Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk Overig
Datum: 2019-12-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2019-2020
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 35 350
 XVII
 
 Wijziging van de begrotingsstaat van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (XVII) voor het jaar 2019 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota)
 
 
 Nr. 2
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 
 
 
 
 A.
 ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
 
 Wetsartikelen 1
 De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij de wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2019 wijzigingen aan te brengen in:
 
 
 1.
 de departementale begrotingsstaat voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (XVII)
 
 
 De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).
 
 
 
 
 De Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking,
 
 S.A.M.
 Kaag
 
 
 
 
 
 
 
 
 B.
 BEGROTINGSTOELICHTING
 
 
 
 1.
 Leeswijzer Begroting
 
 De voorliggende Tweede suppletoire begroting bevat de voorgestelde wijzigingen ten opzichte van de Eerste suppletoire begroting 2019 van hoofdstuk XVII van de begroting van het Rijk.
 In onderdeel 2 staan tabellen met toelichting over de belangrijkste mutaties op de begroting voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking.
 Onderdeel 3 bevat per beleidsartikel een tabel budgettaire gevolgen van beleid. Na de tabel «budgettaire gevolgen van beleid» wordt een toelichting op de mutaties gegeven. Hierbij worden per artikel de mutaties die groter of gelijk zijn aan de ondergrenzen in onderstaande staffel conform de Rijksbegrotingsvoorschriften toegelicht. De wijzigingen van de verplichtingen worden alleen toegelicht wanneer ze groter zijn dan 10% ten opzichte van de vorige stand op artikelniveau.
 De budgetten zijn op het niveau van artikelonderdeel verdeeld over een aantal financiële instrumenten. Bij de uitvoering van BHOS-beleid wordt het meest effectieve instrument of uitvoerende organisatie geselecteerd. De keuze van het instrument is niet vooraf bekend en is daarom bij het opstellen van de begroting niet altijd goed te bepalen. Dit verklaart waarom de budgetten op instrumentniveau in deze suppletoire begroting veelvuldig wijzigen.
 
 Tabel: Ondergrenzen conform Rijksbegrotingsvoorschriften
 
 
 
 
 
 
 
 Omvang begrotingsartikel
 (stand ontwerpbegroting)
 in € miljoen
 
 
 Beleidsmatige mutaties
 (ondergrens in € miljoen)
 
 
 Technische mutaties
 (ondergrens in € miljoen)
 
 
 
 
 
 
 < 50
 
 
 1
 
 
 2
 
 
 
 
 => 50 en < 200
 
 
 2
 
 
 4
 
 
 
 
 => 200 < 1.000
 
 
 5
 
 
 10
 
 
 
 
 => 1.000
 
 
 10
 
 
 20
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.
 Overzicht belangrijkste mutaties 2019
 
 Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (XVII):
 In dit wetsvoorstel is een aantal begrotingswijzigingen opgenomen wat leidt tot een verhoging van de geraamde uitgaven van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (XVII) met EUR 27 miljoen in 2019.
 Hieronder vindt u een overzicht van de meest in het oog springende wijzigingen in de uitgaven ten opzichte van de Eerste suppletoire begroting 2019 voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (XVII):
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel
 
 
 
 Mutatie (EUR mln)
 
 
 
 
 
 
 1.2
 
 
 Versterkte Nederlandse Handels- en Investeringspositie en economische naamsbekendheid
 
 
 – 14
 
 
 
 
 1.3
 
 
 Versterkte private sector en arbeidsmarkt in ontwikkelingslanden
 
 
 – 11,4
 
 
 
 
 4.1
 
 
 Humanitaire hulp
 
 
 10,6
 
 
 
 
 4.3
 
 
 Veiligheid en rechtstaatontwikkeling
 
 
 – 15,5
 
 
 
 
 5.4
 
 
 Nog te verdelen i.v.m. wijzigingen BNI en/of toerekeningen
 
 
 70
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Artikel 1
 Artikelonderdeel 1.2 Versterkte Nederlandse Handels- en Investeringspositie en economische naamsbekendheid
 De verlaging van het uitgavenbudget met EUR 14 miljoen heeft meerdere oorzaken. De organisatie van de Global Entrepreneurship Summit bleef ruim binnen het budget en de liquiditeitsbehoefte voor Netherlands in Business (voorheen Werkplaats) viel lager uit. Uitgaven van de voor Invest NL International bestemde programmafondsen via Development Accelerator (FMO) vielen lager uit vanwege de tragere start van deze nieuwe vraaggestuurde projecten. Tot slot is een betaling aan het Ministerie van LNV voor Centra voor Kennis en Technologie uitgesteld.
 Artikelonderdeel 1.3 Versterkte private sector en arbeidsmarkt in ontwikkelingslanden
 Er is een verlaging van het uitgavenbudget met EUR 11,4 miljoen. Voornaamste oorzaak is een later dan geplande start van het programma Challenge Fund for Youth Employment.
 Artikel 4
 Artikelonderdeel 4.1 Humanitaire hulp
 Vanwege humanitaire noden is het budget verhoogd met EUR 10,6 miljoen vanuit de onderbesteding op artikelonderdeel 4.3 Veiligheid en rechtstaatontwikkeling. De intensivering wordt gebruikt voor het ophogen van de bijdragen aan UNHCR, ICRC, Soedan Humanitarian Fund, Jemen Humanitarian Fund en mogelijk UNRWA.
 Artikelonderdeel 4.3 Veiligheid en rechtstaatontwikkeling
 Het budget wordt neerwaarts bijgesteld met EUR 15,5 miljoen, voornamelijk vanwege tegenvallers in de uitvoering van activiteiten van de posten Kabul (Afghanistan), Kampala (Oeganda) en Juba (Zuid-Soedan). De neerwaartse bijstelling wordt binnen het beleidsartikel gebruikt ter dekking van hogere uitgaven op humanitaire hulp en voor het overige voor het terugbrengen van het saldo op beleidsartikel 5.4 Nog te verdelen.
 Artikel 5
 Artikelonderdeel 5.4 nog te verdelen i.v.m. wijzigingen BNI en/of toerekeningen
 Het budget voor 5.4 «nog te verdelen» wordt met EUR 70 miljoen teruggebracht tot EUR – 45 miljoen. Het betreft een saldo van teruggaven op diverse artikelen op de BHOS-begroting waaronder Versterkte private sector en arbeidsmarkt in ontwikkelingslanden (artikel 1.3) en Veiligheid en Rechtstaatontwikkeling (4.3). Voorts komt EUR 30 miljoen ODA-budget terug van de begroting van Buitenlandse Zaken. Het betreft onder andere budget uit het Europees ontwikkelingsfonds, apparaat en het stabiliteitsfonds. Onderdeel van het saldo is ook een overheveling naar de begroting van Justitie en Veiligheid van EUR 19,5 miljoen voor eerstejaarsopvang van asielzoekers uit DAC-landen vanwege een hogere instroomraming van asielzoekers voor 2019. Tot slot is het ODA-budget verhoogd met EUR 30 miljoen als gevolg van een per saldo positieve BNI-bijstelling zoals gemeld bij de Miljoenennota.
 
 
 
 3.
 Toelichting per beleidsartikel
 
 Beleidsartikel 1 Duurzame economische ontwikkeling, handel en investeringen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Beleidsartikel 1 Duurzame economische ontwikkeling, handel en investeringen
 
 
 Bedragen in EUR 1.000
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2019
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting 2019
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (3)
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting 2019
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota 2019
 
 
 Overige mutaties 2e suppletoire begroting 2019
 
 
 
 
 (1)
 
 
 (2)
 
 
 
 
 (4)=(2+3)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 410.767
 
 
 
 
 575.177
 
 
 
 
 175
 
 
 
 
 222.009
 
 
 
 
 797.361
 
 
 
 
 
 
 
 waarvan garantieverplichtingen
 
 
 
 
 129.000
 
 
 
 
 129.000
 
 
 
 
 
 
 129.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma-uitgaven totaal
 
 
 
 532.289
 
 
 
 
 556.726
 
 
 
 
 175
 
 
 
 
 – 30.071
 
 
 
 
 526.830
 
 
 
 
 
 
 
 waarvan juridisch verplicht
 
 
 
 
 91%
 
 
 
 
 
 
 100%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.1
 
 
 
 
 Duurzaam handels- en investeringssysteem, incl. MVO
 
 
 
 
 32.553
 
 
 
 
 34.934
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 – 4.346
 
 
 
 
 30.588
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Beleidsondersteuning, evaluaties en onderzoek
 
 
 3.623
 
 
 4.546
 
 
 
 – 281
 
 
 4.265
 
 
 
 
 
 
 Maatschappelijk verantwoord ondernemen
 
 
 20.075
 
 
 21.950
 
 
 – 500
 
 
 – 4.200
 
 
 17.250
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Beleidsondersteuning internationaal economisch beleid (non-ODA)
 
 
 2.185
 
 
 2.243
 
 
 0
 
 
 13
 
 
 2.256
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Rijksdienst voor Ondernemend Nederland
 
 
 1.000
 
 
 1.000
 
 
 500
 
 
 273
 
 
 1.773
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage (inter)nationale organisaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Contributies internationaal ondernemen (non-ODA)
 
 
 5.670
 
 
 5.195
 
 
 0
 
 
 – 151
 
 
 5.044
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.2
 
 
 
 
 Versterkte Nederlandse Handels- en Investeringspositie
 
 
 
 
 107.919
 
 
 
 
 117.042
 
 
 
 
 175
 
 
 
 
 – 14.355
 
 
 
 
 102.862
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Starters International Business (SIB)/ Programma Strategische Beurzen (non-ODA)
 
 
 5.200
 
 
 5.200
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 5.200
 
 
 
 
 
 
 Partners for International Business (PIB) (non-ODA)
 
 
 5.105
 
 
 5.105
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 5.105
 
 
 
 
 
 
 Demontratieprojecten, haalbaarheidsstudies en investeringsstudies (DHI) (non-ODA)
 
 
 5.433
 
 
 5.433
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 5.433
 
 
 
 
 
 
 Dutch Trade and Investment Fund (non-ODA)
 
 
 18.229
 
 
 16.794
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 16.794
 
 
 
 
 
 
 Versterking concurrentiepositie Nederland
 
 
 9.200
 
 
 6.500
 
 
 0
 
 
 – 2.079
 
 
 4.421
 
 
 
 
 
 
 Versterking economische functie
 
 
 527
 
 
 570
 
 
 0
 
 
 – 564
 
 
 6
 
 
 
 
 
 
 Aanvullende opdrachten
 
 
 3.400
 
 
 3.400
 
 
 175
 
 
 3.986
 
 
 7.561
 
 
 
 
 
 
 Overig (non-ODA)
 
 
 9.225
 
 
 2.686
 
 
 0
 
 
 – 2.686
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Invest NL
 
 
 9.000
 
 
 9.000
 
 
 0
 
 
 – 3.712
 
 
 5.288
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Wereldtentoonstelling Dubaï
 
 
 4.300
 
 
 4.300
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 4.300
 
 
 
 
 
 
 Chinastrategie
 
 
 0
 
 
 700
 
 
 0
 
 
 – 600
 
 
 100
 
 
 
 
 
 
 GES
 
 
 0
 
 
 14.500
 
 
 0
 
 
 – 4.700
 
 
 9.800
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan agentschappen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (non-ODA)
 
 
 32.900
 
 
 37.454
 
 
 0
 
 
 – 4.000
 
 
 33.454
 
 
 
 
 
 
 Versterking economische functie (NBSO's via RVO) (non-ODA)
 
 
 5.400
 
 
 5.400
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 5.400
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.3
 
 
 
 
 Versterkte private sector en arbeidsmarkt in ontwikkelingslanden
 
 
 
 
 391.817
 
 
 
 
 404.750
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 – 11.370
 
 
 
 
 393.380
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Marktontwikkeling in het kader van private sector development
 
 
 37.117
 
 
 37.650
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 37.650
 
 
 
 
 
 
 Wet en regelgeving
 
 
 3.100
 
 
 3.100
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 3.100
 
 
 
 
 
 
 Financiele sectorontwikkeling
 
 
 6.000
 
 
 10.000
 
 
 0
 
 
 – 5.000
 
 
 5.000
 
 
 
 
 
 
 Versterking privaat ondernemerschap
 
 
 55.600
 
 
 55.600
 
 
 0
 
 
 – 7.000
 
 
 48.600
 
 
 
 
 
 
 Infrastructuurontwikkeling
 
 
 80.900
 
 
 80.900
 
 
 0
 
 
 – 10.000
 
 
 70.900
 
 
 
 
 
 
 Werkgelegenheid
 
 
 22.000
 
 
 11.500
 
 
 0
 
 
 – 9.200
 
 
 2.300
 
 
 
 
 
 
 Samenwerking bedrijfsleven en PPP's
 
 
 8.500
 
 
 8.500
 
 
 0
 
 
 – 1.500
 
 
 7.000
 
 
 
 
 
 
 Versterking privaat ondernemerschap (non-ODA)
 
 
 1.500
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Technische assistentie DGGF
 
 
 5.700
 
 
 5.700
 
 
 0
 
 
 4.300
 
 
 10.000
 
 
 
 
 
 
 programma's Dutch Good Growth Fund
 
 
 20.000
 
 
 20.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 20.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Leningen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 programma's Dutch Good Growth Fund
 
 
 35.000
 
 
 25.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 25.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Garanties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 programma's Dutch Good Growth Fund
 
 
 13.000
 
 
 5.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 5.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Werkgelegenheid
 
 
 3.000
 
 
 10.000
 
 
 0
 
 
 – 800
 
 
 9.200
 
 
 
 
 
 
 Innovatie
 
 
 5.000
 
 
 5.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 5.000
 
 
 
 
 
 
 Marktontwikkeling in het kader van private sector development
 
 
 
 
 0
 
 
 10.350
 
 
 10.350
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan agentschappen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Rijksdienst voor Ondernemend Nederland
 
 
 36.000
 
 
 36.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 36.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen (inter)nationale organisaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 International Labour Organization
 
 
 5.700
 
 
 5.700
 
 
 0
 
 
 – 960
 
 
 4.740
 
 
 
 
 
 
 Partnershipprogramma ILO
 
 
 5.500
 
 
 5.500
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 5.500
 
 
 
 
 
 
 Landenprogramma's ondernemingsklimaat
 
 
 7.400
 
 
 25.200
 
 
 0
 
 
 – 2.360
 
 
 22.840
 
 
 
 
 
 
 Infrastructuurontwikkeling
 
 
 20.000
 
 
 20.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 20.000
 
 
 
 
 
 
 Bedrijfsmatige technische bijstand
 
 
 1.500
 
 
 1.500
 
 
 0
 
 
 – 500
 
 
 1.000
 
 
 
 
 
 
 Werkgelegenheid
 
 
 5.000
 
 
 5.000
 
 
 0
 
 
 – 1.800
 
 
 3.200
 
 
 
 
 
 
 Marktontwikkeling in het kader van private sector development
 
 
 6.400
 
 
 10.000
 
 
 0
 
 
 – 3.000
 
 
 7.000
 
 
 
 
 
 
 Wet en regelgeving
 
 
 1.900
 
 
 5.900
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 5.900
 
 
 
 
 
 
 Financiele sectorontwikkeling
 
 
 6.000
 
 
 12.000
 
 
 0
 
 
 13.000
 
 
 25.000
 
 
 
 
 
 
 Nexus onderwijs en werk
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 3.100
 
 
 3.100
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 6.491
 
 
 
 
 6.491
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 6.491
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.10
 
 
 
 
 Ontvangsten duurzame economische ontwikkeling, handel en investeringen
 
 
 
 3.491
 
 
 3.491
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 3.491
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.30
 
 
 
 
 Ontvangsten DGGF
 
 
 
 3.000
 
 
 3.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 3.000
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 Extra verplichtingenruimte is er voor infrastructuurontwikkeling subsidies (met name DRIVE, Develop 2 Build, PPFIAF). Daarnaast zijn er nieuwe meerjarige programma’s in de financiële sector (een programma in de MENA-regio door IFC, twee programma’s met de AfDB en een programma met UNCDF). Ook voor duurzame productie is er een nieuw programma (het FarmFit-Fonds van IDH). Verhoging van de verplichtingen wordt verder gebruikt voor de bestrijding van kinderarbeid (voor het Fonds Bestrijding Kinderarbeid via RVO en voor een subsidie aan het partnerschap van Coalitie Stop Kinderarbeid, UNICEF Nederland en Save the Children Nederland). Daar staat een verlaging tegenover van de verplichtingen nu GES binnen de geraamde kosten kon worden gerealiseerd.
 Uitgaven
 Artikel 1.1
 Geen toelichting.
 Artikel 1.2
 De verlaging van het uitgavenbudget met EUR 14 miljoen heeft meerdere oorzaken. De organisatie van de Global Entrepreneurship Summit bleef ruim binnen het budget en de liquiditeitsbehoefte voor Netherlands in Business (voorheen Werkplaats) viel lager uit. Uitgaven van de voor Invest NL International bestemde programmafondsen via Development Accelerator (FMO) vielen lager uit vanwege de tragere start van deze nieuwe vraaggestuurde projecten. Een betaling aan het Ministerie van LNV voor Centra voor Kennis en Technologie is uitgesteld. Ook zijn uitgaven verschoven naar komende jaren.
 Artikel 1.3
 Er is een verlaging van het uitgavenbudget met EUR 11 miljoen. Voornaamste oorzaak is een later dan geplande start van het programma Challenge Fund for Youth Employment. Ook zijn er verschuivingen tussen een aantal instrumenten. Het betreft een verhoging voor Nexus onderwijs en werk en verlagingen op Infrastructuurontwikkeling en Werkgelegenheid. Meer aanlooptijd bleek nodig voor de start van lokale PSD-activiteiten. Hieruit zijn de hogere bestedingen voor lopende en nieuwe activiteiten (AFAWA, UNCDF) voor de financiële sector gefinancierd.
 Beleidsartikel 2 Duurzame ontwikkeling, voedselzekerheid, water en klimaat
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Beleidsartikel 2 Duurzame ontwikkeling, voedselzekerheid, water en klimaat
 
 
 Bedragen in EUR 1.000
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2019
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting 2019
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (3)
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting 2019
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota 2019
 
 
 Overige mutaties 2e suppletoire begroting 2019
 
 
 
 
 (1)
 
 
 (2)
 
 
 
 
 (4)=(2+3)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 461.310
 
 
 
 
 942.976
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 192.551
 
 
 
 
 1.135.527
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma-uitgaven totaal
 
 
 
 730.477
 
 
 
 
 730.477
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 – 859
 
 
 
 
 729.618
 
 
 
 
 
 
 
 waarvan juridisch verplicht
 
 
 
 
 95%
 
 
 
 
 
 
 100%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.1
 
 
 
 
 Voedselzekerheid
 
 
 
 
 339.295
 
 
 
 
 339.295
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.000
 
 
 
 
 340.295
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bevorderen inclusieve en duurzame groei in de agrarische sector
 
 
 27.600
 
 
 26.558
 
 
 0
 
 
 – 6.000
 
 
 20.558
 
 
 
 
 
 
 Kennis en capaciteitsopbouw ten behoeve van voedselzekerheid
 
 
 32.000
 
 
 31.407
 
 
 0
 
 
 2.000
 
 
 33.407
 
 
 
 
 
 
 Landenprogramma's voedselzekerheid
 
 
 41.000
 
 
 41.650
 
 
 0
 
 
 10.639
 
 
 52.289
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 realiseren ecologische houdbare voedselsystemen
 
 
 10.000
 
 
 10.476
 
 
 0
 
 
 – 539
 
 
 9.937
 
 
 
 
 
 
 Kennis en capaciteitsopbouw t.b.v. voedselzekerheid
 
 
 4.000
 
 
 3.926
 
 
 0
 
 
 1.500
 
 
 5.426
 
 
 
 
 
 
 Landenprogramma's voedselzekerheid
 
 
 5.000
 
 
 5.079
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 5.079
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen (inter) nationale organisaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kennis en capaciteitsopbouw t.b.v. voedselzekerheid
 
 
 18.000
 
 
 17.667
 
 
 0
 
 
 2.500
 
 
 20.167
 
 
 
 
 
 
 realiseren ecologische houdbare voedselsystemen
 
 
 23.595
 
 
 24.720
 
 
 0
 
 
 – 8.000
 
 
 16.720
 
 
 
 
 
 
 Bevorderen inclusieve en duurzame groei in de agrarische sector
 
 
 32.000
 
 
 30.792
 
 
 0
 
 
 – 5.100
 
 
 25.692
 
 
 
 
 
 
 Landenprogramma's voedselzekerheid
 
 
 121.100
 
 
 123.020
 
 
 0
 
 
 8.000
 
 
 131.020
 
 
 
 
 
 
 Uitbannen huidige honger en voeding
 
 
 25.000
 
 
 24.000
 
 
 0
 
 
 – 4.000
 
 
 20.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.2
 
 
 
 
 Water
 
 
 
 
 193.714
 
 
 
 
 193.714
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 – 2.000
 
 
 
 
 191.714
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Integraal waterbeheer
 
 
 27.944
 
 
 29.075
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 29.075
 
 
 
 
 
 
 Drinkwater en sanitatie
 
 
 25 357
 
 
 24.095
 
 
 0
 
 
 2.000
 
 
 26.095
 
 
 
 
 
 
 (Landenprogramma's) integraal waterbeheer
 
 
 8.000
 
 
 8.040
 
 
 0
 
 
 – 870
 
 
 7.170
 
 
 
 
 
 
 (Landenprogramma's) drinkwater en sanitatie
 
 
 12.000
 
 
 12.036
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 12.036
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Integraal waterbeheer
 
 
 6.000
 
 
 6.243
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 6.243
 
 
 
 
 
 
 (Landenprogramma's) integraal waterbeheer
 
 
 18.000
 
 
 18.091
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 18.091
 
 
 
 
 
 
 (Landenprogramma's) drinkwater en sanitatie
 
 
 3.000
 
 
 3.009
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 3.009
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen (inter) nationale organisaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Integraal waterbeheer
 
 
 14.000
 
 
 14.566
 
 
 0
 
 
 – 2.000
 
 
 12.566
 
 
 
 
 
 
 Drinkwater en sanitatie
 
 
 22.000
 
 
 20.905
 
 
 0
 
 
 3.707
 
 
 24.612
 
 
 
 
 
 
 Landenprogramma's integraal waterbeheer
 
 
 33.668
 
 
 33.837
 
 
 0
 
 
 – 1.837
 
 
 32.000
 
 
 
 
 
 
 Landenprogramma's drinkwater en sanitatie
 
 
 23.745
 
 
 23.817
 
 
 0
 
 
 – 3.000
 
 
 20.817
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.3
 
 
 
 
 Klimaat
 
 
 
 
 197.468
 
 
 
 
 197.468
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 141
 
 
 
 
 197.609
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Hernieuwbare energie
 
 
 18.500
 
 
 18.500
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 18.500
 
 
 
 
 
 
 Duurzaam gebruik natuurlijke hulpbronnen en klimaat algemeen
 
 
 57.729
 
 
 55.494
 
 
 0
 
 
 – 8.029
 
 
 47.465
 
 
 
 
 
 
 Nationaal Klimaatfonds
 
 
 40.000
 
 
 40.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 40.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen (inter) nationale organisaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Hernieuwbare energie
 
 
 24.500
 
 
 24.500
 
 
 0
 
 
 5.029
 
 
 29.529
 
 
 
 
 
 
 Duurzaam gebruik natuurlijke hulpbronnen en klimaat algemeen
 
 
 12.000
 
 
 11.535
 
 
 0
 
 
 – 1.000
 
 
 10.535
 
 
 
 
 
 
 Klimaat: algemene vrijwillige en verplichte bijdragen
 
 
 14.840
 
 
 14.840
 
 
 0
 
 
 – 1.000
 
 
 13.840
 
 
 
 
 
 
 GEF
 
 
 20.750
 
 
 20.900
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 20.900
 
 
 
 
 
 
 UNEP
 
 
 7.142
 
 
 7.142
 
 
 0
 
 
 5.000
 
 
 12.142
 
 
 
 
 
 
 Landenprogramma's klimaatbeleid
 
 
 500
 
 
 2.500
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 2.500
 
 
 
 
 
 
 Centrale klimaat programma's (non-ODA)
 
 
 1.150
 
 
 1.700
 
 
 0
 
 
 141
 
 
 1.841
 
 
 
 
 
 
 Contributie IZA/IZT
 
 
 357
 
 
 357
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 357
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 Het verplichtingenbudget voor artikel 2 neemt toe met EUR 192,5 miljoen voor 2019. Dit wordt veroorzaakt door de verhoging van het budget voor artikelonderdeel 2.2 «Water» met EUR 37 miljoen. Deze vloeit voort uit nieuwe programmeringen voor onder andere Aqua for All (een grootschalig en innovatief sanitatieprogramma), de medefinanciering van een WASH-programma in Niger, de overbruggingsfase voor het FINISH-programma met WASTE en de innovatieve financiering van het Valuing Water Initiative.
 Naast de verhoging voor het artikelonderdeel «Water» zijn ook de verplichtingen voor 2019 voor artikelonderdeel 2.1 «Voedselzekerheid» verhoogd (EUR 85,5 miljoen) onder andere voor programma’s voor de groei van de agrarische sector, waaronder een additionele bijdrage aan CABI. Ook zijn verplichtingen voor kennis en capaciteitsopbouw aangegaan, bijvoorbeeld voor de nieuwe fase van het CGIAR-programma en een verhoging van de bijdrage aan het Young-Experts programma.
 Verder is het verplichtingenbudget voor 2019 voor artikelonderdeel 2.3 «Klimaat» verhoogd met EUR 70 miljoen. Deze verhogingen zijn bestemd voor nieuwe programmeringen en intensiveringen op klimaat in het algemeen, zoals het Least Developed Countries Fund. Daarnaast is de verhoging bestemd voor additionele verplichtingen op het gebied van hernieuwbare energie, zoals voor de Clean Cooking Alliance.
 Uitgaven
 Geen toelichting
 Beleidsartikel 3 Sociale vooruitgang
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Beleidsartikel 3 Sociale vooruitgang
 
 
 Bedragen in EUR 1.000
 
 
 
 Stand
 ontwerp
 begroting
 2019
 
 
 Stand
 1e suppletoire
 begroting
 2019
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (3)
 
 
 Stand
 2e suppletoire
 begroting
 2019
 
 
 
 
 Mutaties
 Miljoenennota
 2019
 
 
 Overige mutaties
 2e suppletoire
 begroting
 2019
 
 
 
 
 (1)
 
 
 (2)
 
 
 
 
 (4)=(2+3)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 371.113
 
 
 
 
 743.087
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 – 34.998
 
 
 
 
 708.089
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma-uitgaven totaal
 
 
 
 791.093
 
 
 
 
 798.798
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 – 4.258
 
 
 
 
 794.540
 
 
 
 
 
 
 
 waarvan juridisch verplicht
 
 
 
 
 92%
 
 
 
 
 
 
 100%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3.1
 
 
 
 
 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en hiv/aids 
 
 
 
 
 454.084
 
 
 
 
 449.084
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 449.084
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Landenprogramma's SRGR & hiv/aids
 
 
 13.000
 
 
 13.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 13.000
 
 
 
 
 
 
 Centrale programma's SRGR & hiv/aids
 
 
 144.381
 
 
 134.481
 
 
 0
 
 
 5.326
 
 
 139.807
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Landenprogramma's SRGR & hiv/aids
 
 
 7.000
 
 
 7.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 7.000
 
 
 
 
 
 
 Centrale programma's SRGR & hiv/aids
 
 
 500
 
 
 500
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 500
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen (inter)nationale organisaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Unicef
 
 
 15.000
 
 
 12.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 12.000
 
 
 
 
 
 
 UNAIDS
 
 
 20.000
 
 
 20.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 20.000
 
 
 
 
 
 
 Global Fund to Fight Aids, Malaria and Tuberculosis
 
 
 55.300
 
 
 55.300
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 55.300
 
 
 
 
 
 
 UNFPA
 
 
 70.000
 
 
 68.000
 
 
 0
 
 
 – 12.926
 
 
 55.074
 
 
 
 
 
 
 WHO-PAHO
 
 
 6.713
 
 
 6.713
 
 
 0
 
 
 – 400
 
 
 6.313
 
 
 
 
 
 
 Partnershipprogramma WHO
 
 
 15.216
 
 
 17.013
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 17.013
 
 
 
 
 
 
 Landenprogramma's SRGR & hiv/aids
 
 
 77.974
 
 
 96.100
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 96.100
 
 
 
 
 
 
 Vrouwenrechten en keuzevrijheid.
 
 
 10.000
 
 
 10.000
 
 
 0
 
 
 8.000
 
 
 18.000
 
 
 
 
 
 
 Centrale programma's SRGR & hiv/aids
 
 
 19.000
 
 
 8.977
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 8.977
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3.2
 
 
 
 
 Vrouwenrechten en gendergelijkheid
 
 
 
 
 52.439
 
 
 
 
 52.439
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 52.439
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vrouwenrechten en gendergelijkheid
 
 
 37.639
 
 
 28.540
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 28.540
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen (inter)nationale organisaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 UNWOMEN
 
 
 6.000
 
 
 6.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 6.000
 
 
 
 
 
 
 Landenprogramma's vrouwenrechten en gendergelijkheid
 
 
 4.300
 
 
 13.399
 
 
 0
 
 
 – 2.558
 
 
 10.841
 
 
 
 
 
 
 Vrouwenrechten en gendergelijkheid
 
 
 4.500
 
 
 4.500
 
 
 0
 
 
 2.558
 
 
 7.058
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3.3
 
 
 
 
 Maatschappelijk middenveld
 
 
 
 
 220.270
 
 
 
 
 221.475
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 – 4.258
 
 
 
 
 217.217
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Strategische partnerschappen
 
 
 203.270
 
 
 203.270
 
 
 0
 
 
 – 4.258
 
 
 199.012
 
 
 
 
 
 
 Twinningsfaciliteit Suriname
 
 
 2.000
 
 
 3.205
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 3.205
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen (inter)nationale organisaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Strategische partnerschappen
 
 
 15.000
 
 
 15.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 15.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3.4
 
 
 
 
 Onderwijs
 
 
 
 
 64.300
 
 
 
 
 75.800
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 75.800
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Internationale hoger onderwijsprogramma's
 
 
 37.300
 
 
 42.300
 
 
 0
 
 
 20.000
 
 
 62.300
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen (inter)nationale organisaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Onderwijs met perspectief
 
 
 27.000
 
 
 33.500
 
 
 0
 
 
 – 20.000
 
 
 13.500
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 Het verplichtingenbudget op artikel 3 «Sociale vooruitgang» daalt per saldo met EUR 35 miljoen in 2019. Deze verlaging komt vooral doordat geplande nieuwe verplichtingen voor 2019 nu in 2020 zullen worden aangegaan, onder andere doordat identificatie van nieuwe activiteiten vertraging heeft opgelopen.
 Uitgaven
 Artikelonderdeel 3.1 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en hiv/aids
 Geen toelichting
 Artikelonderdeel 3.2 Vrouwenrechten en gendergelijkheid
 Geen toelichting
 Artikelonderdeel 3.3 Maatschappelijk middenveld
 Het uitgavenbudget voor artikelonderdeel 3.3 «Versterking Maatschappelijk Middenveld» daalt met EUR 4,2 miljoen. Deze verlaging is het resultaat van een lagere liquiditeitsbehoefte voor 2019 bij de strategische partnerschappen.
 Artikelonderdeel 3.4 Onderwijs
 Geen toelichting
 Beleidsartikel 4 Vrede en veiligheid voor ontwikkeling
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Beleidsartikel 4 Vrede, veiligheid en duurzame ontwikkeling
 
 
 Bedragen in EUR 1.000
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2019
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting 2019
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (3)
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting 2019
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota 2019
 
 
 Overige mutaties 2e suppletoire begroting 2019
 
 
 
 
 (1)
 
 
 (2)
 
 
 
 
 (4)=(2+3)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 631.118
 
 
 
 
 1.111.042
 
 
 
 
 328.000
 
 
 
 
 189.580
 
 
 
 
 1.628.622
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma-uitgaven totaal
 
 
 
 787.260
 
 
 
 
 790.260
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 – 4.900
 
 
 
 
 785.360
 
 
 
 
 
 
 
 waarvan juridisch verplicht
 
 
 
 
 62%
 
 
 
 
 
 
 100%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4.1
 
 
 
 
 Humanitaire hulp
 
 
 
 
 380.017
 
 
 
 
 380.017
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 10.600
 
 
 
 
 390.617
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Noodhulpprogramma's
 
 
 25.000
 
 
 25.000
 
 
 0
 
 
 64.400
 
 
 89.400
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen (inter)nationale organisaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 UNHCR
 
 
 33.000
 
 
 33.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 33.000
 
 
 
 
 
 
 Wereldvoedselprogramma
 
 
 36.000
 
 
 36.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 36.000
 
 
 
 
 
 
 UNRWA
 
 
 13.000
 
 
 13.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 13.000
 
 
 
 
 
 
 Noodhulpprogramma's
 
 
 269.000
 
 
 269.000
 
 
 0
 
 
 – 53.800
 
 
 215.200
 
 
 
 
 
 
 Noodhulpprogramma's non-ODA
 
 
 1.017
 
 
 1.017
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 1.017
 
 
 
 
 
 
 Onderwijs
 
 
 3.000
 
 
 3.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 3.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4.2
 
 
 
 
 Opvang en bescherming in de regio en migratiesamenwerking
 
 
 
 
 172.000
 
 
 
 
 172.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 172.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opvang in de regio
 
 
 42.000
 
 
 42.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 42.000
 
 
 
 
 
 
 Migratie en ontwikkeling
 
 
 12.750
 
 
 12.750
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 12.750
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen (inter)nationale organisaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opvang in de regio
 
 
 96.000
 
 
 96.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 96.000
 
 
 
 
 
 
 Migratie en ontwikkeling
 
 
 21.250
 
 
 21.250
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 21.250
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4.3
 
 
 
 
 Veiligheid en Rechtstaatontwikkeling
 
 
 
 
 235.243
 
 
 
 
 235.243
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 – 15.500
 
 
 
 
 219.743
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Legitieme en capabele overheid
 
 
 15.000
 
 
 15.874
 
 
 0
 
 
 – 2.950
 
 
 12.924
 
 
 
 
 
 
 Inclusieve politieke processen: vredesdialoog en conflictpreventie
 
 
 11.000
 
 
 12.106
 
 
 0
 
 
 6.012
 
 
 18.118
 
 
 
 
 
 
 Vredesdividend: werkgelegenheid en basisvoorzieningen
 
 
 30.000
 
 
 27.321
 
 
 0
 
 
 – 5.621
 
 
 21.700
 
 
 
 
 
 
 functionerende rechtsorde
 
 
 18.000
 
 
 3.951
 
 
 0
 
 
 10.324
 
 
 14.275
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen (inter)nationale organisaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Legitieme en capabele overheid
 
 
 10.755
 
 
 11.381
 
 
 0
 
 
 – 5.000
 
 
 6.381
 
 
 
 
 
 
 landenprogramma's legitieme en capabele overheid
 
 
 1.500
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Landenprogramma's functionerende rechtsorde
 
 
 74.626
 
 
 113.650
 
 
 0
 
 
 – 14.586
 
 
 99.064
 
 
 
 
 
 
 Landenprogramma's inclusieve en politieke processen; vredesdialoog en conflictpreventie
 
 
 2.500
 
 
 5.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 5.000
 
 
 
 
 
 
 Inclusieve politieke processen: vredesdialoog en conflictpreventie
 
 
 13.862
 
 
 15.256
 
 
 0
 
 
 20.000
 
 
 35.256
 
 
 
 
 
 
 Vredesdividend: werkgelegenheid en basisvoorzieningen
 
 
 26.000
 
 
 23.679
 
 
 0
 
 
 – 23.679
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 functionerende rechtsorde
 
 
 32.000
 
 
 7.025
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 7.025
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4.4
 
 
 
 
 Noodhulpfonds
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 3.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 3.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen (inter)nationale organisaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Noodhulpfonds
 
 
 0
 
 
 3.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 3.000
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 Het belangrijkste deel van ophoging van het verplichtingenbudget wordt veroorzaakt door een verplichting voor humanitaire hulp van de Dutch Relief Alliance, die oorspronkelijk gebudgetteerd stond voor 2018, maar pas in 2019 is gematerialiseerd (EUR 120 miljoen). Voor de realisatie van de voor 2019 begrote programma’s is dus ophoging van het verplichtingenbudget nodig. Daarnaast is het verplichtingenbudget verhoogd vanwege verschillende ophogingen voor opvang in de regio en migratiesamenwerking (in verband met meerjarig subsidiekader Migratie in Ontwikkeling en bijdrage IOM) en voor programma’s voor veiligheid en rechtstaatontwikkeling (Mali regionaal access to justice programma, Wereldbank decentralisatie programma, anticorruptie programma en antiradicaliseringsprogramma, Ethiopië opzet van een meerjarig programma ter ondersteuning van vredesprocessen en politieke governance). De ophoging van het verplichtingenbudget leidt niet tot een ophoging van het kasbudget voor 2019 voor beleidsartikel 4.
 Uitgaven
 Artikelonderdeel 4.1 Humanitaire hulp
 Vanwege humanitaire noden is het budget verhoogd met EUR 10,6 miljoen vanuit de onderbesteding op artikelonderdeel 4.3 Veiligheid en rechtstaatontwikkeling. De intensivering wordt gebruikt voor het ophogen van de bijdragen aan UNHCR, ICRC, Soedan Humanitarian Fund, Jemen Humanitarian Fund en mogelijk UNRWA. De precieze uitwerking vindt op dit moment nog plaats. Het budget hiervoor is daarom opgenomen onder het saldo van het instrument bijdragen noodhulpprogramma’s. Met betrekking tot UNRWA heeft Nederland in juli 2019 besloten de Algemene Vrijwillige Bijdrage voor UNRWA voorlopig aan te houden (Kamerbrief 26.150, nr. 181 betreffende Nederlandse bijdrage UNRWA). Nederland gaat niet over tot betaling van financiële bijdragen (van zowel de Algemene Vrijwillige Bijdrage als de reguliere eindejaarsbijdrage) totdat de VN opheldering heeft gegeven over de aantijgingen en toereikend heeft opgetreden. Zoals eerder bij uw Kamer onderstreept, vindt het kabinet de hulpverlening die UNRWA biedt van essentieel belang voor de humanitaire situatie op de grond en stabiliteit in de regio. De organisatie verleent de basisvoorzieningen aan vijf miljoen Palestijnse vluchtelingen in de regio.
 Artikelonderdeel 4.2 Opvang in de regio
 
 Geen toelichting
 
 Artikelonderdeel 4.3 Veiligheid en rechtstaatontwikkeling
 Het budget wordt neerwaarts bijgesteld met EUR 15,5 miljoen, voornamelijk vanwege tegenvallers in de uitvoering van activiteiten van de posten Kabul (Afghanistan), Kampala (Oeganda) en Juba (Zuid-Soedan). Deze tegenvallers hebben betrekking op vertragingen in de uitvoering van lopende projecten, projectvoorstellen die onvoldoende aan kwaliteitseisen voldoen of die later dan gepland worden aangeleverd. De neerwaartse bijstelling wordt binnen het beleidsartikel gebruikt ter dekking van hogere uitgaven op humanitaire hulp en voor het overige voor het terugbrengen van het saldo op beleidsartikel 5.4 Nog te verdelen i.vm. wijzigingen BNI en/of toerekeningen.
 Artikelonderdeel 4.4 Noodhulpfonds
 Geen toelichting
 Beleidsartikel 5 Versterkte kaders voor ontwikkeling
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Beleidsartikel 5 Multilaterale samenwerking en overige inzet
 
 
 Bedragen in EUR 1.000
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2019
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting 2019
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting (3)
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting 2019
 
 
 
 
 Mutaties Miljoenennota 2019
 
 
 Overige mutaties 2e suppletoire begroting 2019
 
 
 
 
 (1)
 
 
 (2)
 
 
 
 
 (4)=(2+3)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 46.957
 
 
 
 
 336.657
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 13.045
 
 
 
 
 349.702
 
 
 
 
 
 
 
 waarvan garantieverplichtingen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma-uitgaven totaal
 
 
 
 255.005
 
 
 
 
 126.587
 
 
 
 
 30.359
 
 
 
 
 36.614
 
 
 
 
 193.560
 
 
 
 
 
 
 
 waarvan juridisch verplicht
 
 
 
 
 94%
 
 
 
 
 
 
 100%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5.1
 
 
 
 
 Multilaterale samenwerking
 
 
 
 
 133.057
 
 
 
 
 160.057
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 – 5.396
 
 
 
 
 154.661
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen (inter)nationale organisaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 UNDP
 
 
 28.000
 
 
 30.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 30.000
 
 
 
 
 
 
 UNICEF
 
 
 18.000
 
 
 33.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 33.000
 
 
 
 
 
 
 UNIDO
 
 
 1.950
 
 
 1.950
 
 
 0
 
 
 – 367
 
 
 1.583
 
 
 
 
 
 
 Middelenaanvullingen multilaterale banken en fondsen
 
 
 58.230
 
 
 58.230
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 58.230
 
 
 
 
 
 
 Kapitaalaanvullingen bij regionale ontwikkelingsbanken
 
 
 6.476
 
 
 6.476
 
 
 0
 
 
 – 3.029
 
 
 3.447
 
 
 
 
 
 
 Speciale multilaterale activiteiten
 
 
 9.401
 
 
 19.401
 
 
 0
 
 
 – 2.000
 
 
 17.401
 
 
 
 
 
 
 Assistent-deskundigen programma
 
 
 11.000
 
 
 11.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 11.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5.2
 
 
 
 
 Overig armoedebeleid
 
 
 
 
 71.700
 
 
 
 
 81.500
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.336
 
 
 
 
 83.836
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kleine activiteiten posten en cultuur en ontwikkeling
 
 
 6.500
 
 
 6.500
 
 
 0
 
 
 807
 
 
 7.307
 
 
 
 
 
 
 Voorlichting op het terrein van ontwikkelingssamenwerking
 
 
 250
 
 
 250
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 250
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen (inter)nationale organisaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kleine activiteiten posten en cultuur en ontwikkeling
 
 
 6.029
 
 
 11.529
 
 
 0
 
 
 – 5.026
 
 
 6.503
 
 
 
 
 
 
 Schuldverlichting
 
 
 52.521
 
 
 53.304
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 53.304
 
 
 
 
 
 
 Unesco
 
 
 4.400
 
 
 4.400
 
 
 0
 
 
 – 632
 
 
 3.768
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kleine activiteiten posten en cultuur en ontwikkeling
 
 
 2.000
 
 
 1.930
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 1.930
 
 
 
 
 
 
 Overig
 
 
 
 3.587
 
 
 0
 
 
 – 1.013
 
 
 2.574
 
 
 
 
 
 
 Koerverschillen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 8.200
 
 
 8.200
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5.4
 
 
 
 
 Nog te verdelen i.v.m. wijzigingen BNI en/of toerekeningen 
 
 
 
 
 50.248
 
 
 
 
 – 114.970
 
 
 
 
 30.359
 
 
 
 
 39.674
 
 
 
 
 – 44.937
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 73.201
 
 
 
 
 73.201
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 73.201
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5.20
 
 
 
 
 Ontvangsten en restituties met betrekking tot leningen
 
 
 
 42.025
 
 
 42.025
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 42.025
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5.21
 
 
 
 
 Ontvangsten OS
 
 
 
 31.176
 
 
 31.176
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 31.176
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5.22
 
 
 
 
 Koersverschillen OS
 
 
 
 pm
 
 
 pm
 
 
 pm
 
 
 0
 
 
 pm
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5.23
 
 
 
 
 Diverse ontvangsten non-ODA
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 Geen toelichting
 Uitgaven
 Artikelonderdeel 5.1 Multilaterale samenwerking
 Voornaamste reden is minder uitgaven voor kapitaalaanvulling AfDB en een verlaging voor speciale multilaterale activiteiten.
 Artikelonderdeel 5.2 Overig armoedebeleid
 De verhoging is het saldo van een nadelige koersontwikkeling enerzijds en lagere uitgaven voor algemene ODA-activiteiten op de posten anderzijds.
 Buitenlandse Zaken werkt met een vooraf vastgestelde wisselkoers ten opzichte van buitenlandse valuta (de corporate rate). Deze koers wordt samen met de presentatie van de begroting vastgesteld. Omdat bij betalingen in buitenlandse valuta gedurende het jaar echter een verschil ontstaat als gevolg van de werkelijk geldende koers, ontstaat er een saldo dat op dit artikelonderdeel wordt verantwoord.
 Artikelonderdeel 5.4 nog te verdelen i.v.m. wijzigingen BNI en/of toerekeningen
 Het budget voor 5.4 «nog te verdelen» wordt met EUR 70 miljoen teruggebracht tot EUR – 45 miljoen. Het betreft een saldo van teruggaven op diverse artikelen op de BHOS-begroting waaronder Versterkte private sector en arbeidsmarkt in ontwikkelingslanden (artikel 1.3) en Veiligheid en Rechtstaatontwikkeling (4.3). Voorts komt EUR 30 miljoen ODA-budget terug van de begroting van Buitenlandse Zaken. Het betreft onder andere budget uit het Europees ontwikkelingsfonds, apparaat en het stabiliteitsfonds. Onderdeel van het saldo is ook een overheveling naar de begroting van Justitie en Veiligheid van EUR 19,5 miljoen voor eerstejaarsopvang van asielzoekers uit DAC-landen vanwege een hogere instroomraming van asielzoekers voor 2019. Tot slot is het ODA-budget verhoogd met EUR 30 miljoen als gevolg van een per saldo positieve BNI-bijstelling zoals gemeld bij de Miljoenennota.