Voorstel van wet van lid Van de Camp tot wijz. Gemeentewet en Wet wapens en munitie i.v.m. bestrijding van wapengeweld; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26865, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

04-11-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26865 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Toename van de geweldscriminaliteit3. Het huidige instrumentarium4. Knelpunten in de huidige praktijk5. De inhoud van het wetsvoorstel: een bestuursrechtelijk
en een strafvorderlijk spoor5.1. Het bestuursrechtelijke spoor: preventief fouilleren
in veiligheidsrisicogebieden5.1.1. Inleiding5.1.2. Relevante bepalingen in de Grondwet en internationale
verdragen5.1.3 Leer van de voortgezette toepassing5.1.4. Toepasselijkheid van de Algemene wet bestuursrecht5.2. Het strafvorderlijke spoor: onderzoek naar vuurwapens
buiten veiligheidsrisicogebieden5.2.1. Inleiding5.2.2. Aard van de verdenking5.2.3. Verhouding gewijzigde artikelen 50, 51 en 52 van
de Wet wapens en munitie en artikel 174b van de Gemeentewet6. Artikelsgewijze toelichtingArtikel 174b, eerste lid, GemeentewetArtikel 174b, tweede lid, GemeentewetArtikel 174b, derde en vierde lid, GemeentewetArtikel 174b, zesde lid, GemeentewetArtikel 50, eerste lid, Wet wapens en munitieArtikel 51, eerste lid, Wet wapens en munitieArtikel 52, tweede lid, Wet wapens en munitie
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26865Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 36 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 865Voorstel van wet van het lid Van de Camp tot wijziging van de Gemeentewet
en de Wet wapens en munitie in verband met de bestrijding van wapengeweldnr. 3MEMORIE VAN TOELICHTING1. InleidingDe samenleving heeft de afgelopen jaren in toenemende mate te maken gekregen
met geweld dat zich op schijnbaar willekeurige momenten richt tegen willekeurige
slachtoffers. Een veel terugkerende overeenkomst van dit «zinloos geweld»
is dat het vaak plaatsvindt in uitgaansgebieden tijdens de nachtelijke uren
en dat er veelal drank in het spel is1. Ook het
gebruik van drugs – veelal in combinatie met drank – speelt een
rol. Naast het werkelijke gebruik van geweld, leidt ook de dreiging hiervan
tot situaties die een groot veiligheidsrisico met zich mee brengen. Andere
situaties die een verhoogd risico in zich dragen zijn, naast uitgaansgebieden,
bepaalde (sport)manifestaties en gebieden met drugsoverlast. Het grootste
deel van de geweldsmisdrijven en -dreigingen vinden 's avonds in het weekend
plaats. Gelet op de ernst van de gepleegde geweldsmisdrijven en het algemene
gevaar dat de dreiging oplevert voor de openbare orde, is het van groot belang
dat«zinloos geweld» en de dreiging daarvan door preventieve maatregelen
wordt voorkomen. Hier ligt een verantwoordelijkheid bij het uitgaanspubliek
zelf, maar ook bij de horeca en andere betrokkenen. In veel gemeenten wordt
reeds gepoogd door middel van convenanten de horeca bij veiligheidsbevorderende
maatregelen te betrekken. In het verlengde van dergelijke initiatieven dienen
ook de gemeentelijke overheid en de politie over voldoende mogelijkheden te
beschikken om op te treden ter voorkoming van geweld. Op dit moment worden
de bevoegdheden door de betrokken instanties als onvoldoende ervaren.Aangezien deze geweldsproblematiek sterk in bepaalde gebieden en rond
bepaalde tijden is geconcentreerd is een tijd- en gebiedgerichte aanpak aangewezen.
In de thans door de gemeenten en politie gevoelde tekortkomingen wordt met
dit wetsvoorstel voorzien, door de burgemeester de bevoegdheid te verlenen
dergelijke gebieden voor een bepaalde tijd aan te wijzen als gebieden met
een verhoogd veiligheidsrisico in verband met de (vermoede) aanwezigheid van
wapens. Binnen deze «veiligheidsrisicogebieden» wordt de mogelijkheid
geopend preventief te fouilleren en vervoermiddelen en bagage te onderzoeken
op de aanwezigheid van wapens. Naast de vormen van (wapen)geweld die sterk gebonden zijn aan tijd en
plaats, is ook het gebruik van wapengeweld rond criminaliteit in zijn algemeenheid
in ernst en omvang toegenomen. Een antwoord op deze problematiek kan niet
worden gevonden in een bevoegdheid die weliswaar preventief, maar naar tijd
en plaats beperkt kan worden uitgeoefend. Wel is er behoefte om de fouillering,
en met name het doorzoeken van vervoermiddelen op wapens, uit te kunnen breiden.
Deze bevoegdheid wordt met dit wetsvoorstel uitgebreid, echter zonder het
element van de voorafgaande verdenking los te laten.Het initiatief tot dit wetsvoorstel is genomen met het oog op het toenemende
wapengeweld in de samenleving. Anders dan de wetsvoorstellen tot bestuurlijk
ophouden1 is dit wetsvoorstel niet primair geschreven
met het oog op het aanstaande Europees kampioenschap voetbal.Desalniettemin kan de uitbreiding van bevoegdheden om tegen wapengeweld
op te treden die in dit wetsvoorstel zijn voorzien wel een belangrijke bijdrage
leveren aan de veiligheid rond het toernooi. Voorwaarde hiervoor is natuurlijk
dat het wetsvoorstel tijdig in werking kan treden.2. Toename van de geweldscriminaliteitOnderzoek ondersteunt de indruk dat er sprake is van een forse toename
van de geweldscriminaliteit. Het aantal geweldsdelicten is van 842 000
in 1995 gestegen naar 954 000 in 19982. Deze
trend vertaalt zich onder meer in toenemend (vuur)wapenbezit en -gebruik.
In het CRI-analyserapport over de aard en omvang van vuurwapencriminaliteit
in Nederland 1991–1995 wordt dan ook geconcludeerd dat het illegaal
crimineel vuurwapenbezit en het vuurwapengebruik is toegenomen3. In de begeleidende brief aan de Tweede Kamer van 2 april 1998 stelt
de minister van Justitie dat in de jaren 1996 en 1997 deze trends zijn gecontinueerd4.Ook het onlangs uitgebrachte Beleidsplan Nederlandse Politie 1999–2002
besteedt aandacht aan de toename van vuurwapenbezit en -gebruik: «Het
toenemend bezit en gebruik van wapens, vooral onder (school- en uitgaande)
jongeren en bezoekers van sportevenementen, draagt bij aan het ontstaan en
de cumulatie van geweld.5Belangrijke informatie met betrekking tot de aard en omvang van het vuurwapenbezit
en de vuurwapencriminaliteit is te vinden in het advies van de Raad van Hoofdcommissarissen
over het rapport Aanpak vuurwapengeweld van het regiokorps Rotterdam-Rijnmond.6 In 1996 werden in totaal in Nederland 2005 overvallen
gepleegd, waarvan in 1062 gevallen één of meer vuurwapens, of
daarop gelijkende voorwerpen werden gehanteerd (53%). Daarnaast werden slag-
of steekwapens gebruikt, een gaswapen of een combinatie van wapens. In 1997
werden in totaal 2305 overvallen gepleegd, waarvan in 1290 gevallen één
of meer vuurwapens, of daarop gelijkende voorwerpen werden gebruikt (56%).
In circa 10% van de overvallen wordt een slachtoffer gedood of gewond. Het
gebruik van of de dreiging met wapens heeft grote gevolgen voor de slachtoffers.
De Raad van Hoofdcommissarissen constateert:«Het leidt geen twijfel
dat het gebruik van vuurwapens een behoorlijk zware steen bijdraagt aan het
gevoel van onveiligheid. Dat gevoel wordt niet alleen bepaald doordat daadwerkelijk
geschoten wordt, maar ook door het dreigen met vuurwapens. In veel gevallen
waarbij met een vuurwapen wordt gedreigd, levert dit ernstige psychische gevolgen
op bij het slachtoffer. Het is bekend dat veel slachtoffers van gewapende
overvallen gedurende lange tijd niet meer in staat zijn om op een normale
wijze deel te nemen aan het arbeidsproces en het sociale leven.De bedreigende werking van vuurwapens neemt toe. Onveiligheidsgevoelens
worden versterkt door de (bijna) dagelijkse voorkomende gewapende overvallen,
dodelijke schietpartijen en liquidaties in het criminele milieu. Op gevoelige
of kwetsbare bevolkingsgroepen kan de angst voor (vuurwapen)geweld verlammend
werken, waardoor er een afkeer gaat ontstaan van verschillende sociale activiteiten.
Mensen «durven de straat niet meer op» of mijden drukke en onoverzichtelijke
plaatsen».1Het rapport «Criminaliteit en rechtshandhaving 1999» van het
Wetenschappelijk onderzoek- en documentatiecentrum van het Ministerie van
Justitie (WODC) geeft inzicht in de tijdstippen en de plaats van slachtofferschap.
Daaruit blijkt dat er tijdstippen en gebieden zijn met een verhoogd risico
op uitbarstingen van geweld. Zowel mannen als vrouwen worden vooral in het
weekend zaterdag en zondag slachtoffer van geweld. Bij mannen is dit 50% bij
vrouwen 40%. Bij mannen is de plaats waar het geval vond in 66% van de gevallen
de straat of een horecagelegenheid. Bij vrouwen is dit 36%. In 22% van de
gevallen is een wapen gebruikt. Indien wapens, zoals messen en vuurwapens
worden gebruikt, gebeurt dit in meer dan evenredige mate op straat of in een
horecagelegenheid.2 15% van de burgers past het
uitgaansgedrag aan uit angst voor onveiligheid.33. Het huidige instrumentariumHet bestaande instrumentarium ten aanzien van het fouilleren op het bezit
van wapens is neergelegd in de Politiewet 1993 en de Wet wapens en munitie.4 In artikel 8, lid 3, van de Politiewet 1993 is bepaald
dat «de ambtenaar van politie bevoegd is tot het doen van onderzoek
aan de kleding van personen indien uit feiten of omstandigheden blijkt dat
een onmiddellijk gevaar dreigt voor hun leven of veiligheid, die van de ambtenaar
zelf of van derden en dit onderzoek noodzakelijk is ter afwending van dit
gevaar.» Uit deze formulering vloeit voort dat in het algemeen alleen
gefouilleerd mag worden wanneer dit onontkoombaar is geworden om onmiddellijk
gevaar af te wenden (veiligheidsfouillering).Deze veiligheidsfouillering is derhalve géén zelfstandige
bevoegdheid.Op grond van artikel 52, lid 2, van de Wet wapens en munitie (WWM) mag
gefouilleerd worden aan de kleding, wanneer verdenking bestaat van overtreding
van artikel 13 of 26 (wapenbezit) indien tegen de betrokkene ernstige
bezwaren bestaan. Er moet dus nadrukkelijk sprake zijn van een concrete verdenking
en van ernstige bezwaren. De WWM kan niet gebruikt worden om in een bepaald
gebied dat een verhoogd risico op geweld kent preventief op de aanwezigheid
van wapens te controleren5. Bovendien mag op grond
van art. 52 WWM géén fouillering plaatsvinden wanneer verdenking
bestaat van het voorhanden hebben van wapens van de IVe categorie (bijv. fietsketting,
tafelpoot, kapot bierflesje etc.)6.Ten aanzien van het doorzoeken van voertuigen regelt artikel 51 WWM dat
hiertoe kan worden overgegaan indien redelijkerwijs een aanleiding bestaat
op grond van een gepleegd of toekomstig strafbaar feit waarbij wapens zijn
gebruikt. Artikel 50 WWM regelt één en ander – naar analogie
van artikel 51 WWM – met betrekking tot verpakkingen en (reis)bagage.
Bij deze artikelen ligt een belangrijke beperking besloten in het verband
dat moet bestaan met een gepleegd of toekomstig strafbaar feit waarbij wapens
in het spel zijn.Een veel ruimere bevoegdheid bestaat ten aanzien van het doen van huiszoeking:
In artikel 49 WWM is bepaald dat opsporingsambtenaren te allen
tijde op plaatsen waar zij redelijkerwijs kunnen vermoeden dat wapens of munitie
aanwezig zijn, ter inbeslagneming huiszoeking kunnen doen.De bevoegdheid die een algemene fouilleringsbevoegdheid het dichtst benadert
is de last van de officier van justitie dat de bevoegdheid om op wapens te
controleren tegen een ieder kan worden uitgeoefend (artikel 50, lid 2, tweede
zin, en artikel 51, lid 2, tweede zin, WWM). Tevens bestaat op grond van artikel
52, derde lid, een algemene fouilleringsbevoegdheid op luchtvaartterreinen.4. Knelpunten in de huidige praktijkDe met opsporing van (vuur)wapens belaste instanties ervaren in de praktijk
nadrukkelijk een gebrek aan mogelijkheden om personen en voertuigen te controleren
op het bezit van (vuur)wapens. De knelpunten worden kernachtig weergegeven
in het beleidsplan Nederlandse Politie 1999–2000: «Verboden wapens
moeten in beslag worden genomen, wapenbezit moet worden voorkomen en ontmoedigd.
(...) De politie heeft op dit moment beperkte bevoegdheden voor het tegengaan
van wapenbezit.»1 Deze knelpunten worden
onderstreept in het rapport «Aanpak vuurwapengeweld» van het regiokorps
Rotterdam-Rijnmond2. Letterlijk wordt daarin gesteld:«De
gemeentelijke overheid is beperkt geëquipeerd om op het punt van het
wapenbezit op te treden. De enige mogelijkheid om te reguleren ligt besloten
in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV). (...) De mogelijkheden zijn
echter alleszins bescheiden te noemen.» Bij het rapport van het regiokorps
Rotterdam-Rijnmond is een concreet voorstel gevoegd voor een wetswijziging
die preventief fouilleren in van tevoren aangewezen gebieden mogelijk maakt.De Raad van Hoofdcommissarissen spreekt zich in het onlangs aan de Kamer
toegezonden eindrapport van het landelijk project aanpak illegale vuurwapens
eveneens uit voor een wettelijke mogelijkheid tot preventief fouilleren.3 De Raad van Hoofdcommissarissen is van oordeel dat preventief
fouilleren met verstand en zorg toegepast een sterk regulerend instrument
in handen van de overheid zal zijn. Voorts wordt het pleidooi onderstreept
voor een ruimere bevoegdheid voor preventieve controle op het voorhanden zijn
van wapens en munitie in vervoermiddelen ter opsporing van bij de WWM strafbaar
gestelde feiten. Tot slot pleit de Raad van Hoofdcommissarissen in deze brief
voor verhoging van de strafmaat voor verboden wapenbezit.4 Ten aanzien van dit laatste heeft de Minister van Justitie in middels
een wetsvoorstel ingediend.In het recente commentaar van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten
(VNG) op de Justitiebegroting 20005 bepleit de
VNG een snelle invoering van preventief fouilleren: «Ten aanzien van
de aangekondigde voorstellen van het Kabinet om de politie meer mogelijkheden
te geven om het (verkrijgen van) wapenbezit te bestrijden, achten wij het
noodzakelijk dat burgemeesters de bevoegdheid krijgen om zogenaamde veiligheidsrisicogebieden
aan te wijzen, waarbinnen de politie preventief kan fouilleren op wapenbezit.
Wij zijn van mening dat op dit punt meer snelheid in de totstandkoming van
regelgeving geboden is.»5. De inhoud van het wetsvoorstel: een bestuursrechtelijk
en een strafvorderlijk spoorDoelstelling van dit wetsvoorstel is het dragen van en het geweld met
wapens terug te dringen door de bevoegdheden van de politie uit te breiden
om preventief tegen het bezit van wapens te kunnen optreden. Hiertoe worden
twee sporen gevolgd, een bestuursrechtelijk en een strafvorderlijk
spoor. In de eerste plaats wordt aan de Gemeentewet een nieuw artikel 174b
toegevoegd, waarin de burgemeester de bevoegdheid krijgt bepaalde gebieden
als veiligheidsrisicogebied aan te wijzen. In deze gebieden kan preventief
tot fouilleren worden overgegaan. Daarnaast wordt de mogelijkheid verruimd
om op basis van een specifieke verdenking tot onderzoek naar de aanwezigheid
van wapens over te gaan. Hiertoe worden de artikelen 50, 51 en 52 van de Wet
wapens en munitie gewijzigd.5.1. Het bestuursrechtelijke spoor: preventief fouilleren
in veiligheidsrisicogebieden5.1.1. InleidingDit wetsvoorstel opent de mogelijkheid voor de burgemeester om in bijzondere
gevallen een bepaald gebied aan te wijzen als «veiligheidsrisicogebied».
Een dergelijk gebied wordt gekenmerkt door een hoog risico op geweldsincidenten
en dreigingen met (vuur)wapens. In het bijzonder kan hierbij gedacht worden
aan concentraties van uitgaansgelegenheden die in avond en nacht uit een oogpunt
van openbare orde en veiligheid een bijzondere gevaarzetting met zich meebrengen.
Ook kan gedacht worden aan grote (sport)manifestaties met een verhoogd risico
op verstoring van de openbare orde en veiligheid en gebieden met voortdurende
drugsoverlast.Aangezien het gaat om een bevoegdheid van de burgemeester, wordt aangesloten
bij artikel 174 van de Gemeentewet. De aanwijzing van een gebied als veiligheidsrisicogebied
is een minder vergaande bevoegdheid dan de noodbevoegdheden die de burgemeester
reeds bezit. Met noodbevoegdheden kan inbreuk gemaakt worden op hogere regelgeving,
met uitzondering van de Grondwet (artikelen 175 en 176 Gemeentewet). De aanwijzing
tot veiligheidsrisicogebied biedt de burgemeester alleen specifieke bij wet
toegekende bijzondere bevoegdheden ter bestrijding en voorkoming van (vuur)wapengeweld.
De in dit wetsvoorstel aan de Gemeentewet toegevoegde regeling zou, indien
de regering met een dergelijk wetsvoorstel komt, wellicht een plaats kunnen
krijgen in een Wet op de Openbare orde en Veiligheid, die wordt genoemd in
het integraal veiligheidsprogramma van de Minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties.15.1.2. Relevante bepalingen in de Grondwet en internationale
verdragenTerwijl aan de ene kant een uitbreiding van de bevoegdheden bij het tegengaan
van geweld is vereist, dient aan de andere kant een duidelijke begrenzing
aan de bevoegdheid te worden gegeven. Van een ongeclausuleerde bevoegdheid
voor de politie kan en mag geen sprake zijn. Op grond van artikel 8 Europees
Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM)en artikel 17 van het Internationaal
Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke rechten (BUPO) is een wettelijke
regeling vereist. Een algemene bevoegdheid tot fouillering op wapens zou bovendien
in strijd komen met artikel 10 van de Grondwet, waarin het recht op bescherming
van de persoonlijke levenssfeer is vastgelegd. Bij of krachtens de wet is
beperking van dit grondrecht mogelijk. Op grond van artikel 8 EVRM is geen
inmenging van enig openbaar gezag in het privé-leven toegestaan, dan
voor zover bij de wet is voorzien en in een democratische samenleving noodzakelijk
is in het belang van onder andere, de openbare veiligheid of het voorkomen
van wanordelijkheden en strafbare feiten en de bescherming van de gezondheid.De voorgestelde bevoegdheid dient verschillende van de in artikel 8 EVRM
genoemde belangen, met name het belang van de openbare veiligheid,het
voorkomen van wanordelijkheden en strafbare feiten en de bescherming van de
gezondheid. Bij de beantwoording van de vraag of een bepaalde beperking noodzakelijk
is in een democratische samenleving, geniet de nationale wetgever een ruime
beoordelingsvrijheid («margin of appreciation»)1. Deze beoordelingsvrijheid is echter niet onbeperkt. Zo dient volgens
jurisprudentie van het Europese Hof voor de rechten van de Mens (EHRM) met
betrekking tot dit vereiste sprake te zijn van een dringende maatschappelijke
behoefte («pressing social need»), dient de beperking proportioneel
te zijn in relatie tot het beoogde legitieme doel («proportionate to
the legitimate aim pursued») en dienen de redenen die voor de beperking
worden gegeven, relevant en voldoende te zijn («relevant en sufficient»)2. Het wetsvoorstel is tegen het licht van deze jurisprudentie
gehouden. In dit verband is van belang dat de noodzaak voor dit wetsvoorstel
is aangetoond door de feiten zoals die uit de in paragraaf 2 aangehaalde
rapporten blijken. Tevens tonen de commentaren van de verschillende instanties
aan dat bij de verantwoordelijke autoriteiten een brede behoefte aan deze
regeling bestaat. Ten slotte zij voor wat betreft de proportionaliteit opgemerkt
dat nadrukkelijk in de regeling een beperking in tijd en plaats is opgenomen.5.1.3 Leer van de voortgezette toepassingBij dit wetsvoorstel worden aan de instelling van een veiligheidsrisicogebied
enkel bevoegdheden toegekend die bedoeld zijn om wapenbezit en gebruik tegen
te gaan. Op zichzelf is het mogelijk ook andere wetten specifieke bevoegdheden
aan de politie toe te kennen, zoals bijvoorbeeld het onderzoek op de aanwezigheid
van verdovende middelen. In dit wetsvoorstel is vooralsnog volstaan met de
regels die een betere aanpak van wapengeweld beogen. Reden hiervoor is dat
het bezit van vuurwapens de veiligheid van personen direct in gevaar brengt,
waardoor een regeling daarvoor op korte termijn is gewenst.Wanneer een opsporingsambtenaar in het kader van een onderzoek naar de
aanwezigheid van vuurwapens andere verboden voorwerpen aantreft, kan dit leiden
tot het hanteren van opsporingsbevoegdheden ten aanzien van deze aangetroffen
feiten. Dit wordt de leer van de voortgezette toepassing genoemd. Het gaat
dan om een toevallige vondst. Wordt de bevoegdheid tot fouillering echter
gebruikt met het doel om buiten het bereik van de wet liggende zaken op te
sporen, dan is sprake van detournement de pouvoir, en kan het aangetroffene
niet als bewijs in een strafzaak dienen.5.1.4. Toepasselijkheid van de Algemene wet bestuursrechtDe aanwijzing door de burgemeester van een gebied als veiligheidsrisicogebied
is een besluit in de zin van de Algemene wet bestuursrecht. Dit houdt onder
meer in dat het besluit bekend moet worden gemaakt op de wijze voorzien in
artikel 3:42 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Op grond van dit artikel
geschiedt bekendmaking van een besluit door kennisgeving van het besluit of
van de zakelijke inhoud ervan in een van overheidswege uitgegeven blad of
een dag-, nieuws, of huis-aan-huis-blad, dan wel op een andere geschikte wijze.
Het kan voorkomen dat een besluit zodanig kort van tevoren wordt genomen dat
het niet meer kan worden afgedrukt. In dat geval kan worden volstaan met «een
andere geschikte wijze». Hierbij kan gedacht worden aan het bekendmaken
van het besluit bij de belangrijkste toegangswegen naar het als veiligheidsrisicogebied
aangewezen gebied. Ook indien publicatie in een blad nog wel mogelijk is,
heeft daarnaast bekendmaking bij de toegang tot een gebied de voorkeur. Door
die publicatie is het best gewaarborgd dat de bezoekers van de aanwijzing
op de hoogte worden gesteld. Tevens kan van de publicatie reeds
een preventieve werking uit gaan. Doelstelling van de aanwijzing als veiligheidsrisicogebied
is immers niet dat zoveel mogelijk wapens in beslag worden genomen, maar dat
de veiligheid in het gebied wordt verhoogd doordat bezoekers geen wapens bij
zich hebben. Tegen een aanwijzing als veiligheidsrisicogebied staat bezwaar
en beroep open op grond van de Awb.5.2. Het strafvorderlijke spoor: onderzoek naar vuurwapens
buiten veiligheidsrisicogebieden5.2.1. InleidingDe wijziging die middels dit wetsvoorstel wordt aangebracht in de Wet
wapens en munitie is aanzienlijk beperkter dan de wijziging in de Gemeentewet
die voortvloeit uit de aanwijzing van een veiligheidsrisicogebied. Dit is
zowel principieel als inhoudelijk het geval. Principieel, omdat buiten de
veiligheidsrisicogebieden van preventief optreden geen sprake zal zijn, en
inhoudelijk omdat de tekstuele aanpassingen in de Wet wapens en munitie relatief
beperkt zijn. Desalniettemin wordt met de voorgestelde wijziging van de Wet
wapens en munitie een belangrijk knelpunt in de opsporing van wapens opgeheven.In de huidige situatie heeft een opsporingsambtenaar de bevoegdheid tot
het onderzoeken van vervoermiddelen op de aanwezigheid van verboden wapens
enkel indien daartoe redelijkerwijs aanleiding bestaat op grond van een gepleegd
strafbaar feit waarbij wapens zijn gebruikt of op grond van aanwijzingen dat
een dergelijk strafbaar feit zal worden gepleegd (artikel 51 WWM). Deze bevoegdheid
kan slechts worden uitgeoefend ten aanzien van bepaalde vervoermiddelen, indien
daartoe «jegens deze aanleiding bestaat». De gevallen waarin opsporingsambtenaren
onderzoek kunnen verrichten aan vervoermiddelen op illegaal wapenbezit zijn
daarmee tot uitzonderlijke situaties beperkt, te weten een directe relatie
met een vuurwapenmisdrijf. In de praktijk doen zich echter veelal gevallen
voor waarin een nader onderzoek wenselijk is, maar waar de mogelijkheid ontbreekt.
Om die reden wordt hier voorgesteld de bevoegdheid om vervoermiddelen op verboden
wapens te onderzoeken uit te breiden.5.2.2. Aard van de verdenkingDe directe relatie met gepleegde of dreigende vuurwapendelicten komt met
dit wetsvoorstel te vervallen. Maar de noodzaak van een voorafgaande verdenking,
en daarmee het strafvorderlijke karakter, blijft. De verdenking moet volgens
dit voorstel betrekking hebben op de aanwezigheid van wapens of munitie. Hiermee
wordt een klemmende beperking van de huidige wet losgelaten. De bevoegdheid
tot het onderzoek aan verpakkingen en reisbagage is in de bestaande wet eveneens
beperkt tot gevallen waarbij sprake is van een directe relatie met een gepleegd
of dreigend vuurwapendelict (artikel 50 WWM). Ook deze beperking wordt in
de nieuwe tekst losgelaten. Net als in de huidige tekst moet het redelijk
vermoeden betrekking hebben op bepaalde personen indien daartoe jegens hen
aanleiding bestaat. Er wordt dus geen algemene controlebevoegdheid geschapen,
zoals de bepaling van artikel 5:19 van de Algemene wet bestuursrecht.5.2.3. Verhouding gewijzigde artikelen 50, 51 en 52 van
de Wet wapens en munitie en artikel 174b van de GemeentewetVan belang is de afbakening tussen de bestuursrechtelijke bevoegdheid
die de burgemeester met dit wetsvoorstel krijgt en de thans reeds bestaande
bevoegdheid van de officier van justitie in het kader van een strafrechtelijk
onderzoek, om te gelasten dat de bevoegdheid om op wapens te controleren tegen
een ieder kan worden uitgeoefend (artikel 50, lid 2, tweede zin, en artikel
51, lid 2, tweede zin, WWM). De last van de officier van Justitie wordt gegeven
vanuit zijn taak bij de opsporing van strafbare feiten, in casu de overtreding
van de Wet wapens en munitie. De bevoegdheid die bij dit wetsvoorstel aan
de burgemeester wordt toegekend komt voort uit zijn taak met betrekking tot
de handhaving van de openbare orde. De last van de officier van Justitie is
dus niet een preventieve bevoegdheid, omdat aan de voorwaarden van artikel
50 respectievelijk artikel 51, eerste lid, moet zijn voldaan.1 Voor de burgemeester is de algemene veiligheidssituatie in een bepaald
gebied, en niet een aanwijzing ten aanzien van een concreet delict, bepalend.
Dat neemt niet weg dat afstemming tussen de burgemeester en de officier van
Justitie bij de instelling van een veiligheidsrisicogebied van groot belang
is. In de praktijk zal die afstemming plaatsvinden in het driehoeksoverleg.
Aangezien de tijdsdruk een factor kan zijn die aan institutioneel overleg
in de weg staat, en de beslissing uiteindelijk een bevoegdheid is van de burgemeester,
is met betrekking tot de afstemming geen wettelijke bepaling opgenomen.6. Artikelsgewijze toelichtingArtikel 174b, eerste lid, GemeentewetOm het bijzondere karakter van de maatregel te benadrukken is er de uitdrukkelijke
clausulering aangebracht dat er sprake moet zijn van een verstoring van de
openbare orde, dan wel ernstige vrees voor het ontstaan daarvan. Met de zinsnede
«ernstige vrees voor het ontstaan daarvan» wordt aangesloten bij
de terminologie van de artikelen 175 en 176 Gemeentewet. Vrees is een subjectief
begrip. De vrees moet echter wel objectiveerbaar zijn, in die zin dat er in
redelijkheid sprake van moet zijn. De rechter moet aan de hand van de feiten
die tot de vrees aanleiding hebben gegeven kunnen toetsen of deze gerechtvaardigd
is. De vrees kan bijvoorbeeld ontstaan uit politie-informatie ter zake of
uit eerdere (dreiging van) incidenten.Artikel 174b, tweede lid, GemeentewetDe begrenzing in de tijd mag niet ruimer zijn dan nodig is om het gevaar
af te wenden. Deze zal een zo specifiek mogelijke datum en tijd moeten bevatten
opdat wordt voldaan aan eisen van redelijkheid en proportionaliteit. Er is
van afgezien om een concrete maximale duur van de aanwijzing te noemen aangezien
deze afhankelijk is van de aard van de omstandigheden die tot de aanwijzing
van een veiligheidsrisicogebied aanleiding geven. De aanwijzing kan voor een
bepaalde avond zijn, maar, bijvoorbeeld in geval van meerdaagse sportevenementen,
ook voor een aantal dagen.Artikel 174b, derde en vierde lid, GemeentewetIn de systematiek van artikel 174b is het de burgemeester die het veiligheidsrisicogebied
aanwijst, waarna de politie invulling geeft aan de bevoegdheid tot preventief
fouilleren.De handeling die de ambtenaren van politie bevoegd zijn te verrichten
is het onderzoeken. In de terminologie van het wetsvoorstel is met de term
«de bij of krachtens artikel 141 van het Wetboek van Strafvordering
aangewezen ambtenaren» aangesloten bij de tekst van de Wet wapens en
munitie. Artikel 174b, zesde lid, GemeentewetArtikel 2 van de wet wapens en munitie bevat een gedetailleerde opsomming
van wapens als bedoeld in die wet. Het overnemen van deze lijst maakt het
mogelijk dat de politie niet alleen optreedt tegen vuurwapens maar ook tegen
steek, slag- en vuistwapens, of voorwerpen die als zodanig kunnen dienen.
Voor het voorkomen van geweldsmisdrijven is in veel gevallen juist het kunnen
optreden tegen andere dan vuurwapens gewenst.Artikel 50, eerste lid, Wet wapens en munitieTen opzichte van de huidige tekst vervalt na «met inbegrip van reisbagage»,
de zinsnede: indien daartoe redelijkerwijs aanleiding bestaat op grond van
een gepleegd strafbaar feit waarbij wapens zijn gebruikt of op grond van aanwijzingen
dat een dergelijk strafbaar feit zal worden gepleegd.Artikel 51, eerste lid, Wet wapens en munitieEvenals in artikel 50 vervalt de zinsnede: indien daartoe redelijkerwijs
aanleiding bestaat op grond van een gepleegd strafbaar feit waarbij wapens
zijn gebruikt of op grond van aanwijzingen dat een dergelijk strafbaar feit
zal worden gepleegd.Artikel 52, tweede lid, Wet wapens en munitieIn het huidige artikel 52 WWM is de bevoegdheid tot onderzoek aan de kleding
vastgelegd. In dit artikel ontbreekt de eis van een relatie met een gepleegd
of dreigend vuurwapendelict. Te dien aanzien is derhalve geen wijziging van
het artikel nodig. Wel wordt de mogelijkheid om aan de kleding te onderzoeken
uitgebreid tot het dragen van een wapen van als bedoeld in artikel 27 van
de WWM wapens van de vierde categorie. Dit betreft bijv. fietsketting, tafelpoot,
kapot bierflesje etc. In de huidige wettekst staat het woord «voorhanden
hebben» van een wapen. Dit is een ruimer begrip dan het «dragen»,
omdat voorhanden hebben ook kan betekenen dat men het elders ter beschikking
heeft. De fouillering is echter geen middel om vast te stellen of men elders
een wapen heeft.Van de Camp XNoot1Zie kamerstukken II 1997/98, 25 907, nr. 1, p. 3 en 4.XNoot1Kamerstukken II 1999/2000, nrs. 26 735 en 26 825.XNoot2CBS, 15 september 1998.XNoot3CRI, januari 1997, bijlage bij brief van minister van Justitie aan de
Vaste Kamercommissies voor Justitie en Binnenlandse Zaken, kenmerk Biza-98-482,
2 april 1998.XNoot4Kenmerk Biza-98-482, 2 april 1998.XNoot5Kamerstukken II 1998/99, 26 345, nr. 1, p. 32.XNoot6Advies over Rapport aanpak vuurwapengeweld van 18 augustus 1998, afgedrukt
als bijlage 9 bij het eindrapport van het landelijk project aanpak illegale
vuurwapens van de Raad van Hoofdcommissarissen.XNoot1Idem p. 161.XNoot2«Criminaliteit en rechtshandhaving, rapport van het Wetenschappelijk
Onderzoek- en Documentatiecentrum van het ministerie van Justitie en het Centraal
Bureau voor de Statistiek, 1999, blz. 163.XNoot3Idem blz. 167.XNoot4Hiernaast bestaat nog de algemene fouille- ringsbevoegdheid in het kader
van aanhou- ding op verdenking van een strafbaar feit op basis van artikel
56 Sv. Deze fouillering richt zich echter niet specifiek tot wapens maar betreft
in zijn algemeenheid het verzamelen van bewijsmateriaal tegen de verdachte.XNoot5Zie ook: Minister van Justitie, kenmerk Biza-98–482, 2 april 1998,
p. 2/3.XNoot6Elzinga, Prof. Mr. D.J. e.a., Het Nederlandse Politierecht (1995), p.
128.XNoot1Kamerstukken II 1998/99, 26 345, nr. 1, p. 32.XNoot2Regiokorps Rotterdam-Rijnmond, «Aanpak van vuurwapengeweld»,
28 april 1998.XNoot3Eindrapport van het landelijk project Aanpak illegale vuurwapens, aangeboden
aan de Tweede Kamer door de ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties bij brief van 6 oktober 1999.XNoot4Kamerstukken II 1999/2000, nr. 26 586.XNoot5Brief van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten aan de Vaste Commissie
voor Justitie van 20 oktober 1999, blz. 3.XNoot1Kamerstukken II 1998/99, nr. 26 604, blz. 3.XNoot1EHRM 26 april 1979, Publ. EHRM A 30, par. 49, NJ 1980, 146 (Sunday Times).XNoot2EHRM 7 december 1976, Publ. EHRM, A 24, par. 48 (Handyside).XNoot1Zie ook «De wet wapens en munitie, een strafrechtelijk commentaar»,
onder redactie van Prof. Mr. D.H. de Jong en Mr. H.G.M. Krabbe, Alphen aan
den Rijn 1989, blz. 199. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26865-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl