Nederlandse deelname aan vredesmissies; Verslag algemeen overleg van 15 februari 2007 over NAVO-trainingsmissie in Irak
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29521, nr. 38

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

15-03-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

29521 nr. 38

13-03-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesAntwoord van de bewindsliedenNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29521Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 95 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 521Nederlandse deelname aan vredesmissiesnr. 38VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 13 maart 2007De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken1
en de vaste commissie voor Defensie2 hebben op
15 februari 2007 overleg gevoerd met minister Bot van Buitenlandse Zaken
en minister Kamp van Defensie over:– de brief van de ministers van Buitenlandse
Zaken en van Defensie d.d. 2 februari 2007 inzake verlenging Nederlandse
militaire bijdrage aan de NAVO-trainingsmissie in Irak (29 521, nr. 36).Van dit overleg brengen de commissies bijgaand verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Ormel (CDA): Voorzitter. De NAVO-trainingsmissie
richt zich op de opbouw van de Iraakse veiligheidssector. Dat daar nog zeer
veel aan moet gebeuren, laten de afschuwelijke berichten en beelden die ons
uit Irak dagelijks bereiken, zien. Toch moeten wij niet uit het oog verliezen
dat de gewelddadigheden zich met name afspelen in Bagdad en in de drie centraal
gelegen provincies en dat het in grote delen van het land relatief rustig
is. De rust wordt daar gecontroleerd, mede door de in de NAVO-trainingsmissie
opgeleide Iraakse militairen. De NAVO-trainingsmissie heeft inmiddels ruim
4000 Iraakse militairen van het hogere kader getraind en opgeleid. Dat is
onder deze zeer moeilijke omstandigheden een knappe prestatie.De NAVO is op uitdrukkelijk verzoek van de Iraakse regering in Irak en
de missie is gemandateerd door een VN veiligheidsraadresolutie. Dat geldt
nu ook voor de in Irak aanwezige coalition forces. De aanwezigheid van deze
buitenlandse troepen is helaas hoog nodig. De situatie in Irak zou afglijden
naar een totale anarchie als de wereldgemeenschap zich aan haar verantwoordelijkheden
onttrekt en op dit moment uit Irak zou vertrekken. Het is dan
ook begrijpelijk en terecht dat Nederland in NAVO-verband een bijdrage levert
aan een poging tot herstel van het wettige gezag van de gekozen regering van
Irak. Wij hebben een aantal vragen over de politieke situatie, over de inspanning
van de EU en over de veiligheidssituatie van de door ons uit te zenden militairen.Het geweld in Irak is de afgelopen maanden sterk toegenomen. Het politieke
proces stagneert. Er is nog steeds geen enkele overeenstemming inhet parlement.
De dreiging van internationalisering van het conflict hangt als een zwaard
van Damocles boven de regio, maar in feite is het conflict al geïnternationaliseerd.
De situatie in Irak kan niet meer los worden gezien van oplopende spanningen
over bijvoorbeeld het provocatieve Iraanse nucleaire programma of de situatie
in Libanon, waar Nederland op dit moment aanwezig is met een fregat en deelneemt
aan UNIFIL. Kan de minister aangeven hoe het staat met de pogingen van Saoedi-Arabië
om te bemiddelen en kan hij aangeven welke rol de Europese Unie op het diplomatieke
vlak op zich neemt?De CDA-fractie maakt zich grote zorgen over de vluchtelingenstromen. Er
is sprake van 700 000 gevluchte Irakezen in Jordanië en 700 000
gevluchte Irakezen in Syrië. Ook zijn er honderdduizenden internally
displaced persons binnen Irak. Wij vinden dat de wereldgemeenschap daar nadrukkelijk
de aandacht op moet vestigen en daar wat aan moet doen. Graag hoor ik hierop
een reactie van de regering.De dreiging van Iran en de toenemende subversieve activiteiten worden
met grote zorg gevolgd, niet alleen hier, maar ook in het soennitische deel
van de Arabische wereld. Saoedi-Arabië verlaagt de olieprijzen om het
regime in Teheran onder druk te zetten. In dit complexe conflict lijkt Irak
de doos van Pandora te zijn, waarin zich het schimmige steekspel om de macht
van het Midden-Oosten afspeelt. De burgers van Irak zijn slachtoffer. Kan
de minister aangeven wat op dit moment de politiek van de EU is ten aanzien
van al die ontwikkelingen? Het raakt immers ook de EU.Ik heb een aantal vragen over de militairen die wij uitzenden in relatie
tot het toetsingskader. Gemiddeld worden honderd aanslagen per dag gepleegd.
Dat is een stijging van 20% ten opzichte van een jaar geleden. Zijn
de risico’s voor onze militairen nu ook groter dan een jaar geleden?
De minister geeft aan dat er bij de komende missie geen tolk aanwezig is.
Is een tolk niet onmisbaar? Zou het niet verschrikkelijk handig zijn als er
een tolk aanwezig is die vanuit het Nederlands naar het Iraaks kan vertalen?
De Amerikanen hebben de afgelopen drie weken zes helikopters verloren. De
opstandelingen worden effectiever in het neerhalen van helikopters. Worden
Nederlandse militairen ook per helikopter vervoerd en hoe groot zijn de risico’s
van dit transport?De ministers geven in hun brief (29 521, nr. 36) aan, dat de NAVO-trainingsmissie
zich in fase 2 bevindt en dat wordt gewerkt aan het in kaart brengen van de
derde stap in fase 2. Deze zelfde woorden stonden in de brief van juli vorig
jaar. Is er geen vooruitgang? Waarom werd vorig jaar nog 2009 als mogelijke
einddatum genoemd en nu niets meer? De voornaamste dreiging ten aanzien van
de woon- en werklocatie van de Nederlandse militairen bestaat uit indirect
vuur, mortiergranaten en raketten van diverse kalibers. Geruststellend schrijven
de ministers dat de regelmatige beschietingen zich kenmerken door een grote
onnauwkeurigheid en dat de gehanteerde veiligheidsconcepten tot nu toe effectief
zijn gebleken. Is deze effectiviteit te danken aan de genomen maatregelen
of is er sprake van geluk omdat er ondanks de regelmaat nog nooit raak is
geschoten? Kunnen de ministers aangeven hoe de militairen zelf hun leef- en
veiligheidssituatie in Irak ervaren?Hoe staat het met de afspraken over de medische voorzieningen en hoe staat
het met de afspraken die gemaakt zijn met de coalition forces voor een eventuele
exitstrategie van onze militairen?De heer Van Bommel (SP): Voorzitter. Vanavond
ligt het besluit voor van de regering tot een verlenging van de Nederlandse
aanwezigheid in Irak. Dit betreft veertien, vijftien min één,
Nederlandse militairen. Volgens artikel 100 van de Grondwet moet de Kamer
tijdig over dit besluit worden geïnformeerd en heeft zij hierbij materieel
instemmingsrecht. Dit is echter niet het enige besluit dat voorligt. Hiermee
wordt namelijk ook besloten om in te stemmen met een verdere steun aan de
Amerikaanse agenda voor Irak. Deze Amerikaanse agenda ontvouwt zich dezer
dagen. Daarbij worden 20 000 militairen extra ingezet om de Amerikaanse
plannen om Bagdad schoon te vegen, uit te voeren. Dat betekent dat van huis
tot huis, van deur tot deur, gevechten worden gevoerd totdat de «opstandelingen» –
dit zijn gewoon de inwoners van Irak – verdwenen zijn uit Bagdad en
mogelijk ook van deze planeet. Dat is de agenda die nu wordt voorbereid en
uitgevoerd. De Nederlandse aanwezigheid kan niet los worden gezien van die
agenda. Ik verzoek de regering dan ook daar in de beantwoording rekening mee
te houden. De vragen die ik ga stellen en de opmerkingen die ik ga maken,
zijn tegen die achtergrond geplaatst. Wij opereren in Bagdad, in Irak, niet
geïsoleerd, zonder kennis te hebben van wat zich daar op dit moment en
in de komende dagen, weken en misschien maanden zal voltrekken.In Irak is de internationale gemeenschap ruim aanwezig. De agenda is gewelddadig
en er vallen veel burgerslachtoffers. De toekomst van Irak staat op het spel.
De feitelijke militaire agenda is ervoor zorgen dat het veilig wordt in Irak,
ervoor zorgen dat er sprake is van een Irakisering van Irak, waarbij de Irakese
overheid verantwoordelijkheid kan nemen voor de ontstane situatie. Die laatste
agenda is naar de conclusie van mijn fractie mislukt. Ik vraag de regering
daarop te reageren. Ook in Amerika wordt het zowel in het congres als in de
senaat steeds duidelijker dat de Amerikaanse agenda niet haalbaar is. In feite
is men op zoek naar een exitstrategie en kennelijk houdt deze strategie in
dat door een aantal extra troepen Bagdad schoon wordt geveegd.De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Rice, schetste in januari
een optimistisch beeld over de steun aan de Amerikaanse avonturen. «De
Koreanen, de Japanners en anderen hebben hun troepen versterkt om in Irak
actief te blijven. Bovendien is er een NAVO-missie in Irak die officieren
traint. Ik denk daarom dat je dergelijke internationale steun zult moeten
blijven geven». Dat zei de Amerikaanse minister op 13 januari 2007.
De Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken liet zich in volstrekt tegengestelde
bewoordingen uit. Hij zei dat hij de versterkingsplannen van de Amerikaanse
president Bush onvoldoende vond. «Alleen maar militairen naar Irak sturen,
daar zijn wij al jaren mee bezig en dat heeft tot niets geleid». Ik
ben het hartgrondig eens met onze minister en niet met de Amerikaanse minister.
Het alleen maar sturen van extra militairen heeft geen zin. Daardoor zak je
alleen maar verder weg in het moeras van geweld. Daarbij heeft de Irakese
bevolking helemaal niets te winnen. Ik vraag dan ook naar de formele opvatting
van de Nederlandse regering, die alleen maar in de media is geuit, niet in
de Tweede Kamer. Wat verwacht de Nederlandse regering van de extra inzet van
Amerikaanse militairen? Wat verwacht zij van de agenda om Bagdad met veel
geweld, met gevechten van deur tot deur, met een slachting, tegemoet te treden?
Anders kan ik het niet zien. Een bloedige periode kondigt zich aan. Wat verwacht
de regering van de komende weken in Bagdad?Het geweld in Irak veroorzaakt een enorme vluchtelingenstroom. Gesproken
wordt over bijna een miljoen vluchtelingen in Jordanië. Dat gaat heel
erg veel organisatie, geld en tijd kosten. Is het niet veel verstandiger om
dat geld, die diplomatieke middelen en tijd in te zetten voor vredesconferenties
die erop zijn gericht om in overleg te treden met de verschillende groeperingen
en bewegingen in Irak, opdat kan worden bezien hoe men uit deze situatie kan
geraken? Op dit moment zijn de voortekenen daartoe ongunstig. Zelfs de vertegenwoordiger
van de Arabische Liga, Moktar Lamani, heeft het bijltje erbij
neer gegooid om de Irakezen tot verzoening te brengen. Is het niet juist aan
een land zoals Nederland, aan de Europese Unie of aan de Verenigde Naties
om hierin te faciliteren? Wij zijn niet leidinggevend, maar wij kunnen wel
faciliteren. Zien de ministers daar niet veel meer in?In eerdere debatten hebben wij gesproken over de externe, particuliere
beveiligingsfirma’s, de zogeheten moderne huurlingen. Daarover wordt
niet meer gesproken. De bewaking wordt gedaan door Italianen en Polen. Zijn
de Zuid-Afrikaanse of andere private military companies echt niet meer nodig?
Het was voor de Nederlandse regering altijd een punt van aandacht. Wij lezen
er niets meer over. Wat is de stand van zaken?Hoe lang kan deze operatie naar het oordeel van de Nederlandse regering
nog doorgaan? Zeker bij een beperkte verlenging is dit een uiterst relevante
vraag. Vinden de ministers dat de Nederlandse regering deze beker gewoon moet
leegdrinken? Nu veertien voor een bepaalde periode, maar wordt dit mogelijk
langer? Nederland zal als deelnemend land een horizon moeten bepalen van de
Nederlandse betrokkenheid bij deze hopeloze missie.Mevrouw Peters (GroenLinks): De verlenging
van de Nederlandse bijdrage aan de NAVO-trainingsmissie gaat vandaag in, terwijl
wij daar nu over praten. Het lijkt erop dat de regering over deze missie vrij
routineus en op het laatste moment heeft besloten, terwijl een hoop kwesties
van essentiële aard onduidelijk zijn en niet worden verhelderd door de
artikel 100-brief (29 521, nr. 36). Hoe steekt deze missie bijvoorbeeld
precies in elkaar? Wat is precies de commandostructuur van deze missie en
hoe verhoudt deze structuur zich tot de coalitie? Staat aan het einde van
deze structuur een Amerikaan, die de baas is van de coalitie? Wie traint Nederland
daar? Zijn dat de Irakese veiligheidstroepen die tezamen met Amerikaanse troepen
worden ingezet voor de uitvoering van Amerikaanse operaties en plannen? Vallen
zij reeds onder het commando van de nieuwe Iraakse regering of nog steeds
onder het commando van de Amerikaanse bezetter? Dat suggereert de veiligheidsresolutie
van de VN van eind vorig jaar. Worden bij de selectie van de troepen de mensenrechten
nageleefd of worden etnische of religieuze criteria gehanteerd? Hebben zij
betrouwbare of corrupte commandanten? Hoe zit het met de geloofwaardigheid
onder de bevolking? Krijgen zij hun salarissen duurzaam uitbetaald?De bittere kritiek op het gedrag van deze Irakese veiligheidstroepen is
bekend. Net als de milities en opstandelingen maken zij zich schuldig aan
het doden en martelen van burgers en aan etnische en sektarische opruiing.
Van de samenstelling van het nieuwe Iraakse leger is ook alom veel bekend.
Samen met de grootschalige de-Baathificatie is dit Amerikaanse besluit om
het oude Irakese leger ineens en zonder aanzien des persoons te ontmantelen,
een van de meest controversiële kwesties van de post Saddam Hussein periode.
De Amerikaanse antisoenniet pogrom bij de wederopbouw van het nieuwe Irakese
leger ten gunste van sjiïeten en Koerden dreven vele voormalige, vaak
zeer kundige en professionele officieren juist in de armen van de opstandelingen.
Dit leidde tot een dramatische versterking van de capaciteit van die opstandelingen.
Een en ander is goed gedocumenteerd in het laatste rapport van de International
crisis group van eind vorig jaar. Kortom, hoe past de Nederlandse bijdrage
in deze controversiële maar tot op heden onverkort gehandhaafde Amerikaanse
beleidsplannen voor hervorming van de Iraakse veiligheidssector?Wat is precies de juridische basis van deze trainingsmissie? De artikel
100-brief is hier bijzonder vaag over. In deze brief wordt alleen gezegd dat
een verzoek van premier Allawi in de zomer van 2004 in hoofdzaak de juridische
basis vormt. VN-veiligheidsraadresoluties verstevigen deze basis niet anders
dan door op te roepen tot «assistentie aan de coalitie». Doordat het mandaat onduidelijk is, is ook het doel van de missie onduidelijk.
Het doel is niet anders dan het verlenen van assistentie aan de coalitie.
Dat betekent indirect een onverkorte omarming van alle doeleinden en middelen
die deze coalitie zich eigen heeft gemaakt en dat de Nederlandse regering
deze doeleinden en middelen van de coalitie onderschrijft. In dat licht ben
ik diep teleurgesteld over het besluit tot verlenging. Om de Kamer in staat
te stellen al dan niet in te stemmen met dit besluit tot verlenging, is het
noodzakelijk dat de artikel 100-brief die ons bij het verlenen van instemming
moet helpen, ingaat op essentiële vragen, zoals ook het toetsingskader
dat vereist. Was de assistentie die tot nu toe is gegeven bijvoorbeeld nuttig
en effectief? Onderschrijft Nederland inderdaad nog de doeleinden en de middelen
van de coalitie die zij assisteert? Is assistentie nog steeds nodig? En zo
ja, waarom in deze vorm? En hoe lang moet dit nog duren? Een antwoord op deze
laatste vraag vereist het toetsingskader letterlijk.Ter beantwoording van de vraag naar het nut en de effectiviteit van de
missie zoals die tot nu toe is uitgevoerd, geeft de regering alleen een operationeel
intern antwoord. «De training verloopt volgens schema» of «de
opbouw loopt volgens het operatieplan». Er wordt dus alleen verwezen
naar het eigen draaiboek. Over het effect dat deze training heeft op de kwaliteit
van de Irakese veiligheidstroepen, hun inzetbaarheid, hun betrouwbaarheid,
het effect van hun inzet op de algemene politieke bestuurs- en veiligheidssituatie
geen woord. Dan val ik maar terug op de dagelijkse krantenberichten. «De
politieke bestuurs- en veiligheidssituatie is dramatisch verslechterd».
Nut en effect van die assistentie zijn dus nihil. De assistentie werkt zelfs
averechts.Dan kom ik op de vraag of Nederland nog steeds de doeleinden en middelen
van de te assisteren coalitie onderschrijft. Deze vraag is relevant omdat
het doel en de middelen van de coalitie recentelijk ingrijpend zijn veranderd,
zoals mijn collega Van Bommel net heeft geschetst. Aan die nieuwe Amerikaanse
veiligheidsstrategie, waar de hele wereld maandenlang door in greep werd gehouden,
wijt de regering geen andere overweging dan dat zij daarvoor begrip toont.
Ik citeer weer de artikel 100-brief. Maar waarom dat begrip? Door de Amerikaanse
politiek zijn echter ook andere plannen overwogen. Ik noem bijvoorbeeld het
plan-Baker. Waarom wordt geen aandacht besteed aan de vraag of wel of niet
een regionale dialoog moet worden aangeknoopt en of vermindering van de troepen
niet beter was geweest?Als de regering dit allemaal onderschrijft en dat kan motiveren, waarom
wordt de assistentie dan in deze vorm voortgezet? Waren er geen andere NAVO-landen
die hun toerbeurt konden overnemen? Waarom moet het op deze manier? Waarom
wordt ter assistentie van de coalitie bijvoorbeeld niet gereageerd op de humanitaire
noodroep van de UNHCR met betrekking tot de twee miljoen Irakese vluchtelingen
in Irak en zijn buurlanden?Hoe lang moet dit nog duren? Geen enkel woord daarover, ook niet over
criteria aan de hand waarvan wij kunnen beoordelen of wij aan een einde kunnen
denken. Ik hoop dat de ministers deze vragen te elfder ure alsnog kunnen beantwoorden.De heer Wilders (PVV): Voorzitter. De fractie
van de Partij voor de Vrijheid staat in beginsel sympathiek tegenover het
kabinetsbesluit over de verlenging van de Nederlandse bijdrage aan de NAVO-trainingsmissie
in Irak. Dat vinden wij sympathiek omdat wij het van groot belang vinden dat
Irak en de Iraakse autoriteiten in de toekomst meer zelf terrorisme kunnen
bestrijden en ook voor hun eigen binnenlandse veiligheid kunnen zorgen. Ondanks
die positieve grondhouding hebben wij toch een aantal vragen en zorgen omtrent
deze missie.Om te beginnen noem ik de veiligheidssituatie in Irak. Die verslechtert
met de dag. Of Muqtada Al-Sadr en andere terroristen van zijn macht nou naar
Iran zijn gevlucht of niet, een blinde kan zien dat het inderdaad met de dag slechter gaat in Irak. Uit de brief van de ministers blijkt dat ook.
Zij zeggen ook dat het aantal geweldsdelicten – het gaat dan om aanslagen–
is gestegen naar maar liefst honderd per dag. Ook de berichtgeving over de
smokkel vanuit Iran naar Irak en het gebruik daarvan door terroristen in Irak,
is uitermate zorglijk. Ik noem hierbij de zware Iraanse explosieven waarvoor
al bewijs is gevonden. Ik heb daar eerder deze week al Kamervragen over gesteld.
Dit is zorglijk voor de stabiliteit in dat land, voor er al sprake is van
stabiliteit. Eerlijk gezegd, is die er niet.Ik voeg hieraan toe dat de relatieve rust in de drie noordelijke provincies,
waarover de ministers in de brief schrijven, helaas niets zegt over de toekomstige
veiligheidssituatie in de andere delen van Irak. In tegenstelling tot de fracties
van de SP en GroenLinks vindt mijn fractie het een moedig en wijs besluit
van de Amerikaanse president om extra Amerikaanse troepen te sturen naar Bagdad
en de provincie Al-Anbar. Wat is overigens waar van de uitspraak van minister
Bot in de media in zijn reactie op dat besluit, dat hij dat minder fraai vond?
Ik vond dat niet zo’n mooie opmerking van de minister. In de brief staat
het anders. Daarin staat namelijk «begrip». Er zit dus enig licht
tussen wat in de brief staat en wat minister Bot heeft gezegd. Ik zou daar
graag opheldering over willen hebben.Waar je ook bent in Irak, dat de veiligheidssituatie in Irak aanhoudend
verslechtert, is voor iedereen slecht nieuws en dus ook voor de Nederlandse
militairen die daar naartoe gaan. De regering spreekt over mortiergranaten
en raketten als concrete dreiging voor het Nederlandse militaire personeel.
Ik vraag de regering dan ook in hoeverre een concrete verdere verslechtering
van de veiligheidssituatie ook voor de Nederlandse militairen wordt verwacht
en als reëel kan worden gezien. Is in mogelijke toekomstige aanvullende
maatregelen voorzien als dat gebeurt? De inlichtingenpositie van de Nederlandse
militairen is natuurlijk in NAVO-verband geregeld. Daarover vind ik niets
in de brief, maar daarover wil ik toch wat meer weten.Mijn fractie vindt het positief dat er op dit moment zo’n 4000 Irakezen
met steun van de NAVO zijn opgeleid en dat de NAVO de coördinatie van
de opleiding van zo’n 900 Irakezen buiten Irak voor haar rekening heeft
genomen. Wij hebben wel vraagtekens gezet bij de echte kwaliteit van die mensen,
en niet alleen het kwaliteitsniveau van de Iraqi National Defence University,
maar ook bij het kwaliteitsniveau van die 320 000 Iraakse veiligheidstroepen.
Zeker omdat dit het doel is van de missie waaraan Nederland bijdraagt, wil
ik weten hoe de regering dat inschat. Overigens zijn hierbij al eerder Kamerbreed
vraagtekens gezet.Wij hebben ook vragen over de voor 2009 geplande overdracht van de verantwoordelijkheden
voor de diverse trainingsactiviteiten aan de Iraakse autoriteiten. Is de verwachting
dat dit wordt gehaald? Is die verwachting nog steeds reëel? En wat als
er op de een of andere manier onvoldoende tijd is om de Iraakse veiligheidstroepen
dat zelf in voldoende mate te kunnen laten doen? Voortdurende en blijvende
berichten over een infiltratie van leger en politie door terroristen, soennitisch
of sjiïtisch, zijn natuurlijk ontzettend zorglijk. Wat is de mening van
de ministers op dit punt?Ook wij vinden dat het vreemd aandoet dat Nederland daar naartoe gaat,
in deze vierde rotatie, zonder tolk. Ik begrijp dat er capaciteitsproblemen
kunnen zijn, maar je zou toch moeten hebben kunnen voorzien dat wij een gebrek
hebben aan tolken. Wanneer wist de minister dit en was het niet mogelijk om
dat dit capaciteitstekort te voorkomen? Is het niet heel erg onlogisch om
daar zonder tolk naartoe te gaan? Misschien komt hier een goed antwoord op.Het zijn kortom een aantal vragen over de veiligheidssituatie en de politieke
situatie. In derde termijn zullen wij ons definitief uitspreken, maar ik zal
er geen twijfel over laten bestaat dat het voorstel in beginsel onze steun
heeft.De heer Pechtold (D66): Voorzitter. Ik wil
naast deze missie wat langer stilstaan bij de artikel 100-procedure omdat
wij met deze ministers in al hun wijsheid voor de laatste keer vergaderen.
Misschien dat zij hun visie op een paar van mijn vragen kunnen geven.D66 heeft vragen over de gang van zaken. Wellicht opmerkelijk, gezien
de omvang en de aard van deze missie, maar niet onbelangrijk gezien de artikel
100-procedure die zich blijft ontwikkelen en niet altijd smetteloos verloopt.
De notificatiebrief van de verlenging is niet te vinden. Ik vraag mij af of
deze er is geweest, maar wellicht moet de tussenevaluatie als zodanig worden
opgevat.De artikel 100-brief die nu voorligt, dateert van 2 februari. De
verlenging van de missie vangt medio februari aan. De agendering van deze
brief heeft de Kamer zelf in de hand, maar de vraag blijft of de artikel 100-procedure
op deze wijze niet puur symbolisch is. Is het waar dat het besluit op Defensie
al lang genomen was, maar dat de agenda van de ministerraad pas op 2 februari
een gaatje had? Of heeft de minister op 2 februari gewikt en gewogen
of hij dat besluit zou nemen? Tussen de start van de missie en het officiële
besluit van de regering zitten twee weken. Het lijkt mij onwaarschijnlijk
dat de regering geen signaal heeft afgegeven aan bondgenoten voordat de Kamer
zich heeft uitgesproken.De heer Ormel (CDA): Wij spreken hier niet
over de start van een missie, maar over een verlenging van een reeds bestaande
missie. Dat is toch wel een verschil. Een notificatiebrief is niet nodig omdat
de missie reeds gaande is. Bent u het daarover niet met mij eens, mijnheer
Pechtold?De heer Pechtold (D66): U weet net als ik
dat deze missie weer een verlenging krijgt. Het zou goed zijn als de veranderde
omstandigheden de regering aanleiding zouden geven om de volledige procedure
te volgen.De vraagt rijst tevens of de praktische voorbereidingen nog kunnen worden
afgelast, ervan uitgaande dat met deze voorbereidingen niet is gewacht totdat
de Kamer zich vanavond laat horen. D66 kan zich niet voorstellen dat de Kamer,
behalve wellicht wat randvoorwaarden, voorzorgen of terzijdes, bij de voortzetting
van deze missie nog wat in de melk te brokkelen heeft. Er zijn natuurlijk
tussentijdse overleggen, maar de artikel 100-procedure zelf lijkt uitgekleed
doordat de daadwerkelijke afweging al eerder op het ministerie is gemaakt.De voorzitter: Ik wijs de heer Pechtold erop
dat een werkgroep van de vaste commissies van Buitenlandse Zaken en van Defensie
de artikel 100-procedure heeft bekeken. Zij hebben voorstellen gedaan waarop
de regering zal reageren. Bij de bespreking daarvan heeft u de mogelijkheid
om hierop dieper in te gaan. Ik wil u daarom vragen zich te concentreren op
deze missie en deze brief.De heer Pechtold (D66): Dan ga ik in op de
verlenging van de missie in Irak. De missie wordt verlengd met zes maanden.
Welke verwachtingen heeft de regering voor de periode daarna? In hoeverre
loopt het gehele trainingstraject met de verschillende fases vertraging op,
gezien de vele problemen met de veiligheidssituatie? Op welke manier werken
de NAVO-troepen in de trainingen samen met de Amerikaanse troepen? Komen hier
ten opzichte van de missie tot nu toe wijzigingen in? De minister schrijft
dat de trainingsactiviteiten buiten Irak effectiever kunnen worden uitgevoerd
wanneer gebruik wordt gemaakt van adequate tolken en vertalers. Dat staat
op pagina 4 van de brief (29 521, nr. 36). Echter, Nederland levert
geen tolken, zo staat op pagina 1 van deze brief. Hoe rijmt de minister dit?
Hoe kan het dat er een capaciteitsgebrek is op precies dit belangrijke punt,
dat op pagina 5 staat?Gelet op de veiligheid wil ik toch even stilstaan bij de melding van de
schietincidenten die afgelopen zondag in het programma Zembla nog eens
naar voren kwamen. Natuurlijk zijn dit allemaal incidenten, maar bij elkaar
is het nogal wat. Wij wachten de onderzoeken van de commissies af, maar ik
hoor toch graag een reactie van de minister hierop. Wanneer wij een patroon
herkennen van onvolledig en ondoorzochte incidenten hebben wij een probleem.
Daarom hoor ik daar graag nu wat meer over. Hoe staat het met de algemene
meldingsgezindheid van schietincidenten in Irak en de onderzoeken daarnaar?
Wat gebeurt er wanneer rapporten van de marechaussee niet rijmen met getuigenverklaringen?
Wordt er samengewerkt met de Iraakse politie om incidenten te onderzoeken?
Betekent die samenwerking dat actief wordt gevraagd naar informatie en dat
de wederzijdse informatie wordt gedeeld, of hangt die samenwerking af van
wat de Iraakse politie aangeeft?Dan ga ik in op de evaluatie van deze ministers van de gebeurtenissen
in Irak. Wij begrijpen dat deze regering niet wil terugkijken naar wat er
precies is gebeurd. Wat dat betreft, zullen wij wachten totdat een nieuwe
regering aantreedt. D66 hoort wel graag een reflectie van deze ministers op
het moment van evaluatie van de beslissing om een oorlog of een missie te
steunen. Op dit moment maakt deze evaluatie alleen structureel deel uit van
de artikel 100-procedure wanneer een missie wordt uitgezonden. De evaluatie
vindt echter niet plaats wanneer het gaat om het verklaren van een oorlog
of een missie binnen het kader van artikel 5 van de NAVO. Dan geldt namelijk
officieel de artikel 100-procedure niet. Artikel 100 beperkt zich tot humanitaire
missies en heeft geen betrekking op zelfverdediging, direct, dan wel van bondgenoten.
Dit heeft tot gevolg dat de evaluatie een politieke keuze wordt. Zoals wij
nu ervaren, geven de regeringspartijen geen openheid van zaken. Blijkbaar
is het ook een heet onderwerp bij de formatiebesprekingen, zo lees ik in de
krant. Dit kan worden voorkomen door technisch te regelen dat er altijd op
een goed moment een evaluatie van zaken komt, ook wanneer een regering zonder
toestemming van de Kamer het land meeneemt in een coalitie die oorlog gaat
voeren.De voorzitter: Mijnheer Pechtold, u bent echt
ver buiten de orde van dit algemeen overleg. Er ligt een artikel 100-brief.
Die dient beoordeeld te worden en mogelijk volgt er instemming van de Kamer.
Daar moet u zich echt toe beperken.De heer Pechtold (D66): Ik ben erg benieuwd
naar de gedachten van deze ministers over deze procedure.De heer Voordewind (ChristenUnie): Voorzitter.
Ik kan in de eerste termijn al zeggen dat de regering onze steun heeft voor
de verlenging van de missie in Irak met nog eens zes maanden. Wij hebben wel
een aantal vragen over de verlenging van de missie, mede gezien de verslechterde
veiligheidssituatie in Irak. In de brief staan mooie woorden over de NAVO-trainingsmissie
en het aanpakken van het politieke wederopbouwproces, maar in de praktijk
is dat natuurlijk weerbarstig. Hoe zal de nieuwe strategie van de Amerikanen
effect hebben op onze eigen bijdrage in Irak? Voorziet de minister een negatief
effect als de inzet van de Amerikanen met name in Bagdad zal verhevigen? In
hoeverre worden Nederland en de EU in deze gewijzigde Amerikaanse strategie
betrokken? Ik neem aan dat dit het geval is, maar dat hoor ik graag. Zijn
wij van tevoren ingelicht? Je spreekt toch over een hernieuwde strategie van
de Amerikanen nu zij 20 000 extra troepen in gaan vliegen.In de brief (29 521, nr. 36) staat ook dat aan elk van de negen Amerikaanse
brigades een provincial support team (PST) wordt gekoppeld voor de wederopbouwprogramma’s.
In hoeverre kunnen deze teams nog goed functioneren als de Amerikanen weliswaar
hun inzet handhaven – verbetering van de veiligheid – maar toch
meer gaan vechten? Hoe verhoudt zich dat tot deze teams? In hoeverre
zal dat de wederopbouwprogramma’s in Irak in de wielen rijden?Uit de brief heb ik begrepen dat er op dit moment 220 trainingsfuncties
zijn. In het laatste debat van 28 juni wordt gesproken over 177 functies.
Toen was er een gat van 40. De doelstelling toen was immers 210. Mag ik nu
uit de brief opmaken dat er geen vacatures meer zijn en dat er dus een volledige
bezetting is in deze trainingsfuncties?Wij bevinden ons nu in de tweede fase van de missie. Er worden vier fases
opgesomd. In hoeverre kan de minister van Buitenlandse Zaken nu al voorzien
dat wij over zes maanden weer gaan verlengen? Dat zal zijn na augustus 2007.Dan heb ik nog een paar vragen over de vluchtelingensituatie. Ik heb begrepen
dat Syrië de grens heeft gesloten voor Iraakse vluchtelingen. Kan de
minister van Buitenlandse Zaken ons inlichten over de pogingen van de VN om
de grens met Syrië weer geopend te krijgen? In hoeverre is dat inmiddels
(gedeeltelijk) gelukt? Zijn er ook pogingen ondernomen om extra geld in te
zamelen voor Syrië voor de opvang van de Iraakse vluchtelingen aldaar?
Waarschijnlijk zijn de VN daarmee bezig. Wat zijn nog de gaten in de begroting
en hoe kan de internationale gemeenschap daaraan een bijdrage leveren, opdat
de grens naar Syrië voor de Iraakse vluchtelingen openblijft?In hoeverre kan SHAPE daadwerkelijk voldoen aan het leveren van voldoende
mensen voor het MALT (military assistance and liaison team) om de veiligheid
goed te garanderen van onze mensen daar?De heer Van der Staaij (SGP): Voorzitter.
De SGP-fractie heeft tot op heden de deelname van Nederland aan de beperkte
NAVO-trainingsmissie in Irak gesteund. Wij staan ook positief tegenover de
verlenging die nu door de regering wordt beoogd. Wij moeten wel vaststellen
dat de omstandigheden waaronder de operatie moet plaatsvinden zorglijk zijn.
Ik let dan op de algehele veiligheidssituatie in Irak. Er zijn ook wel vraagtekens
te plaatsen bij de effectiviteit van de missie. Daarover wil ik een aantal
vragen stellen.Het is mooi dat het aantal voltooide opleidingen op schema ligt, zoals
wordt beklemtoond in de brief. Maar dat alles volgens operatieplan verloopt,
wil nog niet zeggen dat wij met de missie ook het uiteindelijke doel bereiken.
Dat doel is het opbouwen van een Irakees leger dat op eigen benen kan staan,
een leger dat bestand is tegen sektarische infiltratie en partijdigheid. Daarover
heb ik zo mijn vragen. Tot op heden heeft de regering nog geen helder beeld
geschetst van de vorderingen bij de opbouw van het Irakese leger. Dat, zoals
de regering meldt, alle veiligheidsorganisaties in Irak thans 320 000
personen tellen zal waar zijn, maar hoe functioneert dit? In hoeverre is er
sprake van infiltratie van het leger door de milities? Beschikt de NAVO over
vertrouwenwekkende informatie over het functioneren van de door haar getrainde
officieren en onderofficieren? Ik weet dat het maar een missie is van bescheiden
omvang, maar toch, het zou wel goed zijn om daar zicht op te krijgen. Het
is goed als voor de NAVO helder wordt dat de opgeleide militairen goed terechtkomen
en een goede bijdrage leveren in dat Irakese leger. Dat is des te meer van
belang omdat het om een commitment gaat van de NAVO voor een langere tijd.
Er is toch een datum tot plusminus 2009 genoemd.In eerdere overleggen heb ik vragen gesteld over de omvang van de missie.
De regering deelt dan mee dat in de loop van de tijd de beoogde omvang van
de missie naar beneden is bijgesteld, naar zo’n 800 militairen. Deze
omvang is bij lange na niet gerealiseerd. In het algemeen overleg van juni
repte de minister van Defensie ook nog over mogelijke nieuwe taken voor de
trainingsmissie, onder meer op het gebied van hogere defensievorming en training
van grensbewakers en militaire politie in Irak. De brief van 2 februari
maakt ook in een enkele zin melding van een uitbreiding met nieuwe activiteiten,
maar maakt dat niet concreet. Ik zou daar graag wat meer informatie
over krijgen. Met welke concrete activiteiten wil de NAVO de missie uitbreiden?
En heeft dat ook nog gevolgen voor de bijdragen die van de lidstaten gevraagd
zullen worden?Ik sluit mij aan bij de vragen van collega Ormel over de tolkcapaciteit.Inzake de algehele veiligheidssituatie in Irak maken wij ons in het bijzonder
zorgen over de rol van Iran in Irak. Er zijn ook indicaties dat de steeds
zwaardere en geavanceerdere bermbommen die in Irak worden gebruikt, uit Iran
komen. Zo zijn er meer zorgwekkende signalen. De SGP-fractie is er blij mee
dat de regering in de brief (29 521, nr. 36) begrip uitspreekt voor
de tijdelijke troepenuitbreiding van de VS in Irak. Dat is niet zozeer alleen
een keuze van de president als zodanig. Er is ook door Amerikaanse militaire
deskundigen aangegeven dat de noodzaak hiertoe bestaat. Wij hopen dat de versterkte
VS-troepenmacht in samenwerking met de Irakezen meer greep zal krijgen op
de veiligheidssituatie in en rond Bagdad. Wij konden dat begrip in de brief
van de regering voor de tijdelijke troepenuitbreiding van de VS dan ook goed
plaatsen. Wij delen dat.Tot slot wil ik nog een vraag stellen over de vluchtelingenproblematiek.
Hoe is de opvang in de buurlanden? In hoeverre trekken de Irakese vluchtelingen
naar Europa? Is daar nog enig zicht op en wat kan er verder nog gedaan worden
om de vluchtelingenproblematiek het hoofd te bieden?De heer Van Baalen (VVD): De VVD is in beginsel
positief ten opzichte van de NAVO-trainingsmissie. Daarom hebben wij ook in
eerdere gevallen ingestemd met het uitzenden. Er is geen alternatief voor
het feit dat de Irakezen uiteindelijk zelf verantwoordelijk worden voor hun
veiligheid. Daar past een effectief veiligheidsapparaat bij: politie en leger.
Beiden moeten getraind worden. De vraag is inderdaad hoe effectief die trainingsmissie
is. Er worden grote aantallen militairen getraind. Dat is kwantiteit, maar
hoe zit het met de kwaliteit? Ook daarover lees je de nodige twijfels. Ik
sluit mij aan bij de vragen over de betrouwbaarheid van de getrainde Iraakse
strijdkrachten.Over de tolk is al het nodige gezegd. Als Nederland niet zelf een tolk
meeneemt, staan dan tolken ter beschikking? Je zult toch moeten kunnen communiceren.Uit de brief lijkt het dat de veiligheid van onze militairen is gegarandeerd,
maar dat kan ook toeval zijn. Dat is al eerder opgemerkt. Het feit dat de
opstandelingen slecht kunnen schieten of richten, kan ook een reden zijn dat
er niks is gebeurd. Graag hoor ik meer over die veiligheidssituatie.Antwoord van de bewindsliedenMinister Bot: Voorzitter. Ik dank de leden
voor de uitvoerige commentaren en ik dank degenen die hun steun voor de verlenging
van deze missie al hebben uitgesproken. Uiteraard hoop ik samen met collega
Kamp ook de overigen te kunnen overtuigen van de juistheid van ons voorstel.Het is goed om in het algemeen te onderstrepen dat er naast kommer en
kwel ook een aantal positieve ontwikkelingen is. Er worden plannen gemaakt,
met name door de nieuwe Iraakse regering, om ervoor te zorgen dat er naast
veiligheid wordt gewerkt aan wederopbouw. Ik wijs op het voorstel om 10 mld.
dollar ter beschikking te stellen voor de wederopbouw en op het aanbod van
de Verenigde Staten om daaraan 1 mld. dollar bij te dragen. Ik denk dat
het een positief teken is dat de beweging van Al-Sadr de boycot van regering
en parlement heeft beëindigd. De heer Wilders heeft daar ook naar verwezen.
Met instemming van premier Al-Maliki is de afgelopen week een groot aantal
leden van de Mahdi-militie gearresteerd.Er is gevraagd wat de EU en Nederland doen en of zij bereid blijven om
de Iraakse regering te ondersteunen. Naast politieke steun bestaat die steun
onder andere uit datgene wat wij vandaag bespreken: bijdragen aan de NAVO-trainingsmissie.
Wij zijn niet het enige land van de Europese Unie dat daaraan
bijdraagt. Met deze bijdrage versterken wij effectief de capaciteit van de
Irakezen. Collega Kamp zal daar meer in detail op ingaan.Ik noem verder onze bijdrage aan de EU-justlex rule of law-missie, aan
de training van rechters, hoge politiefunctionarissen en gevangenisdirecteuren.
Een aanzienlijk aantal van hen is, ook in Nederland, al getraind en voorbereid.
Ofschoon wij door de veiligheidssituatie niet over precieze informatie beschikken
over de manier waarop zij in de praktijk functioneren, krijg ik toch de indruk
dat ook dit bijdraagt aan de stabiliteit in grote delen van Irak. Wij praten
natuurlijk met name over de gebieden rond Bagdad en provincies zoals Al-Anbar.
Wij vergeten wel eens dat zowel in het noorden als in het zuiden aanmerkelijke
voortgang wordt geboekt.Daarnaast heeft de Commissie vorig jaar onderhandelingen met Irak geopend
voor een Trade and Cooperation Agreement. De Europese Unie neemt op het ogenblik
actief deel aan de voorbereiding van het international compact met Irak. Verder
vindt een politieke dialoog van de EU met Irak op trojkaniveau plaats.Ook de buurlanden hebben een belangrijke bijdrage te leveren. Tegelijkertijd
moet van hen worden gevraagd om een instroom van buitenlandse strijders tegen
te houden en zich te onthouden van steunverlening aan gewapende groeperingen.
Ik vind het positief dat de Iraakse regering actieve contacten onderhoudt
met de buurlanden, zoals bijvoorbeeld met Syrië en Iran. Ik wijs met
name op het aanknopen van diplomatieke betrekkingen tussen Syrië en dat
land.De heer Ormel heeft gevraagd of Saoedi-Arabië een bemiddelende rol
speelt of bereid is dat te doen, wellicht in het licht van het recente overleg
in Mekka tussen de partijen van de Palestijnse Fatah- en Hamas-partijen. Er
zijn mij op dit moment geen specifieke bemiddelende pogingen of bemiddelende
rollen bekend van Saoedi-Arabië. Ik denk dat Saoedi-Arabië, evenals
andere landen in de regio, zijn contacten met groeperingen en partijen in
Irak wel kan gebruiken om hen te bewegen tot verzoening en het staken van
het geweld. Die contacten zijn er. Ik weet dat mijn Saoedische collega vorige
maand tijdens het bezoek van Condoleezza Rice aan de regio de hoop heeft uitgesproken
dat Arabische landen kunnen bijdragen aan het proces van nationale verzoening.
Het is bekend dat de in Jedda gevestigde Organization of the Islamic Conference
(OIC) vorig jaar een bijeenkomst heeft georganiseerd van religieuze leiders
van verschillende religies, die ook weer gezamenlijk daarop een beroep hebben
gedaan. Ik weet dat deze activiteiten thans ook worden voortgezet.Dan het VS-beleid. De situatie in Irak is een internationaal probleem.
Het is daarom van belang dat het gehele Midden-Oosten en alle problemen daar
in samenhang worden bezien en dat de negatieve ontwikkelingen in Irak worden
gekeerd.Enkele leden hebben mij naar mijn uitspraken gevraagd. Het is mij ook
opgevallen dat in de pers aan één onderdeel van mijn uitspraak
veel aandacht is besteed, terwijl ik mijn betoog een heel genuanceerde opbouw
heb gegeven. Ik ben begonnen met te zeggen dat ik begrip had voor het besluit
van de Amerikaanse regering om haar troepenmacht tijdelijk uit te breiden
omdat ik vind dat orde en gezag moeten worden hersteld, met name in Bagdad
en de provincie Al-Anbar. Daar heerst wetteloosheid en daar is echt sprake
van een urgent gebrek aan veiligheid. Wij zijn daarom van mening dat tegelijkertijd
een extra Iraakse militaire inzet nodig is en dat de Iraakse politiek ook
verantwoordelijkheid moet nemen voor de bestuurbaarheid van het land. Dat
moet ook duidelijker worden aangegeven. Het hele aspect van training en het
overnemen van de verantwoordelijkheid door Iraakse troepen en door Iraakse
politie moet een onderdeel zijn van een beleidsplan. Steun voor het Amerikaanse
verlangen dat Irak zelf op termijn de veiligheidstaken voor zijn rekening
neemt, is een tweede element, naast het begrip voor een tijdelijke uitbreiding van troepen omdat anders de chaos en het geweld juist in die
gevoelige gebieden zouden toenemen. Ik denk dat tegelijkertijd druk op de
Iraakse regering en de partijen moet worden uitgeoefend om voortgang te boeken
op politiek gebied en veiligheidsgebied. De multinationale troepenmacht –
dat mag toch nog wel eens in herinnering worden geroepen – is daar op
verzoek van de Iraakse regering. De uitbreiding steunt op dezelfde resolutie.
Verder is het mandaat van de multinationale troepenmacht verlengd tot 31 december
2007. Ik begrijp dat de versterking van de Amerikaanse troepenmacht is afgestemd
met de Iraakse regering. Het is positief dat de VS daarnaast extra geld beschikbaar
stellen, namelijk 1 mld. dollar, voor infrastructuur en energievoorziening.Het rapport van de Iraq Study Group (ISG) onder leiding van de voormalige
minister van Buitenlandse Zaken James Baker en het voormalig congreslid Lee
Hamilton bevat de behartigenswaardige aanbevelingen om de buurlanden van Irak
nadrukkelijker erbij te betrekken omdat zij kunnen bijdragen aan de rust,
orde en veiligheid. Dat is wat ik ook heb gezegd. Ik zou graag wat meer Baker/Hamilton
gezien hebben in de Amerikaanse plannen. Dus naast begrip, druk op de Iraakse
regering om zelf verantwoordelijkheid te nemen zoals Baker/Hamilton aanbevelen
en het betrekken van de buurlanden. Dat zijn allemaal dingen die ik heb gezegd.
Ik heb ook gezegd dat het rapport naar mijn mening een goede analyse bevat
van de samenhang tussen de problemen in Irak en andere conflicten in het Midden-Oosten,
de comprehensive approach.Een magische formule is er niet. Ik zou de plannen van de president willen
karakteriseren als een sobere en realistische bijstelling. Daarbij heb ik
gezegd dat ik graag zou zien dat er iets meer Baker/Hamilton aan zou zijn
toegevoegd: ziet u mogelijkheden voor afbouw nu u zegt dat u ervoor bent om
het Iraakse leger en de politie te gaan trainen, zit daarin het complement
van een geleidelijke terugtrekking en hoe ziet u de betrekkingen met Syrië
en Iran? Daar zijn wij wel voor, maar naar ik begrijp de Amerikanen op dit
moment niet. Ik blijf bij de uitspraak dat ik het een sobere en realistische
bijstelling vind, maar wij moeten nog zien wat de discussie in het congres
en de senaat oplevert en of een compromis kan worden gevonden tussen datgene
wat Bush nu voorstelt – alleen maar troepen sturen – en datgene
wat Baker en Hamilton voorstellen, namelijk een genuanceerde benadering met
oog voor de buurlanden, de regio, de andere problemen in de regio en een versterkte
training van troepen in het gebied.De heer Voordewind (ChristenUnie): Wij moeten
afwachten wat de Amerikaanse bijdrage precies gaat worden, maar ik vraag mij
dan wel af in hoeverre er overleg is geweest met de Europese Unie en de NAVO-leden
over de nieuwe strategie van de Amerikanen.De heer Van Bommel (SP): Ik wil toch graag
het politieke oordeel van deze minister horen. Hij nuanceert de uitspraak
die in de krant staat. Ik begrijp dat. Mijn uitspraken komen ook wel eens «te
kort» in de krant. Ik wil van deze minister graag horen of hij met de
huidige plannen tevreden is. Wij staan immers aan de vooravond van het schoonvegen
van Bagdad. Is dat de comprehensive approach die de minister graag wil?Minister Bot: Ik verwacht geenszins dat VS-troepen
slachtingen gaan aanrichten. Ik denk dat zij proberen om met de Irakese troepen
de veiligheid te vergroten en het sektarisch geweld te beteugelen. Dat is
ook heel duidelijk de uitspraak geweest. Ik wacht bovendien de uitkomst af
van de discussie die nu in Amerika plaatsvindt in het congres om te bezien
of de benadering die ik lees in Baker/Hamilton en die ik genuanceerd heb getracht
weer te geven, ook vertolkt gaat worden. Met andere woorden: a. is de vergroting
met de 21 000 man, specifiek om de operatie in Bagdad en de provincie
Al-Anbar uit te voeren, tijdelijk, dus tot het eind van het jaar,
b. is er misschien iets meer contact met de buurlanden om ervoor te zorgen
dat de druk wordt vergroot om te voorkomen dat strijders vanuit Syrië
of vanuit Iran steun of hulp wordt gegeven, c. is het mogelijk om dit een
grotere context te plaatsen en betekent het intensiveren van de trainingen
van lokale troepen, dus Irakese soldaten en Irakese politie, dat het mogelijk
is om versneld uit Irak weg te gaan, zoals Baker en Hamilton suggereren? Dat
moet volgens mij de comprehensive approach worden. Uiteraard zie ik graag
dat dit ook gebeurt, maar de discussie in Amerika is nog in volle gang. Ik
denk wel dat dit belangrijk is. Dat is in ieder geval de benadering die ons
voor ogen staat.Mevrouw Peters (GroenLinks): Ik begrijp het
pleidooi voor een meer alomvattende aanpak van de minister van Buitenlandse
Zaken heel goed. Die kant moet het uitgaan. Je wenst Irak niets beters toe.De minister heeft echter tegelijkertijd onverkort besloten tot militaire
assistentie van de huidige Amerikaanse coalitiestrategie en troepen daar.
Het gaat niet om een ondersteuning van een eventuele toekomstige strategie,
maar om de huidige Amerikaanse missie. Hoe rechtvaardigt de minister dat?Minister Bot: Het lijkt mij dat wij op het
ogenblik helemaal handelen in de geest van Baker/Hamilton. Wij sturen de veertien
trainers naar Irak, juist om dat plan van Baker/Hamilton gestalte te geven.
Dat kan alleen als er voldoende kader is dat leiding kan geven aan de 320 000
man Iraakse troepen. De heer Wilders vroeg al naar de kwaliteit daarvan. Die
kwaliteit moet beter worden, anders kunnen zij dat niet overnemen. Dat hebben
wij in Al Muthanna gemerkt. De heer Kamp zal daar misschien nog wat over zeggen.
Ik ben daar indertijd geweest en heb ook gezien hoe wij daar de militairen
opleidden. Wij hebben daar vervolgens het gezag overgedragen en ik krijg de
indruk dat het in Al Muthanna heel behoorlijk loopt. Ik zie dat de Britten
op relatief korte termijn hetzelfde van plan zijn in het zuiden. Ik vind het
dus heel belangrijk dat wij deze missie opnieuw verlengen om ervoor te zorgen
dat dit doel wordt bereikt: terugtrekking van vreemde troepen, het overnemen
door «autochtone» troepen, een versterking van de politie. Daar
dragen wij heel concreet aan bij. Ik hoop dat ook de Kamer zal begrijpen dat
dit de beste exitstrategie is die je kunt bedenken.De heer Van der Staaij (SGP): Heeft president
Bush niet net als de heer Bot en de heer Van Bommel wel eens last van het
feit dat er wel één element wordt geciteerd terwijl het totaal
van de context ontbreekt? Is het niet zo dat in de State of the Union nadrukkelijk
melding is gemaakt van de wens om tot terugtrekking over te gaan, maar dat
dit niet kan als Bagdad en omgeving niet veiliger zijn geworden? Er valt dus
meer te zeggen over het totaal van de Amerikaanse plannen dan wel eens wordt
gesuggereerd, namelijk alleen maar troepen erbij en einde verhaal.Minister Bot: Voorzitter. Ik wil graag ingaan
op de vragen die gesteld zijn over Iran. Zoals bekend, hebben de Amerikaanse
veiligheidsdiensten recentelijk een gezamenlijk rapport opgemaakt over Irak
en Iran. De conclusies zijn dat buurlanden zoals Iran wel invloed hebben op
de gebeurtenissen in Irak. Het is ook gemeld dat Iran wapens, munitie enz.
zou leveren aan sjiïtische milities. Toch is het onwaarschijnlijk dat
dit de hoofdoorzaak is van het geweld. Dat wordt naar mijn mening namelijk
veroorzaakt door interne sektarische invloeden. Voor zover mij bekend is,
blijkt dat voornamelijk geleverd wordt door de milities in Iran zelf. Dit
wordt dus niet direct door de Iraanse regering gedaan. Enkele dagen geleden
hebben de Verenigde Staten in Bagdad aan de pers informatie versterkt ter
onderbouwing van de beschuldiging dat Iran een geavanceerd type bermbommen
aan Iraakse milities zou hebben geleverd. Daarna zijn twijfels geuit of de
bewijzen wel voldoende hard zijn. Wij beschikken zelf in ieder
geval niet over degelijke harde bewijzen. Dat is dus allemaal indicatief in
de zin van «Iran zou bijdragen», enz.
Er is ook de mogelijkheid dat Iran positief bijdraagt aan de wederopbouw van
Irak. Daarom voeren wij ook een dialoog met Iran over deze problemen. Mocht
dat zo zijn, dan moeten wij Iran daarop aanspreken. Het is bekend dat dit
van vele kanten gebeurt om ervoor te zorgen dat het geweld een halt wordt
toegeroepen.De heer Pechtold (D66): Ik aarzel bij het
woord, ik zou deze minister toch absoluut niet naïef willen noemen, maar
overal blijkt dat de wapens waarmee met name op de helikopters is geschoten,
daar niet opeens zijn. Het is 99 zo niet 100% zeker dat deze uit Iran
komen. Hoe kan de minister dan zeggen dat hij ook wil praten over andere hulp?
Of je onderhandelt met hen over iets positiefs, of je spreekt hen heel duidelijk
aan op het feit dat dit niet kan.Minister Bot: Ik meen dat je Iran kunt aanspreken
op het feit dat dit niet kan als je bewijzen hebt dat de wapens inderdaad
uit Iran afkomstig zijn, maar wij beschikken niet over die harde bewijzen.
Ook de Verenigde Staten hebben uitdrukkelijk gezegd dat zij niet over harde
bewijzen beschikken, maar dat zij indicaties hebben die erop duiden dat het
mogelijk is. Ik vind dat je altijd vreselijk voorzichtig moet zijn. Als je
en publiek dergelijke beschuldigingen uit, moet je handvest en bewijzen hebben.
Bovendien vind ik dat je met de Iraanse regering heel goed kunt spreken over
het belang om ook aan de Iraanse grens een stabiel land te hebben. Een totale
burgeroorlog en chaos zijn ook niet goed voor Iran zelf. Ik meen dat een en-en-benadering
wel degelijk mogelijk is.De heren Van Bommel, Voordewind en Van der Staaij hebben vragen gesteld
over de humanitaire situatie en de vluchtelingen. Door de verslechterde veiligheidssituatie
is een enorme vluchtelingen- en ontheemdenstroom op gang gekomen. Het aantal
loopt op tot een miljoen en meer. Dat verhoogt de druk op de lokale bevolking.
De UNHCR schat in dat er zich op het ogenblik 1,6 miljoen Iraakse vluchtelingen
alleen al in Syrië en Jordanië bevinden. Nederland heeft een bijdrage
geleverd aan de leniging van de nood. In 2006 hebben wij aan de UNHCR 40,9 mln.
bijgedragen. Aan het Rode Kruis hebben wij in hetzelfde jaar 33 mln.
bijgedragen. Wij waren daarmee een van de grootste donoren van het Central
Emergency Response Fund (CERF). Uit dit fonds is 6 mln. dollar naar Irak,
Jordanië en Syrië gegaan ten behoeve van de UNHCR en het UN World
Food Programme. Daarnaast hebben wij 1 mln. bijgedragen aan een humanitair
programma van de International Organization for Migration (IOM) voor ontheemden.
Ten slotte hebben wij 0,7 mln. bijgedragen aan medicijnleveranties aan
ziekenhuizen in Irak. Ook in 2007 hebben wij 40 mln. toegezegd aan het
Central Emergency Response Fund. Ook het Rode Kruis kan weer op een behoorlijke
uitkering rekenen. Begin 2007 hebben wij toegezegd de UNHCR te ondersteunen
met een operatie van 1 mln. aan het programma voor opvang van Iraakse
vluchtelingen in Syrië en Jordanië.De heer Ormel (CDA): Ik vind het goed en terecht
dat Nederland grote bedragen uitgeeft aan de enorme vluchtelingenstroom in
Irak en diens buurlanden. Alleen al in Jordanië is de bevolking met 13%
toegenomen door de vluchtelingen. Stel je voor dat Nederland er opeens twee
miljoen Duitsers of Belgen bij zou krijgen. Dat is niet onbelangrijk, wat
daar gebeurt. Dat vergt enorm veel van een land. Het is mooi dat wij dat geld
geven, maar wordt dat geld ook effectief besteed? Is het ook mogelijk om echt
wat met dat geld te doen? De minister zegt bijvoorbeeld dat er hospitalen
worden gebouwd, maar ik hoor dat de mensen in Irak absoluut onvoldoende medische
ondersteuning hebben. Hoe kan de wereldgemeenschap ervoor zorgen dat daar
toch meer aandacht naar uit gaat?Minister Bot: Dat is natuurlijk een heel groot
probleem. Daarom doen wij dat ook via de UNHCR. Ik heb ook de uitzending van
een paar dagen geleden gezien over Syrië, waaruit bleek hoe deze mensen
daar terechtkomen. Zij krijgen een tijdelijke verblijfsvergunning en worden
er dan weer uit gezet. Daarom doen wij dat via de Verenigde Naties en via
deze organisatie. Helemaal controleren kun je dat natuurlijk nooit. Je geeft
je geld in goed vertrouwen en daarop volgen rekening en verantwoording. Ik
zou ook graag zien dat er nog meer wordt gedaan, maar Nederland is op het
ogenblik een van de allergrootste donoren, specifiek voor Syrië en Jordanië,
bij het bieden van hulp en steun. De heer Voordewind maakte melding van een
sluiting van de grens met Syrië. Voor zover ik weet heeft Syrië
gisteren bekendgemaakt dat het voor drie dagen de grenzen sluit. De toevloed
is op het ogenblik dermate groot dat Syrië het niet aan kan. Op zo’n
korte termijn kunnen zij niet zulke stromen verwerken. Daarom is besloten
om de grenzen drie dagen te sluiten. Wij gaan er wel van uit dat de grenzen
morgen of overmorgen weer opengaan. Syrië heeft geen verdere informatie
gegeven waaruit blijkt waarom het deze tijdelijke maatregel heeft genomen,
maar dat laat zich raden. Ik denk wel dat wij erop moeten toezien hoe wij
Syrië kunnen steunen. Dat kan natuurlijk veel beter, gelet op de gevoelige
positie waarin Syrië ook om andere redenen verkeert, via multilaterale
organisaties en VN-organisaties gebeuren. Zij verlenen dan de steun. Dat wij
met z’n allen aan de bel trekken en ons bewust zijn van het probleem,
vind ik ook heel belangrijk. Nogmaals, ik denk dat Nederland er alles aan
doet wat op dit moment tot de mogelijkheden behoort.De heer Pechtold heeft een heleboel vragen gesteld over artikel 100. Het
gaat hierbij om een verlenging van een missie. Ik herinner mij zeer levendig
dat wij het grote artikel 100-verhaal hier in februari 2005 hebben gehouden.
In juni 2006 hebben wij een discussie gevoerd over een verlenging. Dit is
een tweede kwestie, waarbij wij aankondigen dat wij voornemens zijn om deze
missie, die twee jaar geleden is goedgekeurd door de Kamer, voort te zetten
behoudens de materiële instemming van de Kamer. De verwachtingen voor
de periode daarna, dus een eventuele verlenging, zullen wij bezien in het
licht van het succes van de training en het beleid dat naar onze mening moet
worden gevoerd. Wij willen de Iraakse troepen namelijk in staat stellen om
zelf de verantwoordelijkheid voor de veiligheid in het land over te nemen.
Als dat niet zo is aan het eind van het jaar, dan is het zeker niet uitgesloten
dat de nieuwe regering zich andermaal hier zal melden volgens dezelfde procedure
om materiële instemming te vragen van de regering met de uitzending daarvan.
Ik meen dat dit niet het moment is om daar een discussie over te hebben. Wij
kennen de voorstellen van de commissie onder leiding van de heer Van Baalen
die aan de Raad van State zijn voorgelegd. De regering houdt zich op dit moment
strikt aan het bestaande artikel 100 en aan de interpretatie die daaraan inmiddels
is gegeven, waarmee de regering heeft ingestemd. Dat doen deze bewindslieden.
Wij wachten het advies van de Raad van State af. Met de nieuwe regering zal
dan bekeken moeten worden of een aanpassing van artikel 100 van de Grondwet
nodig is of niet. Dat is een debat dat hierna moet volgen. Ik meen dat ik
daar als demissionaire minister, in afwachting zijnde van het advies van de
Raad van State, geen zinnig woord over kan zeggen.De heer Pechtold (D66): Voorzitter. Dit soort
onderwerpen moet in twee uur besproken worden. Het valt mij op dat het allemaal
vrij kort moet. Ik had graag van de gelegenheid gebruik gemaakt om deze ministers
naar hun ervaringen en ideeën te vragen. Ik stel vast dat dit niet kan.Minister Bot: De agenda voor deze bijeenkomst
is de verlenging van deze missie voor veertien mensen. Als de commissie had
geschreven dat zij met mij had willen discussiëren in het algemeen over
artikel 100 of over de hele kwestie van de oorlog in Irak en
de vraag of dat gerechtvaardigd is of niet, hadden wij ons anders voorbereid.
Dan hadden wij uiteraard een andere discussie gehad. De commissie nodigt de
regering uit om te spreken over een verlenging van de missie van veertien
trainers, niet meer en niet minder. Daar hebben wij al twee keer over gedebatteerd
en daar hebben wij de goedkeuring van deze Kamer voor. Dat, dunkt mij, is
meer dan genoeg.Minister Kamp: Voorzitter. De achtergrond
van deze discussie is de zorgwekkende situatie in Irak. Het is duidelijk dat
er op dit moment geen reden is om een erg optimistische toon aan te slaan.
Wij denken wel dat wij met deze NAVO-trainingsmissie op de juiste weg zijn:
ervoor zorgen dat je zo snel mogelijk de Irakese veiligheidsorganisaties en
de Irakese functionarissen die daar werken zo sterk mogelijk krijgt, opdat
zij in staat zijn om de zaken in eigen hand te nemen. Zoals collega Bot het
heeft gezegd, zie ik het ook. Dat is de beste exitstrategie die denkbaar is.Wij hebben met deze NAVO-trainingsmissie al het nodige bereikt. De Kamer
heeft daar ook al iets over gezegd. Aan de opleidingsinstituten in Irak hebben
4000 Irakese militairen een opleiding gekregen. Daarnaast hebben 900 militairen
buiten Irak een opleiding gekregen. Van deze 5000 mensen gaat het nodige uit
naar de organisatie van de Irakese krijgsmacht als geheel. Op dit moment zijn
320 000 veiligheidsfunctionarissen in Irak beschikbaar en er zijn 5000
mensen voor het kader die mede door ons zijn opgeleid. Dat is een goede bijdrage
aan de kwaliteitsverbetering, die wij van het grootste belang vinden. Bij
de opbouw van de Irakese krijgsmacht, de Irakese veiligheidsinstanties, lag
het accent vooral op de aantallen. Nu die 320 000 man inmiddels te werk
zijn gesteld, is ervoor gekozen om de verdere groei wat af te remmen en de
concentratie vooral te leggen op de kwaliteit. Wij denken dat dit een verstandige
keuze is.Wij hebben op dit moment een defensie-universiteit in Ar Rustamiyah. Aan
deze universiteit worden de officieren opgeleid, zowel voor de luchtmacht,
de marine als voor de landmacht. Wij merken dat daarmee al de nodige resultaten
zijn bereikt. Het gaat zelfs zover dat wij ons nu kunnen concentreren op het
begeleiden van de Irakese commandanten, de staf van de Irakese krijgsmacht
en de instructeurs. In Ar Rustamiyah is inmiddels een zodanig werkwijze bereikt
dat de Irakezen steeds meer zelf de zaak in handen nemen en wij ons steeds
meer op ondersteunende activiteiten kunnen concentreren. Het is nu tijd om
de zaak nog eens goed door te rekenen zodat blijkt welke activiteiten de komende
tijd precies nodig zijn en welke mensen wij in welke aantallen daarvoor precies
nodig hebben. Hoe de zaak er op dit moment voor staat en wat de behoefte in
de te voorziene toekomst zal zijn, wordt dus op dit moment bekeken. De uitkomst
daarvan is nog niet duidelijk. Het zal er in ieder geval niet toe leiden dat
meer Nederlandse militairen nodig zijn. Het is wel mogelijk dat er minder
nodig zijn. Of dat het geval zal zijn, moeten wij afwachten, maar voorlopig
gaan wij even uit van de veertien die wij aan de Kamer hebben gemeld.Voorts noem ik nog het nationale defensiecollege in Bagdad, waar de betrokkenheid
van de Irakezen zelf bij het opzetten en in stand houden van cursussen steeds
meer vorm krijgt. Inmiddels is ook begonnen met het opzetten van een trainings-
en doctrinecentrum. Dat is voor militairen belangrijk. Zij werken immers met
doctrines en daarin moeten zij getraind worden. Wij verwachten dat dit centrum
in de loop van dit jaar gerealiseerd zal zijn. Dit is wat wij doen voor de
officieren.De onderofficieren worden opgeleid in Kirkush. Dat is dus ook een opleidingscentrum
dat op dit moment actief is. Daarnaast zijn faciliteiten georganiseerd waardoor
militairen op de werkplek worden begeleid. Bij het ministerie van Defensie,
het ministerie van Binnenlandse Zaken en bij de ondersteunende eenheden die
de premier op militair gebied adviseren, zijn steeds mentoren actief. Er zijn
ook mensen die bekijken hoe het gaat met de militairen die van
de opleiding af komen en te werk worden gesteld en wat daaraan kan worden
verbeterd. Wij zorgen er verder voor dat de coördinatie van en de samenwerking
tussen de verschillende opleidingscentra wordt versterkt en dat de betrokkenheid
van de Irakezen daarbij wordt vergroot.De vorige keer heb ik aangegeven hoever de missie is. Hier wordt gezegd
dat ik nu vertel dat ik nog net zover ben als toen, maar dat ik het jaartal
2009 weglaat. De planning die eerder aan de Kamer is voorgelegd, hebben wij
nog steeds in ons hoofd. Wij denken dat wij eind 2008, begin 2009 in Irak
hebben gedaan wat wij willen doen. Of dat wordt gehaald wachten wij af, maar
dat hadden en hebben wij in ons hoofd. De ontwikkelingen die zich tot dusver
hebben voorgedaan, geven geen aanleiding om van die planning af te wijken.De Irakezen doen voorstellen voor nieuwe activiteiten, die door ons worden
beoordeeld. Wij hebben bekeken of misschien iets gedaan kan worden op het
gebied van gendarmerieachtige eenheden, zoals de Koninklijke Marechaussee
in ons land. In de Zuid-Europese landen komt dit soort eenheden veel meer
voor. Men heeft gevraagd of wij daar meer aan kunnen doen. Dat wordt op dit
moment bekeken. Verder is gevraagd of wij meer voor de Irakese nationale politie
kunnen doen en ook daar wordt naar gekeken.Daarnaast is gevraagd of wij ook bij de commandovoering in de krijgsmacht
een extra versterking kunnen doorvoeren. Als je een grote organisatie hebt
met in totaal 320 000 veiligheidsfunctionarissen, is het van groot belang
dat de commandovoering optimaal is. Op dat punt is een verdere ondersteuning
aan de top gevraagd. Wij bekijken of daar mogelijkheden voor zijn.De activiteiten die wij bij de NAVO-trainingsmissie ondernemen staan niet
op zichzelf, maar vinden plaats naast andere ondersteunende activiteiten.
De multinational forces die op dit moment in Irak actief zijn, hebben ook
hun eigen activiteiten. Deze worden afgestemd met die van de NAVO. Er zijn
ook activiteiten van de VN en de Europese Unie die erop gericht zijn om de
organisaties in Irak die zich met veiligheid bezighouden, te trainen.Het is niet goed om te zeggen dat de veiligheidssituatie voor het personeel
in Irak goed is. Nederlandse militairen worden nooit uitgezonden naar een
omgeving waar de veiligheidssituatie goed is. Dan kunnen andere mensen hun
werk doen. Wij gaan ernaartoe als er veiligheidsproblemen zijn en het is heel
duidelijk dat er grote veiligheidsproblemen zijn in Irak. In de contacten
met onze mensen hebben wij gemerkt dat de ontwikkelingen voortdurend worden
gevolgd. Deze contacten zijn zeer intensief. Ik onderhoud dat contact ook
zelf. Deze mensen bezoeken mij op het ministerie en ik ben bij hen in Irak
geweest om de situatie te bekijken. Wij hebben hier nu twee jaar ervaring
mee. Men is zeer actief om de veiligheidssituatie goed te volgen in de directe
omgeving van het gebied waar onze mensen zijn gestationeerd. Wij merken dat
geen concrete verslechtering van de situatie plaatsvindt. Ook onze mensen
voelen niet dat er sprake is van een verslechtering van de veiligheidssituatie.
Dat wil absoluut niet zeggen dat zij geen risico’s lopen, want als er
indirect vuur is, bijvoorbeeld op de basis Ar Rustamiyah, gaat het een aantal
keren goed, maar het kan ook misgaan. Wij kunnen er wel voor zorgen dat in
de gebieden waar onze mensen zich bevinden, zodanig wordt gewerkt met wallen
dat er alleen echt iets mis kan gaan als een projectiel op zo’n locatie
terechtkomt. Die kans is echter zeer klein. Wij menen dat de aandacht voor
de veiligheidssituatie zodanig is dat wij de situatie nog steeds als verantwoord
kunnen beschouwen. Wij zien dat zo en onze mensen daar zien dat ook zo. Alle
locaties worden overigens beveiligd door de NAVO of door de multinationale
troepen in Irak, met uitzondering van de eenheid in Ar Rustamiyah.De heer Van Bommel herinnerde met enige heimwee aan de particuliere veiligheidsfirma’s
die nu uit beeld zijn verdwenen. Die zijn inderdaad uit beeld
verdwenen. Daarvoor wordt nu een Irakese eenheid ingeschakeld. Deze eenheid
hebben wij opgeleid en vanaf het begin heel goed gevolgd. Zij heeft een certificaat
gekregen omdat zij aan de eisen voldeed. Vervolgens hebben wij er een eigen
NAVO-begeleidingseenheid bij gezet. Deze eenheid bestond eerst uit Italianen,
maar op dit moment bestaat zij uit Polen. Zij houdt de Irakezen precies in
de gaten om te bekijken hoe zij hun werk doen en of zij hun certificaat nog
steeds waarmaken. Tot nu toe hebben wij vastgesteld dat de kwaliteit die wij
van deze Irakese eenheid verwachten en die noodzakelijk is, geleverd wordt
en dat de garantie die wij daarvoor willen hebben door het begeleidende team,
het MALT, kan worden geboden.De heer Van Bommel (SP): Het was geen heimwee
dat de minister in mijn stem hoorde, het was weemoed in de verwachting dat
wij nog steeds afhankelijk waren van die particuliere beveiliging. In het
verleden heb ik daar kritiek op gehad. Ik ben blij dat dit nu niet meer aan
de orde is.Minister Kamp: Een aantal woordvoerders heeft
de vinger op een zere plek gelegd. Wij hebben wel meer zere plekken bij Defensie.
Deze zere plek is de beschikbaarheid van tolken. In Nederland zijn moeilijk
Irakese tolken te vinden die bereid zijn om naar Bagdad te gaan om daar hun
activiteiten te verrichten. Bovendien zitten wij daar met een kleine groep
militairen die in een internationale omgeving werkt waar Engels wordt gesproken.
Dat gaat tegenwoordig heel ver. Ik was vanmorgen nog in Tarin Kowt in Afghanistan.
Daar ben ik op het operatiecentrum geweest, waar wij samenwerken met Australiërs.
Wij zijn nu bezig aan een overgang en om de samenwerking met de Australiërs
optimaal te laten zijn, zijn wij zelfs in ons eigen operatiecentrum in het
Engels gaan werken. In deze internationale omgeving gebeurt dat natuurlijk
ook. De tolken waar behoefte aan is, kunnen Engels in Irakees vertalen. Die
zijn voor de organisatie beschikbaar en worden door de NAVO ingehuurd. Wij
kunnen daar goed mee uit de voeten. Het zou nog mooier zijn als je extra,
als een van de vijftien, een Nederlands-Irakese tolk erbij had, maar die hebben
wij op dit moment niet beschikbaar. Gelet op de wijze waarop zij moeten functioneren,
zien wij dat niet als een belangrijk probleem. De kwestie van de tolken, zowel
de Afghaanse tolken als de Irakese tolken, moet wel onze bijzondere aandacht
hebben. Wij zullen de komende tijd eraan werken om ook onze positie wat dat
betreft te verbeteren, want die is op dit moment niet goed genoeg. Terecht
heeft de Kamer de vinger op een zere plek gelegd.Omdat de opstandelingen in Irak de laatste tijd helikopters hebben neergeschoten
heeft de Kamer gevraagd hoe het zit met de veiligheid van helikopters. Wij
hebben er bewust voor gekozen om met helikopters te vervoeren. Dat is veiliger
dan vervoeren over de weg. Verplaatsingen met helikopters vinden dus doelbewust
plaats met het oog op de veiligheid. Slechts bij zeer grote uitzonderingen
werken wij met gepantserde konvooien. Onze mensen worden niet zo frequent
verplaatst, maar de ervaring is dat hun veiligheidssituatie bij transport
per helikopter het best gewaarborgd wordt en nog steeds acceptabel is.De medische voorzieningen zijn naar behoren. Wij hebben deze in NAVO-verband
goed kunnen organiseren. Ook in de samenwerking met de multinationale troepen
in Irak zijn er goede medische voorzieningen, waar ook wij gebruik van kunnen
maken. Hetzelfde geldt voor de exitstrategie. En dan doel ik niet op een groep
militairen die tijdelijk in een land is en zichzelf overbodig maakt, maar
op de afspraken die de NAVO met de multinationale troepen heeft gemaakt voor
het geval dat er een noodsituatie is en de militairen plotseling het land
uit moeten. Volgens die afspraken worden wij in een noodsituatie eruit gehaald.
Die afspraken zijn naar onze tevredenheid.Mevrouw Peters heeft gevraagd hoe de zaak precies in elkaar zit. Ik wil
mij graag aansluiten bij hetgeen collega Bot hierover heeft opgemerkt. Dit
is een verlenging. Wij zitten al twee jaar in Irak. Hoe die zaak in elkaar
zit, hebben wij de eerste keer nauwkeurig uitgelegd. Sindsdien hebben wij
de wijzigingen bij de Kamer in beeld gebracht. Ik denk niet dat het erg zinvol
is om naar de situatie van twee jaar terug te gaan en die opnieuw met elkaar
door te nemen.De heer Wilders vroeg naar de inlichtingenpositie. Nederland heeft dezelfde
inlichtingenpositie als de NAVO omdat wij daar met een NAVO-activiteit bezig
zijn. De NAVO zorgt dat zij goed geïnformeerd is. Het niveau van die
informatie is goed. Daarnaast houden wij onze eigen inlichtingenpositie aan.
Wij waren goed geïnformeerd over Irak in de tijd dat wij met 1400 man
in Al Muthanna zaten. Dat is afgelopen. Wij zitten nu alleen nog maar met
veertien man in Bagdad. Daar hebben en houden wij onze informatiepositie steeds
op peil. Onze eigen inlichtingen zijn beschikbaar. Binnen het detachement
is er ook iemand van de MIVD (Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst),
die zorgt voor de optimalisering van de contacten tussen de MIVD en de mensen
ter plaatse. Hij zorgt ook voor de contacten met de zusterdiensten te velde.
Wij spiegelen onze analyses aan de algemene NAVO-analyses om te kijken of
het een goed op het ander is afgestemd. Wij zijn ervan overtuigd dat onze
inlichtingenpositie goed is.Meer in algemene zin kan ik zeggen dat de Nederlandse krijgsmacht overal
waar zij wordt ingezet, zeer veel aandacht besteedt aan de inlichtingenpositie
en over inlichtingen van zeer hoge kwaliteit beschikt. Dat is iets wat bij
het moderne optreden past. Het optreden van ons is steeds meer gebaseerd op
inlichtingen.De heer Ormel (CDA): De minister spreekt over
ter plekke aanwezige additionele mensen. Houdt dit in dat er meer Nederlanders
zijn dan de veertien? Zijn die veertien uitsluitend trainers of zitten in
die veertien mensen ook de additionele mensen?Minister Kamp: Nee, dan heb ik mij niet duidelijk
uitgedrukt. Er zijn op dit moment veertien mensen. Het waren er overigens
vijftien omdat wij tot dusver wel over een tolk beschikten. De nieuwe groep
bestaat uit veertien man en daar zit alles in. Er is niet meer dan dat.De heer Pechtold vroeg naar de notificatiebrief. Daar kunnen wij over
discussiëren, maar collega Bot en ik zijn van mening dat er in ieder
geval een notificatiebrief moet zijn als je met iets nieuws begint. Als wij
een verzoek hebben gekregen en daarover nadenken, gaan wij ons werk doen en
dat leggen wij aan de Kamer voor. Zijn wij ergens aan begonnen, is dat voor
een bepaalde tijd en vindt verlenging plaats binnen die tijd, dan is het niet
zinvol om een notificatiebrief te sturen. Ik meen dat je de zaak dan verbureaucratiseert
zonder dat dit een inhoudelijke meerwaarde heeft. Bij deze verlenging hebben
wij daarom geen notificatiebrief gestuurd en dat vind ik ook verstandig.De heer Pechtold (D66): Wij moeten hard strijden
tegen bureaucratie en ik ben het ook eens met de minister dat het om een verlenging
gaat, maar is hij het niet met mij eens dat de externe omstandigheden in Irak
aanleiding kunnen zijn om een nieuwe brief te schrijven?Minister Kamp: Ja, maar de brief die wij gestuurd
hebben zie ik dan als die nieuwe brief. Op een gegeven moment leggen wij ons
besluit tot verlenging aan de Kamer voor. Al die overwegingen kunnen daarin
meegenomen worden. Een notificatie is alleen maar een kennisgeving aan het
parlement.De voorzitter heeft dit in feite buiten de orde van de vergadering geplaatst.
Misschien was het niet verstandig om daarop toch in te gaan. Toen wij eraan
begonnen hebben wij een eindsituatie geschetst voor 2008/2009.
Blijf je binnen die planning, dan lijkt het mij logisch dat een en ander gebeurt
op de manier waarop wij het nu hebben gedaan.Ik denk dat ik iets verstandiger moet zijn bij de andere vragen die de
heer Pechtold heeft gesteld, namelijk over de uitzending van Zembla. Ik heb
niet gezien dat op de agenda een uitzending van Zembla stond. Wij moeten ons
goed realiseren waar wij over praten. In Irak worden op dit moment honderd
aanslagen per dag gepleegd. Er waren minder aanslagen toen onze militairen
daar waren, maar ook toen was het er zeer onrustig en gevaarlijk. Ook toen
werden veel aanslagen gepleegd. Onze militairen staan bij een controlepost.
Er komt een auto met grote snelheid op hen af rijden. Dan moeten die militairen
iets doen. Dat lijkt mij nogal logisch. Als er vervolgens vuurcontact is,
wordt dat gemeld. De Koninklijke Marechaussee verricht dan een onderzoek,
maakt een proces-verbaal op en geeft dat aan het Openbaar Ministerie. Het
OM besluit dan of daar wel of niet gevolg aan moet worden gegeven. Dat is
allemaal volgens het boekje afgewikkeld. Het Openbaar Ministerie heeft gezegd
dat daar geen gevolg aangegeven hoefde te worden. Destijds hebben wij antwoord
gegeven op de vragen van de heer Van Bommel hierover en dat is het dan wat
ons betreft.Mevrouw Peters (GroenLinks): Wat is dan wel
de betekenis van dit algemeen overleg in het kader van de artikel 100-procedure?
Het is niet het begin van de missie en het is niet het einde van de missie,
maar het is wel een missie die telkens maar voor zes maanden is. Elke keer
moet aan het eind van die zes maanden opnieuw worden bezien of verlenging
gerechtvaardigd is en of het parlement daar materieel mee kan instemmen. Zo
regelt de procedure dat. Alle omstandigheden kun je dus opnieuw afwegen. In
dat licht begrijp ik niet dat de minister van Defensie zo makkelijk voorbijgaat
aan de vragen van de heer Pechtold en mij.De voorzitter: De discussie gaat over deze
artikel 100-brief. Als de nieuwe regering met de Kamer van gedachten wisselt
over de artikel 100-procedure is er alle ruimte om daarop verder in te gaan.
Ik verzoek de collega’s daarom nu niet verder over de inhoud en de aard
van artikel 100 te spreken, anders dan wanneer dat deze brief regardeert.Minister Kamp: Ik ben het zeer eens met mevrouw
Peters: het is niet het begin, het is niet het eind. Het is een verlenging
binnen de planning. Wij hebben 4000 man opgeleid. De overgang naar de Irakezen
vindt volgens planning plaats. Ik heb net gemeld dat de herziening die nu
plaatsvindt, mogelijk leidt tot de aanwezigheid van minder militairen. Ik
meen dat het glashelder is wat wij aan het doen zijn, namelijk volgens planning
en zoals wij de Kamer hebben geïnformeerd, proberen om het kader van
het Irakese leger op te leiden. Zo proberen wij ervoor te zorgen dat de situatie
zodanig wordt dat de buitenlandse troepen die nu in Irak zijn, dat land weer
kunnen verlaten.Een aantal woordvoerders heeft gevraagd naar de kwaliteit van het Irakese
leger. Gevraagd is of wij kunnen aantonen dat een bepaalde kwaliteitswinst
is gerealiseerd doordat deze mensen zijn opgeleid. Ook is naar de effectiviteit
gevraagd. Wij kunnen niet precies volgen welke kwaliteitswinst in Irak wordt
bereikt. Als die kwaliteitswinst er is, kunnen wij die ook niet toerekenen
aan hetgeen hier gebeurt. Iedereen zal echter begrijpen dat, als je een Irakese
krijgsmacht wilt opbouwen, je een goed kader nodig hebt. De NAVO heeft 220
man ingezet om dat kader op te leiden en de kwaliteit daarvan te verbeteren.
Dat heeft een positief effect op het Irakese leger in opbouw. Dat is op dit
moment ook gaande. In welke mate dat precies het geval is, weten wij niet.
Wij weten alleen dat wij hen bij de opleiding volgen en als zij aan het werk
gaan. Wij proberen het voor elkaar te krijgen dat zij ook de opleiding zelf
runnen. Wij gaan de goede kant op. Wij merken ook dat bij de benoemingen in
het Irakese leger wordt gekeken naar alle bevolkingsgroepen in
Irak. Alle bevolkingsgroepen hebben ook belangstelling om in die krijgsmacht
te komen. Het kader lijkt behoorlijk evenwichtig verdeeld over de verschillende
bevolkingsgroepen. De sjiïeten hebben de meeste kaderleden, maar zij
zijn ook de grootste groep in het land.Ik zal niet zeggen dat het er allemaal goed uitziet, want ik ben begonnen
met te zeggen dat de situatie in Irak zorglijk is, maar de manier waarop wij
werken, kan wel leiden tot een Irakese oplossing van een Irakees probleem.
En dat is waar wij met z’n allen naartoe willen. Nadere gedachtewisselingDe heer Ormel (CDA): Voorzitter. De CDA-fractie
is van mening dat wij Irak niet links kunnen laten liggen. Het Iraakse volk
moet geholpen worden en de crisis in het Midden-Oosten tast ook de veiligheidssituatie
van Nederland aan. De NAVO levert een bijdrage aan het trainen van het Iraakse
militaire kader. Wij moeten zorgvuldig omgaan met het uitzenden van Nederlandse
militairen. Daarom vind ik het een goed gebruik dat wij daarover ook bij een
verlenging van de missie praten, maar dan gaan wij daar niet op in zoals bij
de start van een missie.Ik wijs de collega’s erop dat wij bij de eerste bespreking van deze
trainingsmissie nadrukkelijk geen eindtijdstip hebben genoemd. Dat betekent
dat wij ieder half jaar daarover kunnen oordelen, maar ook dat wij uitdrukkelijk
weer kunnen zeggen dat wij niet over een eindtijdstip praten. Dat is het standpunt
van de CDA-fractie. Het is noodzakelijk dat wij in Irak zijn. Het is er extreem
onveilig, dus wij hechten eraan om ieder half jaar conform het toetsingskader
te spreken over de vraag of het verantwoord is om onze militairen nog onder
zulke precaire omstandigheden daar te laten zijn. Ik zal niet vooruitlopen
op de derde termijn, maar ik kan wel zeggen dat mijn vragen bevredigend zijn
beantwoord.De heer Van Bommel (SP): Voorzitter. De minister
van Buitenlandse Zaken stelde dat het besluit van de Amerikanen tot het uitzenden
van extra troepen een sobere maar realistische bijstelling was van het beleid
inzake Irak. Ik wil onderstrepen dat het in ieder geval sober is omdat aan
de randvoorwaarden die de minister stelde in ieder geval niet wordt voldaan.
Daarmee is het ook een stuk minder realistisch geworden. Helaas.Ik hoop dat de verwachting van de minister dat er in Bagdad geen slachting
wordt aangericht, uitkomt. Alle signalen staan volgens mij op rood. Er wordt
een gevecht van deur tot deur aangegeven en een eventuele langere aanwezigheid
met een ruimere troepenmacht in Bagdad. Dan moet je toch het ergste vrezen.
Ik houd mijn hart de komende dagen en weken in ieder geval vast.Ook de minister van Defensie sprak de wens uit voor de Amerikaanse steun
voor Baker/Hamilton en de Irakisering van het geheel. Zo zou het moeten zijn,
maar die keuze is nog niet gemaakt. Daarover kunnen wij het misschien eens
zijn, maar wij gaan daar niet over. Helaas.Mevrouw Peters (GroenLinks): Voorzitter. Ik
put graag hoop uit de mening van de minister van Buitenlandse Zaken. Hij denkt
dat deze Nederlandse bijdrage juist de beste manier is om het doel van Baker/Hamilton
te bereiken. Met bescheiden middelen zou dan een heel groot resultaat worden
behaald.Er is dan wel een erg lange weg te gaan. Met de toekomstige ministers
zou ik graag een discussie voeren over de vraag of wij nu niet meedoen aan
de opbouw van een Iraakse veiligheidsstructuur die juist onderdeel van het
probleem is omdat zij te etnisch-zuiverend en te discriminerend werkt.De heer Wilders (PVV): Voorzitter. De meeste
van mijn vragen zijn beantwoord.Minister Bot had een goed antwoord, maar ik vond dat hij iets te gemakkelijk
of te relativerend deed over de rol van Iran. Wij weten allemaal dat Baker/Hamilton
niet echt iets is wat door de Amerikaanse administratie is overgenomen. Helaas,
maar de minister verwijst er wel naar alsof het geldend Amerikaans beleid
is. Dat is het niet. Ik vind het raar dat de minister daar zo op aansluit.
Ik wil hem vooral vragen niet naïef te zijn, niet over de rol van Iran
en niet over de agenda van de Saoedi’s. Als je de zaak goed analyseert,
blijkt naar mijn mening toch helder dat de Saoedi’s, juist aangespoord
door de Verenigde Staten, eigenlijk alleen maar in Irak geïnteresseerd
zijn om hun vleugels uit te slaan en vooral om de vleugels van Iran te beperken.
Dat is de agenda van de Saoedi’s. Dat is ook meteen de zwakte van Baker/Hamilton.
De regionalisering kent net zoveel problemen als oplossingen. Ik hoop dat
de minister op deze relativering ingaat.De heer Pechtold (D66): Ik kauw nog erg op
de stelling van de minister dat wij door meer te doen uiteindelijk minder
hoeven te doen. Ik volg de minister daar in zekere zin wel in.Deze avond ben ik voor de hoofdvraag te laat en voor een evaluatie te
vroeg en voor een procedure had ik op een andere plek moeten zijn. Dat neem
ik op dit moment maar.De heer Voordewind (ChristenUnie): Het is
lastig om verder vooruit te zien omdat wij niet weten hoe de Amerikaanse inzet
zal zijn. Ik ga ervan uit dat de beide ministers alle inzet richten op het
zoveel mogelijk realiseren van een regionale en integrale aanpak in plaats
van een aanpak waarbij massief van deur tot deur wordt gegaan. Op de integrale
benadering heb ik mijn hoop gevestigd.De heer Van der Staaij (SGP): Voorzitter.
Over de trainingsmissie als zodanig heb ik geen vragen meer. De vragen die
wij daarover hadden, zijn helder beantwoord.Over de Amerikaanse strategie kunnen wij heel lang praten. Dat zal vast
nog wel terugkomen, maar het valt mij altijd op dat het heel wat makkelijker
is om kritiek te leveren dan om een overtuigend alternatief te bieden. Van
het aanspreken van de buurlanden kun je gelet op de ervaringen die wij hebben
met een land zoals Iran, toch ook niet al te hoog gespannen verwachtingen
hebben.Minister Bot: Voorzitter. De heren Wilders
en Pechtold en enkele anderen hebben nog iets gezegd over Iran en over Baker/Hamilton.
Natuurlijk is er in de regio een sjiïtische agenda. Dat staat buiten
kijf. Het is ook duidelijk dat Saoedi-Arabië een iets andere vorm van
de islam aanhangt, namelijk het wahabisme, en een andere agenda heeft. Het
is ook duidelijk dat die twee elkaar niet bepaald liggen. Het is verder duidelijk
dat Iran daarbij een dubbelrol speelt waarbij niet helemaal duidelijk is waar
het positieve begint en eindigt en waar het negatieve begint en eindigt. Wij
hebben wel indicaties, er zijn wel bewijzen, maar er zijn geen harde bewijzen,
noch voor het een noch voor het ander.Dan kom ik nu op Baker/Hamilton. Wij zien allemaal als eindstrategie,
als dat mogelijk is, een terugtrekking van troepen uit Irak, een soort van
stabiliteit en rust zodat Irak het zelf aankan. Dat moet het einddoel zijn
en hoe eerder het einddoel bereikt is, hoe beter. Baker/Hamilton tracht daar
als het ware een recept voor te bieden dat verdergaat dan alleen maar weer
een blik troepen openen, de zaak schoonvegen en hopen dat het goed gaat. De
heer Van Bommel heeft erop gewezen. Het is natuurlijk wel de bedoeling dat
die extra troepen er maar tijdelijk zijn en dat er juist in dat heel gevoelige
en gevaarlijke gebied – honderd aanslagen per dag; talloze doden –
iets gebeurt. Iedereen weet dat een terugtrekking van de Amerikaanse troepen
op dit moment leidt tot de totale ineenstorting van Irak met een verschrikkelijk
bloedbad en een echte burgeroorlog. Dat willen wij ook niet.De vraag is nu in hoeverre Amerika, waar een hevige discussie wordt gevoerd
over de implementatie van Baker/Hamilton, erin zal slagen om aan de ene kant
tijdelijk die 21 000 man te leveren en aan de andere kant gevolg te geven
aan al die andere elementen zoals een versterkte opbouw van het Iraakse leger
en het verlenen van additionele steun. Ik doel dan op de 10 mld. dollar en
de 1 mld. dollar. Amerika heeft dus wel degelijk ook oog voor dat andere aspect.
Dan noem ik nog de samenwerking in de regio. Nederland is daar in ieder geval
een voorstander van, maar Amerika is dat wat betreft Syrië en Iran minder.
En dan noem ik natuurlijk nog de comprehensive approach door de regio. Je
kunt het Iraakse probleem niet alleen oplossen, net zo min als je het Palestijnse
probleem of het Midden-Oostenprobleem kunt oplossen zonder te kijken naar
Syrië, Libanon, Iran en Irak. Dat hangt allemaal met elkaar samen. Je
moet wel ergens beginnen. Al kan Baker/Hamilton maar voor een deel worden
uitgevoerd, als wij met zo’n missie eraan kunnen bijdragen dat de geleidelijke
terugtrekking en de geleidelijke overname door Irak zelf mogelijk wordt gemaakt,
dan vind ik dat de ideale exitstrategie. Als wij daar op een heel bescheiden
wijze iets aan kunnen bijdragen, dan meen ik dat Nederland dat moet doen.Op het ogenblik is er een leger van 320 000 man. Deze mensen weten
dat zij iedere dag geteisterd kunnen worden door aanslagen. Rekruten die bij
poorten staan, lopen een redelijk risico dat een of andere truck met explosieven
naast hen tot ontploffing komt. Laten wij blij zijn dat wij ook Nederlandse
militairen hebben die bereid zijn om hun steen bij te dragen. Ik zou graag
wat verder willen gaan met Baker/Hamilton, maar ik constateer wel dat er in
Amerika een stevige discussie gaande is en dat de democraten een heel duidelijke
visie hebben die helaas door een procedurele resolutie van de Republikeinen
terzijde is geschoven. Dat neemt niet weg dat wij allemaal heel nauwkeurig
volgen wat daar gebeurt. Ik denk dat er geleidelijk aan een omslag zal komen
in het denken daar.Minister Kamp: Voorzitter. Ik wil graag kort
de rode lijn neerzetten van het Nederlands optreden in Irak en in Afghanistan.In beide gevallen zijn wij daar en zijn wij daar geweest op verzoek van
de Verenigde Naties met een mandaat van de Veiligheidsraad. In beide gevallen
hebben wij ons gericht en richten wij ons op de opbouw ten behoeve van de
bevolking. In beide gevallen hebben wij geprobeerd en proberen wij om zo snel
mogelijk de nationale veiligheidsinstanties op te bouwen. Wij zijn daarbij
zeer terughoudend met het toepassen van geweld. Als geweld wordt toegepast,
volgen en controleren wij dat kritisch. Dat is de manier waarop wij werken
en de manier waarop wij proberen de wereld wat vrediger en veiliger te maken.De voorzitter: Ik verzoek de vertegenwoordigers
van de fracties die hier aanwezig zijn, aan te geven of zij instemmen met
het door het kabinet genomen besluit om de NAVO-trainingsmissie in Irak te
continueren.De heer Ormel (CDA): De CDA-fractie kan instemmen
met deze verlenging. Wij wensen de militairen en het thuisfront heel veel
sterkte. Wij bedanken hen voor hun professionele inzet.De heer Van Bommel (SP): De fractie van de
SP wil niet instemmen met dit besluit, maar wenst de Nederlandse militairen
die desondanks worden uitgezonden een succesvolle missie en een behouden terugkeer.Mevrouw Peters (GroenLinks): De fractie van
GroenLinks kan niet instemmen met deze verlenging.De heer Wilders (PVV): De fractie van de Partij
voor de Vrijheid kan met overtuiging instemmen met deze missie. Wij wensen
de militairen daar heel veel succes en een behouden thuiskomst.De heer Pechtold (D66): De fractie van D66
stemt niet in met deze missie, maar steunt natuurlijk de manschappen.De heer Voordewind (ChristenUnie): De fractie
van de ChristenUnie kan met overtuiging instemmen met deze missie. Ook wij
wensen de militairen een goede missie en een veilige thuiskomst.De heer Van der Staaij (SGP): De SGP-fractie
stemt van harte in met de verlenging van deze missie. Ook wij sluiten ons
graag aan bij de wensen aan het adres van de militairen. Wij hopen dat zij
een goede missie zullen hebben en een behouden thuiskomst.De heer Van Baalen (VVD): De VVD-fractie kan
instemmen met het besluit tot continuering van de NAVO-trainingsmissie. Ook
ik deel de goede woorden in de richting van de militairen die worden uitgezonden
en hun naasten.De voorzitter: Ik concludeer dat een meerderheid
instemt met het besluit tot verlenging van de Nederlandse militaire bijdrage
aan de NAVO-trainingsmissie in Irak.De voorzitter van de vaste commissie van Buitenlandse Zaken,Van BaalenDe voorzitter van de vaste commissie van Defensie,AlbayrakDe adjunct-griffier van de vaste commissie van Buitenlandse Zaken,Van ToorXNoot1Samenstelling:Leden: Koenders (PvdA), Timmermans (PvdA), ondervoorzitter, Van Bommel
(SP), Albayrak (PvdA), Van der Staaij (SGP), Wilders (PVV), Van Baalen (VVD),
voorzitter, Ormel (CDA), Ferrier (CDA), Huizinga-Heringa (ChristenUnie), Van
Velzen (SP), De Nerée tot Babberich (CDA), Jan Jacob van Dijk (CDA),
Dezentjé-Hamming (VVD), Irrgang (SP), Kalma (PvdA), Schermers (CDA),
Boekestijn (VVD), Jules Kortenhorst (CDA), Pechtold (D66), Ten Broeke (VVD),
Peters (GroenLinks), Van Raak (SP), Gill’ard (PvdA) en Thieme (PvdD).Plv. leden: Vermeij (PvdA), Samsom (PvdA), De Wit (SP), Leerdam (PvdA),
Van der Vlies (SGP), Bosma (PVV), Van Miltenburg (VVD), Roland Kortenhorst
(CDA), Hessels (CDA), Voordewind (ChristenUnie), Jasper van Dijk (SP), Van
Hijum (CDA), Haverkamp (CDA), Neppérus (VVD), Lempens (SP), Besselink
(PvdA), Çörüz (CDA), Griffith (VVD), Spies (CDA), Van der
Ham (D66), Van Beek (VVD), Halsema (GroenLinks), Gesthuizen (SP), Bussemaker
(PvdA) en Ouwehand (PvdD).XNoot2Samenstelling:Leden: Koenders (PvdA), Timmermans (PvdA), Van Bommel (SP), Albayrak (PvdA),
fungerend voorzitter, Van der Staaij (SGP), Van Baalen (VVD), Mastwijk (CDA),
Ormel (CDA), Ferrier (CDA), Roland Kortenhorst (CDA), Jan de Vries (CDA),
Van Velzen (SP), Haverkamp (CDA), Blom (PvdA), Eijsink (PvdA), Griffith (VVD),
Irrgang (SP), Boekestijn (VVD), Brinkman (PVV), Voordewind (ChristenUnie),
Pechtold (D66), Ten Broeke (VVD), Peters (GroenLinks), Thieme (PvdD) en Lempens
(SP).Plv. leden: Dijksma (PvdA), Dijsselbloem (PvdA), Poppe (SP), Heerts (PvdA),
Van der Vlies (SGP), Van Beek (VVD), Çörüz (CDA), Van Hijum
(CDA), Spies (CDA), Van Bochove (CDA), Jan Jacob van Dijk (CDA), De Wit (SP),
Hessels (CDA), Kuiken (PvdA), Wolbert (PvdA), Blok (VVD), Roemer (SP), Van
der Burg (VVD), Wilders (PVV), Huizinga-Heringa (ChristenUnie), Van der Ham
(D66), Zijlstra (VVD), Vendrik (GroenLinks), Ouwehand (PvdD) en Polderman
(SP). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29521-38.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl