Wijziging Huisvestingswet (doorwerking ruimtelijk beleid); Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25334, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

16-05-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

25334 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamALGEMEEN HOOFDSTUK 1. INLEIDINGHOOFDSTUK 2. RELEVANTE ONDERDELEN VAN DE HUIDIGE HUISVESTINGSWET § 1. Het instrumentarium voor de verdeling van
woonruimte§ 2. Passendheids- en urgentienormen§ 2.1. Eis van regionale binding§ 2.2. Eis van lokale binding§ 2.3. Bescherming van bijzondere categorieën
woningzoekenden§ 3. Reikwijdte van het huidige wettelijk instrumentariumHOOFDSTUK 3. INHOUD VAN HET WETSVOORSTEL § 1. Uitgangspunten§ 2. Inhoud op hoofdlijnen§ 3. Uitwerking op onderdelen § 3.1. Reikwijdte van het wettelijk instrumentarium§ 3.2. Bindingseisen, algemeen§ 4. De rol van het streekplan § 4.1. De concrete beleidsbeslissing§ 4.2. Wijziging voorbereidingsprocedure bij
streekplannen§ 4.3. Aanwijzingsbevoegdheid minister van VROM
in procedure streekplan§ 5. Regionale bindingseisen§ 5.1. Hantering bindingseisen: bijzondere gevallen§ 5.2. De eis van binding aan het restrictieve
deel van de regio§ 5.3. Hantering van regionale bindingseisen
door niet-restrictieve gemeenten§ 5.4. Hantering van bindingseisen door sociale
verhuurders§ 6. Hantering van privaatrechtelijke bindingseisen
door gemeenten§ 7. Bescherming van bepaalde categorieën
woningzoekenden§ 8. Lokaal maatwerk bij woningtoewijzing§ 9. Positie van grensgemeenten§ 10. Algemene maatregel van bestuur en beleidsregels§ 11. Schematisch overzicht van gemeentelijke
en provinciale bevoegdheden en proceduresHOOFDSTUK 4. UITKOMSTEN VAN HET OVERLEG MET VNG EN IPO
OVER HET WETSVOORSTELARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING ARTIKEL I ABCDE Artikel 13aF Artikel 13bG Artikel 13cH Artikel 13dArtikel 13eArtikel 13fArtikel 13gI Artikel 27ARTIKEL II AB en CDEARTIKEL IIIOndertekeningBIJLAGE BEHORENDE BIJ DE MEMORIE VAN TOELICHTING WIJZIGING HUISVESTINGSWET
(DOORWERKING RUIMTELIJK BELEID)Gemeentelijke bevoegdheden Provinciale bevoegdheden 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25334Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 84 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 334Wijziging van de Huisvestingswet (doorwerking ruimtelijk beleid)nr. 3MEMORIE VAN TOELICHTING ALGEMEEN HOOFDSTUK 1. INLEIDINGDe Huisvestingswet (Stb 1992, 548) is op 1 juli 1993 in werking getreden.
Deze wet heeft als fundamenteel uitgangspunt dat zo min mogelijk inbreuk mag
worden gemaakt op de vrijheid van vestiging, een recht dat in diverse internationale
verdragen is neergelegd (artikel 2, eerste lid, van het Vierde Protocol bij
het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele
vrijheden en artikel 12 van het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten
en politieke rechten).Een van de doelstellingen van de wet is het bevorderen van de zelfredzaamheid
en de zelfwerkzaamheid van de woningzoekenden. Voorop staat de eigen verantwoordelijkheid
van de woningzoekenden voor hun huisvesting. Op grond van de Huisvestingswet
is overheidsbemoeienis met de woonruimtemarkt derhalve geen vanzelfsprekende
zaak. Eerst wanneer de huisvesting van bepaalde groepen van woningzoekenden
met een verhoudingsgewijs zwakke (financiële) positie op de woningmarkt
(hierna te noemen: de doelgroep) als gevolg van (dreigende) schaarste aan
goedkope(re) woonruimte in gevaar komt, is overheidsbemoeienis met de woonruimteverdeling
gerechtvaardigd. Die bemoeienis dient beperkt te blijven tot situaties waarin
een zodanig tekort aan woonruimte bestaat of dreigt te ontstaan, dat zonder
overheidsingrijpen onaanvaardbare situaties kunnen ontstaan op het punt van
de huisvesting van de doelgroep. Wanneer het om de vorengenoemde redenen noodzakelijk
is om van overheidswege beperkingen aan te brengen in de vrijheid van vestiging
zullen die beperkingen niet verder mogen gaan dan – gelet op die noodzaak –
is vereist. Wanneer er geen sprake is van schaarste in de vorengenoemde zin
is er ook geen rechtvaardiging voor enig overheidsingrijpen in de woonruimteverdeling.
Onder die omstandigheden dient onverkort het recht van vrije vestiging te
gelden. Dit uitgangspunt is ook van belang voor het goed kunnen functioneren
van de woningmarkt. Een belangrijk element van de Huisvestingswet is dat de inzet van het
wettelijk woonruimteverdelingsinstrumentarium mede gericht kan worden op de
verwezenlijking van het bovengemeentelijk ruimtelijke-ordeningsbeleid. De
in de wet in artikel 13b in dit verband opgenomen bepalingen voorzien in de
mogelijkheid tot hantering van lokale bindingseisen en van hogere dan de wettelijk
toegestane prijsgrenzen. Deze mogelijkheid is evenwel uitsluitend gegeven
aan (kernen van) gemeenten waaraan door het bovengemeentelijk ruimtelijk beleid
strikte groeibeperkingen zijn opgelegd. De betrokken gemeente dient aan dit
in artikel 13b opgenomen zogenoemde planologisch criterium te voldoen, dat
wil zeggen dat de hantering van lokale bindingseisen of van hogere prijsgrenzen
«in het belang van een evenwichtige en rechtvaardige verdeling van woonruimte
noodzakelijk is in verband met uit bovengemeentelijk ruimtelijk beleid voortvloeiende
geringe mogelijkheden tot uitbreiding van de woonruimtevoorraad in de betrokken
gemeente of in een of meer kernen, behorend tot die gemeente».Hoewel de praktijk van de uitvoering van de Huisvestingswet nog jong is,
is duidelijk geworden dat het moeilijk is om het uitgangspunt van vrije vestiging
en de mogelijkheid tot het stellen van beperkingen aan dat recht vanuit het
bovengemeentelijk ruimtelijk beleid in de praktijk met elkaar in evenwicht
te brengen. Blijkens de betreffende wetteksten en de wetsgeschiedenis heeft
de wetgever alleen een mogelijkheid tot hantering van lokale bindingseisen
en van hogere prijsgrenzen willen geven indien er voor een gemeente, blijkens
het bovengemeentelijk ruimtelijk beleid, geringe uitbreidingsmogelijkheden
zijn; dit laatste uitsluitend afgezet tegen de omvang van de (vóór
de uitbreiding) reeds bestaande woningvoorraad.Al vrij snel na de inwerkingtreding van de Huisvestingswet is gebleken
dat veel gemeentelijke huisvestingsverordeningen (al dan niet met provinciale
instemming) bepalingen bevatten die in strijd met de wet moeten worden geacht.
Die strijdigheid spitst zich in het bijzonder toe op hantering van een hogere
dan de wettelijk toegestane koopprijsgrens en van lokale bindingseisen. Gemeenten
brengen zo op ruime schaal beperkingen aan in de huisvestingsmogelijkheden
van woningzoekenden die zich niet op een economische of maatschappelijke binding
aan de gemeente kunnen beroepen. Zij motiveren dat vanuit de druk op de woningmarkt,
een groot aantal woningzoekenden of een ruime interpretatie van het in de
wet opgenomen planologisch toetsingscriterium «geringe mogelijkheden
tot uitbreiding van de woonruimtevoorraad». Gemeenten en provincies
leggen bij de beoordeling of de uitbreidingsmogelijkheden al dan niet gering
zijn vaak een relatie tussen de omvang van de toegestane nieuwbouw en de geprognotiseerde
behoefte aan woonruimte. Deze – ruime – interpretatie is echter
geenszins uit de betreffende artikelen van de Huisvestingswet en de wetsgeschiedenis
af te leiden.Met het IPO en de VNG zijn vanaf 30 september 1994 regelmatig gesprekken
gevoerd ter oplossing van de problemen bij de toepassing van de Huisvestingswet.
Aanvankelijk ging het om het vinden van een oplossing voor de problemen rond
de interpretatie van het in de wet opgenomen planologisch toetsingscriterium
en, met inachtneming van de uitgangspunten en doelstellingen van de wet, zo
mogelijk te komen tot een herijking van dat criterium. Met alleen een herijking
van dat begrip wordt naar ons oordeel echter geen garantie geboden dat daarmee
de bestaande interpretatieproblemen tot het verleden zullen gaan behoren.
Ter voorkoming van problemen rond de uitvoering van de Huisvestingswet in
de toekomst achten wij het daarom nodig om tot een bredere herijking van de
uitgangspunten en doelstellingen van deze wet te komen. Het geheel
van de boven omschreven knelpunten is van dien aard dat tot een meer fundamentele
aanpassing van de Huisvestingswet moet worden overgegaan.Bij brieven van 17 juli 1995 (kamerstukken II 1994/95, 23 900-XI,
nr. 75) en 22 december 1995 (kamerstukken II 1995/96, 24 400-XI, nr.
46) is de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal van het gerezen
meningsverschil met het IPO en de VNG over interpretatie en toepassingsmogelijkheden
van de wet in kennis gesteld en is hij geïnformeerd over de wijze waarop
ter oplossing van de gerezen problemen zal worden bevorderd dat de Huisvestingswet
wordt gewijzigd. In het algemeen overleg van 22 februari 1996 met de vaste
commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer over
de voorstellen in genoemde brief van 22 december 1995 is aan de orde geweest
dat lokaal maatwerk bij woningtoewijzing mogelijk moet blijven. In het verlengde
van de uitkomsten van dat algemeen overleg hebben wij met het IPO en de VNG
nader overleg gevoerd over mogelijkheden om op lokaal en regionaal niveau
bij woningtoewijzing ten behoeve van de oplossing van specifieke volkshuisvestingsproblemen
zo nodig voorrang te verlenen aan bepaalde categorieën woningzoekenden.
Bij brief van 18 juni 1996 (kamerstukken II 1995/96, 24 400-XI, nr. 77)
is de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal geïnformeerd
over de uitkomsten van dat nader overleg over voorrangsregels bij woningtoewijzing.Het onderhavige wetsvoorstel omvat wijzigingen van de vigerende Huisvestingswet
die de oplossing van de gerezen problemen tot doel hebben.De opbouw van het algemeen deel van deze toelichting is als volgt.In hoofdstuk 2 worden de relevante onderdelen van de huidige Huisvestingswet
beschreven.In hoofdstuk 3 wordt de inhoud van het wetsvoorstel uiteengezet.Hoofdstuk 4 heeft betrekking op de uitkomsten van het overleg met het
IPO en de VNG over het wetsvoorstel. HOOFDSTUK 2. RELEVANTE ONDERDELEN VAN DE HUIDIGE HUISVESTINGSWET § 1. Het instrumentarium voor de verdeling van
woonruimteDe Huisvestingswet biedt de gemeenten het instrumentarium om in een situatie
van schaarste aan goedkope woningen deze woningen zo evenwichtig en rechtvaardig
mogelijk te verdelen over de gegadigden die voor hun huisvesting op deze woningen
zijn aangewezen, in casu de doelgroep. Zij zijn binnen het kader van de in
hoofdstuk 1 geschetste beperkingen betreffende de vrijheid van vestiging vrij
in hun keuze om gebruik te maken van één of meer van de in de
wet opgenomen instrumenten. Zonder schaarste is er geen reden om tot regulering
over te gaan. In dat geval geldt onverkort het recht van vrije vestiging.
Gemeenten die kiezen voor regulering van de woonruimteverdeling kunnen een
huisvestingsverordening vaststellen. Gemeenten en (sociale) verhuurders kunnen
er echter ook voor kiezen de woonruimteverdeling niet via een huisvestingsverordening
te regelen, maar op basis van overeenkomsten. Bedoelde overeenkomsten kunnen
worden afgesloten naast of geheel in de plaats van een huisvestingsverordening.
De Huisvestingswet bepaalt uitdrukkelijk dat bij de uitvoering van deze overeenkomsten
de publiekrechtelijke regels inzake hantering van bindingseisen en eventuele
provinciale en ministeriële aanwijzingen in acht moeten worden
genomen. § 2. Passendheids- en urgentienormenWanneer overheidsbemoeienis met de woonruimteverdeling nodig is, dient
allereerst gebruik gemaakt te worden van de mogelijkheden tot het stellen
van eisen inzake (financiële) passendheid en urgentie voor het in gebruik
nemen van de goedkope woonruimte. Deze instrumenten dienen zodanig te worden
ingezet dat bij het in gebruik geven van woonruimte met een relatief lage
huurprijs zoveel mogelijk voorrang wordt gegeven aan de doelgroep. Waar nodig
kan bij de woonruimteverdeling ook een relatie worden gelegd tussen de grootte
van de woning en de omvang van het huishouden. Met uitsluitend de hantering
van deze instrumenten wordt het uitgangspunt van de vrije vestiging zoveel
mogelijk gerespecteerd. § 2.1. Eis van regionale bindingNaast de hantering van passendheids- en urgentienormen is op grond van
de Huisvestingswet ook hantering van eisen van economische en maatschappelijke
binding aan de regio mogelijk. Hantering van zulke bindingseisen impliceert
inperking van het recht op vrije vestiging van woningzoekenden. Op dit punt
zijn in de vigerende wet nadere regels gesteld. Met name geldt als voorwaarde
dat in de huisvestingsverordening een concrete aanduiding van de regio moet
worden gegeven. Met uitzondering van de gemeenten die onder de Kaderwet bestuur
in verandering vallen, kunnen de gemeenten zelf het initiatief tot regiovorming
nemen. Het wordt in beginsel aan de gemeenten overgelaten met welke andere
gemeenten zij op het punt van de uitvoering van de Huisvestingswet zullen
samenwerken. Gedeputeerde staten moeten voor hantering van bindingseisen in
regionaal verband vooraf toestemming geven, waarbij zij o.m. beoordelen of
de schaal en de begrenzing van de gevormde regio overeenstemmen met het niveau
waarop de woningmarktprocessen zich afspelen. Ingevolge de Wet gemeenschappelijke
regelingen moeten die schaal en begrenzing worden afgestemd op de indeling
in samenwerkingsgebieden als bedoeld in die wet. Daarvan kan alleen worden
afgeweken wanneer het niveau waarop de woningmarktprocessen zich afspelen,
een duidelijk andere schaal of afbakening kent dan die indeling. § 2.2. Eis van lokale bindingDe Huisvestingswet voorziet in de mogelijkheid tot verdergaande inperking
van de uitoefening van de vrijheid van vestiging via hantering van lokale
bindingseisen. Deze mogelijkheid is uitsluitend gegeven aan (kernen van) gemeenten
waaraan door het bovengemeentelijk ruimtelijk beleid strikte groeibeperkingen
zijn opgelegd. De betrokken gemeente dient aan dit zogenoemde planologisch
criterium te voldoen, dat wil zeggen dat de hantering van lokale bindingseisen
«in het belang van een evenwichtige en rechtvaardige verdeling van woonruimte
noodzakelijk is in verband met uit bovengemeentelijk ruimtelijk beleid voortvloeiende
geringe mogelijkheden tot uitbreiding van de woonruimtevoorraad in de betrokken
gemeente of in een of meer kernen, behorend tot die gemeente». De in
die omstandigheden verkerende gemeenten is het, bij wijze van uitzondering
en wederom onder voorafgaande goedkeuring van gedeputeerde staten, toegestaan
bij de toelating van woningzoekenden tot de plaatselijke distributiemarkt
onderscheid te maken tussen woningzoekenden die al of niet een binding hebben
aan de gemeente of aan een tot de gemeente behorende kern. § 2.3. Bescherming van bijzondere categorieën
woningzoekendenIn de Huisvestingswet is als algemene regel opgenomen dat bindingseisen
niet mogen worden gesteld aan gepensioneerden, ernstig invaliden, langdurig
werklozen, remigranten, vreemdelingen met een zogenoemde A-status of VTV-status
en degenen die in verband met een echtscheiding dringend elders woonruimte
behoeven. Uitzondering op deze regel geldt in beginsel alleen voor de gemeenten
die aan het planologisch toetsingscriterium voldoen; dit is wederom onder
goedkeuring van gedeputeerde staten. § 3. Reikwijdte van het huidige wettelijk instrumentariumDe maximale huur- en koopprijsgrenzen bepalen de reikwijdte van het wettelijk
beschikbare woonruimteverdelingsinstrumentarium. De huurprijsgrens is gelijkgesteld
aan de maximale huurprijs per maand waarvoor in het desbetreffend jaar nog
een bijdrage op grond van de Wet individuele huursubsidie kan worden verstrekt
(per 1 juli 1996 f 1047,91). De koopprijsgrens is gelijkgesteld aan de
in enig jaar geldende maximale koopsom van een woonruimte, voor het in eigendom
verkrijgen waarvan aan de eigenaar-bewoner een van diens inkomen afhankelijke
rijksbijdrage kan worden verstrekt op grond van het Besluit woninggebonden
subsidies 1995 (per 1 januari 1997 f 171 000,–).Verhoging van deze prijsgrenzen door gemeenten (en daarmee een zekere
inperking van de uitoefening van de vrijheid van vestiging) is op grond van
de huidige Huisvestingswet mogelijk indien de betrokken gemeente aan het in
2.2 aangehaalde planologisch toetsingscriterium voldoet en gedeputeerde staten
voorafgaande goedkeuring aan die verhoging hebben gegeven. HOOFDSTUK 3. INHOUD VAN HET WETSVOORSTEL § 1. UitgangspuntenHet eerste uitgangspunt bij de onderhavige aanpassing van de Huisvestingswet
is dat in elk geval de uitoefening van het recht van vrije vestiging zo min
mogelijk wordt aangetast. Dit betekent concreet dat woningzoekenden op hun
zoektocht naar passende woonruimte geen onnodige belemmeringen in de vorm
van bindingseisen in de weg mogen worden gelegd. Beperkingen van de uitoefening
van het recht van vrije vestiging zullen alleen zijn toegestaan in een situatie
van schaarste als gevolg van bovengemeentelijk (restrictief) ruimtelijke-ordeningsbeleid.Het tweede uitgangspunt is optimaliseren van de reeds in de huidige Huisvestingswet
erkende wisselwerking tussen de ruimtelijke ordening en de woonruimteverdeling.
In verband daarmee zal de inzet van het instrumentarium van de Huisvestingswet
meer dan voorheen gericht moeten zijn op de verwezenlijking van het bovengemeentelijk
ruimtelijke-ordeningsbeleid zoals dat neergelegd zal zijn in de streekplannen
na doorwerking van de Planologische Kernbeslissing Nationaal Ruimtelijk Beleid
(PKB NRB).Het derde uitgangspunt is de bevordering van de doorstroming. Voor de
bevordering van een evenwichtige en rechtvaardige verdeling van woonruimte
is het van belang dat goedkope woningen ter beschikking komen en blijven van
de huishoudens behorend tot de doelgroep, die immers gezien hun inkomenspositie
uitsluitend op die woningen zijn aangewezen. Mogelijke drempels
voor de doorstroming dienen dan ook zoveel mogelijk te worden weggenomen.Het vierde uitgangspunt is dat de te stellen criteria voor hantering van
bindingseisen eenduidig worden gedefinieerd.Het vijfde uitgangspunt tenslotte is dat gemeenten voldoende mogelijkheden
houden voor een woonruimteverdelingsbeleid dat tot doel heeft de passende
huisvesting van groepen woningzoekenden, die om financiële en/of maatschappelijke
redenen een relatief zwakke positie op de woningmarkt hebben, in een situatie
van schaarste te waarborgen en dat zij het wettelijk woonruimteverdelingsinstrumentarium
in dat kader kunnen blijven inzetten voor de oplossing van zwaarwegende volkshuisvestingsproblemen
die zich in de regio voordoen. § 2. Inhoud op hoofdlijnenTen behoeve van de bevordering van de doorstroming zal de maximale koopprijsgrens
bij algemene maatregel van bestuur worden vastgesteld op f 300 000,-.
Gemeenten kunnen die prijsgrens niet verhogen, wel verlagen. Aan de hand van
de prijsontwikkeling in de koopsector zal op termijn worden bezien of aanpassing
van het in de algemene maatregel van bestuur opgenomen grensbedrag nodig is.
Tevens zullen bij algemene maatregel van bestuur maximale grenzen opgenomen
worden voor de huurprijs van woonruimte en voor de prijs van voor woningbouw
bestemde grond.Hantering van bindingseisen zal in beginsel alleen zijn voorbehouden aan
gemeenten in restrictief-beleidsgebied als bedoeld in de PKB NRB. Dergelijke
gemeenten zullen in beginsel alleen de eis van regionale binding mogen hanteren
nadat de goedkeuring van gedeputeerde staten is verkregen. Na goedkeuring
door het rijk (gehoord gedeputeerde staten) zullen gemeenten die deel uitmaken
van een regio die slechts deels in restrictief-beleidsgebied is gelegen in
bijzondere gevallen de eis van binding aan het in restrictief-beleidsgebied
gelegen deel van de regio mogen hanteren.In bijzondere gevallen zullen – na goedkeuring door het rijk (gehoord
gedeputeerde staten) – ook gemeenten buiten restrictief-beleidsgebied
regionale bindingseisen mogen hanteren.Deze regels over hantering van bindingseisen zullen doorwerking hebben
in de overeenkomsten tussen gemeenten en verhuurders als bedoeld in artikel
4 van de wet, in het verhuurbeleid van sociale verhuurders en in het privaatrechtelijk
handelen van gemeenten bij de uitgifte van grond waarop woningen tot stand
komen.Ten behoeve van lokaal maatwerk zullen gemeenten bij woningtoewijzing
zo nodig absolute voorrang kunnen verlenen aan woningzoekenden waarvan de
herhuisvesting aantoonbaar noodzakelijk is voor de oplossing van zwaarwegende
volkshuisvestingsproblemen in de regio. § 3. Uitwerking op onderdelen § 3.1. Reikwijdte van het wettelijk instrumentariumDe geldende wettelijke maximale huurprijsgrens (per 1 juli 1996 f 1047,91)
is naar algemeen gevoelen voldoende hoog vastgesteld. Deze grens blijft daarom
gelijkgesteld aan de maximale huurprijs per maand waarvoor in het desbetreffend
jaar een bijdrage op grond van de Wet individuele huursubsidie
(en na de inwerkingtreding van de Huursubsidiewet: een bijdrage op grond van
die wet) kan worden verstrekt.De geldende wettelijke maximale koopprijsgrens (per 1 januari 1997 f 171 000,–)
daarentegen is naar algemeen gevoelen te laag vastgesteld. Ook duurdere koopwoningen
hebben namelijk een functie in het doorstromingsproces vanuit de goedkopere
voorraad. Een vorm van regulering van de duurdere koopsector is derhalve wenselijk.
Ophoging van de wettelijke koopprijsgrens ligt dan voor de hand. Daartegenover
staat echter dat daarmee tevens de reikwijdte van het wettelijk instrumentarium
ten aanzien van de koopsector wordt vergroot, met als gevolg dat de toegang
tot grotere delen van de distributiemarkt, althans in combinatie met de hantering
van bindingseisen, kan worden beperkt. In dit verband is van belang dat het
zo min mogelijk inbreuk maken op het eigendomsrecht en de vrijheid van vestiging
belangrijke uitgangspunten van de Huisvestingswet zijn. Uitzondering op deze
regel is in beginsel alleen mogelijk voorzover de huisvesting van de doelgroep
daarmee gebaat is.Voor de bevordering van een evenwichtige en rechtvaardige verdeling van
woonruimte is het van belang dat goedkope(re) woningen ter beschikking komen
van de doelgroep. Doelgroephuishoudens zijn, gezien hun inkomenspositie, uitsluitend
op die woningen aangewezen. Handhaving van de thans geldende wettelijke koopprijsgrens
betekent dat gemeenten onvoldoende in staat zijn om de doorstroming vanuit
de goedkope huur- en koopsector naar de duurdere koopsector langs publiekrechtelijke
weg te sturen en te stimuleren. Het betekent ook dat de gemeenten onvoldoende
in staat zijn bescherming te bieden aan de woningzoekenden die gelet op hun
inkomen op een duurdere koopwoning zijn aangewezen en die zouden willen doorstromen
vanuit voor hen inmiddels te goedkope woningen. Dergelijke woningzoekenden
dienen bij voorrang in aanmerking te kunnen komen voor de duurdere koopwoningen.
Ophoging van de wettelijke koopprijsgrens stelt gemeenten in staat duurdere
koopwoningen via hantering van financiële passendheidsciteria voor doorstromers
te reserveren. De aldus door doorstroming beschikbaar gekomen goedkope(re)
woonruimte kan vervolgens door de gemeente eveneens via financiële passendheidscriteria
worden gereserveerd voor doelgroephuishoudens. De doelgroep is er derhalve
mee gebaat indien ook de doorstroming van de huur- naar de duurdere koopsector
langs publiekrechtelijke weg kan worden gereguleerd.Voor gemeenten in restrictief-beleidsgebied komt daar nog bij dat ophoging
van de wettelijke koopprijsgrens mogelijkheden biedt om door nieuwbouw of
doorstroming beschikbaar gekomen koopwoningen tot dat grensbedrag te reserveren
voor huishoudens met een binding aan de regio.Wat betreft de aan te duiden prijsklasse van koopwoningen, waarvoor het
vereiste van een huisvestingsvergunning zal kunnen gelden, gaat de gedachte
uit naar een koopprijsgrens van f 300 000,-. Met deze bovengrens
wordt de vrijheid van vestiging en het eigendomsrecht niet verder aangetast
dan met het oog op de bescherming van de huisvestingsbelangen van de doelgroep
nodig is. Deze bovengrens sluit ook goed aan bij de bestaande praktijk op
dit punt. In het overgrote deel van de vigerende gemeentelijke huisvestingsverordeningen
is de koopprijsgrens op ten hoogste dat bedrag vastgesteld. Aan de hand van de prijsontwikkeling in de koopsector zal op termijn worden
bezien of aanpassing van dat grensbedrag wenselijk is. Met het oog op een
dergelijke aanpassing is het gewenst dat grensbedrag niet in de wet maar in
het Huisvestingsbesluit op te nemen.Verder is het nodig de Huisvestingswet zodanig aan te passen dat het distributiebestand
wordt afgebakend door een maximale huur- en koopprijsgrens zonder daarbij
nog de mogelijkheid te bieden om – zoals nu het geval is – in
bepaalde gevallen van deze grenzen naar boven te kunnen afwijken. Het gaat
derhalve om maximumgrenzen. Voor huur- en koopwoningen boven deze grenzen
zal dan voortaan in elk geval geen huisvestingsvergunning meer vereist zijn.
Gegeven daarnaast dat gemeenten ten aanzien van die woningen of de grond waarop
die woningen tot stand komen ook geen rechtshandelingen naar burgerlijk recht
meer mogen verrichten die in strijd zijn met stelsel, doel en strekking van
de Huisvestingswet, betekent dit dat voor die categorie bestaande of nog te
realiseren huur- en koopwoningen in het gehele land in elk geval het recht
van vrije vestiging geldt. Met het oog op maatwerk en ter voorkoming van onnodige
beperking van het recht van vrije vestiging zullen gemeenten wel lagere grensbedragen
mogen hanteren. § 3.2. Bindingseisen, algemeenEisen van economische en maatschappelijke binding hebben tot gevolg dat
de uitoefening van het recht van vrije vestiging wordt beperkt. Het komt er
in de praktijk op neer dat voor de niet-gebonden woningzoekenden de toegang
tot de distributiemarkt of delen daarvan wordt beperkt dan wel geheel aan
hen wordt ontzegd. Dit gaat ten koste van het recht van vrije vestiging. Gelet
op het laatste kan hantering van bindingseisen dan ook alleen worden gerechtvaardigd
in een situatie van schaarste, en wel alleen die schaarste die het gevolg
is van bovengemeentelijk (restrictief) ruimtelijke-ordeningsbeleid waaraan
de regio, een deel van de regio, gemeente of kern van een gemeente is onderworpen.
Wanneer daarvan geen sprake is, is er geen rechtvaardiging voor enig onderscheid
tussen gebondenen en niet-gebonden woningzoekenden.Het is dan ook gewenst in de Huisvestingswet te bepalen dat in beginsel
alleen gemeenten in ruimtelijk restrictief-beleidsgebied in aanmerking kunnen
komen voor het hanteren van maatschappelijke en/of economische bindingseisen
als criterium voor het wel of niet toelaten van woningzoekenden tot de woningmarkt.
Dergelijke gemeenten zijn gelegen in gebieden waar overeenkomstig de PKB NRB
beperkingen gelden voor uitbreiding van het stedelijk ruimtebeslag.In de PKB NRB worden drie categorieën «open ruimten»
onderscheiden met een bijbehorend restrictief beleid. Het gaat hier om de
PKB-beleidscategorieën «restrictief beleid rijk», «restrictief
beleid provincie» en om de bufferzones. In de restrictieve gebieden
«provincie» uit de PKB NRB wordt de mogelijkheid geboden om naast
de opvang in stadsgewesten ook regionale opvangkernen in het restrictief gebied
aan te duiden. Daarnaast bestaat voor provincies de mogelijkheid om buiten
de restrictieve PKB-gebieden aanvullende restrictieve gebieden op te nemen.Met dit restrictief beleid wil het rijk de afwisseling tussen stedelijke
en landelijke gebieden behouden en vergroten. Tevens dient dit beleid ter
ondersteuning van het bundelings- en concentratiebeleid. Om de open ruimten
werkelijk «open» te houden, worden beperkingen opgelegd aan de
groei van het stedelijk ruimtebeslag voor wonen, werken en voorzieningen. In de vigerende PKB NRB is voor alle restrictieve gebieden aangegeven
dat in beginsel geen uitbreiding van ruimtebeslag door verstedelijking mag
plaatsvinden. In de toelichting daarop is aangegeven dat het Rijk er van uit
gaat dat provincies in hun streekplannen maximale bebouwingscontouren opnemen
voor het ruimtebeslag voor woningbouw, werkgelegenheid en voorzieningen. Op
deze wijze zal de groei van de woningvoorraad uiteindelijk beperkt zijn tot
vervangende nieuwbouw, functieverandering en stedelijke verdichting binnen
de maximale bebouwingscontour.Ter tegemoetkoming aan bezwaren van IPO en VNG en ter vergroting van het
bestuurlijk draagvlak voor deze wetswijziging is in het onderhavige voorstel
(en in deel 1 van de partiële herziening van de PKB NRB, kamerstukken
II 1996/97, 25 180, nr. 1) onderscheid aangebracht tussen enerzijds «restrictief
beleid rijk» en de bufferzones en anderzijds andere in het streekplan
opgenomen restrictieve beleidsgebieden.Wat betreft de PKB-beleidscategorieën «restrictief beleid rijk»
en de bufferzones dient het restrictief beleid in elk geval door middel van
maximale bebouwingscontouren, vastgelegd in het streekplan na overeenstemming
tussen rijk en provincie over deze contouren, te worden vormgegeven.Ten aanzien van de PKB-gebieden «restrictief beleid provincie»
en de door de provincie zelf voorgestelde restrictieve gebieden is sprake
van meer beleidsvrijheid met betrekking tot de uitwerkingsvorm in het streekplan.
Contouren hebben ook voor deze gebieden de voorkeur maar andere uitwerkingsvormen
zijn mogelijk mits deze in het streekplan goed gemotiveerd en duidelijk toetsbaar
en handhaafbaar zijn vastgelegd, en in de streekplanperiode tot een vergelijkbare
beperking van het stedelijk ruimtebeslag van (onder meer) de woningvoorraad
wordt gekomen.Om in streekplanprocedures bij de uitwerking van het PKB-beleid ruimte
te bieden voor regio-specifieke omstandigheden en bestuurlijk maatwerk zien
wij vooralsnog geen noodzaak om uniforme kengetallen voor verstedelijking
in restrictieve gebieden op te stellen. Opvang van de uitbreidingsbehoefte
dient plaats te vinden in de stadsgewesten en zo nodig in regionale opvangkernen.
Essentieel element van restrictief beleid is dus dat een deel van de uit het
restrictief-beleidsgebied voortkomende woningbehoefte elders, buiten restrictief-beleidsgebied
moet worden opgevangen. Om te toetsen of het restrictief beleid toereikend
in streekplannen wordt ingevuld, zal het rijk vooralsnog van de plaatselijke
situatie uitgaan. Duidelijk is dat het tegemoet komen aan de «eigen
woningbehoefte» geen toereikende invulling is om van het restrictief
beleid af te wijken.Samenvattend kan worden gesteld dat er alleen sprake is van ruimtelijk
restrictief beleid in de zin van het wetsvoorstel indien uit het streekplan
helder en eenduidig blijkt dat geen uitbreiding van het stedelijk ruimtebeslag
als gevolg van (onder meer) woningbouw meer plaatsvindt dan wel dat in de
streekplanperiode wordt toegewerkt naar deze eindsituatie. Wat betreft de
PKB-gebieden «restrictief beleid rijk» en de bufferzones dient
het restrictief beleid in het streekplan in elk geval door middel van maximale
bebouwingscontouren te zijn vastgelegd. Contouren hebben ook de voorkeur voor
de PKB-gebieden «restrictief beleid provincie» en de door de provincie
zelf voorgestelde restrictieve gebieden met dien verstande dat voor deze gebieden
ook andere uitwerkingsvormen mogelijk zijn mits daarmee tot een vergelijkbare
beperking van het stedelijk ruimtebeslag van de woningvoorraad wordt gekomen. De mogelijkheid tot het hanteren van bindingseisen zal ook gelden voor
regionale opvangkernen die zijn gelegen in een regio waar restrictief beleid
overeenkomstig het streekplan van toepassing is, mits de regionale taakstelling
van deze kernen beperkt blijft tot het restrictieve gebied en de restricties
op een gelijke wijze als voor de overige restrictieve beleidskernen duidelijk
toetsbaar en handhaafbaar zijn vastgelegd en gemotiveerd in het streekplan. § 4. De rol van het streekplan § 4.1. De concrete beleidsbeslissingHet streekplan is het juridisch kaderstellend plan voor het kunnen hanteren
van bindingseisen door gemeenten die in een restrictief-beleidsgebied zijn
gelegen. Naar aanleiding van de Evaluatie WRO/Bro is een voorstel van wet
tot wijziging van de Wet op de Ruimtelijke Ordening (WRO) in procedure gebracht,
waarmee de rechtsfiguur van de concrete beleidsbeslissing is geïntroduceerd
en waarin tevens de procedure van totstandkoming van streekplannen efficiënter
is ingericht.In de Huisvestingswet is een bebouwingscontour aangeduid als een concrete
beleidsbeslissing. Dit betekent dat de bebouwingscontour duidelijk aangegeven
moet zijn op de streekplankaart, hetgeen betekent dat de contour rondom een
kern van een gemeente met een lijn moet zijn getrokken. Voorts moet in het
streekplan duidelijk aangegeven zijn wat met die contour beoogd wordt. Ook
moet duidelijk zijn dat in het betreffende gebied een restrictief beleid van
toepassing is, en moet omschreven zijn wat dit beleid inhoudt. Kortom, voor
iedereen moet duidelijk zijn waar het om gaat. Dit is te meer van belang,
daar tegen de concrete beleidsbeslissing beroep mogelijk is bij de Afdeling
bestuursrechtspraak van de Raad van State. Bij de bekendmaking van het streekplan
moet duidelijk vermeld worden dat tegen de concrete beleidsbeslissing beroep
mogelijk is.Voorts is de als concrete beleidsbeslissing aangeduide bebouwingscontour
bindend, in die zin dat deze bij de vaststelling van ruimtelijke plannen die
op het streekplan volgen, in acht moet worden genomen. Het zal dan veelal
gaan om bestemmingsplannen, waarbij de gemeente gebonden is aan deze beleidsbeslissing.Uit het voorgaande mag duidelijk geworden zijn dat het niet strookt met
het karakter van een concrete beleidsbeslissing dat gedeputeerde staten in
een uitwerking van het streekplan alsnog een concrete beleidsbeslissing kunnen
opnemen dan wel daarvan kunnen afwijken. De concrete beleidsbeslissing moet
in het streekplan zelf opgenomen worden, mede in verband met het feit dat
de concrete beleidsbeslissing bindend is voor de verdere ruimtelijke planvorming. § 4.2. Wijziging voorbereidingsprocedure bij
streekplannenOp de voorbereiding van streekplannen was bij de inwerkingtreding van
de Algemene wet bestuursrecht (Awb) per 1 januari 1994 de openbare voorbereidingsprocedure
van afdeling 3.4 van toepassing verklaard. Dit had tot gevolg dat na de vaststelling
van het streekplan tegen eventuele voor beroep vatbare onderdelen van een
streekplan een bezwarenprocedure gevolgd kon worden. Gelet op de signalen
uit de praktijk over de verzwaring van de bestuurslasten in verband met de
bezwaarschriftprocedure na de in de WRO voorgeschreven voorbereidingsprocedure
die voor het kenbaar maken van een mening alle ruimte laat, is er voor gekozen
om de waarborgen van de WRO en de waarborgen die de uitgebreide
openbare voorbereidingsprocedure van afdeling 3.5 van de Awb kent, zo veel
mogelijk te integreren in de bepalingen inzake de voorbereiding van streekplannen.
Gezien deze integratie is de procedure volledig uitgeschreven, hetgeen de
duidelijkheid en hanteerbaarheid van de bepalingen ten goede komt. Tevens
is de bezwaarmogelijkheid vervallen.Deze integratie heeft allereerst gevolgen voor de termijn van terinzageligging
van het ontwerp voor het streekplan. Die termijn wordt in aansluiting op de
in afdeling 3.5 Awb gehanteerde standaardtermijn teruggebracht van acht weken
naar vier weken. In verband daarmee wordt ook de periode waarin een ieder
op het ontwerp kan reageren, teruggebracht van acht naar vier weken. Dergelijke
reacties worden overigens overeenkomstig de terminologie van afdeling 3.5
van de Awb voortaan bedenkingen genoemd.In dit verband is nog van belang dat aan de terinzageligging van een ontwerp
van een streekplan in de regel een voorontwerp is voorafgegaan, waaromtrent
de in de Provinciewet vereiste inspraak is georganiseerd.De integratie van afdeling 3.5 in de voorbereidingsprocedure van het streekplan
leidt er verder toe dat na de vaststelling van het streekplan voor zover het
gaat om een concrete beleidsbeslissing rechtstreeks beroep op de rechter,
in casu de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, openstaat. § 4.3. Aanwijzingsbevoegdheid minister van VROM
in procedure streekplanIndien een in een streekplan opgenomen concrete beleidsbeslissing in strijd
is met het nationaal ruimtelijk beleid, kan de minister van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (VROM) daaromtrent een aanwijzing geven.
Dit kan de minister alleen indien de inspecteur van de ruimtelijke ordening
in de ontwerp-fase van het streekplan tegen de concrete beleidsbeslissing
bedenkingen heeft ingebracht wegens kennelijke strijd met het nationaal ruimtelijk
beleid. Aangezien het bij een bebouwingscontour niet alleen gaat om ruimtelijke
aspecten, zal de inspecteur in zijn afweging ook het aspect van de volkshuisvesting
betrekken. Indien er sprake is van kennelijke strijd met het nationaal ruimtelijk
beleid, treedt de concrete beleidsbeslissing niet direct na vaststelling van
het streekplan in werking. Dit is noodzakelijk, aangezien de concrete beleidsbeslissing
doorwerkt in de planvorming van de andere overheden.De interventiebevoegdheid ten aanzien van concrete beleidsbeslissingen
in de streekplanprocedure ziet er als volgt uit. De minister van VROM krijgt
de bevoegdheid om binnen vier weken na toezending van een afschrift van het
besluit tot vaststelling van het streekplan en het streekplan zelf, aan te
geven dat hij overweegt om voor de betreffende, met het nationaal ruimtelijk
beleid in strijd zijnde concrete beleidsbeslissing gebruik te maken van zijn
aanwijzingsbevoegdheid. Dit heeft tot gevolg dat het gedeelte van het streekplan
waarop de aanwijzing van de minister zich kan richten, niet in werking treedt.Tevens is bepaald dat indien provinciale staten bij de vaststelling van
het streekplan een concrete beleidsbeslissing opnemen die niet of niet als
zodanig in het ontwerp was opgenomen, dan wel een wel in het ontwerp opgenomen
concrete beleidsbeslissing niét vaststellen, zij voor de vaststelling
van het streekplan de inspecteur van de ruimtelijke ordening in de gelegenheid
moeten stellen zijn bedenkingen op grond van het nationaal ruimtelijk beleid
in te brengen. Daarmee wordt voorkomen dat de minister van VROM
in voorkomend geval geen gebruik zou kunnen maken van zijn interventiebevoegdheid.In bepaalde situaties zal in een streekplan op andere wijze dan via een
bebouwingscontour in een concrete beleidsbeslissing aangegeven kunnen worden
dat in een tot een gemeente behorende kern beperkingen gelden ten aanzien
van de uitbreiding van de bebouwing met woonruimte. Deze andere wijze van
uitwerken wordt voor de toepassing van de wet gelijkgesteld met een bebouwingscontour.
Deze andere wijze van uitwerken zal echter wel aan bepaalde vereisten moeten
voldoen, aangezien deze gelijkgesteld wordt met een bebouwingscontour. Het
vereiste dat de contour in de vorm van een concrete beleidsbeslissing opgenomen
wordt, is in de wet neergelegd. Inzake de overige vereisten worden bij algemene
maatregel van bestuur nadere regels gesteld. Geregeld zou kunnen worden dat
deze mogelijkheid bestaat voor provinciale restrictief-beleidsgebieden, alhoewel
ook hier een voorkeur bestaat voor het opnemen van bebouwingscontouren. In
de algemene maatregel van bestuur zou voorts geregeld kunnen worden dat de
andere wijze van uitwerken duidelijk toetsbaar en handhaafbaar moet zijn en
dat provinciale staten goed moeten motiveren waarom ze voor die betreffende
wijze van aangeven hebben gekozen.Omdat met de vorenstaande wijzigingen ten aanzien van het streekplan vooruitgelopen
wordt op het voorstel van wet tot wijziging van de WRO, zal het in dit wetsvoorstel
opgenomen artikel II vervallen indien het voorstel van wet tot wijziging van
de WRO eerder tot wet verheven wordt en in werking treedt dan het onderhavige
wetsvoorstel. § 5. Regionale bindingseisenWanneer inperking van de vrijheid van vestiging voor de niet-gebonden
woningzoekenden via hantering van bindingseisen nodig is, dienen bindingseisen
in beginsel alleen betrekking te hebben op de regionale schaal. In het wetsvoorstel
is een omschrijving gegeven van het begrip «regio» waarbij qua
schaal en begrenzing is aangesloten bij de indeling in samenwerkingsgebieden
als bedoeld in artikel 2 van de Wet gemeenschappelijke regelingen. Eerst wanneer
het niveau waarop regionale woningmarktprocessen zich afspelen, een duidelijk
andere schaal of afbakening kent dan die indeling, kan daarvan in het streekplan
worden afgeweken. Het komt de duidelijkheid ten goede indien gedeputeerde
staten vooraf – bijvoorbeeld met behulp van een kaartbeeld – in
het streekplan gemotiveerd en beargumenteerd aangeven welke groep van gemeenten,
in afwijking van de indeling in samenwerkingsgebieden als bedoeld in de Wet
gemeenschappelijke regelingen, tot een samenhangend woningmarktgebied gerekend
moeten worden, zulks met inbegrip van de BON-gebieden.Hantering van het vereiste van regionale binding betekent dat de woningzoekenden
zich ten minste vrij kunnen vestigen binnen de regio waaraan zij een binding
hebben.Voor het mogen hanteren van het vereiste van regionale binding door gemeenten
in restrictief gebied (neer te leggen in, hetzij de Huisvestingsverordening,
hetzij de overeenkomsten met verhuurders als bedoeld in artikel 4 van de wet)
zal, gelijk nu het geval is, goedkeuring van gedeputeerde staten nodig blijven.Gedeputeerde staten maken binnen de in de Awb gestelde termijn hun besluit
omtrent goedkeuring bekend aan de gemeenteraad. Deze termijn bedraagt dertien
weken, tenzij gedeputeerde staten gebruik maken van de in de
Awb opgenomen verdagingsmogelijkheid met dertien weken. Wanneer niet binnen
de termijn wordt beslist, of een bericht omtrent verdaging is gezonden, wordt
de goedkeuring geacht niet te zijn verleend.Gedeputeerde staten kunnen goedkeuring onthouden wegens de in de Awb opgenomen
grond strijd met het recht. In het artikelsgewijze deel van deze memorie wordt
deze grond toegelicht. § 5.1. Hantering bindingseisen: bijzondere gevallenUitgangspunt bij de onderhavige wetswijziging is dat de uitoefening van
het recht van vrije vestiging zo min mogelijk wordt aangetast. Enige algemene
uitzondering daarop is dat gemeenten in een situatie van schaarste als gevolg
van bovengemeentelijk restrictief beleid de eis van regionale binding zullen
mogen hanteren.In het algemeen zal dit gemeenten voldoende mogelijkheden bieden om de
huisvesting van de doelgroep in een situatie van schaarste aan goedkope(re)
woonruimte te kunnen waarborgen. In bijzondere gevallen zal hiermee echter
wellicht niet kunnen worden volstaan. Met het oog daarop bevat het wetsvoorstel
twee verbijzonderingen. De eerste heeft betrekking op restrictieve gemeenten
die deel uitmaken van een regio die slechts gedeeltelijk in restrictief-beleidsgebied
is gelegen. Deze gemeenten mogen in bijzondere gevallen en bij hoge uitzondering
tijdelijk de eis van binding aan het restrictieve deel van die regio hanteren
(zie hierna, onder §5.2). De tweede verbijzondering ziet op gemeenten
die buiten restrictief-beleidsgebied zijn gelegen en die in bijzondere gevallen
en bij hoge uitzondering tijdelijk de eis van regionale binding mogen hanteren
(zie hierna, onder §5.3).Voor beide hiervoor beschreven verbijzonderingen geldt dat zij uitsluitend
bedoeld zijn voor incidentele, uitzonderlijke en onvoorzienbare gevallen en
dat mitsdien met grote terughoudendheid daarvan gebruik zal worden gemaakt.
Gegeven dit uitzonderingskarakter en omdat de toepassing daarvan tot een zware
inperking van de vrijheid van vestiging leidt, dienen gemeenten voor het kunnen
toepassen van dergelijke bindingseisen de goedkeuring te verkrijgen van de
minister van VROM, gehoord gedeputeerde staten.De minister maakt binnen de in de Awb gestelde termijn zijn besluit omtrent
goedkeuring bekend aan de gemeenteraad. Deze termijn bedraagt dertien weken,
tenzij de minister gebruik maakt van de in de Awb opgenomen verdagingsmogelijkheid
met dertien weken. Wanneer niet binnen de termijn wordt beslist, of een bericht
omtrent verdaging is gezonden, wordt de goedkeuring geacht niet te zijn verleend.De minister kan goedkeuring onthouden wegens de in de Awb opgenomen grond
strijd met het recht. Hierop wordt in het artikelsgewijze deel van deze memorie
nader ingegaan.De betreffende criteria hebben een maximale geldingsduur van vijf jaar.
Indien een gemeente van oordeel is dat er na afloop van die termijn nog steeds
redenen zijn om bedoelde bindingseisen te kunnen hanteren, zal de gemeenteraad
de betreffende criteria opnieuw vast moeten stellen en zal opnieuw goedkeuring
moeten worden gevraagd. Daarmee is het voor de minister van VROM mogelijk
om wederom te toetsen of er nog steeds sprake is van een bijzondere situatie
die het kunnen hanteren van deze bindingseisen rechtvaardigt. § 5.2. De eis van binding aan het restrictieve
deel van de regioNet zoals voor gemeenten die deel uitmaken van een geheel in restrictief-beleidsgebied
gelegen regio is hantering van de eis van regionale binding ook uitgangspunt
voor in restrictief-beleidsgebied gelegen gemeenten die deel uitmaken van
een regio die gedeeltelijk is gelegen in restrictief-beleidsgebied en die
voor het overige regio-deel niet aan restrictieve bouwbeperkingen is onderworpen.
Een verdergaande inperking van de vrijheid van vestiging via de eis van binding
aan een deel van de regio dient voor dergelijke gemeenten alleen mogelijk
te zijn voor het naar verwachting bijzondere en incidentele geval dat gemeenten
de toestroom van buiten het restrictief-beleidsgebied met uitsluitend hantering
van het vereiste van regionale binding niet of nauwelijks kunnen reguleren.
In dat bijzondere geval kan hantering van de eis van binding aan het restrictieve
deel van de regio gerechtvaardigd zijn, waartoe dan het gezamenlijk gebied
van die gemeenten wordt gerekend dat is gelegen binnen het gedeelte van de
regio waarvoor restrictief beleid geldt.De minister kijkt bij de beslissing omtrent goedkeuring van bindingseisen
aan het restrictieve gedeelte van de regio ook of er sprake is van een bijzonder
geval dat het kunnen stellen van dergelijke bindingseisen rechtvaardigt. Bij
zijn beslissing zal de minister dan ook in het bijzonder acht moeten slaan
op de strekking van deze regeling: het uitsluitend in uitzonderlijke gevallen
bijzondere bescherming bieden aan woningzoekenden met een binding aan het
deel van de regio waarvoor restrictief beleid geldt tegen verdringing door
de andere regionaal gebonden woningzoekenden. Hij betrekt daarbij tevens de
eventuele belemmeringen voor de regionale doorstroming. § 5.3. Hantering van regionale bindingseisen
door niet-restrictieve gemeentenIn zeer uitzonderlijke situaties kunnen gemeenten die buiten restrictief-beleidsgebied
zijn gelegen regionale bindingseisen hanteren. Dit zal het geval kunnen zijn
bij uitzonderlijke spanning op de regionale woningmarkt, die aantoonbaar te
wijten is aan een aanzienlijke vertraging in de totstandkoming van bouwlocaties
in de stadsgewesten (bijvoorbeeld VINEX-lokaties).Evenals in §5.2 van dit hoofdstuk gesteld is inzake het hanteren
van bindingseisen aan het restrictieve deel van de regio, geldt ook hier dat
de minister bij zijn beslissing omtrent goedkeuring vooral zal bezien of inderdaad
sprake is van een uitzonderlijke spanning op de regionale woningmarkt en,
zo ja, of die uitzonderlijke spanning inderdaad te wijten is aan een aanzienlijke
vertraging in de totstandkoming van bouwlocaties in de stadsgewesten. Hij
betrekt daarbij tevens de eventuele belemmeringen voor de regionale doorstroming. § 5.4. Hantering van bindingseisen door sociale
verhuurdersHet komt voor dat in gemeenten waar geen Huisvestingsverordening is vastgesteld,
via de woningtoewijzing door sociale verhuurders bindingseisen worden gesteld.
Het Besluit beheer sociale huursector (BBSH) kan hierbij geen regulerende
werking hebben zodat er een ongewenste mogelijkheid ontstaat de publiekrechtelijke
regeling van de Huisvestingswet ten aanzien van de hantering van bindingseisen
te omzeilen. Het onderhavige wetsvoorstel voorziet erin om dit onmogelijk
te maken. § 6. Hantering van privaatrechtelijke bindingseisen
door gemeentenIn de praktijk trachten gemeentebesturen ook de verdeling van nieuwbouwkoopen
huurwoningen met een prijs boven de in de Huisvestingswet vastgestelde prijsgrens
in hun greep te krijgen. Zij doen dat door bij de uitgifte van bouwgrond in
de desbetreffende privaatrechtelijke overeenkomsten met bijvoorbeeld projectontwikkelaars
voorwaarden op te nemen van de strekking dat de op die grond nieuw te bouwen
woningen allereerst aan gemeentelijke/regionale ingezetenen/gebondenen worden
aangeboden. Aldus ontstaat de facto een privaatrechtelijk distributiesysteem,
terwijl op grond van de Huisvestingswet voor de op die grond gerealiseerde
woningen – gelet op de prijs – vrije vestiging zou behoren te
gelden. De hiervoor bedoelde gemeentelijke praktijk staat op gespannen voet
met de intentie van de Huisvestingswet van vrije vestiging ten aanzien van
woningen met een prijs boven de in die wet aangegeven prijsgrens. Daarom is
in het wetsvoorstel opgenomen dat de gemeente bij het verrichten van rechtshandelingen
naar burgerlijk recht geen bepalingen mag opnemen die ten doel hebben de vrijheid
van vestiging te beperken. Het gaat er hierbij om dat gemeenten bij het aangaan
van overeenkomsten van koop en verkoop van woningen of van grond waarop een
woning tot stand komt of bij het in erfpacht geven daarvan geen privaatrechtelijke
bedingen meer mogen hanteren die in strijd zijn met de publiekrechtelijke
regeling van de Huisvestingswet ten aanzien van het stellen van bindingseisen.
Het verbod betreft eveneens bouwgrond of het in erfpacht geven daarvan. Daarbij
zal als criterium gelden de prijs van de kavel vermeerderd met de aanneemsom
van de daarop te realiseren woning. Omdat veelal echter de aanneemsom bij
de verkoop van de kavel nog niet bekend zal zijn zal in dat geval bepalend
zijn de prijs die voor de enkele koop van de kavel is of zal worden betaald.
Het ligt in de bedoeling de koopprijsgrens voor een voor een woning bestemde
kavel op f 60 000,- te bepalen, dat wil zeggen 20% van f 300 000,-.
Ten aanzien van koopwoningen en bouwkavels met een prijs hoger dan f 300 000,-,
respectievelijk f 60 000,zullen privaatrechtelijke bedingen, dat
wil zeggen hantering van bindingseisen langs privaatrechtelijke weg, geheel
onmogelijk zijn; ten aanzien van koopwoningen en kavels met een prijs onder
de genoemde prijsgrens zal de hantering van dergelijke privaatrechtelijk bedingen
alleen maar mogelijk zijn voor zover het de betreffende gemeente op grond
van de Huisvestingswet zal zijn toegestaan om publiekrechtelijk bindingseisen
te hanteren, neer te leggen in de huisvestingsverordening dan wel in de overeenkomst
met verhuurders als bedoeld in artikel 4, eerste lid, van de Huisvestingswet.
Zoals hiervoor in de paragrafen 5.2 en 5.3 van deze toelichting is aangegeven
gelden criteria voor hantering van subregionale binding door in restrictief-beleidsgebied
gelegen gemeenten maximaal vijf jaar. Dit geldt ook voor de hantering van
regionale bindingseisen door gemeenten die buiten het restrictief-beleidsgebied
zijn gelegen. Wanneer de gemeente na ommekomst van de genoemde periode geen
goedkeuring meer verkrijgt om, hetzij bij verordening, hetzij via een overeenkomst
als bedoeld in artikel 4 van de Huisvestingswet, bedoelde bindingseisen te
hanteren, houdt dit in dat de gemeente dan ook geen privaatrechtelijke overeenkomst
met bindingseisen meer mag aangaan. Evenzo zullen deze gemeenten in dat geval
dergelijke bestaande bedingen in reeds bestaande privaatrechtelijke overeenkomsten
daarna ook niet meer ten uitvoer mogen brengen. Eveneens is het in dat geval
onjuist om van een eigenaar te blijven eisen dat hij bij verkoop van zijn
woning eerst zijn woning moet aanbieden aan gebondenen op grond van een in
het verleden aangegaan contract met de gemeente waarin dat beding was opgenomen. § 7. Bescherming van bepaalde categorieën
woningzoekendenAls algemene regel geldt thans dat maatschappelijke en/of economische
bindingseisen niet mogen worden gesteld aan gepensioneerden, ernstig invaliden,
langdurig werklozen, remigranten, vreemdelingen met een zogenoemde A-status
of VTV-status en degenen die in verband met een echtscheiding dringend woonruimte
behoeven. Door de hiervoor uiteengezette opzet met betrekking tot de hantering
van bindingseisen – in het bijzonder door de koppeling daarvan aan de
restrictief-beleidsgebieden en het benadrukken van de regionale schaal –
worden bestaande belemmeringen voor de bewegingsvrijheid van deze woningzoekenden
naar verwachting verminderd. Aanvullende bescherming van deze bijzondere categorieën
is daarom niet meer nodig. Van belang hierbij is ook dat de gemeenten op grond
van de artikelen 60a e.v. van de Huisvestingswet verplicht zijn en blijven
om genoemde categorieën vreemdelingen – voor zover dit hun eerste
reguliere huisvesting betreft – binnen de gestelde termijn van een half
jaar te huisvesten. § 8. Lokaal maatwerk bij woningtoewijzingToelating en toewijzing zijn twee verschillende fasen van het woonruimteverdelingsproces.
Bij toelating gaat het om de vraag welke categorieën woningzoekenden
voor een vergunningplichtige woning in aanmerking komen. Uitsluitend gemeenten
die na de onderhavige wijziging van de Huisvestingswet de mogelijkheid zullen
hebben om bindingseisen te hanteren, zullen de toegang tot de woningmarkt
kunnen beperken tot woningzoekenden die een maatschappelijke of economische
binding hebben. Bij toewijzing gaat het om de vraag welk(e) toegelaten huishouden(s) het
eerst voor een vergunningplichtige woning in aanmerking komen. Het verlenen
van voorrang aan bepaalde (categorieën) woningzoekenden bij woningtoewijzing
houdt in dat – binnen de kring van personen die tot de woningmarkt moeten
worden toegelaten – de feitelijke kansen van voorrangsgerechtigde categorieën
op verkrijging van een (passende) woning worden verruimd en andersom de kansen
van niet-voorrangsgerechtigde categorieën worden beperkt. Hantering van
bindingseisen als criterium voor het verlenen van voorrang bij woningtoewijzing
kan niet aan de orde zijn omdat dit in de praktijk leidt tot te vergaande
beperking van de uitoefening van het recht van vrije vestiging, van de keuzevrijheid
van huishoudens en van autonome doorstroomprocesssen.Waarborgen voor de passende huisvesting van categorieën huishoudens
moeten vooral gevonden worden in hantering van voorrangsregels op grond van
objectieve en relevante passendheids- en urgentiecriteria. Dergelijke normen
hebben betrekking op het rangschikken van individuele woningzoekenden aan
de hand van hun specifieke huishoudenskenmerken.Door hantering van passendheidscriteria met betrekking tot de relatie
prijs-inkomen kan bijvoorbeeld worden bereikt dat relatief goedkope woningen
bij voorrang bij doelgroephuishoudens in gebruik komen. Door hantering van
urgentiecriteria wordt een rangorde binnen een specifieke categorie huishoudens
aangebracht ten einde te kunnen bepalen welk individueel huishouden uit die
categorie het eerst voor een beschikbaar gekomen passende woning in aanmerking
moet komen. Aldus kan bijvoorbeeld worden bepaald aan welke woningzoekende
uit de categorie doelgroephuishoudens een beschikbaar gekomen relatief goedkope
huurwoning moet worden aangeboden. Door urgentiecriteria kan bij het bepalen
van de rangorde binnen een categorie woningzoekenden rekening
worden gehouden met o.m. persoonlijke omstandigheden die spoedige (her)huisvesting
van individuele huishoudens dringend wenselijk maken.De basisgedachte van vrije vestiging die aan het onderhavige wetsvoorstel
ten grondslag ligt, impliceert dat woningzoekenden toegang tot de woningmarkt
van hun keuze moeten kunnen krijgen en dat niet-gebonden woningzoekenden bij
woningtoewijzing gelijk behandeld moeten worden als gebonden woningzoekenden.
Dat betekent ook dat voor niet-gebonden dezelfde passendheids- en urgentiecriteria
gelden als de gemeente ten aanzien van gebonden woningzoekenden hanteert.
Indien een woningzoekende in zijn/haar huidige woonplaats bijvoorbeeld een
urgentieverklaring op basis van een medische indicatie heeft verkregen, kan
hij/zij daaraan geen rechten ontlenen in een andere gemeente (tenzij de betreffende
gemeenten daarover afspraken hebben gemaakt). Ten aanzien van deze woningzoekende
gelden derhalve de criteria voor het verkrijgen van een medische indicatie
die worden gehanteerd door de gemeente waar hij/zij wenst te gaan wonen.Hantering van objectieve en relevante passendheids- en urgentienormen
biedt – ook ingeval de gemeente geen bindingseisen mag hanteren –
in het algemeen voldoende basis voor een deugdelijk woningtoewijzingsbeleid
dat tot doel heeft de passende huisvesting van groepen woningzoekenden die
om financiële en/of maatschappelijke redenen een relatief zwakke positie
op de woningmarkt hebben, in een situatie van schaarste te waarborgen.Daarnaast kan voorrang verlenen aan bepaalde woningzoekenden bij woningtoewijzing
ook nodig zijn voor de oplossing van specifieke, zwaarwegende volkshuistingsproblemen
die zich in de regio voordoen. Voor het leveren van zulk volkshuisvestelijk
maatwerk is het wenselijk dat gemeenten over voldoende beleidsvrijheid beschikken
om bij woningtoewijzing – in aanvulling op en zo nodig in afwijking
van de hiervoren bedoelde algemene voorrangsregels op basis van passendheid
en urgentie – zo nodig absolute voorrang te kunnen geven aan individuele
ingezetenen van een regio-gemeente wier herhuisvesting noodzakelijk is voor
de oplossing van specifieke, zwaarwegende volkshuisvestingsproblemen. Het
gaat hierbij nadrukkelijk niet om het bieden van de mogelijkheid aan gemeenten
om bindingseisen als toewijzingscriterium te hanteren. De voorgestelde mogelijkheid
heeft uitsluitend betrekking op noodzakelijke herhuisvesting in het kader
van de oplossing van zwaarwegende volkshuisvestingsproblemen die zich in de
betreffende regio of deel van de regio voordoen en die ook aldaar moeten worden
opgelost. Daarbij moet worden gedacht aan grootschalige calamiteiten, de aanpak
van probleemcomplexen, stagnatie van het stadsvernieuwings- of herstructureringsproces,
bestrijding van dure scheefheid en sloop van woningen ten behoeve van de uitvoering
van (openbare) werken zoals dijkverzwaring of de aanleg van (spoor)wegen.
In dergelijke gevallen moeten gemeenten voldoende mogelijkheden hebben om
de betreffende huishoudens spoedig aan andere woonruimte te helpen door hen
bij woningtoewijzing absolute voorrang te geven mits objectief sprake is van
een concreet en zwaarwegend volkshuisvestingsprobleem dat in de regio niet
op andere wijze (voldoende) kan worden opgelost en over de gewenste oplossing
vooraf overleg met de andere regio-gemeenten heeft plaatsgevonden. Door openbaarheid
en het afleggen van verantwoording moet bovendien het gebruik van de hier
bedoelde mogelijkheid door een gemeente zowel voor mede-overheden als voor
woningzoekenden inzichtelijk en controleerbaar zijn.Mits aan deze voorwaarden wordt voldaan, moeten gemeenten zo nodig ook
de mogelijkheid hebben om specifieke, passende woningen op voorhand
te reserveren voor de huishoudens wier herhuisvesting voor de oplossing van
het betreffende zwaarwegende volkshuisvestingsprobleem noodzakelijk is.In het wetsvoorstel is geen limitatieve opsomming opgenomen van de categorieën
zwaarwegende volkshuisvestingsproblemen die toepassing van de hier bedoelde
voorrangsregels bij woningtoewijzing door een gemeente zouden kunnen rechtvaardigen.
Reden daarvoor is dat problemen die toepassing van die voorrangsregels zouden
kunnen rechtvaardigen maar die bij het opstellen van het wetsvoorstel niet
zijn of konden worden voorzien en mitsdien niet in die opsomming zouden zijn
opgenomen, eerst via toepassing van de voorrangsregels zouden kunnen worden
opgelost wanneer de limitatieve opsomming in de wet alsnog zou worden aangepast.
Het afzien van een limitatieve opsomming in de wet is echter geen vrijbrief
voor gemeenten om elk volkshuisvestingsprobleem via toepassing van de voorrangsregels
op te lossen.Vanuit de verwachting dat gemeenten de voorrangsregels in de praktijk
op gepast terughoudende wijze zullen gaan toepassen, is in het wetsvoorstel
voorts niet voorzien in voorafgaande toestemming van de minister van VROM
of van gedeputeerde staten ten aanzien van de toepassing van die voorrangsregels
door een gemeente. Omdat te ruimhartige toepassing van de voorrangsregels
in de praktijk echter zou kunnen leiden tot te vergaande beperking van de
huisvestingsmogelijkheden van huishoudens zonder economische of maatschappelijke
binding zal de inspecteur van de volkshuisvesting in zijn toezicht op de naleving
van de Huisvestingswet aan die praktijktoepassing bijzondere aandacht gaan
besteden. Zo nodig zal de minister in dat verband toepassing geven aan de
bevoegdheid tot het geven van een ministeriële aanwijzing als bedoeld
in artikel 67 van de Huisvestingswet en/of schorsing of vernietiging van de
betreffende gemeentelijke besluiten bevorderen. § 9. Positie van grensgemeentenOvereenkomstig onze toezegging in het algemeen overleg van de vaste commissie
voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer van 22 februari
1996 over de brief van 22 december 1995 inzake de uitvoering van de Huisvestingswet
(kamerstukken II, 1995–96, 24 400-XI, nr. 46) is bij het opstellen
van het onderhavige wetsontwerp bijzondere aandacht besteed aan de problemen
waarmee grensgemeenten kunnen worden geconfronteerd. Inventarisatie heeft
opgeleverd dat grensgemeenten als zodanig op het terrein van woonruimteverdeling
geen afzonderlijke categorie vormen waarvoor in de Huisvestingswet specifieke
voorzieningen zouden moeten worden getroffen. Net zoals andere gemeenten kunnen
zij zo nodig gebruik maken van de mogelijkheden die de Huisvestingswet biedt. § 10. Algemene maatregel van bestuur en beleidsregelsTen aanzien van enkele punten voorziet het wetsvoorstel erin dat de nadere
uitwerking zal plaatsvinden bij algemene maatregel van bestuur (Huisvestingsbesluit).
Het betreft de volgende punten:– de gevallen waarin en de voorwaarden waaronder in een streekplan
op andere wijze dan via een bebouwingscontour aangegeven kan worden dat in
een tot een gemeente behorende kern beperkingen gelden ten aanzien van de
uitbreiding van de bebouwing met woonruimte (zie §3.2 van dit hoofdstuk);– de maximale koop- en huurprijsgrens die de reikwijdte van het
wettelijk instrumentarium afgrenzen (zie §3.1 van dit hoofdstuk) en die
tevens de maximale prijsgrens is die bepaalt of via privaatrechtelijke weg
bindingseisen mogen worden gehanteerd bij de uitgifte van voor woningbouw
bestemde grond (zie §6 van dit hoofdstuk).Het wetsvoorstel voorziet tevens in een aantal bevoegdheden voor de minister
van VROM (zie §4.1, §5.2 en §5.3 van dit hoofdstuk). Om vooraf
duidelijkheid te geven over de wijze waarop van die bevoegdheden gebruik zal
gaan worden gemaakt, zal de minister beleidsregels ter zake opstellen. Bij
circulaire zullen die beleidsregels bekend worden gemaakt. § 11. Schematisch overzicht van gemeentelijke
en provinciale bevoegdheden en proceduresHet wetsvoorstel voorziet in een samenstel van gemeentelijke en provinciale
bevoegdheden en daarmee samenhangende procedureverplichtingen. Ten behoeve
van de duidelijkheid zijn deze weergegeven in een bij deze toelichting gevoegd
schematisch overzicht. HOOFDSTUK 4. UITKOMSTEN VAN HET OVERLEG MET VNG EN IPO
OVER HET WETSVOORSTELBij brieven van 17 juli 1995 (kamerstukken II 1994/95, 23 900-XI,
nr. 75), 22 december 1995 (kamerstukken II 1995/96, 24 400-XI, nr. 46)
en 18 juni 1996 (kamerstukken II 1995/1996, 24 400-XI, nr. 77) is de
Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal geïnformeerd over
het met de VNG en het IPO gerezen meningsverschil over de interpretatie en
toepassingsmogelijkheden van de huidige Huisvestingswet en over de uitkomsten
van het met hen ter zake gevoerde overleg. In het verlengde van dat overleg
zijn VNG en IPO vroegtijdig bij het opstellen van het onderhavige wetsontwerp
betrokken. Uiteindelijk is over de uitgangspunten en hoofdlijnen van het wetsvoorstel
overeenstemming bereikt. Ten aanzien van de uitwerking resteren thans nog
verschillen van opvatting over de volgende hoofdpunten.VNG en IPO zijn van oordeel dat een maximale koopprijsgrens van f 300 000,weliswaar
toereikend is vanuit het oogpunt van bevordering van doorstroming, maar dat
dit grensbedrag niet altijd toereikend zal zijn voor vestigingsregulering
die vanuit het oogpunt van restrictief ruimtelijk beleid gewenst kan zijn.VNG en IPO zijn verder van oordeel dat bindingseisen ook zouden moeten
kunnen worden gehanteerd door gemeenten die weliswaar niet aan restrictief
beleid als bedoeld in de PKB NRB zijn onderworpen maar op basis van het streekplan
uitsluitend uitbreidingsnieuwbouw mogen plegen op basis van hun natuurlijke
aanwas.Omdat de publiekrechtelijke mogelijkheden tot hantering van bindingseisen
als gevolg van beide genoemde punten naar het oordeel van VNG en IPO als onvoldoende
moeten worden beschouwd, zijn VNG en IPO bovendien van oordeel dat gemeenten
via de privaatrechtelijke weg bij de uitgifte van voor woningbouw bestemde
grond ruimere mogelijkheden zouden moeten krijgen om bindingseisen te kunnen
hanteren.De VNG is voorts van oordeel dat gemeenten ruimere mogelijkheden voor
lokaal maatwerk bij woningtoewijzing zouden moeten krijgen. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING ARTIKEL I AIn artikel 1, eerste lid, wordt de in de Huisvestingswet opgenomen definitie
van een regio gewijzigd. Als hoofdregel geldt dat een regio in de zin van
de Huisvestingswet gelijk is aan een samenwerkingsgebied als bedoeld in de
Wet gemeenschappelijke regelingen. Alleen indien het vorenbedoelde samenwerkingsgebied
vanuit het oogpunt van het functioneren van de regionale woningmarkt niet
als een samenhangend geheel kan worden beschouwd, kan in een streekplan een
ander gebied als regio worden aangeduid. Een dergelijke afwijking van de hoofdregel
dient als een concrete beleidsbeslissing in het streekplan opgenomen te worden.
Dit betekent dat indien de als concrete beleidsbeslissing opgenomen regio
in strijd is met het nationaal ruimtelijk beleid, de minister van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (VROM) aan provinciale staten hieromtrent
een aanwijzing kan geven. In 4.1 van hoofdstuk 3 van het algemeen gedeelte
van deze memorie is op de betekenis van een concrete beleidsbeslissing in
een streekplan ingegaan.Voorts wordt aan het eerste lid de definitie van een restrictief-beleidsgebied
toegevoegd. Hierin wordt verwezen naar de in de Planologische Kernbeslissing
Nationaal Ruimtelijk Beleid (PKB NRB) of in een streekplan aangegeven open
ruimten waarvoor beperkingen gelden ten aanzien van de uitbreiding van het
ruimtebeslag door verstedelijking. Van een restrictief-beleidsgebied is sprake
wanneer in beginsel geen uitbreiding van bebouwing meer plaatsvindt dan wel
in de streekplanperiode naar die eindsituatie wordt toegewerkt.Tevens wordt aan het eerste lid de definitie van een bebouwingscontour
toegevoegd. In de begripsomschrijving is bepaald dat deze contour een concrete
beleidsbeslissing is. Een bebouwingscontour moet aan een aantal vereisten
voldoen. Ten eerste moet het gaan om een op de streekplankaart rondom een
kern van een gemeente getrokken fysieke grens. Ten tweede moet uit de beschrijving
in het streekplan duidelijk blijken welk beleid er geldt ten aanzien van de
begrensde kern, te weten een beschrijving van het restrictieve beleid. Om
bindingseisen te kunnen hanteren, mag buiten de contour geen uitbreiding van
de bebouwing met woonruimte plaatsvinden. Tegen de als concrete beleidsbeslissing
in het plan opgenomen bebouwingscontour kan beroep worden ingesteld bij de
Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.Voorts worden aan artikel 1 drie leden toegevoegd. Het nieuwe zesde lid
bepaalt dat enkel en alleen voor de toepassing van de artikelen 13e, tweede
lid, en 13f, tweede lid, de definitie van koopprijs mede omvat de prijs van
de koop van voor woningbouw bestemde grond, dan wel, bij het in erfpacht geven
daarvan, de prijs van de grond waarop de canon is gebaseerd. Deze uitbreiding
is nodig omdat bij de koop van grond niet altijd bekend is wat de aanneemsom
is van de op die grond te bouwen woning.In het zevende lid is opgenomen dat provincies in een streekplan op een
andere wijze dan via een bebouwingscontour in een concrete beleidsbeslissing
aan kunnen geven dat in een of meer kernen van een gemeente beperkingen gelden
ten aanzien van de uitbreiding van de bebouwing met woonruimte. Evenals geldt
voor een bebouwingscontour, is deze andere wijze van aangeven voor gemeenten
een van de voorwaarden om bindingseisen te kunnen hanteren. Derhalve
is deze gelijkgesteld aan een bebouwingscontour. Dit houdt in dat tegen deze
andere wijze van aangeven beroep open staat bij de Afdeling bestuursrechtspraak
van de Raad van State.Bij algemene maatregel van bestuur worden ten aanzien van deze andere
wijze van aangeven nadere regels gesteld. Hierbij kan gedacht worden aan een
bepaling dat de andere wijze van aangeven mogelijk is voor de in de PKB NRB
opgenomen provinciale restrictief-beleidsgebieden, alsmede voor eventuele
door de provincie in het streekplan aan te geven restrictief-beleidsgebieden.
Tevens kunnen voorwaarden voor een dergelijke wijze van aangeven worden opgenomen,
bijvoorbeeld ten aanzien van motivering, toetsbaarheid en handhaafbaarheid.Het achtste lid ziet op het uitsluiten van de mogelijkheid voor provinciale
staten om de beslissing tot vaststelling van een streekplan te verdagen. Provincies
kunnen voor het opnemen van bebouwingscontouren volstaan met een partiële
herziening van een streekplan, en de termijn van vier maanden die in de Wet
op de Ruimtelijke Ordening (WRO) is opgenomen kan daarvoor als voldoende worden
beschouwd. BDit artikel betreft een technische aanpassing van artikel 4, derde lid,
van de Huisvestingswet in verband met het in dit wetsvoorstel opgenomen nieuwe
artikel 12a. Ingevolge eerstgenoemd artikel gelden voor de hantering van bindingseisen
ten aanzien van woningzoekenden door middel van overeenkomsten als bedoeld
in artikel 4, eerste lid, dezelfde voorwaarden en procedures als voor hantering
van bindingseisen door middel van de huisvestingsverordening. CIngevolge de wijziging van het tweede lid van artikel 6 zullen de koopprijs-
en de huurprijsgrens bij algemene maatregel van bestuur worden vastgesteld.
Het ligt daarbij in het voornemen de koopprijsgrens vast te stellen op f 300 000,–
en de huurprijsgrens te handhaven op de zgn. huursubsidiegrens.Voor de toepassing van de artikelen 13e, tweede lid, en 13f, tweede lid,
zal de maximale prijsgrens voor de koop van voor woningbouw bestemde grond
eveneens bij algemene maatregel van bestuur vastgesteld worden. Het voornemen
is om deze grens vast te stellen op f 60 000,–. DIn het toe te voegen artikel 12a wordt het uitgangspunt vastgelegd dat
de gemeente ten aanzien van het afgeven van huisvestingsvergunningen in de
huisvestingsverordening geen onderscheid maakt tussen woningzoekenden die
al of niet economisch of maatschappelijk gebonden zijn aan de regio of een
gedeelte daarvan.Dit uitgangspunt van vrije vestiging betekent dat woningzoekenden toegang
tot de plaatselijke woningmarkt moeten krijgen ongeacht of zij aldaar wel
of geen binding aan de regio, de gemeente of een deel van de gemeente (kern,
wijk, buurt) hebben. Het betekent ook dat bij de toewijzing van woonruimte
geen onderscheid mag worden gemaakt tussen woningzoekenden met en zonder binding.
De gemeente behoudt echter de mogelijkheid om bij woningtoewijzing rekening
te houden met de door de woningzoekende aangegeven voorkeur voor de lokatie
van de toe te wijzen woning mits zij alle woningzoekenden gelijkelijk
in staat stelt zo'n voorkeur kenbaar te maken. Bij woningtoewijzing zal bijvoorbeeld
niet gekeken worden naar wijk- of buurtbinding als zodanig, maar wel naar
uitgesproken buurt- of wijkvoorkeur. E Artikel 13aHet eerste lid maakt het mogelijk dat een gemeente in de huisvestingsverordening
criteria opneemt voor het verlenen van huisvestingsvergunningen, waarbij een
economische of maatschappelijke binding van woningzoekenden aan de regio wordt
geëist, en het gaat om woonruimte die gelegen is in restrictief-beleidsgebied.De gemeenteraad kan alleen bindingseisen hanteren indien in het streekplan
een bebouwingscontour rondom de in de gemeente gelegen kern of kernen zijn
getrokken. Tevens moet voldaan zijn aan het uitgangspunt van de Huisvestingswet,
te weten dat het stellen van bindingseisen noodzakelijk moet zijn in verband
met een evenwichtige en rechtvaardige verdeling van woonruimte. Hierbij mag
geen onderscheid worden gemaakt tussen woningzoekenden die hetzij een economische,
hetzij een maatschappelijke binding aan de regio hebben.In het tweede lid is bepaald dat een besluit van de gemeenteraad tot vaststelling
van criteria voor het kunnen hanteren van bindingseisen goedgekeurd moet worden
door gedeputeerde staten. Ingevolge artikel 10:31 van de per 1 januari 1998
in werking te treden derde tranche van de Algemene wet bestuursrecht (Awb)
wordt een besluit omtrent goedkeuring binnen dertien weken na verzending ter
goedkeuring bekend gemaakt aan de aanvrager, in casu de gemeenteraad. Gedeputeerde
staten kunnen hun beslissing eenmaal voor maximaal dertien weken verdagen.
Ingevolge de Awb heeft het niet tijdig bekendmaken van een besluit omtrent
goedkeuring aan de raad, dan wel het niet tijdig bekendmaken van een besluit
tot verdaging, tot gevolg dat een positief besluit geacht wordt te zijn genomen.
Aangezien dit tot het ongewenste gevolg zou kunnen leiden dat de vrijheid
van vestiging onnodig in het geding komt, is er voor gekozen dat bij het verstrijken
van de wettelijke termijnen een fictief besluit tot onthouding van goedkeuring
volgt. Gedeputeerde staten zullen dus expliciet een besluit tot goedkeuring
moeten nemen, wil een gemeente bindingseisen kunnen hanteren.De grond voor onthouding van goedkeuring door gedeputeerde staten, te
weten strijd met het recht, volgt uit artikel 10:27 van de op 1 januari 1998
in werking te treden derde tranche van de Awb en hoeft dus niet apart in deze
wet opgenomen te worden. Onthouding van goedkeuring wegens strijd met het
recht kan bijvoorbeeld geschieden indien de door de gemeenteraad vastgestelde
criteria voor het kunnen hanteren van bindingseisen niet noodzakelijk zijn
met het oog op een evenwichtige en rechtvaardige verdeling van woonruimte.
Hiervoor kunnen verschillende redenen zijn, bijvoorbeeld dat er op de regionale
woningmarkt geen sprake is van schaarste aan woonruimte, dat de gemeente op
grond van het streekplan een opvangfunctie heeft voor de woningbehoefte van
buiten restrictief-beleidsgebied gelegen gemeenten of dat het huisvestingsbeleid
van de gemeente onvoldoende is afgestemd op het huisvestingsbeleid van andere
regiogemeenten. In dit verband nemen gedeputeerde staten in acht welke passendheids-
en urgentiecriteria voor de vergunningverlening de andere in de regio gelegen
gemeenten hanteren of willen hanteren. Ook kan er sprake van strijd met het
recht zijn indien ten aanzien van een of meer kernen van de gemeente in het
streekplan geen bebouwingscontour is opgenomen, de in de huisvestingsverordening
opgenomen criteria geen betrekking hebben op een regio als bedoeld in de wet
of wanneer die criteria een ruimer toepassingsbereik hebben dan het in restrictief-beleidsgebied
gelegen deel van de gemeente.Ingevolge de Awb moeten gedeputeerde staten een besluit omtrent goedkeuring
binnen dertien weken na de verzending ter goedkeuring bekend maken aan de
gemeenteraad. Aangezien het daarmee nog niet voor andere belanghebbenden een
kenbaar besluit is, is in het derde lid bepaald dat burgemeester en wethouders
het besluit omtrent goedkeuring publiceren in de Staatscourant. Tevens dienen
zij een afschrift van het besluit te zenden aan de ter plaatste bevoegde inspecteur
van de volkshuisvesting. F Artikel 13bIngevolge dit artikel kan een gemeente in bijzondere gevallen in de huisvestingsverordening
criteria opnemen voor het verlenen van huisvestingsvergunningen, waarbij een
economische of maatschappelijke binding van woningzoekenden aan het in restrictief-beleidsgebied
deel van de regio wordt geëist, en het tevens gaat om woonruimte die
gelegen is in restrictief-beleidsgebied. Evenals bij artikel 13a, geldt ook
hier dat de gemeenteraad alleen bindingseisen kan hanteren indien in het streekplan
bebouwingscontouren rondom de in de gemeente gelegen kern of kernen zijn getrokken.
Tevens moet voldaan zijn aan het uitgangspunt van de Huisvestingswet, te weten
dat het stellen van bindingseisen noodzakelijk moet zijn in verband met een
evenwichtige en rechtvaardige verdeling van woonruimte. Hierbij mag geen onderscheid
worden gemaakt tussen woningzoekenden die hetzij een economische, hetzij een
maatschappelijke binding hebben.De rechtvaardiging hiervoor moet gevonden worden in de omstandigheid dat
de gemeente de toestroom van buiten het restrictief-beleidsgebied met uitsluitend
hantering van de eis van regionale binding niet of nauwelijks kan reguleren.Aangezien het hierbij gaat om het kunnen stellen van verdergaande bindingseisen
dan de op basis van artikel 13a te hanteren regionale bindingseisen, dient
een besluit van de gemeenteraad tot vaststelling van zodanige bindingseisen
door de minister van VROM goedgekeurd te worden. Alvorens de minister besluit
omtrent goedkeuring, dienen gedeputeerde staten gehoord te worden.De grond voor onthouding van goedkeuring door de minister is gelijk aan
die voor gedeputeerde staten bij toepassing van artikel 13a, te weten de in
de Awb opgenomen grond strijd met het recht. In geval een gemeente toepassing
geeft aan artikel 13b, kunnen als redenen voor onthouding van goedkeuring
genoemd worden dat ten aanzien van de betreffende gemeentekern in het streekplan
geen maximale bebouwingscontour is opgenomen, dat de criteria geen betrekking
hebben op het in restrictief-beleidsgebied gelegen deel van de regio als bedoeld
in de wet, dat die criteria een ruimer toepassingsbereik hebben dan het in
restrictief-beleidsgebied gelegen deel van de gemeente, dat er op de regionale
woningmarkt geen sprake is van schaarste aan woonruimte of dat het huisvestingsbeleid
van de gemeente onvoldoende is afgestemd op het huisvestingsbeleid van andere
regiogemeenten. Bij de beslissing omtrent goedkeuring weegt de minister ook af of er voor
de betreffende gemeente sprake is van een bijzondere situatie, die het stellen
van dergelijke bindingseisen rechtvaardigt.Ingevolge de bepalingen van de Awb moet de minister een besluit omtrent
goedkeuring binnen dertien weken na de verzending ter goedkeuring bekend maken
aan de gemeenteraad. Aangezien het daarmee nog niet voor andere belanghebbenden
een kenbaar besluit is, is in het derde lid bepaald dat burgemeester en wethouders
het besluit omtrent goedkeuring publiceren in de Staatscourant en een afschrift
daarvan zenden aan gedeputeerde staten.Gelet op het uitzonderingskarakter, zullen dergelijke in de huisvestingsverordening
opgenomen criteria ten hoogste vijf jaar gehanteerd kunnen worden. Op grond
van de Huisvestingswet vervallen deze met ingang van het zesde jaar van rechtswege.
Dit sluit niet uit dat de gemeente in de verordening bepaalt dat deze criteria
een kortere werkingsduur hebben. Een werkingsduur langer dan vijf is echter
niet mogelijk.Indien de gemeenteraad van oordeel is dat er na afloop van die periode
nog steeds sprake is van bijzondere omstandigheden die hantering van de in
artikel 13b bedoelde bindingseisen rechtvaardigen, kan de gemeenteraad opnieuw
de criteria daarvoor in de huisvestingsverordening vaststellen en goedkeuring
daarvan vragen aan de minister van VROM. G Artikel 13cDit artikel maakt het mogelijk dat in bijzondere gevallen gemeenten die
niet in restrictief-beleidsgebied liggen onderscheid kunnen maken tussen woningzoekenden
die al dan niet een economische of maatschappelijke binding hebben aan de
regio. Hierbij mag geen onderscheid worden gemaakt tussen woningzoekenden
die hetzij een economische, hetzij een maatschappelijke binding hebben.De rechtvaardiging hiervoor moet gevonden worden in uitzonderlijke spanning
op de woningmarkt, die aantoonbaar te wijten is aan aanzienlijke vertraging
in de totstandkoming van woningbouw in de stadsgewesten. Gelet hierop dienen
de criteria die de gemeenteraad heeft vastgesteld goedgekeurd te worden door
de minister van VROM, gedeputeerde staten gehoord. Bij het besluit omtrent
goedkeuring van dergelijke criteria zal de minister met name bezien of er
sprake is van uitzonderlijke spanning op de regionale woningmarkt en wat de
reden daarvoor is. Gelet op het zeer uitzonderlijke karakter van dergelijke
bindingseisen, zal de minister zeer terughoudend zijn met het verlenen van
goedkeuring.Ingevolge de bepalingen van de Awb moet de minister een besluit omtrent
goedkeuring binnen dertien weken na de verzending ter goedkeuring bekend maken
aan de gemeenteraad. Aangezien het daarmee nog niet voor andere belanghebbenden
een kenbaar besluit is, is in het derde lid bepaald dat burgemeester en wethouders
het besluit omtrent goedkeuring publiceren in de Staatscourant en een afschrift
daarvan zenden aan gedeputeerde staten.Ook deze in de huisvestingsverordening op te nemen criteria zullen slechts
vijf jaar gelden, waarbij het niet uitgesloten is dat de gemeente in de verordening
bepaalt dat deze criteria een kortere werkingsduur hebben. Een werkingsduur
langer dan vijf is echter niet mogelijk. Indien de gemeenteraad na afloop van die periode van oordeel is dat er
nog steeds sprake is van bijzondere omstandigheden die hantering van de in
artikel 13c bedoelde bindingseisen rechtvaardigen, kan de gemeenteraad opnieuw
de criteria daarvoor in de huisvestingsverordening vaststellen en goedkeuring
daarvan vragen aan de minister van VROM. H Artikel 13dMet dit artikel wordt bereikt dat toegelaten instellingen en niet-winst-beogende
instellingen bindingseisen als bedoeld in de artikelen 13a tot en met 13c
slechts kunnen hanteren indien er in de gemeente een huisvestingsverordening
is die zodanige bindingseisen mogelijk maakt of de gemeente met deze instellingen
een overeenkomst als bedoeld in artikel 4 is aangegaan en daarbij is overeengekomen
dat zodanige bindingseisen mogen worden gehanteerd. In gemeenten waar geen
huisvestingsverordening is vastgesteld en evenmin met de instellingen een
overeenkomst is aangegaan mogen deze instellingen dus niet zelfstandig bindingseisen
hanteren. Artikel 13eVoor het door een gemeente in een overeenkomst tot verkoop van woonruimte
opnemen van een beding waarmee het mogelijk is om bindingseisen te kunnen
stellen aan woningzoekenden, als bedoeld in de artikelen 13a tot en met 13c,
zijn in het eerste lid een aantal voorwaarden geformuleerd.Ten eerste kan de gemeente alleen een dergelijk beding opnemen ten aanzien
van woonruimte met een koop- of huurprijs beneden de bij algemene maatregel
van bestuur vast te stellen grenzen.Ten tweede moet de gemeente een huisvestingsverordening vastgesteld hebben
dan wel een overeenkomst als bedoeld in artikel 4, eerste lid, met de eigenaar
van een of meer woonruimten hebben gesloten.Ten derde moeten in die verordening of overeenkomst criteria voor bindingseisen
als bedoeld in de artikelen 13a tot en met 13c zijn opgenomen.Onder de hiervoor genoemde voorwaarden kan de gemeente door middel van
(ketting)bedingen bewerkstelligen dat de eigenaren van die woonruimte dan
wel hun rechtsopvolgers eveneens bindingseisen kunnen hanteren.De regeling in het tweede lid ziet op de situatie dat de gemeente overeenkomsten
afsluit tot verkoop van grond waarop woonruimte tot stand komt dan wel dat
deze grond in erfpacht wordt gegeven. Daarvoor gelden dezelfde voorwaarden
als voor overeenkomsten tot verkoop van woonruimte. Artikel 13fIngevolge dit artikel kan de gemeente in een overeenkomst tot verkoop
van woonruimte of bij de uitgifte van bouwgrond met een koop- dan wel huurprijs
boven de bij algemene maatregel van bestuur te stellen grenzen geen beding
opnemen waarmee de gemeente ten aanzien van woningzoekenden bindingseisen
als in de artikelen 13a tot en met 13c bedoeld kan hanteren dan wel bewerkstelligen
dat door middel van een (ketting-) beding de eigenaren van die woonruimte
of hun rechtsopvolgers verplicht zijn ten aanzien van woningzoekenden dergelijke
bindingseisen te hanteren. Artikel 13gIn de artikelen 13b en 13c is bepaald dat indien een gemeente in de huisvestingsverordening
criteria vaststelt waarmee bindingseisen gehanteerd kunnen worden als in die
artikelen bedoeld, deze na vijf jaar komen te vervallen. Aangezien een gemeente
ingevolge artikel 4, derde lid, van de Huisvestingswet ook de mogelijkheid
heeft om in een met een eigenaar van een of meer woonruimten af te sluiten
overeenkomst dergelijke criteria op te nemen, is in het eerste lid bepaald
dat deze criteria eveneens na vijf jaar komen te vervallen. Daarmee wordt
voorkomen dat de vanwege hun uitzonderlijke karakter expliciet als tijdelijk
bedoelde criteria via de privaatrechtelijke weg een langere werkingsduur zouden
hebben dan wanneer de gemeente zou hebben gekozen voor de publiekrechtelijke
weg.Met het bepaalde in het tweede lid wordt eveneens voorkomen dat via de
privaatrechtelijke weg te hanteren bindingseisen een langere werkingsduur
hebben dan via de publiekrechtelijke weg. In het tweede lid is een koppeling
aangebracht tussen het op grond van de huisvestingsverordening dan wel een
overeenkomst als bedoeld in artikel 4, eerste lid, van de Huisvestingswet,
kunnen hanteren van tijdelijke bindingseisen als bedoeld in de artikelen 13b
en 13c, en het hanteren van dergelijke bindingseisen indien een gemeente woonruimte
dan wel bouwgrond wil verkopen of in erfpacht geven. Deze laatste mogelijkheid
is voor wat betreft de tijdsduur gebonden aan de periode dat deze criteria
in een huisvestingsverordening dan wel een overeenkomst als bedoeld in artikel
4, eerste lid, van de Huisvestingswet rechtskracht hebben; met ingang van
de eerste dag nadat deze zijn komen te vervallen kan de gemeente daarop in
de overeenkomsten tot verkoop van woonruimte dan wel bij de uitgifte van bouwgrond
geen beroep meer doen. I Artikel 27Dit artikel zal het mogelijk maken dat in de huisvestingsverordening wordt
bepaald dat in bijzondere gevallen een huisvestingsvergunning wordt verleend
aan andere personen dan degenen die daarvoor ingevolge die verordening in
aanmerking komen, zonder dat de woonruimte waar het om gaat eerst vruchteloos
is aangeboden, indien de huisvesting van die personen noodzakelijk is om volkshuisvestingsproblemen
van bijzondere aard in de regio op te lossen.Van volkshuisvestingsproblemen van bijzondere aard is in dit verband uitsluitend
sprake wanneer het gaat om zwaarwegende problemen waarbij moet worden gedacht
aan grootschalige calamiteiten, de aanpak van probleemcomplexen, stagnatie
van het stadsvernieuwings- of herstructureringsproces, bestrijding van dure
scheefheid en sloop van woningen ten behoeve van de uitvoering van (openbare)
werken zoals dijkverzwaring of de aanleg van wegen of spoorwegen. Dit artikel
is niet van toepassing op volkshuisvestingsproblemen die naar hun aard moeten
worden opgelost door het algemene volkshuisvestingsbeleid, zoals de bevordering
van een evenwichtige wijkopbouw naar inkomenscategorieën, leefbaarheid
en algemene doorstroming.Kenmerkend voor de in dit artikel bedoelde volkshuisvestingsproblemen
is dat daarbij altijd sprake is van bewoners die ten behoeve van de oplossing
van dat probleem noodzakelijkerwijs moeten verhuizen. Dit artikel is dan ook
per definitie uitsluitend van toepassing op huishoudens die geherhuisvest
moeten worden (en bijvoorbeeld niet op starters).De herhuisvesting van bedoelde personen is in dit verband uitsluitend noodzakelijk wanneer hun verhuizing, ook na overleg met de andere
regio-gemeenten, binnen de regio niet op andere wijze kan worden bereikt,
bijvoorbeeld door via het reguliere woningtoewijzingssysteem een op hun woonwensen
afgestemde woning in een andere regio-gemeente aan te bieden.De betreffende zwaarwegende volkshuisvestingsproblemen moeten door de
gemeenteraad zo concreet mogelijk worden aangeduid in een besluit. Dit kan
bijvoorbeeld in de huisvestingsverordening, maar ook in een door de gemeenteraad
vast te stellen volkshuisvestingsplan. Indien de aanpak van probleemcomplexen
in een gemeente als een zwaarwegend volkshuisvestingsprobleem moet worden
aangemerkt, zullen die probleemcomplexen met name moeten worden genoemd.Indien de gemeenteraad toepassing geeft aan het eerste lid van artikel
27 zullen in de huisvestingsverordening of een ander raadsbesluit tevens de
in het tweede lid genoemde zaken geregeld moeten worden. ARTIKEL II AIn artikel 1 is een concrete beleidsbeslissing aangeduid als een besluit,
dat als zodanig is aangemerkt in een streekplan. Het kenmerkende van de concrete
beleidsbeslissing is dat:– het een duidelijk, als zodanig herkenbaar besluit is;– het een onderdeel is van een streekplan;– het in acht genomen moet worden bij nadere ruimtelijke planvorming; – alleen tegen dat onderdeel beroep mogelijk is, en geen bezwaar;– beroep openstaat bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad
van State in eerste en enige aanleg.Het eerste kenmerk houdt in dat de concrete beleidsbeslissing in het streekplan
als zodanig duidelijk moet worden aangegeven. Het belang van de herkenbaarheid
geldt allereerst voor de burger die moet weten dat een bepaalde beslissing
een concrete beleidsbeslissing is, die hij zal moeten bestrijden om niet later
bij de totstandkomingsprocedure van de ruimtelijke plannen van andere bestuursorganen,
waarin die concrete beleidsbeslissing is verwerkt, niet ontvankelijk verklaard
te worden. Dubbel beroep is via artikel 24 van de WRO uitgesloten. Dit artikel
stelt immers dat een onderdeel van een ontwerp-bestemmingsplan dat zijn grondslag
vindt in een concrete beleidsbeslissing niet via de bestemmingsplanprocedure
bestreden kan worden. Tegen zo'n onderdeel staat derhalve ook geen beroep
open. Deze herkenbaarheid is voorts van groot belang voor andere bestuursorganen
die de concrete beleidsbeslissing in hun nadere ruimtelijke planvorming moeten
laten doorwerken, het derde kenmerk. B en CIn artikel 4a is de totstandkomingsprocedure van een streekplan zo veel
mogelijk aangepast aan de procedure van afdeling 3.5 van de Awb. Omdat echter
deze afdeling geheel is toegesneden op de voorbereiding van beschikkingen
op aanvraag en artikel 4a betrekking heeft op de totstandkoming van een streekplan
kon niet zonder meer de uitgebreide voorbereidingsprocedure van afdeling 3.5
van overeenkomstige toepassing worden verklaard, maar was het nodig deze geheel
uit te schrijven. Hierbij zijn ook de bestaande (extra) vereisten die de WRO
vanouds aan de totstandkoming van ruimtelijke plannen stelt in de procedure
geïncorporeerd. In artikel 4a, eerste lid, is met zoveel woorden gesteld dat het plan
een concrete beleidsbeslissing kan bevatten. Verder is bepaald dat deze beslissing
bij de vaststelling of herziening van ruimtelijke plannen door de regio of
de gemeente in acht moeten worden genomen. Het gaat daarbij om het regionaal
structuurplan, het (inter-)gemeentelijke structuurplan, het bestemmingsplan
en het stadsvernieuwingsplan.De mogelijkheid bestaat dat een gemeente vrijwel direct inspeelt op die
concrete beleidsbeslissing en deze in een bestemmingsplan opneemt. Indien
die concrete beleidsbeslissing in kennelijke strijd zou zijn met het nationaal
ruimtelijk beleid, is een dergelijke gang van zaken niet doelmatig. Om te
voorkomen dat de concrete beleidsbeslissing direct doorwerkt in het bestemmingsplan
is voorzien in de mogelijkheid voor de minister van VROM direct toepassing
te geven aan artikel 6, te weten de opdracht tot vaststelling of herziening
van een streekplan en het geven van aanwijzingen met betrekking tot de inhoud
daarvan. Het nieuwe artikel 4b voorziet hierin. De minister kan deze bevoegdheid
echter uitsluitend uitoefenen indien de inspecteur van de ruimtelijke ordening
eerder in de procedure in een bedenking te kennen heeft gegeven dat hij de
concrete beleidsbeslissing in kennelijke strijd acht met het nationaal ruimtelijk
beleid. Als de concrete beleidsbeslissing niet reeds in het ontwerp-plan opgenomen
was, maar provinciale staten zijn voornemens een concrete beleidsbeslissing
bij de vaststelling op te nemen, dient de inspecteur van de ruimtelijke ordening
alsnog in de gelegenheid te worden gesteld hiertegen bedenkingen te kunnen
inbrengen. De laatste volzin van het zesde lid van artikel 4a strekt hiertoe.Het vijfde lid (nieuw) regelt de fase van de bedenkingen in de voorbereidingsprocedure.
In verband met de omstandigheid dat het hier een plan betreft en geen beschikking
op aanvraag, is een compromis gezocht tussen de regeling van afdeling 3.5.6
en die van 3.5.4 van de Awb. Hierbij is ook rekening gehouden met de in de
ruimtelijke ordening bestaande mogelijkheid om te reageren op een ontwerp-plan.
De bedenkingen zullen wel schriftelijk moeten worden ingebracht maar daarna
is er voor belanghebbenden en «bedenkers» gelegenheid tot een
gedachtenwisseling, waarvan verslag wordt gedaan aan de aanwezigen.In verband met de herschikking van de motiveringsbepalingen in de Awb
van afdeling 4.1.4 naar afdeling 3.7 geldt de motiveringsplicht voortaan ook
voor besluiten van algemene strekking. Als gevolg hiervan kan in het zesde
lid (nieuw) van artikel 4a de motiveringseis vervallen. Het is vanzelfsprekend
dat de motivering van het besluit tot vaststelling van het plan ingaat op
de over het ontwerp kenbaar gemaakte bedenkingen en op de redenen, die hebben
geleid tot afwijking van het ontwerp.Daarnaast is in het zevende lid van artikel 4a naar analogie van artikel
24 WRO de mogelijkheid van een dubbele procedure bij een concrete beleidsbeslissing
uitgesloten. Als het streekplan strekt tot doorwerking van een concrete beleidsbeslissing
in een pkb dan is die doorwerking als zodanig niet vatbaar voor bedenkingen.Hoewel de procedure van totstandkoming van een streekplan nu zo veel mogelijk
langs de lijnen van afdeling 3.5 van de Awb verloopt, is om misverstanden
dienaangaande uit te sluiten in het tiende lid bepaald dat tegen de vaststelling
van een in een streekplan opgenomen concrete beleidsbeslissing geen bezwaar
als bedoeld in artikel 7:1 van de Awb mogelijk is.In het elfde lid is bepaald dat tegen een besluit tot vaststelling van
een streekplan, indien in dat plan een concrete beleidsbeslissing is opgenomen, tegen die concrete beleidsbeslissing beroep mogelijk is
bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.Het twaalfde lid van artikel 4a bepaalt dat een concrete beleidsbeslissing
uitsluitend in het streekplan zelf en niet pas in de uitwerking of afwijking
daarvan kan worden geïntroduceerd.Door het opnemen van de bepalingen dat een concrete beleidsbeslissing
bij nadere planvaststelling in acht genomen moet worden is er geen aanleiding
de van wezenlijk belang zijnde beslissing in de wet te handhaven. In het kader
van de wijziging van het Bro'85 zullen de vormgeving en inrichting van het
streekplan nader worden bezien.Artikel 4b vertoont duidelijke trekken van de regeling van de vervangingsbevoegdheid
van de minister bij de totstandkoming van het bestemmingsplan. Indien de criteria
voor de toepassing van de bevoegdheid aanwezig zijn wordt de bekendmaking
van het streekplan opgeschort om de minister in de gelegenheid te stellen
van zijn aanwijzingsbevoegdheid met betrekking tot de gewraakte concrete beleidsbeslissing
gebruik te maken. Gebeurt dit ook inderdaad, dan treedt het plan in werking
met uitzondering van het desbetreffend onderdeel, dat zal moeten worden aangepast
conform de gegeven aanwijzing. DDe toevoeging van een tweede lid aan artikel 5 inzake de herziening en
intrekking van een streekplan is een harmonisatie met de regeling van de herziening
en intrekking van een bestemmingsplan ingevolge de artikelen 34 en 35 WRO. EIn het vijfde lid van artikel 6 wordt naar analogie van de regeling in
artikel 37 voorgesteld bedenkingen tegen een opdracht tot vaststelling of
herziening van een streekplan en aanwijzingen omtrent de inhoud hiervan niet
zelfstandig te laten inbrengen maar deze in te bedden in de totstandkomingsprocedure
van het plan waarin die opdracht of die aanwijzingen zijn vertaald. ARTIKEL IIIIn het eerste en tweede lid van dit artikel is bepaald dat met de gewijzigde
Huisvestingswet strijdige bepalingen van gemeentelijke verordeningen dan wel
overeenkomsten als bedoeld in artikel 4, eerste lid, van de Huisvestingswet,
gedurende zes maanden na inwerkingtreding van deze wet aangepast kunnen worden.
Indien dit niet gebeurd, komen ze met ingang van de eerste dag van de zevende
kalendermaand te vervallen. Het gaat om bepalingen die op het tijdstip van inwerkingtreding van de
gewijzigde Huisvestingswet al in de verordening dan wel overeenkomst zijn
opgenomen, en die vanaf dat moment in strijd zijn daarmee. Als deze bepalingen
niet binnen zes maanden worden aangepast, en ze dus komen te vervallen, kan
dit tot gevolg hebben dat in de gemeente in het geheel geen bindingseisen
meer gesteld kunnen worden.Op grond van het derde lid geldt voor met de gewijzigde Huisvestingswet
strijdige bedingen in overeenkomsten waarbij woonruimte wordt verkocht dan
wel bouwgrond verkocht of in erfpacht gegeven wordt, dat de gemeente zes maanden
na inwerkingtreding van de gewijzigde Huisvestingswet daarop
geen beroep meer kan doen. Hiervoor gelden dezelfde vereisten als bedoeld
in het eerste en tweede lid, te weten dat deze bedingen op het tijdstip van
inwerkingtreding van deze wet in een overeenkomst moeten zijn opgenomen en
op dat moment in strijd zijn met deze wet, en dat deze strijdigheid nog steeds
bestaat op de eerste dag van de zevende kalendermaand nadat de gewijzigde
Huisvestingswet in werking is getreden.De Staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer,D. K. J. TommelDe Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,M. de Boer BIJLAGE BEHORENDE BIJ DE MEMORIE VAN TOELICHTING WIJZIGING HUISVESTINGSWET
(DOORWERKING RUIMTELIJK BELEID)Overzicht gemeentelijke en provinciale bevoegdheden en procedurevoorschriften
wijziging Huisvestingswet Gemeentelijke bevoegdheden OnderwerpBevoegdheidProcedurevoorschriftArtikelKoop- en huurprijsgrensKan via huisvestingsverordening huisvestingsvergunning
verplicht stellen voor in gebruik nemen van woonruimte waarvan koop- c.q.
huurprijs bij a.m.v.b. gestelde prijsgrens niet te boven gaatPrijsgrenzen
opnemen in Huisvestingsverordening6, lid 2 Bindingseisen algemeenKan
in Huisvestingsverordening of in overeenkomst artikel 4 bindingseisen opnemen
indien toepassing kan worden gegeven aan de artikelen 13a t/m 13cCriteria
voor bindingseis opnemen in Huisvestingsverordening of in overeenkomst artikel
44, lid 3 en 12 Eis van regiobinding (restrictief-beleidsgebied)Kan
eis van regiobinding hanteren als voorwaarde voor in gebruik nemen van in
restrictief-beleidsgebied gelegen woonruimteGoedkeuring g.s. + publicatie
goedkeuringsbesluit in Stcrt + afschrift goedkeuringsbesluit aan rijk13aEis van binding aan restrictief deel van regioKan in bijzondere
gevallen tijdelijk eis van binding aan restrictief deel van de regio hanteren
als voorwaarde voor in gebruik nemen van in restrictief deel van de gemeente
gelegen woonruimteGoedkeuring minister VROM + publicatie goedkeuringsbesluit
in Stcrt + afschrift goedkeuringsbesluit aan g.s.13b Eis van regiobinding
(niet-restrictief-beleidsgebied)Kan in bijzondere gevallen tijdelijk
eis van regiobinding hanteren als voorwaarde voor in gebruik nemen van buiten
restrictief-beleidsgebied gelegen woonruimteGoedkeuring minister VROM
+ publicatie goedkeuringsbesluit in Stcrt + afschrift goedkeuringsbesluit
aan g.s.13c Bindingseisen via privaat-rechtelijke wegKan
bij koop/verkoop van woonruimte en bij uitgifte van voor woningbouw bestemde
grond, waarvan prijs bij a.m.v.b. gestelde grens niet te boven gaat, bindingseisen
hanteren indien toepassing is gegeven aan artikel 4, derde lid, 13a, 13b of
13cBindingseis opnemen in Huisvestingsverordeing of in overeenkomst
artikel 413e (+ 13f) Lokaal maatwerk bij woningtoewijzingKan
in bijzondere gevallen bij voorrang huisvestingsvergunning verlenen indien
dat noodzakelijk is voor de oplossing van volkshuisvestingsproblemen van bijzondere
aard in de regioBesluit gemeenteraad + in huisvestingsverordening regelen
+ overleg met regio-gemeenten27Provinciale bevoegdheden OnderwerpBevoegdheidProcedurevoorschriftArtikelRegio-indelingMag afwijken van gebiedsindeling WGRConcrete
beleidsbeslissing in streekplan1, lid 1, onder j Aanwijzing restrictief-beleidsgebiedKan
restrictief-beleidsgebied aanwijzing in aanvulling op restrictief-beleidsgebied
PKB Nationaal Ruimtelijk BeleidStreekplan(herziening)1, lid 1,
onder k BebouwingscontourBegrensd maximale bebouwingsmogelijkheid
voor in restrictief-beleidsgebied gelegen kern van gemeenteIdem1,
lid 1, onder l Andere uitwerkingsvormen dan bebouwingscontourKan
in streekplan in bij a.m.v.b. aangegeven gevallen in concrete beleidsbeslissing
via andere uitwerkingsvorm bebouwingsbeperking aangevenIdem1,
lid 7 Eis van regio-binding (restrictief-beleidsgebied)Beslist
op aanvraag gemeente tot goedkeuring criteria voor hantering eis van regio-binding
als voorwaarde voor in gebruik nemen van in restrictief-beleidsgebied gelegen
woonruimteBesluit omtrent goedkeuring binnen 13 weken (+ evt. 13 weken)
toezenden aan gemeente13a Eis van binding aan restrictief deel
van de regioGeeft visie aan minister VROM omtrent aanvraag gemeente
tot tijdelijke hantering van eis van binding aan restrictief deel van regio
als voorwaarde voor in gebruik nemen van in restrictief deel van de regio
gelegen woonruimte–13b Eis van regio-binding (niet-restrictief-beleidsgebied)Geeft
visie aan minister VROM omtrent aanvraag gemeente tot tijdelijke hantering
eis van regio-binding als voorwaarde voor in gebruik nemen van buiten restrictief-beleidsgebied
gelegen woonruimte–13c 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25334-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl