Wijz. Gemeentewet en Provinciewet ivm aanpassing procedure benoeming burgemeester en commissaris van de Koning; Advies en nader rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25444, nr. B

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

11-02-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

25444 nr. B

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25444Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 23 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 444Wijziging van de Gemeentewet en de Provinciewet in verband met een aanpassing
van de procedure tot benoeming van de burgemeester en de commissaris van de
KoningBADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORT1Hieronder zijn opgenomen het advies van de Raad van State d.d. 11 december
1998 en het nader rapport d.d. 26 januari 1999, aangeboden aan de Koningin
door de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Het advies
van de Raad van State is cursief afgedrukt. Bij Kabinetsmissive van 15 september 1998, no. 98.004456, heeft Uwe
Majesteit, op voordracht van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
bij de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt de nota van wijziging
van de Gemeentewet en de Provinciewet in verband met een aanpassing van de
procedure tot benoeming van de burgemeester en de commissaris van de Koning,
met toelichting.Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 15 september
1998, nr. 98.004456, machtigde Uwe Majesteit de Raad van State zijn advies
inzake bovenvermelde nota van wijziging rechtstreeks aan mij te doen toekomen.Dit advies, gedateerd 11 december 1998, nr. W04.98.0428, bied ik u hierbij
aan.1. In het voorstel van wet tot wijziging van de Gemeentewet en de Provinciewet
in verband met een aanpassing van de procedure tot benoeming van de burgemeester
en de commissaris van de Koning (kamerstukken II 1996/97, 25 444, nrs.1–2)
wordt, teneinde de procedure van de burgemeestersbenoeming te democratiseren,
aan de gemeenteraad een recht van aanbeveling toegekend onder handhaving van
het benoemingsrecht van de Kroon. De nota van wijziging strekt ertoe de democratisering
verder door te voeren door de invloed van de burger op de benoemingsprocedure
van de burgemeester te vergroten. Gemeentebesturen die dat wensen krijgen
de mogelijkheid een raadplegend referendum te houden ten behoeve van de openbare
aanbeveling door de gemeenteraad over een te benoemen burgemeester. De Raad
van State realiseert zich dat het voorliggende voorstel de weerslag vormt
van het compromis, waarin de partijen die betrokken waren bij de vaststelling
van het regeerakkoord elkaar hebben gevonden. Hij acht het niettemin van belang
op het volgende te wijzen. In de discussie over de gekozen burgemeester spelen twee hoofdvarianten
een rol:a. verkiezing van de burgemeester door de gemeenteraadb. rechtstreekse verkiezing door de kiesgerechtigde inwoners van de gemeente.Beide varianten houden een democratisering in van de benoemingsprocedure.
De eerste leidt tot een vrijwel geheel monistisch stelsel op gemeentelijk
niveau. De tweede vormt een aanzet tot een dualistisch stelsel, waarbij niet langer de raad alleen het hoofd van de gemeente is, maar hij deze positie
moet delen met de gekozen burgemeester die door de rechtstreekse legitimatie,
verleend door de kiesgerechtigde inwoners van de gemeente, staatsrechtelijk
en politiek op hetzelfde niveau als de gemeenteraad zal kunnen opereren.De nota van wijziging leidt tot een naar het oordeel van de Raad
weinig aantrekkelijke inbreuk op het stelsel, neergelegd in wetsvoorstel 25 444,
dat erop is gericht de positie van de gemeenteraad in de benoemingsprocedure
te versterken. Het zal voor de gemeenteraad, die nog wel mag bepalen of een
referendum wordt gehouden en over welke kandidaten dat zal plaatsvinden, uiterst
moeilijk worden om van het resultaat daarvan af te wijken als dat een duidelijke
voorkeur voor een bepaalde kandidaat inhoudt.Het college realiseert zich dat het de gemeenteraad vrijstaat om
al dan niet tot het houden van een referendum over te gaan. Het gaat er evenwel
van uit dat niet tot wijziging van de Gemeentewet wordt overgegaan voor het
creëren van een inspraakmogelijkheid waarvan wordt verwacht dat er slechts
sporadisch gebruik van zal worden gemaakt. De Raad acht het overigens niet
onwaarschijnlijk dat in een aantal gevallen sterke druk vanuit de bevolking
zal worden uitgeoefend om tot het houden van een referendum te besluiten.Als het referendum zelf en het resultaat daarvan serieus worden genomen
(de Minister van Binnenlandse Zaken heeft ten aanzien van het laatste verklaard
dat dit in zijn voornemen ligt), doet het feit dat de benoeming formeel nog
geschiedt door de Kroon na advies van de commissaris van de Koning er niet
aan af dat de aldus benoemde burgemeester daarmee feitelijk een eigen legitimatie
van de kiezers heeft gekregen. Leidt wetsvoorstel 25 444, zoals het thans
luidt, tot een versterking van de positie van de gemeenteraad en daarmee tot
een verdere stap in de richting van een volledig monistisch stelsel, de inbreuk
die het onderhavige voorstel daarop maakt, vormt naar het oordeel van de Raad
juist een stap in dualistische richting. De voorstellen in onderling verband
bezien leiden tot een resultaat dat vlees noch vis is, meer nadelen dan voordelen
van beide stelsels bevat en tot onduidelijke verhoudingen leidt.De toelichting op het voorstel geeft hiervan geen rekenschap. Ze
volstaat met te wijzen op de geringe procedurele consequenties die invoeging
van de mogelijkheid van een raadplegend referendum in de in wetsvoorstel 25 444
neergelegde procedure heeft. Aan de principiële inbreuk op het stelsel
van dat wetsvoorstel wordt geen aandacht besteed. De Raad meent dat daarmee
niet kan worden volstaan. Hij adviseert tot heroverweging van het voorstel
in het licht van het vorenstaande en tot het doen van een duidelijke keuze
in welke richting men wil gaan met de democratisering van de burgemeestersbenoeming.
Zoals hiervoor vermeld, realiseert de Raad zich dat het voorgestelde een compromis
vormt bij de totstandkoming van het regeerakkoord. Wordt het voorstel om die
reden gehandhaafd, dan zal ten minste in de toelichting rekenschap dienen
te worden gegeven van de principiële vragen die in het geding zijn en
zal de voorgestelde keuze inhoudelijk dienen te worden verantwoord.1. De Raad van State wijst er terecht op dat de nota van wijziging samenhangt
met het regeerakkoord. De nota van wijziging strekt ertoe de invloed van de
burgers op de benoeming door de Kroon van de burgemeester te vergroten. In
het regeerakkoord is verwoord dat het democratisch gehalte een van de belangrijkste
toetspunten van de kwaliteit van het bestuur is en dat democratisch besturen
inhoudt dat burgers bij besluitvormingsprocessen worden betrokken. De nota
van wijziging moet in het verlengde van onder meer dit onderdeel van het regeerakkoord
worden gezien. Met deze nota van wijziging wordt evenwel geenszins beoogd
vooruit te lopen op de discussie over de gekozen burgemeester. Ik wijs er
op dat de parlementaire behandeling van het voorstel tot wijziging van de
Grondwet met het oog op deconstitutionalisering van de aanstellingswijze van
de burgemeester en de commissaris van de Koning in eerste lezing nog niet
is afgerond. Eerstvolgende stap is behandeling door de Eerste Kamer. Pas na
afronding van dat traject en van de grondwettelijk voorgeschreven tweede lezing
na de ontbinding van de Tweede Kamer kan bezien worden in welke zin een eventuele
wijziging in de aanstellingswijze doorgevoerd kan worden. Verkiezing van de
burgemeester kan in dat kader aan de orde komen. Het regeerakkoord vermeldt
dat na afronding van het voorstel tot deconstitutionalisering hierover door
een volgend kabinet standpunten ingenomen kunnen worden op basis van de dan
heersende politieke inzichten. Verwacht mag worden dat die inzichten
mede gevoed zullen worden door de aanbevelingen van de Staatscommmissie dualisme
en lokale democratie die begin volgend jaar beschikbaar zullen zijn. Daarbij
kan dan ook bezien worden in welke mate de te onderscheiden varianten monistisch
dan wel dualistisch van aard zijn en welke consequenties daaraan verbonden
moeten worden. Ik acht het niet opportuun in het kader van deze nota van wijziging
stil te staan bij de monistische dan wel dualistische invloeden die uitgaan
van de alsdan te onderscheiden varianten voor de gekozen burgemeester. De
onderhavige nota van wijziging strekt er zoals gezegd, slechts toe de invloed
van de bevolking binnen het kader van de huidige door de Grondwet voorgeschreven
benoeming door de Kroon te vergroten.Ik wijs erop dat wetsvoorstel 25 444 ertoe strekt de gemeenteraad
een sterkere zeggenschap te geven in de benoemingsprocedure van de burgemeester.
De onderhavige nota van wijziging heeft ten doel in dat kader de gemeenteraad
de mogelijkheid te geven het oordeel van de bevolking in te winnen. In de
gevallen waarin de raad daartoe overgaat zal dan dus sprake kunnen zijn van
een vergrote invloed van de bevolking op die benoemingsprocedure. Dit laatste
in het regeerakkoord opgenomen element weegt naar mijn oordeel zwaar genoeg
om op korte termijn regelgeving tot stand te brengen.De Raad van State stelt dat de nota van wijziging een weinig aantrekkelijke
inbreuk maakt op het stelsel, neergelegd in wetsvoorstel 25 444. De Raad
wijst er op dat wetsvoorstel 25 444, zoals dat thans luidt, leidt tot
een versterking van de positie van de gemeenteraad en daarmee tot een verdere
stap in de richting van een volledig monistisch stelsel, terwijl de nota van
wijziging naar het oordeel van de Raad juist een stap in dualistische richting
zet. Ik wijs erop dat in de loop van de tijd wel meer dualistische elementen
in de formeel op monisme geënte Gemeentewet zijn doorgevoerd. Zo staat
de Gemeentewet sinds 1994 in ruimere mate delegatie van raadsbevoegdheden
toe aan het college en aan commissies dan onder de oude gemeentewet mogelijk
was. Het oude gesloten delegatiestelsel is vervangen door een open stelsel,
waardoor de raad desgewenst in ruime mate bevoegdheden kan delegeren aan het
college en aan commissies. Naarmate dat meer gebeurt leidt dat tot meer dualisme
op het lokale niveau. Voorts is de feitelijke positie van de colleges –
ondersteund door het ambtelijk apparaat waarvoor het college in hoge mate
verantwoordeijk is – veelal sterker dan die van de gemeenteraad, hetgeen
ook een dualistische tendens is. In dit licht bezien is de onderhavige nota
van wijziging niet meer dan een voortzetting van deze tendens. De wens de
invloed van de bevolking op de benoeming te vergroten heeft inmiddels een
aanmerkelijk draagvlak verworven. Ik acht het van belang die wens te honoreren,
zij het dat het steeds van een raadsbesluit afhankelijk zal moeten zijn of
inderdaad tot een raadpleging van de bevolking wordt overgegaan. De omstandigheid
dat de hier bedoelde tendens mede de aanleiding heeft gevormd voor de taakopdracht
aan de Staatscommissie dualisme en lokale democratie (om te bezien hoe het
dualisme op lokaal niveau vormgegeven kan worden) staat niet in de weg aan
de invoering van een nieuw dualistisch element in de huidige Gemeentewet.
Te zijner tijd zal een integraal standpunt worden ingenomen naar aanleiding
van de aanbevelingen van de Staatscommissie. De indiening van de onderhavige
nota van wijziging staat hier niet aan in de weg. Ik zie geen noodzaak tot
aanpassing van de toelichting bij de nota van wijziging naar aanleiding van
de opmerkingen van de Raad van State in dit verband. De redenen die tot de
nota van wijziging hebben geleid zijn in de toelichting duidelijk verwoord.2. In gemeenten waar ten behoeve van de aanbeveling door de gemeenteraad
een raadplegend referendum wordt gehouden, zullen de persoonlijke gegevens
van de geselecteerde kandidaten openbaar moeten worden gemaakt. Voorts zullen
in het bijzonder de kandidaten die niet reeds uit hoofde van de functie(s)
van waaruit zij solliciteren plaatselijke bekendheid genieten, welhaast gedwongen
zijn een persoonlijke campagne te voeren. De vraag rijst of dit – wellicht
goede – kandidaten niet zal afschrikken. In de toelichting ware aan
deze aspecten aandacht te besteden.2. Het voorstel is gestoeld op de overweging dat gemeentebesturen die
zulks wensen de bevolking via een referendum kunnen betrekken bij de procedure die tot de aanbeveling van de raad aan de Kroon voor een nieuw te benoemen
burgemeester leidt. Ik ben mij ervan bewust dat hiermee samenhangt dat in
dat geval op essentiële onderdelen wordt afgeweken van de tot op heden
gebruikelijke procedure. Ik wijs er met nadruk op dat dat niet geldt voor
het in acht nemen van de vertrouwelijkheid gedurende die onderdelen van de
procedure waarvoor zij is voorgeschreven. Dat in de huidige praktijk deze
voorgeschreven vertrouwelijkheid niet steeds in acht blijkt te worden genomen
doet hieraan niet af. Uitgangspunt blijft zorgvuldige omgang met personen
en gegevens. Dit gezegd hebbend is het natuurlijk wel zo dat kandidaten die
solliciteren naar een burgemeesterspost waarbij een referendum deel uitmaakt
van de procedure er rekening mee moeten houden dat hun naam op enig moment
in de procedure openbaar wordt. Bij de openstelling van de vacature is echter
al bekend of het betrokken gemeentebestuur voornemens is een referendum uit
te schrijven. De openbaarheid wordt geëffectueerd nadat de vertrouwenscommissie
(vertrouwelijk) advies aan de gemeenteraad heeft uitgebracht. De gemeenteraad
zal op basis van dit advies vervolgens de referendumvraagstelling in concept
formuleren. De conceptvraagstelling wordt – voordat zij openbaar gemaakt
wordt – aan de sollicitanten kenbaar gemaakt. Op dat moment kunnen zij
zich desgewenst nog uit de procedure terugtrekken. Overigens verwacht ik dat
dit niet snel zal gebeuren omdat de kandidaten, als gezegd, te voren reeds
wisten dat hun naam openbaar gemaakt zou kunnen worden. Ik verwacht niet dat
goede kandidaten zich door deze procedure zullen laten afschrikken. Enige
gewenning zal ongetwijfeld noodzakelijk zijn. Ik wijs er overigens op dat
er meer benoemingen zijn die door een openbare aanbeveling of voordracht vooraf
gegaan worden, bijvoorbeeld bij de benoeming van leden van de Hoge Raad of
van de Nationale ombudsman.De gegevens die openbaar gemaakt worden zullen overigens vooral bestaan
uit algemene achtergrondinformatie zoals een loopbaanbeschrijving. Waar nodig
zal de procedure bij algemene maatregel van bestuur uit hoofde van artikel
61d, tweede lid, van het voorstel, nader geregeld worden. De procedure zal
bij circulaire integraal uiteengezet worden.Verondersteld mag worden dat de kandidaten zich op enigerlei wijze aan
de bevolking zullen presenteren en dat zij daarbij zullen kunnen steunen op
politieke partijen. Verwacht mag worden dat in ieder geval het gemeentebestuur
de bevolking op zakelijke wijze zal informeren omtrent de kandidaten. Deze
verantwoordelijkheid ligt bij het gemeentebestuur omdat zij ook verantwoordelijk
is voor de organisatie van het referendum. Voorts ligt het in de rede dat
de kandidaten zich zullen presenteren aan de bevolking, bij voorbeeld door
middel van discussiebijeenkomsten. De praktijk zal hier gaandeweg worden gevormd.
De toelichting is op dit punt aangepast.3. Het wetsvoorstel bevat geen voorschriften omtrent de organisatie van
het raadplegende referendum. De Raad meent evenwel dat het voor een goed verloop
ervan en ter voorkoming van een veelheid van verschillende regelingen gewenst
is om, ook ten behoeve van de rechtszekerheid van de kandidaten, in het bijzonder
de stemprocedure wettelijk te regelen en voorts een minimumopkomstpercentage
voor de geldigheid van het resultaat van het referendum vast te stellen.3. Ik zie geen reden voor inhoudelijke voorschriften met betrekking tot
het raadplegende referendum. De nota van wijziging strekt ertoe een minimumaantal
wijzigingen in de wet door te voeren met het oog op het raadplegend referendum.
Het gaat om een wijziging in de procedure in verband met de tijd die met het
referendum gemoeid is alsmede om openbaarheidsaspekten. Waar raadplegende
referenda thans geheel op autonome lokale besluitvorming zijn gebaseerd –
en niet voorzien is in specifieke inhoudelijke bepalingen – zie ik niet
in waarom dat bij de onderhavige referenda anders zou moeten zijn. Dat neemt
niet weg dat het een goede gedachte kan zijn wanneer de VNG een modelverordening
voor de onderhavige referenda zou ontwerpen. Zoals ik tijdens de behandeling
van de begroting van mijn ministerie in de Tweede Kamer heb toegezegd zal
ik hierover contact met de VNG opnemen. De Raad van State geeft in overweging de nota van wijziging niet te zenden
aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal dan nadat met het vorenstaande rekening
zal zijn gehouden.De Vice-President van de Raad van State,H. D. Tjeenk Willink Ik moge U verzoeken in te stemmen met toezending van de nota van wijziging
en de gewijzigde toelichting aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal.De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,A. Peper XNoot1De tekst van de nota van wijziging zoals voorgelegd aan de
Raad van State is ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25444-B.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl