Jaarverslag en slotwet ministerie van Economische Zaken 2008; Lijst van Vragen en Antwoorden
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-26 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31924-XIII, nr. 7

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

12-06-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

31924-XIII nr. 7

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31924-XIIIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 142 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 924 XIIIJaarverslag en slotwet Ministerie van Economische Zaken 2008nr. 7LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 8 juni 2009De vaste commissie voor Economische Zaken1,
heeft over het Jaarverslag 2008 van het ministerie van Economische Zaken (Kamerstuk
31 924 XIII, nr. 1) de navolgende vragen ter beantwoording aan de
regering voorgelegd.Deze vragen, alsmede de daarop bij brief van 5 juni 2009 gegeven
antwoorden, zijn hieronder afgedrukt.De voorzitter van de commissie,TimmerDe griffier van de commissie,Franke1Wat is de relatie tussen de verstrekte kredieten en
subsidies en de groei van MKB-bedrijven? Is er een aanwijsbaar verband tussen
deze subsidies en investeringen en groei van het aantal MKB-ondernemers, ontstane
arbeidsplaatsen en/of investeringen?De operationele doelstelling «Stimuleren van meer en beter ondernemerschap»
is gevangen in een aantal indicatoren, zoals de ondernemersquote, het aandeel
volwassenen dat actief bezig is met het opzetten van een onderneming en het
aandeel starters in verhouding tot de beroepsbevolking. Verder is onlangs
in de Verantwoordingsbrief van het kabinet gewerkt met een nieuwe delivery
methodiek. Voor de doelstelling ondernemerschap wordt daarbij gewerkt met
de TEA (d.i. Total Entrepreneurial Activity) -index (aankomend en jong ondernemerschap)
en het aandeel snelle groeiers. Tot slot zijn er natuurlijk er specifieke
indicatoren op instrument- en of programmaniveau.• De stelling dat het steeds beter gaat met het ondernemerschap in
Nederland is dus niet alleen gebaseerd op de ontwikkeling in de ondernemersquote,
maar op al deze indicatoren. De CBS publicatie «Het Nederlandse ondernemingsklimaat
in cijfers 2008» laat een stijging zien in de cijfers voor Nederland
op de indicatoren ondernemersquote, de TEA-index en het aandeel snelle groeiers.
Voor alle drie de indicatoren geldt dat de positie van Nederland ten opzichte
van een groep benchmarklanden, zoals Duitsland, België, het VK, de VS
en Denemarken, is verbeterd. Nederland telt dus meer ondernemers dan voorheen
en deze ondernemers blijken ook nog eens beter in staat om te groeien (alhoewel
Nederland relatief gezien nog steeds achterop ligt qua snelle groeiers). De
snelle en doorgroeiende ondernemingen zijn bij uitstek een voorbeeld van beter
ondernemerschap, aangezien zij bijdragen aan innovatie en productiviteit,
en daarmee aan de economische groei van Nederland. Maar ook de nieuwe aanwas
van ondernemers is van belang voor vernieuwing en dynamiek en daarmee indirect
voor innovatie en productiviteit; er is dus niet alleen sprake van meer, maar
ook van beter ondernemerschap.• Wel is het vervolgens moeilijk om het resultaat van het ondernemerschapsbeleid
op deze uitkomsten eenduidig aan te tonen, aangezien de relatie tussen de
output van het ondernemerschapsbeleid en de outcome in de economie niet één
op één is. De conjunctuur bijvoorbeeld beïnvloedt de uitkomsten
van de indicatoren sterk, zoals de huidige crisis ook laat zien. Daarnaast
is de koppeling van instrumenten naar de operationele doelstelling in het
verleden vaak niet expliciet gemaakt. Deze kritische kanttekening hebben wij
ons eerder al in breder opzicht ter harte genomen. We werken tegenwoordig
met de delivery methodiek, waarbij EZ op groen staat voor de doelstelling «Meer
ondernemers met personeel en meer snelle groeiers» uit het Beleidsprogramma.• Voor zover mogelijk willen wij deze methodiek verder uitwerken
voor het beleid op gebied van ondernemerschap, zodat we zoveel mogelijk de
(voorgenomen) invloed van dat beleid kunnen aangeven en meten. We baseren
ons hierbij op empirische onderzoeken naar de determinanten van ondernemerschap
en de invloed van overheidsbeleid hierop. Met het verder uitwerken van deze
methodiek kan ook de samenhang van het totale ondernemerschapsbeleid inzichtelijker
worden gemaakt.2Is er een verschil in de theoretische afname voor bedrijven
en de ervaren lastendruk? Is er een verschil in de aangegeven afname voor
bedrijven en de, door die bedrijven, ervaren lastendruk? De methodiek gebruikt om de administratieve lasten te meten, het Standaard
Kosten Model is niet slechts een theoretische methode. Het is een weergave
van de meetbare lasten in euro’s voor ondernemers. Naast het registeren
van de afname van de administratieve lasten conform het standaardkosten model
laat het kabinet een belevingsmonitor regeldruk uitvoeren om inzicht te krijgen
in de manier waarop ondernemers regeldruk beleven (de ervaren lasten). In
deze belevingsmonitor worden elk voorjaar meerdere stellingen over regeldruk
aan ondernemers voorgelegd. De stellingen hangen nauw samen met de speerpunten
van het regeldrukprogramma.De recent afgeronde meting in het voorjaar 2009 laat een aantal positieve
ontwikkelingen in de beleefde regeldruk van ondernemers zien. Men ervaart
minder hinder van slechte dienstverlening van overheidsinstanties en de kwaliteit
van dienstverlening van de overheid wordt hoger gewaardeerd.In de voortgangsrapportage die 12 mei 2009 aan de Kamer is verzonden
wordt uitgebreid ingegaan op de resultaten uit de belevingsmonitor. (Kamerstukken
29 515, nr. 287) De prestatie-indicatoren waarop in de integrale
voortgangsrapportages aan de Kamer verantwoording wordt afgelegd bevatten
4 indicatoren op het vlak van merkbaarheid voor de ondernemer gebaseerd op
resultaten uit de belevingsmonitor.3Kan de regering aangeven waarom er zulke verschillen
zitten tussen de aangegane verplichtingen en de gerealiseerde uitgaven? Over
meerdere jaren zouden deze tweecijfers toch min of meer aan elkaar gelijk
moeten zijn? Wat is de reden dat in 2008 meer dan gemiddeld verplichtingen
zijn aangegaan?De verplichtingen zijn veelal hoger dan de uitgaven als gevolg van twee
factoren. De belangrijkste is dat EZ zogenaamde garantieverplichtingen aangaat.
Dergelijke verplichtingen komen over het algemeen slechts ten dele tot uitbetaling.
Hierdoor zijn de gerealiseerde (en geraamde) uitgaven veel lager dan de gerealiseerde
(en geraamde) verplichtingen. Een voorbeeld van een regeling waarbij met garantieverplichtingen
wordt gewerkt is de BBMKB. Omdat lang niet alle afgegeven BBMKB-garanties
tot uitbetaling komen, staat tegenover € 745 mln verplichtingenruimte
in 2009 slechts € 23,5 mln aan uitgaven geraamd.Daarnaast bestaan er diverse EZ-regelingen waarvan het op basis van ervaring
bekend is dat de gerealiseerde verplichtingen niet volledig tot kasuitgaven
zullen leiden (doordat projecten uiteindelijk niet doorgaan of bijvoorbeeld
vouchers niet worden verzilverd). Hierdoor is het mogelijk met een hoger verplichtingbudget
te werken.4Wat zijn de praktische gevolgen van het niet verlenen
van decharge? En van het niet aannemen van de Slotwet?Ingevolge de artikelen 63 en 64 van de Comptabiliteitswet verlenen de
Kamers der Staten-Generaal na ontvangst van de verantwoordingsstukken, waaronder
de verklaring van goedkeuring van de Algemene Rekenkamer, decharge aan de
Ministers. Zou decharge niet worden verleend dan zijn de gevolgen afhankelijk
van de oorzaak van het niet verlenen. In dat geval zal ik maatregelen nemen
om aan de wensen van de Kamer tegemoet te komen, zodat alsnog decharge kan
worden verleend. Indien de verantwoordingsinformatie de Kamers bijvoorbeeld
niet in staat stellen decharge te verlenen dan zal actie worden genomen om
additionele verantwoordingsinformatie indien beschikbaar en relevantte
verstrekken. Voor het niet aannemen van de Slotwet geldt in hoofdlijnen hetzelfde.5Waarom wijkt het ministerie van Economische Zaken af
van de Rijksbegrotingsvoorschriften? Welke argumenten zijn er te geven voor
het gebruik van de verplichtingenraming in plaats van de uitgavenraming? Waarom
gelden deze argumenten kennelijk wel voor het minister van Economische Zaken
en niet voor andere departementen?Na instemming van het Ministerie van Financiën kan worden afgeweken
van de Rijksbegrotingsvoorschriften. Deze afwijkingen dienen in de leeswijzer
te worden toegelicht. Omdat het jaarverslag een «spiegel» van
de begroting is, moeten afwijkingen van de voorschriften in de vastgestelde
begroting consistent worden doorgetrokken in het jaarverslag. EZ wijkt, met
instemming van het ministerie van Financiën, op de volgende punten af
van de Rijksbegrotingsvoorschriften:• de beleidsartikelen worden in verplichtingen in plaats van uitgaven
gespecificeerd. Reden: de verplichtingen geven het meeste inzicht in het actuele
beleid. Beleidsbeslissingen, zoals het introduceren of beëindigen van
subsidieregelingen, zijn in de verplichtingenramingen immers direct traceerbaar.
Vanwege de doorlooptijden en betalingsschema’s van subsidies bieden
de uitgavenramingen in dat opzicht minder informatie. Innovatieprojecten bijvoorbeeld
beslaan doorgaans meerdere jaren. Wanneer een dergelijk project met subsidie
wordt ondersteund, wordt de verplichting in één keer aangegaan
terwijl de daarbij horende uitgaven over de looptijd van het project zijn
verspreid. Een groot aantal departementen specificeert de beleidsartikelen
in uitgaven omdat de verplichtingen en de uitgaven veel meer in de pas lopen
(geen of minder lange doorlooptijden).• een aantal beleidsartikelen overschrijdt het voorgeschreven maximum
van 10 pagina’s. Reden: het strikt hanteren van het maximum aantal pagina’s
vermindert in een aantal gevallen de informatiewaarde van de artikelen dusdanig
dat het afleggen van een goede verantwoording in het gedrang komt.• de bedragen in de budgettaire tabellen zijn uitgedrukt in miljoenen
in plaats van in duizenden. Reden: gelet op de omvang van de budgettaire tabellen
komt de presentatie in miljoenen de overzichtelijkheid en de leesbaarheid
ten goede.6Waarom is er voor materiële en overige uitgaven
geen verbijzondering naar de begrotingsartikelen?Alleen directe kosten worden op de beleidsartikelen verbijzonderd. Dit
betreft de personele uitgaven voor de Directoraten-Generaal. De basis hiervoor
is de personele bezetting in fte en de gemiddelde loonsom per fte. De materiële-
en de overige uitgaven zijn indirecte kosten die niet worden toegerekend aan
de beleidsartikelen.7Wat is de achtergrond van de daling van de groei van
de arbeidsproductiviteit in 2008 naar 0.8%?De belangrijkste verklaring van de gedaalde arbeidsproductiviteitsgroei
in 2008 van 0,8% (marktsector) is de conjuncturele neergang in 2008.
De conjuncturele verslechtering zien we weerspiegeld in de economische groei
in 2008, die met 2% lager lag dan in 2007 (3,5%). De arbeidsproductiviteitsgroei
van jaar op jaar is deels afhankelijk van de conjuncturele situatie. Dit komt
omdat de werkgelegenheidsontwikkeling in de marktsector vertraagt
en onvolledig reageert op de afzwakkende groei van de bruto productie.8Betekent de daling naar 27% dat het innovatief
vermogen van het MKB gedaald is?Hoe verhoudt dit zich tot de stijging van de Global
Competitiveness Index?Dat kan niet zonder meer geconcludeerd worden. Het aandeel MKBbedrijven
dat de laatste drie jaar nieuwe producten op de markt heeft gebracht, is slechts één
indicator voor innovatie bij bedrijven. Zo zijn ook de innovatie-uitgaven
en de omzet van bedrijven met nieuwe en verbeterde producten belangrijke maatstaven
voor het innovatievermogen van bedrijven. Daarover zijn echter nog geen gegevens
beschikbaar over 2008.De Global Competitiveneness Index uit het Global Competitiveness Report
van World Economic Forum heeft betrekking op een grote hoeveelheid indicatoren,
die tezamen een indruk geven van de concurrentiekracht van een land. Innovatie
is daar één aspect van. Op de ranglijst voor deze totaalindex
voor concurrentiekracht is Nederland gestegen van een 10e naar een 8e positie.
Op een subranglijst voor innovatie binnen het Global Competitiveness Report
is Nederland gestegen van een 13e naar een 12e positie. Uit deze subranglijst
voor innovatie komt niet naar voren dat het innovatievermogen van Nederlandse
bedrijven gedaald is.9Hoeveel procent van de beschikbare gelden voor garanties
in het kader van de Groeifaciliteit is ondertussen aangewend?Het beschikbare budget voor de Groeifaciliteit bedroeg in 2007 € 119
mln en er is voor € 10 mln (8%) aan staatsgaranties verleend
(€ 20 mln leningen; de staatsgarantie is 50%). In 2008 en
2009 bedroeg het budget eveneens jaarlijks € 119 mln, waarvan respectievelijk € 23
mln (19%) en € 5,4 mln (4,5%) tot op heden aan staatsgarantie
is verstrekt (leningen respectievelijk € 46 mln en € 11
mln).10Zijn alle banken ondertussen gereed met de implementatie
van de Groeifaciliteit?Banken verstrekken normaliter alleen vreemd vermogen. Implementatie van
de Groeifaciliteit (de garantie van risicodragend vermogen) betekende voor
de banken praktisch het invoeren van een nieuw product.Gebleken is dat het lang duurt voordat binnen de groot-banken er voldoende
bekendheid is met de regeling. Aan verdere verbetering van die bekendheid
van Groeifaciliteit en Garantie Ondernemingsfinanciering wordt gewerkt. Regelmatig
wordt er door Senter Novem voorlichting gegeven over de regelingen aan bankmedewerkers
op de regiokantoren. Recentelijk zijn ING, NIBC en Van Lanschot toegetreden
tot de Groeifaciliteit. Daarmee nemen nu de voor dit soort financieringen
belangrijkste banken deel.11Klopt het dat de afwijzende reactie van enkele belanghebbenden
op de nieuw geformuleerde Aanbestedingswet, reden is voor nieuwe vertraging? De openbare consultatie van het concept voorstel voor de Aanbestedingswet
is gestart op 29 april en loopt tot en met 17 juni. Er zijn nog
geen officiële reacties binnengekomen. De reacties worden betrokken bij
het verder vormgeven van het wetsvoorstel en zullen hierin zo goed mogelijk
verwerkt worden. Nadat het advies van de Raad van State verwerkt is, zal het
wetsvoorstel naar de Tweede Kamer worden gezonden. Het streven was om de consultatie
in april te starten en het wetsvoorstel eind dit jaar aan de Tweede Kamer
aan te bieden. Aangezien de consultatie inmiddels van start is gegaan, acht
ik dit schema nog steeds haalbaar.12Aan wat voor soort bedrijven is innovatiekrediet verstrekt
in termen van grootte, omzet en sector? Aan hoeveel verschillende bedrijven
is dit innovatiekrediet verstrekt?Het Innovatiekrediet wordt verstrekt aan bedrijven die ontwikkelingsprojecten
uitvoeren met veel commerciële potentie, maar ook grote technische risico’s.
De projecten zijn gericht op de ontwikkeling van nieuwe producten, processen
of diensten. In 2008 is een viertal ondernemingen ondersteund met een krediet
voor een klinisch ontwikkelingsproject. Deze life sciences ondernemingen hebben
tussen de 4 en 19 personeelsleden en een nog beperkte omzet. Zes ondernemingen
uit de high-tech sector zijn ondersteund met een krediet voor een technisch
ontwikkelingsproject. Deze sterk technologisch georiënteerde ondernemingen
hebben tussen de 2 en 244 personeelsleden en een omzet variërend van € 0
mln tot € 47 mln.13Waarom is er uitgerekend in Nederland zo’n grote
vertraging als het gaat om wind op land? Waarin verschilt Nederland van andere
landen?Allereerst hecht ik eraan te melden dat het doel van het BLOW convenant
van 1500 MW 3 jaar eerder is gehaald dan de oorspronkelijke geplande 2010.Dat neemt niet weg dat ik er alles aan doe om het tot stand komen van
windprojecten te versnellen. Meer dan andere landen is Nederland een dicht
bevolkt land. Vrije ruimte voor windmolens is daardoor schaars. Dat betekent
dat stroomopwekking met windmolens moet worden gecombineerd met vele functies
(wonen, transport, enzovoorts). Regelmatig vormt regelgeving voor een bepaalde
functie een knelpunt voor windmolens. Belangrijke voorbeelden hiervan betreft
de regelgeving rond radar (vliegverkeer), geluid en externe veiligheid. Er
wordt hard aan gewerkt om deze regelgeving aan te passen waardoor windmolens
makkelijker inpasbaar worden.Voor windmolens moeten veel verschillende vergunningen worden aangevraagd
en vaak moet een Milieu Effect Rapportage worden opgesteld. Ook dat zorgt
voor een lange doorlooptijd. Door de Rijks Coördinatie Regeling kan het
vergunningstraject voor grote windparken (meer dan 100 MW) nu gecoördineerd
en daardoor sneller verlopen.De ontwikkeling van windenergie is vooral afhankelijk van de locale politiek.
Het al dan niet toestaan van windmolens op locatie is een lokale politieke
afweging. Volgens Bosch & Van Rijn Projectenboek Windenergie, 27 juni
2008) vormt weerstand van wethouders, raadsleden of ambtenaren een van de
grootste belemmeringen. Daarom zijn afspraken gemaakt met provincies en gemeenten
over gezamenlijke ambities in de Samenwerkingsagenda Mooi Nederland. Tenslotte is het subsidieverleningstelsel voor wind op land in de loop
der jaren een aantal malen gewijzigd waardoor projecten werden vertraagd,
zoals bij de overgang van de MEP naar SDE.14Kan de regering aangeven wat precies de gunstige ontwikkelingen
op de Duitse en Engelse postmarkt zijn en hoe gelijk of ongelijk het speelveld
nu is?Het Kabinet heeft in februari jl. zijn integrale afweging voor wat betreft
de datum van inwerkingtreding van het wetsvoorstel gestoeld op twee voorwaarden:
arbeidsvoorwaarden en gelijk speelveld (in Duitsland en het Verenigd Koninkrijk).
Hierbij zijn de doelstellingen van de volledige opening van de postmarkt,
te weten keuzevrijheid voor de gebruikers (ook voor wat betreft de zakelijke
verzenders), lagere prijzen en/of betere kwaliteit en een stimulans voor innovatie,
uiteraard in ogenschouw genomen.De ontwikkelingen in het gelijke speelveld van eind 2008–begin 2009
op basis waarvan het Kabinet zijn integrale afweging heeft gebaseerd, zijn:• de indiening van het wetsvoorstel voor de BTW behandeling in Duitsland,
waarmee (bij inwerkingtreding) gelijke behandeling ontstaat voor alle postbedrijven
als het gaat om de zakelijke post. Deze regeling is vergelijkbaar met de regeling
die in Nederland is getroffen ten aanzien van de BTW voor postdiensten, waarbij
alleen de post die tegen enkelstukstarief wordt vervoerd, is vrijgesteld van
BTW.• de rechterlijke uitspraak in december 2008 waarbij TNT bij hoger
beroep rondom de minimumloonkwestie in Duitsland wederom in het gelijk werd
gesteld: de cao van Deutsche Post en Ver.di mag niet verbindend worden verklaard
ten aanzien van loonafspraken die al eerder tot stand waren gekomen, waaronder
de loonafspraken die TNT had afgesloten. De Duitse overheid is in cassatie
gegaan.• de conclusie van de advocaat-generaal van het Europees Hof van
Justitie van 15 januari 2009 over de prejudiciële vragen die waren
gesteld door een Administrative Court in het Verenigd Koninkrijk over de BTW-vrijstelling.
De advocaat-generaal komt o.m. tot de conclusie dat vrijstelling in ieder
geval is uitgesloten wanneer postdiensten tegen individueel vastgestelde prijzen
worden afgehandeld: dit betreft in het algemeen de zakelijke post (vergelijkbaar
met de regeling in Nederland).Na de integrale afweging van het kabinet van februari jl. heeft zich een
tweetal zaken voorgedaan:• Op 23 april 2009 heeft het Europees Hof van Justitie het oordeel
van de advocaat-generaal gevolgd over de uitsluiting van vrijstelling van
BTW voor postdiensten tegen individueel vastgestelde prijzen, waardoor het
belastingvoordeel van Royal Mail op het belangrijkste deel, groot zakelijke
postvolumes, vervalt. Deze uitspraak geldt tevens voor andere lidstaten met
een soortgelijk regime.Mogelijkerwijs wordt het wetsvoorstel voor de BTW behandeling in Duitsland
volledig in overeenstemming gebracht met de uitspraak van het Europees Hof
van Justitie. Het wetsvoorstel wordt waarschijnlijk pas na de verkiezingen
van de Bondsdag in september 2009 behandeld door de Bondsraad.• Op 24 april 2009 is de wijziging van het Arbeitnehmer-Entsendegesetz
(AEntG) in Duitsland in werking getreden. Met het nieuwe AEntG krijgt de minister
van Arbeid (BMAS) de mogelijkheid om de hogere van meerdere cao’s algemeen
verbindend te verklaren voor de branches die zijn genoemd in de wet1. Daarnaast is een aantal criteria opgenomen die leidend
zijn over hoe om te gaan met concurrerende cao’s, in de eerste plaats
het criterium van de representativiteit (aantal werknemers onder cao en leden
van de vakbond). Ook moet de minister van BMAS een balans («schonenden
Ausgleichs») tussen de verschillende belangen maken, te
weten: bescherming werknemers, de tariefautonomie, de concurrentiemarkt en
de werkgelegenheid. Het BMAS is verantwoordelijk voor deze afweging, maar
mochten meerdere belangen in het geding komen, dan moet de Bondsregering beslissen
welke ministeries verder nog betrokken moeten worden.Het is uiteraard aan de Duitse regering om verdere besluiten te nemen
over het algemeen verbindend verklaren van de cao die tussen Deutsche Post
en de vakbond Ver.di is afgesloten. Daarbij speelt tevens een rol de nog te
verwachten uitspraak in cassatie over het al dan niet verbindend kunnen verklaren
van de cao in kwestie. De Duitse overheid is hoopvol dat de uitspraak in de
herfst van 2009 zal plaatsvinden.Met de integrale afweging van het kabinet in februari 2009 kunnen de twee
voorwaarden niet los van elkaar worden gezien. Voor wat betreft de arbeidsvoorwaarden
in Nederland was de bodem gelegd door de cao en de door het Kabinet toegezegde
stok-achter-de-deur. Het momentum voor zowel de vakbonden als de nieuwe postvervoerbedrijven
was de volledige opening van de postmarkt op 1 april 2009. In ogenschouw
nemend bovenstaande gunstige ontwikkelingen in het gelijke speelveld heeft
het Kabinet besloten tot de volledige opening van de markt op 1 april
2009. Wachten op 100% zekerheid in het gelijke speelveld zou met gerede
kans betekenen dat het wetsvoorstel pas op 1 januari 2011 inwerking zou
treden hetgeen zou betekenen dat in ieder geval tot die datum geen bodem in
de arbeidsvoorwaarden zou zijn gelegd.15Wordt een eventueel toekomstig effect van de negatieve
ontwikkeling van de economie op de aanvraag van subsidies in het kader van
de Subsidieregeling Duurzame Energieproductie (SDE) bijgestuurd? Zo ja, waar
worden de benodigde extra gelden hiervoor vandaan gehaald?De tarieven van de SDE zijn gebaseerd op de onrendabele top van de duurzame
energie technieken. Deze onrendabele top wordt jaarlijks door ECN berekend.
Economische ontwikkelingen kunnen invloed hebben op de variabelen, zoals de
investeringskosten, in deze onrendabele top berekening. De economische ontwikkelingen
zijn dus al onderdeel van de SDE systematiek. Na berekening van de onrendabele
top wordt jaarlijks de regeling opengesteld waarbij een keuze wordt gemaakt
voor de open te stellen categorieën en de bijbehorende budgetplafonds.
Deze keuze, inclusief de budgettaire consequenties, worden jaarlijks met de
Kamer besproken.16Kan achteraf gezien, kijkend naar de kwartaal op kwartaal
groei, gezegd worden dat de recessie in Nederland al op 1 april 2008
begonnen is?Er bestaat geen eensluidende definitie van het begrip «recessie».
Echter, volgens de gangbare definitie is er sprake van een recessie als er
twee opeenvolgende kwartalen sprake is van een negatieve kwartaal-op-kwartaalgroei
van het bruto binnenlands product (bbp). Op basis van de meest recente cijfers
van het CBS en deze definitie blijkt sinds het derde kwartaal van 2008 Nederland
in een recessie te verkeren. Deze periode is dus begonnen op 1 april
2008. Deze recessie werd voor het eerst gemeten in februari bij de eerste
raming van de economische groei over het vierde kwartaal 2008.17Hoe heeft het overslaan van de crisis van de financiële
markten naar de reële economie, die lange tijd niet plaatsvond, uiteindelijk
toch wel plaats-gevonden? Is er sprake van een vertrouwenseffect
en spelen andere factoren een rol?De oorsprong van de huidige economische crisis ligt in de markt voor Amerikaanse
hypotheekobligaties, de zogenoemde «sub-prime hypotheken». Financiële
markten reageren doorgaans sneller op negatieve berichten dan de reële
economie. De effecten op de reële economie waren echter al begin 2008
merkbaar, vooral in de VS. De val van Lehmann Brothers in september 2008 heeft
de toen al ingezette economische terugval in een stroomversnelling gebracht
door een ongekend snelle wereldwijde vraaguitval.De Nederlandse economie is direct door de kredietcrisis getroffen vanwege
de grote financiële sector in ons land. Onze open economie is daarnaast
hard getroffen door de ongekende wereldwijde vraaguitval, waardoor de Nederlandse
export sterk is gedaald en bovendien is de vermogenspositie van huishoudens
aangetast voor de gedaalde beurskoersen. Het vertrouwen van zowel producenten
als consumenten is vanaf de start van de kredietcrisis negatief beïnvloed
door achtereenvolgens de financiële en de reële crisis. De terugval
van het vertrouwen heeft op haar beurt de economische ontwikkeling verder
onder druk gezet.18Hoe is te verklaren dat de hypotheekverstrekking en
bedrijfskredieten zulke hoge cijfers hebben in deze tabel?Het betreft groeicijfers op jaarbasis, zodat het effect van de kredietcrisis
niet merkbaar is. In maandmutaties is er geen sprake meer van groei.  mutaties t.o.v. zelfde maand vorig jaarmaand-op-maand mutaties nov-08dec-08jan-09nov-08dec-08jan-09 kredietverlening aan bedrijfsleven in mln euro15%12% 0%– 1% woninghypotheken in mln euro8%7% 0%– 1% 19Zijn er als gevolg van de recessie bewegingen te zien
bij de buitenlandse investeringen?Als gevolg van de recessie begint nu ook de portefeuille van het Netherlands
Foreign Investment Agency (NFIA) terug te lopen. Tot en met maart 2009 bleef
die nog op het niveau van recordjaar 2008, maar vanaf april zien we duidelijk
minder bedrijven die een besluit om in Nederland te vestigen nemen, meer bedrijven
die investeringen uitstellen of zelfs afstellen en het aantal nieuwe projecten
in portefeuille teruglopen. Nieuwe investeringen uit met name Japan, Taiwan
en de Verenigde Staten vallen stevig terug. Uit de opkomende markten zoals
China, India en het Midden Oosten komt nog wel een aantal nieuwe investeringen.
Met name in de energiesector lopen nog substantiële investeringsprojecten
die nauwelijks last lijken te hebben van de crisis. Internationaal wordt een
terugval van wereldwijde Buitenlandse Directe Investeringen (Global FDI) verwacht
meer dan 40% in 2009 (UNCTAD).Uit contacten met bestaande investeerders zien we dat ook zij het zwaar
hebben en moeten besluiten tot het sluiten van productiecapaciteit, het ontslaan
van werknemers en het doorvoeren van kostenbesparingen. Bij dit laatste is
vaak sprake van herstructureringen en consolidatie op Europese schaal. Dit
biedt ook weer kansen voor Nederland en is een van de prioriteiten van het
NFIA in 2009. 20Hoeveel was de overvraging van het budget bestemd voor
innovatiekredieten? Wat is de verwachting voor dit jaar? Is er weer een tekort
en zo ja hoe groot is dat?Eind 2008 zijn 12 aanvragen doorgeschoven voor behandeling in 2009. De
omvang van deze aanvragen bedroeg in totaal circa € 13 mln. De verwachting
is dat het budget in 2009 (€ 37,5 mln) ook dit jaar, conform verwachting,
volledig zal worden benut. Er wordt geen tekort verwacht.21Wat is de aard van het recordaantal aan buitenlandse
investeringen in Nederland in 2008? Hoe verhoudt dit zich tot de achterblijvende
private uitgaven aan R&D?De Netherlands Foreign Investment Agency (NFIA) richt zich onder andere
op het aantrekken van hoogwaardige buitenlandse investeringen waaronder kennisintensieve
R&D. In dat kader past ook een verdere uitbreiding van het zogenaamde «investor
development» (ID). ID is gericht op de verankering van de in Nederland
gevestigde buitenlandse bedrijven, het op peil houden van het vestigingsklimaat,
het signaleren van knelpunten, maar ook het signaleren van plannen voor nieuwe
(kennisintensieve) investeringen. De inzet op het aantrekken van buitenlandse
R&D investeringen heeft de afgelopen jaren zijn vruchten afgeworpen. In
2008 werden 182 projecten gerealiseerd voor een totaal van € 667
mln aan buitenlandse investeringen. Sinds de specifieke inzet van het acquisitiebeleid
op kennisintensieve buitenlandse investeringen loopt het aantal projecten
op dit terrein ook gestaag op: van 6 in 2006 tot 13 in 2008. Met het nieuwe
acquisitiebeleid hopen wij op termijn de buitenlandse R&D-investeringen
op een structureel hoger niveau te brengen. Maar het effect van deze inzet
is momenteel nog niet zichtbaar in termen van verhoging van de private R&D
investeringen, indien dit wordt gerelateerd aan het BBP.22Hoeveel innovatieve ondernemingen zijn in 2008 een
innovatiekrediet misgelopen omdat het totale budget van € 19 miljoen
was uitgeput?Er zijn geen ondernemingen die een innovatiekrediet zijn misgelopen. Wel
heeft één onderneming een lager krediet toegewezen gekregen
dan was aangevraagd, vanwege het bereiken van het subsidieplafond voor de
klinische projecten.23Waarom is er in 2008, het jaar waarin de recessie begon,
minder gebruik gemaakt van de Besluit Borgstelling MKB Kredieten (BBMKB) dan
in 2007? Wat zegt dit over het functioneren van de regeling?Een garantie-instrument als de BBMKB heeft het kenmerk dat de benutting
daarvan zich niet kan ontrekken aan de conjuncturele ontwikkeling. Wanneer
minder bedrijven starten, investeren of overnemen gedurende laagconjunctuur,
is het beroep op de regeling ook minder.De kredietcrisis en de daaraan gerelateerde recessie werd in het tweede
half jaar van 2008 voelbaar, zodat in 2008 minder beroep is gedaan op de BBMKB
dan in 2007. Om de toegang tot kapitaal in deze tijden te vergemakkelijken,
is de BBMKB per 1 november 2008 op een drietal punten verruimd. Sindsdien
is de verruiming binnen de BBMKB ruim 235 keer gebruikt (waarvoor 39 keer
in 2008). Deze verruiming zal waarschijnlijk niet het negatieve effect van
laagconjunctuur opheffen. Hoewel in tijden van recessie als gevolg van hiervoor
genoemde ontwikkelingen de benutting lager is dan in tijden van
hoog conjunctuur, voorziet de regeling ook tijdens recessie zeker in een behoefte.
Dat blijkt ook uit het huidige gebruik dat aanzienlijk hoger ligt dan een
aantal jaren geleden.  2004200520062 00720082009 tot 27–5 Gepubliceerd budget: bedrag in mln €454530602715730 745  Benutting: bedrag in mln €363479572615601192 Verruimingen: bedrag in mln €    1155Verruimingen: aantallen    39196Totaal aantal2 3892 8713 2753 3762 91585824Is het genoemde bedrag van € 500 miljoen
uit het Fonds Economische Structuurversterking (FES) de € 500 miljoen
uit het regeerakkoord van 2007?Nee. In het Coalitieakkoord van 2007 is afgesproken dat in 2011 minimaal € 500
mln van de intensiveringen die in het Coalitieakkoord zijn opgenomen Fes-waardig
moet zijn. Het betreft onder andere investeringen op het gebied van infrastructuur,
kennis en het regionaal economische beleid. De impuls van € 500
miljoen zoals aangekondigd in de FES-begroting 2009 en de kabinetsnota «De
Kenniseconomie in zicht» heeft betrekking op selectieve continuering
van aflopende Fes-projecten in het domein kennis, innovatie en onderwijs.25Welke Fesprojecten worden er bedoeld wat betreft de
selectieve continuering binnen het domein, kennis, innovatie en onderwijs?
Is er al duidelijkheid over keuzes en besteding?Het gaat om projecten op het terrein van kennis, innovatie en onderwijs,
die met Fes-middelen uit eerdere rondes (2004, 2005 en 2006) zijn gefinancierd
en in deze Kabinetsperiode aflopen. De projecten moeten passen binnen één
van de volgende acht thema’s: High tech systemen en materialen, Food &
flowers, Life sciences & health, Water, klimaat en ruimte, ICT, Chemie
en energie, Creatieve industrie, Onderwijs.Op deze acht thema’s zijn 14 voorstellen ingediend. Op basis van
de beoordelingen door het CPB en de Commissie van Wijzen zal het Kabinet keuzes
maken over de invulling van de beschikbare € 500 mln. Het Kabinetsbesluit
zal in de Fes-begroting 2010 worden gepresenteerd.26Wat is er concreet gedaan met de concurrentieanalyse
van Nederland rond sterktes en zwaktes van Nederland, zoals uitgevoerd door
het Innovatieplatform in 2008?Het Innovatieplatform (IP) heeft in oktober 2008 het rapport «Nederland
in de wereld: connecting global ambitions» uitgebracht. Hierin werd
geconcludeerd dat het nodig is te werken aan een veranderagenda om Nederland
de bereikte welvaartspositie te kunnen laten behouden en de concurrentiekracht
in het internationale speelveld te kunnen versterken. Deze visie is betrokken
bij de strategievorming van het kabinet, zoals onder andere in de «Industriebrief»
en «de langetermijnstrategie Nederland Ondernemend Innovatieland: naar
een agenda voor duurzame productiviteitsgroei» is verwoord. Daarnaast
heeft het IP een tiental acties geformuleerd waaraan het zelf een eerste zet
wil geven. In de periode tussen oktober 2008 en heden is en wordt er in samenspraak
tussen het Innovatieplatform en de verschillende verantwoordelijke departementen gewerkt aan de uitwerking van deze acties, zie hieronder. Voor een
uitgebreidere stand van zaken verwijs ik u naar de«voortgangsrapportage
Innovatieplatform» die het Kabinet voor het zomerreces naar de Kamer
zal toezenden.• Vijftig internationale ondernemingenNederland is altijd een aantrekkelijk land geweest voor buitenlandse investeerders,
het Innovatieplatform hecht eraan dit zo te houden. Het IP zou graag zien
dat de komende jaren 50 significante internationale bedrijven zich in Nederland
hebben gevestigd. De staatssecretaris van EZ is verantwoordelijk voor verdere
implementatie.• Paint the World orangeVoor de stand van zaken op deze actie verwijs ik u naar de beantwoording
van vraag 84.• 1000 PhD’sEen kenniseconomie als Nederland vereist kenniswerkers. Het is daarbij
nodig in te zetten op toptalent in binnen- en buitenland die zowel kwalitatief
als kwantitatief een impuls kunnen geven aan de Nederlandse wetenschap en
het bedrijfsleven. De IP-Taskforce die zich heeft beziggehouden met dit onderwerp
heeft een aantal aanbevelingen gedaan om dit tot stand te brengen, naar aanleiding
waarvan in juni een pilot is gepresenteerd om 100 Chinese PhD’s in Nederland
hun promotie te laten verrichten.• Internationale scholenOm als vestigingsplaats internationaal aantrekkelijk te zijn, is het van
belang goed internationaal onderwijs te bieden. De kwaliteit die Nederland
momenteel biedt op het gebied van internationaal onderwijs, is behoorlijk.
Er wordt gewerkt aan enkele verbeterpunten, zoals een grotere transparantie
van het aanbod dat Nederlands reeds biedt.• Grote projectenHet Innovatieplatform zet zich in voor de versnelling van beeldbepalende
projecten. Zo is het IP betrokken bij de modernisering van de Afsluitdijk,
een estuarium voor de Zeeuwse kust, de Zandmotor voor de kust van het Westland
en een verkenning van de mogelijkheden voor grootschalige Energieprojecten
op zee.• Nederland als internationaal testbed voor vernieuwingHet Innovatieplatform heeft de afgelopen periode in beeld gebracht wat
er in Nederland speelt op het gebied van testomgevingen. Diverse initiatieven
zijn in Nederland de laatste jaren van start gegaan. Op eigen initiatief bundelen
deze initiatieven (zoals bijvoorbeeld door enkele living labs gebeurt) m.n.
op bepaalde thema’s hun kennis en netwerk. Ook wordt door een aantal
van hen gebruik gemaakt van subsidie-instrumenten van het Rijk.• GroeiversnellerIn januari is het programma «groeiversneller» van start gegaan,
waarin min. 100 MKB’ers gedurende vijf jaar worden ondersteund in hun
groei van enkele miljoenen naar minimaal € 20 miljoen per jaar.
In januari jongstleden is het programma gestart met een 42-tal ondernemers.
Verwacht wordt in september een tweede lichting ondernemers in het programma
op te nemen. Ook wordt door het IP verkend of verder in dit jaar nog meer
kleinere ondernemers gefaciliteerd kunnen worden in hun groei.• Slimmer werkenVoor de concurrentiekracht van Nederland is het van belang de productiviteitsgroei
in stand te kunnen houden. Slimmer werken (innovatie in de wijzen waarop organisaties
werken) kan hieraan bijdragen. Het IP wil graag in gezamenlijkheid van de
diverse betrokkenen de komende jaren duizenden ondernemingen (m.n. ook het
MKB) aanzetten tot een verhoging van hun productiviteit. • Kennisinvesteringsagenda (KIA)In 2006 is de Kennisinvesteringsagenda door het eerste Innovatieplatform
gepresenteerd, die aangeeft wat nodig is om Nederland in 2016 tot de top-5
van Europese kenniseconomieën te laten behoren. In 2008 is de eerste «KIA-foto»
gemaakt en hier is in februari 2009 met de tweede KIA-foto navolging aan gegeven.
Deze foto’s geven de actuele stand van zaken weer en worden breed gedragen
(ondertekening door 20 respectievelijk 26 partijen in 2008 en 2009). De KIA-foto
2009 liet zien dat Nederland in de versnelling moet om de doelstelling van
2016 te kunnen behalen. Ook het Kabinet zet stevig in op kennis en innovatie,
o.a. via de uitvoering van het beleidsprogramma en de maatregelen zoals aangekondigd
in het aanvullend beleidsakkoord.• Versterken sleutelgebiedenHet eerste Innovatieplatform heeft zes sleutelgebieden benoemd waarin
Nederland zich sterk profileert. De sleutelgebieden vormen sindsdien de basis
van het programmatische innovatiebeleid van EZ; een negental publiek-private
innovatieprogramma’s binnen voornamelijk de sleutelgebieden zijn sinds
2006 van start gegaan. Deze sleutelgebieden zijn onlangs geëvalueerd,
waarin wordt bevestigd dat de sleutelgebiedenaanpak een verstandige is. Het
kabinet hecht waarde aan continuïteit en zal daarom de aanpak en inzet
voortzetten.27Wat is de reden van het grote verschil tussen de 203
uitgevoerde quickscans en de 10 gehonoreerde aanvragen voor het Innovatiekrediet?Heeft
dit te maken met de kwaliteit van de aanvragen of met het beschikbare budget?De quickscan is een laagdrempelige manier om bedrijven snel inzicht te
geven of hun plannen passen binnen de doelstellingen en criteria van het Innovatiekrediet
en om de ondernemer een inschatting te geven van de slaagkans. Vaak blijkt
dat de plannen niet passen of dat de slaagkans gering is. Daarnaast wordt
een quickscan vaak ter oriëntatie ingediend als de plannen nog in een
pril stadium zijn en de onderneming nog een behoorlijke tijd en inspanning
nodig heeft om zijn plannen uit te werken voordat hij naar financiers kan
gaan. Het verschil tussen het aantal quickscans en het aantal (gehonoreerde)
aanvragen komt dus voort uit het feit dat slechts een beperkt deel van de
quickscans past binnen de regeling en er vaak nog enige maanden nodig zijn
om tot een aanvraag te komen nadat men een quickscan heeft ingediend. Het
beschikbare budget speelt hier geen rol.28Hoeveel van de garanties op basis van de BBMKB zijn
er verstrekt aan nieuwe aanvragers en hoeveel aan uitbreidingen van bestaande
aanvragen?De cijfers 2008 zijn als volgt:• ongeveer 90% van de meldingen betrof nieuwe aanvragers;• de overige 10% betrof nieuwe meldingen voor bedrijven die
al eerder een krediet met BBMKB kregen.Bij deze laatste categorie kan het geheel nieuwe kredieten betreffen,
maar ook uitbreiding van bestaande. Volgens uitvoerder SenterNovem is het
beeld 2008, hoewel een momentopname, representatief voor de BBMKB door de
jaren heen.29Blijft de regering zoeken naar 58 bedrijven die in
het kader van de Groeiversneller binnen 5 jaar naar een omzet van € 20
miljoen geholpen gaan worden? Op weke termijn zullen alle 100 bedrijven gevonden
zijn? Ja, de doelstelling is om 100 ondernemers te laten deelnemen aan het Programma
Groeiversneller. De belangstelling voor het programma is groot, echter, er
worden kwalitatief hoge eisen gesteld bij de selectie. Dit betekent dat niet
iedere ondernemer die zich aanmeldt, deel kan nemen aan het programma. De
instroom van deelnemers aan het Programma Groeiversneller gebeurt in principe
in twee groepen van maximaal 25 bedrijven per halfjaar (= 50). Voor 2009 is
gebleken dat niet 50 maar 42 ondernemers zich uiteindelijk hebben gekwalificeerd.
Voor 2009 en 2010 zijn er nieuwe selectierondes voorzien. Op deze manier kunnen
zo’n 150 bedrijven instromen in het programma Groeiversneller.30Hoe ziet het schema met betrekking tot de reductie
van administratieve lasten met 25,5% voor 2011 eruit? Door welke concrete
wetgeving zal deze lastenreductie tot stand komen?Het schema van de rijksbrede (cumulatieve) reductie administratieve lasten
(AL) ziet er als volgt uit: 20092010201112.1%18.3%25.4%Alle reducties zijn belegd met wijzigingen in concrete wetgeving. Een
paar van de belangrijkste AL-maatregelen in voorbereiding zijn:• minder vergunningen door een nieuwe aanpassing van het Activiteitenbesluit;
eén omgevingsvergunning in plaats van 25 verschillende vergunningsontheffings-,
en andere toestemmingsstelsels vanaf 2010;• geen verklaring van geen bezwaar meer nodig bij oprichting van
een NV of BV vanaf 2010;• de Europese aanbestedingsprocedure wordt eenvoudiger gemaakt met
een eigen verklaring. Pas als een ondernemer een opdracht krijgt, moeten bewijsstukken
worden overlegd;• met de nieuwe Waterwet worden zes oude vergunningenstelsels gebundeld
in één watervergunning. Daarbij zijn voor een deel van de oude
vergunningen algemene regels ingevoerd en worden alle omgevings- en watervergunningen
onder één loket geplaatst;• technische en administratieve aspecten van de APK-regelgeving worden
vereenvoudigd. Zo zullen nieuw te introduceren datumafhankelijke APK-keuringseisen
op een jaargrens vallen en worden de keuringseisen voor CO-uitstoot en verlichting
vereenvoudigd.De overige vereenvoudigingsvoorstellen uit de departementale reductieprogramma’s
zijn (voorzien van omschrijving, deadline en te besparen bedrag) opgenomen
in bijlage 1 van de voortgangsrapportage die 12 mei aan de Tweede Kamer
is verzonden (Kamerstukken 29 515, nr. 287).31Hoe verhoudt de uiterst positieve beoordeling van de
website antwoordvoorbedrijven.nl zich tot het artikel in Forum, waarin staat
dat slechts 3% van de ondernemers bekend is met deze website. Vindt
de regering niet dat dit percentage veel hoger zou moeten zijn?De website Antwoordvoorbedrijven.nl is pas vorig jaar van start gegaan
en het kost enige tijd om goed bekend te worden bij de doelgroep. Daarom wordt
sinds het najaar door het ministerie van EZ in verschillende publiciteitscampagnes
gewezen op Antwoordvoorbedrijven.nl als ondernemersportal. Hierdoor is het
bezoek aan de website sterk gestegen van circa 80 000 bezoeken per maand
in september 2008 naar inmiddels circa 140 000 bezoeken
per maand dit voorjaar. Onderzoek naar de bekendheid van de website geeft
aan dat de geholpen bekendheid van de website ook is gestegen, namelijk van
4% (september 2008) naar 9% (april 2009).32Waarom is er in 2008 nog een nationaal actieplan structuurfondsprogramma’s
2000–2006 aan de Europese Commissie aangeboden?Zoals is beschreven in mijn brief van 8 april 2008 (Kamerstukken
27 813, nr. 29), bestond het Nationaal Actieplan uit twee delen:
een verbetering van het controle en beheerssysteem van de structuurfondsprogramma’s
en een hercontrole van een aantal in de programmaperiode 2000–2006 uitgevoerde
projecten. Het eerste gedeelte is eind 2006 aan de Europese Commissie aangeboden
en in februari 2007 aan u verzonden (Kamerstukken 27 813, nr. 25).
In 2008 is vervolgens over het tweede gedeelte van het Nationaal Actieplan
gerapporteerd.33Hebben de provincies inmiddels de benodigde € 400
miljoen voor herstructurering van de bedrijventerreinen toegezegd? Als de
herstructurering van oude terreinen zo veel sneller verloopt dan de aanleg
van nieuwe terreinen, waarom ligt dan toch het zwaartepunt van de beleidsinzet
bij nieuwe terreinen? Waarom wordt enerzijds zo nadrukkelijk ingezet op herstructurering
van bestaande bedrijventerreinen, maar wordt in de prestatie-indicator juist
vooral ingezet op nieuwe bedrijventerreinen.De provincies hebben de benodigde € 400 mln voor herstructurering
nog niet als zodanig toegezegd. Provincies geven inzicht in de voor herstructurering
beschikbare middelen in de Provinciale Herstructureringsprogramma’s,
welke in april 2010 gereed zullen zijn. Provincies zijn momenteel bezig met
het opstellen van de programma’s en zoals ook in onze kabinetsreactie
op het advies van de Taksforce (Her)ontwikkeling Bedrijventerreinen (THB)
is aangegeven, vormen deze programma’s een harde voorwaarde voor het
ontvangen van rijksgelden.Het zwaartepunt van de beleidsinzet ligt niet bij nieuwe terreinen. Het
kabinet heeft zich met zijn reactie op het advies THB ingezet voor een zorgvuldige
en efficiënte behoefteraming, planning en realisatie van nieuwe bedrijventerreinen én
een flinke versnelling van de herstructurering van verouderde bedrijventerreinen.
Het aanbod van bedrijventerreinen bestaat uit nieuwe én geherstructureerde
terreinen. Met de prestatie-indicator wordt dus niet vooral ingezet op nieuwe
bedrijventerreinen maar op een op de vraag afgestemd aanbod van ruimte voor
kwalitatief goed ingepaste bedrijfslocaties, bestaand én nieuw.34Is de bepaling dat 0900-nummers een maximumtarief moeten
melden effectief, nu blijkt dat veel nummers, zoals dat van de NS, een onrealistisch
hoog maximumtarief kennen dat niet leidt tot een daling van de kosten van
consumenten voor het bellen van die nummers? Hoe kan de wet gewijzigd worden
om alsnog een effectieve bepaling op te stellen?Het maximumbedrag per gesprek voor 0900 nummers met een tarief boven de
15 cent per minuut is sinds 1 oktober jl. verplicht. Zoals aangegeven
in de brief van de staatssecretaris van 10 april 2008 (Kamerstukken 30 537,
nr. 22), kende de markt voor de invoering hiervan twee tariferingsmodellen,
waar de verrekenings- en factureringssystemen op waren ingericht: een tarief
per minuut of een tarief per gesprek. Een minuuttarief met een maximumbedrag
voor het gesprek is een nieuw tariferingsmodel en vergt onder
meer de nodige aanpassingen in de systemen voor verrekening tussen de partijen
in de keten.Als eerste stap in de implementatie is daarom door de markt gewerkt met
een maximumbedrag gebaseerd op een gespreksduur van 50 minuten, wat zich bij
hogere minuuttarieven vertaalt in relatief hoge maximumbedragen. Inmiddels
worden ook maximumbedragen gehanteerd die zijn gebaseerd op een gespreksduur
van 10 en 20 minuten. OV-reisinformatie (9292)1
is een voorbeeld van deze ontwikkeling: het maximumbedrag voor gesprekken
naar dit nummer is inmiddels al meer dan gehalveerd. Kritische consumenten
zullen nummerexploitanten blijven prikkelen om scherpe(re) maximumbedragen
te hanteren; anders zal de beller snel ophangen en/of een alternatief gaan
zoeken.Verder geven de telefonieaanbieders aan dat voor diverse helpdesks, naar
aanleiding van de invoering van het maximumbedrag per gesprek, het tarief
is verlaagd naar minder dan 15 cent per minuut. Hierdoor geldt het maximumbedrag
niet meer. Ook langs deze weg leidt de maatregel tot een daling van de kosten
per minuut voor het bellen naar 0900-nummers.EZ blijft de ontwikkelingen in de sector en in het bijzonder de wachttijden
en de gesprekskosten nauwlettend monitoren, onder andere met een herhaling
van het marktonderzoek, dat in september 2007 voor het eerst is uitgevoerd.
De nieuwe resultaten zijn begin 2010 beschikbaar.35Is de regering op de hoogte van het feit dat sommige
0900-aanbieders voor het keuzemenu reclame maken voor hun bedrijf op kosten
van de beller? Wat kan de regering hier tegen doen?De 0900-nummers omvatten een breed scala aan commerciële aanbieders
en diensten en deze kunnen inderdaad ook reclameboodschappen als onderdeel
omvatten. Als dit bij de consument tot irritatie leidt, zal deze geneigd zijn
op te hangen en/of een alternatief te gaan zoeken. Dit is een prikkel voor
nummerexploitanten om er in principe terughoudend mee te zijn, net als met
(lange) wachttijden in algemene zin. Het maximumbedrag per gesprek stimuleert
hier ook nog eens toe: een eventuele reclameboodschap laat, net als wachttijd
in algemene zin, minder ruimte om de beller van dienst te zijn binnen het
maximumbedrag. Het hanteren van een reclameboodschap kan overigens ook bijdragen
aan het beperken van de hoogte van het tarief voor het nummer, wat gunstig
is voor de beller. Bij ConsuWijzer zijn geen specifieke klachten bekend over
reclameboodschappen voorafgaand aan het keuzemenu.36Is de regering op de hoogte van het feit dat bellen
tegen «lokale kosten» naar een 0900-nummer duurder is dan bellen
naar de buurman? Hoe is de regering van plan de kosten van 0900-nummers tegen
lokaal tarief te gaan reguleren?Het zogeheten «lokale tarief» kan per telefonie-aanbieder,
per tijdstip (piek- en daltarief), per soort abonnement en per nummercategorie
licht variëren. Met de nieuwe wetgeving rond betaalde informatienummers
ter bescherming van de consument die vorig jaar van kracht is geworden, is
de tarieftransparantie voor 090x nummers aangescherpt. In de wet is geregeld
dat voorafgaand aan een oproep naar een 090x nummer het tarief per minuut
(of per oproep) dat in rekening wordt gebracht kosteloos en ondubbelzinnig
moet worden vermeld. Het vermelde tarief mag niet afwijken van het daadwerkelijk
in rekening gebrachte tarief. Als er voorafgaand aan de oproep naar een 090x
nummer «lokaal tarief» wordt vermeld, dan dient hierbij
verwezen te worden naar bijvoorbeeld de website van de telefonie-aanbieder
waar de exacte hoogte van dit specifieke tarief duidelijk terug te vinden
moet zijn. OPTA heeft de bevoegdheid om handhavend op te treden indien hiertoe
aanleiding is, zoals binnengekomen klachten bij ConsuWijzer.37Hoeveel unieke hits heeft de Website Consuwijzer gehad
over 2008? Hoe is dit verdeeld over de negen verschillende categorieën
op de website?Het aantal bezoeken aan de website van ConsuWijzer in 2008 bedroeg 1 056 000.
Dit is een stijging van 137% ten opzichte van het aantal bezoeken in
2007 (446 000).Ruim 82% hiervan betreft een eerste, nieuw bezoek, 18% keerde
na een eerder bezoek terug. Tot nu toe zijn in 2009 750 000 webbezoeken
geregistreerd.Op ConsuWijzer is ervoor gekozen de consument via 9 categorieën informatie
te verschaffen over de belangrijkste consumentenvragen. Daarnaast kan de consument
op andere manieren op ConsuWijzer informatie vinden, bijvoorbeeld via subpagina’s
over uitgelichte thema’s, voorbeeldbrieven, de Energiewijzer en dergelijke.De verdeling over de negen categorieën was als volgt: CategoriebezoekenElektronica en huishoudelijke apparatuur200 000Energie200 000 Internet, telefonie, kabel en post200 000 Huis en tuin80 000 Vervoer40 000Vakantie en vrijetijdsbesteding40 000 Kleding en textiel25 000 Geld en verzekeringen20 000 Zorg en welzijn10 00038Zijn door de website ConsuWijzer andere informatieloketten
overbodig geworden? Zo ja, zijn deze ook opgeheven? Zo nee, wat zijn de kosten
die het extra loket via ConsuWijzer met zich meebrengen en hoe verhouden zich
die tot de geschatte extra baten?Uit onderzoek in het kader van het «Strategisch Actieprogramma –
Een versterkte consumentaliteit», (Kamerstukken II 2003–2004,
27 879, nr. 9 en bijlage) dat door de toenmalige Staatssecretaris
van Economische Zaken op 21 juni 2004 is aangeboden aan uw Kamer, kwam
onder meer naar voren dat consumenten niet goed op de hoogte zijn van hun
rechten en plichten met betrekking tot de regels van het consumentenrecht.
Kennis over rechten en plichten draagt bij aan een versteviging van de positie
van consumenten ten opzichte van professionele (weder)verkopers. Deze bevinding
was directe aanleiding voor de oprichting van ConsuWijzer. Het doel van ConsuWijzer
is consumenten telefonisch, via email en via de website laagdrempelig informatie
te verschaffen over hun rechten en plichten en over mogelijkheden van geschiloplossing.
Ook verwijst ConsuWijzer waar nodig door naar andere bestaande loketten.ConsuWijzer is het gezamenlijke informatieloket van drie toezichthouders,
te weten de Consumentenautoriteit, de NMa en de OPTA. Bij de start van ConsuWijzer
zijn de consumentenloketten van laatste twee opgegaan in ConsuWijzer met als
doel de consumenten via één loket beter en professioneler te
informeren over hun rechten en plichten. Hetzelfde gold voor de
website www.staiksterk.nl; ook deze voormalige website van het Ministerie
van Economische Zaken is in ConsuWijzer opgegaan.Ten opzichte van de drie genoemde toezichthouders vervult ConsuWijzer
overigens een dubbele rol. Dit informatieloket is niet alleen een loket met
informatie voor consumenten, ook vormen de vragen, klachten en meldingen die
bij ConsuWijzer binnenkomen een belangrijke signaalfunctie over mogelijke
misstanden in de markt.Dat er bij consumenten inderdaad een behoefte is aan toegankelijke informatie
over rechten en plichten blijkt uit het sterk stijgende gebruik van ConsuWijzer.
In 2007 heeft ConsuWijzer 446 000 webbezoeken gehad, terwijl in 2008
dit aantal is gestegen naar 1 056 000, een stijging van 137%.Het aantal contactmomenten (telefoon, email en post) is de afgelopen 2
jaar met 26% gestegen van 74 300 naar 94 054 in 2008.Om de informatie op ConsuWijzer beter toegankelijk te maken voor laaggeletterden,
is er in 2008 een «browse aloud» functie aangebracht. Hierbij
kunnen consumenten een tekst tegelijkertijd horen en lezen.39Kan de regering nader ingaan op de betekenis van de
windteams?Windteams bieden ondersteuning bij windenergieprojecten in Nederland.
Alle partijen die betrokken zijn bij een initiatief of een project op gebied
van windenergie, kunnen voor ondersteuning aankloppen bij het Duurzame Energie
Centrum (DEC) van SenterNovem.Een windteam ondersteunt bij het versnellen van de ontwikkeling van het
windenergieproject. Het kan hierbij gaan om het soepeler laten verlopen van
bestuurlijke processen tot het vinden van oplossingen voor meer inhoudelijke
problemen, bijvoorbeeld waar het gaat om geluid of natuureffecten.Voor inbreng van ervaring en specifieke kennis werkt een windteam actief
samen met andere relevante partijen, zoals: de VNG themateams, de provinciale
BLOW-coördinatoren, ODE, NWEA, de VROM-regio-accounts en specialistische
adviseurs.Windteams zijn pas sinds enkele maanden actief. Een voorbeeld resultaat
is het project Wieringermeer waarbij het windteam een belangrijke rol heeft
gespeeld in het samenvoegen van diverse initiatieven tot één
visie.40Hoe verhouden de Subsidieregeling Duurzame Warmte en
de SDE zich tot elkaar? Betekent de doelstelling van 1,4 miljoen huishoudens
dat in 2012 20% van de huishoudens aangesloten zou moeten zijn op warmte?De Subsidieregeling Duurzame Warmte richt zich op verduurzaming van de
warmtevoorziening van bestaande woningen. De SDE richt zich op productie van
duurzame elektriciteit en duurzaam gas. Deze twee regelingen zijn dus complementair.
Ze richten zich op andere doelgroepen en andere technieken en producten. Beide
dragen bij aan de groei van de duurzame energie.In het werkprogramma warmte op stoom staat vermeld:«Met het hier voorliggende Werkprogramma besparen we vanaf 2012
ongeveer 40 PJ per jaar aan fossiele energie voor warmte en koude. Dat is
gelijk aan het jaarlijks elektriciteitsgebruik van ongeveer 1,4 miljoen huishoudens.»
(15 december 2008 aangeboden, Kamernummer 31 209-67) De verwijzing naar het aantal huishoudens is bedoeld ter illustratie van
het effect van het Werkprogramma en zijn geen maat voor het aantal huishoudens
dat op warmte aangesloten zou moeten worden. De maatregelen zijn trouwens
breder dan alleen warmtenetten voor huishoudens. Er wordt ook een fors effect
verwacht van bv zonnewarmte, geothermie en industriële stoomnetwerken.41Waarom wordt, gelet op de riante schommelingen in de
berekende kosten van met SDE geproduceerde Megawatts (MW’s), de toegekende
SDE-subsidies niet ook in euro’s berekend, in plaats van alleen in MW?De SDE subsidie kent een in euro’s gesteld budgetplafond per opengestelde
categorie. Dit budgetplafond is de maximale hoeveelheid subsidie in euro’s
die verstrekt kan worden per categorie gedurende de gehele looptijd. Per project
wordt een beschikking toegekend met ook daarin de maximale hoeveelheid subsidie
in euro’s die een project gedurende de looptijd aan SDE kan ontvangen.
De werkelijke hoeveelheid uit te keren subsidie gedurende de looptijd is afhankelijk
van de ontwikkeling van de energieprijs.Naast de budgetten voor de SDE wordt ook altijd de daarmee te committeren
Megawatts aangegeven om inzichtelijk te maken voor hoeveel opgesteld vermogen
aan duurzame energie er budget beschikbaar is.42Hoeveel bedraagt de besparing aan fossiele energie
in 2012 uitgedrukt in MW en euro’s?In 2012 kan een duurzame elektriciteitsproductie van circa 16,8 TWh worden
behaald. Dat komt ruwweg overeen met een duurzaam elektriciteitsvermogen van
circa 3700 MW.Besparing in fossiele energie wordt doorgaans uitgedrukt als vermeden
primair energieverbruik in PJ. Deze besparing bedraagt circa 134 PJ, ongeveer
4% van de totale primaire vraag van energie. Omdat prijzen voor fossiele
energiedragers sterk kunnen fluctueren moet worden volstaan met een ruwe indicatie
van de besparing in euro. Deze zou tussen € 500 mln en € 1
mld kunnen bedragen.43Zal het structurele overleg met de publieke aandeelhouders
ook doorgaan na privatisering van de energiebedrijven?JaIk heb met de aandeelhouders afgesproken in structureel overleg te blijven,
zoals ik uw Kamer ook schreef in reactie op het rapport van de Commissie publiek
aandeelhouderschap energiebedrijven (Kamerstukken 2008–2009, 31 700
XIII, nr. 8).44Waarom wordt de Nota frequentiebeleid uit 2005 nu pas,
vier jaar later, geïmplementeerd in de Telecommunicatiewet?Na het vaststellen van de Nota Frequentiebeleid eind 2005 is direct begonnen
met de implementatie. Zo is, ter uitvoering van de Nota Frequentiebeleid,
bij diverse daarop volgende aanpassingen van het Frequentieplan de bestemming
van frequentieruimte verruimd (zie onder meer Stcrt. 2006, nr. 201 en Stcrt.
2007, 247). Ook is in een aantal gevallen de lagere regelgeving aangepast.
Zo zijn, bijvoorbeeld, in de Regeling gebruik zonder vergunning
(Stcrt. 2006, nr. 226), twee nieuwe categorieën van gebruik geïntroduceerd
die zijn vrijgesteld van het vereiste van een vergunning. Voor deel van de
implementatie van de Nota frequentiebeleid is echter aanpassing van de Telecommunicatiewet
nodig. Het daartoe strekkende wetsvoorstel is op 9 april 2008 bij de
Kamer ingediend. Ook met dit onderdeel is vrijwel direct na de afronding van
de Nota Frequentiebeleid gestart. Met de voorbereiding van formele wetgeving
(consultatie, advisering Raad van State etc.) is de nodige tijd gemoeid. Dat
geldt zeer zeker ook in dit geval. Het gaat immers om een relatief omvangrijke
wijziging.45Waarom is er op begrotingsartikel 3, een concurrerend
ondernemingsklimaat, een onderuitputting van ruim € 1 miljard?Dit betreft met name de borgstellingsregeling Scheepsnieuwbouw die in
2008 niet door de banken is gebruikt omdat het overleg met de banken over
de voorwaarden rond uitbetaling van eventuele schades nog niet is afgerond.
Als gevolg hiervan zijn ook geen premies binnengekomen in 2008. Het voorstel
om de garantieverplichting van € 1 miljard af te boeken is bij 2e
suppletore begroting 2008 aan uw Kamer voorgelegd.46Wanneer is het wetsvoorstel waarmee strafrechtelijke
sancties in het mededingingsrecht worden geïntroduceerd afgerond?Wat
is de rol van de minister van Justitie? Hoe voorkomt de regering dat de nieuwe
sancties ten koste gaan van de effectiviteit van beleid, omdat het OM, dat
een grotere rol krijgt, anders dan de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa)
geen prioriteit heeft voor kartels en misbruik van machtspositie?Het wetsvoorstel waarmee de mogelijkheid wordt geopend om overtredingen
van de Mededingingswet strafrechtelijke te sanctioneren, in aanvulling op
de huidige bestuursrechtelijke handhaving door de NMa, zal deze zomer gereed
zijn voor consultatie.Gezien de verantwoordelijkheid van de minister van Justitie voor het strafrechtelijke
beleid en het functioneren van het Openbaar Ministerie (OM), wordt dit wetsvoorstel
in gezamenlijkheid tussen het ministerie van Economische Zaken en Justitie
opgesteld. Een zo effectief mogelijke handhaving van de Mededingingswet staat
daarbij voorop. De introductie van de extra afschrikwekkende werking die van
strafrechtelijke sancties uitgaat zal de effectiviteit van de huidige bestuursrechtelijke
handhaving kunnen versterken. Een zorgvuldige en gedegen uitwerking van het
wetsvoorstel, alsook duidelijke regels met betrekking tot goede afstemming
en samenwerking tussen NMa en het OM, zijn derhalve van groot belang. Prioritering
zal daar uiteraard een onderdeel van zijn. Om een effectieve handhaving in
beide rechtsgebieden te waarborgen, zullen – in aanvulling op de wettelijke
bepalingen – afspraken tussen de NMa en het OM vastgelegd worden in
richtlijnen, zoals ook het geval is bij bijvoorbeeld de handhaving van de
belastingwetgeving.47Hoe komt het dat de boete-inkomsten van de NMa weer
zijn afgenomen? Streeft de NMa wel naar het opleggen van zo hoog mogelijke
boetes? Hoe komt het dat de Energiekamer meer zaken voor de rechter verliest
dan de overige onderdelen van de NMa?De boete-ontvangsten van de NMa in 2008 bedragen € 28,6 mln.
Dit is een toename ten opzichte van 2007 (€ 22,6 mln). De NMa heeft
in 2008 een hoger bedrag aan boetes opgelegd (€ 13,2 mln) dan in
2007 (€ 9,8 mln). De daadwerkelijke hoogte en het moment
van betaling van oorspronkelijk opgelegde boetes zijn onzeker aangezien tegen
elk boetebesluit bezwaar en (hoger) beroep kunnen worden aangetekend. In bezwaar
en (hoger) beroep kan de boete voor (een deel van) de betrokken ondernemingen
worden verlaagd. Bovendien heeft het aantekenen van bezwaar of (hoger) beroep,
opschorting van de betaling van de opgelegde boete tot gevolg zolang de bezwaar-
of (hoger) beroepsprocedure loopt. Het moment van ontvangst van de boete is
ook afhankelijk van de financiële positie van een onderneming. Er kunnen
bijvoorbeeld betalingsregelingen worden toegepast indien het direct opeisen
van de boete (inclusief eventuele wettelijke rente) tot onoverkomelijke problemen
zou leiden in de bedrijfsvoering (faillissementen) van de beboete onderneming.
De ontvangst van boetes kan soms wel 7 tot 8 jaar duren.Tabel 1 op pagina 13 van het jaarverslag van de NMa over 2008 (Kamerstuk
2008–2009, 31 700 XIII, nr. 55) geeft een totaalbeeld, maar
is niet gericht op een onderlinge vergelijking. Het vergelijken van de absolute
aantallen van «gewonnen en verloren» mededingingszaken en zaken
van de Energiekamer doet geen recht aan de verschillende aard en achtergrond
van beide typen zaken en hoe de rechter daarover oordeelt.Het merendeel van de uitspraken in mededingingszaken in 2008 had betrekking
op de beroepen die voortkomen uit de «schoon-schip-operatie» in
de bouwwereld. Een groot deel van deze beroepszaken heeft de NMa bij de rechtbank
Rotterdam gewonnen, maar tegen een aantal van deze uitspraken loopt nog een
hoger beroep. Deze bouwzaken, die voortvloeien uit een landelijke, structurele
overtreding van artikel 6 van de Mededingingswet door een groot aantal ondernemingen,
zijn onderling goed vergelijkbaar maar laten zich niet vergelijken met beroepzaken
in energiezaken waarin in 2008 door het College van Beroep voor het bedrijfsleven
uitspraak is gedaan. Het gaat bij de uitspraken in energiezaken om zaken die
zeer verschillend van inhoud zijn, zoals de belangrijke beoordeling van methodebesluiten,
tariefbesluiten en de uitleg van de verschillende Codes, maar ook relatief
kleine geschilbeslechtingszaken. Gelet op de verschillende achtergrond van
deze zaken zeggen absolute aantallen weinig over hoe de rechter oordeelt over
de besluiten van de Energiekamer.Als wel gekeken wordt naar de aard van de zaken, is duidelijk dat de belangrijke
reguleringszaken, zoals het methodebesluit derde reguleringsperiode elektriciteit
en het besluit q-factor derde reguleringsperiode de goedkeuring van de rechter
kunnen wegdragen. In vergelijking tot eerdere jaren is er in dat opzicht een
positieve ontwikkeling in de beoordeling van de energiezaken door de rechter
waarneembaar.48Wat is de stand van zaken met betrekking tot het onderzoek
naar de versnelling van investeringen op het gebied van innovatie, duurzaamheid
en ondernemerschap? Is dit inmiddels niet te laat en wordt niet het risico
gelopen dat de investeringen uiteindelijk gedaan worden op het moment dat
de recessie alweer afgelopen is?Deze inventarisatie heeft inmiddels plaatsgevonden. Wenselijke maatregelen
hebben een plaats gekregen in de inventarisatie van de werkgroep Gerritse.
Hieruit voortvloeiend zijn er in het aanvullende beleidsakkoord verschillende
maatregelen genomen op het gebied van innovatie, duurzaamheid en ondernemerschap.
Het gaat om snelle uitvoering van FES-projecten, duurzaam ondernemen, versnelling
WBSO, versterking kennisinfrastructuur, tijdelijke inzet kenniswerkers en
de elektrische auto. 49Waarom is de indicator «relatieve structurele
groei» afgeschaft? Immers, er was toch altijd al sprake van de afhankelijkheid
van externe factoren? Waarom werd tot nu toe wel deze indicator gebruikt?Hoewel de structurele groei een belangrijke graadmeter is voor de lange
termijn, kan deze onvoldoende worden gerelateerd aan het gevoerde beleid.
De structurele groei is immers van meer factoren afhankelijk. In het verleden
is deze graadmeter gebruikt om tegemoet te komen aan de wens van het gebruik
van een indicator voor de beoogde versterking van het duurzaam economisch
groeivermogen. Om concretere informatie over de resultaten van het gevoerde
beleid te kunnen verstrekken, is er voor gekozen om binnen de EZ begroting
indicatoren te hanteren die specifieke beleidsvoornemens betreffen. Dit past
in het streven van het Kabinet is om bij de verantwoording van het beleid
meer de delivery systematiek te gebruiken.50Waarom versnelt de EU haar beslissingen vanwege de
economische neergang? Dit heeft toch geen zin aangezien het hier gaat om structuurversterkende
maatregelen, en niet om maatregelen die invloed hebben op de conjuncturele
neergang?Zowel de EU als haar lidstaten trachten als reactie op de economische
crisis bestaande fondsen voor in de toekomst geplande investeringen naar voren
te halen en eventueel nieuwe fondsen voor investeringen beschikbaar te maken.Op EU niveau wordt bijvoorbeeld een deel van de middelen voor de structuurfondsen
in 2009 uitbetaald, in plaats van in 2010. Daarnaast is er sprake van een
investeringspakket van € 5 miljard voor nieuwe projecten op het
terrein van energie en breedband.Deze acties helpen in tijden van economische crisis doordat ze economische
activiteit stimuleren en zo bijdragen aan het dempen van negatieve effecten
op de vraag en op werkgelegenheid.Tegelijkertijd wordt er met deze maatregelen geïnvesteerd in de toekomst.
Dit is des te belangrijker in tijden van conjuncturele neergang door de druk
die ontstaat op investeringen in bijvoorbeeld duurzaamheid en innovatie. Zo
voorkom je dat belangrijke investeringen voor lange-termijn doelen op de lange
baan worden geschoven wat kan leiden tot een langdurige aantasting van het
groene en groeivermogen van de economie.51Waarom zijn de inkomsten van de NMa en de Energiekamer € 22
miljoen lager dan geraamd? Is het juist dat bezwaar en beroep bijna altijd
wordt ingesteld? Waarom is dit dan kennelijk niet ingecalculeerd?De ontvangsten van de NMa zijn lager dan oorspronkelijk geraamd als gevolg
van (bezwaar) en hoger beroep. Dit is in het najaar 2008 reeds voorzien en
ingecalculeerd door middel van een neerwaartse bijstelling van de ontvangstenraming
van € 20 mln bij tweede suppletore begroting 2008. De belangrijkste
verlagingen van 2008 hebben betrekking op een onderneming in de sector mobiele
operators (boete bij herzien besluit van € 10 mln naar nihil naar
aanleiding van uitspraak CBb), ondernemingen in de betonmortelsector (boete
van € 6 mln naar nihil bij Besluit op Bezwaar door NMa), een onderneming
in de fokstierensector (boete bij herzien besluit NMa verlaagd van € 2,6
mln naar € 1,3 mln n.a.v. uitspraak Rechtbank Rotterdam) en een
individuele bouwonderneming (boete verlaagd van € 1,6
mln naar € 0,7 mln naar aanleiding van Besluit op Bezwaar door NMa).
Het restant van € 1,8 mln bestaat uit meerdere besluiten die zijn
opgenomen als een verzamelpost.De vastgestelde ontvangstenraming 2008 is gebaseerd op de daadwerkelijk
door de NMa in het verleden opgelegde (maar nog niet ontvangen) boetes. Tegen
elk boetebesluit kan bezwaar, beroep en hoger beroep worden aangetekend. Behalve
bij de toepassing van de versnelde procedure in een aanzienlijk aantal bouwzaken,
wordt in vrijwel alle gevallen gebruik van de mogelijkheid tegen een boetebesluit
bezwaar, beroep en hoger beroep aan te tekenen. In bezwaar en (hoger) beroep
kan de boete voor (een deel van) de betrokken ondernemingen worden verlaagd.
Bovendien heeft het aantekenen van bezwaar of (hoger) beroep, opschorting
van de betaling van de opgelegde boete tot gevolg zolang de bezwaar- of (hoger)
beroepsprocedure loopt. Indien bezwaar, beroep en eventueel hoger beroep leidt
tot verlaging of opschorting van betaling van de oorspronkelijk opgelegde
boetes dan wordt de ontvangstenraming in de EZ-begroting hierop geactualiseerd.
Zoals hierboven aangegeven, is dit bij tweede suppletore begroting 2008 gebeurd.Tevens zijn de oorspronkelijk geraamde ontvangsten Energiekamer (voorheen
DTe) bij tweede suppletore begroting 2008 verlaagd met € 2 mln,
gebaseerd op dat moment verwachte ontvangsten uit hoofde van de ministeriële
Regeling kostenverhaal 2008.Zie ook antwoord op vraag 53.52Waarop is gebaseerd dat de uitvoeringskosten van de
Wet markt en overheid voor lagere overheden zijn komen te vervallen? Op welk
moment heeft de regering de Kamer hierover bericht?In de memorie van toelichting bij het in februari 2008 bij de Tweede Kamer
ingediende wetsvoorstel (II 2007–2008, 31 354, nr. 3, blz. 26)
en in de Nota naar aanleiding van het verslag (II 2007–2008, 31 354,
nr. 6, blz. 17) wordt verwezen naar het rapport van Atos Consulting
(«Onderzoek uitvoeringskosten gedragsregels Verbod op kruissubsidiëring
en beoordelingsverbod», 2005) en het advies van de Raad voor financiële
verhoudingen (Rfv) van 20 september 2005. Volgens het rapport van Atos
Consulting zijn de uitvoeringslasten in verband met de gedragsregels betreffende
kostendoorberekening en het bevoordelingverbod beperkt tot incidenteel ruim € 5
miljoen en structureel, op jaarbasis, nog geen € 1 miljoen. Ook
de Rfv merkt in zijn advies op dat deze lasten relatief bescheiden zijn. Nu
het wetsvoorstel geen publicatieplicht voor het verrichten economische activiteiten
en geen verplichting tot boekhoudkundige scheiding meer kent, zoals wel het
geval was bij het in 2007 aan de Raad van State voorgelegde wetsvoorstel,
zijn de uitvoeringslasten van het huidige wetsvoorstel tot een verwaarloosbaar
minimum teruggebracht. Daardoor is de financiële compensatie voor gemeenten
en provincies niet meer nodig en valt het daarvoor gereserveerde bedrag van € 5,1
miljoen vrij.53Wordt bij het vaststellen van de geraamde boete-inkomsten
van de NMa rekening gehouden met mogelijke neerwaartse bijstelling na bezwaar
en beroep? Zo ja, waarom is dan alsnog € 20 miljoen minder binnengehaald
dan geraamd?Bij het vaststellen van de ontvangstenraming NMa in de begroting 2008
werd geen rekening gehouden met mogelijke neerwaartse bijstelling als gevolg van bezwaar en (hoger) beroep. De vastgestelde ontvangstenraming
2008 is gebaseerd op de daadwerkelijk door de NMa in het verleden opgelegde,
nog niet ontvangen boetes.De boetes van de NMa variëren van overtredingen van de algemene regels
zoals het kartelverbod tot specifieke regels op het gebied van spoorvervoer
en energie. Zoals bij het antwoord op vraag 51 is aangegeven, kan tegen elk
boetebesluit bezwaar, beroep en hoger beroep worden aangetekend. Het aantekenen
van bezwaar of (hoger) beroep, heeft opschorting van de betaling van de opgelegde
boete tot gevolg zolang de bezwaar- of (hoger) beroepsprocedure loopt. Bij
bezwaar, beroep en hoger beroep tegen boetebesluiten van de NMa wordt getoetst
of de ernst, de duur, de toerekenbaarheid en de overige voor de overtreding
relevante factoren voldoende zijn onderbouwd door de NMa. Bovendien kan bij
bezwaar, beroep, en hoger beroep ook nieuwe informatie beschikbaar komen die
tot een ander oordeel leidt. Daarom wordt voor elk boetebesluit naar de omstandigheden
van het geval gekeken ten tijde van de boete-oplegging èn ten tijde
van de behandeling van het bezwaar, beroep of hoger beroep tegen de opgelegde
boete. Zelfs binnen één boetebesluit kan de boete voor sommige
ondernemingen wel en voor andere ondernemingen niet worden verlaagd.Als gevolg van bovenstaande zijn de daadwerkelijke hoogte van en het moment
van betaling van de boetes niet met zekerheid te voorspellen. Omdat op voorhand
geen algemeen gemiddelde kan worden vastgesteld, wordt hiermee geen rekening
gehouden in de begroting om een schijnzekerheid te voorkomen. Hierdoor kunnen
er verschillen ontstaan tussen de ontvangstenraming in de vastgestelde begroting
gebaseerd op feitelijk opgelegde boetes, en de daadwerkelijke boeteontvangsten
die hieruit voortkomen. Indien bezwaar, beroep en eventueel hoger beroep leidt
tot verlaging of opschorting van betaling van de oorspronkelijk opgelegde
boetes, dan wordt de ontvangstenraming van het lopende jaar hierop bij Najaarsnota
geactualiseerd. In 2008 heeft dit geleid tot een neerwaartse bijstelling van
de ontvangstenraming van € 20 mln bij tweede suppletore begroting.Zie ook antwoord op vraag 51.54Hoe verhoudt de redenering over de wederzijdse erkenning
van nationale voorschriften met betrekking tot goederenhandel zich tot de
redenering van de regering voor maximumharmonisatie van de richtlijn consumentenbescherming?
Waarom wordt in het ene geval gepleit voor maximumharmonisatie en in het andere
geval voor 27 verschillende voorschriften?Het uitgangspunt van de regering is dat zowel consumenten als bedrijven
moeten kunnen profiteren van de interne markt. Het voorstel voor een Richtlijn
consumentenrechten is gebaseerd op volledige harmonisatie. Dit levert voordelen
op voor zowel de consument als de ondernemer, omdat als gevolg van de bestaande
richtlijnen tot gedeeltelijke harmonisatie sprake is van een situatie waarin
de lidstaten de consumentenbescherming op verschillende niveaus kunnen vaststellen.
Voordeel van volledige harmonisatie voor de consument is dat hij ervan uit
kan gaan dat hij bij een aankoop in een andere lidstaat dezelfde bescherming
heeft als bij een aankoop in eigen land. Als de consument weet dat hij overal
dezelfde bescherming geniet zal dit het vertrouwen om grensoverschrijdend
aankopen te doen, ten goede komen. Voor ondernemers levert volledige harmonisatie
schaalvoordelen op. De ondernemer hoeft als hij zijn producten of diensten
in de EU aanbiedt, zijn activiteiten te conformeren aan maar één
set consumentenregels. Daarom ondersteunt de regering in beginsel
het uitgangspunt van volledige harmonisatie van het richtlijnvoorstel. Wel
zal de regering kritisch bekijken of volledige harmonisatie op alle onderdelen
van het voorstel nuttig en noodzakelijk is.Het beginsel van wederzijdse erkenning wordt toegepast in het kader van
de interne markt en is gebaseerd op de jurisprudentie van het Hof van Justitie.
Het beginsel heeft tot doel te voorkomen dat een product of actor uit een
andere lidstaat in de situatie dat (nog) géén sprake is van
harmonisatie van eisen op EU-niveau telkens opnieuw moet voldoen aan alle
eisen van de lidstaat waar het product naar wordt uitgevoerd of waar de actor
zijn economische activiteit wil ontplooien. Door de toepassing van het beginsel
van wederzijdse erkenning moet de importerende lidstaat of de lidstaat waar
de activiteit wordt verricht, toetsen of het product of de actor eigenlijk
al voldoet aan de toepasselijke normen of regels, omdat het product of actor
in zijn lidstaat van herkomst al aan gelijke of gelijkwaardige eisen is onderworpen.
Blijkt dat er inderdaad sprake is van een gelijke of gelijkwaardige norm of
regel waar het product of actor al in zijn lidstaat van herkomst aan voldoet,
dan kan de importerende lidstaat of de lidstaat waar de activiteit wordt verricht
niet langer zijn eisen opleggen of toepassen. Is er geen sprake van een gelijke
of gelijkwaardige norm of regel, dan mag de lidstaat de eigen regels en normen
wel toepassen, mits deze regels non-discriminatoir zijn, gerechtvaardigd zijn
wegens een dwingende reden van algemeen belang en proportioneel. Dit staat
bekend als de «rule-of-reason» en is onlosmakelijk verbonden met
het beginsel van wederzijdse erkenning. Het beginsel van wederzijdse erkenning
geldt bij de rechtstreekse toepassing van de verdragsbepalingen van het EG-verdrag
over vrij verkeer van goederen, diensten, kapitaal etc. en wordt ook vaak
in enigerlei vorm gecodificeerd in richtlijnen en verordeningen die het functioneren
van de interne markt moeten verbeteren. Overigens zij opgemerkt dat ook in
het kader van het vrij verkeer van goederen veelal sprake is van harmonisatie
van de voorschriften op EU-niveau.Het beginsel van wederzijdse erkenning enerzijds en volledige harmonisatie
anderzijds zijn twee instrumenten gericht op de goede werking van de interne
markt, maar zien op verschillende situaties. Derhalve kunnen beide uitgangspunten
niet één op één met elkaar worden vergeleken.55Gaat het bij het opstellen van een nationaal hervormingsprogramma
om een opsomming van al lopend beleid, of is er ook iets wezenlijks nieuws
toegevoegd?Het nationale hervormingsprogramma is een informatiedocument waarmee Nederland
de Europese Commissie informeert over recente beleidsontwikkelingen op het
terrein van de Lissabonstrategie. De nationale programma’s zijn een
belangrijke informatiebron voor de Commissie als input voor haar eigen jaarlijkse
voortgangsrapport dat een beeld schetst van de ontwikkelingen in de Unie en
bij het formuleren van de voorstellen voor de landenspecifieke aanbevelingen.Het rapport omvat een selectie van het meest relevante beleid. Het gaat
uit van de departementale begrotingen zoals die op Prinsjesdag aan de Tweede
Kamer worden aangeboden. Het rapport wordt tezamen met deze stukken op Prinsjesdag
aan de Kamer gestuurd. Net als de begrotingen bevat het dus een terugblik
op lopend beleid en een vooruitblik naar het nieuwste beleid. 56Wat is de inhoud van het protocol bij het verdrag van
Lissabon? Gaat het hierbij om exacte criteria over wanneer staatssteun gegeven
mag worden en wanneer niet?Het protocol over diensten van algemeen belang zoals toegevoegd aan het
verdrag van Lissabon beoogt bij de interpretatie en toepassing van de regels
van de Interne Markt bepaalde algemene belangen te verzekeren. Daarbij gaat
het voor wat betreft diensten van algemeen economisch belang om een drietal
zaken: ten eerste wordt genoemd de essentiële rol en de ruime discretionaire
bevoegdheid van de nationale, regionale en lokale autoriteiten om diensten
van algemeen economisch belang te verrichten, te doen verrichten en te organiseren
op een manier die zoveel mogelijk in overeenstemming is met de behoeften van
de gebruikers. Ten tweede wordt nadruk gelegd op de diversiteit tussen verschillende
diensten van algemeen economisch belang en de verschillen in de behoeften
en voorkeuren van de gebruikers die kunnen voortvloeien uit verschillende
geografische, sociale of culturele omstandigheden. Ten slotte noemt het protocol
een hoog niveau van kwaliteit, veiligheid en betaalbaarheid, gelijke behandeling
en de bevordering van de algemene toegang en van de rechten van de gebruiker.
Voorts wordt benadrukt dat de bepalingen van de Verdragen op generlei wijze
afbreuk doen aan de bevoegdheid van de lidstaten om niet-economische diensten
van algemeen belang te verrichten, te doen verrichten en te organiseren. Het
protocol verheldert en verduidelijkt aldus de verhouding tussen de regels
van de Interne Markt en de manier waarop de lidstaten hun publieke voorzieningen
kunnen regelen. Het protocol strekt er niet toe de reikwijdte of inhoud van
de verdragsbepalingen inzake het vrije verkeer en het mededingingsrecht (waartoe
ook de staatsteunregels behoren) te wijzigen, noch geeft het protocol exacte
criteria over wanneer staatssteun al dan niet verleend mag worden.57Wat is de stand van zaken met betrekking tot de Aanpassingswet
dienstenrichtlijn (Kamerstuk 31 859)?Het wetsvoorstel Aanpassingswet dienstenrichtlijn is op 7 februari
2009 bij de Tweede Kamer ingediend. In het plenaire debat over het Dienstenwetsvoorstel
in de Tweede Kamer (Handelingen II 2008/09, 31 579, 53) is naar aanleiding
van de motie Van Dijk c.s. over naleving Dienstenrichtlijn en Dienstenwet
door decentrale overheden (Kamerstukken, 31 579, nr. 9) aangegeven
dat hiertoe enkele bepalingen via een nota van wijziging op de Aanpassingswet
dienstenrichtlijn in de Dienstenwet zullen worden opgenomen. Uw Kamer heeft
vervolgens in de procedurevergadering van de vaste kamercommissie voor Economische
Zaken van 17 februari 2009 besloten dat deze nota van wijziging zal worden
afgewacht alvorens het wetsvoorstel Aanpassingswet dienstenrichtlijn te behandelen.
Het streven is, de nota van wijziging na de zomer bij uw Kamer in te dienen.58Wat heeft de regering op nationaal niveau gedaan om
de juridische mogelijkheden tot schadevergoeding wegens overtreding van het
mededingingsrecht te vergroten?Op nationaal niveau staat het Kabinet een aantal ontwikkelingen voor op
het gebied van collectieve afwikkeling van massaschades. Ten eerste is in
2008 de Wet collectieve afwikkeling massaschade (Wcam) geëvalueerd. Beide
Kamers der Staten-Generaal hebben hierover op 23 oktober 2008 een brief
ontvangen. Uit de evaluatie van de Wet collectieve afwikkeling massaschade
zijn verbeterpunten naar voren gekomen. Het gaat daarbij om een
aantal technische verbeterpunten en om het verbeteren van de mogelijkheden
om de schadeveroorzakende partij aan de onderhandelingstafel te krijgen. Op
dit moment worden de wettelijke aanpassingen voor het doorvoeren van deze
verbeteringen ambtelijk voorbereid door het Ministerie van Justitie. Zo is
onder meer een wetsvoorstel in voorbereiding tot invoering van een prejudiciële
procedure bij de Hoge Raad. Daarmee kan sneller duidelijkheid worden verkregen
over bepaalde rechtsvragen die partijen verdeeld houden. Die duidelijkheid
kan bijdragen aan efficiëntere onderhandelingen tussen partijen.Ten tweede wordt onderzoek gedaan naar genoegdoening van verbrokkelde
of betrekkelijk geringe (massa)schade, de zogenaamde strooischade. Hierbij
is de individuele schade zo gering dat het niet loont deze individueel te
verhalen. Het doel van dit onderzoek is inzicht te verkrijgen in de ernst
van het probleem van het bestaan van strooischade en hoe strooischade efficiënt
en effectief kan worden verhaald op de schadeveroorzakende partij. De resultaten
van het onderzoek zullen naar verwachting in de zomer van 2009 beschikbaar
zijn.Tenslotte gaat Nederland de discussie voor mogelijke andere mechanismen
voor het verstrekken van schadevergoeding in een collectieve afdoening van
massavordering niet uit de weg. Nederland overlegt hierover zowel met de Consumentenbond
als met VNO-NCW. Over de uitkomsten van dit overleg zal nader gerapporteerd
worden aan de Tweede Kamer.59Waarom stelt de regering dat de Aanbestedingswet en
de Winkeltijdenwet gerealiseerd zijn?In de tabel op pagina 39 van het jaarverslag staan de instrumenten beschreven
die in 2008 zijn ingezet om de operationele doelstelling optimale marktordening
en mededinging bevorderen te halen. De aanbestedingswet en de Winkeltijdenwet
staan daarbij opgesomd. De regering heeft niet de bedoeling gehad daarmee
te stellen dat de nieuwe Aanbestedingswet en het wetsvoorstel tot aanpassing
van de Winkeltijdenwet zijn gerealiseerd, maar dat de huidige geldende wet-
en regelgeving op die terreinen zijn ingezet ten behoeve van de doelstelling.
Er wordt gewerkt aan een nieuwe Aanbestedingswet, maar er bestaat ook nu al
aanbestedingsregelgeving. De Europese aanbestedingsrichtlijnen zijn in 2005,
vanwege de korte implementatietermijn, geïmplementeerd door middel van
een raamwet met daarop gebaseerde algemene maatregelen van bestuur (besluit
aanbestedingsregels voor overheidsopdrachten (bao) en besluit aanbestedingen
speciale sector bedrijven (bass)). In de tabel wordt overigens aangeven dat
de Aanbestedingswet niet is gepubliceerd in 2008, zoals in de begroting 2008
werd vermeld. Daarnaast ligt er in de kamer een wetsvoorstel tot aanpassing
van de Winkeltijdenwet. Op dit moment geldt echter nog steeds de huidige Winkeltijdenwet.60In welk jaar kan de Kamer wetswijzigingen als gevolg
van de Europese Richtlijn consumentenrechten tegemoet zien?In oktober 2008 heeft de Europese Commissie het voorstel voor een richtlijn
Consumentenrechten gepubliceerd. Onder Frans voorzitterschap is een start
gemaakt met de bespreking van het voorstel. Naar verwachting zullen de onderhandelingen
in Brussel nog enige tijd voortduren. Het is daarom niet in te schatten op
welk moment er in Brussel een akkoord is bereikt over de richtlijn. Ook is
niet aan te geven wanneer de Kamer een wetsvoorstel ter implementatie van
deze Richtlijn kan verwachten. 61Waarom heeft de Consumentenautoriteit uit 160 onderzoeken
slechts 6 sanctiebesluiten genomen? Als uit 160 onderzoeken van de Consumentenautoriteit
slechts 6 sanctiebesluiten voorkomen, welke conclusie kan dan getrokken worden
over de effectiviteit van de Consumentenautoriteit?De Consumentenautoriteit (CA) heeft in 2008 zes sanctiebesluiten genomen
waarin formele sancties werden opgelegd wegens overtreding van de regels:
in 5 zaken betrof dit een administratieve boete, al dan niet in combinatie
met een last onder dwangsom en in 1 zaak is als onderdeel van de sanctie een
toezegging overeengekomen. Deze sanctiebesluiten betreffen overigens gedeeltelijk
de afronding van onderzoeken die in 2007 al waren opgestart of afgerond.Dat de CA niet in alle zaken boetes of lasten onder dwangsom heeft opgelegd,
wil niet zeggen dat optreden door de CA in de andere zaken niet effectief
zou zijn geweest. Behalve door het opleggen van een formele sanctie kan de
CA ook op andere manieren naleving van de regels bewerkstelligen. In het overgrote
deel van de gevallen leidt dat ertoe dat betrokken bedrijven hun gedrag snel
zelf aanpassen. Een verder traject, met oplegging van een sanctie, is dan
vaak niet meer aan de orde. Zo kan zelfs de aankondiging van een onderzoek
al leiden tot het staken van overtredingen.Per geval bekijkt de CA welke aanpak het meest geëigend en effectief
is. Ook de inzet van mensen en middelen, en de substantiële inzet die
een formeel sanctietraject vergt, wordt daarbij meegewogen.62Waarom is er nog geen streefwaarde voor de klanttevredenheid
van ConsuWijzer? Waarom is het percentage dat aangeeft onvoldoende kennis
te hebben, nu 48%, geen streefcijfer?Er is in de begroting 2008 geen streefwaarde voor de klanttevredenheid
van ConsuWijzer opgenomen, omdat eerst op basis van een nulmeting zou moeten
worden vastgesteld wat realistisch zou zijn. In de begroting 2009 is een streefwaarde
7 opgenomen. Inmiddels is bekend dat de dienstverlening van ConsuWijzer gemiddeld
genomen inderdaad een 7 scoort, waarbij het beantwoorden van e-mails wordt
gewaardeerd met een 6,9 de website met een 7,1 en het te woord staan van consumenten
per telefoon met een 7,7.Het percentage consumenten dat aangeeft onvoldoende kennis te hebben van
rechten en plichten is bewust niet opgenomen als streefcijfer. Belangrijkste
reden hiervoor is dat de uitkomst van dit percentage van meer dan alleen de
inspanningen van de rijksoverheid zal afhangen. Ook informatie van ondernemers,
brancheorganisaties, consumentenorganisaties en onderwijsinstellingen kan
hierop van invloed zijn. Er is dan ook gekozen voor een kengetal en geen prestatie-indicator.63Waarom is er geen streefcijfer voor mededinging, bijvoorbeeld
het totaal aantal opgelegde boetes? Waarom is er geen streefcijfer voor de
concurrentie in de energie- en telecomsector, bijvoorbeeld in de vorm van
het percentage overstappers?Er zijn geen streefcijfers voor mededinging, omdat toezicht niet gericht
mag zijn op zo veel mogelijk boetes of zo hoog mogelijke boetes. De NMa is
in haar Jaarverslag transparant over haar keuzes en resultaten, zoals ook de Algemene Rekenkamer in haar rapport van mei 2007 concludeerde.Ten aanzien van de concurrentie in de energie- en telecomsector is evenmin
een streefcijfer te bepalen, omdat de concurrentie in deze sectoren afhankelijk
is van veel factoren, die niet allemaal in de invloedsfeer van EZ, de NMa
en/of OPTA liggen. Bijvoorbeeld bij het overstappen naar een andere leverancier
in de energie- en telecomsector zijn er allerlei factoren waarop EZ of de
NMa/OPTA geen invloed heeft, zoals het vertrouwen van de consument in het
algemeen of de prijsverschillen. Als veel klanten tevreden zijn, zullen er
weinig overstappers zijn en zou onterecht de conclusie getrokken worden dat
er weinig concurrentie is. Ter bevordering van de concurrentie en de keuzevrijheid
van consumenten is het belangrijk dat consumenten die willen switchen van
aanbieder, die overstap ook eenvoudig en probleemloos kunnen maken.Klanten in de telecommarkt krijgen per 1 juli een opzegtermijn van
1 maand na afloop van de initiële contractperiode. Dit betekent dat zij
dan niet meer automatisch voor een jaar aan hun provider vast zitten. Anderzijds
hebben EZ en OPTA met de sector afgesproken dat 95% van alle overstappen
in de breedbandmarkt probleemloos (op de afgesproken dag met maximaal 24 uur
dienstonderbreking) zal verlopen. Een eerste onderzoek wijst uit dat er ook
hier vorderingen zijn geboekt, maar dat het percentage van 95% nog
niet is gehaald. EZ zal met de sector nader bespreken hoe het streefcijfer
van 95% gehaald kan worden. In de energiemarkt zal het wetsvoorstel
Marktmodel, waarbij de leverancier als aanspreekpunt voor de consument gaat
fungeren, bijdragen aan het eenvoudig overstappen van energieleverancier.64Kan de regering aangeven wat de oorzaak is van het
achterblijvend percentage consumenten dat aangeeft voldoende kennis te hebben
over rechten en plichten?Recentelijk is in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken opnieuw
onderzoek gedaan naar de basiskennis van de consument ten aanzien van zijn
rechten en plichten. Uit dit onderzoek dat u onlangs als bijlage bij de Consumentenmonitor
2009 is gestuurd (kenmerk EP/EMC 9090959), blijkt opnieuw dat ongeveer de
helft van de consumenten vindt dat ze onvoldoende op de hoogte zijn van hun
rechten en plichten. Het is niet bekend waarom het aantal consumenten dat
aangeeft onvoldoende kennis over rechten en plichten te hebben door de tijd
heen ongeveer gelijk blijft. Ik meen echter dat het niet zo zeer van belang
is parate kennis van rechten en plichten te hebben, als wel te weten waar
de belangrijkste informatie op dit gebied te vinden is. In het algemeen hebben
consumenten pas behoefte aan informatie wanneer zij een probleem of klacht
hebben over het product of dienst. Op dat moment moeten consumenten snel over
adequate informatie kunnen beschikken. Hierin voorziet het informatieloket
ConsuWijzer. Consumenten kunnen ConsuWijzer telefonisch en schriftelijk benaderen
voor advies over hun rechten en plichten. Daarnaast kunnen consumenten op
de website van ConsuWijzer informatie raadplegen over hun rechten en plichten,
ook voordat zij tot aanschaf van een product of dienst over gaan.Om de toegankelijkheid van www.consuwijzer.nl te verbeteren zijn de teksten
op deze website voor een groot gedeelte hertaald naar een niveau dat voor
95% van de Nederlanders leesbaar is. Voor laaggeletterden is daarnaast
de BrowseAloud functie van belang. Hierbij kunnen consumenten een tekst tegelijkertijd
horen en lezen. Aangezien ConsuWijzer een belangrijke functie vervult voor het vergaren
van en adviseren over consumentenrechten en plichten, is besloten haar bekendheid
verder te vergroten. Er zijn de afgelopen jaren brede publiekscampagnes gehouden.
Meest recent, in januari en februari 2009, zijn via Postbus 51 spotjes op
Radio en TV uitgezonden. Dit heeft een forse toename van het websitebezoek
en telefonische contacten met ConsuWijzer tot gevolg gehad. Ook daarna is
het webbezoek structureel op een hoger niveau gebleven. Ook voor de toekomst
zal zowel via communicatiecampagnes als via zogenoemde free publicity verder
gewerkt worden aan de groei van de naamsbekendheid van ConsuWijzer.65Kan de regering de Kamer ambities doen toekomen wat
betreft de bekendheid van ConsuWijzer, en de daarbij horende acties, in de
komende jaren?Zoals uit de groei van het aantal bezoeken aan de website en ook het aantal
persoonlijke contacten blijkt, voorziet ConsuWijzer in een nog steeds groeiende
behoefte. De verdere groei van naamsbekendheid van ConsuWijzer zal door middel
van free publicity en gerichte publiekscampagnes worden gecontinueerd. Free
publicity komt onder meer tot stand door het publiceren van columns in de
geschreven pers en door het uitgeven van persberichten door de drie toezichthouders
achter ConsuWijzer. Onderzoek na de laatste mediacampagne in januari en februari
van dit jaar laat zien dat de geholpen naamsbekendheid inmiddels 62%
is. Daarnaast weet 79% van de mensen die het loket ConsuWijzer van
naam kennen dat hier informatie over rechten en plichten van de consument
is te vinden. Het uiteindelijke, realistische, doel ten aanzien van de naamsbekendheid
van ConsuWijzer moet nog worden vastgesteld na verdere analyse van de onderzoeksgegevens
van de laatste mediacampagne.66Waarom is de voorsprong van Nederland op de rest van
EU wat betreft de publieke uitgaven aan R&D kleiner geworden, terwijl
innovatie een prioriteit van het kabinet is? Zijn de innovatie-instrumenten
wel effectief?De publieke uitgaven aan R&D zijn in absolute zin gestegen, maar konden
geen gelijke tred houden met de groei van het BBP, waardoor de publieke R&D-intensiteit
daalde. Dat geldt zowel voor de R&D-uitgaven van universiteiten als de
R&D-uitgaven van researchinstellingen. Op deze wijze heeft een geleidelijke
vermindering plaatsgevonden van de omvang van de publieke R&D in verhouding
tot de omvang van het BBP. Overheidsfinanciering van R&D-uitgaven is de
belangrijkste financieringsbron voor publieke R&D. Cijfers van Eurostat
laten zien dat ook bij de overheidsfinanciering van R&D een geleidelijke
daling heeft plaatsgevonden van de bedragen in verhouding tot de omvang van
het BBP. In het beleidsprogramma van dit kabinet is het beleid gericht op
innovatie inderdaad een prioriteit. Bij het uitvoeren van deze voorgenomen
uitbreidingen en intensiveringen van innovatiebeleid ligt het kabinet op koers.
Dit is in overeenstemming met een groene indicator voor doelstelling 14 in
de verantwoordingsbrief over 2008. Daarbij kan echter wel worden opgemerkt
dat de innovatie-instrumenten sterk op bedrijven zijn gericht en daarom vooral
bijdragen aan hogere private R&D-uitgaven. Innovatie-instrumenten zijn
sterk op bedrijven gericht en dragen daarom vooral bij aan hogere private
R&D-uitgaven. De effectiviteit van het innovatie-instrumentarium wordt
gewaarborgd door middel van reguliere evaluaties conform de kaderwet. Uit
de evaluaties blijkt dat het innovatie-instrumentarium over het algemeen effectief
is. Op grond van de uitkomsten van de evaluaties worden de instrumenten waar
nodig bijgesteld en verder verbeterd. Bij de Mid Term Review Innovatieprogramma’s, die eind juni/begin juli naar uw Kamer wordt gestuurd, zal een overzicht
worden meegestuurd van de evaluaties van de innovatie-instrumenten.67Welke resultaten heeft de Taskforce Technologie, Onderwijs
en Arbeidsmarkt inmiddels geboekt? Zijn er nog steeds zoveel vacatures als
in oktober? Wordt ingezoomd op specifieke sectoren, zoals de scheepsbouw?De daling van het aantal openstaande vacatures heeft zich volgens recente
metingen van het CBS in het eerste kwartaal van 2009 stevig doorgezet ten
opzichte van oktober vorig jaar. Zo ook in de techniek. Ondernemers verwachten
dat dit op korte termijn nog verder door zal zetten. Het grootste structurele
knelpunt voor de Nederlandse economie, het vinden van goed personeel, wordt
echter niet vanzelf opgelost als de economische groei terugvalt. Hoewel de
huidige recessie gepaard zal gaan met een tijdelijke hogere werkloosheid,
wordt de arbeidsmarkt gekenmerkt door structurele krapte. Het is daarom van
belang dat we zorgen dat werkgevers en werknemers blijven investeren in de
inzetbaarheid van mensen. De Taskforce Technologe, Onderwijs en Arbeidsmarkt
(TOA) richt zich daarom met haar activiteiten op het oplossen van structurele
tekorten omdat de economie op termijn weer aan zal trekken. Uiteraard wordt
in de TOA plannen wel rekening gehouden met de korte termijn conjuncturele
ontwikkelingen.Vanaf de start in juni 2008 heeft de TOA zich in eerste instantie op 4
pilotregio’s gericht. In deze regio’s is veel tijd en energie
gestoken in het inventariseren van al bestaande activiteiten en het samenbrengen
van de bestaande netwerken en instanties. Hierdoor ligt er een gedegen regionale
basis met commitment van de betrokken partijen. Nu worden programma’s
gestart. Elke pilotregio heeft een specifieke invalshoek:• In Zuid Limburg ligt de focus op de aanpak van structurele tekorten
op de middenlange en lange termijn en is gestart met het aanpakken van het
tekort aan procesoperators. Daarnaast is de planontwikkeling voor aanvullende
activiteiten in de maintenance in volle gang.• De TOA Twente onderneemt acties om het arbeidsmarktpotentieel in
Twente voor technische en technologische functies ook daadwerkelijk te mobiliseren
richting technische functies op MBO en HBO niveau. Daarbij ligt een accent
op het aanhaken bij de diverse lopende acties gericht op de korte termijn
in het kader van de gevolgen van de recessie. (bijvoorbeeld instroom van 1200
mensen in techniek vanuit andere sectoren, vanuit de WW en WIA)• Eindhoven heeft ingezet op het transparant maken en inrichten van
zowel de regionale infrastructuur als de in te zetten speerpunten: Verbindingscentrum
Techniek, Brainport Carriere Centrum en Brainport International Community.• Rotterdam zit nog in de planfase.Momenteel wordt er door het Platform beta-techniek gewerkt aan een tussentijdse,
kwantitatieve monitoring van de resultaten in de vier regio’s.Kern van de TOA is een integrale aanpak in de samenhang van onderwijs,
arbeidsmarkt en innovatie waarbij technologie wordt bekeken als vakgebied
en niet als deelsector. Maar in elke regio kunnen sectorale accenten voorkomen
als de regioanalyse daarin een witte vlek laat zien. Zo zoemt Twente aanvullend
nog onder andere in op Chemie en kunststoffensector en Rotterdam met deelactiviteiten
op de scheepsbouwsector.68Waarom zijn de publieke uitgaven aan R&D ver onder
de doelstelling en ook nog dalend? Is er een analyse gedaan van het achterblijven
van de private uitgaven aan R&D en overige innovatie-uitgaven
van bedrijven, waardoor Nederland benedengemiddeld scoort op terreinen van
haar innovatiekracht? Hoe verhoudt dit zich tot de grote bedragen die worden
besteed aan EZ-innovatiesubsidies en de WBSO?De publieke uitgaven aan R&D zijn in absolute zin gestegen, maar konden
geen gelijke tred houden met de groei van het BBP, zoals bij de beantwoording
van vraag 66 is aangegeven. Een verhoging van de publieke R&D-uitgaven
naar 1% van het BBP zou ongeveer € 2 mld extra aan overheidsfinanciering
van publieke R&D vergen.Uit onderzoek1 blijkt dat de sectorstructuur
van Nederland de belangrijkste oorzaak is van de relatief lage private R&D-uitgaven
in Nederland. Nederland heeft een relatief laag aandeel van hightechsectoren
in de omvang van de economie, wat een negatief effect heeft op de private
R&D-uitgaven in verhouding tot het BBP. Verder blijkt dat er relatief
weinig R&D door buitenlandse bedrijven wordt uitgevoerd in Nederland.
Nederlandse bedrijven doen veel onderzoek in het buitenland, maar hier staat
veel minder R&D van buitenlandse bedrijven in Nederland tegenover.De innovatiekracht van een land wordt overigens niet alleen afgemeten
aan de R&D-uitgaven en overige innovatie-uitgaven van bedrijven. Een gangbare
maatstaf hiervoor is de positie van Nederland in het European Innovation Scoreboard.
Nederland scoort hierbij met een elfde plaats net boven het gemiddelde van
de EU.De omvang van de EZ-innovatiesubsidies en de WBSO zijn in internationaal
perspectief vergelijkbaar met de budgetten van andere geïndustrialiseerde
landen in verhouding tot de omvang van de economie.69Welk beleid is de regering voornemens te gaan voeren,
teneinde de sectoren waarin Nederland bovengemiddeld scoort qua innovatie
verder te stimuleren? Kan de Kamer hier specifiek beleid tegemoet zien?Het kabinet vindt het niet alleen belangrijk dat innovatie in den brede
wordt gestimuleerd (zoals bijvoorbeeld via de WBSO en innovatievouchers),
maar het kabinet hecht ook aan het behouden en versterken van innovatie- en
concurrentiekracht in sectoren waar Nederland een sterke internationale positie
heeft. Daartoe dienen de innovatieprogramma’s, die sterke verwantschap
vertonen met de sleutelgebieden. Het doel van de innovatieprogramma’s
is om in dialoog met het bedrijfsleven en de kennisinstellingen economische
kansen te signaleren en de sterktes uit te bouwen. En daarnaast de knelpunten
in het «innovatie-ecosysteem» te identificeren en gerichte acties
te ontwikkelen om deze te verbeteren.Het kabinet laat het daar niet bij; via de zogenoemde lopende Fes € 500
miljoen ronde zijn ook voorstellen ingediend op thema’s die sterk overlappen
met sleutelgebieden en innovatieprogramma’s. Tenslotte heeft het kabinet
ook in het recente crisispakket twee maatregelen op het gebied van innovatie
genomen waarin innovatieprogramma’s en sleutelgebieden een belangrijke
rol spelen: detachering kenniswerkers (€ 180 mln) en hightech topprojecten
(€ 100 mln).70Waarom zijn sommige begrotingsposten niet of nauwelijks
gerealiseerd? Waarom zijn diverse posten gerealiseerd zonder dat hiervoor
bedragen in de begroting stonden? Wat zegt dit over de informatiewaarde van
de begroting? Tussen het indienen van de Ontwerpbegroting en het opstellen van het Jaarverslag
worden op twee formele momenten (bij eerste en tweede suppletore begroting)
aan de Kamer voorstellen gedaan om beleidsmatige wijzigingen aan te brengen
in de oorspronkelijke begrotingsramingen van het uitvoeringsjaar. Hierdoor
is het mogelijk dat het budget van een regeling wordt verhoogd danwel verlaagd
of zelfs volledig wordt overgeheveld, ten gunste respectievelijk ten laste
van het budget van een andere regeling. Indien is gerealiseerd op een post
waarvoor geen bedrag in de ontwerpbegroting was opgenomen, dan betreft dit
een nieuwe post waarvoor bij suppletore begroting budget is vrijgemaakt. Omdat,
conform de regelgeving, in het Jaarverslag de realisatie wordt afgezet tegen
de raming van de ontwerpbegroting, zijn de mutaties van de suppletore begrotingen
niet zichtbaar.71Waarom is meer dan het dubbele dan in de begroting
uitgegeven aan ruimtevaart?In 2008 is een administratieve correctie aangebracht op aangegane verplichtingen
aan ESA voor aangepaste prijsniveaus in diverse programma’s van ESA
waarin Nederland participeert. Hiermee is in 2008 circa € 18,5 mln
meer verplicht dan was voorzien. Tevens is bij eerste suppletoire begroting
2008 € 13 mln toegevoegd omdat de door de Tweede Kamer aangedragen
dekking voor de amendementen Smeets c.s. (Kamerstukken ll, 31 300 Xlll
nr. 12 en 13) ongunstige gevolgen bleken te hebben voor de Nederlandse
positie in ESA. Deze toevoeging is ingezet voor de vastlegging van de Nederlandse
inschrijvingen in ESA programma’s tijdens de ESA Ministersconferentie
van november 2008 in Nederland. Nederland participeert voor een bedrag van € 334,2
mln op een totaal van € 9,6 mld aan inschrijvingen door lidstaten
in programma’s van ESA.72Hoe valt het lage gerealiseerde bedrag aan innovatiekredieten
te verklaren? Waarom zijn deze met ruim 75 % afgenomen?Het Uitdagersfaciliteit is medio 2008 overgegaan in het Innovatiekrediet.
Daarom worden deze twee posten separaat in het financieel overzicht vermeld.
De middelen van de Uitdagersfaciliteit zijn overgeheveld naar het Innovatiekrediet
nadat de Uitdagersfaciliteit medio 2008 was stopgezet. Het totaal gerealiseerde
bedrag is € 21,7 mln. Naast het gerealiseerde bedrag van € 2,4
mln van de Uitdagersfaciliteit in de eerste helft van 2008 is er in de tweede
helft van 2008 voor € 19,3 mln gerealiseerd voor het Innovatiekrediet.
Het totaal gerealiseerde bedrag is hierdoor in 2008 juist met 80 %
gestegen ten opzichte van 2007.73Waarom is er een realisatie van de Innovatieomnibus
van minder dan 1%? Is er geen enkel nieuw innovatieprogramma goedgekeurd
in 2008?Op de post Innovatieomnibus worden uitsluitend middelen geraamd die nog
moeten worden toegekend aan nieuwe innovatieprogramma’s. Toekenning
vindt plaats nadat programma’s door EZ zijn goedgekeurd. Op dit onderdeel
wordt dan ook geen realisatie geboekt, de middelen worden gedurende het jaar
verdeeld over de verschillende innovatieprogramma’s. Het klopt dat er
in 2008 geen reserveringsbrieven zijn gestuurd voor een nieuw programma. In
die zin is er geen innovatieprogramma bijgekomen in 2008 en is het aantal
in 2008 gelijk gebleven aan 8, nadat er in december 2007 reserveringsbrieven
voor 3 nieuwe programma’s zijn verstuurd: Life Sciences & Health,
Materialen (M2i) en Chemie (middels het polymerenprogramma).
Vandaar dat in 2008 nauwelijks «nieuw» geld voor innovatieprogramma’s
is uitgetrokken.Wel is in 2009 een reserveringsbrief voor het innovatieprogramma «Logistiek»
verstuurd. Verder zijn in 2008 reserveringsbrieven gestuurd voor het vervolg
van Point One en voor Scheidingstechnologie als onderdeel van Chemie. Voor
Point One Phase 2 wil ik graag noemen dat het gaat om een echt nieuw programma
en een verbreding van het oude Point One. Naast nanoelektronica en embedded
systems gaat het programma nu ook over robotica en mechatronica. Voor scheidingstechnologie
geldt dat het voorstel Fes-financiering geniet via de zogenaamde MIA-ronde
van € 111 mln.74Wat is de verklaring van het teruglopend aantal aangevraagde
Europese octrooien vanuit Nederland terwijl het Europees gemiddelde juist
toeneemt? Op welke manier worden de vertaalkosten gereduceerd?In 2007 was er sprake van een afname van het aantal Europese octrooiaanvragen
vanuit Nederland in vergelijking met het voorgaande jaar. Wanneer er een zelfde
vergelijking wordt gemaakt over het jaar 2008 is er ten opzichte van het jaar
2007 sprake van een lichte toename van het aantal Europese octrooiaanvragen
afkomstig vanuit Nederland. Gelet op het aantal Europese octrooiaanvragen
afkomstig vanuit Nederland over de afgelopen vijf jaar is er sprake van een
normale fluctuatie. Octrooiaanvragen zijn tenslotte een afgeleide van innovatie-inspanningen.
Het aantal uitvindingen waarop octrooi kan worden aangevraagd fluctueert jaarlijks.
Bovendien wordt niet op iedere uitvinding octrooi aangevraagd.De vertaalkosten met betrekking tot Europese octrooien worden gereduceerd
als gevolg van de inwerkingtreding van het zogeheten (optionele) Vertalingen
Protocol bij het Europees Octrooiverdrag per 1 mei 2008. Op grond hiervan
hebben de landen die zich bij dit optionele Protocol hebben aangesloten hun
vertaaleisen gereduceerd tot enkel een vertaling van de octrooiconclusies.
De octrooiconclusies vormen immers de kern van het octrooi, deze bepalen namelijk
de beschermingsomvang van het octrooi. Dit levert een aanzienlijke reductie
van de octrooivertaalkosten op. Dit betekent voor een Nederlandse aanvrager
die middels het Europees Octrooiverdrag octrooibescherming in Nederland wenst
alleen nog maar een Nederlandstalige vertaling van de octrooiconclusie hoeft
te maken. Deze kostenreductie geldt ook indien hij tevens octrooibescherming
wenst in een of meer van de andere bij het Europees octrooiverdrag aangesloten
landen (inmiddels 15 landen1 ), die meedoen met
het Vertalingen Protocol en derhalve ook hun vertaaleisen hebben gereduceerd
tot de octrooiconclusies.75Waarom is er geen overzicht van de middelen die zijn
besteed aan de WBSO? Kan dit alsnog gebeurenVan slechts een beperkt aantal belastinguitgaven zijn op het moment van
publicatie van het Jaarverslag de voorlopige realisatiegegevens beschikbaar
over 2008. Deze realisaties worden vermeld in het Financieel Jaarverslag van
het Rijk 2008 (internetbijlage 5). Hierin is ook de voorlopige realisatie
van de afdrachtvermindering speur- en ontwikkelingswerk vermeld: € 445
mln. In de EZ-Begroting 2010 zal de uiteindelijke realisatie over 2008 worden
vermeld.76Kan de Regering de kamer inzicht verschaffen in de
hoeveelheid Innovatievouchers die, als gevolg van de motie Aptroot/Gesthuizen (30 975, nr. 10), eenmalig zijn ingezet als tegemoetkoming in
de kosten bij de aanvraag van een octrooi?In 2008 zijn de 8000 innovatievouchers allemaal uitgegeven. Het aantal
verstrekte octrooivouchers bedraagt 700. Dit is bijna 9% van het totaal
aantal uitgegeven innovatievouchers in 2008.77Wat voor fondsen zijn er gevormd vanuit de Seed-faciliteit?
Gaat het hier om onverheidsinvesteringsfondsen?In 2008 is door de overheid meegefinancierd in private investeringsfondsen
voor technostarters op de gebieden van ICT, nanotechnologie en duurzaamheid.
Dit zijn geen overheidsinvesteringsfondsen, maar private investeringsfondsen
waaraan de overheid in 2008 vier leningen heeft verstrekt.78Wie voert de quickscans uit in het kader van het Innovatiekrediet,
banken of de overheid?De quickscans worden namens de overheid uitgevoerd door SenterNovem. 79In hoeverre moet een bedrijf bezig zijn geweest met
technologische innovatie om als innoverend bedrijf te worden gedefinieerd?Een bedrijf wordt als (technologisch) innoverend aangemerkt als het de
laatste drie jaar innovatie-activiteiten heeft ondernomen binnen de categorieën
omschreven in de innovatie-enquête van het CBS. Dat betreft onder andere
eigen R&D, uitbesteding van R&D, aankoop van machines, apparatuur
en software ten behoeve van innovaties, opleidingen van personeel specifiek
gericht op de ontwikkeling en/of introductie van innovaties en marktintroductie
van innovaties. Van de (technologisch) innoverende bedrijven heeft 95%
ook daadwerkelijk een (technologische) innovatie gerealiseerd, uitgaande van
de meest recente periode waarover cijfers beschikbaar zijn: 2004–2006.80Waarom zijn er meer (34%) samenwerkende innoverende
bedrijven dan er innoverende bedrijven in totaal (24%) zijn?Het kengetal voor het aandeel innoverende bedrijven geeft het aantal innoverende
MKB-bedrijven weer in verhouding tot het totaal aantal MKB-bedrijven, terwijl
het kengetal voor samenwerkende innoverende MKB-bedrijven het aantal samenwerkende
innoverende MKB-bedrijven weergeeft in verhouding tot het aantal innoverende
MKB-bedrijven. Dat betekent dat er binnen de innoverende MKB-bedrijven (24%
van het totaal aantal MKB-bedrijven) 34% heeft samengewerkt.81Waarom is er geen prestatie-indicator voor OD 2.2 en
2.3, afgezien van Syntens? Is er dus geen controle mogelijk op de effectiviteit
van de diverse subsidieregelingen?In de begroting voor 2008 is alleen voor Syntens een prestatie-indicator
opgenomen. De reden hiervoor is de moeilijkheid bij het formuleren van indicatoren
die inzicht geven in de effecten van instrumenten, direct stuurbaar zijn door
het ministerie en waarvoor recente cijfers beschikbaar zijn. In
2008 is een extra inspanning gedaan voor het formuleren van deze indicatoren.
Dat heeft in de begroting voor 2009 geleid tot prestatie-indicatoren voor
diverse instrumenten, waaronder de WBSO, de innovatieprestatiecontracten en
de innovatievouchers. In het jaarverslag over 2009 zal over de realisaties
daarvan in 2009 worden gerapporteerd. In het jaarverslag over 2008 wordt nog
uitgegaan van kengetallen en prestatie-indicatoren zoals die in de begroting
voor 2008 zijn gehanteerd.Met prestatie-indicatoren kan de werking van instrumenten worden gemonitord.
Voor de beoordeling van de effectiviteit van subsidieregelingen op innovatie
zijn deze minder geschikt. Daarvoor dienen de reguliere evaluaties van de
instrumenten.82Waarom neemt de klanttevredenheid over Syntens al jarenlang
niet toe en waarom wordt de streefwaarde niet gehaald? Welke acties gaat de
regering ondernemen om hierin verbetering te brengen?De klanttevredenheid van Syntens is al enige jaren stabiel op het niveau
van 7,9. Uit de evaluatie van Syntens blijkt dit in vergelijking met andere
organisaties een goede score te zijn. Overigens wordt de wijze van meten in
2009 verder verbeterd door externe monitoring en meer integrale wijze van
gegevensverzameling. In hoeverre dat van invloed is op de hoogte van deze
indicator zal in 2010 blijken. Er zijn geen voornemens deze indicator te verhogen.
Verhoging zou namelijk het intensiveren van de advisering per bedrijf tot
gevolg kunnen hebben en dat zal ten koste gaan van de hoeveelheid bedrijven
waar Syntens contact mee heeft.83Wat is de samenstelling van de Strategische Advies
Commissie (SAC)? Hoe verhouden de innovatieprogramma’s zich tot de sleutelgebieden?De Strategische Advies Commissie (SAC) is als volgt samengesteld:dr. A. H. G. Rinnooy Kan (voorzitter)M. de Boerir. C. A. M. de Koningdr. C. J. Kroeseir. R. M. J. van der MeerJ. F. Sistermansprof. dr. L. SoeteH. C. W. Verhoeven-van Lierop.De leden brengen op persoonlijke titel hun kennis en ervaring in en treden
niet op als vertegenwoordiger van een specifieke belangengroep.In de jaarrapportage 2008 «Innovatieprogramma’s op koers:
samen investeren in groeikracht» zijn de 8 innovatieprogramma’s
ingedeeld naar de 6 sleutelgebieden. Er is sterke mate van overlap tussen
sleutelgebieden en innovatieprogramma’s. Dat is ook logisch omdat de
criteria die de SAC hanteert sterk lijken op de criteria die eerder door het
Innovatieplatform zijn gebruikt om de sleutelgebieden aan te wijzen. Het gaat
in beide gevallen om excellentie bij bedrijven en kennisinstellingen op gebieden
die voor Nederland een duidelijk economisch belang hebben. De minister van
Economische Zaken heeft de door het Innovatieplatform aanbevolen sleutelgebiedenbenadering «geadopteerd»
en uitgewerkt in de Innovatieprogramma’s.Daar sleutelgebieden soms een breed terrein bestrijken, zoals bij hightech
systemen en materialen (HTSM), kan er daar meer dan één innovatieprogramma
tot stand komen. Bij HTSM zijn dat de innovatieprogramma’s: Point
One, HTAS (automotive) en M2i (Materialen). Life Sciences & Health is
het enige van 8 programma’s dat zich buiten de grenzen van de sleutelgebieden
bevindt. Het ingediende voorstel voldeed aan de criteria die de SAC hanteert
voor nieuwe innovatieprogramma’s en wordt daarom ondersteund.84Wanneer kan de Kamer kennis nemen van de winnende inzending
voor de «Paint The World Orange Contest»? Hoe wordt uit de 160
voorstellen de winnaar gekozen?De «Paint the World Orange Contest» ging van start met een
openbare «call». Hierop reageerden 163 inzenders. Een vakjury,
bestaande uit specialisten op de gebieden van marketing, communicatie en vormgeving
heeft de inzendingen nauwkeurig beoordeeld en op 3 december de vijf hoogst
geëindigde kandidaten genomineerd. Deze vijf finalisten ontvingen ieder
10 000 euro om hun idee verder uit te werken.De uitgewerkte ideeën zijn opnieuw door de jury beoordeeld. De jury,
onder leiding van Marcel Wanders, concludeerde op 12 februari dat de
inzendingen nuttige elementen bevatten die gebruikt kunnen worden bij de reguliere
brandingstrategie, maar dat zij niet voldoen aan de hoge ambitie en de verwachtingen
van de jury, het IP en de staatssecretaris, zoals die ook in de toetsingscriteria
van de aanbestede prijsvraag waren opgenomen. Er kon dus geen winnaar worden
aangewezen, zodat de Europese aanbesteding officieel wordt gestopt.85Wat is de concrete rol van het Innovatieplatform bij
het bestrijden van de recessie?Het Innovatieplatform (IP) heeft – op verzoek van de regering –
op 12 maart het advies «Sterker uit de Storm» uitgebracht,
waarin het IP pleit voor structurele versterking van de kennisinfrastructuur
en keuze voor sterke sectoren. Het kabinet heeft de ideeën van het IP
betrokken bij de besluitvorming over het aanvullend beleidsakkoord: diverse
concrete maatregelen die het IP heeft geadviseerd worden daadwerkelijk genomen,
zoals de uitbreiding van de WBSO, de tijdelijke detachering van kenniswerkers,
versterking van high-tech topprojecten en forse investeringen in Wind op Zee.86Bestaan er, in tegenstelling tot de meerderheid, ook
ICES/KIS-2 projecten die een negatieve impact hebben op de kennisinfrastructuur?Er zijn geen aanwijzingen dat er ICES/KIS-2 projecten zijn die een negatieve
impact hebben op de kennisinfrastructuur.In 2008 heeft Technopolis Group de effectiviteit en efficiëntie van
de ICES/KIS-2 impuls geëvalueerd. Ik heb u per brief d.d. 21 oktober
geïnformeerd over de uitkomsten van deze evaluatie (Kamerstukken, 22 112,
nr. 714). De evaluatie laat zien dat een meerderheid van de projecten
een positieve impact heeft gehad op de versterking van de kennisinfrastructuur.
Zeven van de twaalf ICES/KIS-2 projecten hebben een duurzame meerwaarde gehad
voor de Nederlandse kennisinfrastructuur. De projecten die vooral hebben bijgedragen
aan een versterking van de kennisinfrastructuur, zijn de consortia die zich
vooral hebben gericht op de ontwikkeling van wetenschappelijke kennis, dan
wel investeringen hebben gedaan in onderzoeksfaciliteiten. Zij hadden hun
zwaartepunt in de aanbodkant van de wisselwerking tussen onderzoek en toepassing.
De consortia die meer zijn gericht op toegepast onderzoek, netwerkvorming
en kennisdiffusie hebben minder impact gehad op de kennisinfrastructuur, maar
in sommige gevallen wel op het bundelen van kennis op een voorheen versnipperd
terrein. Deze resultaten zijn in lijn met de oorspronkelijke doelstelling
van de individuele projecten: projecten die sterk waren gericht op kennisontwikkeling
hebben een grote bijdrage aan de versterking van de kennisinfrastructuur gegenereerd
dan de consortia die meer waren gericht op kennisdiffusie en netwerkvorming.87Wat is het effect van de recessie op de ruimtevaartsector?
Hoe verloopt de bouw en exploitatie van TROPOMI?Eind november 2008 heeft in Den Haag de ESA Ministersconferentie plaatsgevonden
waar de lidstaten hun inschrijvingen in de ESA programma’s voor de komende
tijd hebben vastgelegd. In totaal is voor een bedrag van € 9,6 mld
aan «nieuw geld» ingeschreven. Met dit goede resultaat is de institutionele
markt voor ruimtevaart een belangrijke steun in de rug voor de ruimtevaartsector,
die op de commerciële markt wel rechtstreeks wordt geconfronteerd met
de effecten van de recessie.Begin dit jaar is de uitvoering van de fase B van de TROPOMI ontwikkeling
gestart. Deze fase bestaat uit een voorontwerp van TROPOMI in de vorm van
specificaties, ontwerpanalyse en de aanmaak van benodigde proefmodellen voor
demonstratie van kritische technologieonderdelen. Daarnaast bereidt ESA de
industriële aanbesteding voor van de satelliet, waarmee TROPOMI zal vliegen,
en het bijbehorende operationele grondsegment. De feitelijke aanbesteding
door ESA is na de zomer voorzien.88Hoe hoog zou de geo-return zijn zonder ESTEC?De waarde 2008 van het kengetal «ruimtevaart geo-return» was
1,17. Dit is hoog ten opzichte van de door ESA aan haar lidstaten gegarandeerde
geo-return van 0,94.De hoge geo-return voor Nederland wordt voor circa 25% gegenereerd
via ESTEC.89Nu blijkt dat de effectiviteit (outcome) van subsidies
voor ondernemerschap niet bewezen is, welke subsidies gaat de regering afschaffen
ter uitvoering van de motie Ten Hoopen, (Kamerstuk 31 200 XIII, nr. 22)
die stelt dat alleen instrumenten waarvan de effectiviteit bewezen is, moeten
blijven bestaan?De stelling dat de effectiviteit van subsidies voor ondernemerschap niet
bewezen is, is niet juist. Uit de vorig jaar afgeronde en aan uw Kamer toegezonden
beleidsdoorlichting ondernemerschapsbeleid blijkt dat het gevoerde ondernemerschapsbeleid
in algemene zin effectief en legitiem is. De ingezette beleidsinstrumenten
zijn vaak op hun individuele doelstelling behoorlijk doelmatig en effectief
en het gebruik van de regelingen is vaak gelijk aan of hoger dan de gestelde
doelen. Wel is de aansluiting van individuele doelstellingen van instrumenten
op de operationele doelstelling «meer en beter ondernemerschap»
in het verleden vaak niet expliciet gemaakt. Deze kanttekening hebben wij
ons ter harte genomen. Voor zover mogelijk willen wij hiertoe de ook in het
Beleidsprogramma gehanteerde deliverymethodiek verder uitwerken voor het beleid
op gebied van ondernemerschap, zodat we zoveel mogelijk de (voorgenomen) invloed
van dat beleid kunnen aangeven en meten. Naar aanleiding van de motie Ten Hoopen heb ik uw Kamer op 28 februari
2008 een brief gestuurd over een ingrijpende stroomlijning van het subsidieinstrumentarium
van EZ (Kamerstukken, 31 200 XIII, nr. 47). Deze stroomlijning,
die op 1 januari 2010 voltooid dient te zijn, draait om vermindering
van het aantal subsidieregelingen, het logisch ordenen van de resterende regelingen
en uniformering van de juridische voorschriften. Per 1 januari 2010 zijn
er zeven subsidieregelingen – pakketten in de woorden van de motie –
die ieder instrumenten bevatten voor herkenbare onderwerpen als innovatie,
duurzaamheid en energie en internationaal ondernemen. Vanaf 1 januari
2009 zijn reeds vier van deze nieuwe subsidieregelingen in werking en zijn
op diezelfde datum een reeks van oude subsidieregelingen ingetrokken. In deze
operatie neemt effectiviteit een belangrijke plaats in, wat begint met duidelijke
beleidsdoelen en concreet beoogde effecten. Om het daadwerkelijke effect te
meten worden subsidieregelingen periodiek geëvalueerd op effectiviteit.90In hoeverre zijn de conclusies in de Industriebrief
over de staat van de Nederlandse economie nog actueel?De Industriebrief van juni 2008 analyseert vooral de structurele positie van de Nederlandse industrie. Over een reeks
van jaren is de positie van de industrie vergeleken met vergelijkbare bedrijven
en sectoren in het buitenland. Ook gaat de Industriebrief in op het lange
termijnperspectief voor de industrie in Nederland als gevolg van trends die
de komende jaren op de industrie afkomen (onder andere internationalisering
en toenemende schaarste van bijvoorbeeld energie).Uit de analyse blijkt dat de Nederlandse industrie over het algemeen goed
uit de internationale vergelijking komt. Nederlandse industriële bedrijven
worden gekenmerkt door een hoge arbeidsproductiviteit, een hoog exportaandeel
en zijn ook innovatief. Veel Nederlandse industriële bedrijven nemen
op de wereldmarkt – vaak in niches – een toppositie in. De Industriebrief
concludeert ook dat er volop perspectief voor de toekomst is, mits een aantal
structurele knelpunten wordt aangepakt (zoals de aansluiting tussen onderwijs
en arbeidsmarkt en de regeldruk).Naar de mening van het kabinet staat de analyse van de Industriebrief
en de uitdagingen die zijn geformuleerd nog altijd. Wel is het (wereldwijde)
economische beeld in de tweede helft van 2008 aanzienlijk verslechterd. Veel
industriële bedrijven hebben op dit moment moeite om het hoofd boven
water te houden, mede als gevolg van een scherpe daling van de wereldhandel.
Dit zien we overigens ook in andere landen. Het kabinet heeft daarom aanvullende
maatregelen genomen om de effecten van de crisis – met name ook voor
de industrie – te verzachten, maar ook om de structuur verder te versterken
(bijvoorbeeld maatregelen met betrekking tot duurzaamheid).91Is het juist om te stellen dat het ministerie van Economische
Zaken vooral beleidsinstrumenten heeft die zich richten op de structuur van
de economie en op de conjunctuur? En dat de beleidsinstrumenten die eventueel
ingezet kunnen worden om een neergaande conjunctuur tegen te gaan, zoals de
diverse kredietgaranties, vooralsnog niet effectief blijken te zijn? Zou het
ministerie van Economische Zaken niet over meer conjuncturele beleidsinstrumenten
moeten beschikken?De generieke beleidsinstrumenten zijn gericht op de structuur van de economie,
met een conjuncturele component. In beginsel voert het Kabinet dan ook geen
discretionair beleid. In deze uitzonderlijke crisis gaan de bezwaren
tegen conjunctureel beleid echter minder op en is het zinvol dat de overheid
de economie stimuleert. Daarbij verwijzen wij u naar de extra maatregelen
die zijn getroffen in het kader van de kredietcrisis. Het effect van een aantal
regelingen is niet direct te zien in de macrocijfers zichtbaar (bijvoorbeeld
effect van verruimde kredietgarantie op kredietverstrekking). Het effect is
wel zichtbaar in de gebruikscijfers van de BBMKB en GO. Naast de extra stimuleringsmaatregelen
doen de automatische stabilisatoren natuurlijk ook hun werk. Wat in feite
indirect conjunctuurbeleid is.92Op welke onderdelen van de Global Competitiveness Index
heeft Nederland een voorsprong op andere landen? En op welke onderdelen een
achterstand.De GCI is opgebouwd uit drie groepen indicatoren: basisvoorwaarden, efficiency
en innovatie en ondernemerschap. Voor deze drie onderdelen scoort Nederland
respectievelijk een 10e, 7e en een 9e plaats. De algehele score voor Nederland
in 2008 bedraagt een 8e plaats tegenover een 10e plaats in 2007.Binnen de basisvoorwaarden scoort Nederland vooral goed met betrekking
tot de kwaliteit van de zee- en luchthavens (3e en 9e plaats), onafhankelijke
rechtspraak (6e plaats), lage corruptie (5e plaats) en een relatief lage inflatie
(11e plaats). Punten waar Nederland relatief minder scoort zijn de hoogte
van de staatsschuld (90) en de regeldruk (81).Wat betreft de efficiency indicatoren valt op dat Nederland een zeer efficiënte
goederenmarkt heeft (3e plaats), voornamelijk veroorzaakt door de aanwezigheid
van een onafhankelijke mededingingsautoriteit (1e plaats). Nederland scoort
het beste op «technological readiness», voornamelijk door het
hoge aantal computers en snelle internetverbindingen. Wat betreft de arbeidsmarkt
scoort Nederland een 30e plaats, wat binnen Europa een gemiddelde positie
is afgezet tegen de scores van Denemarken (5), Duitsland (58), België
(79) en Frankrijk (105).Wat betreft de ondernemerschaps- en innovatie-indicatoren scoort Nederland
vrijwel constant rond de 9e tot 12e plaats. Alleen de score rondom overheidsaanschaffingen
van hoogtechnologische producten (37e plaats) en aanwezigheid van wetenschappers
en technici (25e plaats) is lager.93Wat zijn de redenen dat er ten aanzien van de diverse
garantieregelingen een onderuitputting is van € 1.26 miljard? Waarom
kan het benuttingpercentage van een garantie- of subsidieregeling niet een
prestatie-indicator zijn in plaats van slechts een kengetal?De belangrijkste oorzaak van de onderuitputting op de garantieregelingen
is dat de Borgstellingsregeling Scheepsnieuwbouw in 2008 nog niet is gebruikt,
omdat enkele onderdelen van de regeling nog in discussie waren met de banken.
Daarnaast is van de groeifaciliteit minder gebruik gemaakt omdat het instrument
door verschillende oorzaken in 2008 nog niet goed in de processen bij de banken
is geïntegreerd.In de begroting 2008 waren ten aanzien van de garantieregelingen kengetallen
opgenomen (dus zonder streefwaarden). Daarom kan in het jaarverslag ook geen
koppeling worden gelegd met een streefwaarde en wordt alleen de realisatie
vermeld. In de begroting 2009 zijn deze instrumenten overigens voorzien prestatie-indicatoren
met streefwaarden, zodat deze ook te zijner tijd in het jaarverslag 2009 zullen
terugkomen. 94Waarom is er forse onderuitputting van 36% als
het gaat om het toerismebudget?Eind 2008 resteerde nog een budget van € 210 000,–,
zijnde 20% van het budget. Deze onderuitputting was het gevolg van
het uitstel van de start van een aantal actiepunten uit de Toerismebrief.
Inmiddels is met alle actiepunten een start gemaakt.95Wanneer zal de eerste scheepsbouwgarantie worden verstrekt?
Waarom duurt het overleg met de banken reeds zoveel jaren? Wanneer komt er
groen licht voor de regeling?Door de goede gang van zaken in de scheepsbouw was er in eerste instantie
geen noodzaak van de banken om gebruik te maken van de faciliteit. Daarnaast
bleek dat er voor banken knelpunten in de regeling bestaan om van de regeling
gebruik te maken, omdat inmiddels ook de scheepsbouwsector door de economische
recessie wordt geraakt. Inmiddels is er bij de banken wel behoefte om van
de faciliteit gebruik te maken. In de afgelopen maanden heeft het overleg
dat ik met banken heb gevoerd er toe geleid dat er overeenstemming is over
aanpassing van de regeling. Ik verwacht dat deze maand de aanpassing van de
teksten van de borgstellingregeling gereed zijn, zodat implementatie vervolgens
op korte termijn kan plaatsvinden.96Wat is de reden van de vertraagde implementatie van
de Groeifaciliteit door de banken? Waarom is van de Groeifaciliteit nog nauwelijks
gebruik gemaakt? Is het juist dat deze regeling zich richt op het aantrekken
van risicodragend eigen vermogen en achtergestelde leningen? Wat is de inschatting
van de benutting van de Groeifaciliteit in 2009?Banken verstrekken normaliter alleen vreemd vermogen. Implementatie van
de Groeifaciliteit (de garantie van risicodragend vermogen) betekende voor
de banken praktisch het invoeren van een nieuw product. Omdat dit type vermogensverstrekking
meer specialistisch is vindt dit mogelijkerwijs meer vanuit het hoofdkantoor
plaats. Dit ligt ten grondslag aan de vertraagde implementatie van de regeling.Het beperkte gebruik van de Groeifaciliteit is te verklaren. Ten eerste
is de regeling bedoeld voor het financieren van de expansie van groeiers en
bedrijfsoverdrachten. Er is minder vraag geweest naar financiering voor groei
en bedrijfsovernames. Verder zijn juist tijdens deze laagconjunctuur banken
voorzichtiger met kredietverlening en vindt minder verstrekking van achtergesteld
vermogen plaats. Ook participatiemaatschappijen verstrekken momenteel minder
risicodragend vermogen dan ze normaliter doen. Deze aspecten waren al kenbaar
in de tweede helft 2008 en manifesteren zich in 2009 nog verder. Zodoende
is het aannemelijk dat de benutting in 2009 lager zal zijn dan in 2008.De Groeifaciliteit richt zich inderdaad op het aantrekken van risicodragend
vermogen, te weten eigen vermogen en achtergestelde leningen.De verwachting is dat de aantallen en volumes binnen de Groeifaciliteit
de komende maanden beperkt zal zijn ook doordat in een deel van de behoefte
via de Garantie Ondernemingsfinanciering voorzien kan worden in de vorm van
niet achtergestelde leningen.97Houdt het naar voren halen van de circa € 11
miljoen voor microkredieten verband met de kredietcrisis? Nee. Ten behoeve van de door de Stichting Qredits te verstrekken kredieten
is in 2008 een verplichting van € 15 mln (in de vorm van een lening)
aangegaan voor het leveren van het benodigde kapitaal voor de kredieten. Hiervoor
was een versnelling van verplichtingenruimte van € 12 mln uit de
jaren 2009, 2010 en 2011 benodigd.98Waarom was er een onderuitputting van € 11
miljoen euro op het budget voor de Innovatieregeling Scheepsbouw?De uitputting van de Subsidieregeling Innovatieve Scheepsbouw is afhankelijk
van het aantal ingediende aanvragen. Tot medio 2008 zaten de volle orderportefeuilles
van een aantal werven een succesvol beroep op de regeling in de weg, vanwege
de verplichting in de regeling om schepen binnen drie jaar aan de klant uit
te leveren. De looptijd van orderintake tot en met de oplevering bedraagt
in de praktijk (bijvoorbeeld jachtbouw) vaak meer dan drie jaar. Met een aanpassing
van de regeling in 2008 is deze termijn verlengd tot vijf jaar. Hiermee zou
het aantal projecten dat voor de regeling in aanmerking komt, moeten toenemen.
Als gevolg van de kredietcrisis viel de orderintake van de werven vanaf september
2008 echter vrijwel stil. Hierdoor konden nagenoeg geen nieuwe aanvragen meer
worden ingediend.99Waarom heeft de implementatie van het Actieplan Veilig
Ondernemen zo lang geduurd?Ik neem aan dat u de subsidie op een beveiligingsadvies en preventieve
maatregelen bedoeld in het kader van Veiligheid Kleine Bedrijven. De pilots
van deze regeling zijn in februari jl. gestart en zijn in volle gang. Na evaluatie
zal de landelijke uitrol na de zomer plaatsvinden (planning 1 september).De implementatie van de landelijke subsidie heeft zo lang geduurd, omdat
we eerst met een aantal pilots testen welke beveiligingsadviseurs goed bij
de subsidie passen. De beveiligingsadviseurs bepalen de veiligheidsmaatregelen
die effectief en dus subsidiabel zijn. Het is cruciaal dat dit betrouwbaar
en goed gebeurt. Er is echter geen keurmerk voor beveiligingsadviseurs en
veel bestaande beveiligingsadviseurs zijn bijvoorbeeld ook verkopers van maatregelen.
Hierdoor bestaat het risico dat het advies een verkapte offerte is. Om te
voorkomen dat dergelijke adviseurs voor de subsidie adviseren, werken we aan
een lijst van deskundige en onafhankelijke beveiligingsadviseurs. Daarnaast
kijken we tijdens de pilots goed hoe we de administratieve lasten zo laag
mogelijk kunnen houden.De pilots lopen in de gemeenten Deventer, Utrecht en Rotterdam, bij Keurmerk
Veilig Ondernemen gebieden (bedrijventerreinen en winkelgebieden) en bij de
winkels voor mode-, schoenen- en sport (Mitex). Bij de pilots wordt gebruik
gemaakt van beveiligingsadviseurs waarvoor de pilotpartners garant staan.100Wanneer zijn de onderhandelingen tussen de overheid
en de banken over de Borgstellingregeling Scheepsnieuwbouw afgerond?Vanaf 2006 is de borgstellingregeling voor de financiering van scheepsnieuwbouwprojecten
opengesteld. Door de goede gang van zaken in de scheepsbouw was er geen noodzaak
van de banken om gebruik te maken van de faciliteit. Inmiddels is er bij de
banken wel behoefte om van defaciliteit gebruik te maken maar
de banken vonden de bestaande regeling te risicovol.In de afgelopen maanden heeft het overleg dat ik met banken heb gevoerd
er toe geleid dat er overeenstemming is over aanpassing van de regeling. Ik
verwacht dat deze maand de aanpassing van de teksten van de borgstellingregeling
gereed zijn, zodat implementatie vervolgens op korte termijn kan plaatsvinden.101Waarom worden de bij de gebiedsgerichte economische
programma’s de tenders niet volledig benut?De subsidieregeling Pieken in de Delta kent twee tenders per jaar voor
vijf regio’s. De aanname dat het budget niet volledig benut wordt is
niet juist. Omdat de tweede tender pas eind 2008 is gesloten worden de subsidiebeschikkingen
over deze tweede tender in de loop van 2009 afgegeven. De laatste beschikkingen
worden binnenkort afgerond. Het definitieve beeld is daarom voor de laatste
tender van 2008 nog niet gereed.102Waarom wordt het jaarbedrag niet in één
keer aan SNN gecommitteerd, maar per project vastgelegd?De middelen voor het Noord Nederland staan net als die voor de overige
vijf gebiedsgerichte programma’s op de begroting van EZ. Dit volgt uit
de Ministeriële Regeling Pieken in de Delta/Sterkes in de Regio en de
bestuurlijke afspraak dat Koers Noord in mandaat wordt uitgevoerd door SNN.
Juridisch gezien is SNN dan het verlengde van de Minister van EZ en die kan
geen verplichting aan zichzelf vastleggen.103Welke aanvragen voor het BSRI zijn wel gehonoreerd?In 2008 zijn de volgende aanvragen voor het BSRI gehonoreerd: NaamSubsidie
(x 1 000)Investeringen (mln) EVI, Coevorden3 483 15046,4 Impress, Hoogeveen949 14515,5 Akzo NobelBase, Delfzijl1 356 00023,0 SMST, Harlingen1 163 95019,5 Koopman, Drachten1 230 00013,6Philips Consumer Lifestyle Drachten, Dr. 1 223 18021,0 Noblesse, Wijster1 230 00013,0 Topell, Eemshaven1 075 00014,3 Douwe Egberts, Joure2 500 00056,0Norit, Klazienaveen1 664 97523,7104Hoe verhoudt de stelling dat er onvoldoende aanvragen
zijn voor de BSRI zich met de geluiden uit de regio dat er wel voldoende aanvragen
zijn, maar dat deze niet voortvarend genoeg in behandeling worden genomen?Aanvragen voor een BSRI subsidie worden met alle aandacht voor een zo
snel mogelijke afhandeling in behandeling genomen. De hiervoor geldende tijdslimieten
worden zorgvuldig bewaakt. Vertraging kan ontstaan als er relevante informatie
om tot een beslissing te komen ontbreekt. Zodra de gevraagde antwoorden ontvangen
zijn, wordt de behandeling voortgezet. De aanvrager kan dus zelf via zijn
snelheid van antwoorden de afhandelingtermijn van zijn subsidieaanvraag positief
beïnvloeden. In 2008 is niet het gehele budget uitgeput vanwege het ontbreken
van voldoende aanvragen daarvoor. 105Waarom is bij OD 3.1 met «bevorderen level playing
field» gekozen voor een veel bredere titel dan waar OD 3.1 over gaat,
namelijk alleen over de scheepsbouw en de defensie-industrie? Zou OD 3.1 niet
moeten luiden «bevorderen level playing field in specifieke sectoren»?Er is voor een bredere titel gekozen omdat het bevorderen van het level
playing field voor het Nederlandse bedrijfsleven in brede zin plaatsvindt
en niet alleen voor specifieke sectoren. Mochten andere overheden marktverstoringen
veroorzaken dan stelt EZ deze aan de orde, bijvoorbeeld via de EU en WTO.
Als dit niet het gewenste resultaat heeft, dan kan overwogen worden om het
speelveld te repareren met specifieke maatregelen. Deze hoeven niet alleen
gericht zijn op specifieke sectoren, maar kunnen ook generiek zijn.106Waarom is er geen overeenstemming bereikt met SNN over
de teruggave van € 16 mln? Is er inmiddels wel overeenstemming?De mogelijke teruggave van de € 16 mln betreft de eindafrekening
van het ISP programma. Het overleg hierover is nog niet afgerond vanwege de
samenhang, zowel inhoudelijk als procedureel, met het Nationaal Actieplan
EFRO. De verwachting is dat hierover na de zomer duidelijkheid zal worden
gegeven door de Europese Commissie. Dan kan ook de mogelijke teruggave van
SNN worden afgewikkeld.107Hoeveel besteedt Defensie jaarlijks in het buitenland
en waarom wordt hier geen geo-return toegepast?In 2008 heeft het Ministerie van Defensie € 1,77 mrd uitgegeven
aan betalingen aan buitenlandse partijen. Dit bedrag behelst alle betalingen,
niet alleen die voor materieeluitgaven. Dit bedrag is niet vergelijkbaar met
het aantal gehonoreerde en betaalde opdrachten aan de Nederlandse defensie
industrie. Wanneer het ministerie van Defensie in een samenwerkingsprogramma
met andere landen defensiematerieel ontwikkelt en aanschaft, worden gewoonlijk
afspraken gemaakt over de wijze waarop de bijdrage in geld wordt vertaald
naar activiteiten in het bijdragende land («costshare = workshare»).
Dit is enigszins vergelijkbaar met geo-return zoals bij ESA wordt gehanteerd.
Bij opdrachten van Defensie aan buitenlandse leveranciers is hiervan geen
sprake. Indien specifiek militair materieel wordt aangeschaft met een waarde
boven € 5 miljoen, wordt het compensatie-instrument toegepast. De
Tweede Kamer wordt tweejaarlijks geïnformeerd over de resultaten van
het compensatiebeleid.108Wat is de stand van zaken met betrekking tot de nulmeting
nalevingslasten?De meting naar de omvang van de nalevingskosten bij 87 knelpunten is afgerond.
Op die gebieden waar volgens het bedrijfsleven de bedrijfsvreemde nalevingkosten
onevenredig hoog zijn, is in totaal € 1 799 mln bedrijfsvreemde
nalevingkosten gemeten (bedrijfsvreemde nalevingskosten zijn alle kosten die
het bedrijfsleven moet maken omdat wet- en regelgeving ze dat verplicht, maar
die bedrijven uit zichzelf niet zouden maken). De doelstelling is om in totaal
gemiddeld 15% reductie op deze terreinen te realiseren. In de voortgangsrapportage
die 12 mei aan de Kamer is verzonden wordt uitgebreid ingegaan op de
meting en de te realiseren reducties (Kamerstukken 29 515, nr. 287). 109Kent de regering de kritiek van het Platform Zelfstandige
Ondernemers, dat de aanvraagloketten voor de diverse regelingen bij de ondernemers
relatief onbekend zijn? Wat is de reactie van de regering op deze kritiek?Ja, de kritiek over de informatievoorziening van het PZO en andere ondernemers
is bekend. Gebrekkige informatie bij ondernemers is grotendeels een gevolg
van gebrekkige vindbaarheid van de juiste informatie. De uitvoering van het
ondernemerschapinstrumentarium is verspreid over diverse (semi)-overheidsorganisaties.
Hierdoor wordt de informatie over het instrumentarium versnipperd en op verschillende
manieren aangeboden. Momenteel wordt door overheidspartijen samen gewerkt
aan een betere toegankelijkheid van regelingen en instrumenten en een verbetering
van de informatievoorziening daarover naar ondernemers. Uitvoeringsorganisaties
werken inmiddels aan verbetering en verbreding van hun accountmanagement en
er wordt samengewerkt met brancheorganisaties en intermediairs om het informatieaanbod
richting ondernemers te verbeteren en aan te sluiten bij de kanalen die ondernemers
gebruiken.Om ondernemers beter wegwijs te maken is door EZ in 2008 Antwoordvoorbedrijven.nl
in het leven geroepen. Via deze overheidsportal wordt alle relevante overheidsinformatie
voor ondernemers op één plek toegankelijk gemaakt. Ondernemers
kunnen nu op snelle en eenvoudige wijze online zoeken naar een passende regeling.
Ook zal het mogelijk worden om online vergunningen en subsidies aan te vragen.Om de bekendheid van de regelingen te vergroten worden acties ondernomen
om de communicatie te verbeteren. Concrete acties zijn onder andere een voorlichtingscampagne
voor opvolgers bij bedrijfsoverdrachten die wordt ontwikkeld en twee campagnes,
die begin 2009 door EZ zijn gevoerd rondom de resultaten op het gebied van
de vermindering van regeldruk voor ondernemers en ondernemerschapsinstrumenten
zoals de BBMKB, de Garantie Ondernemingsfinanciering, de WBSO, Microfinanciering
en Durfkapitaal. Voor deze instrumenten is daarnaast ook een webvideo gemaakt
voor de intermediairs, zoals boekhouders en accountants. Met deze webvideo
kunnen zij ondernemers via hun websites en nieuwsbrieven op het bestaan en
de relevantie van deze regelingen voor hun ondernemersactiviteiten wijzen.
Van de website Antwoordvoorbedrijven.nl en de daaraan gekoppelde contactmogelijkheid –
via mail en telefoon – wordt steeds meer gebruik gemaakt door ondernemers.
Het bezoekersaantal van Antwoordvoorbedrijven.nl is sinds voorjaar 2008 gestegen
van maandelijks 40 000 naar 140 000 in het voorjaar 2009.Tot slot zorgt de stroomlijning van het bedrijfsgerichte EZ-instrumentarium
voor een toegankelijker instrumentarium voor ondernemers door standaardisatie
en vereenvoudiging van regelingen. Dit is bij ondernemers getoetst en in samenspraak
met hen verder ontwikkeld, waardoor het instrumentarium nu beter aansluit
aan bij hun belevingswereld. EZ beziet samen met andere overheden of verdere
winst mogelijk is.110Is de tijd die banken in 2008 kwijt waren met overnames
en fusies mogelijkerwijs ten koste gegaan van het gebruik van diverse instrumenten
ter ondersteuning van het bedrijfsleven? Met andere woorden, heeft deze prioriteitstelling
van de banken de bedrijven geld gekost? Heeft dit het gebruik van de groeifaciliteit
in de weg gezeten? E.e.a. zou toch immers ook samen kunnen gaan? Het is ons niet bekend dat er bij banken op dit vlak een capaciteitsknelpunt
bestond. Zie verder het antwoord op vraag 96.111Hoe kan het dat zo’n 60 procent van de ROC’s
en AOC’s is aangesloten bij «Beroepsonderwijs in bedrijf»,
maar hiermee slechts enkele duizenden leerlingen worden bereikt?Op de ROC’s worden tientallen verschillende opleidingen op meerdere
niveaus aangeboden. De projecten die worden ondersteund vanuit de subsidieregeling
Beroepsonderwijs in bedrijf zijn meestal gericht op het verbeteren van de
aansluiting op de arbeidsmarkt bij één van deze opleidingen.
Hierdoor is het aantal leerlingen dat direct wordt bereikt door de projecten
een beperkt deel van het totaal aantal leerlingen van een ROC. Indirect kunnen
meer leerlingen profiteren, als bijvoorbeeld de leereffecten die bij één
opleiding worden opgedaan, doorsijpelen naar andere delen van de onderwijsinstelling.112Waarom zijn met betrekking tot veiligheid nog geen
cijfers bekend over 2008?De Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven (MCB) wordt jaarlijks in opdracht
van Justitie en BZK uitgevoerd en verschijnt ieder jaar in de loop van het
voorjaar. De resultaten van de MCB 2008 worden deze week (week 23) door Justitie
en BZK naar de Tweede Kamer verstuurd.113Wat is de stand van zaken met betrekking tot de doorlichting
van gemeenten op administratieve lasten die voor het zomerreces aan de Kamer
wordt gezonden?In de integrale voortgangsrapportages, die halfjaarlijks aan de Tweede
Kamer worden gestuurd wordt ingegaan op de doorlichtingen bij gemeenten. Hierbij
de laatste stand van zaken.Nulmeting administratieve lasten gemeentenNaar aanleiding van het bestuursakkoord tussen het Rijk en de VNG van
2007 is de nulmeting Administratieve Lasten (AL) gemeentelijke regelgeving
uitgevoerd ten behoeve van de VNG. De VNG kan met de nulmeting de afspraak
dat gemeenten hun administratieve lasten met 25% verminderen beter
monitoren. De gemeentelijke administratieve lasten voor de voor bedrijven
meest relevante verordeningen bedraagt € 100,5 mln.Voucherregeling administratieve lastenIn 2007 heeft het kabinet de Tijdelijke regeling stimulering aanpak vermindering
gemeentelijke administratieve lasten (voucherregeling administratieve lasten)
gepubliceerd. Hiermee is beoogd dat gemeenten hun gemeentelijke regels doorlichten
op mogelijkheden de administratieve lasten te verminderen.Aan 271 gemeenten is een voucher toegekend voor de doorlichting van de
administratieve lasten. Per 30 april jl. heeft circa 85% van de
gemeenten de doorlichting van de administratieve lasten bedrijven afgerond.De vervolgstap is dat de gemeenten de resultaten uit de doorlichting implementeren
in hun regelgeving waarmee de administratieve lasten zullen afnemen.114Waarom zijn de benuttinggraden voor het BBMKB en de
Groeifaciliteit kengetallen en geen prestatie-indicatoren? In de begroting 2008 waren ten aanzien van de garantieregelingen kengetallen
opgenomen (dus zonder streefwaarden). Daarom kan in het jaarverslag ook geen
koppeling worden gelegd met een streefwaarde en wordt alleen de realisatie
vermeld. In de begroting 2009 zijn deze instrumenten overigens voorzien prestatie-indicatoren
met streefwaarden, zodat deze ook te zijner tijd in het jaarverslag 2009 zullen
terugkomen.115Wat is de stand van zaken met betrekking tot de studie
naar succesen faalfactoren van winkelstraatmanagement?Dit onderzoek is eind april afgerond. De bevindingen zijn de basis voor
een aantal pilots die EZ later dit jaar of begin volgend jaar zal subsidiëren,
alsmede voor een op te stellen leidraad winkelstraatmanagement (concept-handboek).116Waarom is er, afgezien van de administratieve lasten,
geen prestatie-indicator voor OD 3.2? En ook niet voor OD 3.3?In de begroting 2008 is een scherpe lijn gehanteerd ten aanzien van het
opnemen van prestatie-indicatoren, conform de richtlijnen die hiervoor gelden.
Indien EZ maar voor een klein deel invloed heeft op de het behalen ervan,
werd besloten over te gaan op kengetallen. Dit heeft geleidt tot opmerkingen
van onder andere uw Kamer en van de Algemene Rekenkamer. Voor de begroting
2009 is daarom besloten om weer meer prestatie-indicatoren op te nemen, zodat
ook weer duidelijk wordt waar EZ naar streven.Voor OD 3.3 is zowel een prestatie-indicator (voldoende herstructurering
in topprojecten en voldoende nieuwe bedrijventerreinen in topprojecten) als
een kengetal (marktaandeel inkomende toerisme) opgenomen (zie pagina 72 van
het jaarverslag).117Kan de regering aangeven wat het resultaat moet zijn
van de operationele samenwerking tussen de programma’s in het kader
van Pieken in de Delta en de Innovatieprogramma’s?Het resultaat van de operationele samenwerking is een effectievere en
efficiënte uitvoering en meer duidelijkheid voor indieners van projecten.
Dit is bereikt door een scherpere inhoudelijke afbakening tussen de Innovatieprogramma’s
en Pieken in de Delta, waarmee onnodige overlap wordt voorkomen. Daarnaast
wordt in de uitvoering nog beter samengewerkt. De indiener kan zijn project
via een «A4 service» kort omschrijven en krijgt dan op maat advies
bij welke regeling het project het beste past. Met deze maatregelen is het
voor indieners van subsidieaanvragen duidelijker onder welk programma zijn
project eventueel voor subsidie in aanmerking komt.118Nu in de verantwoordingsbrief van de regering het sein
op rood staat voor het gebiedsgerichte economisch beleid, waarom komt dit
dan niet terug in het jaarverslag van het Ministerie van Economische Zaken
over 2008?Voor de in de verantwoordingsbrief gehanteerde cijfers voor deze doelstelling,
heeft het Ministerie van Economische Zaken een voorbehoud moeten maken, omdat
het zich moest beroep op de aan het begin van 2009 beschikbare informatie
over de realisatie in 2008. Het afgelopen jaar zijn er voor Pieken
in de Delta twee tenders gehouden. Over het aantal projecten dat in 2008 is
ingediend is in het jaarverslag gerapporteerd. In de verantwoordingsbrief
wordt echter gemeten welk effect er van dit instrument uitgaat. Hierbij wordt
onder meer gekeken naar de investeringen die met het instrument worden uitgelokt.
Omdat de subsidiebeschikkingen over de tweede tender begin 2009 nog niet waren
afgegeven, kon hier in de verantwoordingsbrief nog geen uitsluitsel over worden
gegeven.Inmiddels blijkt uit de eerste resultaten van de tweede tender Pieken
in de Delta in 2008 dat de voor het afgelopen jaar verwachte doelstellingen
ook daadwerkelijk zijn gehaald.119Kan de regering aangeven hoe de uitvoering van de motie
van het lid Vos (Kamerstuk 31 700 XIII, nr. 31) over de voortzetting
van de GSB-pijlergelden wijkeconomie ter hand is genomen?Het Ministerie van Economische Zaken en de G4/G27 zijn momenteel bezig
met het opstellen van een Strategisch Economische Samenwerkingsagenda.De Strategische Economische Samenwerkingsagenda beschrijft een vernieuwd
(economisch) partnerschap tussen EZ en de grote steden voor de periode 2010
tot en met 2014. Doel van de agenda is de inspanningen van EZ en de steden
om de economische structuur en concurrentiekracht van Nederland te versterken
met elkaar te verbinden. Het kabinet ziet het opstellen van deze strategische
agenda als invulling van de motie-Vos.120Wat wordt verstaan onder het Twee Zeeën programma?Het programma Twee Zeeën is een zogenaamd Interreg IVA programma
voor grensoverschrijdende samenwerking. De drie andere Interreg IVA programma’s
waar Nederland aan deelneemt zijn Duitsland-Nederland, Vlaanderen-Nederland
en Euregio Maas-Rijn. Het programma Twee Zeeën is een nieuw grensoverschrijdend
programma in deze programmaperiode 2007–2013 en heeft als werkingsgebied
delen van Frankrijk, Vlaanderen, Engeland en Nederland. In Nederland betreft
het Westelijk Noord-Brabant, de gehele provincie Zeeland en GrootRijnmond.
De projecten dienen zich te richten op de thema’s concurrerende economie
en toegankelijkheid, veilig en gezond milieu of goede levenskwaliteit. Ieder
project moet partners kennen in tenminste twee lidstaten waarbij minimaal één
partner uit Engeland dient te komen.121Voor BSRI worden twee verschillende beleidsdoelen genoemd,
hoeveel geld in aan beide doelen besteed?De twee beleidsdoelen voor de BSRI zijn gericht op:1. het faseverschil in economische ontwikkeling (vestigingsprojecten)
en2. het creëren van een level playing field (strategische uitbreidingsprojecten).In 2008 is aan vestigingsprojecten: € 8 182 100 besteed
en aan strategische uitbreidingsprojecten: € 7 693 300.122Hoe wil de regering voorkomen dat de financiering van
de SDE leidt tot een grote stijging van de energierekening en koopkrachtverlies? De financiering van de SDE in de toekomst zal worden aangepast zoals is
afgesproken in het aanvullend beleidsakkoord. Burgers en bedrijven gaan door
middel van een opslag op het elektriciteitstarief direct meebetalen aan de
financiering van de SDE. De wijze waarop dat zal gebeuren, verwacht ik u in
de loop van 2009 duidelijk te kunnen maken. De komende tijd wordt benut voor
het afwegen van de diverse mogelijkheden voor tariefopslag, waarbij de optredende
lasten voor burgers en bedrijven niet uit het oog zullen worden verloren.
In het aanvullend beleidsakkoord is al aangegeven dat de vrijvallende middelen
op de EZ-begroting zullen worden aangewend voor lastenverlichting.Overigens wil ik benadrukken dat de SDE-systematiek aan de uitgavenkant
gelijk blijft: de SDE blijft een geplafoneerde regeling. Op deze manier kunnen
we gericht blijven stimuleren op aantrekkelijke opties voor Nederland, tegen
aanvaardbare kosten. Want wat we ook kiezen: geen enkel systeem is uiteindelijk «gratis».123Gaat het bij stadsverwarmingprojecten met name over
Purmerend? Wat is daar de stand van Zaken?Dit betreft de «Overgangswet elektriciteitsproductiesector»,
waaronder een tegemoetkoming wordt gegeven voor de niet-marktconforme kosten
aan vier elektriciteitsproducenten die ook warmte leveren aan stadsverwarmingsprojecten.
In totaal betreft het negen stadsverwarmingsprojecten, waarvan Purmerend er één
is. Gelet op de toestemming door de Europese Commissie voor de tegemoetkoming
wordt in dit verband geen ondersteuning gegeven aan warmtedistributiebedrijven.
De toezegging voor het leveren van een tegemoetkoming loopt tot en met 2010.124Hoe komt het dat de uitgaven van de Regeling Milieukwaliteit
Elektriciteitsproductie (MEP) maar liefst € 245 miljoen lager zijn
uitgevallen dan begroot? De MEP voorzag toch nog niet in correctiebedragen?De MEP kent inderdaad geen correctiebedragen. Men krijgt subsidie voor
elke kWh die men opwekt. Dit is een vast bedrag per kWh, dat per MEP-categorie
en jaar van aanvang van de productie kan verschillen. Dit vaste bedrag per
kWh is gebaseerd op de onrendabele top voor de betreffende categorie. In het
jaar 2008 is er minder subsidie uitbetaald dan bij de opstelling van de begroting
voor het jaar 2008 geraamd was omdat de gerealiseerde elektriciteitsproductie
is achtergebleven bij de raming. Zoals aangegeven zal geld dat vrijvalt binnen
de MEP opnieuw worden ingezet voor het totaal van de MEP en de SDE (Stimuleringsregeling
duurzame energieproductie).125Waarom zijn in december 2008 middelen toegevoegd aan
SDE waarvan al duidelijk was dat ze niet meer konden worden besteed? Waarom
zijn ze inet toegevoegd aan de begroting 2009?In het geval van gepubliceerde regelingen met een budgetplafond worden
in principe de volledige verplichtingenbedragen die overeenkomen met het gepubliceerde
plafond gereserveerd op de begroting in het jaar waarin de aanvraagperiode
start. Vooraf bij publicatie van de budgetplafonds is namelijk het uiteindelijke
beroep op de regeling en vervolgens het afgeven van beschikkingen niet (volledig)
in te schatten.Het deel dat in 2008 uiteindelijk niet is besteed blijft beschikbaar
voor 2009 e.v. Een deel daarvan zal gebruikt worden voor het in 2009 alsnog
afgeven van beschikkingen op in 2008 ingediende aanvragen, het
restant zal aangewend worden ten behoeve van nieuwe SDE-publicaties.126Waarom is ondanks het uitgangspunt van een vaste FES-voeding
het bedrag toch hoger uitgevallen?In het Coalitieakkoord is afgesproken dat het FES een vaste voeding krijgt
die niet meer fluctueert als gevolg van mutaties in de gasbaten. In deze kabinetsperiode
zijn de begrote uitgaven leidend voor de omvang van de voeding. Daarom is –
vooruitlopend op de wijziging van de Wet Fonds economische structuurversterking –
in het jaar 2008 de gasbatenvoeding van het fonds gevormd door de niet-belastingontvangsten
van de staat uit aardgasbaten voor het bedrag dat daarvoor in de begrotingsstaat
is opgenomen. Het in de begrotingsstaat opgenomen bedrag komt overeen met
de totale uitgaven geraamd in het jaar 2008. De ontvangsten zijn met andere
woorden gelijk gesteld aan de uitgaven. Wanneer de uitgaven stijgen, nemen
de ontvangsten met hetzelfde bedrag toe. Hierdoor zijn de ontvangsten hoger
uitgevallen dan geraamd.127Kan de regering ingaan op de € 17 miljoen
die afgaan van het beleidsonderdeel energie-innovatie? Is het juist dat dit
bedrag zal worden besteed aan uitvoeringskosten van SenterNovem? Is het juist
dat het hier gaat om een kostenoverschrijding bij SenterNovem? Hoe is dit
te rijmen met het belang van energie-innovatie?Op voorhand is niet duidelijk welk deel van de beschikbare middelen ingezet
gaat worden als vergoeding voor de door SenterNovem zelf uit te voeren werkzaamheden
en welke via SenterNovem door derden uit te voeren werkzaamheden. In het eerste
geval worden de uitgaven verantwoord op het onderdeel Bijdrage aan Agentschappen
en in het tweede geval komen ze ten laste van een ander onderdeel van de begroting
zoals energie-innovatie. SenterNovem heeft een deel van het werk wel uitgevoerd
in plaats van dit uit te besteden aan derden zoals aanvankelijk ingeschat.
Er wordt dan niet minder uitgegeven aan innovatie maar alleen via een andere
post. Daarnaast zijn er gelden toegevoegd in verband met door SenterNovem
uit te voeren taken welke niet voorzien waren ten tijde van het opstellen
van de begroting.128Welke middelen heeft EZ om de concentratiegraad te
verlagen? Waarom zijn de van externe factoren geschoonde tarieven geen prestatie
indicator? En waarom niet de gerealiseerde interconnectiecapaciteit?De instrumenten die EZ inzet om de energiemarkten beter te laten werken,
kunnen via het marktmechanisme invloed hebben op de concentratiegraad. Voorbeelden
zijn de maatregelen die ik heb genomen om de groothandelsmarkt voor gas beter
te laten werken, de Wet Onafhankelijk Netbeheer, het toezicht dat de NMa houdt
op de eerlijke werking van de energiemarkten en de inspanningen om Nederland
te positioneren op de (Noordwest)Europese energiemarkten. Op grond van deze
maatregelen zullen nieuwe leverancier tot de markt toetreden en marktaandeel
veroveren. Voorbeelden daarvan zijn de toetreding tot de markt van bijvoorbeeld
Greenchoice en de intensieve wervingscampagnes van relatieve nieuwkomers zoals
bijvoorbeeld Oxxio.De van externe invloeden geschoonde tarieven zijn niet opgenomen als prestatie-indicator
omdat er geen eenduidige norm voor is op te stellen, zeker niet in een vrije
markt. Prijzen zijn het resultaat van de markt (vraag en aanbod).
Overigens is het wel zo dat de NMa toezicht houdt op de redelijkheid van retailtarieven
en gegevens over prijzen bijhoudt in een kleinverbruikersmonitor. Langs dezelfde
lijn geldt voor de gerealiseerde interconnectiecapaciteit eveneens dat geen
eenduidige norm is op te stellen. Overigens houdt de NMa in haar groothandelsmonitor
cijfers over interconnectiecapaciteit bij.129Waarom ontbreekt een prestatie-indicator voor OD 4.2?Het Jaarverslag is het «spiegelbeeld» van de begroting. Dat
betekent dat in het Jaarverslag gerapporteerd wordt over de in de Begroting
opgenomen kengetallen en prestatie-indicatoren. Conform de regelgeving wordt
bij elk algemeen doel (AD) en bij elke operationeel doel (OD) prestatie-gegevens
(prestatie-indicatoren danwel kengetallen) opgenomen worden. Wanneer dit niet
mogelijk is wordt dit in de leeswijzer van de begroting toegelicht (comply
or explain). Zo zijn onder OD 4.2 kengetallen opgenomen. De reden voor het
kiezen van kengetallen is het feit dat een groot aantal externe variabelen,
zoals de schommelende olieprijs, van invloed is op de beleidsdoelen.130In welke mate is er een verminderde aanschaf en toepassing
van warmtekrachtkoppeling (WKK) merkbaar na de afschaffing van de SDE-faciliteit
voor WKK?Zie antwoord op vraag 131.131Welk effect heeft de uitsluiting van WKK in de SDE
gehad op de CO2-uitstoot en het rendement van het energieverbruik?In het kader van de SDE bestond en bestaat geen faciliteit voor WKK. Derhalve
is een verminderde aanschaf en toepassing van warmtekrachtkoppeling als gevolg
van afschaffing van de faciliteit niet aan de orde. Zoals aangegeven in mijn
brief van 23 februari 2009 (Kamerstukken 28 665, nr. 100) kan
WKK in (vrijwel) alle categorieën rendabel worden geëxploiteerd.132Waarom zijn het duurzaam energieverbruik in 2008 en
de CO2-uitstoot nog niet bekend? Waarom is er zo’n grote
vertraging met deze statistieken als dit onderwerp van zo’n groot belang
wordt geacht?Het CBS moet altijd zorgvuldig te werk gaan. Daarom wordt strakke planning
gevolgd. De gepubliceerde cijfers worden op basis van enquêtegegevens
bij bedrijven verkregen. Adequate verwerking van deze gegevens vergt uiteraard
tijd. Een definitief beeld over 2008 is daarom in het laatste kwartaal van
2009 beschikbaar. Een voorlopig beeld over 2008 is echter via de databank
van het CBS aan het eind eerste kwartaal 2009 bekend.133Is tijdens de twee genoemde grootste bedrijvenmissies
in de geschiedenis van het Ministerie van Economische Zaken bij de gesprekspartners
aandacht gevraagd voor maatschappelijk verantwoord ondernemen in Turkije en
China? Wat zijn de resultaten hiervan?MVO vormt een integraal onderdeel van economische missies. Daarnaast wordt
voor zowel China als Turkije gewerkt aan het vormgeven van een verdergaande
vorm van bilaterale samenwerking op MVO-gebied. Met het Chinese
Ministerie van Handel zijn en marge van de genoemde missie gesprekken gevoerd
in Beijing, waarbij is afgesproken om een technische werkgroep op te richten
om MVO onderwerpen structureel op de agenda te plaatsen van de jaarlijkse
Joint Economic Committee (JEC). De volgende JEC met China staat op de agenda
in december 2009 in Den Haag. Daarnaast heeft Staatssecretaris Heemskerk een
MVO seminar geopend gericht op de textielsector, werd er een presentatie gegeven
over MVO in China aan de missiedeelnemers en hebben de deelnemers een MVO-informatiepakket
ontvangen inclusief de «Toolkit MVO China», welke kansen en bedreigingen
signaleert op MVO-gebied toegesneden op China.Tijdens de missie naar Turkije heeft Staatssecretaris Heemskerk een lezing
gegeven over de winst van MVO in Istanboel bij de Turkse werkgeversorganisaties
Tüsiad en Kalder. Een volgende stap in de samenwerking met Turkije is
om een overheidsdialoog op te starten tussen Turkse en Nederlandse beleidsmakers
en hierbij het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties te betrekken.
Ook is aan de missiedeelnemers een informatiepakket uitgereikt met daarin
ook de « MVO Toolkit Turkije».134Wat is de stand van zaken met betrekking tot het in
gebruik nemen van TenderNed?Wanneer zal TenderNed opgeleverd worden? Waarom
is een nieuwe Aanbestedingswet nodig om dit systeem in gebruik te nemen? Waarom
is de regering niet eerder tot de conclusie gekomen dat het ProRail systeem
niet uitgebouwd kon worden? Is er niet onnodig veel tijd voorbij gegaan?TenderNed is in 2006 overgenomen van ProRail. Na proefdraaien met het
prototype bleek dat een landelijke uitrol van TenderNed niet goed mogelijk
was. De bouw van een nieuw prototype was derhalve noodzakelijk. Om geen tijd
verloren te laten gaan, zijn al tijdens het proefdraaien in samenspraak met
de gebruikers functionele specificaties opgesteld. Deze specificaties zijn
gebruikt om de noodzakelijke nieuwbouw te ontwikkelen.Er wordt op dit moment hard gewerkt aan de realisatie van de nieuwbouw
van TenderNed. De uitwerking van vele technische aspecten blijkt echter niet
eenvoudig te zijn. Hierdoor heeft de nieuwbouw van TenderNed enige vertraging
opgelopen. TenderNed zal daarom in de loop van 2010 worden opgeleverd. Deze
vertraging is te overzien, aangezien de verwachting is dat ook een nieuwe
Aanbestedingswet pas in de loop van 2010 inwerking zal treden.Het voornemen is om in de nieuwe Aanbestedingswet de verplichting op te
nemen om de aankondiging van een opdracht via TenderNed te publiceren. Deze
wettelijke maatregel zorgt ervoor dat alle aankondigingen op één
centrale plek te vinden zijn, waardoor de administratieve lasten voor het
bedrijfsleven worden verlaagd. Dit betekent niet dat een nieuwe Aanbestedingswet
noodzakelijk is om TenderNed in gebruik te nemen, maar dat het wel gewenst
is dat TenderNed gereed is bij inwerkingtreding van de nieuwe wet.135Wat gaat de regering doen om de door de Algemene Rekenkamer
geconstateerd onvolkomenheid bij de besteding van de beleidsgelden door SenterNovem
op te lossen? Hoe wil de regering de onvolkomenheid aanpakken zonder dat SenterNovem
nog meer dan nu als een buitengewoon bureaucratische en weinig toegankelijke
organisatie wordt ervaren? Welke stappen heeft de regering gezet nadat bleek
dat SenterNovem gefaald heeft als toezichthouder op de maximumprijzen voor
stadsverwarming? Is SenterNovem betrokken bij de uitvoering van de warmtewet? Hoe wil de regering voorkomen dat SenterNovem opnieuw weinig oog heeft
voor de belangen van consumenten?De problemen ten aanzien van de beheersing van het verantwoordingstraject
bij SenterNovem (SN) waren mij reeds bekend uit het interimrapport 2008 van
mijn auditdienst. Naar aanleiding daarvan zijn verbeteracties afgesproken
met SenterNovem, die aansluiten bij de aanbevelingen van de Algemene Rekenkamer
voor het oplossen van de onvolkomenheid:• de aanbeveling om de interface BAS-SAP nader te onderzoeken en
te verbeteren is reeds opgepakt. De benodigde aanpassingen zijn geïnventariseerd
en worden volgens planning in juli 2009 afgerond;• ten aanzien van de intensievere afstemming tussen het BAS systeem
van SN en het SAP systeem van EZ zijn reeds in de 2e helft van 2008 organisatorische
maatregelen getroffen. Het geconstateerde cumulatieve aansluitverschil is
inmiddels gecorrigeerd en is per 31 december 2008 niet meer aanwezig.
Met ingang van het tweede kwartaal 2009 vindt maandelijks afstemming plaats
tussen BAS en SAP. Deze maatregel borgt consistentie van de gegevens tussen
beide systemen en er vindt monitoring plaats op de afloop en de verwerking
van de eventueel geconstateerde verschillen;• teneinde het zicht op de debiteuren te verbeteren heeft SN inmiddels
een centrale coördinatie van het vorderingenbeheer ingesteld. Een centrale
afdeling Beleidsadministratie bij SN voert op dit moment een opschoning van
de administratie uit en zal zorgen voor een adequate monitoring en afloop
van de openstaande vorderingen.De rol van SenterNovem in het kader van de financiële ondersteuning
van enkele stadsverwarmingprojecten is inmiddels beëindigd aangezien
de betreffende contracten zijn beëindigd (zie mijn brief van september
4 september 2006 EZ 06000446). Mijn ministerie houdt zich op dit moment
intensief bezig met het vormgeven van de uitvoeringsregelgeving die voortvloeit
uit de warmtewet. Hierbij maakt een uitgebreide consultatie van marktpartijen
en andere belanghebbenden, waaronder organisaties die de belangen van afnemers
behartigen, belangrijk deel uit van de procedure. SenterNovem is voor haar
technische kennis ook betrokken bij de vormgeving van de uitvoeringsregelgeving.
De uitvoerende en toezichthoudende organisatie voor de warmtewet en de daarbij
horende uitvoeringsregelgeving is echter De Nederlandse Mededingingsautoriteit/De
Energiekamer.136Waarom is er € 50 miljoen besteed aan uitzendkrachten?De categorie «Uitzendkrachten» in de tabel Uitgaven voor inkoop
van adviseurs en tijdelijk personeel (inhuur externen) bevat de gerealiseerde
uitgaven voor uitzendkrachten (€ 21,9 mln) en de gerealiseerde uitgaven
voor structurele inhuur bij de baten-lastendiensten EVD en SenterNovem (€ 28,2
mln).Uitzendkrachten worden ingezet om tijdelijke pieken in de werkzaamheden
op te vangen en om de noodzakelijke continuïteit van werkzaamheden te
waarborgen bij ziekte van medewerkers, langdurig (zwangerschaps)verlof, openstaande
vacatures of andere vormen van afwezigheid.De structurele inhuur bij genoemde baten-lastendiensten is nodig voor
de uitvoering van opdrachten van EZ en andere ministeries/overheden. Naast
de vaste ambtelijke bezetting wordt door deze diensten gebruik gemaakt van
structurele, maar in tijd, samenstelling en omvang wisselende inzet van inhuurkrachten
(de zogenaamde «flexibele schil»). Hiermee kunnen de diensten
het aantal medewerkers en de benodigde kennis en expertise snel
en flexibel aanpassen aan veranderingen in de omvang en samenstelling van
het opdrachtenpakket. Overigens werken de baten-lastendiensten van EZ voor
een aanzienlijk deel in opdracht van andere ministeries/overheden. Bij deze
diensten is in 2008 45% (€ 12,6 mln) van de flexibele schil
ingezet om deze opdrachten van andere ministeries/ overheden uit te voeren.137Kan de tabel met uitgaven voor inkoop adviseurs en
tijdelijk personeel puntsgewijs nader worden gespecificeerd met aantal fte’s?
Zo neen, waarom niet?Neen. Volgens de rijksbrede afspraken vindt het monitoren en de registratie
van de uitgaven voor inkoop adviseurs en tijdelijk personeel (externe inhuur)
plaats in euro’s, uitgesplitst naar de acht categorieën conform
de definities uit het Informatiestatuut 2007. Het aantal fte’s is derhalve
niet uit de administratie af te leiden.138Kan de tabel met uitgaven voor inkoop van adviseurs
en tijdelijk personeel worden uitgesplitst naar kerndepartement en Zelfstandige
Bestuursorganen (ZBO’s) zodat ook inzicht wordt verschaft in wat de
cijfers zouden zijn exclusief de ZBO’s? Zo neen, waarom niet?De tabel met uitgaven voor inkoop van adviseurs en tijdelijk personeel
geeft reeds de uitgaven weer van het ministerie van Economische Zaken exclusief
de ZBO’s.XNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Schreijer-Pierik (CDA), Vendrik (GL), Ten
Hoopen (CDA), Spies (CDA), Van der Ham (D66), Van Velzen (SP), Aptroot (VVD),
Smeets (PvdA), Samsom (PvdA), Timmer (PvdA), voorzitter, Irrgang (SP), Jansen
(SP), Biskop (CDA), Ortega-Martijn (CU), Blanksma-van den Heuvel (CDA), Van
der Burg (VVD), Graus (PVV), Zijlstra (VVD), Besselink (PvdA), Gesthuizen
(SP), Ouwehand (PvdD), Vos (PvdA), De Rouwe (CDA) en Elias (VVD).Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Van Dijk (CDA), Sap (GL), Van Vroonhoven-Kok
(CDA), Aasted Madsen-van Stiphout (CDA), Koşer Kaya (D66), Ulenbelt
(SP), Blok (VVD), Boelhouwer (PvdA), Kalma (PvdA), Kraneveldt-van der Veen
(PvdA), Karabulut (SP), Luijben (SP), De Nerée tot Babberich (CDA),
Wiegman-van Meppelen Scheppink (CU), Atsma (CDA), Dezentjé Hamming-Bluemink
(VVD), Madlener (PVV), Nicolaï (VVD), Van Dam (PvdA), Gerkens (SP), Thieme
(PvdD), Heerts (PvdA), Uitslag (CDA) en Weekers (VVD).XNoot1De volgende branches waren al opgenomen in deze wet: bouw, dakdekkers,
schilders, elektrohandwerkers, gebouwenreiniging en postdiensten. Met de wetswijziging
zijn de volgende branches opgenomen, te weten ouderenzorg, bewaking, steenkoolmijnen,
grote wasserijen, afvalverzorging en de opleidingsbranche.XNoot1De klantenservice van de NS heeft een 0900 nummer met een tarief van 10
cent per minuut en derhalve geen maximumbedrag per gesprek (het maximumbedrag
per gesprek is verplicht bij tarieven boven de 15 cent per minuut).XNoot1Innovatieplatform (2008), Analysis of the Netherlands’
private R&D position, Position paper, Den Haag; H. P. G.
Erken en M. L. Ruiter (2005), Determinanten van de
private R&D-uitgaven in internationaal perspectief, Ministerie
van Economische Zaken, Onderzoeksreeks, Publicatienummer 05OI08, Den Haag.XNoot1Nederland, Duitsland, Denemarken, Frankrijk, Verenigd Koninkrijk, Zweden,
Zwitserland, Luxemburg, Liechtenstein, Litouwen, Letland, Monaco, IJsland,
Kroatië en Slovenië. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31924-XIII-7.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl