Voedselveiligheid; Verslag algemeen overleg over onder meer dioxineverontreiniging in aardappelbijproducten
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26991, nr. 114

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

14-01-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

26991 nr. 114

10-01-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de bewindsliedenNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26991Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 42 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 991Voedselveiligheidnr. 114VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 10 januari 2005De vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit1 en de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport2 hebben op 11 november 2004 overleg gevoerd met minister
Veerman van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en minister Hoogervorst van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over:– de brief van de minister van LNV van 4 november
2004 over de aantreffing van dioxineverontreiniging in aardappelbijproducten
(26 991, nr. 109);– de brieven van de minister van LNV van 9 november
2004 met de beantwoording van de feitelijke vragen van de commissie naar aanleiding
van de brief van 4 november 2004 (26 991, nrs. 111 en 112).Van dit overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Waalkens (PvdA) wijst erop dat al
vaker gesproken is over verontreiniging van diervoeders, inclusief sluiting
van bedrijven en mogelijke risico's voor de volksgezondheid. Voorafgaande
aan de behandeling van de Kaderwet diervoeders is vanuit het parlement een
onderzoek gestart naar de «ins and outs» van deze branche. De
conclusies van dat parlementaire onderzoek waren verbijsterend. De sector
kent als bestaande praktijk het opmengen van vervuilde partijen. Het systeem
van certificering, labeling en het borgen van veiligheidsrisico's bleek niet
op orde. De huidige situatie laat een dioxinecrisis in volle omvang zien.
De verschillende verantwoordelijke partijen hebben daarbij zowel het vertrouwen
van de minister als van de Partij van de Arbeid beschaamd. De bedrijven gebruiken
mergelklei zonder het HACCP-systeem (Hazard Analysis and Critical Control
Point) met benoeming van «critical points» goed te
gebruiken. Kan de minister deze absolute diskwalificatie van de betrokken
bedrijven verklaren? De branche maakt de borging en certificering via GMP-plus
niet waar en verschuilt zich achter de struiken. Het Productschap diervoeder
(PDV), de faciliterende partij, diskwalificeert zich en beschaamt het vertrouwen.
Dat geldt ook voor de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA), omdat deze waakhond
controle en toezicht niet goed controleert. De ministers van VWS en LNV delen
de verantwoordelijkheid op dit vlak. Dat leidt er in de praktijk blijkbaar
toe dat er geen goede brief geschreven kan worden. Deze onduidelijke scheiding
valt dan ook te betreuren.Positief is dat de minister de bedrijven aan «de achterkant»
dapper op slot heeft gezet. Dat is niet gelukt aan «de voorkant»,
zodat boeren geconfronteerd worden met een schade die mogelijkerwijs verhaald
kan worden op de voorgaande schakels in de keten.Hoe kan het zo lang duren voordat de VWA de stroom van grondstoffen in
kaart heeft gebracht? Wat zijn de vorderingen op het terrein van positieve
lijst, risicobeoordeling en risicomanagement? Als gebruik van mergelklei wellicht
verboden moet worden, is de vraag welke andere staande praktijken binnen de
branche eveneens verboden moeten worden. Er wordt meer in het algemeen met
smart gewacht op de wetgeving VWA, de uitsplitsing van de gedeelde verantwoordelijkheid
en de samenwerking met de Algemene Inspectiedienst (AID).Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD) dacht dat
de zaken met het toezicht van de VWA op de keten goed geregeld waren. Blijkbaar
kan er toch iets misgaan aan het begin van de keten, namelijk bij de mergelklei.
Om tot een oordeel te komen over de prestaties van de verschillende partijen
zijn een aantal antwoorden nodig. Hoe is het mogelijk dat mergelklei toegepast
wordt in de industrie als bekend is dat die een verhoogd percentage aan dioxine
kan bevatten? Hoe is het mogelijk dat na het eerdere veevoerincident in 1999
mergelklei nog steeds aan het begin van de voedsel- en voederketen staat?
Gaat de minister gebruik van mergelklei verbieden? Is alles getraceerd of
kent deze dioxinezaak een veel grotere reikwijdte? Wordt mergelklei ook in
andere branches gebruikt? Hoe is het mogelijk dat niet eerder in de keten
ontdekt is dat er dioxine in het veevoer zat? Volgens de minister wordt in
de diervoederketen steekproefsgewijs gecontroleerd. Waarom is dat niet bij
McCain gebeurd? Gezien de brede vertakking van de dioxinebestemming zijn er
grote partijen besmet voer op de markt aangeboden. Waarom is hier niet steekproefsgewijs
op gecontroleerd? Is de minister bereid, een beter en intensiever controlesysteem
op te zetten aan het begin van de keten?In antwoord op de eerder gestelde schriftelijke vragen antwoordt de minister
van LNV ontkennend, met een verwijzing naar de intensivering van de handhaving
als gevolg van toepassing van de Kaderwet diervoeders. De ketenanalyse diervoeders
van de VWA wijst uit dat gebruik van rest- en bijproducten een aandachtsgebied
is. Toch is er niet gecontroleerd aan het begin van de keten. Dit roept vragen
op over de organisatie van controle en toezicht. De minister van LNV antwoordt
tevens dat niet alle bedrijven die mergelklei geleverd krijgen dit ook gebruiken
voor het sorteren van aardappelen. Wordt die klei wellicht voor andersoortige
voedselverwerking gebruikt? Worden er ook andere risicovolle materialen als
hulpstoffen gebruikt? De minister van VWS is stellig in zijn antwoord dat
er geen gevaar voor de volksgezondheid is. De grens van de picogrammen wordt
immers niet gehaald. Waarom zijn er dan zo veel bedrijven geblokkeerd? Om
welke bedrijven gaat het? Klopt het bericht in de media dat er consumptieproducten
in de schappen liggen die in aanraking met dioxine zijn gekomen?Mevrouw Van Velzen (SP) is van mening dat
er niet zoiets bestaat als een risicoloze maatschappij. De oplossing van het
probleem ligt bovendien niet in symptoombestrijding in de vorm
van het verbieden van stoffen. Het probleem is een gebrek aan controle en
toezicht. In dat verband is het opmerkelijk dat uit de antwoorden van de minister
van LNV blijkt dat er een maand is verstreken van de melkmonsters in september
tot de actie van de VWA in november. Hoe valt deze trage reactie te verklaren?
Is de VWA te laat in actie gekomen? De minister van LNV antwoordt schriftelijk
dat het dioxinerisico van de betrokken producten bekend is, zodat er ook een
steekproefsgewijze controle op verhoogd dioxinerisico plaatsvindt. Onduidelijk
is waar het mis is gegaan. Heeft McCain niet genoeg gecontroleerd of ging
het verderop in de keten mis? Het HACCP-systeem is toch verplicht voor de
humane voedingsbranche? Is mergelklei door McCain niet als «critical
point» geduid? Is de controle niet goed uitgevoerd? Waarom is de VWA
dit gebrek aan toezicht en controle niet opgevallen? Wat betekent dit falen
voor het gehele controlesysteem?In het jaar 2006 worden de nieuw richtlijnen van de Europese Unie van
kracht. Wellicht is het bij de formulering daarvan mogelijk om gebruik van
het HACCP-systeem ook voor alle schakels van de diervoederketen (grondstoffen,
verwerking en leveranties) verplicht te stellen. De General Foodlaw, die uitgaat
van een voorzorgsprincipe, wordt in 2005 van kracht. Elke schakel in de keten
via het principe van de omgekeerde bewijslast moet aantonen dat er geen probleem
veroorzaakt is. Waarom stelt Nederland in dit licht niet reeds nu het HACCP-systeem
verplicht in de diervoederketen? Waarom komt er geen positieflijst voor restproducten
die verwerkt mogen worden in de diervoederketen? Blijkbaar ondervindt de minister
grote weerstand binnen de EU. Nederland kent een grote intensieve veehouderij.
Door deze spilfunctie in de diervoederketen moet Nederland dan ook vooruit
willen lopen op de Europese regelgeving. De VWA pleit voor verplichte registratie
van bedrijven in de sector. De minister antwoordt schriftelijk simpelweg de
nieuwe regelgeving in 2006 af te wachten en plaatst het thema van de administratieve
lasten blijkbaar boven het thema van de voedselveiligheid.De heer Slob (ChristenUnie) vindt de nieuwe
commotie over kwaliteit van het diervoeder teleurstellend en betreurenswaardig.
De gevolgen op de korte en lange termijn voor de sector en het grote aantal
betrokken bedrijven zijn zorgwekkend. De minister heeft bovendien eerder meegedeeld
dat bij minstens drie aardappelverwerkende locaties te hoge gehaltes dioxine
aangetroffen zijn. Er moet opgepast worden voor het te snel vellen van oordelen.
Niemand kan er echter omheen dat er sprake lijkt te zijn van een falen van
de keten, met name aan de voorkant. Daarbij horen vragen zoals waar ging het
mis en wie is daarvoor verantwoordelijk. De veevoedersector mag hierop aangesproken
worden, zeker omdat die al een groot aantal jaren bekend is met de aanwezigheid
van dioxine. Was de sector hierop wel geheel en al alert? Is het toezicht
van de VWA, de controle op risicobasis, wel doortrokken van de noodzakelijke
«sense of urgency»? De indruk bestaat dat het systeem blinde vlekken
bevat. Wat is hierop de reactie van de minister van LNV?De discussie over de aansprakelijkheid zal over enige tijd weer de kop
op steken. Zeker als de blokkades nog langer duren, krijgt de sector die al
onder vuur ligt het zwaar te verduren. Een extra probleem kan zijn dat de
overheid op afstand blijft staan en verwijst naar anderen. Binnen de mogelijkheid
en de verantwoordelijkheid van de overheid moet alles gedaan worden om deze
sector te steunen.De minister van VWS heeft in zijn schriftelijke antwoorden aangegeven
dat de risico's voor de volksgezondheid beperkt zijn. Die teksten doen denken
aan de geruststellende opmerkingen aan het begin van de uitbraak van de vogelpest,
anderhalf jaar geleden. Ook hier is een hoge staat van alertheid geboden.De heer Atsma (CDA) heeft er begrip voor dat
in de brief van 3 november door de hectiek geen volledige duidelijkheid
gegeven kon worden. In september zou via monstername door de Nederlandse Zuivel
Organisatie (NZO) ontdekt zijn dat er iets mis is. Pas op 18 oktober
worden er stappen ondernomen. Dat roept natuurlijk de nodige vragen op. Meer
in het algemeen moet opgemerkt worden dat het goed is dat de zuivelsector
werk maakt van monsternames en steekproeven. Hoe is overigens de communicatie
tussen NZO en VWA verlopen? Heeft de zuivelsector voldoende medewerking van
de VWA gekregen?De preventieve maatregelen hebben een enorme impact. Wanneer worden de
blokkades op de verschillende boerderijen opgeheven? In een bericht aan het
buitenland blijkt dat slechts in twee gevallen sprake is van een dusdanige
overtreding dat de zaak op slot moet blijven. Individuele veehouders kunnen
daaruit de conclusie trekken dat er met hun bedrijven niets aan de hand is.
Nu de grenzen dicht zijn, voelen de zuivelsector en de vleesverwerkende sector
de gevolgen. België heeft overigens de grens juist weer geopend.De Duitse leverancier van de mergelklei heeft vanaf 1999 kunnen weten
dat er sprake is van een dioxinerisico. Die wijst er dan ook op dat afnemers
verteld wordt dat de klei niet met levensmiddelen in contact mag komen. Met
de eerst reactie van het productschap diervoeders lijkt «de grote struisvogelshow»
echter begonnen. Men kan niet eenvoudigweg verwijzen naar de komende evaluatie,
nu veel individuele boeren met de vinger tussen de deur zitten.Er is al veel gezegd over een positieve lijst. Belangrijker is de vraag
of er in dit geval van dioxineverontreiniging geen sprake is van overtreding
van de wet. Hoe verloopt de controle binnen de keten? Hoe verloopt het toezicht
op de controle? Wat betreft de VWA, dat na de melding adequaat heeft gehandeld,
rest nog een vraag. Als na het onderzoek verordonneerd wordt dat de bedrijven
geblokkeerd blijven, zijn er dan voldoende maatregelen getroffen voor, bijvoorbeeld,
afvoer van melk naar Rendac? Hierover zijn tegenstrijdige geluiden te horen
uit het veld. Kunnen de ministers aangeven of de VWA ook voor de melding adequaat
heeft gehandeld? Wat betreft de VWA is eerder opgemerkt dat die andere prioriteiten
moet stellen dan het controleren op de handel in sigarenbandjes op hobbybeurzen.Een boer uit het oosten van het land laat weten zijn vleesvee niet kwijt
te raken vanwege de blokkade van zijn bedrijf. Gevolg daarvan is dat de EG-premies
misgelopen worden door het overschrijden van de deadline. De VWA lijkt hierop
het antwoord niet te weten.Mevrouw Tonkens (GroenLinks) noemt de dioxineverontreiniging
het zoveelste probleem met diervoeding en voedselveiligheid. Het beoogde systeem
van zelfregulering met overheidscontrole op afstand werkt dan ook niet goed.Hoe kan het dat deze klei nog steeds gebruikt kan worden in de voedselindustrie,
terwijl LNV al in 1999 op de hoogte was van de relatie tussen dioxine en mergelkei?
Waarom is destijds het gebruik van mergelklei niet direct verboden? Waarom
voert McCain geen standaardcontroles uit op het dioxinegehalte van de mergelklei?
Bekend is dat het dioxinegehalte in de klei aanzienlijk kan variëren.
Hoe oordeelt de minister van LNV over de waterdichtheid van de GMP-plus-certificering?
Het Productschap voor diervoeder moet een risicoanalyse uitvoeren, maar achtte
dat in dit geval niet nodig. Wat is hierover het oordeel van de minister?
Moet de overheid hier instappen?De minister van LNV stelt dat er geen gevaar is voor de volksgezondheid.
Dit kan als misleidend beschouwd worden omdat de grenswaarde voor dioxine
in voeding voor humane consumptie is overschreden. Er kan een onderscheid
gemaakt worden tussen gevaar en nadelige effecten. Er zijn toch sowieso negatieve
effecten voor de volksgezondheid te melden? Acht de minister van
LNV ook na eerdere problemen met de kwaliteit van het natuurlijk afval in
diervoeding het systeem van controle afdoende?Het gebruik van mergelklei in de voedingsindustrie moet worden verboden.
Tevens is een verplichte certificering noodzakelijk. Ook moet de minister
duidelijk maken hoe de controle op de diervoedersector verbeterd wordt. Het
is bijvoorbeeld noodzakelijk dat de minister van LNV bij nieuwe berichten
over risico's voor voedselveiligheid en gezondheid zelf onderzoek doet en
maatregelen treft.Op 18 oktober werd bekend wat het probleem leek te zijn. Vervolgens
duurde het nog tot 5 november voordat duidelijke informatie over eventuele
risico's op de website van de VWA stond. Dat is te laat. Wat men weet, ook
al is het weinig, moet direct en helder gecommuniceerd worden aan betrokken
consumenten en boeren.Het antwoord van de bewindsliedenMinister Veerman wijst erop dat de korte brief
van 9 november enige lacunes bevat. De oorzaak daarvan is gelegen in
de capaciteitsverdeling. Momenteel zijn echter honderdvijftig mensen in touw.
Hopelijk kan alles alsnog verduidelijkt worden. De jongste stand van zaken
wat betreft de dioxineverontreiniging in aardappelbijproducten is overigens
geen andere dan die in de brief van 9 november. Er zijn niet meer bedrijven
op slot gegaan. Binnenkort kan begonnen worden met het afpellen van de gesloten
bedrijven.Er mag geen twijfel over bestaan dat het water de minister over de schoenen
loopt wat betreft de problemen van de veevoedersector. Hij is het zat. De
nog jonge Kaderwet blijkt dan ook hard nodig. In het algemeen moeten drie
problemen het hoofd geboden worden: dierziekte, verboden stoffen en normoverschrijding.
Bij besmettelijke dierziekten wordt alles stilgelegd. Vervolgens worden alleen
na tracering boerderijen weer vrijgegeven. Er bestaan ook verboden stoffen
zonder normen voor gebruik, bijvoorbeeld MPA (MedroxyProgesteronAcetaat).
Dan wordt alles wat verontreinigd kan zijn geblokkeerd. Ook dan worden er
alleen na tracering boerderijen vrijgegeven. Bij de dioxineproblematiek is
sprake van een verontreiniging en een normoverschrijding, zonder direct gevaar
voor de volksgezondheid. Daarbij wordt, indien bekend, de bron stilgelegd.
Die tracering blijkt overigens razend moeilijk. Waar normoverschrijding reëel
gezien verwacht mag worden, vindt blokkering plaats. Daarna worden de boerderijen
vrijgegeven op basis van de vaak langzaam ter beschikking komende analyses.Hoe kan het dat dioxinehoudende klei wordt gebruikt in de voedingsindustrie?
Deze klei wordt als veevoederingrediënt gebruikt. In 1999 is bekend geworden
dat daarbij de bestaande norm overschreden is. Omdat het echter geen verboden
stof is, is gebruik beneden de norm gewoon toegestaan. De klei wordt daarnaast
ook gebruikt als technische hulpstof, waarbij het criterium voor gebruik is
dat er geen resten mogen achterblijven. Bij McCain zijn echter weldegelijk
resten achtergebleven, die bovendien boven de norm liggen. Vervolgens is de
Kaderwet in werking getreden en is ingegrepen middels een verbod op producten
zoals aardappelschillen en andere resten.De minister licht toe dat na het nemen van een routinemonster door de
NZO op 18 oktober bij het VWA een mogelijke dioxineverontreiniging is
gemeld. Het VWA verricht ook controle. Er worden jaarlijks 2500 monsters genomen
op steekproefbasis, waarop ongeveer 5500 analyses uitgevoerd worden. Bij het
traceren van verontreiniging in melk is het opsporen van de bron via het mengmonster
een groot probleem. Zo blijken bij sommige boeren achttien verschillende soorten
voedingsingrediënten in het veevoer voor te komen. Vervolgens moet de
grondstof bepaald worden die als bron werkt, waar die vandaan komt en in welke
fase van de productieprocesperiode de verontreiniging plaatsvindt. De periode
tussen 18 oktober en 5 november is dan ook besteed aan
veel en ernstig onderzoek. De conclusie is dat de verontreiniging een gevolg
is van dioxineresten in aardappelschillen bij het bedrijf van McCain. Vroeger
werden aardappelen gewassen en gesorteerd met zout. Om milieutechnische redenen
is men augustus dit jaar overgestapt op klei. Een volgende stap is het bepalen
of meer frietfabrieken mergelklei gebruiken, hoe lang dat het geval is en
waar de reststromen naartoe gaan.De minister geeft aan dat het grootste risico wordt gelopen waar grote
hoeveelheden aardappelschillen worden gevoerd aan dieren. Dat blijkt bij de
melkveehouders het geval. Deze boerderijen zijn onmiddellijk stilgelegd en
de melk is gescheiden opgehaald en verwerkt. Het voer in kwestie ging ook
naar varkensboerderijen en diverse andere bedrijven. Daarbij wordt eveneens
gekeken waar het grootste risico bestaat, om niet alle bedrijven op slot te
hoeven zetten. Inmiddels is, na veertien dagen onderzoek, het beeld compleet.
In totaal gaat het om ongeveer honderdvijftig varkensbedrijven, veertig kalveren-
en stierenbedrijven, een schapenbedrijf en twee melkveebedrijven. Er blijken
zelfs bedrijven in het buitenland bij betrokken, die de klei voor andere zaken
toepassen dan voor het bepalen van het soortelijk gewicht van aardappelen.
Door het waarschuwen van de Europese Commissie treffen dan ook verschillende
landen maatregelen.De minister legt uit dat nu het beeld compleet is van de bedrijven waar
de schillen terecht zijn gekomen. Deze bedrijven zijn uit voorzorg stilgelegd
om te voorkomen dat er verontreinigd materiaal op de markt komt. Op basis
van analyses van monsters wordt er nu afgepeld, dat wil zeggen er wordt teruggerekend
welke bedrijven het minst risicovol zijn. Die bedrijven kunnen vervolgens
vrijgegeven worden. Bij de groep meest kritische bedrijven zal het lang duren
voordat tot vrijgave wordt overgegaan. Met dit alles zijn ongeveer honderdvijftig
mensen bezig. Er zal enige tijd mee gemoeid zijn, omdat het nu eenmaal drie
dagen duurt voor een uitslag van een monsteranalyse bekend is. De wettelijke
grond voor het sluiten van de bedrijven is overigens gelegen in overtreding
van de wettelijke norm voor dioxine bij de gebruikte mergelklei. De AID (Algemene
inspectiedienst) onderzoekt welke overtredingen zijn gepleegd.De minister legt uit dat de VWA niet verantwoordelijk is voor elke controle
op diervoeder. Die verantwoordelijkheid ligt na besluitvorming door regering
en parlement bij het bedrijfsleven. De VWA voert in geval van verdenking gerichte
controles uit, in afwijking van het reguliere toezicht op de controle. Elk
bedrijf dat deelneemt aan de vrijwillige GMP-plus-regeling van het productschap,
zoals McCain, moet een voor het bedrijf specifieke risicobeoordeling uitvoeren.
In beginsel had dit bedrijf ook de HACCP-controle moeten uitvoeren op dit
risico. Vanaf 1 januari 2006 is dat overigens verplicht voor alle
diervoederproducten op basis van EU-regelgeving. Wel moet duidelijk zijn dat
er in dit opzicht geen nulrisico bestaat.De Nederlandse regering heeft zich in het verleden ingezet voor het totstandkomen
van een positieve lijst in EU-verband. De EC heeft na een haalbaarheidsstudie
vastgesteld dat zo'n lijst niet doorslaggevend bijdraagt tot vergroting van
de veiligheid van het voedsel. Het systeem van «rapid alert» is
effectief en snel gebleken. Verontreiniging ontstaat vaak tijdens productieproces,
opslag of vervoer. De Commissie heeft verschillende alternatieven aangedragen.
Voor een positieve lijst bestaat geen gekwalificeerde meerderheid. Omdat de
diervoedersector maximaal geharmoniseerd is, kan Nederland niet unilateraal
een lijst invoeren. Dat levert daarnaast geen oplossing voor uit het buitenland
geïmporteerde stoffen.Zuid-Korea heeft haar grenzen gesloten voor alle veterinaire producten
uit ondermeer Nederland, België, Duitsland en Frankrijk. Mogelijke extra
belemmeringen zijn afhankelijk van de resultaten van de monsteranalyse. Singapore
verzegelt de producten voor eigen monsterneming. In overleg met
de EC informeert de regering alle derde landen die betrokken zijn bij de Nederlandse
handel, ondermeer met een Engelstalig document en een informatiebijeenkomst
voor de ambassades in Nederland. De agrarische vertegenwoordigers in het buitenland
worden dagelijks voorgelicht. Daarbij staat voorop dat er geen risico's zijn
voor de volksgezondheid. De noodzaak voor een «recall» is dan
ook niet aanwezig.De afvoer van melk gaat naar de Rendac. Er is geen probleem bekend. De
VWA heeft overigens bemiddeld. Particuliere problemen bij de afzet van vleeskoeien
zullen per geval van een oplossing worden voorzien.De minister voelt niet veel voor verplichte certificering. Het bedrijfsleven
moet met het GMP-plus-systeem de verantwoordelijkheid nemen voor het sluiten
van de keten en het garanderen van de kwaliteit van de ingrediënten.
Ter waarborging van het systeem voert de VWA eigen controles uit.Op 26 oktober is er een persbericht verschenen over verontreiniging
van melk.Toen bleek al dat er geen risico bestond voor de consument. Op 3 november
zijn de resultaten van het onderzoek en de genomen maatregelen bekend gemaakt,
inclusief een inschatting van het risico voor consumenten. Er bestaat geen
gevaar voor melk, gehakt- en varkensvlees, tenzij het gaat om consumptie van
grote hoeveelheden gedurende lange tijd. LNV heeft toen ook de regie overgenomen.
Op 9 november is er een persbericht verschenen met de resultaten van
het onderzoek, dat ook op het internet te verkrijgen is. VWA-medewerkers hebben
daarnaast in interviews voortdurend benadrukt dat er naar de eigen inschatting
geen gevaar voor de consument bestaat.De taakverdeling tussen LNV en VWS is duidelijk, zij het dat die op sommige
punten alleen historisch verklaarbaar is. Er wordt gezamenlijk gekeken naar
een meer logische verdeling, ook in het kader van het project Andere overheid.
De Kamer zal hierover waarschijnlijk nog dit jaar een brief ontvangen. De
wet op de VWA is inmiddels bij de Tweede Kamer ingediend.Minister Hoogervorst is van mening dat er
geen risico's zijn voor de volksgezondheid. Slechts in twee melkveehouderijen
is ook daadwerkelijke dioxine aangetroffen in dierlijke producten, namelijk
rauwe melk en vlees. Zodra de problematiek bekend was, zijn deze twee veehouderijen
direct geblokkeerd. Het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu)
heeft voor het VWA een risicobeoordeling laten maken. Die constateren dat
bij de consumptie van melk absoluut geen gevaar voor de volksgezondheid optreedt.
De betreffende melk wordt immers vermengd met melk van ontelbare aantallen
andere veehouders. Wat betreft het vlees geldt dat alleen bij het zeer langdurig
consumeren van zeer grote hoeveelheden problemen kunnen voorkomen. Bij de
inmiddels onderzochte vis is geen normoverschrijding gevonden.Het moge duidelijk zijn dat de VWA wel iets beters te doen heeft dan het
controleren van sigarenbandjes, bijvoorbeeld controleren op overtredingen
van de Tabakswet. Een derde van de bevolking dient zich deze giftige stof
immers dagelijks en vrijwillig toe.Nadere gedachtewisselingDe heer Waalkens (PvdA) is blij met de verzuchting
van de minister. Het water lijkt het ministerie dan ook over de schoenen te
lopen aan de voorkant van de keten. Met de instrumenten van HACCP en het organiseren
van toezicht op toezicht door de VWA is het onbegrijpelijk dat deze dioxinevergiftiging
buiten beeld is gebleven. Bij de jaarvergadering van Nevedi (Nederlandse Vereniging
Diervoederindustrie) heeft de minister gezegd de branche het voordeel van
de twijfel te geven. Het wordt dan ook hoog tijd voor verplicht gebruik van
GMP-plus en verplichte certificering, zeker op reststromen.De opmerking van minister Hoogervorst dat er door het opmengen van de
melk geen gevaar voor de gezondheid bestaat valt niet in goede aarde. Die
geeft immers blijk van een verkeerde attitude.Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD) merkt op dat
het gebruik van dioxine verboden is en dat bovendien bekend was dat de industrie
is overgestapt van zout water naar mergelklei. Na het signaal van de NZO over
dioxine in de melk is het begrijpelijk dat het enige tijd duurt voordat de
bron gevonden is. Het is echter onbegrijpelijk en teleurstellend dat er niet
direct een lampje bij de VWA is gaan branden. De ketenbeheersing is dus faliekant
verkeerd gegaan. Wat doet minister Veerman zodat de voorkant van de keten
goed gecontroleerd wordt? Is de zaak afgedaan met een goede toepassing van
de HACCP? Of kan het dan alsnog verkeerd gaan?Mevrouw Van Velzen (SP) hoort de minister
zeggen dat McCain de HACCP-processen weldegelijk had moeten volgen. Dan hadden
passende maatregelen getroffen kunnen worden na vaststelling van het risico.
Hoe kan het mis zijn gegaan bij McCain? Is er sprake van een incident of een
structurele fout in de controle? De minister legt de bal op de helft van de
bedrijven inzake de certificering. Wat is ervoor nodig om de minister alsnog
tot een verplichte invoering te brengen? Europa is toch reeds van plan het
op niet al te lange termijn verplicht te stellen? Nederland moet dit doen,
gezien de grootte van de intensieve veehouderij en de grootte van de diervoedingsketen.
De minister moet zijn nek verder uitsteken.Mevrouw Van Velzen hoort de minister tevens zeggen dat de Europese Commissie
de positieve lijst als niet effectief bestempelt. Hij sprak daarnaast van
alternatieven, alhoewel daarop niet is ingegaan. Wat zijn die alternatieven?In het debat van december heeft de minister gemeld dat er aan de Universiteit
van Wageningen opdracht is gegeven tot onderzoek naar de mogelijkheden van
inzicht op risicobeheersing bij reststromen. Hoe staat het met dat onderzoek?
De VWA heeft reeds geconcludeerd dat een verplichte registratie van bedrijven
nodig is. De EU wil daartoe ook overgaan. Wanneer vindt dat plaats? Is dit
niet het moment om, bijvoorbeeld, op mergelklei een 100%-controle uit te voeren?
Dat is eerder gebeurd bij grondnootschroot uit Afrikaanse landen.Mevrouw Van Velzen herhaalt de vraag wat er tussen de monstername in september
en de melding bij de VWA op 18 oktober is gebeurd. Vanwaar die lange
periode?De heer Slob (ChristenUnie) vindt het opmerkelijk
dat minister Veerman klip en klaar stelt dat hij het zat is. Dit is een hard
en terecht oordeel over de veevoedersector. Hopelijk zal de juridische gang
inzake de aansprakelijkheid niet langer duren dan noodzakelijk is.Verplichte certificering vindt de minister niets omdat de verantwoordelijkheid
bij de sector ligt. Wat echter als de sector die niet waarmaakt? Bijvoorbeeld
de reactie van het productschap maakt duidelijk dat dit een zwakke plek vormt.De heer Atsma (CDA) is blij dat de minister
toezegt om in individuele knelsituaties, zoals het voorbeeld van de veevleeshouder,
de hand over het hart te strijken.De vleesverwerkende en de zuivelsector vragen terecht naar de ketenverantwoordelijkheid
en de aansprakelijkheid. De minister maakt duidelijk dat er sprake is van
een wetsovertreding. Meestal is er bij dioxineaffaires, zoals Lickebaert,
sprake van veel ellende voor de gedupeerden die jarenlang moeten procederen.
Van de minister mag verwacht worden dat hij voorkomt dat dit de individuele
boeren treft. De reactie van het productschap is dan ook vervelend. Daaruit
komt immers het beeld naar voren van struisvogelpolitiek.Er is alert gehandeld door minister Hoogervorst. Zijn opmerkingen over
de VWA en de sigarenbandjes worden op prijs gesteld.Mevrouw Tonkens (GroenLinks) vindt het er
niet duidelijker op worden. Minister Veerman stelt enerzijds dat hij het zat
is. Anderzijds maakt hij duidelijk dat de procedures stap voor stap goed doorlopen
zijn en dat ook de VWA geen misstap heeft begaan. Blijkbaar laat de minister
dus gebeuren dat het ergens fout gaat. De controle door de sector werkt niet
goed genoeg. De minister moet het toch met deze conclusie eens zijn? Wat moet
er voortaan beter als alles goed verloopt en het toch mis gaat?Minister Veerman wijst erop dat het bedrijfsleven
verantwoordelijk is voor de spullen die men onderling levert. Het uitgangspunt
is dat de staat niet in veevoeder handelt. Het bedrijfsleven heeft een GMP-systeem
ingevoerd. De overheid heeft dat als onvoldoende aangemerkt, omdat er een
wettelijk kader nodig is om bij wetsovertreding in te grijpen. De Kaderwet
is navrant genoeg dan ook direct nodig. Nu kunnen bedrijven gesloten worden
om mogelijke risico's voor de volksgezondheid te voorkomen. Naast GMP en certificering
neemt de VWA eigener beweging steekproeven.Bij de aangehaalde Nevedi-vergadering is gesteld dat het ministerie van
plan is om ook gecertificeerde bedrijven een jaar lang aan de normale controle
te onderwerpen. Een eerste maatregel is dat dit voortaan vaker en kritischer
zal gebeuren. Ook zal de huidige dioxineverontreiniging gevolgen hebben voor
de prioriteitstelling. Eerder is gezegd dat na een jaar van streng toezicht
gekeken zal worden of een onderscheid te maken is naar bedrijven waar alles
prima verlopen is en bedrijven die slechts steekproefsgewijs aan controle
onderhevig hoeven zijn. Het is echter de vraag of een dergelijke «goodwill»
wel aan de orde is. De tweede maatregel houdt in dat het oprekken van de termijn
van een jaar aan de orde is en dat wordt afgewacht met welke voorstellen en
gedragsveranderingen de sector en het productschap komen. De derde maatregel
is dat onderzocht wordt of er directe stromen of producten zijn die geen problemen
opleveren of die geleverd worden door bedrijven die zich keurig aan de regels
houden. Die blijven even buiten schot. Bij de overige bedrijven moet gekeken
worden naar alternatieve aanwendingsmogelijkheden en verwerking zoals biovergisting.
Deze mogen geen producten meer in de veevoercyclus brengen, met alle risico's
van dien. Het spreekt vanzelf dat Nederland gelijk optrekt met de andere landen
in Europees verband. De departementen moeten echter hun verantwoordelijkheid
oppakken.De kritiek dat het lampje eerder had moeten gaan branden kan geen betrekking
hebben op de VWA, maar wellicht eerder op McCain. Een bedrijf moet weten welke
spullen het gebruikt, zeker als bekend is dat gebruik van mergelklei pas verboden
is als het dioxinegehalte de toegestane norm overschrijdt. Over het onderzoek
van de Universiteit van Wageningen is nog niets bekend. De Kamer zal worden
gemeld hoe het daarmee staat.Desgevraagd geeft de minister aan het uitwerken van de gedane toezeggingen
niet te willen binden aan de datum van 1 januari 2005. De intensivering
van de controle en de andere stappen worden echter zo snel mogelijk doorgevoerd.De voorzitter van de vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,Schreijer-PierikDe voorzitter van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn
en Sport,BlokDe waarnemend griffier van de vaste commissie voor Landbouw, Natuur
en Voedselkwaliteit,Van LeidenXNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), ondervoorzitter, Cornielje (VVD), Buijs (CDA),
Van Beek (VVD), Schreijer-Pierik (CDA), voorzitter, Atsma (CDA), Oplaat (VVD),
Geluk (VVD), Waalkens (PvdA), Snijder-Hazelhoff (VVD), Verbeet (PvdA), Van
den Brink (LPF), Vergeer (SP), Vos (GroenLinks), Herben (LPF), Tichelaar (PvdA),
Ormel (CDA), Duyvendak (GroenLinks), Koopmans (CDA), Van der Ham (D66), Van
Velzen (SP), Koomen (CDA), Boelhouwer (PvdA), Douma (PvdA), Verdaas (PvdA),
Kruijsen (PvdA) en Mosterd (CDA).Plv. leden: Slob (ChristenUnie), Örgü (VVD), Spies (CDA), Dezentjé
Hamming (VVD), Mastwijk (CDA), Ten Hoopen (CDA), Hofstra (VVD), Veenendaal
(VVD), Samsom (PvdA), De Krom (VVD), Duivesteijn (PvdA), Eerdmans (LPF), Gerkens
(SP), Vendrik (GroenLinks), Van As (LPF) Van Heteren (PvdA), Van Lith (CDA),
Van Gent (GroenLinks), Van Bochove (CDA), Van der Laan (D66), Gerkens (SP),
Jager (CDA), Timmer (PvdA), Depla (PvdA), Fierens (PvdA) en Dubbelboer (PvdA).XNoot2Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Kalsbeek (PvdA), Rijpstra (VVD), Koser-Kaya
(D66), Buijs (CDA), Atsma (CDA), Arib (PvdA), Halsema (GroenLinks), Kant (SP),
Blok (VVD), voorzitter, Smits (PvdA), Örgü (VVD), Verbeet (PvdA),
Van Oerle-van der Horst (CDA), ondervoorzitter, Vergeer (SP), Vietsch (CDA),
Tonkens (GroenLinks), Joldersma (CDA), Van Heteren (PvdA), Smilde (CDA), Nawijn
(LPF), Van Dijken (PvdA), Timmer (PvdA), Van Miltenburg (VVD), Hermans (LPF),
Schippers (VVD) en Omtzigt (CDA).Plv. leden: Rouvoet (ChristenUnie), Verdaas (PvdA), Griffith (VVD), Bakker
(D66), Ferrier (CDA), Çörüz (CDA), Blom (PvdA), Vendrik (GroenLinks),
Gerkens (SP), Veenendaal (VVD), Van Nieuwenhoven (PvdA), Weekers (VVD), Tjon-A-Ten
(PvdA), Aasted Madsen-van Stiphout (CDA), De Ruiter (SP), Ormel (CDA), Van
Gent (GroenLinks), Koomen (CDA), Waalkens (PvdA), Mosterd (CDA), Varela (LPF),
Bussemaker (PvdA), Heemskerk (PvdA), Oplaat (VVD), Kraneveldt (LPF), Hirsi
Ali (VVD) en Eski (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26991-114.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl