Kostenbeheersing in de zorgsector; Brief minister over de evaluaties van de uitwerking van het Convenant Doelmatiger Hulpmiddelenvoorziening
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24124, nr. 115

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

04-06-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

24124 nr. 115

18-05-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAanleidingEvaluatie convenantResultaten evaluatiesOptimale benutting van bestaande doelmatigheidsinstrumentenExperimenten met nieuwe doelmatigheidsinstrumentenVoorbeeld van problemen die zorgverzekeraars tegenkomen
bij aanbesteding: Programma van deregulering en instrumenteringRondetafelconferentie over de uitwerking van het convenantStand van zakenAlgemeenZijn de doelstellingen van het convenant gehaald?Waarom hebben zorgverzekeraars moeite met invulling van
de regierol?Een aantal zorgverzekeraars is hard bezig het inkoop-
en kwaliteitsbeleid te verbeteren. De Friesland, het ziekenfonds dat door
het CTZ als één van de beste uitvoerders van de ziekenfondswet
over het jaar 2002 werd beoordeeld, geeft hierover de volgende informatie
op zijn transparante website: Wat doen zorgverzekeraars aan kwaliteit van hulpmiddelenzorg?Reactie ZN op resultaten evaluatieVervolgstappenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 24124, nr. 115 b4Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 24124, nr. 115 b3Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 24124, nr. 115 b2Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 24124, nr. 115 b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24124Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 47 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 124Kostenbeheersing in de zorgsectornr. 115BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN
EN SPORTAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 18 mei 2004AanleidingMet deze brief informeren wij u over de evaluaties die zijn verricht naar
de uitwerking van het Convenant Doelmatiger Hulpmiddelenvoorziening1 dat de toenmalige minister van VWS op 20 juni 2000
heeft gesloten met Zorgverzekeraars Nederland (ZN)2.
Het convenant met de zorgverzekeraars is tot stand gekomen als vervolg op
de brief aan de Tweede Kamer van 28 januari 20003.In het convenant is de gezamenlijke doelstelling vastgelegd te komen tot
een vergroting van de doelmatigheid bij zowel het voorschrijven en verstrekken
als bij de inkoop en distributie van hulpmiddelen. Uitgaande van een aantal
overwegingen, waaronder de vaststelling dat de meerjarenraming van de uitgavenontwikkeling
bij de hulpmiddelen in 2000 opwaarts is bijgesteld naar een realistisch niveau,
zijn met ZN de volgende afspraken gemaakt:1. ZN stimuleert verzekeraars om bestaande doelmatigheidsinstrumenten
optimaal te benutten, zoals gebruikersinformatie, het hanteren van formularia/voorkeursassortimenten,
spiegelinformatie van voorschrijfgedrag en het inzetten van doelmatiger distributiekanalen.2. Er wordt een traject van experimenten uitgezet, onder regie van ZN
en financieel gesteund door VWS4, waarin ziekenfondsen
in staat worden gesteld nieuwe doelmatigheids-instrumenten te ontwikkelen5.3. Er wordt gezamenlijk een programma van deregulering en instrumentering
opgesteld ter versterking van de regierol van de zorgverzekeraars.Daarnaast is afgesproken elkaar wederzijds te informeren en na afloop
de uitwerking van het convenant te evalueren.Evaluatie convenantDrie jaar na ingang van het convenant is een evaluatie uitgevoerd door
de convenantpartijen ZN en VWS1 en afzonderlijk
door het College voor Zorgverzekeringen (CVZ)2
en het College Toezicht Zorgverzekeringen (CTZ)3.
De evaluaties zijn verricht in onderlinge afstemming tussen ZN, VWS, CTZ en
CVZ en gebaseerd op resultaten van een enquête verricht onder alle zorgverzekeraars.VWS en ZN hebben met hun evaluatie zicht willen krijgen op veranderingen
die bij zorgverzekeraars zijn opgetreden ten opzichte van de periode vóór
het convenant. Onderzocht is in hoeverre de zorgverzekeraars mogelijkheden
voor meer doelmatigheid benutten én of de door deregulering geboden
ruimte heeft bijgedragen aan een betere invulling van de regierol door zorgverzekeraars.
In bijgaand evaluatierapport wordt verantwoording afgelegd over de activiteiten
in het kader van het convenant.Het CTZ heeft een trendmatig doelmatigheidsonderzoek verricht en het CVZ
heeft de veldpartijen gevraagd een mening te geven over de tijdens de convenantperiode
plaatsgevonden deregulering van de Regeling hulpmiddelen 1996.Resultaten evaluatiesOptimale benutting van bestaande doelmatigheidsinstrumentenGeconstateerd is dat de zorgverzekeraars hun inspanningen verder hebben
geïntensiveerd om te komen tot een grotere doelmatigheid. Daarmee wordt
een trend bestendigd die al voor de werking van het convenant is ingezet.
Deze inspanningen zijn echter nog onvoldoende gebaseerd op een beleidsvisie
ten aanzien van doelmatige hulpmiddelenzorg, zijn reactief van aard en blijven
zich vooralsnog richten op deelgebieden van de hulpmiddelenverstrekking waar
het gaat om hoge uitgaven of grote volumes. Waar wel beleidsdoelstellingen
zijn geformuleerd, zijn deze niet gedefinieerd in termen van doelmatigheidswinst.
Effectmeting en evaluatie van beleidskeuzes en ingezette instrumenten worden
daardoor bemoeilijkt, zo stelt het CTZ. Verbetertrajecten zijn met name gericht
op het zo voordelig mogelijk inkopen door middel van prijsonderhandelingen,
het bedingen van bulkkortingen en het voeren van voorkeurspakketten. Leveranciers
worden in toenemende mate ingeschakeld bij kosten- en volumebeheersing. Maar
beïnvloeding van het gedrag van de indiceerders van hulpmiddelen krijgt
nog onvoldoende aandacht. Zorgverzekeraars lijken niet bij machte voldoende
sturing te geven aan het begin van de zorgketen: de indicatiestelling en de
zorgtoewijzing.Zorgverzekeraars besteden steeds meer aandacht aan kwaliteitsaspecten
bij de zorgcontractering, zoals certificeringseisen voor leveranciers en kwaliteitseisen
gesteld aan producten en diensten. Die zorginkoop wordt sterk beheerst door
het contracteren van de duizenden leveranciers van hulpmiddelen. De extramurale
hulpmiddelenvoorziening kent wel 20 deelverstrekkingen. Voor «verre
verzekerden», ook al is het er maar één, moet een afzonderlijk
contract met de zorgaanbieder worden afgesloten. Hierdoor ontstaan grote achterstanden
bij de contractering.In toenemende mate wordt gebruik gemaakt van openbare aanbesteding. Aanbesteding,
al dan niet Europees, geeft zorgverzekeraars meer mogelijkheden om kwaliteit
te contracteren tegen een goede prijs. Het aanbesteden vergt echter veel capaciteit
en inhoudelijke deskundigheid bij de verzekeraar.Herinrichting van de zorgketen om overbodige schakels daaruit te verwijderen
of te vervangen door doelmatiger werkende zorgaanbieders verloopt moeizaam.
Bij de deregulering van de hulpmiddelenvoorziening zijn de mogelijkheden voor
de zorgverzekeraars daartoe wel verruimd. Bestaande contracten,
gevestigde belangen en het verlies van een bestaande fijnmazige distributie
werken hierbij belemmerend.Het declaratieverkeer wordt in toenemende mate gestandaardiseerd. De mogelijkheden
voor elektronisch declareren nemen daarmee toe. Elektronisch aanvragen en
machtigen komt ondanks de vele mogelijkheden nog onvoldoende van de grond.
Hier kan nog veel efficiencywinst worden gemaakt. Wel is gebleken dat veel
zorgverzekeraars de eis voor een machtiging vooraf in veel gevallen niet meer
stellen, waardoor administratieve lasten zijn teruggedrongen.Waar steeds meer (wettelijke) taken in de hulpmiddelenzorg worden uitbesteed
aan derden, constateert het CTZ1 dat aan de beheersing
van uitbestede werkzaamheden nog onvoldoende inhoud is gegeven.Geconcludeerd mag worden dat de zorgverzekeraars hun
inspanningen weliswaar hebben vergroot maar de bestaande mogelijkheden nog
steeds onderbenutten. Bovendien is de keuze en inzet van instrumenten niet
gebaseerd op een integrale analyse van de (deel)keten en een visie op de aansturing
daarvan. Bij keuze van instrumenten worden vooraf geen meetbare doelstellingen
gedefinieerd en beoogde en gerealiseerde effecten van deze instrumenten worden
nog nauwelijks gemeten, zo constateert het CTZ.Experimenten met nieuwe doelmatigheidsinstrumentenBinnen de werking van het convenant is een traject ingezet om te experimenteren
met nieuwe doelmatigheidsinstrumenten. Een begeleidingscommissie bestaande
uit vertegenwoordigers van ZN, VWS en de CG-raad beoordeelde 24 projectvoorstellen
van zorgverzekeraars. Na een selectie bleken 12 voorstellen te voldoen aan
de gestelde criteria. Op dit moment zijn 4 projecten afgerond en 4 lopen nog.
De overige 4 experimenten zijn niet van start gegaan.Uit het voorlopig resultaat blijkt dat veranderingen moeizaam plaatsvinden.
In een aantal gevallen is men bezig aan een langdurige verkenning van mogelijkheden
echter zonder tot concrete activiteiten te kunnen komen. Implementatie van
plannen laat op zich wachten.Slechts enkele experimenten hebben geleid tot een succesvol resultaat.
Zo kon één verzekeraar door middel van aanbesteding de kosten
voor de zuurstofvoorziening in de thuissituatie sterk reduceren en gelijktijdig
een aanzienlijke kwaliteitsverbetering bewerkstelligen. In een ander project
is een goed werkend elektronisch voorschrijfsysteem voor hulpmiddelen ontwikkeld
dat nu wacht op een brede toepassing bij zorgverzekeraars. Gebruik van dit
systeem kan de administratieve lasten bij voorschrijvers, leveranciers en
zorgverzekeraars aanzienlijk verlichten.In enkele experimenten met de verstrekking van incontinentiemateriaal
is met succes de incontinentieverpleegkundige geïntroduceerd als onafhankelijk
adviseur/indiceerder.Projecten waarin getracht werd de distributiekolom wezenlijk te herstructureren
stuitten echter op veel problemen. Bij aanbesteding ontstaan problemen met
gecontracteerde leveranciers. Ook het wegnemen van adviestaken bij leveranciers
(scheiden van zorg en inkoop) stuit op weerstand.Experimenten waarin beoogd werd de zorgketen integraal te benaderen (bijvoorbeeld
rond decubitus- en incontinentieproblematiek) komen door gebrek aan medewerking
van artsen en instellingen onvoldoende van de grond.Al met al kan geconstateerd worden dat de zorgverzekeraars op veel belemmeringen
zijn gestuit. Genoemd werd al het gebrek aan medewerking van schakels in de
keten: huisartsen die alleen tegen betaling willen meewerken, ziekenhuizen
of instellingen die door gebrek aan mensen en middelen geen medewerking kunnen
verlenen. Maar ook bij de zorgverzekeraars zelf bestaan belemmeringen. Zo
wordt het hulpmiddelendossier doorgaans door directies niet als
prioriteit gezien, is er gebrek aan inhoudelijke deskundigheid, onvoldoende
continuïteit van medewerkers en vaak een gebrekkige projectorganisatie.
Zorgverzekeraars blijken nog niet in staat een beleid te ontwikkelen op grond
van een gedegen marktanalyse. Verder leiden fusieperikelen bij zorgverzekeraars
tot heroverweging en stopzetting van lopende projecten en activiteiten.De zorgverzekeraars hebben nog onvoldoende grip op
de zorgketen en blijven daardoor achter in de uitoefening van hun regiefunctie.Voorbeeld van problemen die zorgverzekeraars tegenkomen
bij aanbesteding: Reformatorisch dagblad, zaterdag, 6 december 2003Patiënten willen luiers toch via apotheek bestellenMAASTRICHT (ANP) – Een overgrote meerderheid
van de Limburgse incontinentiepatiënten wil luiers via de apothekers
blijven bestellen. Zij zijn tegen het nieuwe beleid van zorgverzekeraar CZ,
die de luiers aan huis wil laten bezorgen.Dat blijkt uit een enquête door de Limburgse afdeling van apothekersorganisatie
KNMP onder 500 van de naar schatting 25 000 incontinentiepatiënten
in Limburg. Zo'n 94 procent van de patiënten is volgens de enquête
tevreden over de service van de eigen apotheek. De apothekers willen de verspreiding
zelf ook in eigen hand houden. CZ verwerpt de kritiek en noemt de enquête
«suggestief.»De patiënten zijn bang voor een postbode die met dozen luiers voor
de deur staat. Zij vragen zich af waar ze al die dozen moeten laten, en of
de postbode de dozen bij de buren afgeeft als zij niet thuis zijn. Ook zijn
ze bang dat spoedleveringen op dezelfde dag niet mogelijk zijn. CZ laat weten
dat spoedleveringen mogelijk blijven en dat er een verplicht periodiek onderzoek
komt naar tevredenheid en klachten van patiënten.De zorgverzekeraar heeft een Europese aanbesteding uitgeschreven en kiest
op 15 december uit de gegadigden wie mag gaan leveren. Daarbij let CZ
naar eigen zeggen vooral op de kwaliteit van de service. Volgens CZ worden
de luiers ook goedkoper door grote inkoop.De Limburgse apothekers voelen zich door CZ «in de tang genomen.»
«Patiënten zullen zich niet meer zo snel tot hun eigen apotheker
wenden voor persoonlijk advies om de juiste hulpmiddelen te kunnen kiezen»,
melden zij.Een woordvoerster van CZ verwerpt die kritiek: «Een van de partijen
die aan de aanbesteding meedoet, wil apothekers de gelegenheid bieden ook
in de toekomst de distributie te verzorgen. Bovendien blijft begeleiding door
een verpleegkundige mogelijk.»Programma van deregulering en instrumenteringNaast het traject van experimenten is een begin gemaakt een flankerend
beleid te ontwikkelen en wettelijke belemmeringen weg te nemen die zorgverzekeraars
ondervinden bij de invulling van hun regierol.• DereguleringVWS heeft per 1 januari 2002 de Regeling hulpmiddelen ontdaan van
een aantal detail-bepalingen om daarmee ruimte te creëren voor invulling
van de regierol door de zorgverzekeraar. Voorafgaande toestemming (machtiging)
van het ziekenfonds is niet langer noodzakelijk bij aanschaf of vervanging
van het hulpmiddel evenals de vereiste schriftelijke toelichting van de behandelend
arts. Alle gebruiksnormen en -termijnen zijn geschrapt. Met deze vereenvoudigingen
zijn meer mogelijkheden ontstaan voor een flexibele invulling van de hulpmiddelenzorg,
zodat die beter kan worden afgestemd op de behoeften van individuele verzekerden.• PolisdifferentiatieIn eerste instantie hebben de zorgverzekeraars de vervallen detailbepalingen
uit de wettelijke regeling integraal overgenomen in hun verzekeringsreglementen,
naar voorbeeld van een modelreglement opgesteld door ZN. Daarbij is duidelijk
gemaakt dat het niet de bedoeling kan zijn dat de zorgverzekeraars
een uniform reglement blijven hanteren. Inmiddels is dan ook enige differentiatie
in polisvoorwaarden opgetreden. Polisdifferentiatie is nodig om de verzekerde
meer mogelijkheden te bieden bij de keuze van zijn verzekeraar. Dit zal echter
pas echt interessant worden voor verzekerden wanneer polisdifferentiatie ook
bij andere ziekenfondsverstrekkingen mogelijk wordt en de overstap naar een
andere zorgverzekeraar wordt vergemakkelijkt.• Geprotocoleerde uitvoeringOok het CVZ constateert naar aanleiding van zijn peiling dat het niet
wenselijk is wanneer alleen maar een verschuiving van regels plaats vindt
richting verzekeringsreglement. Naar onze mening moeten deze regels gaandeweg
vervangen worden door een systeem van geprotocolleerd werken dat transparant
is voor verzekerden en dat ruimte biedt voor het leveren van individueel passende
zorg. Deze beweging is nog onvoldoende tot stand gekomen.• CommunicatieNaast de deregulering is door VWS en ZN een communicatietraject in gang
gezet met vertegenwoordigers van zorgverzekeraars en gebruikers van hulpmiddelen
(CG-raad1 en het CSO2
) om te komen tot een betereonderlinge afstemming bij de invulling van hulpmiddelenzorg.
Hieruit zijn enkele werkgroepen voortgekomen. Eén daarvan, de werkgroep
«stofkam», bekijkt de wettelijke regeling op onvolkomenheden en
legt voorstellen ter verbetering voor aan VWS. Dit heeft per 2003 geleid tot
een aantal wijzigingen van de Regeling hulpmiddelen, zoals het laten vervallen
van enkele vergoedingslimieten en het afschaffen van de bruikleenverplichting
die bestond voor bepaalde soorten hulpmiddelen. De werkgroep is inmiddels
betrokken bij de reguliere advisering van het CVZ aan VWS met betrekking tot
de jaarlijkse actualisering van de Regeling hulpmiddelen3. Een andere werkgroep neemt inkoop- en kwaliteitsbeleid van zorgverzekeraars
onder de loep.Het communicatietraject wordt ondersteund met een door ZN en VWS gezamenlijk
uitgegeven periodiek genaamd «Adequaat»4,
dat een discussieforum is voor belanghebbenden bij de deregulering van de
hulpmiddelenvoorziening.• Tweede tranche dereguleringTenslotte is de voorbereiding gestart voor een verdere deregulering (2de
tranche deregulering). VWS en ZN hebben voorgesteld5
de Regeling hulpmiddelen dusdanig te vereenvoudigen dat sprake is van een
regeling op hoofdlijnen. De huidige omschrijving van aanspraken in productcategorieën
zou vervangen moeten worden door een systeem van functiegerichte aanspraken.
Een uniforme indicatiestelling6 en een geprotocolleerde
zorgrealisatie7 moeten leiden tot transparante
en passende hulpmiddelenzorg. Dit traject zou in een experimentele omgeving
vorm worden gegeven en in 2006 afgerond moeten worden. De haalbaarheid van
dit plan8 is onzeker geworden omdat het moeilijk
is gebleken voldoende zorgverzekeraars te vinden die het initiatief willen
nemen om het experiment uit te voeren. De terughoudendheid bij zorgverzekeraars
noopt VWS momenteel tot een heroverweging van het vervolgtraject van de 2de
tranche deregulering.• Eerste proeve van functiegerichte aanspraakPer 1 januari 2003 heeft ons departement bij wijze van experiment
de wettelijke aanspraak op therapeutische elastische kousen in functiegerichte
termen omschreven. Deze aanspraak was voorheen productgericht en voorzien
van veel detailbepalingen. Nu is de omschrijving van de aanspraak vereenvoudigd
tot «hulpmiddelenzorg bij functieverlies van aderen en lymfevaten».
De verdere invulling en uitvoering zijn geheel overgelaten aan de regie van
de zorgverzekeraar. Deze regelwijziging heeft ertoe geleid dat de zorgverzekeraars
nieuwe afspraken hebben gemaakt met leveranciers en voorschrijvers van elastische
kousen. Het effect van de maatregel wordt nauwlettend gevolgd door het CVZ.
Het resultaat van het invoeren van deze functiegerichte aanspraak
zal mede bepalend zijn voor de verdere invulling van het traject van deregulering.Rondetafelconferentie over de uitwerking van het convenantNaar aanleiding van het verschijnen van de evaluatierapporten is door
VWS en ZN een rondetafelconferentie georganiseerd. Hieraan hebben koepels
van alle betrokkenen in de hulpmiddelenvoorziening deelgenomen, evenals het
CTZ en het CVZ. Doel van de conferentie was te bepalen hoe het dereguleringstraject
kan worden voortgezet en welke rol partijen daarin kunnen spelen. Thema's
van discussie waren verantwoordelijkheden, sturingsmogelijkheden en transparantie.
Het verslag van de conferentie is bijgesloten1.De deelnemers waren unaniem van mening dat op de ingeslagen weg van deregulering
en instrumentering moet worden doorgegaan.De zorgverzekeraars worstelen nog met de invulling van de regiefunctie.
Zij achten het nodig dat VWS eerst bevoegdheden en verantwoordelijkheden in
de zorgketen duidelijk maakt. Met name is niet duidelijk wie sturing moet
geven aan de zorgindicatie en zorgtoewijzing. Om die reden beperken de sturingsactiviteiten
zich tot de zorgrealisatie door leveranciers. Pas wanneer VWS duidelijkheid
schept waar het naar toe gaat met deregulering en marktwerking in de zorg
zijn de zorgverzekeraars bereid te investeren in kennis, deskundigheid en
professionaliseren van de inkooporganisatie.Stand van zakenAlgemeenZorgverzekeraars kunnen met verbeteringen in de hulpmiddelenzorg aantonen
dat zij de aangewezen partij zijn om de regie over het zorgproces te voeren.
Wij hebben daarvoor ruimte gecreëerd door wettelijke belemmeringen weg
te nemen. Dit heeft al geleid tot een vermindering van administratieve lasten.
Bovendien hebben wij een aantal voorwaarden geschapen die nodig zijn om zelfregulering
te bevorderen, zoals de ontwikkeling van richtlijnen voor hulpmiddelenzorg2 en keuze-ondersteunende informatie voor de gebruikers
van hulpmiddelen3.Sinds het in werking treden van het convenant is de communicatie tussen
partijen onderling sterk verbeterd. Alle betrokkenen zijn ervan overtuigd
dat op de ingeslagen weg moet worden doorgegaan. Het is nu aan de veldpartijen
zelfstandig en gezamenlijk de draad op te pakken. Zij kunnen zich bij hun
inspanningen inhoudelijk laten ondersteunen door het CVZ. De gegeven vrijheid van handelen voor de zorgverzekeraars moet zich vertalen
in een strategische visie op de hulpmiddelenzorg, meer aandacht voor kwaliteit,
een grotere transparantie en een flexibele vraaggerichte zorgrealisatie. Daarvoor
dienen ze beleidsdoelstellingen te ontwikkelen met meetbare resultaten. Het
CTZ gaat er scherp op toezien dat zorgverzekeraars zich verantwoorden en aan
eisen van kwaliteit en doelmatigheid zullen voldoen.Zijn de doelstellingen van het convenant gehaald?Geconcludeerd mag worden dat niet alle doelstellingen van het convenant
zijn gehaald. Wel zijn in de periode van het convenant4 de uitgaven voor de extramurale hulpmiddelen-voorziening binnen de
gestelde kaders gebleven. Ook is bij betrokken partijen de notie ontstaan
dat de overheid zich gestaag terugtrekt en een sterk beroep doet op de regiefunctie
van zorgverzekeraars en het zelfregulerend vermogen van het veld. Er is op
landelijk niveau structureel overleg tot stand gekomen tussen zorgverzekeraars,
zorgaanbieders en zorgvragers over hulpmiddelenzorg, maar nog
onvoldoende op het niveau van de individuele zorgverzekeraar. Andere voorwaarden
voor een optimaal zelfregulerend systeem ontbreken echter nog, zoals richtlijnen
voor indicatiestelling en zorgprotocollen die de basis kunnen vormen voor
inhoudelijke zorgcontractering.Waarom hebben zorgverzekeraars moeite met invulling van
de regierol?Zorgverzekeraars verkeren, zoals eerder opgemerkt, in onzekerheid over
de toekomst van het zorgstelsel en de bevoegdheden en verantwoordelijkheden
die zij daarin zullen hebben. Directies geven weinig prioriteit aan het dossier
hulpmiddelen, zodat de urgentie om een structureel doelmatigheidsbeleid te
ontwikkelen ontbreekt. De betrekkelijk geringe omvang van de uitgaven voor
extramurale hulpmiddelenzorg1 is daar mede debet
aan.De zorgverzekeraars concentreren zich daarom vooral op de kernactiviteiten
zoals het managen van administratieve processen en de inkoop. De vele contracten
die moeten worden afgesloten met zorgaanbieders vormen nog eens een extra
belasting. Er is een gebrek aan deskundigen die de contractering meer inhoud
kunnen geven of tijdrovende aanbestedingstrajecten kunnen aangaan. De contracten
blijven daarom toegespitst op administratieve procedureafspraken en bevatten
weinig kwaliteitsaspecten. Omdat nog weinig gebruik wordt gemaakt van elektronische
gegevensuitwisseling, met name met de kleine leveranciers, blijft veel administratieve
overhead bestaan en is managementinformatie onvolkomen.Ter nuancering moet worden opgemerkt, dat de deregulering van de Regeling
hulpmiddelen 1996 per 1 januari 2002 heeft plaatsgevonden. Omdat de zorgverzekeraars
tijd nodig hebben om op die verandering in te spelen is het nog te vroeg om
uitspraken te doen over het effect daarvan. Zorgverzekeraars
hebben aangegeven meer tijd nodig te hebben om de gewenste veranderingen tot
stand te brengen.Een aantal zorgverzekeraars is hard bezig het inkoop-
en kwaliteitsbeleid te verbeteren. De Friesland, het ziekenfonds dat door
het CTZ als één van de beste uitvoerders van de ziekenfondswet
over het jaar 2002 werd beoordeeld, geeft hierover de volgende informatie
op zijn transparante website: De Friesland is als uitvoerder van de Ziekenfondswet
wettelijk verplicht om in een aantal situaties hulpmiddelen via een aanbesteding
in te kopen. Voorop staat dat dit qua verhouding prijs-kwaliteit in het voordeel
van de verzekerde moet zijn. In 2003 is de levering van zuurstof en toebehoren
aanbesteed met als doel behoud of verbetering van de huidige kwaliteit, echter
tegen een lagere kostprijs.HulpmiddelenVanaf 2003 heeft De Friesland het vooraf aanvragen van hulpmiddelen
afgeschaft. Met de leveranciers waarmee een contract is afgesloten, is afgesproken
dat zij onze verzekerden op basis van een aanvraag of een recept direct een
adequaat hulpmiddel leveren. Ook de diversiteit van voorschrijvers is veranderd.
Was het voorschrijven van hulpmiddelen voorheen voorbehouden aan artsen, vanaf 2003
kunnen in sommige gevallen ook gespecialiseerde verpleegkundigen, ergotherapeuten
of paramedici namens verzekerden hulpmiddelen aanvragen.Bij de aanschaf van hoortoestellen kan de huisarts direct verwijzen naar
de audicien. Er moet dan wel sprake zijn van een bij de leeftijd passend gehoorverlies
(ouderdomsdoofheid), waarbij er geen andere redenen worden geconstateerd.
Deze veranderingen hebben tot gevolg dat de overeenkomsten met leveranciers
worden aangepast. In de contracten zal de verantwoordelijkheid van de aantallen
per keer en de termijnen bij de leveranciers worden gelegd.De kwaliteit van de belevering door en de omgang met onze verzekerden
vinden we dermate belangrijk dat van de gecontracteerde leveranciers wordt
verwacht dat zij ISO of branchegericht gecertificeerd moeten zijn.Daar waar deze eis niet mogelijk is wordt via de overeenkomst een groot
aantal specifieke kwaliteitseisen aan de potentiële leverancier gesteld.
Daarnaast is in het verleden een situatie ontstaan dat bij het leveren van
eenzelfde product verschillende kwaliteitseisen zijn gesteld aan diverse leveranciersgroepen.
In de komende jaren zal deze situatie door gerichte afspraken geminimaliseerd
worden.Digitaal uitwisselen van declaraties levert voor leveranciers en De Friesland
grote voordelen op. Dit wordt dan ook een speerpunt in de onderhandelingen
voor de komende jaren. Snelle uitwisseling van de juiste gegevens en koppeling
van bestanden heeft een positieve invloed op de informatiebehoefte en inzicht
in de markt.Wat doen zorgverzekeraars aan kwaliteit van hulpmiddelenzorg?Doelmatige hulpmiddelenzorg kan niet los gezien worden van kwaliteit van
zorg. Ziekenfondsen hebben niet alleen een wettelijke plicht kwalitatief goede
zorg te contracteren, zij beschikken daarvoor ook over de middelen. Van deze
middelen wordt nog onvoldoende gebruik gemaakt. In zijn rapport over rol van
ziekenfondsen bij de kwaliteit van zorg geeft het CTZ1 aan dat ziekenfondsen niet structureel bezig zijn met kwaliteits-bevordering.
Een integraal kwaliteitsbeleid ontbreekt en de controle laat te wensen over.Wij hebben het CTZ verzocht extra aandacht te besteden aan het kwaliteitsaspect
bij de inkoop van zorg door ziekenfondsen en een kader te ontwikkelen voor
de beoordeling daarvan2. Het CVZ is verzocht de
ziekenfondsen te ondersteunen bij de implementatie van kwaliteitsbeleid en
prestatie-indicatoren vast te stellen waarmee de ontwikkelingen op dit gebied
kunnen worden gevolgd.De zorgverzekeraars hebben in het vervolg op deze aanpak
toegezegd3 in contracten met zorgaanbieders resultaatgerichte
afspraken te maken over kwaliteitsaspecten van zorg en de controle daarop,
afspraken te maken over het werken volgens professionele richtlijnen, voorkeuren
van zorgconsumenten bij de zorginkoop mee te wegen en best practices te implementeren.
Wij willen in dit verband nog eens benadrukken dat wij de zorgverzekeraars
óók op het terrein van de hulpmiddelenzorg willen houden aan
deze toezeggingen.Reactie ZN op resultaten evaluatieWij hebben onze bevindingen aangaande de evaluatie voorgelegd aan ZN ter
commentaar. ZN meent dat in deze evaluatie teveel de nadruk is gelegd op punten
waarop zorgverzekeraars zich moeten verbeteren, waarmee de indruk ontstaat
van een half leeg glas. ZN wijst erop dat in een relatief korte periode veel
resultaten zijn geboekt en onderbouwt dit met toezending van een witboek van
best practices4. Voorts stelt ZN in zijn reactie
dat de verwachtingen ten aanzien van de regierol bij aanvang van het convenant
mogelijk te hoog gespannen waren. Verzekeraars sturen waar ze dat kunnen en
dat is met name op de inkoop en niet op de indicatiestelling en zorgtoewijzing
door voorschrijvers van hulpmiddelen. Zij stellen dat in het licht van de
beleidsvoornemens om de curatieve zorg in functionele aanspraken te formuleren
de zorgverzekeraars terughoudend zijn om op het kleine deelgebied van de hulpmiddelenvoorziening
op de troepen vooruit te lopen. Er wordt op gewezen dat de hulpmiddelenzorg
vanuit bedrijfsmatig oogpunt een relatief gering belang heeft. De omvang van
de beheerskosten begrenzen de inspanningen op dit terrein.Ten aanzien van marktwerking en concurrentie merkt ZN op dat de hulpmiddelenvoorziening
geen perfecte markt is. «Hulpmiddelenzorg als verzekeringsaanspraak
(met jurisprudentie) heeft een andere dynamiek. Monopolies en kartelgedrag
(zie ook de farmacie) bij een van overheidsweg gereguleerde omzet (aanspraak)
zetten verzekeraars voor het blok. [..]. Een extra marktverstorende complicatie
is dat alleen gecontracteerde zorg het stempel «aanvaardbare kosten»
van de toezichthouder CTZ verwerft. Op deze wijze verwordt het contract soms
noodgedwongen tot een betalingstitel in plaats van een effectief sturingsinstrument,
waardoor de onderhandelingspositie van de zorgverzekeraar op voorhand wordt
verzwakt».Over de deregulering van de hulpmiddelenvoorziening stelt ZN dat het om
een uiterst complexe markt gaat met veel verschillende deelsectoren. Herinrichting
van elk van die sectoren vergt veel deskundigheid, tijd en energie. Ook het
doel te komen tot een Regeling hulpmiddelen op hoofdlijnen, waarbij ook indicatiecriteria,
vergoedingslimieten en alle volumebeperkende bepalingen zijn vervallen zal
moeten worden bijgesteld in het licht van praktische uitvoerbaarheid en financiële
beheersbaarheid.In een eerdere brief1 schetsten wij u reeds
de hoofdlijnen van de stelselherziening van curatieve zorg. We hebben aangegeven
dat de omslag van aanbodsturing naar gereguleerde marktwerking beheerst moet
plaatsvinden, rekening houdend met de specifieke kenmerken van de deelsector
waarin die plaatsvindt. De voorliggende evaluatie laat zien dat de veranderingen
naar een systeem van gereguleerde marktwerking in de hulpmiddelen-voorziening
niet gemakkelijk verlopen. De sector biedt echter ruime kansen op marktwerking.
Veel zorgverzekeraars hebben laten zien die kansen te kunnen benutten. Wij
beschouwen de evaluatie vooral als een leermoment. Het convenant is een zoektocht
geweest die beperkingen heeft blootgelegd, maar ook vele punten die voor verbetering
vatbaar zijn. Enerzijds zullen wij met die beperkingen rekening houden, anderzijds
hebben wij er vertrouwen in dat de zorgverzekeraars snel de nodige verbeteringen
aanbrengen.VervolgstappenEr zal gehoor worden gegeven aan de wens van veldpartijen om met elkaar
bevoegdheden en verantwoordelijkheden van zorgverzekeraars, zorgaanbieders
en zorgvragers te expliciteren. Ons departement neemt daarin samen met CVZ
en CTZ het voortouw. Op basis van het voortgaande overleg zal worden vastgesteld
hoe verder invulling wordt gegeven aan het traject van deregulering en instrumentering
van de hulpmiddelenvoorziening en welke rol partijen daarin op zich nemen.
Recent is door ZN een werkgroep ingesteld met vertegenwoordigers van zorgverzekeraars
en VWS met het doel verdere deregulering bij de zorgverzekeraars te stimuleren
en te ondersteunen.Omdat partijen hebben aangegeven op de ingeslagen weg te willen doorgaan
zullen wij voorlopig geen belangrijke koerswijziging voorstaan. Een aantal
activiteiten zal dan ook onverkort worden voortgezet. Wij hebben ons voorgenomen
de Regeling hulpmiddelen 1996 stapsgewijs verder te vereenvoudigen. Voorstellen
hiertoe zullen wij tijdig communiceren met partijen2.
Het stimuleringsbeleid wordt voortgezet op het terrein van de ontwikkeling
van richtlijnen hulpmiddelenzorg en keuze-ondersteunende informatie. Ook gaan
wij in samenspraak met partijen nader onderzoeken hoe vormen van benchmarking
en klanttevredenheidsonderzoek3 kunnen worden
geïmplementeerd. Zorgverzekeraars en verzekerden krijgen een grotere
invloed bij de vaststelling van de inhoud van het basispakket hulpmiddelen.Het ontwikkelen van een kwaliteitsbeleid door zorgverzekeraars krijgt
een hogere prioriteit, dit geldt nadrukkelijk ook voor de extramurale
hulpmiddelenvoorziening. Het CTZ gaat hierop scherp toezien. Verder zal het
CTZ binnen enkele jaren het trendmatig doelmatigheids-onderzoek voor de hulpmiddelenvoorziening
herhalen om te bezien of aan zijn aanbevelingen gevolg is gegeven.Het CVZ bewaakt de ontwikkelingen in de hulpmiddelenzorg1 en voert regelmatig evaluaties uit van dereguleringsstappen. Het CVZ
zal zich verder profileren in de rol van inhoudelijk adviseur van de zorgverzekeraars.ZN heeft best practices van hulpmiddelenzorg
in kaart gebracht en zal voorstellen doen voor een bredere toepassing daarvan.
Ten slotte zullen wij met de zorgverzekeraars bespreken hoe zij zich budgettair
en zorginhoudelijk beter kunnen verantwoorden en bezien waar zorgverzekeraars
ondersteuning nodig hebben, zoals op het gebied van deskundigheidsbevordering
en de inzet van ICT.Eind 2005 zullen wij u rapporteren welke vorderingen zijn gemaakt en welke
resultaten zijn bereikt.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,J. F. HoogervorstDe Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,C. I. J. M. Ross-van DorpXNoot1De extramurale hulpmiddelenvoorziening valt onder de Ziekenfondswet en
is nader geregeld in de Regeling hulpmiddelen 1996.XNoot2Het convenant besloeg de periode 20 juni 2000 tot en met 31 december
2002.XNoot3Kamerstuk 24 124, nr 100 («Actieprogramma»).XNoot4Afgeronde experimenten zijn voor 75% door VWS medegefinancierd.XNoot5Het betreft experimenten met bijvoorbeeld bonus/malussystematiek, openbare
aanbesteding, elektronisch voorschrijven en het scheiden van zorg en inkoop.XNoot1ZN en VWS, Ontwikkelingen in de hulpmiddelenzorg bij zorgverzekeraars,
verslag van een evaluatieonderzoek, augustus 2003. Ter inzage gelegd bij het
Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot2College voor Zorgverzekeringen, Peiling opvattingen veldpartijen over
de eerste tranche deregulering hulpmiddelen, september 2003. Ter inzage gelegd
bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot3College Toezicht Zorgverzekeringen, Doelmatige inkoop en verstrekking
hulpmiddelen, oktober 2003. Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt
Tweede Kamer.XNoot1College Toezicht Zorgverzekeringen. Uitbesteding uitvoering wettelijke
taken door ziekenfondsen, april 2003.XNoot1Chronisch zieken en Gehandicaptenraad.XNoot2Centraal Orgaan Samenwerkende Ouderenbonden.XNoot3CVZ, Signaleringsrapport Hulpmiddelen.XNoot4Zie www.minvws.nl.XNoot5VWS en ZN, Naar een functiegerichte aanspraak op hulpmiddelenzorg, een
voorstel voor protocollering van het proces van indicatiestelling en het proces
van zorgrealisatie, mei 2002.XNoot6Het NIZW heeft in opdracht van VWS een model voor een indicatieprotocol
hulpmiddelenzorg opgesteld: NIZW, Instrumenten voor functiegerichte indicatiestelling
hulpmiddelenzorg, Utrecht, juli 2003.XNoot7Het IRV heeft in opdracht van VWS onderzoek gedaan naar gebruik van richtlijnen
en protocollen in de hulpmiddelenzorg: IRV, Richtlijn en protocolgebruik hulpmiddelenzorg,
streven naar kwaliteit en transparantie, Hoensbroek, mei 2002.XNoot8VWS, Deregulering Regeling hulpmiddelen 1996; projectplan functiegerichte
verstrekking hulpmiddelenzorg, december 2002.XNoot1VWS, Uitkomsten Rondetafelconferentie Hulpmiddelen, 17 september
2003. Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot2Richtlijnen voor hulpmiddelenzorg komen o.m. tot stand in het Hulpmiddelenkompas
van het CVZ.XNoot3Keuzeondersteunende informatie komt beschikbaar onder andere op de website
van Het Hulpmiddelen Informatiecentrum: www.hethic.nl. Een ander door VWS
gesubsidieerd project is www.hoorwijzer.nl.XNoot4Het convenant besloeg de periode 20 juni 2000 tot en met 31 december
2002.XNoot1In 2002 bedroegen de ziekenfondsuitgaven voor de extramurale hulpmiddelenvoorziening
686 mln.XNoot1College Toezicht Zorgverzekeringen, De rol van ziekenfondsen bij kwaliteit
van zorg, juli 2003.XNoot2Brief staatssecretaris van VWS aan CTZ, 10 maart 2003 (Z/VU-2361254).XNoot3Conferentie kwaliteit, Soestduinen, 9 april 2003.XNoot4Zorgverzekeraars Nederland, «Best practices doelmatiger hulpmiddelenzorg
bij zorgverzekeraars», Zeist, maart 2004.XNoot1Hoofdlijnen herziening stelsel curatieve zorg, 12 maart 2004, brief
aan de Tweede Kamer, 23 619, nr. 21.XNoot2Wij hebben eind 2003 op het terrein van de hoorhulpmiddelen reeds een
initiatief genomen.XNoot3VWS heeft een eerste aanzet gegeven met een klanttevredenheidsonderzoek
onder ziekenfondsverzekerden. Het IRV voerde in dit kader een nulmeting uit,
het CVZ zal elke 2 jaar een vervolgmeting uitvoeren. IRV, Tevredenheid hulpmiddelengebruikers;
verstrekkingen 2001, Hoensbroek, mei 2003.XNoot1Monitor hulpmiddelen, jaarlijks rapport van het CVZ. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24124-115.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl