Wijz. Pensioen- en spaarfondsenwet i.v.m. toezicht, verbod op uitstelfinanciering en waardeoverdracht; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26415, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

18-06-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26415 nr. 6

10-06-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Algemeen2. Deugdelijke financiering 2.1. Verbieden van het 65-x-financieringssysteemPositie actieve deelnemersAndere financieringssystemenCijfermatige effectenPositie rechtstreekse regelingenEvenredige opbouwRelatie met te verwachten uitspraak Hoge Raad2.2. Actuariële en bedrijfstechnische nota2.3. Kleine pensioenfondsenOvergangsbepalingen3. Toezicht van de Verzekeringskamer 3.1. Algemeen3.2. Toezicht op de rechtstreekse regelingen3.3 Stille curator3.4. Kwaliteitsverbetering besturen pensioenfondsen3.5. Informatieverstrekking3.6. Meldingsplicht accountant en actuaris4. Systeem van bestuurlijke boeten en dwangsommen 4.1. Algemeen4.2. Normering sancties4.3. De hoogte4.4. De interne organisatie van de Verzekeringskamer4.5. Aspecten met betrekking tot de rechten van de mens4.6. Opbrengsten5. Financiële effecten Ontwikkeling uitvoeringskostenOverzicht kosten Verzekeringskamer (x 1000 gld) Ontwikkeling uitvoeringslasten als gevolg van invoering
voorliggend wetsvoorstel6. Tenslotte7. Artikelsgewijze opmerkingen Artikel I Onderdeel AOnderdeel D (artikel 4 PSW)Onderdeel E (artikel 5 PSW)Onderdeel HOnderdeel K (artikel 9–9d Psw)Onderdeel M (artikel 10a en 10b)Onderdeel N (artikel 11)Onderdeel S (artikel 19)Onderdeel T (artikel 20 en 20a)Onderdeel U (artikel 22)Artikel XIVOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26415Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 85 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 415Wijziging van de Pensioen- en spaarfondsenwet en enkele andere wetten
onder meer met het oog op verbetering van het toezicht op de uitvoering van
aanvullende pensioenregelingen, invoering van een verbod op uitstelfinanciering
van pensioenaanspraken en verduidelijking van de regels inzake waardeoverdracht
van pensioen en aanspraken op pensioen (wijziging PSW in verband met toezicht,
verbod op uitstelfinanciering en waardeoverdracht)nr. 6NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 10 juni 1999 1. AlgemeenHet voorliggende wetsvoorstel strekt er toe de waarborgfunctie van de
Pensioen- en spaarfondsenwet (PSW) met name langs de lijn van het toezicht
te versterken.Het stemt mij tot grote tevredenheid dat alle aan het woord zijnde fracties
zich in overwegende mate positief hebben uitgelaten over die hoofdlijnen van
het voorliggende wetsvoorstel, te weten het waarborgen van een deugdelijke
financiering van aanvullende pensioenen, het uitbreiden van het toezichtsinstrumentarium
van de Verzekeringskamer en het bieden van waarborgen voor de kwaliteit van
pensioenfondsbesturen.De op een aantal onderdelen gestelde kritische vragen in het verslag doen
daaraan in mijn visie niet op af.Ik vertrouw erop in het hierna volgende een toereikende reactie op de
kritiekpunten te kunnen geven.Door de leden van de VVD-fractie wordt gevraagd naar de urgentie van dit
wetsvoorstel en de relatie met de algehele modernisering van de PSW. In antwoord
hierop kan het volgende worden gesteld. De ontwikkelingen op het pensioenveld
zijn zodanig dat door pensioenfondsen steeds meer en steeds grotere risico's
worden gelopen. Uitstel van dit wetsvoorstel betekent dus eveneens meer risico's.
Deze ontwikkeling, in combinatie met het gegeven dat de Verzekeringskamer
op dit moment veelvuldig te laat informatie ter beschikking krijgt en geen
adequaat instrumentarium heeft om tijdige informatie af te dwingen, heeft
tot de keuze geleid om, vooruitlopend op de algehele modernisering, dit pakket
aan toezichtsmaatregelen voor te leggen. Op deze manier wordt de achterstand
die de PSW als toezichtswet kent ten opzichte van vergelijkbare regelgeving
voor andere financiële instellingen weggewerkt.Ook om praktische redenen is vooruitlopen op de algehele modernisering
wenselijk, omdat op die manier de omvang van de veranderingen niet tot buitenproportionele
omvang leidt. Het feit dat ook zonder deze maatregelen geen zorgwekkende situaties zijn
ontstaan zegt ongetwijfeld het een en ander over de kwaliteit van de uitvoering
van de aanvullende pensioenen en stemt mij om die reden ook tot tevredenheid.
Met de voorgestelde maatregelen wordt de kans dat zich een daadwerkelijk zorgelijke
situatie gaat voordoen nog verder verkleind. Het streven hierbij is en blijft
gericht op maximale zekerheid waarmee ook de leden van de CDA-fractie hun
instemming betuigen.Het ligt niet in de lijn der verwachtingen dat bij de algehele modernisering
van de PSW inhoudelijke wijzigingen ten opzichte van de in dit wetsvoorstel
opgenomen toezichtsbepalingen zullen worden voorgesteld.Een goede afstemming met andere wetsvoorstellen op pensioenterrein is
inderdaad van groot belang. Ik kan de leden van de VVD-fractie echter verzekeren
dat ook voor mij de samenhang van het totale beleid op pensioenterrein een
voortdurend aandachtspunt is. Van een inhoudelijke relatie van dit wetsvoorstel
met de oudedagsparaplu is geen sprake. Er is wel sprake van samenhang met
wijzigingen in andere financiële toezichtswetten. Deze samenhang wordt
steeds nauwlettend gevolgd en is mede aanleiding voor het voorliggende voorstel.De relatie met de taakafbakening tussen pensioenfondsen en verzekeraars
bestaat daaruit dat daarin wordt geregeld wat pensioenfondsen Wet fiscale
behandeling van pensioenen en met het voorstel inzake mogen uitvoeren. Voor
het toezicht op de naleving van die taakafbakening staat de Verzekeringskamer
onder meer het instrumentarium van dit wetsvoorstel ter beschikking.De leden van de D66-fractie vragen zich af of de positie van de verzekerde
door dit wetsvoorstel wordt versterkt. Ik zou die vraag volmondig met ja willen
beantwoorden. Het afschaffen van het 65-x-systeem, invoering van het 4-ogen-principe,
de invoering van de bestuurderstoets, invoering van toezicht op rechtstreekse
regelingen, invoering van het systeem van bestuurlijke boeten en dwangsommen
etc. dragen alle rechtstreeks dan wel indirect bij aan de verbetering van
de positie van de verzekerde.Het wetsvoorstel bevat geen wijzigingen ten aanzien van de rechtsbescherming
van de verzekerden omdat mij van enige aanleiding daartoe tot nu toe niet
is gebleken. Ik zie op dat terrein ook geen rol voor een toezichthouder weggelegd.
Ik ga er vanuit dat de beroepsmogelijkheden via het burgerlijk recht naar
behoren functioneren.Zowel de D66-fractie als de fractie van GroenLinks stellen vragen over
de positie van de pensioenconsumenten.Pensioenconsumenten kunnen zowel actieve deelnemers als de gewezen deelnemers
zijn, evenals de pensioengerechtigde nagelaten betrekkingen. Ten aanzien van
de mogelijkheid van pensioenconsumenten om toe te zien op het beleid van pensioenfondsen
en dit beleid te beïnvloeden het volgende. De besturen van pensioenfondsen
bestaan altijd voor in ieder geval de helft uit (vertegenwoordigers van) deelnemers.
Deze vertegenwoordigers vertegenwoordigen in principe het belang van de pensioenconsumenten.
In dat kader kan gewezen worden op de bepaling in de PSW die voorschrijft
dat het bestuur van een pensioenfonds ervoor zorgt dat alle belanghebbenden
zich door het bestuur op evenwichtige wijze vertegenwoordigd kunnen voelen.
Voor een belangrijk deel kunnen pensioenconsumenten dus rechtstreeks het uitvoeringsbeleid
van pensioenfondsen beïnvloeden en via die weg toezicht houden op de
uitvoering.Om de medezeggenschap van pensioenconsumenten nog verder te versterken,
met name ten aanzien van de gewezen deelnemers, wil het kabinet daarnaast
de medezeggenschap van gewezen en actieve deelnemers verbeteren. Het kabinet
ondersteunt dan ook het onlangs door de Stichting van de Arbeid en het Coördinatieorgaan
Samenwerkende Ouderenorganisaties (CSO) gesloten Convenant inzake
verbetering van de medezeggenschap van gepensioneerden. Hierin roepen zij
partijen betrokken bij pensioenregelingen op om ofwel een deelnemersraad ofwel,
in het geval van een ondernemingspensioenfonds, een bestuurszetel voor gepensioneerden
te creëren. In plaats van dwingende wetgeving op dit punt zal het kabinet
de Tweede Kamer binnenkort een wetsvoorstel met ondersteunende wetgeving aanbieden.De leden van de D66 fractie vragen de regering om een reactie op hun visie
betreffende indexatie van pensioenen en slapersrechten. Deze leden merken
op dat het euvel van niet indexerende pensioenregelingen nog niet is uitgebannen,
wat mede tot gevolg heeft dat slapersrechten evenmin worden geïndexeerd.Ten aanzien van het vervolg van de Evaluatie Wet Nypels/Groenman heb ik
op 6 mei jl. in reactie op een brief van de Vaste Commissie voor SZW een brief
aan de Commissie gezonden. Hierin heb ik aangegeven bereid te zijn in toekomstig
onderzoek op pensioenterrein tevens het aspect van de resterende knelpunten
bij de gelijke behandeling van slapers en gepensioneerden te betrekken. Tevens
heb ik opgemerkt dat het onderhavige wetsvoorstel wijziging PSW de Verzekeringskamer
handhavingsinstrumenten geeft om naleving van de gelijke behandelingsvoorschriften
af te dwingen.De leden zijn van mening dat indexatie een structureel sluitstuk vormt
van pensioenbreukbestrijding, met name daar waar geen mogelijkheid tot waardeoverdracht
aanwezig is. Hoewel dit onderwerp buiten het kader van dit wetsvoorstel valt
wil ik er toch het volgende over opmerken.Sociale partners zijn primair verantwoordelijk voor de pensioentoezegging,
en dus ook voor het indexatiebeleid. De PSW schrijft gelijke behandeling bij
indexatie voor; àls er een indexatie wordt toegezegd aan gepensioneerden,
gaat het gelijke behandelingsvoorschrift werken.Invalshoek voor regelgeving is daarbij geweest het bestrijden van ongelijke
behandeling; niet het ingrijpen in de aard van de toezegging zelf.Ik ben van mening dat een nadere gedachtevorming hierover betrokken zou
moeten worden bij de wijzigingsvoorstellen in het kader van de modernisering
van de PSW.De leden van de fractie van D66 stellen in dat verband ook de vraag wat
de modernisering van de PSW precies in zal gaan houden.Primair richt de modernisering van de PSW zich op het vereenvoudigen en
verduidelijken van de huidige wettekst. De wet stamt uit 1953 en is de eerste
dertig jaar nauwelijks gewijzigd. De gehanteerde terminologie is verouderd,
niet in overeenstemming met de aanwijzingen voor de regelgeving en bovendien
is de wet niet aangepast aan de huidige moderne pensioenproducten. De huidige
wettekst leidt tot veel interpretatieverschillen. Naast deze juridische en
tekstuele modernisering zal bij de modernisering van de PSW ook invulling
worden gegeven aan een aantal lopende beleidszaken zoals de taakafbakening,
het wegwerken van de witte vlekken, het voortbestaan van de éénmansfondsen
en een aantal onderwerpen die momenteel nog voorwerp van studie zijn. Te denken
valt aan de positie van de directeur-groot aandeelhouder in de PSW, het mogelijk
maken van waardeoverdrachten naar buitenlandse pensioenfondsen of niet PSW-erkende
pensioenfondsen en het verbieden van zuivere unit-link producten. Daar waar
het kabinet in het kader van de modernisering van de PSW een majeure beleidswijziging
voorstaat zal het eerst advies vragen aan de SER.Tenslotte nog het volgende. Bij deze nota naar aanleiding van het verslag
is tevens een nota van wijziging gevoegd. Deze nota van wijziging bevat een
drietal elementen. Allereerst worden enige, meer technische, wijzigingen voorgesteld (onderdelen
1, 2, 3, 6 en 7) die met name ten doel hebben om de afstemming met het voorstel
van wet houdende opneming in de Wet toezicht beleggingsinstellingen, de Wet
toezicht effectenverkeer 1995, de Wet toezicht kredietwezen 1992, de Wet toezicht
natura-uitvaartverzekeringsbedrijf, de Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993,
de Wet inzake de wisselkantoren, de Wet melding zeggenschap in ter beurze
genoteerde vennootschappen 1996 en de Wet financiële betrekkingen buitenland
1994, van bepalingen betreffende handhaving door middel van een dwangsom of
bestuurlijke boete en bepalingen betreffende de rechtsgang (wetsvoorstel IDBB;
kamerstukken II 1997/98 25 821) te handhaven. In de toelichting bij de
desbetreffende onderdelen van de nota van wijziging wordt daarop verder ingegaan.Vervolgens heeft het verslag de aanleiding gevormd om ten aanzien van
de herverzekeringsplicht van gesloten fondsen met een wijzigingsvoorstel (onderdeel
4 van de nota van wijziging) te komen. Hierop wordt nader ingegaan in paragraaf 2.3
over kleine pensioenfondsen.Tenslotte bevat onderdeel 5 van de nota van wijziging het voorstel om
de datum waarop artikel 2b PSW in werking zal treden op te schuiven naar 1
januari 2001. In de toelichting bij de nota van wijziging wordt uitgebreid
gemotiveerd waarom ik heb gemeend met dit voorstel te moeten komen. 2. Deugdelijke financiering 2.1. Verbieden van het 65-x-financieringssysteemAlle aan het woord zijnde fracties hebben tot mijn genoegen hun instemming
betuigd met het verbieden van het 65-x-financieringssysteem en de keuze om
de achterstallige financiering versneld in te halen. Wel hebben alle fracties
gevraagd in te gaan op de reactie van de Stichting van de Arbeid, de Stichting
OPF en Verbond van Verzekeraars om de termijn van affinanciering te stellen
op 15 jaar zonder ontheffingsbevoegdheid voor de Verzekeringskamer in plaats
van de thans voorgestelde 10 jaar met ontheffingsbevoegdheid. Deze leden menen
dat de Verzekeringskamer hierdoor veel werk zal kunnen worden bespaard omdat
ontheffingsverzoeken eerder regel dan uitzondering zullen zijn.Ik wil graag uiteenzetten waarom ik tot nu toe heb gemeend deze eerder
door de Stichting van de Arbeid en Verzekeringskamer uitgesproken wens niet
te honoreren.Mijn belangrijkste motief is steeds geweest dat gegevens over de financiële
positie van (individuele) werkgevers, die zijn aangesloten bij een pensioenfonds
dat het 65-x-systeem hanteert, ontbreken. De Verzekeringskamer beschikt wel
over informatie over de positie van deze fondsen maar niet over gegevens van
individuele werkgevers. Het zijn echter deze werkgevers die met de versnelde
premieafdracht zullen worden geconfronteerd.De belangrijkste doelstelling van de PSW is en blijft het waarborgen van
de toegezegde pensioenen. Verlenging van de termijn voor uitstelfinanciering
van 10 jaar naar 15 jaar betekent dat 5 jaar langer zich risico's zullen kunnen
voordoen voor deelnemers en kan dus als strijdig met die doelstelling worden
beoordeeld. De situatie met DAF en Fokker heeft aangetoond dat deze risico's
niet denkbeeldig zijn.De inschatting dat deze ontheffing regel zal zijn in plaats van uitzondering
deel ik niet. Ik acht het niet aannemelijk dat voor ieder dan wel het merendeel
van de werkgevers de 10-jaar-termijn onoverkomelijke problemen zal opleveren.
De ontwikkelingen van de afgelopen jaren wijzen daar in het geheel niet op. Positie actieve deelnemersZowel de leden van de VVD- als van de D66-fractie brengen, in navolging
van het commentaar van het Verbond van Verzekeraars, de wenselijkheid naar
voren om de overgangsperiode ook toe te passen op de actieve deelnemers van
wie de pensioenen nog niet tot het niveau van de tijdsevenredige aanspraken
zijn afgefinancierd.Anders dan deze leden kennelijk veronderstellen geldt de overgangsperiode
van tien jaar voor alle gevallen waarin pensioenfondsen toepassing gaven aan
de 65-x financieringsmogelijkheid. Op basis van artikel 8, vierde lid, (oud) PSW was deze financieringsmethode
toegestaan. Dit artikel gaf nl. aan hoe in gevallen dat deze financieringsmethode
werd toegepast, de affinanciering ten behoeve van de gewezen deelnemer diende
te verlopen. Door dit artikellid, en de daarmee samenhangende artikelen 8,
tweede en derde lid (oud) en 1, eerste lid, onderdeel g, (oud) gedurende tien
jaar van toepassing te laten blijven voor pensioenfondsen die gebruik maakten
van de 65-x financiering, krijgen deze fondsen de mogelijkheid gedurende die
overgangsperiode deze financieringsmethode voort te zetten. De fondsen moeten
dan uiteraard in hun statuten en reglementen hebben vastgelegd dat zij deze
financieringsmogelijkheid kunnen toepassen. Als dat het geval is kunnen zij
ten aanzien van aanspraken waarvoor 65-x financiering gold op het moment van
inwerking treden van deze wet, dit blijven doen voor de termijn die daarvoor
was bepaald, doch ten hoogste gedurende tien jaar. Na die tien jaar dient
volledige financiering te zijn verwezenlijkt, met voor uitzonderlijke gevallen,
nl. daar waar een werkgever hierdoor aantoonbaar in grote financiële
problemen komt, de mogelijkheid van verlenging door de Verzekeringskamer.Het is uiteraard mogelijk om na afloop van de overgangstermijn, of kort
daarvoor, een overzicht op te stellen van de mate waarin de desbetreffende
fondsen hun achterstand hebben ingelopen zoals door de leden van de D66-fractie
wordt gevraagd. Indien daaruit mocht blijken dat het wenselijk of zelfs noodzakelijk
is de overgangstermijn te verlengen behoort dat tot de mogelijkheden. Andere financieringssystemenDe leden van de D66-fractie vragen zich met het Platform Raadgevende Actuariële
Raadgevende Bureaus (PRAB) af waarom niet, naast het (65-x)-systeem, ook het
systeem van gelijkblijvende premiebetaling wordt genoemd als leidend tot achterstand
in de financiering.De reden daarvoor is tweeledig. Allereerst is het (65-x)-systeem niet
alleen een systeem van financiering, maar ook een systeem van opbouw van aanspraken.
Dit systeem leidt bij backservice-verhogingen onvermijdelijk tot achterstand
in de pensioenopbouw in vergelijking met het systeem van evenredige opbouw.
Voor de deelnemers is dus niet alleen minder gefinancierd, maar aan hem of
haar zijn ook minder aanspraken toegekend. Bij het systeem van gelijkblijvende
premiebetaling daarentegen is het, zeker bij de pensioenfondsen, niet ondenkbaar
dat als ontslagaanspraken minimaal de evenredige aanspraken worden toegekend.De tweede reden is dat bij de gelijkblijvende premiebetaling aanvankelijk
een zekere mate van vóórfinanciering plaatsvindt in vergelijking
met evenredige financiering. Backservice verhogingen leiden daarom bij het
gelijkblijvende premiesysteem niet per definitie tot financieringsachterstand,
wat bij het (65-x)-systeem wel het geval is. Daarnaast wordt bij de gelijkblijvende
premiebetaling bij pensioenfondsen dan vaak nog als minimum de evenredige
opbouw in het oog gehouden, welk minimum ingeval van achterstand aangehouden
wordt door het storten van een eenmalige koopsom. Ik wil daar, wellicht ten overvloede, nog aan toevoegen dat, alhoewel
het systeem van gelijkblijvende premiebetaling niet wordt verboden en hiervoor
dus ook geen inhaalfinanciering wordt voorgeschreven, met artikel 7a in de
toekomst eventuele voorkomende financieringsachterstanden wel kunnen worden
tegengegaan. Cijfermatige effectenDoor de leden van de fracties van VVD, D66, RPF en GPV wordt ingegaan
op de financiële gevolgen van afschaffen van het 65-x-systeem en de voorgestelde
inhaalperiode van 10 jaar.De leden van de fracties van VVD en D66 veronderstellen dat van 82,3%
van de rechtstreekse regelingen de backserviceverplichtingen niet zijn afgefinancierd.
Dit is echter een sterke overschatting. Ten aanzien van de stortingskoopsommen
en (65-x), d.w.z. voor 23% van de rechtstreekse regelingen kan inderdaad uitgegaan
worden van financierings- en aansprakenachterstand. Voor de regelingen met
een financiering via gelijkblijvende jaarpremies is dat echter – zoals
hierboven al aangegeven – op dit moment niet per se het geval.Ook hier kan worden opgemerkt dat met het nieuw voorgestelde artikel 7a
in het vervolg financieringsachterstanden kunnen worden tegengegaan.In de hierna volgende tabel wordt weergegeven hoeveel fondsen op dit moment
nog het 65-x-financieringssysteem hanteren en hoeveel actieve deelnemers bij
deze fondsen zijn aangesloten.Uit een vergelijking van deze tabel met die in de memorie van toelichting
blijkt dat het aantal pensioenfondsen dat nog het 65-x-systeem hanteert flink
is afgenomen. Voor rechtstreekse verzekerde regelingen zijn op dit moment
geen nieuwe cijfers beschikbaar; deze worden in de loop van 1999 verwacht.De tabel maakt echter duidelijk dat een aantal pensioenfondsen uit eigener
beweging, zonder wettelijke dwang, recent de conclusie heeft getrokken dat
afstappen van het 65-x-financieringssysteem wenselijk of zelfs noodzakelijk
is.Voor veronderstellingen dat voor het merendeel van de pensioenfondsen
een affinancieringstermijn van 10 jaar niet haalbaar zou zijn geeft deze tabel
geen aanleiding. soort
pensioenfondsaandeel 65-x-bijdragesysteemtotaal   aantal
fondsenactieve deelnemersbalanstotaalaantal fondsenactieve
deelnemers (x 1 000)balanstotaal (in mld gld) ondernemingspensioenfondsen15%11%8%  870  755196 verplichte bedrijfspensioenfondsen2% 0% 0%   643 654406 overige
fondsen (incl. ABP) 0% 0% 0%   341 286256       totaal13%2%2% 9685 695858rechtstreekse regelingenaantal regelingenactieve deelnemersVPVaantal
regelingenactieve deelnemers (x 1 000)(in mld gld) lopende
contracten23%33%27%17 200  51036 premievrij   13 300   16 9        totaal 4%3%30 500 52645VPV= Voorziening pensioenverplichtingenBronnen:Gegevens pensioenfondsen uit: «Pensioenmonitor, niet-financiële
gegevens pensioenfondsen. Stand van zaken 1 januari 1998» (vk-studie
nr. 16).Gegevens rechtstreekse regelingen uit: «Pensioenmonitor, stand van
zaken eind 1995. Niet-financiële gegevens aanvullende collectieve pensioenen»
(vk-studie nr. 9). Positie rechtstreekse regelingenDe overgangstermijn en de ontheffingsbevoegdheid met betrekking tot de
afschaffing van het 65-x-financieringssyteem zullen, dit in reactie op vragen
van de VVD-fractie naar aanleiding van het commentaar van het Verbond van
Verzekeraars, evenals alle andere nieuwe bepalingen, ook gaan gelden voor
rechtstreeks verzekerde regelingen. De bepalingen daarvoor vinden echter niet
hun weerslag in het onderliggende wetsvoorstel maar worden opgenomen in de
aanpassing van de Regelen Verzekeringsovereenkomsten welke gelijktijdig met
het inwerkingtreden van dit wetsvoorstel van kracht zullen worden. Evenredige opbouwDe PvdA-fractie verwijst naar een opmerking van de Stichting OPF. Daarin
wordt gesteld dat een gelijkmatige pensioenopbouw over de gehele deelnemingsperiode
(artikel 7a) in strijd is met de flexibilisering van de aanvullende pensioenregelingen
die met de Wet fiscale behandeling van pensioenen wordt mogelijk gemaakt.
Met name zijn de leden van de PvdA-fractie benieuwd naar de gevolgen van het
voorgestelde artikel 7a in verband met de mogelijkheden van extra pensioenopbouw
in situaties van bijvoorbeeld herintredende vrouwen over de periode dat zij
de zorg over jonge kinderen hadden en nadere situaties waarin in het verleden
geen of te weinig pensioen is opgebouwd, terwijl voor dat verleden wel fiscaal
gefacilieerd opgebouwd kan worden. Ook de leden van de CDA-fractie wensen
graag enige verduidelijking over de effecten van het voorgestelde artikel
7a.In artikel 7a wordt zowel gesproken over de opbouw van de pensioenaanspraken
als over de financiering van de pensioenaanspraken. Het een kan niet zonder
het ander. Het zal duidelijk zijn dat een evenredige opbouw van pensioenaanspraken
zonder een adequate financiering daarvan, een dode mus is. Het wettelijk minimum
van evenredige aanspraken is dus onverbrekelijk verbonden met het wettelijk
minimum van evenredige financiering.Hieraan kan nog worden toegevoegd dat artikel 7a niet beoogt evenredige
opbouw dwingend op te leggen. Het is het voorgeschreven minimum van het tempo
van opbouw van een eenmaal gedane toezegging. Een andere wijze van opbouw
is toegestaan mits deze vergelijkbaar is of beter dan evenredigheid. Inkoop
van een pensioentoezegging inééns bijvoorbeeld, is derhalve
toegestaan.Artikel 7a staat de fiscale behandeling van de pensioenopbouw niet in
de weg: de Wet fiscale behandeling van pensioenen geeft aan wat fiscaal maximaal
aanvaardbaar is wanneer een werkgever een pensioentoezegging doet. Daarentegen
beoogt artikel 7a een redelijk minimum voor het tempo van de pensioenopbouw
aan te geven, als bescherming van de werknemers. Dit staat verdere flexibilisering
en modernisering van de pensioenregelingen niet in de weg. Relatie met te verwachten uitspraak Hoge RaadDe leden van de fracties van VVD en CDA vragen naar mijn opvatting over
het toepassen van de overgangsperiode op de financiering van het eventuele
inhaalpensioen van in het verleden uitgesloten vrouwen. Vooropgesteld moet
worden dat deze kwestie veel verder reikt en meer pensioenfondsen (en rechtstreekse
regelingen) zal aangaan dan alleen het verbod op inhaalfinanciering. Ook fondsen
waarbij geen sprake is van een 65-x-financieringsregeling zullen hierdoor
geraakt worden. Ook zonder een verbod op inhaalfinanciering, dus zonder het
voorliggende wetsvoorstel, zou er, indien een uitspraak van de Hoge Raad in
die richting zou gaan hetgeen op dit moment niet kan worden voorzien, een inhaalprobleem ontstaan voor fondsen en werkgevers die in het verleden
vrouwen hebben uitgesloten van de pensioenregeling. In zoverre is dit probleem
vergelijkbaar met de financiering van een eventuele verbetering van een pensioenregeling
voor alle of een deel van de deelnemers. Daarvoor zijn in het verleden adequate
oplossingen ad hoc gevonden en dit zal zo nodig in de toekomst ook het geval
zijn. Een beslissing over een oplossing voor het eventuele inhaalpensioen
voor vrouwen kan pas weloverwogen worden genomen op het moment dat de uitspraak
van de Hoge Raad bekend is, zoals het Verbond van Verzekeraars terecht naar
voren brengt. In dit verband zij tevens verwezen naar artikel 9b lid 3.Financiële consequenties: relatie met pensioenconvenantDe tijdelijke premiestijging als gevolg van het verbod op uitstelfinanciering
heeft geen effect op wenselijk geachte wijzigingen in pensioenregelingen zoals
die in het pensioenconvenant zijn genoemd. Het pensioenconvenant gaat over
het ambitieniveau van de regeling en niet over de financiering daarvan. In
het pensioenconvenant is ten aanzien van vijf regelingskenmerken afgesproken
dat wijzigingen hierin op macroniveau maximaal kostenneutraal doorgevoerd
mogen worden. Het gaat om de hoogte van de franchise, invoering van artikel
2b, het nabestaandenpensioen, de hoogte van het opbouwpercentage en de gehanteerde
systematiek (eindloon of middelloon). Dat betekent bijvoorbeeld dat als de
franchise verlaagd wordt, dit gecompenseerd moet worden door het nabestaandenpensioen
te heroverwegen, het opbouwpercentage te verlagen, of de systematiek aan te
passen. In het pensioenconvenant is expliciet afgesproken dat het financiële
effect van het verbod op uitstelfinanciering bij de evaluatie van de afspraak
over kostenneutraliteit buiten beschouwing blijft.Overigens kan er wel op gewezen worden dat de extra financieringslasten
als gevolg van het verbod op uitstelfinanciering voor deelnemers een verbetering
betekent daar de pensioentoezegging daardoor verder zekergesteld wordt. 2.2. Actuariële en bedrijfstechnische notaDe leden van de PvdA-fractie vragen zich af wat artikel 10, tweede lid,
dat een aanscherping van de eisen aan de actuariële en bedrijfstechnische
nota (abtn) mogelijk lijkt te maken, toevoegt aan artikel 9d, eerste volzin.In het systeem van het wetsvoorstel komen de algemene eisen, die aan ieder
pensioenfonds worden gesteld (de artikelen 9a – 9d) vóór
de specifieke, en strengere, eisen waaraan slechts die fondsen moeten voldoen
die de verzekerde risico's niet hoeven over te dragen of te herverzekeren
(artikel 10). In overeenstemming met dat systeem bieden de respectieve delegatiebepalingen
de mogelijkheid de eisen ten aanzien van fondsen die hebben overgedragen of
herverzekerd te verlichten (artikel 9d) en die ten aanzien van fondsen die
eigen beheer voeren aan te scherpen (artikel 10, tweede lid).De leden van de D66-fractie merken op dat het PRAB zich afvraagt of voortaan
alle pensioenfondsen, dus ook degenen die geheel herverzekerd zijn, een abtn
moeten opstellen.Het antwoord hierop luidt bevestigend. Ook voor herverzekerde fondsen
is een abtn verplicht omdat niet alleen een beschrijving moet worden gegeven
van het financieringssysteem, maar ook van bijvoorbeeld de mandaatregeling
geldend binnen een fonds.De leden van de D66-fractie vragen ook mijn reactie op de suggestie van
het PRAB om duidelijk te omschrijven aan welke eisen een verzekeringscontract
ex artikel 2 lid 4 sub b zou moeten voldoen waardoor het eisen van een abtn
achterwege kan blijven.Mijn reactie luidt dat een dergelijke oplossing niet mogelijk is. Verzekeringscontracten zoals bedoeld door het PRAB, waarbij de beleggingsrisico's
voor rekening van de werkgever blijven, zijn niet toegestaan. Immers, als
een onderneming een pensioentoezegging doet moeten alle daaruit voortvloeiende
verplichtingen volledig buiten de onderneming worden ondergebracht. Er mogen
geen risico's bij de onderneming achter blijven. In de door het PRAB geschetste
situatie is dat wel het geval. Voor zover dergelijke verzekeringsovereenkomsten
in de toekomst toch nog worden afgesloten kan dat worden geconstateerd door
het dan geldende toezicht op rechtstreekse regelingen.Bij een rechtstreeks verzekerde regeling, dit in antwoord op een vraag
van de CDA-fractie, is geen sprake van een eigen abtn. Het toezicht op de
verzekeraar en diens abtn moet daarin voor het totaal aan verzekeringsovereenkomsten
voorzien.Met deze voorschriften wordt naar mijn oordeel geen onnodige verstarring
in de uitvoering veroorzaakt. De voorschriften zullen geen uniforme abtn voorschrijven
maar zullen eisen stellen waaraan de abtn minimaal moet voldoen, dit in reactie
op de leden van de D66-fractie. Naar de mate waarin een pensioenfonds zelf
verantwoordelijk blijft voor een of meer risico's zullen de eisen strenger
zijn. 2.3. Kleine pensioenfondsenAlle aan het woord zijnde fracties laten zich kritisch uit over de voorgestelde
invoering van de 100-deelnemersgrens en vragen om een nadere motivering van
dit voorstel. Daarbij wordt ook expliciet op de positie van gesloten fondsen
gewezen.Ik ben uiteraard graag bereid om mijn beweegredenen voor dit voorstel
nog eens voor het voetlicht te brengen. Ik wil daarbij op voorhand benadrukken
dat mijn primaire invalshoek bij dit aspect, net zoals bij de andere onderdelen
van dit wetsvoorstel, de bescherming is van de belangen van huidige en toekomstige
pensioengerechtigden.Uit gegevens van de Verzekeringskamer blijkt dat kleine pensioenfondsen
vaker, zowel in absolute als in relatieve termen, niet tijdig voldoen aan
informatieverplichtingen waardoor de toezichthouder belemmerd wordt in het
effectief uitoefenen van toezicht. Bij kleine pensioenfondsen worden eveneens
vaker gebreken op het gebied van administratieve organisatie en interne controle
geconstateerd en last but not least blijken bij kleine pensioenfondsen ook
veelvuldiger vermogenstekorten voor te komen. Per saldo kan de conclusie getrokken
worden dat de risico's voor de deelnemers bij kleine pensioenfondsen groter
zijn dan de risico's bij grote pensioenfondsen. Het feit dat er ook kleine
pensioenfondsen zullen zijn waarin de zaken wel «bestuurlijk en financieel
door een ringetje gehaald kunnen worden», een citaat van de Stichting
OPF waarop de leden van de PvdA-fractie graag een reactie willen, doet aan
die algemene conclusie niets af. Met dit wetsvoorstel worden de bepalingen
waaraan pensioenfondsen voldoen op een aantal onderdelen nog aangescherpt.
Daarbij moet bijvoorbeeld worden gedacht aan de kwaliteitseisen die in het
vervolg aan het bestuur van een pensioenfonds zullen worden gesteld. Verwacht
mag worden dat kleine fondsen die nu al zoveel moeite hebben aan alle voorschriften
te voldoen dus ook relatief meer moeite zullen hebben om aan de nieuwe eisen
te voldoen.Ook de afhankelijkheid van het fondsbestuur ten opzichte van de werkgever
blijft in mijn visie bij kleine pensioenfondsen een groter probleem dan bij
fondsen met een meer substantiële omvang.Overigens laat de verplichting tot herverzekering voor kleine fondsen
onverlet dat de institutionele vorm van pensioenfonds gehandhaafd blijft.Ten aanzien van de eenmansfondsen heb ik gemeend dat dit niet het juiste
moment en het juiste wetsvoorstel is om een principiële discussie over
het in het kader van de PSW verbieden van eenmansfondsen te voeren. Die discussie
zal in het kader van de algehele modernisering worden gevoerd.
Eenmansfondsen blijven derhalve toegestaan maar zullen aan alle voorwaarden
die aan overige fondsen worden gesteld moeten voldoen. Een minder streng toezichtsregime
voor eenmansfondsen acht ik in het toezichtskader van dit wetsvoorstel geen
logisch voorstel.Ook de uitvoeringsaspecten hebben bij deze discussie een rol gespeeld.
De doelstelling van dit wetsvoorstel is echter niet geweest om de uitvoeringslasten
voor de toezichthouder per definitie te verminderen maar om te bereiken dat
de toezichthouder op een zo efficiënt mogelijke wijze het toezicht op
het gehele pensioenterrein kan uitoefenen. Op die manier moet ook de relatie
tussen enerzijds een te verwachten beperking van toezichtslasten als gevolg
van dit onderdeel en anderzijds de uitbreiding van de toezichtslasten als
gevolg van het voorgestelde toezicht op rechtstreekse regelingen worden gezien.Of het aantal pensioenfondsen door dit voorstel daadwerkelijk zal verminderen
valt nog te bezien. Vermindering van dit aantal pensioenfondsen is ook geen
doel geweest maar als resultante van de gedane voorstellen wel te verwachten
en overigens ook acceptabel.Het verplichte onderbrengen van alle risico's van kleine pensioenfondsen
bij verzekeraars is niet ingegeven door de wens verzekeraars een groter deel
van het pensioenterrein toe te bedelen maar is louter ingegeven door de wens
de risico's voor de deelnemers zoveel als mogelijk te beperken.Er is dan ook geen sprake van een vooruitlopen op en een inhoudelijke
relatie met de discussie over de taakafbakening tussen pensioenfondsen en
verzekeraars.De veronderstelling dat de pensioenpremie voor deelnemers bij kleine pensioenfondsen
altijd omhoog zal gaan bij verplichte herverzekering deel ik niet. Ik hecht
er aan in dit verband te wijzen op mogelijke schaalvoordelen die kunnen optreden
wanneer een regeling door een, in ieder geval verhoudingsgewijs veel grotere,
verzekeraar wordt uitgevoerd. Ook ten aanzien van de beleggingsopbrengsten
valt eerder te verwachten dat deze bij een verzekeraar hoger zullen liggen
dan bij een klein pensioenfonds dat in eigen beheer zijn beleggingen verzorgt.
Immers, juist met risicovolle beleggingen kunnen veelal hoge rendementen worden
behaald. Echter, om dergelijke risicovolle beleggingen te mogen doen moet
sprake zijn van een substantiële omvang van het vermogen en van een toereikende
buffer om deze risico's te kunnen lopen. Juist dat zal voor kleine pensioenfondsen
veel minder vaak aan de orde zijn dan bij fondsen van een grotere omvang.Het alternatief van een pensioenadministratiekantoor in plaats van het
verplicht onderbrengen van de risico's bij een verzekeraar is, dit in reactie
op de leden van de PvdA-fractie in navolging van het commentaar van de Stichting
OPF, wel overwogen. De reden dat het niet tot een dergelijk voorstel is gekomen
is het volgende. Een administratiekantoor kan wel de risico's ten aanzien
van de uitvoering van een klein pensioenfonds overnemen maar niet
de risico's van de pensioenregelingen als zodanig. Zou een administratiekantoor
dit wel doen of kunnen is immers sprake van uitoefening van het verzekeringsbedrijf.
Dat vereist een vergunning op grond van de WTV 1993. Wordt deze verleend,
dan is vervolgens sprake van een verzekeraar. Wordt een dergelijke vergunning
niet verleend dan is sprake van het ongeoorloofd uitoefenen van het verzekeringsbedrijf.Een ander aspect dat een rol gespeeld heeft is het volgende. De kwaliteit
van administratiekantoren zal naar verwachting, zoals in iedere bedrijfstak,
verschillend zijn. Er zullen kantoren zijn die goed, voldoende en mogelijk
ook onvoldoende presteren. Op deze administratiekantoren wordt als zodanig
geen toezicht uitgeoefend. Er bestaat dezerzijds dan ook geen zicht op de
kwaliteit van die verschillende kantoren.Daar waar als gevolg van overheidsingrijpen, zoals op basis van dit wetsvoorstel,
een pensioenfonds zijn verplichtingen onder moet brengen bij
een derde, kan en moet van diezelfde overheid worden verwacht dat daardoor
de risico's voor de deelnemers kleiner zullen worden. Bij overdracht aan een
pensioenadministratiekantoor kan de overheid die verwachting door het ontbreken
van (kwaliteits)regelgeving en toezicht niet waarmaken. Om bovenstaande redenen
kunnen pensioenadministratiekantoren naar mijn opvatting geen alternatief
vormen voor verzekeraars.Tenslotte nog iets over de positie van de gesloten fondsen zoals bijvoorbeeld
het Algemeen Mijnwerkersfonds (AMf.) Ik ben mij er van bewust dat herverzekering
voor een fonds zoals het AMf dat over een zeer ruime financiële reserve
beschikt, een substantieel aantal slapers en gepensioneerden kent en de regeling
door een professionele pensioenuitvoerder laat verzorgen, niet de meest voor
de hand liggende optie is. Mijn motief anders tegen de positie van het AMf
aan te kijken wordt ingegeven door de combinatie van die drie factoren, te
weten de ruime financiële reserve, het substantiële aantal gerechtigden
en een uitvoering waarbij door de Verzekeringskamer geen kritische kanttekeningen
worden gemaakt.Na overleg met de Verzekeringskamer is een wijzigingsvoorstel geformuleerd
dat in de bijgaande nota van wijziging (onderdeel 4) is opgenomen. Deze wijziging
houdt in dat een fonds dat op het moment van inwerkingtreding van dit wetsvoorstel
gesloten is, tenminste 2000 slapers en gepensioneerden heeft en waarvan het
vermogen substantieel (15%) groter is dan op grond van de verplichtingen noodzakelijk
is zich niet hoeft te herverzekeren maar eigen beheer mag blijven voeren.
Daarbij moet uiteraard ook aan de andere, reguliere, voorwaarden die de Verzekeringskamer
aan eigen beheer stelt worden voldaan. Ik vertrouw erop met dit voorstel in
voldoende mate aan de kritiek van de diverse fracties tegemoet te zijn gekomen.Het bovenstaande laat overigens onverlet dat ik van mening blijf dat voor
gesloten fondsen in het algemeen overdracht van de verplichtingen naar een
verzekeraar voor de hand ligt, dit in reactie op de opmerking van de leen
van de VVD-fractie dat voor fondsen in afbouw of liquidatie herverzekering
niet nodig zou zijn. Het ontbreken van een sponsor en het ontbreken van de
mogelijkheid van premieverhoging bij eventueel tekortschietende middelen zijn
daarbij de voornaamste motieven. De veronderstelling van de leden van de VVD-fractie
dat verzekeraars dergelijke contracten niet zouden willen aan gaan onderschrijf
ik niet; ik heb van de zijde van de verzekeraars geen signalen met een dergelijke
strekking ontvangen.Een en ander resumerend hoop ik dat ik naar tevredenheid van alle fracties
heb uiteengezet waarom het invoeren van een deelnemersgrens voor het voeren
van eigen beheer wenselijk moet worden geacht.Tenslotte wil ik nog ingaan op enkele meer technische vragen met betrekking
tot de 100-deelnemersgrens.De strekking van het voorstel is inderdaad dat de telling van het aantal
deelnemers jaarlijks plaatsvindt. Voor fondsen met een deelnemersbestand dat
regelmatig schommelt rond dit aantal heeft dit als consequentie dat het ene
jaar, het jaar met meer dan 100 deelnemers, theoretisch eigen beheer is toegestaan
terwijl dit een volgend jaar, een jaar met minder dan 100 deelnemers, niet
is toegestaan.Met tweejaarlijkse in plaats van jaarlijkse tellingen of een lagere deelnemersgrens
blijft dit probleem overigens bestaan zij het dat de effecten ervan zich minder
frequent voor zullen doen.Ik wil er overigens nog wel op wijzen dat het voeren van eigen beheer
niet door alle pensioenfondsen als de meest voor de hand liggende optie wordt
gezien. Op dit moment is immers een gedeelte van de kleinere fondsen eigener
beweging ook reeds, al dan niet volledig, herverzekerd. Het lijkt me dan ook
niet correct om te veronderstellen dat eigen beheer in alle situaties aantrekkelijker
en voordeliger zal zijn. OvergangsbepalingenDe leden van de fracties van PvdA, VVD en CDA vragen zich af of een termijn
van 6 maanden om de verplichte herverzekering te realiseren niet aan de korte
kant is.Binnen deze termijn moet de overdracht van de risico's zijn gerealiseerd
hetgeen betekent dat het contract tussen verzekeringsmaatschappij en bestuur
van het pensioenfonds moet zijn afgesloten. Over de overdracht van individuele
dossiers kunnen desgewenst ook na die tijd regelingen worden getroffen.Ik kan mij voorstellen dat, indien de termijn altijd uitsluitend uit de
wettelijke termijn van 6 maanden zou bestaan, dit mogelijk in de praktijk
tot problemen zou kunnen leiden. Echter, het is niet aannemelijk dat fondsen
pas op 31 december van enig jaar tot de ontdekking komen dat het aantal deelnemers
lager is dan 100 en dan nog met alle voorbereidingen voor herverzekering zullen
moeten starten. Over het algemeen zal al veel eerder in het jaar bekend zijn
dat voor 1 juli van het volgend kalenderjaar overdracht van alle risico's
zal moeten plaatsvinden en kan het aanvragen van offertes of het onderhandelen
hierover al veel eerder starten.De suggestie van de leden van VVD, RPF en GPV om de termijn voor herverzekering
op 12 maanden te stellen komt mij dan ook als niet noodzakelijk voor. 3. Toezicht van de Verzekeringskamer 3.1. AlgemeenHet streven naar verbetering van het toezicht van de Verzekeringskamer
wordt algemeen onderschreven.Door de leden van de fractie van de PvdA wordt gevraagd naar de relatie
van dit wetsvoorstel met de grote röntgenfoto en de taakafbakeningsdiscussie.
Voor wat betreft de relatie met de taakafbakening verwijs ik naar hetgeen
hierover in de inleiding reeds is opgemerkt. De leden van de D66-fractie vragen
om een algemene uiteenzetting over de verschillen in toezicht op pensioenfondsen
en verzekeraars.Ik kan hierover het volgende zeggen. De notitie Grote röntgenfoto
was bedoeld om zicht te bieden in de overeenkomsten en verschillen in het
toezicht op pensioenfondsen, verzekeraars, uitvoeringsinstellingen en ziektekostenverzekeraars.
Voor de door de fractie van D66 gevraagde uitzetting zou ik dan ook willen
volstaan met te verwijzen naar deze notitie.De leden van de fractie van de PvdA kan ik geruststellen met de mededeling
dat er na dit wetsvoorstel geen nieuwe wijzigingen op het gebied van het toezicht
zijn te verwachten. Alle wijzigingen die samenhangen met de grote röntgenfoto
hebben hun neerslag in dit wetsvoorstel gevonden. Het ligt dan ook niet in
de lijn der verwachtingen dat de thans voorgestelde nieuwe toezichtsbepalingen
in het komende wetsvoorstel Modernisering PSW inhoudelijke wijzigingen zullen
ondergaan. Wel zullen mogelijk bepalingen worden herschikt en deels redactioneel
worden geherformuleerd zodat zij geheel in overeenstemming met de aanwijzingen
voor de regelgeving zullen worden gebracht.De leden van de CDA-fractie kan ik geruststellen met een bevestigende
reactie op hun veronderstelling dat de nadere regels te stellen aan de uitvoering
van pensioenregelingen betrekking hebben op minimale eisen waaraan uit hoofde
van de waarborgfunctie dient te worden voldaan en dat daarmee geen algemeen
normerend of uniform karakter voor de uitvoering wordt nagestreefd. Voor wat betreft het ontbreken van het College Toezicht Sociale Verzekeringen
(CTSV) in de nota inzake de institutionele vormgeving van het toezicht op
de financiële marktsector verwijs ik naar datgene wat hierover door mijn
ambtgenoot van Financiën tijdens het algemeen overleg met de Vaste commissie
voor Financiën op 1 april jl. is opgemerkt over strekking en reikwijdte
van deze nota. Verder wil ik er op wijzen dat in dat kader ook al de toezegging
is gedaan om met een aanvullende nota te komen waarin de positie van alle
bij financiële conglomeraten betrokken toezichthouders, zoals bijvoorbeeld
het CTSV, zal worden ingegaan.Door de leden van de D66-fractie wordt in dit verband ingegaan op het
ontbreken van betrokkenheid van de pensioenconsument bij het toezicht, zoals
naar voren gebracht door de Nederlandse Bond van Pensioenbelangen (NPB) en
de Consumentenbond.Anders dan deze organisaties acht ik het ontbreken van een rol van de
pensioenconsument bij het toezicht, zoals dat door de toezichthouder wordt
uitgeoefend, geen omissie. Ik deel de opvatting dat medezeggenschap van de
pensioenconsumenten bij pensioenbelangen wenselijk is. Het wetsvoorstel waarin
de ondersteuning voor de uitwerking van het medezeggenschapsconvenant, gesloten
tussen de CSO en de Stichting van de Arbeid, wordt geregeld zal, zoals reeds
eerder opgemerkt, binnenkort bij de Tweede Kamer worden ingediend. Het uitoefenen
van toezicht vergt echter een dusdanige mate van actuariële, financieel-economische
en juridische kennis dat ik meen dat hiervoor een onafhankelijke toezichthouder
beter geëquipeerd is dan pensioenconsumenten ooit kunnen zijn. Juist
het ontbreken van belangen bij de toezichthouder garandeert dat alle partijen,
dus ook de pensioenconsument, verzekerd zijn van adequaat en neutraal toezicht.De bepaling dat de dagelijkse leiding bij twee personen dient te berusten,
zonder dat daarbij van enige medezeggenschap sprake is acht de NBP, evenals
de Consumentenbond eveneens een omissie. Ik zie dit evenwel anders. De gewraakte
bepaling heeft uitsluitend tot doel te voorkomen dat slechts een persoon met
de dagelijkse leiding mag worden belast met de daaraan verbonden risico's.
Het bestuur, in de toekomst dus inclusief de medezeggenschap van de pensioenconsument,
bepaalt echter zelf welk mandaat aan diegenen belast met de dagelijkse leiding
wordt gegeven. Het staat het bestuur vrij, uiteraard wel met inachtneming
van wettelijke voorschriften, deze mandaatregeling beperkt of juist ruim in
te vullen. Indien een zo groot mogelijke betrokkenheid van de pensioenconsument
wenselijk wordt geacht zal dit een vertaling in de mandaatregeling ten gevolg
moeten hebben. Invoering van het 4-ogen-principe vormt daarvoor absoluut geen
belemmering. 3.2. Toezicht op de rechtstreekse regelingenDe leden van de fracties van CDA, GroenLinks, RPF en GPV wensen nog enige
verduidelijking op het voornemen om toezicht uit te gaan oefenen op rechtstreeks
verzekerde regelingen.De Verzekeringskamer is op dit moment bezig met het opstellen van een
plan van aanpak om effectief toezicht te kunnen gaan uitoefenen op de pensioenregelingen
die rechtstreeks bij een verzekeraar zijn ondergebracht. In het kader van
dit plan van aanpak zullen alle beleidsmatige aspecten en organisatorische
consequenties in kaart worden gebracht. De voorbereidingen hiervoor zijn in
een dusdanig stadium dat verwacht mag worden dat op het moment dat dit onderdeel
van de wet in werking treedt het toezicht op deze rechtstreekse regelingen
daadwerkelijk operationeel zal zijn.Over de uiteindelijke invulling van dit toezicht kunnen op dit moment
nog geen definitieve uitspraken worden gedaan.De leden van de fractie van GroenLinks vragen in hoeverre het mogelijk
is op de pensioenactiviteiten van verzekeraars afzonderlijk toe
te zien. Daarbij stellen zij ook de vraag of het toezicht op het beleggingsbeleid,
op het afdekken of niet aangaan van (onverantwoorde) risico's en de voor pensioenen
opgebouwde vermogens voldoende is te realiseren. Zoals deze leden terecht
constateren hebben verzekeraars ook andere activiteiten en geldstromen.Het ligt dan ook niet in de bedoeling om in financiële zin afzonderlijk
toe te gaan zien op de pensioenactiviteiten van verzekeraars. Het toezicht
op verzekeraars, zoals vastgelegd in de Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993
(WTV 1993), strekt zich uit over het gehele bedrijf en is voornamelijk gericht
op de solvabiliteitspositie, de technische voorzieningen en de daartegenover
staande beleggingen, evenals op de integriteit van verzekeraars. Uiteraard
is vanuit PSW-oogpunt van belang dat een werkgever zijn uit de pensioentoezegging
voortvloeiend risico volledig onderbrengt bij de verzekeraar die de daarop
aansluitende pensioenregeling uitvoert. Hierop zal uiteraard door de Verzekeringskamer
worden toegezien.Voor het antwoord op de vraag van de leden van de CDA-fractie over de
abtn in relatie tot rechtstreeks verzekerde regelingen wil ik graag verwijzen
naar hetgeen hierover in paragraaf 2.2. over de abtn wordt opgemerkt. 3.3 Stille curatorDe leden van de fractie van de VVD vragen of het mogelijk is om concreet
aan te geven wanneer het moment is aangebroken om een stille curator te benoemen.
Dit is niet in algemene zin mogelijk. Van geval tot geval kan dat verschillen
afhankelijk van de individuele omstandigheden van het betreffende fonds.In ieder geval zal aanstelling van een curator door de Verzekeringskamer
pas plaatsvinden nadat het niet opvolgen van een aanwijzing van de Verzekeringskamer
tot een situatie leidt waarin het naar het oordeel van de Verzekeringskamer
niet verantwoord is nog langer af te wachten.Ook zonder voorafgaande aanwijzing is het evenwel mogelijk dat de Verzekeringskamer
een stille curator benoemt indien het naar haar oordeel niet verantwoord is
langer af te wachten. 3.4. Kwaliteitsverbetering besturen pensioenfondsenDe leden van de VVD-fractie stellen de vraag of het niet wenselijk is
om ook de «zittende bestuursleden» aan de bestuurderstoets te
onderwerpen.Indien dat uitvoeringstechnisch verantwoord mogelijk zou zijn geweest
zou dat inderdaad ook mijn voorkeur hebben. Echter, het gaat hier naar schatting
om een totaal van ca. 8000 bestuursleden.Ervaring met de bestuurderstoets bij verzekeraars heeft opgeleverd dat
met een dergelijke toets tenminste 0,25 dagdeel per bestuurder is gemoeid.
Toetsing van 8000 bestuursleden vergt dus ongeveer 2000 mensuren, ofwel ca
10 fte's. De formatie van de Verzekeringskamer beschikt niet over de ruimte
om een dergelijke klus in een aanvaardbaar tijdsbestek te klaren.Ik heb om die reden gemeend het voorstel te moeten formuleren zoals in
het voorliggende wetsvoorstel is gedaan.De leden van de GroenLinks-fractie betuigen hun instemming met de invoering
van de bestuurderstoets en de verplichting tot het instellen van een gedragscode.De privé-beleggingsactiviteiten van bestuurders, maar niet uitsluitend
van hen maar ook van bijv. beleidsbepalende medewerkers bij een fonds, zullen
inderdaad, zoals zij veronderstellen, deel uit moeten maken van de in te voeren
gedragscode. Ook nevenfuncties, het aannemen van relatiegeschenken
en betrokkenheid bij andere ondernemingen zullen onderdeel uitmaken van de
gedragscode.Op voorhand ben ik van mening dat de voorgestelde bepalingen, alsmede
de mogelijkheid voor de Verzekeringskamer om minimale voorschriften te stellen,
toereikend zullen zijn. 3.5. InformatieverstrekkingIk deel de opvatting van de STAR dat het opvragen van gegevens door de
Verzekeringskamer bij de werkgever beperkt dient te blijven tot die onderdelen
van de pensioenregeling waarin de werkgever ook een taak heeft, dit in antwoord
op vragen van de leden van de D66-fractie.De stelling van het PRAB dat herverzekerde fondsen voor naleving van een
aantal verplichtingen m.b.t. informatieverschaffing afhankelijk zijn van verzekeraars
is uiteraard correct. Het fonds echter dient zelf de verzekeraar aan te spreken
op naleving van het contract tussen fonds en verzekeraar. Een fonds zal er
om die reden verstandig aan doen om voor niet-tijdige naleving van wettelijke
informatievoorschiften boete-clausules op te nemen in een contract. Een eventuele
door de Verzekeringskamer aan het fonds opgelegde boete kan dan op die manier
door het fonds op de verzekeraar worden verhaald. 3.6. Meldingsplicht accountant en actuarisDe leden van de CDA-fractie kunnen er terecht van uitgaan dat het bij
de meldingsplicht voor de accountant en actuaris gaat om zaken die van belang
zijn voor het toezicht en de toezichthouder en niet om bijvoorbeeld een omissie
in een individueel geval.Deze meldingsplicht laat de verantwoordelijkheid van het bestuur van het
pensioenfonds inderdaad ongemoeid, dit in reactie op de leden van de D66-fractie.De strekking van het commentaar van het PRAB dat een actuaris niet altijd
bekend kan en zal zijn met mogelijke schade aan een derde, niet bekende partij,
is mij niet geheel duidelijk. De meldingsplicht heeft betrekking op informatie
waarop de actuaris stuit bij zijn werkzaamheden voor het fonds, ongeacht of
dit als adviseur of als certificeerder is, en waarvan de actuaris uit hoofde
van zijn beroepskennis weet dat deze van belang is voor het toezicht en de
toezichthouder. De in het geding zijnde belangen zijn de belangen van de pensioengerechtigden
bij het betreffende fonds.De (veronder)stelling van het PRAB dat een certificerend actuaris bepaalde
dingen niet altijd kan of hoeft te weten lijkt mij niet te verenigen met de
handtekening, en de daaruit voortvloeiende consequenties, die een certificerend
actuaris afgeeft bij het actuarieel verslag. 4. Systeem van bestuurlijke boeten en dwangsommen 4.1. AlgemeenDe leden van de fractie van D66 wijzen er in navolging van het Verbond
op dat het veelal niet mogelijk zou zijn om tijdig wijzigingen van statuten
of reglementen aan te bieden aan de Verzekeringskamer. In dit verband wijzen
zij ook op de komende regelgeving op pensioenterrein die verwerkt moet gaan
worden in statuten of reglementen.Dit signaal is voor mij nieuw. Deze bepaling staat reeds sinds jaar en
dag in de PSW en tot nu toe hebben mij nimmer signalen bereikt dat naleving
ervan niet mogelijk zou zijn.Ik kan ook niet goed inzien waarom dat niet mogelijk zou zijn. Wijzigingen
bijvoorbeeld als gevolg van gewijzigde wetgeving komen niet onverwacht. Pensioenfondsen
kunnen op wijzigingen anticiperen als voorgenomen regelgeving bekendheid wordt
gemaakt. De doorlooptijd van wijzigingen op fiscaal en/of pensioenterrein
is over het algemeen van dien aard dat pensioenfondsen voldoende tijd ter
beschikking hebben om de consequenties hiervan in hun eigen statuten en reglementen
te verwerken. Ook in de door het Verbond genoemde voorbeelden is sprake van
een doorlooptijd die aan pensioenfondsen voldoende ruimte biedt of heeft geboden. 4.2. Normering sanctiesHet is de leden van de PvdA-fractie niet geheel duidelijk op grond waarvan
voor welke sanctie wordt gekozen indien er voor een overtreding meerdere sancties
mogelijk zijn.De Verzekeringskamer is verantwoordelijk voor de handhaving van de wettelijke
bepalingen en beschikt daartoe over verschillende handhavingsmiddelen. Indien
voor de overtreding van een bepaalde wettelijke bepaling meer sanctiemogelijkheden
open staan, zal de keuze voor één van die mogelijkheden afhangen
van de aard van de bepaling die is overtreden, de ernst van de overtreding
en de omstandigheden waaronder deze is begaan. In een concreet geval kan de
Verzekeringskamer aan de hand van deze overwegingen kiezen voor het opleggen
van een last onder dwangsom of een bestuurlijke boete of besluiten aangifte
te doen teneinde strafvervolging mogelijk te maken.Met betrekking tot de bestuurlijke boete merken de leden van de VVD-fractie
op dat er een strikte anticumulatiebepaling wordt gehanteerd voor de bestuurlijke
boete en de strafrechtelijke afdoening. Zij vragen of een dergelijke bepaling
niet moet gelden voor de combinatie dwangsom en bestuurlijke boete.De anticumulatiebepaling waarnaar deze leden verwijzen hangt samen met
het beginsel dat niemand voor de tweede keer voor hetzelfde feit berecht mag
worden («ne bis in idem»). De combinatie van een bestuurlijke
en een strafrechtelijke sanctie moet dan ook niet mogelijk zijn. De dwangsom
heeft echter niet het karakter van een sanctie. Het gaat immers om een last
onder dwangsom. Het bestuursorgaan geeft aan de overtreder van een bepaalde
norm een last die ertoe strekt de overtreding ongedaan te maken of verdere
overtreding dan wel een herhaling van de overtreding te voorkomen. Pas als
de last niet wordt uitgevoerd is de dwangsom verschuldigd. De overtreder heeft
dus na het opleggen van een last onder dwangsom de mogelijkheid om door de
last uit te voeren de dwangsom te ontlopen. Een combinatie van bestuurlijke
boete en het opleggen van een last onder dwangsom is niet strijdig met de
«ne bis in idem»-regel en een anticumulatiebepaling voor de combinatie
van dwangsom en bestuurlijke boete is dan ook niet nodig. 4.3. De hoogteDe leden van de PvdA-fractie merken op dat de hoogte van de dwangsommen
niet is bepaald. Op basis van de Algemene wet bestuursrecht dient het vastgestelde
bedrag in een redelijke verhouding tot de zwaarte van het geschonden belang
en de beoogde werking van de dwangsomoplegging te staan. In dat kader vragen
deze leden of er een indicatie te geven is hoe de hoogte van een dwangsom
zal worden bepaald.Het voorgestelde artikel 23a, tweede lid, verklaart onder meer artikel
5:32, vierde lid, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) van toepassing,
waarin wordt bepaald dat het vastgestelde bedrag in een redelijke verhouding
moet staan tot de zwaarte van het geschonden belang en het doel van de dwangsomoplegging.
Het is aan de Verzekeringskamer om deze norm in de praktijk nader inhoud te
geven, waarbij deze de hoogte van de dwangsom uiteraard wel zal moeten kunnen
motiveren. 4.4. De interne organisatie van de VerzekeringskamerDe leden van de fracties van PvdA, VVD en CDA stellen vragen over de samenhang
tussen de toezichthoudende taak en de bevoegdheid van de Verzekeringskamer
om bestuurlijke sancties op te leggen.De vereniging van die beide bevoegdheden in een organisatie, te weten
de Verzekeringskamer, dwingt tot een goede functiescheiding hiertussen. In
het voorliggende wetsvoorstel wordt om die reden voorgeschreven dat er een
scheiding moet komen tussen enerzijds de constatering van de overtreding en
het daaraan voorafgaande toezicht en anderzijds de voorbereiding van de oplegging
van een boete c.q. dwangsom. Deze functiescheiding zal tot stand gebracht
moeten zijn voordat de Verzekeringskamer haar nieuwe bevoegdheden kan toepassen.
In dat verband wijs ik op het onlangs door de TK aanvaarde voorstel van wet
IDBB, waardoor in de WTV 1993 eveneens beide bevoegdheden worden opgenomen.
Ook in het wetsvoorstel IDBB wordt uiteraard functiescheiding voorgeschreven.
De organisatorische voorzieningen die hiervoor binnen de Verzekeringskamer
moeten worden getroffen zullen in samenhang worden bezien. Bij de plenaire
behandeling van het wetsvoorstel IDBB heeft de Minister van Financiën
al toegezegd de Kamer te zullen informeren over de voorgenomen maatregelen.
Het ligt dan voor de hand om bij die gelegenheid eveneens in te gaan op de
organisatorische wijzigingen die op het gebied van toezicht op pensioen noodzakelijk
zijn.Voor wat betreft de personele en financiële consequenties verwacht
de Verzekeringskamer een toename van de werkzaamheden als gevolg van de toepassing
van de nieuwe bevoegdheden van bestuurlijke boete en dwangsom. De Verzekeringskamer
is mede om die reden ook al bezig aanvullende juridische expertise aan te
trekken. De kosten van het toezicht zullen daardoor naar verwachting toenemen,
zij het dat de opbrengsten deze kosten ten dele zullen dekken. 4.5. Aspecten met betrekking tot de rechten van de mensDe leden van de fracties van PvdA, VVD en D66 stellen een aantal vragen
in verband met het zwijgrecht en de cautie. Aangezien het opleggen van een
bestuurlijke boete het karakter van een straf heeft gelden daarbij de rechtswaarborgen
ingevolge artikel 14 van het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en
Politieke rechten (BUPO) en artikel 6 van het Europees Verdrag voor de Rechten
van de Mens (EVRM). In overeenstemming hiermee bepaalt het voorgestelde artikel
23d PSW dat degene jegens wie door de Verzekeringskamer een handeling is verricht
waaraan hij in redelijkheid de gevolgtrekking kan verbinden dat hem wegens
een overtreding een boete zal worden opgelegd, niet verplicht is ter zake
daarvan enige verklaring af te leggen: het zwijgrecht. Voorts bepaalt dit
voorgestelde artikel, dat hij hiervan in kennis wordt gesteld alvorens hem
mondeling om informatie wordt gevraagd: de cautie.In dit verband vragen de leden van de VVD-fractie wat precies het moment
markeert waarop de Verzekeringskamer een handeling verricht waaraan het fonds
in redelijkheid de gevolgtrekking kan verbinden dat aan hem een boete zal
worden opgelegd en dat dus het zwijgrecht ingaat. Het antwoord op deze vraag valt niet in zijn algemeenheid te geven, maar
hangt af van de omstandigheden van het geval. In veel gevallen zal er sprake
zijn van een expliciete mondelinge of schriftelijke mededeling van de Verzekeringskamer
waaruit blijkt dat het voornemen bestaat een boete op te leggen. Het is in
het belang van het toezicht die mededeling tijdig te doen en de cautie tijdig
te geven omdat anders de afgelegde verklaringen niet voor het bewijs van de
overtreding kunnen worden gebruikt. Ook wanneer de Verzekeringskamer haar
voornemen een boete op te leggen nog niet expliciet tot uitdrukking heeft
gebracht kan toch uit bepaalde handelingen mogelijk blijken dat
er niet langer sprake is van het reguliere toezicht, maar om een onderzoek
gericht op het vaststellen van een concrete overtreding van een concrete overtreder.De leden van de PvdA-fractie stellen de vraag of het juist is dat op grond
van het arrest Saunders / Verenigd Koninkrijk materiaal dat verkregen is via
de normale toezichtstaak onder omstandigheden niet gebruikt kan worden in
een eventuele strafzaak.In het arrest Saunders (EHRM 17-12-1996, NJ 1997, 699) heeft het Europese
Hof voor de Rechten van de Mens uitgesproken dat het recht om geen bewijs
tegen zichzelf te hoeven leveren impliceert dat de vervolging niet gebaseerd
mag worden op materiaal dat tegen de wil van de verdachte is verkregen door
dwang of drukuitoefening, maar dat dit zich niet uitstrekt tot materiaal dat
onafhankelijk van de wil van de verdachte bestaat, zoals o.a. documenten.
Het Hof heeft dus uitdrukkelijk niet bepaald dat materiaal dat verkregen is
via de normale toezichtstaak, en dat doorgaans uit documenten zal bestaan,
niet gebruikt mag worden in een eventuele strafzaak.De leden van de D66-fractie merken op dat zij bij het introduceren van
het fenomeen bestuurlijke boete in verschillende wetten steeds hebben gewezen
op het belang van het zwijgrecht. Zij wijzen erop dat het zwijgrecht de betrokkene
niet ontslaat van de verplichting de Verzekeringskamer over alle relevante
gegevens te informeren en dat gesteld wordt dat pas als de Verzekeringskamer
gebruik maakt van het boete-instrument op een gegeven moment het zwijgrecht
van toepassing is. Deze leden vinden, in navolging van de Stichting OPF dat
deze formulering de betrokkene te weinig waarborgen biedt om niet te hoeven
meewerken aan de eigen veroordeling.Ik ben van mening, in aansluiting op wat hierover al is opgemerkt in deze
paragraaf, dat de gekozen formulering van het zwijgrecht in overeenstemming
is met de toepasselijke mensenrechtenverdragen en wijs er daarbij op dat het
zwijgrecht is opgenomen in het verband van het strafkarakter van de boete,
maar dat het uitoefenen van de reguliere toezichtsbevoegdheden hierdoor niet
wordt beïnvloed. 4.6. OpbrengstenDe leden van de PvdA-fractie plaatsen hun vraagtekens bij afwenteling
van de kosten van slecht gedrag van een pensioenfonds op de belanghebbenden,
waarmee hier, naar ik aanneem, de deelnemers worden bedoeld. Zij vragen zich
af of verhaal op degene die de pensioentoezegging doet, de werkgever dus,
niet meer voor de hand ligt. In de gekozen systematiek is sprake van een afwenteling van de kosten
van boeten en dwangsommen op diegenen die de pensioenregeling financieren.
Dit zijn dus zowel de actieve deelnemers als de werkgever. Dit zijn ook de
partijen die, als gevolg van hun positie in het bestuur, kunnen afdwingen
dat het fonds zich wel aan alle spelregels houdt. Afwenteling op uitsluitend
de werkgever lijkt mij dan ook minder voor de hand te liggen omdat de werkgever
alleen niet kan voorkomen dat er een aanleiding tot het opleggen van een boete
of dwangsom ontstaat.De veronderstelling van de leden van de VVD-fractie dat pensioenfondsen
die niet geconfronteerd worden met een bestuurlijke boete of een dwangsom,
door de systematiek van het algemene verhaal van de toezichtskosten inderdaad
indirect zullen profiteren van de opbrengsten is juist. Immers deze opbrengsten
zijn aan te merken als meevallers in de kosten, zodat de daadwerkelijke toezichtskosten
lager uitvallen. Uiteindelijk hebben zodoende de boetes en dwangsommen betaald
door individuele fondsen een verlagend effect op de algemene kostenomslag. De leden van de CDA-fractie uiten hun vrees dat de noodzaak tot inkomensverwerving
de hoogte van de boetes gaat beïnvloeden.Ik deel deze vrees niet. In de eerste begrotingen na invoering van het
systeem van boeten en dwangsommen zal de opbrengst hiervan slechts als een
pro memorie-post worden opgenomen. In latere jaren is het uiteraard redelijk
als op grond van ervaringscijfers hiervoor een opbrengst wordt geschat. Het
risico dat de Verzekeringskamer deze begrotingspost onredelijk hoog inschat
om daarmee de begroting sluitend te krijgen lijkt mij niet aanwezig. Bovendien
is het op dit moment zo dat de Raad van Toezicht deze begroting moet goedkeuren
terwijl in de toekomst de begroting ook de goedkeuring van de ministers van
Financiën en SZW behoeft. Dit lijkt mij voor wat betreft de begrotingskant
toereikend.Het risico van het opleggen van te hoge boetes uit oogpunt van financieringsbehoefte
acht ik evenmin aanwezig. De hoogte van de boete wordt deels al bepaald door
de tarief-indeling in het voorliggende wetsvoorstel en de indeling van het
betrokken pensioenfonds op basis van balanstotalen. Mocht de Verzekeringskamer
onverhoopt, hetgeen mij niet aannemelijk voorkomt, toch een boete opleggen
die zich niet met de kaders van de wet verhoudt, dan zal het betrokken pensioenfonds
naar verwachting met succes beroep tegen die boete-oplegging bij de Rechtbank
Rotterdam kunnen instellen.Het afzonderlijk vermelden van met boetes en dwangsommen gemoeide bedragen
in begroting en jaarverslaglegging van de Verzekeringskamer komt mij, dit
in antwoord op de leden van de D66-fractie, inderdaad wenselijk voor en zal
door mij, indien de Verzekeringskamer dit niet eigener beweging reeds van
plan zou zijn, worden bevorderd. 5. Financiële effecten Ontwikkeling uitvoeringskostenDe leden van de VVD-fractie vragen een reactie op de stelling van het
OPF dat de uitvoeringskosten van de Verzekeringskamer de laatste jaren aanmerkelijk
zijn gestegen.Het is juist dat de uitvoeringskosten de afgelopen jaren een stijgende
tendens laten zien zoals ook wordt aangegeven in onderstaande tabel. In dit
overzicht zijn de werkelijke kosten opgenomen zoals afgeleid uit de jaarrekeningen. Overzicht kosten Verzekeringskamer (x 1000 gld)  KostenStijging
t.o.v. vorig jaarGecorrigeerd voor vordering op instellingenStijging
t.o.v. vorig jaar 199216 440 16 440 199319 99622%19 99622%199421 7799%21 7799% 199522 4253%22 4253%199625 01612%25 01612% 199727 1158%27 1158%199837 57639%32 53720% 199936 787– 2%36 78713%Factoren die hierbij van invloed zijn geweest.:– In de kosten 1998 is ook een bedrag opgenomen dat op de balans
is gezet als nog te vorderen van instellingen ter grote van f 5 039 000.
De in 1998 in rekening gebrachte kosten bedragen derhalve f 32 537
(zie gecorrigeerde tabel). – In 1995 heeft er renovatie van het gebouw plaatsgevonden, kosten
ca. 5 miljoen. Veroorzaakt door achterstallig onderhoud.– Er is software ontwikkeld (A*S en P*S) specifiek voor het toezicht.
Voor de aanlevering van jaargegevens en de behandeling daarvan is deze specifieke
software ontwikkeld– In 1997 is gestart met de actualisering van het toezicht. Dit
houdt in dat er een personeelsgroei voorzien wordt tot 2000 van ca. 47 medewerkers.– De personeelsgroei maakte de uitbreiding van het gebouw noodzakelijk.– In 1998/1999 heeft er uitbreiding van het gebouw plaatsgevonden:
kosten ca. 6,3 miljoen– Actualisering toezicht houdt ook in actualisering automatisering.
Het migratieproject in 1998 kostte 2,4 miljoen.– Integriteitstoezicht heeft een extra toename van personeel tot
gevolg boven op het geplande aantal als gevolg van het actualiseren van toezicht.– Gedurende de periode 1992 tot en met heden zijn er vier CAO's
afgesloten. Conform de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt m.b.t. de salarisontwikkelingen
zijn de salarissen in deze periode van acht jaren met respectievelijk 2%,
1%, 1%, 0,8%, 2,5%, 2,75%, 2,75% en 3,25% in het jaar 1999 gestegen.Ik acht de hierboven weergegeven ontwikkeling alleszins redelijk en verantwoord
gezien de inhoudelijke ontwikkelingen op het pensioenterrein en de inkomensontwikkeling
in de marktsector. Ontwikkeling uitvoeringslasten als gevolg van invoering
voorliggend wetsvoorstelDe leden van de fracties van VVD, D66 en SGP vragen een nadere onderbouwing
van de financiële consequenties van het wetsvoorstelDe invoering van het voorliggende wetsvoorstel zal vanaf 1999 extra
kosten meebrengen.Hierna wordt per onderdeel een indicatie gegeven van de consequenties
voor de personeelsbezetting op jaarbasis.Kosten toetsing bestuurders:Bij 8000 te toetsen personen die eens per 4 jaar herbenoemd worden en
bij een normtijd voor toetsen van 0,25 dagen kost dit 2000*0,25 dag = 500
dagen = 2,5 fteBesparing sanctie: zal efficiency bevorderen en mogelijk 0,5 fte besparing
opleverenToezicht op rechtstreekse regelingen:Het toezicht op de inhoud van 1000 pensioenregelingen van pensioenfondsen
kost circa 7 fte.Er zijn circa 30 000 rechtstreekse regelingen, waarvan circa 15 000
met actieve deelnemers. Als uit deze laatste groep jaarlijks een steekproef
wordt getrokken van 5% (= 750 regelingen) dan kost de beoordeling naar schatting
5 fte. Naarmate de steekproef groter wordt, zal ook de benodigde tijd toenemen.Besparing herverzekeringsplicht kleine fondsen:bij overgang van eigen beheer naar herverzekering zijn de kosten besparingen
zeer gering. In beide gevallen is toezicht op het fonds nodig. Toezicht op
de wijze van uitbesteding is niet veel beperkter dan toezicht op eigen beheer.
Bij overgang naar rechtstreekse regelingen kan een grotere besparing optreden
als het toezicht op rechtstreekse regelingen plaats vindt d.m.v. een beperkte
steekproef. Als 100 fondsen overgaan op een rechtstreekse regeling
en verder de aanname onder het vorige punt wordt gevolgd, zal de besparing
ruim 0,5 fte zijn.Overige wijzigingen (abtn, meldingsplicht accountant/actuaris, AO/IC e.d.)De invoering van de overige nieuwe bepalingen legt vooral verplichtingen
op aan fondsbesturen en hun adviseurs. Het toezicht op de naleving daarvan
zal circa 5 fte vergen.Van eventuele opbrengsten van boeten en dwangsommen wordt in het bovenstaande
geabstraheerd.Het is juist, dit is reactie op de leden van de SGP-fractie, dat een verhoging
van de uitvoeringskosten zich vertaalt in een hogere financiële bijdrage
voor de ondertoezichtgestelden. Dit is echter onvermijdelijk; goed toezicht
om de belangen van pensioenconsumenten zeker te stellen vraagt nu eenmaal
een prijs. 6. TenslotteIk heb, dit in antwoord op een vraag van de leden van de PvdA-fractie,
in de commentaren van STAR en OPF geen opmerkingen aangetroffen die nog niet
aan de orde zijn geweest en die voor mij aanleiding zijn tot het geven van
een reactie. 7. Artikelsgewijze opmerkingen Artikel I Onderdeel ADe leden van de CDA-fractie vragen zich af waarom een pensioenfonds na
het faillissement van de gelieerde onderneming niet zelfstandig kan voortbestaan
wanneer de pensioentoezeggingen voldoende gewaarborgd zijn. Daarbij werpen
zij de vraag op of dit onderdeel niet ten principale behandeld hoort te worden
bij de integrale modernisering van de PSW. Ook de leden van de D66-fractie
maken hier een opmerking over.De wijziging van de tekst van artikel 1, achtste lid, is niet ingegeven
door een wens tot modernisering, in welk geval deze wellicht beter in de 2e
fase van de herziening van de PSW had kunnen worden opgenomen, maar vloeit
voort uit een van de verbeteringen waarin het onderhavige wetsvoorstel voorziet
(artikel 10a PSW), namelijk de verplichting voor pensioenfondsen met minder
dan 100 actieve deelnemers tot overdracht of herverzekering van de risico's.
Na het faillissement van de gelieerde onderneming telt het pensioenfonds van
die onderneming geen actieve deelnemers meer en geldt analoog aan artikel
10a de verplichting tot overdracht of herverzekering van de risico's.De leden van de D66-fractie vragen naar aanleiding van het voorgestelde
artikel 1, achtste lid, PSW of ervan kan worden uitgegaan dat in een situatie
dat, na beëindiging van de verbondenheid van een pensioenfonds met onderneming
1, een verbondenheid ontstaat met onderneming 2, bijvoorbeeld door een juridische
fusie, geen verzekeringsplicht ontstaat.Aangezien bij een juridische fusie het vermogen van de ene rechtspersoon
onder algemene titel op de andere rechtspersoon overgaat, gaan ook de pensioenverplichtingen,
en daarmee de verbondenheid met het pensioenfonds, van de ene rechtspersoon
van rechtswege over op de andere rechtspersoon. In dit soort gevallen ontstaat
dus inderdaad geen verzekeringsplicht en een ontheffingsbevoegdheid van de
Verzekeringskamer, zoals deze leden suggereren, is dan ook niet nodig. Deze
leden vragen voorts in dit verband of er zelfs een interval van hooguit zes
maanden mag zijn waarin geen enkele onderneming aan het fonds verbonden is.
Het fonds, dat niet langer aan een onderneming verbonden is,
heeft zes maanden de tijd om de verplichtingen bij een verzekeraar onder te
brengen. Gedurende die zes maanden, maar ook daarna, nadat de verplichtingen
bij een verzekeraar zijn ondergebracht, is dat fonds aan geen enkele onderneming
verbonden.Voorts lijkt deze leden in artikel 1, achtste lid, een verwijzing naar
artikel 9, waarin de herverzekering voor pensioenfondsen is opgenomen, juister,
met de toevoeging dat artikel 10 in dit geval geen toepassing vindt. Zij wijzen
erop dat artikel 2 lid 4 voorzieningen als bedoeld in artikel 2, lid 1 onder
c, behandelt en spreekt van (werkgever). Zij menen dat dit verwarring in de
hand werkt.Ik deel deze inzichten niet. In het voorgestelde artikel 1, achtste lid,
wordt het fonds opgedragen voorzieningen te treffen als bedoeld in artikel
2, vierde lid. In artikel 2, vierde lid, staat weliswaar dat de werkgever
voorzieningen moet treffen, maar voor de formulering van de bedoelde voorzieningen
heeft dit geen gevolg. Er kan geen misverstand over bestaan dat op grond van
artikel 1, achtste lid, het fonds diezelfde voorzieningen moet treffen die
op grond van artikel 2, vierde lid, de werkgever moet treffen.De leden van de D66-fractie verzoeken de regering in te gaan op het door
het Verbond van Verzekeraars navolgende wetstechnische commentaar. In de nieuwe
redactie van artikel 1 lid 1 worden drie soorten pensioenfondsen gedefinieerd:
bedrijfspensioenfonds, ondernemingspensioenfonds en beroepspensioenfonds.
In de verdere teksten wordt soms het niet gedefinieerde woord (pensioenfonds)
gebruikt, wat met dit wetsvoorstel nogal eens aangevuld wordt met (beroepspensioenfonds).Anders dan dit commentaar stelt wordt in artikel 1, derde lid, PSW een
pensioenfonds gedefinieerd als een bedrijfspensioenfonds of een ondernemingspensioenfonds.
Sommige voorgestelde bepalingen hebben niet alleen betrekking op een bedrijfspensioenfonds
of een ondernemingspensioenfonds, maar ook op een beroepspensioenfonds. In
die gevallen is beroepspensioenfonds toegevoegd aan pensioenfonds. De door
het Verbond van Verzekeraars gesuggereerde oplossingen miskennen alle dat
de PSW, na verwerking van de voorgestelde wijzigingen, bepalingen kent die
uitsluitend op bedrijfspensioenfondsen en ondernemingspensioenfondsen betrekking
hebben, naast bepalingen die behalve op bedrijfspensioenfondsen en ondernemingspensioenfondsen
ook op beroepspensioenfondsen van toepassing zijn. Onderdeel D (artikel 4 PSW)De leden van de D66-fractie vragen om in te gaan op het commentaar van
het Verbond van Verzekeraars over de bepaling dat de statuten en reglementen
van pensioenfondsen bepaalde PSW-bepalingen moeten bevatten. Zij vragen om
de in artikel 4 lid 5 genoemde opsomming nog eens kritisch tegen het licht
te houden.Ik deel de visie dat het de vraag is of letterlijke overname van wettelijke
bepalingen in statuten en reglementen als noodzakelijk of als wenselijk moet
worden gezien. In het voorliggende wetsvoorstel is deze materie niet meegenomen
omdat het hier een meer technisch en minder urgent punt betreft. Bij de modernisering
van de PSW zal hieraan echter zeker aandacht worden besteed.Ik wil er overigens op wijzen dat, anders dan door het Verbond van Verzekeraars
wordt gesteld, een overtreding van artikel 4, vijfde lid, niet met een boete
of dwangsom kan worden beboet. Onderdeel E (artikel 5 PSW)Terecht merken de leden van de PvdA-fractie op dat in artikel 5, zesde
lid, in plaats van verzekeraar fonds dient te staan. In de bijgevoegde
nota van wijziging wordt dit hersteld.De leden van de D66-fractie wijzen met het oog op lid 5 op het commentaar
van de Stichting OPF dat wijzigingen in de samenstelling van het bestuur (en
management) vooraf aan de Verzekeringskamer moeten worden doorgegeven, maar
dat dat niet zo eenvoudig is bij verkiezingen van o.a. gepensioneerden in
de besturen.Ik wil er daarbij op wijzen dat het ook bij verkiezingen over het algemeen
zo is dat deze enige tijd voorafgaand aan de nieuwe zittingsperiode worden
gehouden. De periode tussen verkiezingen en het aantreden van nieuwe bestuursleden
moet dus voldoende zijn om de Verzekeringskamer in de gelegenheid te stellen
de bestuurderstoets uit te voeren.Het is daarbij denkbaar dat iemand die op grond van een verkiezingsuitslag
voor een (beleidsbepalende) bestuursfunctie wordt voorgedragen door de Verzekeringskamer
wordt geweigerd op grond van de bestuurderstoets. De verkiezingsreglementen
zullen om die reden moeten voorzien in een dergelijke situatie.Met het oog op lid 7 merken deze leden in navolging van het Verbond van
Verzekeraars op dat een wijziging van antecedenten niet mogelijk lijkt. Volgens
dit commentaar blijkt hooguit op een tijdstip dat niet alle antecedenten van
een persoon bekend zijn of is er sprake van dat na de opgave van antecedenten
handelingen zijn verricht of functies zijn vervuld die eraan toegevoegd kunnen
worden.Mijns inziens is er ook in dit laatste geval sprake van een wijziging
in de antecedenten, d.w.z. in de gegevens over aangelegenheden die tevoren,
dus voor het moment van melding, hebben plaats gevonden. Onderdeel HVoor beantwoording van de door de leden van de CDA-fractie hierover gestelde
vraag over evenredige opbouw verwijs ik naar hetgeen hierover in paragraaf 2.1.
van deze nota naar aanleiding van het verslag wordt opgemerkt. Onderdeel K (artikel 9–9d Psw)Is artikel 9, lid 3 (oud lid 2) ook van toepassing op artikel 9, lid 2
(nieuw), zo vragen de leden van de PvdA-fractie.Zoals uit de wettekst blijkt is artikel 9, derde lid, dat de toepasselijkheid
van de Regelen verzekeringsovereenkomsten regelt met betrekking tot het overdragen
of herverzekeren van het risico overeenkomstig het eerste lid, niet van toepassing
op het voorgestelde artikel 9, tweede lid, dat betrekking heeft op beroepspensioenfondsen.
Dit hangt samen met het feit dat de Regelen verzekeringsovereenkomsten niet
gelden voor beroepspensioenfondsen.Zowel de leden van de CDA-fractie als die van de D66-fractie vragen zich,
in navolging van de Stichting OPF, met betrekking tot artikel 9d af in hoeverre
de bevoegdheid om nadere regels te stellen ook betrekking moet hebben op artikel
9a (toereikendheid om aan de pensioenverplichtingen te voldoen) en artikel
9b (het beginsel van solide beleggen).De artikelen 9a en 9b geven in globale bewoordingen algemene financiële
vereisten waaraan ieder pensioenfonds moet voldoen. Het kan in de praktijk
gewenst blijken deze algemene eisen nader te concretiseren. Artikel 9d biedt
de mogelijkheid dit door middel van een algemene maatregel van bestuur te
doen. Het artikel biedt in dit opzicht een meer concrete basis voor nadere
regelgeving dan het huidige artikel 28 PSW, dat eveneens hiertoe gebruikt
had kunnen worden. Onderdeel M (artikel 10a en 10b)De leden van de VVD-fractie, en de leden van de D66 fractie sluiten zich
op dit punt bij hen aan, hebben de indruk dat het wetsvoorstel geen eenduidige
definities bevat van deelnemers en gewezen deelnemers en vragen zich af of
een tekstherziening noodzakelijk is.In artikel 10a, derde lid, wordt een specifiek op de bepaling van de 100-deelnemersgrens
toegesneden definitie van een deelnemer aan een pensioenfonds gegeven, die
afwijkt van de algemene definitie in artikel 1. In het kader van artikel 10a
wordt als deelnemer aangemerkt degene op wie de toezegging omtrent pensioen
van toepassing is. De toezegging is in beginsel van toepassing op de actieve
deelnemers, op de slapers en op de potentiële nabestaanden van de deelnemer.
Op gepensioneerden is de toezegging niet meer van toepassing, zij ontvangen
pensioen. Omdat voor de deelnemersgrens alleen de actieve deelnemers meetellen,
zijn in artikel 10a, derde lid, de zogenaamde slapers (gewezen deelnemers
in de zin van artikel 8, zevende lid) en de potentiële nabestaanden (degenen
ten bate van wie gelden worden bijeengebracht ten behoeve van een nabestaandenpensioen)
uitgezonderd. De uit de actieve dienst gepensioneerden behoefden niet te worden
uitgezonderd, daar op hen sinds hun pensionering de toezegging omtrent pensioen
niet langer van toepassing is, omdat zij het pensioen, datgene waarop de toezegging
gericht was, zijn gaan ontvangen. Onderdeel N (artikel 11)Voor beantwoording van de door de leden van de D66-fractie gestelde vraag
over de meldingsplicht van accountants en actuarissen verwijs ik naar hetgeen
hierover in paragraaf 3.6. van deze nota naar aanleiding van het verslag
wordt opgemerkt. Onderdeel S (artikel 19)Voor beantwoording van de door de leden van de CDA-fractie gestelde vraag
over eventuele aansprakelijkheid van de herverzekeraar verwijs ik naar hetgeen
hierover in paragraaf 3.5. van deze nota naar aanleiding van het verslag
wordt opgemerkt. Onderdeel T (artikel 20 en 20a)De leden van de PvdA-fractie vragen de regering een uitleg te geven van
de ratio van het voorgestelde lid 7 van artikel 20a.Zoals vermeld in de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel is bij
de redactie van het nieuwe artikel 20a het uitgangspunt dat het inlichtingenrecht
van de minister van SZW ten opzichte van de Verzekeringskamer in de PSW en
in de BPR op dezelfde manier wordt vorm gegeven als het inlichtingenrecht
van de minister van Financiën ten opzichte van de Verzekeringskamer in
de WTV 1993, zoals dat in het wetsvoorstel Toezicht op toezicht (kamerstukken
II 1995/96, 24 456, nr. 1–3) wordt geregeld. Het zevende lid van
artikel 20a is dan ook ontleend aan het voorgestelde zevende lid van artikel
188a uit het wetsvoorstel Toezicht op toezicht. Dit artikellid regelt dat
de Wet openbaarheid van bestuur(WOB) en de Wet Nationale ombudsman (WNO) niet
van toepassing zijn op de informatie die de minister op grond van dit artikel
van de Verzekeringskamer heeft ontvangen. In het kader van de WOB en de WNO
is een uitzondering gemaakt voor o.a. de Verzekeringskamer, in verband met
de geheimhoudingsplicht op grond van EG-richtlijnen. Het voorgestelde zevende
lid van artikel 20a stelt zeker dat geheime gegevens waarover de minister
de beschikking krijgt niet via een beroep op WOB of WNO openbaar gemaakt kunnen
worden. De leden van de D66-fractie vragen met betrekking tot artikel 20a een
reactie op het navolgende commentaar van het Verbond van Verzekeraars. Volgens
dat commentaar voert, zoals lid 1 nu is geformuleerd, de Verzekeringskamer
de PSW uit. In het commentaar wordt erop gewezen dat de Verzekeringskamer
dat echter slechts doet voorzover haar bevoegdheden in de PSW zijn opgenomen.
In dit verband wordt de vraag gesteld of het niet beter is om op te nemen
dat wordt onderzocht de wijze waarop de Verzekeringskamer toeziet op de uitvoering
en naleving van de PSW.De uitoefening door de Verzekeringskamer van haar taken en bevoegdheden
in het kader van de PSW behoort tot de uitvoering van de PSW. Daarnaast zijn
er bepalingen in de PSW die worden uitgevoerd door anderen, zoals pensioenfondsen.
Een onderzoek naar de wijze waarop de Verzekeringskamer de PSW uitvoert, zoals
bedoeld in artikel 20a, eerste lid, heeft dus betrekking op de wijze waarop
de Verzekeringskamer de taken en bevoegdheden die zij op grond van de PSW
heeft, in de praktijk tot uitvoering brengt. Onderdeel U (artikel 22)De leden van de D66-fractie merken op dat in lid 3 nog de oude formulering
(boeken en bescheiden) staat. Naar deze leden menen had dit vervangen moeten
worden door (zakelijke gegevens en bescheiden).Anders dan deze leden menen komt in de thans geldende tekst van het derde
lid van artikel 22 de formulering «boeken en bescheiden» niet
voor. Het artikellid luidt : Ten aanzien van de door de Verzekeringskamer
gemachtigde personen zijn de artikelen 5:13 en 5:15 van de Algemene wet bestuursrecht
van overeenkomstige toepassing.Onderdeel V (artikel 23, 23a t/m 23 l)De leden van de D66-fractie vragen of in het vierde lid van artikel 23
achter (bedrijfstak) niet ook (beroepsgroep) dient te worden opgenomen. Anders dan dit bij andere voorgestelde bepalingen van de PSW het geval
is, heeft artikel 23 geen betrekking op beroepspensioenfondsen, zodat «beroepsgroep»
in dit kader geen relevante categorie vormt.De leden van de fractie van GroenLinks uiten hun verbazing over het vervallen
van de mogelijkheid om een mededeling in de pers te doen, een mogelijkheid
die zij als nuttig potentieel instrument beschouwen.Ik ben het volledig met deze leden eens dat transparantie en publieke
verantwoording kunnen bijdragen aan een proces van correctie van fouten en
mogelijke misstanden.Bekendheid met eventuele fouten of misstanden is uiteraard van groot belang
voor deelnemers in een pensioenregeling. De mogelijkheid om deelnemers via
werkgevers en werknemersorganisatie hierop te wijzen blijft om die reden ook
van kracht. Ik heb echter mijn aarzelingen over het publiek maken van dergelijke
gegevens via de media omdat op die manier ook een groot publiek wordt bereikt,
zonder dat daarbij sprake is van enig belang.Deelnemers in pensioenfonds X hebben een groot belang om op de hoogte
te zijn van het reilen en zeilen van dit pensioenfonds; voor deelnemers in
andere pensioenfondsen is dat echter van geen enkel belang.Een publieke discussie over het beleid van grote pensioenfondsen, vanwege
hun grote maatschappelijke belang, acht ik minder gewenst.De leden van de D66-fractie vragen de regering een reactie op het navolgende
commentaar van het Verbond van Verzekeraars.In dit commentaar wordt erop gewezen dat uit de memorie van toelichting
valt op te maken dat artikel 2 lid 4 genoemd is om dezelfde dwangmiddelen
te kunnen toepassen in geval van rechtstreeks verzekerde regelingen. De wijze
van formulering laat volgens dit commentaar echter ruimte om alle bepalingen
uit de Regelen verzekeringsovereenkomsten van dwangmiddelen te voorzien, ook
bepalingen die niet parallel lopen aan de in artikel 23a PSW genoemde artikelen.Hoewel het strikt genomen juist is dat bij de gekozen constructie een
last onder dwangsom opgelegd kan worden bij de overtreding van alle bepalingen
van de Regelen verzekeringsovereenkomsten, zal dit in de praktijk toch geen
problemen veroorzaken aangezien het opleggen van een last onder dwangsom alleen
zinvol is bij «doorlopende overtredingen», die gedurende een bepaalde
tijd worden begaan, waarbij te denken valt aan het niet voldoen aan een verzoek
om inlichtingen of het niet meewerken aan controle. De bepalingen van de Regelen,
waarbij ingeval van overtreding het opleggen van een last onder dwangsom zinvol
is, zullen in de praktijk overeenkomen met de bepalingen van de wet die in
artikel 23a zijn opgesomd.Voorts wordt in het commentaar van het Verbond de vraag gesteld wat in
het algemeen bepalend is geweest voor het opnemen van artikelen in de lijst
met voorschriften waarvoor de Verzekeringskamer een last onder dwangsom kan
opleggen.De mogelijkheid van het opleggen van een last onder dwangsom is vooral
zinvol bij doorlopende delicten en voor delicten waarvoor de gevolgen ongedaan
gemaakt kunnen worden. In die gevallen kan de toezichthouder een aanwijzing
geven teneinde te bereiken dat binnen een te stellen termijn aan de regels
wordt voldaan en kan aan niet-naleving van die aanwijzing het verbeuren van
een dwangsom verbonden worden.In het commentaar wordt vervolgens de vraag gesteld waarom er geen sancties
verbonden zijn aan overtreding van artikel 8 leden 1, 2 en 3 (ontslagaanspraken;
met inachtneming van leden 8 en 10), van 8a (rechten bij scheiding), en van
8b (vermindering van perspectieven echtgenoot).In al de genoemde gevallen gaat het om bepalingen waaraan individuele
aanspraken ontleend kunnen worden. Degene die meent dat jegens hem in strijd
met deze bepalingen gehandeld wordt, kan zelfstandig de rechter adiëren
om zijn recht tot gelding te brengen. Voor deze individuele gevallen is het
opleggen van dwangmiddelen door de toezichthouder een minder geschikt middel.Het Verbond veronderstelt dat omdat artikel 9a maar twee leden telt, specificatie
van eerste en tweede lid niet nodig is. Deze artikelleden zijn echter in de
opsomming bij artikel 23b afzonderlijk aangeduid omdat zij in de bijlage onder
een verschillend boetetarief vallen.Het Verbond vraagt zich voorts af hoe de wetgever zich voorstelt dat een
last onder dwangsom wordt opgelegd indien een accountant of actuaris niet
voldoet aan zijn spontane meldingsplicht van artikel 10b leden 5 en 6.Artikel 10b, vijfde en zesde lid, bevatten de verplichting voor de accountant
respectievelijk de actuaris om desgevraagd aan de Verzekeringskamer inzicht
te bieden in hun controlewerkzaamheden en overige inlichtingen te verschaffen.
Indien een accountant of een actuaris weigerachtig blijft de gestelde inlichtingen
te verschaffen, vormt de mogelijkheid hem of haar een dwangsom op te leggen
een bij uitstek adequaat dwangmiddel.In het commentaar van het Verbond van Verzekeraars wordt er voorts op
gewezen dat er door het vermelden van artikel 18 naast de opsomming van de
artikelen waaruit het fonds of anderen verplichtingen hebben, een zelfstandige
mogelijkheid ontstaat om alle fondsbestuurders met een dwangsom tot iets te
bewegen. Het Verbond meent dat dat niet de bedoeling kan zijn. Dit is echter nadrukkelijk wel de bedoeling. Op grond van artikel 18 is
ieder der bestuurders verplicht ervoor te zorgen dat de wet, de statuten en
de reglementen en in voorkomende gevallen de actuariële en bedrijfstechnische
nota worden nageleefd. Indien een of meer bestuurders weigerachtig zijn deze
bepaling na te leven, dan kan het zinvol zijn om over het middel van de last
onder dwangsom te beschikken teneinde naleving van de wet af te dwingen.Moet in artikel 23a niet geregeld worden dat de dwangsom aan de Verzekeringskamer
toekomt, vragen de leden van de fractie van de PvdA. De leden van de CDA-fractie
vragen of dit niet automatisch uit artikel 23a, lid 1 voortvloeit (in artikel
23b wordt het expliciet vermeld). De leden van de D66-fractie vragen de regering
in te gaan op het commentaar van de Stichting OPF dat boetes toekomen aan
de Verzekeringskamer maar dat dat niet geregeld is voor dwangsommen.De opbrengst van de dwangsommen komt toe aan de Verzekeringskamer, echter
niet op grond van artikel 23a, eerste lid, zoals de leden van de CDA-fractie
in hun vraag veronderstellen, maar op grond van artikel 23a, tweede lid, in
combinatie met artikel 5:33, eerste lid, van de Awb.De leden van de D66-fractie vragen de regering met betrekking tot artikel
23c in te gaan op het navolgende commentaar van het Verbond van Verzekeraars:Uit het kopje boven de bedragen in artikel 1 van bijlage 1 ontstaat de
indruk dat de boetes vaste bedragen zijn. In lid 4 van artikel 23c wordt aangegeven
dat de Verzekeringskamer op grond van bijzondere omstandigheden tot matiging
kan overgaan. Het in artikel 23a lid 2 aangehaalde artikel 5:32 lid 4 van
de Awb geeft echter aan dat in alle gevallen een redelijke verhouding van
boete en belang aanwezig moet zijn. Hoe verhoudt zich een en ander tot elkaar?Voor de hoogte van de boetes gelden vaste bedragen, maar, anders dan waarvan
het commentaar kennelijk uitgaat, is de hoogte van de dwangsom niet wettelijk
vastgelegd. Eveneens anders dan waarvan het commentaar kennelijk uitgaat,
geldt de verwijzing in artikel 23a, tweede lid, naar een aantal artikelen
over de dwangsom in de Awb, waaronder het in het commentaar aangehaalde artikel
5:32, vierde lid, uitsluitend voor de dwangsom, niet voor de boete.Zie ook hetgeen hierover in paragraaf 4.3. wordt opgemerkt.De leden van de D66-fractie vragen om een reactie op het commentaar van
het Verbond van Verzekeraars over het van tevoren kenbaar maken van de zienswijze
van betrokkene met sommige met een boete bedreigde bepalingen.In reactie op het commentaar van het Verbond van Verzekeraars kan het
volgende gesteld worden. Artikel 23e, tweede lid, heeft tot doel om het betrokken
fonds de gelegenheid te geven zijn zienswijze naar voren te brengen voordat
de Verzekeringskamer een beschikking tot het opleggen van een bestuurlijke
boete neemt. De gebeurtenis waarin de Verzekeringskamer een overtreding ziet,
is op dat moment al achter de rug. Het is dus niet zo dat men zijn zienswijze
al kenbaar moet maken voordat bijvoorbeeld de datum van indiening van bepaalde
stukken verstrijkt. Overigens ook nadat eenmaal een beschikking tot stand
is gekomen, kan het betrokken fonds in het kader van een bezwaarschriftprocedure
zijn mening over de oplegging aan de Verzekeringskamer tot uiting brengen.
Er is hoe dan ook volop gelegenheid tot discussie met de toezichthouder.Het Verbond vraagt zich voorts af waarom wel artikel 32b en niet artikel
32a is opgenomen bij de opsomming van artikelen op overtreding waarvan boete
gesteld is. Het Verbond wijst er daarbij op dat, hoewel een pensioenuitvoerder
in de situatie van artikel 32a niet verplicht is tot medewerking,
hij zich bij wél medewerking aan gelijksoortige regels dient houden
als een pensioenuitvoerder in de situatie van het wettelijke recht op waardeoverdracht
van artikel 32b.Anders dan waarvan het Verbond hier kennelijk uitgaat, geldt de opname
van artikel 32b bij de opsomming in artikelen 23a en 23b uitsluitend voor
het tweede lid, dat de verplichting van het fonds behelst om de afkoopsom
aan te wenden ter verwerving van aanspraken op pensioen voor de deelnemer,
een en ander met inachtneming van de regels die daarvoor mede op grond van
het derde lid van artikel 32b zijn gesteld. Anders dan bij artikel 32a en
bij het eerste lid van artikel 32b gaat het hier niet om bevoegdheid of verplichting
in een individueel geval, maar om een materie waarvoor het pensioenfonds adequate
voorzieningen moet treffen en waarop de Verzekeringskamer moet toezien, met
de mogelijkheid bij overtreding van de regels een boete op te leggen. Artikel XIVDe leden van de CDA-fractie vragen of er naar wordt gestreefd om zoveel
mogelijk onderdelen van de wet tegelijk in werking te laten treden, wat hun
voorkeur zou hebben en of nu al kan worden aangegeven bij welke artikelen
of onderdelen daarvan een verschillende datum van inwerkingtreding noodzakelijk
wordt geacht.Aangezien het wetsvoorstel verschillende, enigszins los van elkaar staande
onderwerpen regelt, is uit voorzorg ervoor gekozen de mogelijkheid open te
laten deze onderdelen op verschillende tijdstippen in werking te laten treden.
Bij het indienen van dit wetsvoorstel is echter nog niet gebleken dat het
inderdaad noodzakelijk is het wetsvoorstel op verschillende tijdstippen in
werking te laten treden. Zolang een dergelijke noodzaak niet is gebleken,
ga ik ervan uit dat het wetsvoorstel op één tijdstip in werking
zal treden.De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,J. F. Hoogervorst 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26415-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl