vergeleken? Waarom wordt
de maximumprijs van het specialité mede bepaald door de generieke prijs
in referentielanden? Is rekening gehouden met vergoeding voor onderzoeks-
en ontwikkelingskosten voor door op de markt gebrachte uit octrooi gelopen
geneesmiddelen? Waarom wordt hiervoor niet aangesloten bij de meeste andere
Europese landen?De leden van de fractie van D66 vragen de regering een reactie te geven
op de brief (van 29 augustus jl.) van Neprofarm daar waar zij stelt dat de
Prijzenwet geen toepassing zou moeten hebben op de zelfzorggeneesmiddelen
waarvan de samenstelling vermeld staat op bijlage 4 van de regeling farmaceutische
hulp. Voor de prijsvorming van zelfzorggeneesmiddelen bestaat reeds marktwerking,
zoals ook de regering in paragraaf 3 van de memorie van toelichting wordt
onderkend. De zelfzorggeneesmiddelen uit bijlage 4 zijn ook zonder recept
verkrijgbaar en door het vaststellen van een maximumprijs voor die geneesmiddelen
die op bijlage 4 voorkomen zal deze maximumprijs – in de ogen van Neprofarm
discriminatoir – ook de middelen zonder recept treffen. Dit zou tot
ernstige verstoringen van de concurrentieverhoudingen op de zelfzorgmarkt
kunnen leiden.Zou de regering tevens een reactie kunnen geven op de stelling van de
Neprofarm dat prijsregulering op aip-niveau voor zelfzorggeneesmiddelen uiterst merkwaardig is omdat er geen vast WTG-tarief voor de aflevering
geldt. Hoe verhoudt het dreigement om het Vrijstellingsbesluit WTG apotheekhoudenden
te laten vervallen indien de aip niet zou leiden tot een overeenkomstige eindprijs
(hetgeen een kostenverhoging impliceert) zich tot de achterliggende motivatie
van dat Vrijstellingenbsluit en de IWG-aanbevelingen (meer marktwerking)?De leden van de fractie van D66 zijn benieuwd of de regering verwacht
dat dankzij deze wet prijsconcurrentie zal ontstaan of dat per definitie de
maximumprijs zal worden gehanteerd? Hoe kijkt de regering aan tegen een mogelijk
gevolg van lagere prijzen, te weten dat het volume kan toenemen en op welke
wijze zal dit eventuele gevolg worden tegengegaan?De regering meent, aldus de leden van de fractie van D66, dat de Prijzenwet
effectief zal zijn daar waar het wegdrukken van de kortingen en bonussen betreft,
omdat immers de apothekersinkoopprijs structureel fors wordt verlaagd en er
zodoende dus weinig ruimte bestaat voor groothandels om kortingen te geven.
Zij moeten immers hun eigen winstmarges in de gaten houden. De leden van de
fractie van D66 vragen de regering welke maatregelen zij voornemens is te
treffen indien zou blijken dat de Prijzenwet niet het gewenste resultaat heeft
op de kortingen en bonussen die aan apotheekhoudenden wordt verstrekt. Wanneer
zullen de IWG-aanbevelingen in concrete daden worden omgezet waar het de apothekersbranche
betreft?De leden van de fractie van GroenLinks constateren dat de maximumprijs
voor een geneesmiddel zal worden vastgesteld op het gemiddelde niveau van
de prijzen voor vergelijkbare geneesmiddelen in een aantal Europese landen.
Hiervoor kiest de regering omdat het volgens haar onmogelijk is te beoordelen
of een bepaalde prijs gerechtvaardigd is. Door af te gaan op de gemiddelde
prijs in een aantal Europese landen, is de minister bij het vaststellen van
de maximumprijs afhankelijk van het prijsbeleid van deze landen, waarop zij
geen invloed heeft. De aan het woord zijnde leden vragen de regering aan te
geven waarom zij de «gemiddelde» prijs uiteindelijk gerechtvaardigd
vindt voor de vaststelling van de maximumprijs. De gemiddelde prijs is niet
automatisch een «redelijke» prijs. Een gemiddelde prijs lijkt
er ook niet toe dat de hoogte van een prijs verklaarbaar is op grond van de
kosten die gemaakt zijn of de grondstoffen die erin verwerkt zijn. Voorkomen
moet worden dat een maximumprijs gaat fungeren als minimumprijs, terwijl de
prijs in werkelijkheid lager zou kunnen zijn. Zij vragen de regering hierop
te reageren. Wat verstaat de regering overigens onder «vergelijkbare»
geneesmiddelen? Betekent dit dat maximumprijzen van merkgeneesmiddelen of
specialité's mede worden vastgesteld op grond van de prijzen van de
generieke produkten?De leden van de fractie van Groep Nijpels zijn van oordeel dat het in
dit wetsvoorstel voorgestelde systeem van prijsberekening met zich meebrengt
dat de maximumprijs in Nederland afhangt van het aantal generieke vergelijkbare
geneesmiddelen in het buitenland. Zij hebben de stellige indruk dat een vermindering
of vermeerdering van dit aantal in het buitenland leidt tot een prijswijziging
in Nederland. Echter een zelfde gebeurtenis in Nederland geeft geen prijswijziging.
Zij vragen de regering of dit een bedoeld effect is of zijn zulke uitkomsten
niet voorzien?Deze leden stellen vast dat de wet slechts de maximumprijs regelt waarvoor
geneesmiddelen aan apotheekhoudenden geleverd mogen worden. Voor geneesmiddelen
die zijn vrijgesteld van het WTG-besluit is er geen zekerheid dat de eindprijs
op een aanvaardbaar niveau zal liggen. Kan de regering de leden van deze fractie
uitleggen wat verstaan moet worden onder een aanvaardbare marge? Ook constateren deze leden dat in het WTG-tarief van apotheekhoudenden
rekening is gehouden met te verkrijgen bonussen en kortingen. Zij vragen zich
af of als deze door aanvaarding van de wet verdwijnen of verminderen het WTG-tarief
dan wordt aangepast?De leden van de fractie van Groep Nijpels achten het een misvatting te
veronderstellen dat thans door de hoge prijzen nieuwe marktpartijen worden
belemmerd om tot de markt toe te treden. Als alle lucht uit de kolom is en
de prijzen op een minimumniveau liggen zal het toetreden tot de markt voor
nieuwe partijen moeilijk worden.De aan het woord zijnde leden zijn overigens van oordeel dat het voor
apotheken een slechte zaak is dat door het verlagen van vestigingseisen het
mogelijk wordt zich uitsluitend te richten op het commercieel interessante
gedeelte van de geneesmiddelenvoorziening. Een kwalitatief goede geneesmiddelenvoorziening
voor de gehele bevolking komt dan in gevaar is het oordeel van deze leden.
Zij vinden dit evenzeer gelden voor de zogenaamde rugzakgroothandels die ondanks
de maximumprijzen door kunnen gaan met het halen van de krenten uit de pap.De leden van de RPF-fractie willen een nadere toelichting op de keuze
van de referentielanden. Waarom zijn Denemarken en Zweden tot de categorie
«omringende» landen gerekend? Heeft dit maken met het feit dat
in deze twee landen het gemiddelde prijsniveau hoger ligt dan in de referentielanden?Een punt van kritiek is volgens de leden van de RPF-fractie ook dat door
het vaststellen van een maximumprijs op basis van de gemiddelde prijs in een
aantal omringende Europese landen ons land afhankelijk is van het prijsbeleid
van deze landen, terwijl Nederland daar geen invloed op heeft. Bovendien is
deze prijs niet automatisch ook een «redelijke prijs». De prijsmaatregel
leidt niet tot de zo gewenste transparantie in de prijsstelling van geneesmiddelen,
terwijl deze transparantie wel nodig is om te kunnen beoordelen of sprake
is van reële prijsstelling. Voorkomen moet ook worden dat een vastgestelde
maximumprijs in de praktijk wordt gehanteerd als een minimumprijs, terwijl
de prijs in werkelijkheid lager zou kunnen zijn.Bij de berekeningssystematiek wordt verondersteld dat geneesmiddelenprijzen
in de diverse landen onderling met elkaar vergeleken kunnen worden. Bij een
goed Europees prijsgemiddelde moet rekening gehouden worden met vaak moeilijk
met elkaar te vergelijken factoren, zoals de verschillende nationale economische
stelsels, de koersveranderingen in de valuta's, uiteenlopend overheidsbeleid
met betrekking tot geneesmiddelenvoorzieningen, de introductiedatum van het
geneesmiddel, voorschrijfgedrag van artsen, verschillen in ziektepatronen,
sterk variërend gebruik van geneesmiddelen en de uiteenlopende toedieningsvormen
en sterkten. In hoeverre is met deze factoren rekening gehouden?Deze leden hebben begrepen dat in de praktijk sprake is van een aanzienlijk
verschil in de percentages, waarmee de prijzen moeten worden verlaagd tussen
specialité's en generieke geneesmiddelen, circa 17% en 25 procent.
Voorts vragen zij zich af of, bij een prijsverlaging, de apothekers dan een
compensatie kunnen verwachten voor het waardeverlies van circa twintig procent
van hun voorraad, die gemiddeld ruim 200 duizend gulden waard is?Bij een doorbreking van de verstarde markt- en prijsverhoudingen wordt
weinig vermeld over de consequenties van de lagere prijzen en meer marktwerking.
De noodzakelijke verlaging zal leiden tot een lagere marge voor de leveranciers.
Dit zal lagere bonussen en kortingen tot gevolg hebben. Bij het nu voorgestane
beleid moet onderhandeld worden over de hoogte van de opslag en de inkoopprijsvergoeding.
Daartoe moet de apotheker onderhandelen met de vele zorgverzekeraars. Komt
de zorgfunctie van de apotheker door deze ontwikkeling niet in gevaar? Verder vragen de leden van de RPF-fractie of het schrappen van de verplichting
met betrekking tot de huidige uitrusting van de apotheek en het laten vallen
van de verplichte openstelling van iedere apotheek rechtstreeks tot concurrentievervalsing
zal leiden. Zullen zorgverzekeraars de krenten uit de pap, de dure medicijnen
voor chronische patiënten, via een eigen apotheek, bij voorbeeld een
postorderapotheek, naar zich toe halen?Om de prijzen van de medicijnen verder te reduceren opperen de leden van
de RPF-fractie de suggestie om apothekers een honorarium te geven per op naam
ingeschreven verzekerde en voor elke verstrekking een kostenvergoeding (het
vroegere ziekenfondssysteem). Wat was er tegen om een dergelijk systeem opnieuw
in te voeren? Een belangrijk voordeel is naar hun mening dat de apotheker
zoveel mogelijk onafhankelijk is van zijn omzet. Ook is het naar hun opvatting
gewenst de problematiek van de goodwill eens tegen het licht te houden. Afschaffing
van de goodwill bij overdracht van apotheken heeft eveneens een prijsverminderend
effect op de medicijnen. Deze torenhoge lasten dwingen pas beginnende apothekers
tot zeer creatief zaken doen.De leden van de SGP-fractie begrijpen dat bij de bepaling van maximumprijzen
wordt uitgegaan van de prijzen van vergelijkbare geneesmiddelen in de zogenaamde
vier referentielanden. Deze leden wijzen op het door Nefarma aangevoerde bezwaar
dat de maximumprijs van een merkgeneesmiddel volgens het wetsvoorstel in niet
geringe mate wordt bepaald door de prijzen van generieke geneesmiddelen in
de referentielanden. Deze leden ontvangen graag een antwoord op de vraag welke
rechtvaardiging er is voor deze bepaald eenzijdige beïnvloeding van de
beoogde maximumprijs. Of moet de systematiek zo worden begrepen dat alleen
dezelfde soorten geneesmiddelen met elkaar vergeleken worden, zo vragen deze
leden.De leden van de SGP-fractie stellen vast dat het wetsvoorstel zich richt
op een prijsbeheersing vanaf de fabrikant. Zij vragen welke concrete mogelijkheden
er nog zijn voor een beheersing in de geneesmiddelendistributiesector.De leden van de GPV-fractie hebben vragen over een aantal mogelijke effecten
van het wetsvoorstel. Zij constateren dat er van de huidige systematiek te
weinig stimulansen uitgaan om de maximumtarieven op het niveau van de apotheekinkoopprijzen
of -verkoopprijs, al dan niet gedwongen door de werking van de markt, naar
beneden bij te stellen. Van de vraagzijde gaan geen stimulansen uit, terwijl
aan de aanbodzijde concurrentie plaatsvindt tussen leveranciers van geneesmiddelen
door middel van het geven van bonussen en kortingen aan apotheekhoudenden,
zodat het marktaandeel wordt vergroot of behouden. De leden van de GPV-fractie
zijn van oordeel dat het verschijnsel van de margeconcurrentie moet worden
doorbroken. Zij vragen zich echter wel af of dit wetsvoorstel daaraan wel
voldoende kan bijdragen. Dreigt niet het gevaar van een zekere verstarring.
Het is immers niet denkbeeldig dat leveranciers van geneesmiddelen op gedwongen
prijsverlagingen zullen reageren met het verhogen van de prijzen van geneesmiddelen
die in Nederland thans lager liggen dan in de referentielanden. Per saldo
zou dan weinig worden opgeschoten.De leden van de GPV-fractie vragen ook naar de mogelijkheid van het optreden
van een ander onvoorzien gevolg. Er is, zo constateren zij, weliswaar sprake
van het verschaffen van bonussen en kortingen enzovoorts, maar heeft dat niet
indirect gevolgen voor het vaststellen van de hoogte van de vergoeding voor
honorarium en praktijkkosten van de apotheker en apotheekhoudende huisarts?
Dreigt niet dat een deel van de besparingen zal worden afgewenteld op de zorgverzekeraars?
In dit verband wijzen deze leden erop dat in vergelijking met Duitsland de prijzen van geneesmiddelen weliswaar hoger liggen, maar dat de vergoedingsmarge
voor de apotheker in Duitsland bij een hogere omzet per hoofd van de bevolking
beduidend hoger ligt dan de vergoedingsmarge voor de Nederlandse apotheker.De leden van de GPV-fractie constateren dat ernaar gestreefd wordt het
prijsniveau aan te passen aan het gemiddelde europese prijsniveau. Deze leden
kunnen zich in deze doelstelling vinden. Zij vragen echter of met de voorgestelde
methode niet te ver wordt door geschoten. Zij doelen op het feit dat bij de
vaststelling van de maximumprijs voor een geneesmiddel na het verlopen van
de octrooitermijn, niet alleen de prijzen van specialité's, maar ook
de prijzen van alle vergelijkbare generieke geneesmiddelen zullen worden betrokken.
Dat betekent dat, omdat het aantal generieke preparaten het aantal merkgeneesmiddelen
in hoge mate overtreft, de maximumprijs de facto op het prijsniveau van de
generieke preparatie in het buitenland wordt gesteld. Deze leden vragen of
de regering de mogelijke gevolgen van een dergelijke aanpak onder ogen heeft
gezien. Zullen generieke geneesmiddelen dan nog wel een kans maken op de markt?
Bestaat niet het gevaar dat om te concurreren met het merkartikel de prijs
van het generieke middel dermate laag moet worden gesteld dat het niet meer
rendabel is deze middelen op de markt te brengen of dat men, als men dat niet
doet, de concurrentie met het merkartikel altijd verliest? En wat zullen de
consequenties zijn voor met name de Nederlandse producenten die zich vooral
op de generieke markt bewegen? De leden van de GPV-fractie vragen daarom wat
er op tegen is om de maximumprijzen van specialité's vast te stellen
door in het buitenland slechts te kijken naar de specialité's? Zou
daarmee ook de marktwerking niet meer worden bevorderd? Indien immers de prijs
van het specialité naar beneden wordt bijgesteld zullen generieke middelen
automatisch ook naar beneden gaan. Daardoor blijft er een prikkel bestaan
om ook de prijs van merkartikelen naar beneden te blijven bijstellen.De leden van de SP-fractie vinden de ruimte die geschapen is voor fabrikanten
om een hogere prijsstelling te bedingen, overbodig. Als het in Duitsland voor
die prijs kan, kan het in Nederland ook. Bovendien vrezen zij dat dit zal
leiden tot misbruik. Waar in dezelfde paragraaf beargumenteerd wordt waarom
het uitgaan van een gemiddelde prijsstelling boven een eigen prijsstelling
werd gekozen, ziet de regering kennelijk ook het gevaar, namelijk een risico
dat de overheid de door de fabriek gewenste prijzen moet aanvaarden om te
voorkomen dat toegankelijkheid en verkrijgbaarheid van noodzakelijke geneesmiddelen
in gevaar komt.Deze leden hebben vragen bij het uitsluiten van zelfzorgmiddelen van de
prijzenmaatregel. In de memorie van toelichting wordt gezegd dat deze middelen
veel meer de neerslag zijn van consumentenafweging dan van een zorginhoudelijke
beslissing. Alle reden dus om zeer zorgvuldig om te gaan met het brengen van
geneesmiddelen in de vrije verkoop.In de memorie van toelichting volgt dan «overigens kunnen geneesmiddelen
die via de drogist verkocht worden, in sommige gevallen deel uitmaken van
noodzakelijke zorg. Welke geneesmiddelen worden hier bedoeld? Indien zij tot
noodzakelijke zorg behoren, horen ze in het verplichte pakket thuis.Tevens zeggen de leden van de SP-fractie te vrezen dat de industrie ter
compensatie de zelfzorgmarktprijzen zal proberen op te drijven. Zij wijzen
hierbij op de ervaringen in België.De aan het woord zijnde leden vragen zich af wat precies de regels zijn
ter vaststelling van de maximumprijs. Waar eerst wordt gezegd dat van het
vaststellen van een maximumprijs wordt afgezien indien een vergelijkbaar middel
slechts in een van de referentielanden voorkomt, wordt later gezegd dat hiervan
wordt afgezien indien het middel niet voorkomt in twee of meer referentielanden.
Graag duidelijkheid hierover. De leden van de SP-fractie vinden f 300 mln. aan bonussen en kortingen
onaanvaardbaar. Zij vragen zich af of een lagere aip een voldoende remmend
effect zal hebben op het verstrekken van bonussen en kortingen en vragen om
een wettelijk verbod zoals in Denemarken.Het verminderen van de voorwaarden om een apotheek te voeren dat wil zeggen
een liberalisering van de verkooppunten is gevaarlijk in kwalitatief opzicht.
Verkeerd gebruik kan makkelijk leiden tot gezondheidsschade. In Zweden en
Australië is de vrije verkoop aan banden gelegd, met als gevolg daling
van het aantal gevallen van nierbeschadiging door het gebruik van pijnstillers.
Volgens de leden van de SP-fractie moet de geneesmiddelendistributie zoveel
mogelijk worden geconcentreerd bij goed opgeleide en geoutilleerde apothekers
in dienstverband.De leden van de SP-fractie zijn bezorgd over creatieve oplossingen van
de farmaceutische industrie om toch bepaalde winstmarges te bereiken. In Frankrijk
wordt bijvoorbeeld veel gewerkt met uitsluitend grootverpakkingen, hetgeen
leidt tot onnodige kosten en verspilling. Dit gevaar is niet denkbeeldig daar
Nefarma reeds heeft geprotesteerd tegen het berekenen van een gemiddelde prijs
uit referentielanden waarbij wordt uitgegaan van de verpakking met de laagste
prijs. Volgens Nefarma zal een druk op fabrikanten ontstaan om voor Nederland
terug te gaan naar het afleveren van grootverpakkingen. 7. Maximumprijzen in het licht van de EU-regelgevingDe leden van de PvdA-fractie onderkennen dat de voorgestelde wet een budgettaire
maatregel is die uiteindelijk op de lange termijn de volksgezondheid moet
dienen. In die zin worden in feite twee doelen nagestreefd. In hoeverre is
het voorstel van wet in deze zin getoetst aan de artikelen 30 en 36 van het
EG-verdrag, gelet op bijvoorbeeld een dwingend algemeen belang en een rechtvaardiging
voor dit soort wetgeving uit hoofde van de gezondheid en het leven van personen?Artikel 30 van het EEG-verdrag verbiedt alle maatregelen van gelijke werking
(MGW) als een kwantitatieve invoerbeperking. Alle maatregelen die de handel
tussen lidstaten direct of indirect, feitelijk of potentieel belemmeren moeten
worden beschouwd als een MGW. De prijsverschillen per lidstaat voor hetzelfde
produkt kunnen hun verklaring vinden in de commerciële strategieën
van de producerende ondernemingen, zo staat in de memorie van toelichting
aangegeven. Van een MGW zal derhalve alleen sprake kunnen zijn indien de desbetreffende
onderneming bewijst dat de maximumprijs geen verkoop met redelijke winst mogelijk
maakt. Kan dit zo worden geïnterpreteerd dat een farmaceutische fabrikant
die per medicijn kan aantonen dat er sprake is van een onvoldoende bedrijfseconomisch
rendement als het ware onder de negatieve werking van deze Prijzenwet kan
wegzwemmen?De leden van de CDA-fractie vragen of het niet wenselijk is, nu Nederland
gaat kiezen voor een systematiek om te komen tot een beheersing van de geneesmiddelenprijzen
en waarbij Nederland met name kijkt naar de systematiek in een aantal andere
EU-lidstaten, om in het verband van de Europese Unie te komen tot gemeenschappelijke
afspraken die moeten leiden tot een beheersing van de medicijnprijzen? De
belangrijkste farmaceutische fabrikanten zijn multinationale ondernemingen,
die naar het de leden van de CDA-fractie voorkomt, tamelijk gemakkelijk kunnen
besluiten om bijvoorbeeld de prijzen van medicijnen te verhogen. Een dergelijke
verhoging van de prijs zou dan consequenties kunnen hebben voor het systeem
dat in elke EU-lidstaat wordt gehanteerd en via een dergelijke gemeenschappelijke
actie kunnen de multi-nationale farmaceutische fabrikanten het nadeel dat
zij mogelijkerwijs ondervinden van een Wet geneesmiddelenprijzen op zo'n wijze
compenseren. De leden van de VVD-fractie wijzen op een artikel in het Nederlandse Juristenblad
van 4 augustus jl. waarin prof. mr. B. H. ter Kuile een beschouwing geeft
over onderhavige wetsvoorstel in relatie met artikel 3A, eerste lid, EG-verdrag.
Hij wijst op de nieuwe norm in dat artikel, dat de lidstaat bij het economisch
beleid het beginsel van een «open markteconomie met vrije mededinging»
in acht dient te nemen. In zijn artikel concludeert de schrijver, dat aangetoond
moet worden dat voor het onderhavige wetsvoorstel geen alternatief beleid,
dat meer met het beginsel van artikel 3A lid 1 EG-verdrag overeenstemt, voorhanden
is. De leden van de VVD-fractie vragen de regering om een beschouwing op dit
punt.Op drie oktober 1995 hebben vier industriëlen een reactie op het
wetsvoorstel aan de Kamer gezonden (VWS–95–1128). Hierbij is als
bijlage ook een beschouwing van prof. B. H. ter Kuile opgenomen. Wil de regering
een reactie geven op deze beschouwing?Met betrekking tot de relatie van het onderhavige wetsvoorstel met het
Europese recht vragen de leden van de RPF-fractie hoe dit wetsvoorstel zich
verhoudt met de Transparantierichtlijn (Richtlijn 89/105/EEG van de Raad),
in het bijzonder met artikel 4 van deze Richtlijn. 8. Samenhang van de maatregel met het GVSDe leden van de CDA-fractie vragen of de handhaving van het GVS en daarbij
gevoegd het nieuwe systeem op grond van de Prijzenwet kan leiden tot een indrukwekkende
administratieve ballast. Is het denkbaar om de Prijzenwet zodanig in te richten
dat wij zonder het GVS kunnen?De leden van de VVD-fractie constateren dat de Raad van State het wenselijk
achtte, dat – om de alternatieven goed te kunnen vergelijken –
nader uiteengezet zou moeten worden tot welke kostenverlaging aanpassing van
het GVS, bijvoorbeeld door opneming van een afzonderlijke lijst van geneesmiddelen
waarvan het octrooi is verlopen, zou kunnen leiden. Waarom heeft de regering
in haar reactie geen aandacht aan dit punt van de Raad van State besteed?
Kan dit alsnog gebeuren?Bijlage 6 bij de Regeling Farmaceutische Hulp is thans gesloten voor nieuwe
(innoverende) geneesmiddelen. De leden van de fractie van de VVD vragen de
regering of hiervoor nog wel enige grond is, daar de prijzen na effectuering
van onderhavig wetsontwerp, op een gemiddeld (Europees) niveau kunnen worden
gehouden. Wat is het beleid van de regering t.a.v. Lijst 6?De leden van de VVD-fractie stellen dat de voormalige staatssecretaris
Simons de Kamer heeft toegezegd dat het GVS geëvalueerd zou worden. Tot
op heden is dat nog steeds niet gebeurd. Waarom is gekozen voor een kostenbeheersingssysteem
naast het reeds vigerende vergoedingssysteem, zonder dat dit laatste systeem
geëvalueerd – en zo nodig bijgesteld – is? Wanneer valt de
evaluatie van het GVS te verwachten, zo vragen deze leden?De leden van de GroenLinks-fractie stellen dat de regering ervoor kiest
naast de voorgestelde Prijzenwet het GVS te handhaven. Is het GVS niet overbodig
geworden, nu maximumprijzen gehanteerd gaan worden die gebaseerd zijn op het
gemiddelde van vergelijkbare geneesmiddelen? Leidt de voorgestelde wet er
niet toe dat de prijzen van onderling vervangbare geneesmiddelen naar elkaar
toegroeien? Beïnvloeden beide reguleringssystemen elkaar, en zo ja, wat
kan daarvan het gevolg zijn?De leden van de fractie van Groep Nijpels vragen de regering of het de
bedoeling is na aanvaarding van deze wet door het parlement wijzigingen aan te brengen in het GVS of de COTG-beschikkingen betreffende de
prijzen?De leden van de SP-fractie zijn het er niet mee eens dat het GVS wordt
gehandhaafd. Het GVS is onrechtvaardig omdat patiënten moeten bijbetalen,
terwijl zij niet de veroorzakers zijn van de hoge geneesmiddelenkosten. Bovendien
werkt het GVS niet. In 1994 constateerde de Ziekenfondsraad dat het GVS een
zeer beperkte invloed heeft. Het Geneesmiddelenbulletin van april 1995 publiceerde
de laatste cijfers en concludeert dat het effect van het GVS tijdelijk is
geweest. Na verloop van tijd heeft een verschuiving plaatsgevonden naar het
gebruik van relatief dure geneesmiddelen. In 1993 blijkt het GVS alleen nog
maar positief uit te vallen dankzij de eigen bijdrage van de patiënt.
Ook het ministerie erkent in haar antwoord aan de Raad van State dat het GVS
als kostenbeheersingsinstrument onvoldoende heeft gewerkt.Deze leden vragen, indien het GVS wordt gehandhaafd, bij het verlagen
van de vergoedingslimieten er zorg voor te dragen dat dit niet leidt tot meer
eigen bijdragen. II. ASPECTEN VAN DE VOORGESTELDE REGELING 1. ReikwijdteDe leden van de RPF-fractie constateren dat de reikwijdte is beperkt tot
geneesmiddelen waarop aanspraken bestaan krachtens de sociale ziektekostenverzekering.
Het gevaar dreigt dan dat ongelijkheid ontstaat tussen ziekenfonds- en particulier,
respectievelijk aanvullend verzekerden. Bepaalde noodzakelijke geneesmiddelen
zouden bij voorbeeld niet beschikbaar kunnen zijn, omdat de producent niet
voor de vastgestelde maximumprijs wil leveren en zich uitsluitend op de particuliere,
respectievelijk aanvullende markt gaat richten. Hoe realistisch is dit gevaar
en op welke wijze kan dit gevaar worden gekeerd?De leden van de SGP-fractie vragen in hoeverre het risico bestaat dat
de reikwijdte van het wetsvoorstel, namelijk geneesmiddelen waarop de sociale
ziektekostenverzekering aanspraken verleent, met zich meebrengt dat bepaalde
geneesmiddelen vanwege de prijsstelling alleen beschikbaar komen voor de particuliere
respectievelijk aanvullende markt. 2. Uitvoering en handhavingDe leden van de VVD-fractie vragen duidelijkheid over het aantal ambtenaren,
dat belast wordt met de uitvoering van deze regeling. In haar rapport betwijfeld
de Raad van State of slechts een zestal ambtenaren benodigd zijn voor de herijking
van de prijzen tweemaal per jaar. In de reactie hierop wordt echter gesproken
over 15 (teruglopend naar 10) ambtenaren, terwijl in de memorie van toelichting
wordt gesproken over 21 (teruglopend naar 16) ambtenaren. Hoeveel formatieplaatsen
zijn daadwerkelijk ingeruimd voor de uitvoering van deze wet?Deze leden vragen voorts wat de exacte procedure is voor de effectuering
van dit wetsontwerp. Kan deze procedure (en termijnen) van alle Algemene maatregelen
van bestuur en andere uitvoeringsbesluiten gegeven worden? Hoe is het mogelijk,
dat nu reeds een bezuinigingsbedrag is ingeboekt, terwijl nog aan de uitvoering
van dit wetsvoorstel begonnen moet worden?Ook willen deze leden weten op welke wijze het bedrijfsleven bezwaar kan
maken tegen de concrete uitvoering van de Prijzenwet? Wat is de exacte bezwaarschriftprocedure?
Wie toetst de juistheid van het rekenkundig gemiddelde van de prijzen? Is
het bedrijfsleven bij een eventueel bezwaar niet aangewezen op
de burgerlijke rechtspraak? Hoe verhoudt zich dit met de het tussenbericht
van de commissie Vermindering en vereenvoudiging van overheidsregeling (Commissie-Geelhoed),
waarin wordt gesteld dat wanneer de normen onvoldoende aansluiten bij het
algemeen rechtsbewustzijn het risico groot is dat de handhaving problematisch
wordt. De last daarvan komt dan te drukken op het justitieel apparaat en de
uitspraak van de rechter gaat meer en meer fungeren als het verplicht lijkende
sluitstuk op het optreden van het bestuur. In een democratische rechtsstaat
behoort de rechter echter veeleer een reservefunctie te vervullen (kamerstuk
17 931, nr. 1, blz. 5)? Geldt niet onverkort dezelfde redenering ten
aanzien van het ontbreken van een bezwaarschriftprocedure tegen het vaststellen
van de tarieven. Dreigt hierdoor niet een grote toeloop naar de burgerlijke
rechter, mede gelet op het feit dat deze zeer moeilijk objectief vast te stellen
zijn? Waarom is niet gekozen voor het opnemen van een hardheidsclausule, mede
gelet op het feit, dat de prijssystemen en -afspraken in de landen het moeilijk
maken een eenduidig rekenkundig gemiddelde vast te stellen?Tevens vragen de leden van de VVD-fractie waarom de regering op voorhand
verwacht, dat het bedrijfsleven de rechtmatigheid van de toepassing van het
wettelijk instrumentarium aan de rechter wil voorleggen? Verwacht zij, dat
deze rechtmatigheid terecht bestreden zal worden?De leden van de fractie van D66 vragen de regering of het mogelijk is
een onderbouwing te geven van de geraamde opbrengst van de Prijzenwet? Wat
zijn de kosten van de uitvoering van deze wet en welk deel beslaat dit van
de geraamde opbrengst? 3. Gevolgen voor het bedrijfsleven en de burgersDe leden van de CDA-fractie constateerden dat in de memorie van toelichting
wordt aangeven dat het neveneffect van de onderhavige wet is dat de financiële
banden tussen apotheekhoudenden en hun toeleveranciers in belang zullen afnemen,
hetgeen de toetreding van potentiële concurrenten faciliteert. Nieuwe
marktactoren als grootwinkelbedrijven («managed care»), organisaties,
postorderfarmacie kunnen worden verwacht. Betekent dit dat wetgeving moet
worden aangepast teneinde de daadwerkelijke toetreding van de vorenvermelde
actoren mogelijk te maken?Verderop wordt in deze paragraaf aangegeven dat door het gekozen systeem,
waarin de maximum-prijzen zijn gerelateerd aan die in de referentielanden,
het onwaarschijnlijk is dat buitenlandse fabrikanten en importeurs als gevolg
van de voorgestelde maatregelen in financiële problemen geraken. In een
situatie dat een dergelijke situatie zich desalniettemin voordoet zal in beginsel
van het wettelijk vaststellen van een maximumprijs worden afgezien. De leden
van de CDA-fractie stellen de vraag of niet al te gemakkelijk deze mogelijkheid
wordt geboden aan farmaceutische fabrikanten? Welke garantie is er dat de
regering duidelijk en volledig inzicht krijgt in het financiële reilen
en zeilen van buitenlandse farmaceutische fabrikanten. Ook op dit terrein
kunnen farmaceutische fabrikanten heel innovatief zijn! De leden van de CDA-fractie
vragen voorts in hoeverre het voorliggende wetsvoorstel nadelige consequenties
heeft voor de generieke bedrijfskolom.De leden van de VVD-fractie willen gaarne weerlegd zien de notie die opgeld
doet, dat de wet vooral financieel nadelig zal uitwerken voor de in Nederland
voor de nationale markt werkende fabrikanten, importeurs en groothandelaren
in parallel geïmporteerde geneesmiddelen en volledig gesorteerde farmaceutische
groothandels. In hoeverre zal bovendien de parallelle import
en generalia produktie minder interessant worden, waardoor de markt overgelaten
gaat worden aan de grote internationale specialité-spelers, die Nederland
als afgeleide van de grote Europese markten «er wel even bijdoen»?
Is het niet zo, dat juist de generalia-markt al een prijsdrukkende werking
heeft in ons land, terwijl in bijvoorbeeld Frankrijk deze markt bijna niet
bestaat? Hoe worden de prijzen van deze generalia-produkten vastgesteld, als
blijkt, dat deze in het buitenland niet gebruikt worden?De leden van de VVD-fractie wijzen ook op een rapport van het ministerie
van Economische Zaken, waarin becijferd staat, dat de innoverende farmaceutische
industrie in ons land jaarlijks f 530 mln. besteedt aan onderzoek en
ontwikkeling. Welke gevolgen heeft onderhavige wetsvoorstel voor deze geldstroom
richting universiteiten en onderzoeksinstellingen in Nederland? Onlangs is
zelfs in samenwerking met de ministeries van Economische Zaken, van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen en van Volksgezondheid, Welzijn en Sport vele academische
onderzoeksinstellingen, NWO en de Nefarma/MFR de stichting «New Drug
Research» opgericht. De stichting ontvangt ook middelen vanuit de overheid
om hoogwaardig technologisch onderzoek naar nieuwe medicijnen te verrichten.
In hoeverre gaat een prijsverlagingsstrategie het investeringsklimaat aantasten
en hoe verhoudt een dergelijk beleid zich dan met het stimuleren van technologisch
onderzoek binnen de stichting «New Drug Research»?Bestaat inzicht in de gevolgen van dit wetsvoorstel voor de omzet van
de farmaceutische ondernemingen met produktiefaciliteiten in ons land, die
exporteren naar tientallen buitenlandse markten? Deelt de regering de zorg
van de farmaceutische industrie, dat deze Prijzenwet honderden kwalitatief
hoogwaardige banen op het spel zet? Hoe groot worden de negatieve gevolgen
voor de werkgelegenheid in deze sector ingeschat, zo vragen de leden van de
VVD-fractie?De leden van de D66-fractie maken uit de vele binnengekomen commentaren
van de industrie op dat zij van de Prijzenwet grote negatieve effecten verwachten
op de werkgelegenheid. Zo liet Pfizer weten dat zij reeds heeft besloten om
alle distributie-activeiten voor farmaceutische produkten (humaan) in Nederland
te staken en te concentreren in Brussel. Ook zou de Prijzenwet gevolgen hebben
voor klinisch onderzoek in Nederland. Veel van deze activiteiten zullen worden
overgeheveld naar andere EU-lidstaten die voor hun farmaceutische industrie
wel een gericht industriebeleid voeren. Kan de regering aangeven of alle referentielanden
een gunstiger vestigingsklimaat heeft dan Nederland? Zo ja, waar bestaat dit
precies uit en in hoeverre kan daar in Nederland ook rekening mee worden gehouden
zonder afbreuk aan de Prijzenwet te doen? Kan de regering aangeven hoe reëel
de werkgelegenheidseffecten zullen zijn? In hoeverre zullen bedrijven die
vanuit Nederland exporteren (financiële) problemen ondervinden van de
Prijzenwet en acht de regering dat een gewenst effect? Op welke wijze krijgen
farmaceutische bedrijven in bijvoorbeeld België wel (in)directe effectieve
steun voor een farmaceutisch export en industriebeleid? Hoe kijkt de regering
hiertegen aan?De Wet Geneesmiddelenprijzen moet een aanzienlijke besparing gaan opleveren.
In de nota «Zorg in het Regeerakkoord» wordt uitgegaan van een
besparing van f 550 mln. De leden van de GroenLinks-fractie hebben tot
nu toe een onderbouwing van het te besparen bedrag gemist. Zij vragen de regering
dit alsnog, bij benadering, aan te geven.De leden van de RPF-fractie stellen dat een consequentie van lagere geneesmiddelenprijzen
is dat de investeringen in onderzoek en ontwikkeling verminderen. De afnemende
innovatieve kracht versterkt de ontwikkeling naar schaalvergroting
in de farmaceutische industrie. Investeringen worden met name in de landen
gedaan, waar arbeid goedkoper is. Uiteindelijk zou dit vergaande consequenties
kunnen hebben voor de arbeidsplaatsen in de farmaceutische industrie in Nederland.
In hoeverre deelt de regering de vrees, dat invoering van het wetsvoorstel
zal leiden tot een verschuiving van activiteiten naar het buitenland met effecten
op arbeidsplaatsen in de produktie, en onderzoek en ontwikkeling?De leden van de SGP-fractie lezen dat de regering stelt dat het wetsvoorstel
voor de burgers voordelen zal opleveren. Behalve een indicatie over de besparing
per ingezetene per jaar wordt verder niet concreet gemaakt op welke wijze
de burgers de gevolgen van het wetsvoorstel zullen merken, bijvoorbeeld in
een verlaging van de kosten voor ziektekostenverzekeringen. Graag ontvangen
deze leden hierover nadere informatie. Daarnaast willen de leden van de SGP-fractie
graag weten op grond waarvan een macro-besparing van f 700 miljoen op
jaarbasis wordt geraamd.De leden van de GPV-fractie vragen naar de gevolgen voor Nederlandse producenten.
Veel landen in de wereld relateren de prijzen van hun geneesmiddelen aan de
prijs in het land van herkomst. Als de prijs in Nederland wordt aangepast
heeft dat consequenties voor marktposities in heel de wereld. De leden van
de GPV-fractie begrijpen dat daaraan op zich weinig valt te doen als men kiest
voor het middel van een prijzenwet, maar het onderstreept ook aan een dergelijke
wet nadelen kleven. In dit verband vragen zij of de marktwerking niet een
belangrijke impuls zou kunnen krijgen door een versmalling van de Europese
regelgeving voor registratie en de verplichting meertalige bijsluiters te
leveren binnen de EU. Dat zou vrij verkeer van geneesmiddelen in Europa mogelijk
maken en dus een betere marktwerking. Een ander gevolg in verband met de voorgestelde systematiek waarbij generieke
middelen bij de vaststelling van de maximumprijs worden betrokken betreft
de klacht dat producenten onvoldoende middelen zouden genereren ten behoeve
van onderzoek en ontwikkeling van de nieuwe medicijnen. Graag vernemen de
leden van de GPV-fractie een oordeel van de regering.Wat is overigens het oordeel van de regering over een gefaseerde invoering
zodat mogelijk ontslagen als gevolg van de invoering van de wet kunnen worden
opgevangen, zo vragen de leden van de GPV-fractie? 4. Verwachte effecten op de prijzen en op de consumptieDe leden van de PvdA-fractie hebben zich verbaasd over het feit dat in
de overwegingen om de kostenbeheersing gestalte te geven de kostenreductie
die geneesmiddelen in andere zorgsectoren teweegbrengt geen aandacht heeft
gekregen. Gezien de afspraken in het regeerakkoord over MTA en de door de
minister gedane uitspraken tijdens het nota-overleg over het Financieel Overzicht
Zorg 1995 beschouwen deze leden deze overwegingen als essentieel.De leden van de CDA-fractie Het beoogde effect van de reductie van de
geneesmiddelenprijzen wordt geschat op een bedrag van f 700 mln. Is dit
bedrag de objectieve uitkomst van de gekozen systematiek om te komen tot een
beheersing van medicijnprijzen of is dit bedrag te herleiden tot afspraken
die in het kader van het regeeraccoord zijn gemaakt omtrent ook door de minister
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport op te brengen bezuinigingen?Waar slaan de effecten neer van de f 700 mln. die verdient worden
door de verlaging van de medicijnprijzen? Is het resultaat van deze bezuiniging uitsluitend te vinden op de begroting van het ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport of zijn ook elders in de rijksbegroting de effecten van deze
prijsverlaging te vinden?Gegeven het feit dat de realiseerbaarheid van de invoeringsdatum (1 januari
1996) uiterst discutabel is, zouden de leden van de CDA-fractie van de regering
willen vernemen op welke wijze zij dekking denkt te vinden voor het alsdan
ontstane gat in de begroting?Is de regering bereid te gaan werken aan maatregelen die leiden tot het
maken van afspraken met voorschrijvers? Met name denken de leden van de CDA-fractie
aan te maken afspraken met specialisten die in het algemeen de neiging hebben
de duurdere medicijnen voor te schrijven.De leden van de VVD-fractie vragen de regering meer inzicht te verschaffen
in de prijsdalingen die zich voor gaan doen. De Raad van State neemt in haar
advies aan dat voor sommige geneesmiddelen de prijs minder of niet dan 18%
zal dalen terwijl voor anderen de prijs met meer dan 18% zal dalen. Bestaat
al inzicht in de bandbreedte waartussen de prijzen zullen dalen, zo nee hoe
is het dan mogelijk geweest de besparing van f 700 mln. te berekenen?
Is het mogelijk, dat voor bepaalde medicijnen de prijs zelfs met meer dan
50% zal dalen? Overweegt de regering voor dergelijke dramatische prijsdalingen
een overgangstermijn in te stellen?Is de regering bereid de lijsten met prijzen van de medicijnen in de «toetsingslanden»
aan de Kamer ter beschikking te stellen, zo vragen deze leden? Zo nee, waarom
niet?De leden van de VVD-fractie verwachten, dat er ook geneesmiddelen met
prijzen onder het rekenkundig gemiddelde gevonden zullen worden. Zijn al voorbeelden
van deze situatie bekend? Mag de prijs van de dergelijke medicijnen dan verhoogd
worden? Van hoeveel medicijnen verwacht de regering, dat de prijzen verhoogd
zullen mogen worden?De leden van de SP-fractie willen wijzen op het belang van een samenhang
in prijs- en volumebeleid. Het gevaar bestaat dat de farmaceutische industrie
als ze niet meer in staat is door prijsverhogingen haar inkomsten te vergroten
haar volume zal trachten te vergroten. Ook door de Raad van State is gewezen
op het gevaar van meer consumptie. Ook eerdere ervaringen met prijsverlagingen
wijzen in die richting. Een van de redenen waarom de OPA uiteindelijk niet
werkte was vanwege de toename in geneesmiddelengebruik. De leden van de SP-fractie
vinden daarom dat er gewerkt moet worden aan een totaal reclameverbod. De
reclame-uitgaven zijn extreem en bedragen ongeveer een kwart van de totale
fabrieksprijs. En zijn daarmee ongeveer anderhalf keer zo hoog dan kosten
voor onderzoek en ontwikkeling. De reclame is vooral aan de voorschrijvers,
de huisartsen, gericht. Mede onder invloed van marketingactiviteiten schrijft
de ene arts meer duurdere medicijnen voor dan de andere arts. Dit kan alleen
worden tegengegaan door betere scholing en een verbod op reclame.De specialisten zijn verantwoordelijk voor 25% van de extramurale geneesmiddelenkosten.
Specialisten schrijven vaak duurdere geneesmiddelen voor. Aangezien het Farmacie
Therapeutisch Overleg een belangrijke rol speelt bij de verbetering van voorschrijfgedrag,
moet ook voor specialisten zo'n overleg komen, aldus de leden van de SP-fractie. Artikelen Artikel 2De leden van de CDA-fractie constateren dat in de toelichting op artikel
2 staat aangegeven dat de minister een bevoegdheid heeft om een maximum-prijs
vast te stellen, doch dat dit geen verplichting inhoudt. Wanneer
zal een minister geen gebruik maken van de bevoegdheid, anders dan in een
situatie waarin sprake is van een prijsniveau dat vergelijkbaar is met de
ons omringende landen? Bij de toelichting op dit artikel staat ook aangegeven
dat het in de bedoeling ligt om in elk geval allen die een vergunning hebben
om geneesmiddelen af te leveren in de gelegenheid te stellen om hun zienswijze
te kunnen geven op de consequenties die voortvloeien uit de onderhavige wetgeving.
Indien werkelijk alle vergunninghouders de gelegenheid te baat nemen zal dit
dan niet leiden tot een onbeheersbaar proces?In artikel 2 wordt gesteld, dat «indien in een prijslijst niet de
prijzen zijn vermeld voor het leveren aan tot afleveren bevoegde personen
worden de prijzen omgerekend met overeenkomstige toepassing van de hiervoor
in dat land geldende regels». De leden van de VVD-fractie leggen de
vraag aan de regering voor, hoe en welke marges in dergelijke situaties worden
gehanteerd?Ook wijzen de leden van deze VVD-fractie op het feit dat voor de vaststelling
van de maximumprijs wordt uitgegaan van de prijs van de verpakking met de
laagste prijs per eenheid produkt. Zal deze methodiek geen onredelijke gevolgen
hebben voor de prijs van een geneesmiddel dat in Nederland in patiënten-verpakkingen
van 50 stuks op de markt wordt gebracht maar waar van de maximumprijs wordt
gebaseerd op de ziekenhuisverpakking in bijvoorbeeld Duitsland van 200 stuks
of meer? Wordt niet een meer eerlijke vergelijking verkregen door uit te gaan
van dezelfde eenheden?De leden van de fractie van D66 vragen de regering waarom tegen een besluit
op grond van artikel 2, eerste lid, geen beroep openstaat op grond van de
Algemene Wet Bestuursrecht?De leden van de SP-fractie vragen zich af welke ontwikkelingen er toe
kunnen leiden dat de minister de maatregel geheel of gedeeltelijk intrekt.
Zij vinden dat de Prijzenwet voor onbepaalde tijd moet worden geregeld, anders
valt JOJO-beleid te verwachten. Artikel 4De leden van de CDA-fractie constateren dat deze bepaling een ieder verbiedt
om een geneesmiddel voor een hogere prijs dan de vastgestelde maximumprijs
te verkopen, te leveren of aan te bieden aan personen die bevoegd zijn tot
het afleveren van geneesmiddelen aan particuliere gebruikers. Vervolgens wordt
vermeld dat deze formulering omvat apothekers, apotheekhoudende huisartsen,
ziekenhuizen en drogisten. In deze reeks is bijvoorbeeld niet de postorderfarmacie
opgenomen en ook niet andere vormen van nog te creëren actoren waar elders
in de wet van gesproken wordt. Heeft de formulering van dit artikel uitsluitend
betrekking op de in de toelichting genoemde groepen of is de interpretatie
wat ruimer? Artikel 5De leden van de VVD-fractie vragen waarom de administratie gedurende tien
kalenderjaren na het jaar waarop zij betrekking heeft, moet worden bewaard,
terwijl de bevoegdheid tot het opleggen van een boete, volgens artikel 11,
al na twee jaren na het begaan van de overtreding komt te vervallen. Legt
dit geen extra administratieve lastendruk op de bedrijven? Hoe verhoudt zich
dit met het beginsel, dat wetgeving uit moet gaan van hetgeen minimaal vereist
is en niet van hetgeen maximaal gewenst is, en aanwijzing 13 van de Aanwijzingen
voor de regelgeving, waarin wordt gesteld, dat «bij de keuze van een
bepaalde regeling gestreefd dient te worden naar zo beperkt mogelijk
lasten voor burgers, bedrijven en instellingen?»De leden van de RPF-fractie vragen waarom de administratie tien jaar bewaard
moet blijven, terwijl de daarop betrekking hebbende recepten volgens de Wet
op de Geneesmiddelenvoorziening slechts zes jaar bewaard hoeft te blijven. Artikel 9De toezichthoudende ambtenaren krijgen de bevoegdheid tot inzage in de
administraties van farmaceutische ondernemingen. Op welke wijze is de geheimhouding
door deze ambtenaren gegarandeerd, vragen de leden van de VVD-fractie. Artikel 11Het maximumbedrag van een op te leggen boete is bepaald op f 100 000.
De leden van de CDA-fractie vragen of, gelet op de enorme bedragen die rondgaan
in de farmaceutische kolom, dit bedrag niet te laag is? Het economisch voordeel
kan immers veel groter zijn.De leden van de Groenlinks-fractie stellen dat in artikel 11, vierde lid,
wordt geregeld dat de bevoegdheid tot het opleggen van een boete twee jaar
nadat de overtreding is begaan, vervalt. Daarbij is aansluiting gezocht bij
de systematiek van het Wetboek van Strafrecht. Bij de verjaringstermijn van
het Wetboek van Strafrecht volgt na die twee jaar vaak nog een procedure die
veel tijd in beslag neemt, alvorens al dan niet tot een sanctie wordt overgegaan.
In het wetsvoorstel Geneesmiddelenprijzen moet binnen twee jaar de hele procedure
die leidt tot de op te leggen boete, doorlopen zijn. Dat lijkt nogal krap.
De aan het woord zijnde leden vragen de verjaringstermijn dan ook te verruimen.De leden van de SP-fractie vinden dat het sanctiebeleid scherper moet.
Bijvoorbeeld als sanctie bij overschrijding maximumprijs eliminatie van de
markt.Deze leden vinden de verjaringstermijn van twee jaar na de overtreding
te kort. Deze moet worden verruimd of gekoppeld worden aan de eerste formele
vervolgingsactiviteiten. De voorzitter van de commissie,Van NieuwenhovenDe waarnemend griffier van de commissie.Nava XNoot1Samenstelling: Leden: Lansink (CDA), Schutte (GPV), Van Nieuwenhoven (PvdA),
voorzitter, Van der Heijden (CDA), ondervoorzitter, Van Heemskerck Pillis-Duvekot
(VVD), M. M. H. Kamp (VVD), Doelman-Pel (CDA), Swildens-Rozendaal (PvdA),
Vliegenthart (PvdA), Mulder-van Dam (CDA), Versnel-Schmitz (D66), Middel (PvdA),
Leerkes (U55+), Nijpels-Hezemans (Groep Nijpels), Fermina (D66), Oedayraj
Singh Varma (GroenLinks), Dankers (CDA), Marijnissen (SP), Essers (VVD), Oudkerk
(PvdA), Cherribi (VVD), Sterk (PvdA), Van Boxtel (D66), Van Vliet (D66) en
Blerck-Woerdman (VVD).Plv. leden: Soutendijk-van Appeldoorn (CDA), Van der Vlies (SGP), Lilipaly
(PvdA), Esselink (CDA), Rijpstra (VVD), Voûte-Droste (VVD), Smits (CDA),
Dijksman (PvdA), Houda (PvdA), Beinema (CDA), Van den Bos (D66), Vreeman (PvdA),
Rouvoet (RPF), Boogaard (Groep Nijpels), Van Waning (D66), Sipkes (GroenLinks),
De Jong (CDA), vacature CD, Passtoors (VVD), Kalsbeek-Jasperse (PvdA), J.
M. de Vries (VVD), Noorman-den Uyl (PvdA), Bremmer (CDA), Bakker (D66) en
Cornielje (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24266-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl