Embryowet; Brief minister met standpunt op het advies 'Celkerntransplantatie bij mutaties in het mitochondriale DNA' van de Gezondheidsraad
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27423, nr. 7

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

28-06-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27423 nr. 7

25-06-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamErnst en vóórkomen van de ziektenDe techniekEthische aspecten van kiembaantherapieMenselijke waardigheidHellend vlakBelangen van het kindBeschermwaardigheid van het embryoConclusieStand van de wetenschapDe techniekPreklinisch onderzoekSamenvattende conclusieOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27423Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 28 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 423Wet houdende regels inzake handelingen met geslachtscellen en embryo's
(Embryowet)nr. 7BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORTAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 25 juni 2001In de memorie van toelichting bij het voorstel voor een Embryowet is met
betrekking tot kiembaangentherapie aangekondigd dat ik de Gezondheidsraad
zou verzoeken te adviseren over de stand van de wetenschap op het terrein
van kiembaangentherapie, inclusief technieken ter voorkoming van mitochondriale
aandoeningen. Mede naar aanleiding van deze aankondiging heeft de Gezondheidsraad
besloten om nu reeds een advies uit te brengen over het laatste onderdeel.
Dit advies «Celkerntransplantatie bij mutaties in het mitochondriale
DNA» dat u 23 maart 2001 is toegezonden bevat een beschrijving
van de stand van de wetenschap ten aanzien van mogelijkheden ter voorkoming
van mitochondriale ziekten bij het nageslacht en een bespreking van relevante
conceptuele, ethische en juridische overwegingen.In het onderstaande verwoord ik mijn standpunt op dit advies. Ik ga daartoe
eerst in op de ernst van de betreffende aandoeningen en op de prevalentie.
Vervolgens geef ik kort aan met hoe met de techniek van celkerntransplantatie
voorkomen kan worden dat nakomelingen aandoeningen zullen hebben die hun oorzaak
vinden in afwijkingen in het mitochondriale DNA. Omdat bij toepassing van
die techniek een gerichte verandering wordt aangebracht in het genoom van
cellen die tot de kiembaan behoren, ga ik vervolgens eerst in op de ethische
aspecten van genetische modificatie in de kiembaan in het algemeen en van
celkerntransplantatie ter voorkoming van mitochondriale aandoeningen in het
bijzonder. Tenslotte geef ik aan de hand van een beschrijving van de stand
van de wetenschap aan door toedoen van welke wettelijke voorwaarden de celkerntransplatantietechniek
zorgvuldig en verantwoord kan worden ontwikkeld.Ernst en vóórkomen van de ziektenDe Gezondheidsraad geeft aan dat de ziekten die veroorzaakt worden door
afwijkingen in het mitochondriale DNA zijn zeer divers zijn. Mitochondriën
zijn celorganellen die een rol spelen bij de energiehuishouding van de cel. Ze bevatten ook DNA, waarop een aantal genen is te onderscheiden. Afwijkingen
in die genen leiden tot erfelijke aandoeningen. Voor de overerving daarvan
is relevant dat alleen de vrouw mitochondriale genen door kan geven, omdat
bij de bevruchting de mitochondriën van de zaadcel te gronde gaan.Bij de meeste aandoeningen die worden veroorzaakt door afwijkingen in
het mitochondriale DNA doen zich problemen voor met de spieren. In veel gevallen
is het zenuwstelsel aangedaan. Blindheid en andere oogwijkingen zijn mogelijk,
soms in combinatie met andere afwijkingen. Hoewel de ernst van de ziekten
varieert, moet gesteld worden dat het beloop van mitochondriaal bepaalde ziekten
veelal ernstig is. Bij sommige aandoeningen overlijden patiënten in de
kinderleeftijd. Bij andere vertoont de levensverwachting meer verschillen.
Bij de opticusatrofie van Leber (een vorm van blindheid) is alleen het gezichtsvermogen
aangetast. Voor de meeste ziekten die door mitochondriale afwijkingen worden
veroorzaakt, is geen effectieve therapie beschikbaar.Er is, aldus de Gezondheidsraad weinig onderzoek gedaan naar de prevalentie
van mitochondriale aandoeningen. Uit onderzoek dat wel is verricht is geconcludeerd
dat 7 op de 100 000 volwassenen een mitochondriale aandoening hebben,
waarvan de helft opticusatrofie van Leber. Verder hebben 8 op de 100 000
mensen een grote kans om een mitochondriale ziekte te krijgen. Omgerekend
naar de Nederlandse situatie zou dat betekenen dat er ongeveer 1600 volwassen
patiënten zijn. Daarvan zijn ongeveer 160 vrouwen in de vruchtbare leeftijd.De behoefte aan toepassing van de techniek van celkerntransplantatie gericht
op het krijgen van een «genetisch eigen» kind zonder de gevreesde
aandoening is door de Nederlandse Antropogenetische Vereniging ingeschat op
enkele tientallen per jaar in Nederland.De techniekHet advies beschrijft de mogelijke technieken die toegepast kunnen worden
om ziekten bij het nageslacht te voorkomen die verband houden met mutaties
in het mitochondriale DNA. Voor een vrouw die een mitochondriale aandoening
heeft en voor wie het daarmee onomstotelijk vaststaat dat al haar kinderen
de aandoening zullen erven, zal aldus de Gezondheidsraad de volgende procedure
in de toekomst een mogelijkheid bieden om een kind te krijgen zonder de gevreesde
aandoening.Een celkern wordt uit een eicel van de betrokken vrouw gehaald en ingebracht
in een donoreicel waaruit de oorspronkelijke celkern is verwijderd. Vervolgens
vindt in-vitrofertilisatie plaats. Deze procedure wordt ook wel «in-vitro
ovum-nucleus transplantatie» (IVONT) genoemd. De Gezondheidsraad beschrijft
nog twee varianten hiervan, waarbij de celkerntransplantatie plaatsvindt vlak
ná de bevruchting of iets later als het embryo reeds enige delingen
heeft ondergaan.Toepassing van deze methode heeft een genetische verandering tot gevolg
die, omdat die tot stand is gekomen door een wijziging in een cel van de kiembaan,
overerft. Er is dus sprake van kiembaanmodificatie. Gezien het doel zou ook
kunnen worden gesproken van kiembaangentherapie.
Omdat er niet aan de genen, of te wel aan het DNA zelf, wordt gesleuteld door
middel van recombinant-DNA-technieken, vindt de Gezondheidsraad de term kiembaantherapie
het meest passend. Hoe het ook zij, van belang is dat er een gerichte verandering
wordt aangebracht in het genoom van cellen die tot de kiembaan behoren. De
verandering wordt doorgegeven aan alle kinderen; vervolgens wordt die, zij
het alleen door de meisjes, ook weer doorgegeven aan hun nageslacht. Ik ben
met de Gezondheidsraad van mening dat er dus slechts een gradueel verschil
is met vormen van kiembaanmodificatie die door middel van recombinant-DNA-technieken
tot stand komen. Ethische aspecten van kiembaantherapieVoor een antwoord op de ethische vraag naar de toelaatbaarheid van celkerntransplantatie
ter voorkoming van mitochondriale aandoeningen bij het nageslacht, moet dan
ook eerst de vraag naar de ethische aanvaardbaarheid van kiembaanmodificatie
in het algemeen worden beantwoord.Menselijke waardigheidDe Gezondheidsraad komt in paragraaf 7.2.1 van zijn advies tot de
conclusie dat therapeutisch ingrijpen in de kiembaan niet kan worden gezien
als een schending van het recht van mensen om een niet door gericht ingrijpen
veranderd genetisch patroon te erven. In de aldaar gegeven onderbouwing van
deze stelling kan ik mij vinden.De Raad stelt dat een dergelijke therapie veeleer als een vorm van respect
voor de menselijke waardigheid moet worden gezien dan als een schending ervan.Hellend vlakEen ander aspect dat de Gezondheidsraad in zijn beschouwing betrekt is
het argument van het hellend vlak. De stap van celkerntransplantatie ter voorkoming
van mitochondriale aandoeningen zou, aldus de Raad, enerzijds de deur open
kunnen zetten naar niet-therapeutisch ingrijpen in de kiembaan, anderzijds
naar reproductief kloneren. Ik ben met de Gezondheidsraad van mening dat het
ook na het toelaten van celkerntransplantatie heel goed mogelijk blijft om
niet-therapeutisch in grijpen in de kiembaan – dat altijd zal berusten
op modificatie van het kern-DNA – te verbieden. Maar ik deel evenzeer
de visie van de Gezondheidsraad dat ruimte voor celkerntransplantatie zou
kunnen bijdragen aan een verandering van het maatschappelijk klimaat waarbinnen
aanvaarding van niet-therapeutisch ingrijpen in de kiembaan waarschijnlijker
wordt. Ik neem de bezorgdheid in de samenleving over de ontwikkelingen op
dit terrein zeer serieus. Mede om die reden is in het Embryowetsvoorstel een
verbod opgenomen op modificatie van de kern van kiembaancellen. Ik zie het
trekken van deze, zeer duidelijke, grens als een reële mogelijkheid de
ontwikkelingen op dit terrein te beheersen.Voor het gevaar dat door het toelaten van celkerntransplantatie te gemakkelijk
de stap zal worden gezet naar de toepassing van deze techniek om genetisch
identieke individuen tot stand te brengen, gelden dezelfde argumenten ter
weerlegging van die stelling als hiervoor weergegeven ten aanzien van kiembaanmodificatie,
stelt de Gezondheidsraad naar mijn mening terecht. En ook hiervoor is een
verbod in het Embryowetsvoorstel opgenomen.Belangen van het kindDe Gezondheidsraad merkt op dat celkerntransplantatie kan leiden tot de
geboorte van een kind dat genetisch gezien drie ouders heeft, omdat het mitochondriale
DNA afkomstig is van een eiceldonor. De Gezondheidsraad wijst erop dat dit
ook het geval is wanneer – een tot nu toe uitsluitend in het buitenland
toegepaste – techniek wordt gebruikt waarbij aan het cytoplasma van
een eicel cytoplasma wordt toegevoegd van een donoreicel. Er gaan daarbij
immers ook mitochondriën mee. Dit gebeurt ten behoeve van vrouwen met
bepaalde fertiliteitsproblemen. Recent is daaraan in de media aandacht besteed
nadat in Amerika opschudding was ontstaan toen bekend werd dat door toedoen
van die methode reeds diverse kinderen zijn geboren1.De Gezondheidsraad betoogt dat de kans op problemen van psychologische, juridische en sociale aard naar alle waarschijnlijkheid niet
groter zal zijn dan bij andere vormen van kunstmatige voortplanting waarbij
van donorgeslachtscellen gebruik wordt gemaakt. De Raad maakt daarbij de kanttekening
dat in geval van celkerntransplantatie het kind aan de bijdragen van de donor
niets minder, maar ook niets meer te danken heeft dan zijn gezondheid. De
erfelijke eigenschappen die medebepalend zijn voor de ontwikkeling van zijn
bijzondere persoonskenmerken erft het kind immers via het kern-DNA van zijn
(wens-)ouders.Ik ben met de Gezondheidsraad van mening dat celkerntransplantatie geen
groot risico met zich brengt op de genoemde problemen bij het kind.Beschermwaardigheid van het embryoDe Gezondheidsraad besteedt veel aandacht aan de beschermwaardigheid van
het embryo en toetst de consequenties van de diverse toepassingen van de techniek
van celkerntransplantatie aan dit beginsel. De Raad stelt dat vooral bij de
twee varianten waarbij de celkerntransplantatie plaats vindt ná de
bevruchting die beschermwaardigheid in het geding is. In dat geval wordt een
embryo tot stand gebracht om het kern-DNA te kunnen overdragen naar de ontkernde
donoreicel (in figuur 2 op blz 26 van het advies is dit schematisch weergegeven).
Na het uitnemen van de kern gaat wat er van het embryo over is, verloren.
De vraag die dan rijst is in hoeverre dit te verenigen is met het respect
voor menselijk leven dat het kabinet als uitgangspunt hanteert voor de aanvaardbaarheid
van handelingen met embryo's.De Gezondheidsraad trekt onder meer een parallel met de reguliere IVF-praktijk
en constateert dat er een verschil te zien is als men kijkt naar de intentie
waarmee de benodigde embryo's tot stand worden gebracht. Bij IVF worden geen
embryo's tot stand gebracht waarvan al van te voren duidelijk is dat ze niet
intact zullen blijven. Vanuit dat perspectief zou celkerntransplantatie moreel
problematischer zijn dan de IVF-praktijk. De Gezondheidsraad stelt echter
terecht dat het verschil gradueel is, omdat bij IVF ook duidelijk is dat niet
ieder embryo in de baarmoeder wordt teruggeplaatst. In aanvulling daarop kan
ten aanzien van celkerntransplantatie gesteld worden dat het belangrijkste
van de bevruchte eicel (het embryo) behouden blijft, namelijk de kern die
de erfelijke eigenschappen bevat die medebepalend zijn voor de ontwikkeling
van de bijzondere persoonskenmerken. Ik ben dan ook van mening dat deze procedure
geen onaanvaardbare inbreuk maakt op het respect voor menselijk leven.In de terminologie van het Embryowetsvoorstel is hier, naar mijn mening,
tegelijkertijd sprake van ter beschikkingstelling van geslachtscellen voor
eigen gebruik én van eiceldonatie. Volgens de Gezondheidsraad is niet
bij voorbaat duidelijk welke interpretatie moet worden gegeven aan artikel
24, onder a,1 van het Embryowetsvoorstel in relatie
tot de vorm van celkerntransplantatie die plaatsvindt na de bevruchting. In
het verlengde van mijn hierboven gegeven mening denk ik niet dat voor twijfel
over die interpretatie grond bestaat. De eerste stap waarbij uit de eigen
geslachtscellen van de wensouders een embryo tot stand wordt gebracht kan
ik niet anders zien dan het tot stand brengen van een embryo ten behoeve van
de eigen zwangerschap en niet van speciaal tot brengen voor een ander doel.
Ik ben dan ook van mening dat artikel 24, onder a, vormen van celkerntransplantatie
die plaats vinden na de bevruchting, in beginsel toelaat. Aan de noodzakelijke
eiceldonatie stelt het Emrbyowetsvoorstel extra zorgvuldigheidseisen.Mocht de stand van de wetenschap over een aantal jaren zo ver zijn voortgeschreden
dat klinische toepassing veilig en verantwoord is, dan zouden, naar mijn mening,
in beginsel de voorwaarden die de Embryowet stelt voldoende zijn om ook een
ethisch verantwoorde toepassing te garanderen, zowel van de vorm waarbij de
celkerntransplantatie plaatsvindt vóór de bevruchting
als van de vorm waarbij dat gebeurt direct ná de bevruchting.Eén van de varianten die de Raad in zijn advies beschrijft betreft
celkerntransplantatie op een moment dat het embryo reeds een meercellig stadium
heeft bereikt. Het advies geeft als voordeel van deze variant dat er meer
embryo's zullen zijn die geïmplanteerd kunnen worden. Ik deel de mening
van de Gezondheidsraad dat in dat geval de morele complicatie is dat de procedure
kan leiden tot de geboorte van genetisch identieke individuen. Dit zou in
strijd zijn met het verbod in de Embryowet1. Gezien
de stand van de wetenschap zie ik echter geen reden om nu reeds het verbod
te nuanceren en voor bepaalde toepassingen open te breken. Zoals hieronder
aangegeven kan er voorlopig bovendien nog geen sprake zijn van klinische toepassing.ConclusieCelkerntransplantatie ter voorkoming van mitochondriale ziekten bij het
nageslacht kan ethisch aanvaardbaar zijn als deze veilig kan worden toegepast
en als aan de voorwaarden zoals opgenomen in het Embryowetsvoorstel, wordt
voldaan.Stand van de wetenschapDe techniekDe huidige stand van de wetenschap geeft onvoldoende uitsluitsel over
de veiligheid van de toepassing van de verschillende technieken die gebruikt
kunnen worden, aldus de Gezondheidsraad. Zo is onvoldoende duidelijk of het
verwijderen en inbrengen van de celkern de verdere ontwikkeling van de eicel
niet nadelig beïnvloedt. Ook is denkbaar dat de chromosomale en mitochondriale
genen niet bij elkaar passen, al lijkt het niet erg waarschijnlijk dat de
kans dat er niet-passende combinaties optreden groter is dan bij natuurlijke
bevruchtingen. Onderzoek naar de diverse aspecten van celkerntransplantatie
bij cellijnen en proefdieren heeft geen schadelijke gevolgen te zien gegeven,
maar is slechts in beperkte mate verricht. Nader preklinisch onderzoek naar
de veiligheid van de methode is nodig om te kunnen beoordelen of de stap naar
de kliniek verantwoord is, aldus de Gezondheidsraad.Preklinisch onderzoekDit nadere onderzoek zal allereerst moeten worden gedaan bij proefdieren.
Vervolgens zal onderzocht moeten worden of celkerntransplantatie al dan niet
een verstorend effect heeft op de normale ontwikkeling van een menselijk embryo.
Hiertoe zullen embryo's speciaal tot stand moeten worden gebracht. Die kennis
kan niet worden verworven door gebruik van restembryo's. Voordat is aangetoond
dat een dergelijk embryo zich normaal ontwikkelt, is wetenschappelijk onderzoek
waarbij het embryo ook wordt geïmplanteerd, uit een oogpunt van risico's
voor het toekomstige kind, onaanvaardbaar. De Gezondheidsraad geeft dan ook
aan dat het onvermijdelijk is dat in dat stadium embryo's tot stand worden
gebracht uitsluitend voor wetenschappelijk onderzoek. Zoals bekend bevat het
Embryowetsvoorstel een verbod op het speciaal tot stand brengen van embryo's
voor wetenschappelijk onderzoek. Zowel in de memorie van toelichting als in
de nota naar aanleiding van het Verslag is dit verbod beargumenteerd. Die
argumentatie geeft mij, mede gezien de stand van de wetenschap die nog proefdieronderzoek
vereist, geen aanleiding om voor deze toepassing een uitzondering te maken
op het verbod. Als het verbod na tenminste drie jaar na inwerkingtreding van
de wet zou zijn vervallen, zou dergelijk onderzoek onder de strikte voorwaarden
van de wet plaats kunnen vinden. De Gezondheidsraad vraagt zich
af of dit onderzoek valt binnen de in artikel 111
van het wetsvoorstel genoemde categorieën. De twijfel van de Raad is
mede veroorzaakt door de formulering van de derde categorie als «aangeboren
aandoeningen», die kennelijk verwarring oproept. Ik ben van mening dat
onderzoek naar de werkzaamheid en veiligheid van celkerntransplantatie ter
voorkoming van mitochondriale aandoeningen binnen de derde categorie valt
van artikel 11 van het Embryowetsvoorstel. Ten behoeve van de duidelijkheid
is bij nota van wijziging die categorie nu omschreven als «het terrein
van erfelijke en aangeboren aandoeningen».De toetsing van de protocollen voor het wetenschappelijk onderzoek ter
ontwikkeling van celkerntransplantatie ter voorkoming van mitochondriale aandoeningen
zal in de meeste gevallen op grond van artikel 3 van de Embryowet door de
Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO) plaatsvinden. De Gezondheidsraad
constateert terecht dat dit niet geldt voor onderzoek dat uitsluitend plaatsvindt
met gebruikmaking van eicellen. Er is dan geen sprake van onderzoek met embryo's.
Het protocol hoeft dan noch op grond van de Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek
met mensen, noch op grond van de Embryowet aan de CCMO te worden voorgelegd.
Wel moet het protocol op grond van de Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek
met mensen (WMO) aan een erkende perifere commissie worden voorgelegd. Het
onderzoek waarvoor eicellen ter beschikking moeten worden gesteld valt namelijk
tevens onder de reikwijdte van de WMO omdat sprake is van medisch-wetenschappelijk
onderzoek waarvan deel uitmaakt het onderwerpen van personen aan handelingen
(artikel 1 van de WMO). Voor het onderzoek moeten bij vrouwen immers eicellen
worden verwijderd. Ik ben van mening dat eicellen niet zodanig beschermwaardig
zijn dat toetsing op centraal niveau is aangewezen.De Gezondheidsraad vraagt zich tenslotte af of onderzoek waarbij de embryo's
worden teruggeplaatst in de baarmoeder wel onder de reikwijdte van het Embryowetsvoorstel
valt, omdat de embryo's zelf dan niet langer voorwerp van onderzoek zouden
zijn. Ik ben van mening dat er in dat geval is er sprake van wetenschappelijk
onderzoek met embryo's buiten het menselijk lichaam waarmee wordt beoogd een
zwangerschap tot stand te brengen, hetgeen regeling vindt in paragraaf 4
van het wetsvoorstel. Die paragraaf is in het bijzonder ook voor dit soort
gevallen geschreven. Tussen preklinisch onderzoek waarbij bezien wordt of
een embryo een bepaalde behandeling goed doorstaat en reguliere klinische
toepassing moet een fase van onderzoek zijn waarin experimentele klinische
toepassing plaatsvindt, nog steeds in het kader van wetenschappelijk onderzoek.
De CCMO moet protocollen voor dergelijk onderzoek toetsen en kan een positief
oordeel afgeven als zij van oordeel is dat het «redelijkerwijs aannemelijk
is dat het onderzoek zal leiden tot de vaststelling van nieuwe inzichten inzake
onderzoeks- of behandelingsmethoden, gericht op het tot stand brengen van
zwangerschap en de geboorte van een gezond kind» (artikel 16, onder
a, Embryowetsvoorstel).Samenvattende conclusieIk ben van mening dat het de moeite waard is en dat het verantwoord is
om de techniek van celkerntransplantatie ter voorkoming van mitochondriale
aandoeningen bij het nageslacht verder te ontwikkelen. De prevalentie van
de aandoeningen is weliswaar laag, maar de ernst ervan rechtvaardigt mijns
inziens inspanningen gericht op ontwikkeling van een bruikbare techniek. De
uitkomsten van de ethische analyses naar de aanvaardbaarheid van kiembaantherapie
verzetten zich niet tegen de toepassing van deze techniek.De stand van de wetenschap betekent dat de komende tijd nog dierexperimenteel
onderzoek zal moeten worden verricht. Voor de volgende fase van preklinisch
onderzoek is het nodig wetenschappelijk onderzoek te verrichten waarvoor embryo's
speciaal tot stand moeten worden gebracht. Voor dit onderzoek zal op basis
van de Embryowet een verbod gelden gedurende tenminste drie jaar na de inwerkingtreding
van die wet. Als de tijd daarvoor rijp wordt zal dat verbod vervangen kunnen
worden door een regeling die dergelijk onderzoek onder strikte voorwaarden
toelaat. Wetenschappelijk onderzoek gericht op de ontwikkeling van celkerntransplantatie
ter voorkoming van mitochondriale aandoeningen zal dan binnen die voorwaarden
mogelijk zijn.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,E. Borst-EilersXNoot1In het Editorial van Science van 20 april 2001 wordt opgemerkt dat deze
experimenten – als zij met federale fondsen gefinancierd zouden zijn,
wat niet het geval was – aan de Recombinant DNA Advisory Committee (RAC)
voorgelegd hadden moeten worden, omdat sprake is van genetische modificatie
van de kiembaan. De auteurs zijn van mening dat de stap «across the
germline» nu te onachtzaam is gezet.XNoot1Artikel 24 Het is verboden: a. een embryo speciaal tot stand te brengen en speciaal tot stand gebrachte
embryo's te gebruiken voor wetenschappelijk onderzoek en andere doeleinden
dan het tot stand brengen van een zwangerschap;XNoot1Artikel 24 Het is verboden: d. handelingen met geslachtscellen of embryo's te verrichten met het oogmerk
van de geboorte van genetisch identieke menselijke individuen;XNoot1Artikel 11 Het is verboden wetenschappelijk onderzoek te verrichten met embryo's
die speciaal daarvoor tot stand worden gebracht. Dit verbod is niet van toepassing
op wetenschappelijk onderzoek waarvan redelijkerwijs aannemelijk is dat het
zal leiden tot de vaststelling van nieuwe inzichten op het terrein van onvruchtbaarheid,
het terrein van kunstmatige voortplantingstechnieken, het terrein van aangeboren
aandoeningen of het terrein van de transplantatie geneeskunde en dat niet
dan met gebruikmaking van in de eerste volzin bedoelde embryo's kan worden
verricht. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27423-7.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl