Uitvoeringswet EG-verordening registratie, evaluatie en autorisatie van chemische stoffen (REACH); Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30600, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

12-12-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

30600 nr. 6

11-12-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleiding1. Algemeen2. Gemeenschappelijk standpunt3. Rechtstreekse werking4. EG-verordening registratie, evaluatie, en autorisatie
van chemische stoffen (REACH)4.1 Reikwijdte4.2 Registratie- en informatieplicht in REACH4.3 Verantwoordelijkheidsverdeling in REACH: bedrijfsleven4.4. Verantwoordelijkheidsverdeling in REACH: overheid5. Uitvoering van REACH: titel 9.3 van hoofdstuk
9 WM5.1 Strafrechtelijke handhaving5.2 Toezicht en bestuursrechtelijke handhaving6. Lasten en voordelen voor het bedrijfslevenOverige effecten7. Uitvoerbaarheids- en handhaafbaarheidstoets8. Inspraak9. ArtikelenArtikel 9.2.1.2. WMArtikel 48 REACHOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30600Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 99 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 600Uitbreiding en wijziging van de Wet milieubeheer in verband met de uitvoering
van EG-verordening registratie, evaluatie en autorisatie van chemische stoffen
(REACH) en de overheveling van de bepalingen van de Wet milieugevaarlijke
stoffen naar de Wet milieubeheer, alsmede daarmee samenhangende wijzigingen
van andere wetten (Uitvoeringswet EG-verordening registratie, evaluatie en
autorisatie van chemische stoffen (REACH))nr. 6NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 11 december
2006InleidingHet verheugt mij dat de leden van de verschillende fracties met belangstelling
kennis hebben genomen van het wetsvoorstel tot uitbreiding en wijziging van
de Wet milieubeheer in verband met de uitvoering van EG-verordening registratie,
evaluatie en autorisatie van chemische stoffen (REACH) en de overheveling
van de bepalingen van de Wet milieugevaarlijke stoffen naar de Wet milieubeheer,
alsmede daarmee samenhangende wijzigingen van andere wetten (Uitvoeringswet
EG-verordening registratie, evaluatie en autorisatie van chemische stoffen
(REACH)). Bij de leden van diverse fracties leven er niettemin nog enige vragen
en opmerkingen, waarop ik hieronder zal ingaan. De vaste commissie voor Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (hierna: VROM) acht de openbare behandeling
van dit wetsvoorstel voldoende voorbereid onder het voorbehoud van tijdige
en afdoende beantwoording van de gestelde vragen. In het kader van een verdere
behandeling van dit wetsvoorstel hecht ik eraan op te merken dat ik, samen
met de Staatssecretaris van Economische Zaken, de Tweede Kamer, zoals gebruikelijk
is in dit dossier, separaat zal informeren over de voortgang van de onderhandelingen
op Europees niveau en daarbij zal aangeven wanneer in dat proces sprake is
van een situatie waarbij vaststaat dat er geen inhoudelijke wijzigingen van
de REACH-verordening (hierna: de verordening) meer zullen plaatsvinden. Mijn
uitgangspunt ten aanzien van de behandeling van het wetsvoorstel door de Tweede
Kamer is immers steeds geweest dat er pas door de Tweede Kamer over wordt
gestemd wanneer vaststaat dat er geen inhoudelijke wijzigingen van de verordening
meer kunnen plaatsvinden1.1. AlgemeenDe leden van de CDA-fractie rekenen er op dat een algemene maatregel van
bestuur (hierna: amvb) ter uitvoering van de verordening via een voorhangprocedure
aan de Kamer wordt voorgelegd.De mogelijkheden om bij amvb regels te stellen ter uitvoering van de verordening
worden geboden door de voorgestelde artikelen 9.3.1 en 9.3.3, derde lid, van
de Wet milieubeheer (hierna: WM). Een amvb krachtens een artikel uit de WM
moet via de voorhangprocedure aan de beide Kamers van de Staten-Generaal worden
overgelegd, indien het artikel, waarop de amvb is gebaseerd, in artikel 21.6,
vierde lid, van de WM is genoemd. Door het wetsvoorstel worden de artikelen
9.3.1 en 9.3.3 niet aan het vierde lid van artikel 21.6 toegevoegd. Er is
dus niet in voorzien dat voor amvb’s op grond van artikel 9.3.1 of 9.3.3,
derde lid, de voorhangprocedure komt te gelden.Het niet laten gelden van de voorhangprocedure voor genoemde artikelen
uit het wetsvoorstel sluit aan bij het kabinetsbeleid, dat er op is gericht
de wetgevingsprocedures te verkorten en te vereenvoudigen. Op termijn ontvangt
u een wetsvoorstel ter vereenvoudiging en harmonisatie van de totstandkomingsprocedures
voor algemene maatregelen van bestuur op het gebied van wonen, ruimte en milieu
(voor- en nahangprocedures). In het kader van de behandeling door het parlement
van dat wetsvoorstel moet worden beoordeeld in hoeverre voor- en nahangprocedures
voor amvb’s, onder andere op het gebied van milieu, nog langer wenselijk
worden geacht. Hierbij wil ik nog opmerken dat tijdens het wetgevingsoverleg
van 14 juni 2006 de vaste commissie voor VROM van de Tweede Kamer in
hoofdlijnen heeft ingestemd met de door de bewindslieden van VROM voorgestane
aanpak om de procedures voor de totstandkoming van amvb’s te verkorten
en te vereenvoudigen.In dat wetgevingsoverleg is de toezegging door de bewindslieden van VROM
gedaan dat alle amvb’s met beleidsimplicaties aan de Tweede Kamer in
ontwerp of beschreven in een beleidsbrief zullen worden voorgelegd. Tot de
amvb’s met beleidsimplicaties behoren in ieder geval amvb’s met
een zogenaamde nationale kop (nationale bepalingen in een amvb die strekt
ter uitvoering van internationale verplichtingen). Die toezegging zal vanzelfsprekend
ook gelden voor ontwerp(wijzigings-)amvb’s krachtens artikel 9.3.1 of
artikel 9.3.3, derde lid, indien die amvb’s een nationale kop bevatten.Los van de mogelijke consequenties van het wetsvoorstel ter vereenvoudiging
en harmonisatie van de totstandkomingsprocedures voor algemene maatregelen
van bestuur op het gebied van wonen, ruimte en milieu, ben ik er geen voorstander
van om voor amvb’s op grond van artikel 9.3.1 en 9.3.3 een voorhangprocedure
te laten gelden vanwege de volgende redenen:– Op grond van artikel 9.3.1 kunnen bij of krachtens amvb regels
worden gesteld ter uitvoering van de verordening. Het niet laten gelden van
de voorhangprocedure bij een uitvoerings-amvb op grond van artikel 9.3.1 is
in lijn met artikel 1:8, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht waarin
is voorgeschreven dat een wettelijk voorschrift tot het ter kennis stellen
van een ontwerpbesluit niet geldt, indien dat ontwerpbesluit geldt ter uitvoering
van Europese regelgeving. In het kader van de uitvoering van de verordening
is er geen beleidsvrijheid.– Krachtens artikel 9.3.3, derde lid, wordt de mogelijkheid geboden
om bij amvb, vooruitlopend op de totstandkoming van een formele wet, bepalingen
van de verordening aan te wijzen waarvan overtreding strafbaar is. Ook voor
een amvb op grond van het derde lid van artikel 9.3.3 wordt in het wetsvoorstel
een voorhangprocedure niet verplicht voorgeschreven. De reden daarvoor is
dat een amvb, op grond van artikel 9.3.3, derde lid, tijdelijk
van aard zal zijn. Een dergelijke amvb moet immers door een wetswijziging
worden opgevolgd.Artikel 125 van de verordening verplicht de lidstaten sancties te stellen
op schendingen van de verordening. De lidstaten hebben geen beleidsvrijheid
om zelf te kiezen welke bepalingen van de verordening gesanctioneerd moeten
worden.De voorziening dat tijdelijk bij amvb overtreding van daarbij aangewezen
bepalingen van de verordening strafbaar kan worden gesteld, is in het wetsvoorstel
opgenomen om zo snel mogelijk te kunnen voldoen aan de communautaire verplichting
tot uitvoering van de verordening in situaties waarin gebleken is dat overtreding
van bepaalde bepalingen van de verordening ten onrechte niet strafbaar is
gesteld. Bij het aanwijzen in de amvb van de bepalingen van de verordening
die strafbaar worden gesteld, bestaat ook geen beleidsvrijheid ten aanzien
van de indeling van de overtredingen in een bepaalde categorie in de Wet op
de economische delicten (hierna: WED). In artikel IV, onderdeel 2, onder b,
van het wetsvoorstel worden de onderhavige overtredingen namelijk ingedeeld
in artikel 1a, onder 2o, van de Wet op de economische delicten. Een voorhangprocedure
zou de totstandkoming van de amvb vertragen en daarmee de tekortkoming van
de Nederlandse uitvoeringsmaatregelen langer doen voortduren, terwijl deze
vertraging niet wordt gerechtvaardigd door keuzevrijheid van de Nederlandse
wetgever. Het parlement wordt bij het vervolg op de tijdelijke amvb, het wetsvoorstel
tot wijziging van artikel 9.3.3, eerste of tweede lid, betrokken zonder door
de amvb op enigerlei wijze gebonden te zijn in de keuzes die het wil maken,
bijvoorbeeld bij de indeling van de aan te wijzen overtredingen van de verordening
in een bepaalde categorie in de WED.De leden van de VVD-fractie vragen of de regering de nadelen en risico’s
kan aangeven van de nu gehanteerde werkwijze rond de implementatie van de
verordening. Deze leden doelen hierbij op de vroege start van het wetswijzigingsproces,
terwijl de behandeling van de verordening in het Europees Parlement nog niet
is afgerond.De belangrijkste reden voor een vroegtijdige start van de implementatie
van de verordening is, zoals ik in de bijlage bij mijn brief van 2 mei
2005 heb aangeven1, de korte implementatietermijn
van 20 dagen, die geldt op grond van de verordening. De nationale regelgeving
ter implementatie van de verordening dient in werking te treden op het moment
waarop de verordening in werking treedt. Binnen de termijn van 20 dagen kan
in Nederland normaliter geen regelgeving tot stand worden gebracht.In genoemde brief heb ik tevens aangegeven volledig recht te willen doen
aan de betrokkenheid van het parlement bij het wetsvoorstel en te willen voorkomen
dat de Tweede Kamer dan wel de Eerste Kamer onder tijdsdruk van een snel naderende
implementatiedatum het wetsvoorstel moet afhandelen.De thans gevolgde aanpak waarborgt ieders inbreng in het wetgevingsproces,
zorgt er voor dat een tijdige uitvoering van de verordening mogelijk is en
geeft betrokkenen de gelegenheid zich op de inwerkingtreding van de verordening
voor te bereiden. Bovendien worden door de vroegtijdige start de juridische
consequenties van de verordening tijdig opgemerkt, waardoor het mogelijk is
deze consequenties nog in het onderhandelingsproces over de verordening in
te brengen om een optimale uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid van de communautaire
regelgeving te bewerkstelligen. Dergelijke situaties hebben zich op verschillende
punten voorgedaan, bijvoorbeeld met betrekking tot de handhaving en strafbaarstelling
van de verordening, de relatie tussen de nationale bevoegde instantie en het
Agentschap, maar ook ten aanzien van de overheveling van de richtlijn nr.
76/769/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen van 27 juli 1976
betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke
bepalingen der Lid-Staten inzake de beperking van het op de markt brengen
en van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen en preparaten (PbEU L
262) (hierna: Stoffenverbodsrichtlijn) naar bijlage XVII van de verordening.
Ik wil er in dit kader nog op wijzen dat in het gemeenschappelijk standpunt1 over de verordening het Europees Chemicaliën Agentschap
(ECA) wordt aangeduid als Europees Agentschap voor chemische stoffen (hierna:
het Agentschap).Het wetsvoorstel is overigens zodanig opgezet dat zelfs bij eventuele
wijzigingen van de verordening, het niet de verwachting is dat deze tot belangrijke
wijzigingen van het wetsvoorstel aanleiding geven. Voor wijzigingen van de
verordening die al wel kunnen worden voorzien, zoals vernummeringen van de
artikelen van de verordening, zijn in het wetsvoorstel voorzieningen getroffen,
waardoor de Minister van VROM deze wijzigingen van technische aard kan doorvoeren
in de wet voordat deze in het Staatsblad wordt geplaatst.Zonder op alle voordelen van de vroegtijdige start van de uitvoering in
te gaan, wil ik hier voorts nog noemen dat hierdoor ook voldoende tijd kon
worden ingeruimd om met de VROM-Inspectie, het Openbaar Ministerie en met
het bedrijfsleven overleg te voeren over de wijze van uitvoering van de verordening.
Deze betrokkenen moeten zich kunnen voorbereiden op de nieuwe situatie na
de inwerkingtreding van de verordening.De VVD-fractie vraagt verder nog voor welke in het voorliggende wetsvoorstel
opgenomen wijzigingen van de WM en andere wetten, de kans bestaat dat deze
later weer teruggedraaid moeten worden, naar aanleiding van onvoorziene wijzigingen,
afkomstig van het Europees Parlement dan wel de Raad van de Europese Unie.Ten aanzien van deze vraag wil ik nogmaals opmerken dat mijn uitgangspunt
ten aanzien van de behandeling van dit wetsvoorstel is dat er pas door de
Tweede Kamer over wordt gestemd wanneer vaststaat dat er geen inhoudelijke
wijzigingen van de verordening meer kunnen plaatsvinden. De kans dat er na
de behandeling van het wetsvoorstel door de Tweede Kamer nog wijzigingen in
het wetsvoorstel moeten worden aangebracht vanwege onvoorziene wijzigingen,
afkomstig van het Europees Parlement dan wel de Raad van de Europese Unie,
is dus niet aanwezig.Naar aanleiding van de vraag van de VVD-fractie welke andere lidstaten
ook voor zo’n vroege start van de implementatie kiezen, kan ik aangeven
dat mij geen initiatieven in andere EU-lidstaten bekend zijn. Naar aanleiding
van de discussies over de verordening in Brussel, heb ik de indruk gekregen
dat Nederland zich in deze fase al meer met de uitvoeringsaspecten van de
verordening bezig houdt dan de meeste andere lidstaten. De tijd die het kost
om een wetswijziging ter uitvoering van de verordening tot stand te brengen
noodzaken ertoe om vroegtijdig te starten. Door vanaf het beoogde tijdstip
van inwerkingtreding van de verordening terug te rekenen op basis van een
schatting van de voor elke fase van de wetgevingsprocedure benodigde tijd,
is duidelijk geworden dat in Nederland vroegtijdig met de opstelling van de
benodigde uitvoeringsregelgeving begonnen moest worden. Het verschilt per
lidstaat welke maatregelen getroffen moeten worden om de verordening uit te
kunnen voeren. De voorbereiding van de uitvoering door Nederland ligt momenteel
precies op schema om een tijdige uitvoering mogelijk te doen maken, waarbij
voor de Tweede Kamer en de Eerste Kamer voldoende tijd voor de behandeling
van het wetsvoorstel resteert.De leden van de SP-fractie geven te kennen dat zij de verordening, voor
wat betreft de daarin bestaande patronen, niet als een milieu- en gezondheidsmaatregel
zien omdat volgens de Europese Commissie en de Raad van Ministers
het voorstel uitsluitend een zaak is van de Interne markt en Handel. Zij zien
dat terug in de voorzichtige wijze waarop de verordening in het wetsvoorstel
is vastgelegd.Deze zienswijze van de SP deel ik niet. Het doel van de verordening, zoals
dat thans is bepaald in artikel 1, eerste lid, van die verordening, is immers
uitdrukkelijk omschreven als het waarborgen van een hoog niveau van bescherming
van de mens en het milieu alsmede het vrije verkeer van stoffen op de interne
markt, en tegelijkertijd wordt een vergroting van het concurrentievermogen
en de innovatie beoogd. Daarnaast is de verordening uitputtend bedoeld voor
de onderwerpen waarop de verordening betrekking heeft. Voor deze onderwerpen
mogen de lidstaten geen nationale regels stellen, tenzij de verordening uitdrukkelijk
in deze mogelijkheid voorziet. Ten aanzien van de onderwerpen die door de
verordening worden geregeld, is er dus geen vrijheid om extra beleid ten opzichte
van de verordening in de nationale regelgeving vast te leggen.2. Gemeenschappelijk standpuntDe leden van de CDA-fractie verzoeken om informatie over de laatste stand
van zaken met betrekking tot de verordening en maken het voorbehoud dat zij
eventuele wijzigingen ten opzichte van het compromisvoorstel van december
2005 eerst op hun inhoudelijke merites willen kunnen beoordelen, alvorens
eventuele voorstellen tot wijziging in het voorliggende wetsvoorstel aan de
orde kunnen zijn.Kortheidshalve verwijs ik voor de laatste stand van zaken met betrekking
tot de verordening naar de brief die de Staatssecretaris van Economische Zaken
en ik u op 1 november 2006 hebben doen toekomen1. Ik breng in herinnering dat wij beiden hebben toegezegd, dat wij
de Kamer zullen informeren over voorstellen tot wijziging van het gemeenschappelijk
standpunt inzake de verordening, voordat namens Nederland in de Europese Raad
van Ministers over die voorstellen een standpunt zal worden ingenomen. Mocht
een dergelijke wijziging aanleiding geven tot wijziging van het wetsvoorstel,
dan zullen de redenen hiervoor uiteraard worden toegelicht in een hiertoe
strekkende nota van wijziging. Ervan uitgaande dat het wetsvoorstel pas in
stemming wordt gebracht wanneer vaststaat dat er geen inhoudelijke wijzigingen
van de verordening meer kunnen plaatsvinden, is de Kamer uiteraard vrij zich
uit te spreken over elke wijziging van het gemeenschappelijk standpunt en
de gevolgen hiervan voor het wetsvoorstel en voor het Nederlandse standpunt
dat in Brussel wordt uitgedragen.3. Rechtstreekse werkingDe leden van de CDA-fractie stellen dat het wetsvoorstel erop is gericht
de bestaande Nederlandse wetgeving op het gebied van registratie van stoffen
voor een belangrijk deel te schrappen en alleen nog die elementen te regelen
die de lidstaten moeten regelen om tot een goede uitvoering van de verordening
te komen. Zij vragen de regering om aan te geven dat alle relevante bepalingen
zijn geschrapt en vragen om de harde garantie dat er geen dubbelingen met
of «koppen» op de verordening overblijven na invoering van het
voorliggende wetsvoorstel. Daarmee samen hangt de vraag van de leden van de
VVD-fractie of, afgezien van de noodzakelijke uitvoeringsregels, een overzicht
kan worden gegeven van de elementen van het voorliggende wetsvoorstel die
aanvullend zijn op de vereisten uit de verordening, teneinde inzicht te verkrijgen
in onderwerpen waarbij sprake is van een «kop» op de verordening.Met het onderhavige wetsvoorstel worden alle onderdelen van de thans vigerende
regelgeving op wetsniveau die overlappen of strijdig zijn met de verordening
geschrapt, zodat er geen dubbelingen meer voorkomen noch strengere nationale
regelgeving in stand blijft. Zoals reeds in paragraaf 7.1 van de memorie
van toelichting is aangegeven, is Nederland dit volgens vaste jurisprudentie
van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen ook verplicht. Titel
9.3 van het wetsvoorstel is daarom beperkt tot de bepalingen die vereist zijn
ter uitvoering van de verordening. Titel 9.2 bevat bepalingen ter bescherming
van de gezondheid van de mens en van het milieu tegen de gevaren van chemische
stoffen. Deze bepalingen zijn thans in de WMS opgenomen. De reikwijdte van
sommige bepalingen in titel 9.2 vertoont in theorie overlap met bepalingen
van de verordening in die zin dat daarin onderwerpen worden geregeld die ook
in de verordening zijn geregeld. Dit geldt bijvoorbeeld voor artikel 9.2.2.1.
Bij de toepassing van die bepalingen zal er geen sprake van overlap zijn omdat
het niet is toegestaan om op grond van artikel 9.2.2.1 regels te stellen of
besluiten te nemen met betrekking tot onderwerpen die uitputtend in de verordening
zijn geregeld. Het is echter niet nodig om dit uitdrukkelijk te regelen. Artikel
94 van de Grondwet bepaalt onder meer dat binnen het Koninkrijk geldende wettelijke
voorschriften geen toepassing vinden, indien deze toepassing niet verenigbaar
is met een ieder verbindende bepalingen van verdragen. Uit de jurisprudentie
van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen volgt eveneens dat
het niet is toegestaan in het nationale recht regels te stellen of besluiten
te nemen, die strijdig of overlappend met een E(E)G-verordening zijn. Het
Hof oordeelde1 «(...) dat de voorrang van
het gemeenschapsrecht volgens vaste rechtspraak vereist, dat iedere bepaling
van een nationale wet die strijdig is met een gemeenschapsregel, buiten toepassing
wordt gelaten, of deze nu van eerdere of latere datum dan laatstgenoemde regel
is.»De leden van de CDA-fractie vragen hoe voorkomen wordt dat er een vacuüm
ontstaat doordat nationale bepalingen al zijn vervallen terwijl REACH-verplichtingen
nog niet van toepassing zijn op alle stoffen. De leden van de PvdA-fractie
vrezen eveneens dat er een gat zal ontstaan tussen het vervallen van verplichtingen
vanuit de Wet milieugevaarlijke stoffen (hierna: WMS) en het gaan gelden van
REACH-verplichtingen, omdat de verordening lange overgangsperioden kent. Deze
leden vinden het noodzakelijk dat er een regeling komt waarbij nationale verplichtingen
blijven bestaan totdat REACH-verplichtingen gaan gelden.Een vacuüm als door genoemde leden gevreesd, zal mijns inziens niet
ontstaan. Het milieubeschermingsniveau en de informatievereisten zoals die
onder de thans vigerende communautaire regelgeving gelden, blijven in stand
gedurende de overgangsperiode van ten hoogste 11 jaar die in de verordening,
afhankelijk van de stof en de hoeveelheid daarvan, is voorzien, zij het op
andere wijze vormgegeven. De verordening voegt daar zelfs nog enkele additionele
vereisten aan toe, vooruitlopend op het van kracht worden van het na de overgangsperiode
beoogde regime.Het is van belang dat de intrekking van bestaande regelgeving naadloos
aansluit op de inwerkingtreding van nieuwe regelgeving. Artikel XII van het
wetsvoorstel maakt dit mogelijk. Er is hiervoor geen nadere regeling nodig,
zoals voorgesteld door de leden van de PvdA-fractie. In artikel XII is namelijk
bepaald dat inwerkingtreding van het wetsvoorstel plaatsvindt op een bij koninklijk
besluit te bepalen tijdstip, waarbij voor de verschillende artikelen of onderdelen
een verschillend tijdstip kan worden vastgesteld. Dit biedt de mogelijkheid
te voorkomen dat er een vacuüm ontstaat waarbij bestaande regelgeving
reeds is ingetrokken voordat de nieuwe regelgeving, die ervoor in de plaats
komt, van kracht is geworden.Het koninklijk besluit krachtens artikel XII van het wetsvoorstel zal
worden afgestemd op inwerkingtreding van de verordening. In artikel 140, eerste lid, van de verordening is bepaald dat de verordening in werking treedt
op de twintigste dag volgende op die van de publicatie van de verordening.
Op grond van artikel 140, tweede lid, zullen de meeste bepalingen van de verordening
pas twaalf maanden na de dag van inwerkingtreding van de verordening van toepassing
zijn. De intrekking van de WMS, waarin artikel IX van het wetsvoorstel voorziet,
zal dan ook pas met ingang van dat tijdstip geschieden. Dit geldt ook voor
de op de WMS gebaseerde regelingen.Alleen het Veiligheidsinformatiebladenbesluit WMS zal gelijktijdig met
de inwerkingtreding van de verordening worden ingetrokken omdat de bepalingen
van de verordening waarin dit onderwerp wordt geregeld, meteen van kracht
worden.De leden van de PvdA-fractie vragen voorts wat er wordt gedaan om verwarring
over de geldende regels te voorkomen, doordat de verordening en nationale
regels naast elkaar bestaan.Zoals hierboven reeds is toegelicht, zullen de verordening en de thans
geldende nationale regels niet gelijktijdig gelden en is met artikel XII van
het wetsvoorstel een voorziening getroffen om dit te waarborgen. Daarnaast
zal, zoals de Staatssecretaris van Economische Zaken en ik de Tweede Kamer
in de brief van 1 november 2006 hebben bericht, worden voorzien in uitgebreide
voorlichting aan het bedrijfsleven over de verordening, waarin tevens aandacht
wordt besteed aan de consequenties voor de nationale regelgeving. Aldus wordt
bijgedragen aan een soepele invoering van de verordening en wordt mogelijke
verwarring over de geldende regels voorkomen. Overigens wijs ik erop dat het
onderhavige wetsvoorstel in nauwe samenwerking met vertegenwoordigers van
koepelorganisaties van het bedrijfsleven tot stand is gekomen. De actieve
betrokkenheid van het bedrijfsleven heeft bijgedragen aan optimale transparantie
van het wetsvoorstel en bijgedragen aan verkleining van de kans op de mogelijke
verwarring waarover de leden van de PvdA-fractie spreken.De leden van de CDA-fractie geven voorts aan dat de verordening alleen
duidelijke regels stelt voor de mogelijkheid van beperkende nationale maatregelen
gedurende de overgangstermijn van zes jaren waarbinnen lidstaten alleen die
strengere nationale bepalingen uitvoeren waarvoor in het verleden EU-toestemming
is verkregen. Zij verzoeken om een overzicht van alle stoffen waarop deze
strengere nationale bepalingen van toepassing zullen zijn. Ook vragen zij
of, en zo ja op welke wijze, de regering zich wil inspannen deze nationale
beperkingen op EU-niveau door te voeren in het kader van een actualisatie
door de Europese Commissie.De stoffen waarvoor Nederland ingevolge artikel 95 (100a oud) van het
EG-Verdrag goedkeuring heeft verkregen van de Europese Commissie voor strengere
nationale voorschriften zijn:– Benzo(a)pyreen gehalte in creosoot (beschikking 2002/884/EG);– Pentachloorphenol (beschikking 1999/831/EG);– Kortketenige chloorparaffines (zaak is nog in behandeling bij
het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen).Vanzelfsprekend zal het kabinet zich inspannen deze nationale verdergaande
beperkingen met betrekking tot de handel en het gebruik van voornoemde stoffen
in communautair verband, in het kader van een actualisatie door de Europese
Commissie van de daarvoor geldende Europese voorschriften, te laten integreren.
Daarmee is door middel van de verzoeken uit het verleden, alsmede de nog hangende
verzoeken om goedkeuring ingevolge artikel 95 (100a oud) van het EG-Verdrag
reeds een eerste stap gezet. De maatregelen waarvoor goedkeuring is verleend,
blijven gedurende een overgangsperiode van ten hoogste 6 jaar van kracht.
De procedure ingevolge artikel 66 van de verordening voorziet erin dat de
Europese Commissie gedurende de overgangsperiode van 6 jaar dient zorg te
dragen voor een actualisering van de betreffende, uit de Stoffenverbodsrichtlijn
afkomstige, voorschriften die vervat zijn in bijlage XVII van de verordening.
Daarbij is het uitgangspunt dat de Europese Commissie volgens de comitologieprocedure
(dus met betrokkenheid van de lidstaten) moet vaststellen of de betreffende
voorschriften op het strengere beschermingsniveau kunnen worden gebracht zoals
dat thans geldt ingevolge de betreffende nationale regelgeving.Zoals ook in paragraaf 5.2 van de memorie van toelichting is aangegeven
zal de verdergaande nationale regelgeving na de overgangsperiode van 6 jaar
moeten worden ingetrokken. Het huidige verdergaande beschermingsniveau kan
dus daarna alleen worden gehandhaafd, indien de Europese Commissie dat in
bijlage XVII van de verordening zal overnemen.4. EG-verordening registratie, evaluatie, en autorisatie
van chemische stoffen (REACH)4.1 ReikwijdteDe leden van de SP-fractie geven aan dat het gevaar van een stof voor
milieu en gezondheid niet per definitie een absolute ondergrens van 10 ton
volume heeft en vinden dat ook voor die grote groep van stoffen in het wetsvoorstel
een informatieplicht moet worden opgenomen. De leden van de PvdA-fractie vragen
of voor niet-registratieplichtige stoffen, zoals stoffen onder één
ton per jaar, op nationaal niveau andere vereisten (zoals bijvoorbeeld een
administratieplicht) gesteld kunnen worden.Ik merk op dat deze overwegingen en vragen veeleer een opvatting weergeven
met betrekking tot de inhoud van de verordening. Zoals reeds is opgemerkt,
is de verordening uitputtend bedoeld en is het niet toegestaan in nationale
regelgeving aanvullende bepalingen op te nemen voor stoffen met een volume
tot 1 ton. Wat betreft de inhoud van REACH, is de Tweede Kamer met de brieven
van 22 november 20051, 13 december 20052en 22 december 20053 door het kabinet
geïnformeerd over haar oordeel over de inhoudelijke onderdelen van de
verordening. Het kabinet heeft daarbij ingestemd met een uitgangspunt van
de verordening, verwoord in de preambule, dat het niveau van eisen ten aanzien
van het verzamelen van informatie over een stof moet afhangen van de vervaardigde
of ingevoerde hoeveelheden van die stof. Die volumina geven namelijk een indicatie
van de mate waarin mens of milieu mogelijk worden blootgesteld aan de betreffende
stof. Deze informatievereisten worden in de verordening gedetailleerd uitgewerkt.
Met het oog op de proportionaliteit is thans in de verordening bepaald dat
voor stoffen die in kleine hoeveelheden in de handel worden gebracht, ecotoxicologische
en toxicologische informatie alleen wordt vereist voor prioritaire stoffen
met een marktvolume dat ligt tussen 1 en 10 ton; voor andere stoffen binnen
die hoeveelheidsklasse worden fabrikanten en importeurs slechts aangespoord
om informatie te verstrekken.Overigens is het van belang om te benadrukken dat slechts in uitzonderlijke
gevallen een lidstaat op grond van artikel 95, vijfde lid, van het EG-verdrag
een verzoek kan doen om na de totstandkoming van harmoniserende maatregelen
van de Europese Unie nationale bepalingen te mogen treffen die gebaseerd zijn
op nieuwe wetenschappelijke gegevens die verband houden met de bescherming
van het milieu of het arbeidsmilieu vanwege een specifiek probleem dat zich
in die lidstaat heeft voorgedaan. De Europese Commissie dient een dergelijk
verzoek goed te keuren alvorens de strengere nationale bepalingen van kracht
kunnen worden. Deze goedkeuring is nodig omdat een strengere nationale informatieplicht voor bedrijven een extra verplichting tot gevolg heeft
die het vrije verkeer van goederen kan belemmeren en daarom strijdig kan zijn
met het EG-Verdrag. Overigens wijs ik erop dat een en ander onverlet laat
dat artikel 128 van de verordening de mogelijkheid aan lidstaten biedt om
ter bescherming van de gezondheid van de mens of het milieu onmiddellijk passende
voorlopige maatregelen te treffen. De Europese Commissie wordt onverwijld
van deze maatregelen op de hoogte gesteld. De Commissie kan de maatregelen
goedkeuren of besluiten dat de maatregelen moeten worden ingetrokken. Indien
de Commissie besluit dat de maatregelen moeten worden ingetrokken, dan staat
voor de lidstaat nog de mogelijkheid open van artikel 95, vijfde lid, van
het EG-verdrag.4.2 Registratie- en informatieplicht in REACHDe leden van de PvdA-fractie menen dat de memorie van toelichting bij
het wetsvoorstel nauwelijks ingaat op de voorlichtingstaken die de verordening
de lidstaten oplegt.Naar aanleiding van deze vraag merk ik op dat de memorie van toelichting
niet de plaats is om uitgebreid in te gaan op maatregelen die worden getroffen
ter uitvoering van de verordening die geen weerslag hebben gevonden in het
wetsvoorstel. Veel maatregelen, zoals voorlichting, zijn van feitelijke aard
en hoeven niet in de vorm van wetgeving te worden geregeld, ook al is het
ingevolge de verordening wel verplicht die maatregelen te nemen.Voor de vraag van de PvdA-fractie over de uitvoering door Nederland van
de taak ten aanzien van de veiligheidsinformatiebladen, verwijs ik naar de
beantwoording van de vraag van de PvdA over veiligheidsinformatiebladen in
paragraaf 4.3.Volgens de leden van de PvdA-fractie is een onzekere factor hoe na de
inwerkingtreding van de verordening wordt omgegaan met geheimhoudingsbepalingen
voor documenten in beheer bij het Agentschap. Zij vinden dat de uitzonderingen
op de openbaarheid restrictief moeten worden toegepast. De memorie van toelichting
geeft volgens hen niet aan of de openbaarheidsvereisten voor stoffen ingevolge
de verordening ook op nationaal niveau zullen worden toegepast. De leden van
de PvdA-fractie merken voorts op dat de resultaten van dierproeven verplicht
en tegen betaling moeten worden gedeeld of moeten worden doorgegeven om herhalingen
van dierproeven te voorkomen.Ook hier moeten naar hun oordeel uitzonderingen op het vereiste van openbaarheid
restrictief worden toegepast en moeten bedrijven zich niet te gemakkelijk
kunnen beroepen op geheimhouding of vertrouwelijkheid van informatie en is
volgens hen een restrictieve toepassing van uitzonderingen op openbaarheid
gewenst.De openbaarheid en vertrouwelijkheid van informatie wordt in de verordening
geregeld in de artikelen 9, negende lid, 117, 118 en 119. Voor nationale instanties
die in het kader van hun bevoegdheden ingevolge de verordening beschikken
over informatie over stoffen, gelden de openbaarheidsvereisten van de verordening.
In titel 9.3 van het wetsvoorstel is daarover dan ook geen nadere regeling
opgenomen.Voorzover het verzoeken om openbaarmaking van informatie betreft die nationale
autoriteiten onder zich hebben in het kader van hun taakuitoefening ingevolge
de verordening, is het uitgangspunt dat deze verzoeken door het Agentschap
worden behandeld zodat de lidstaten daaromtrent niet over discretionaire vrijheden
beschikken. Artikel 5 van Verordening 1049/2001/EG inzake de toegang van het
publiek tot documenten van het Europese Parlement, de Raad en
de Commissie (PbEG L 145) biedt hiertoe de mogelijkheid.Voor zover het gaat om de openbaarheid van gegevens over stoffen die berusten
bij andere overheidsinstanties dan de bevoegde instantie in het kader van
de verordening, is ingevolge het wetsvoorstel naast de Wet openbaarheid van
bestuur alsmede hoofdstuk 19 van de WM van toepassing.Ten aanzien van het verplicht en tegen betaling delen van de resultaten
van dierproeven wordt verwezen naar de regeling daaromtrent in Titel III van
de verordening.De leden van de PvdA-fractie vragen hoeveel groepen stoffen, waarover
nationale regels mogen worden opgesteld, buiten de verordening vallen.Artikel 2 van de verordening bepaalt de reikwijdte van de verordening
en geeft specifiek en gedetailleerd aan op welke categorieën van stoffen
de verordening niet van toepassing is. Hoewel REACH bedoeld is als een algemene
regeling voor stoffen, is er een aantal uitzonderingen. Daarbij zijn te onderscheiden
de stoffen waarop de verordening in het geheel niet van toepassing is en de
stoffen die van één of meer verplichtingen van de verordening
zijn uitgezonderd en waarvoor bijvoorbeeld een vrijstelling is opgenomen.Onderstaand is een overzicht opgenomen van de uitzonderingen. Hierbij
moet in aanmerking genomen worden dat, naast deze uitzonderingen, er met name
ten aanzien van registratie van bepaalde stoffen ook overgangsregelingen gelden
waardoor REACH-verplichtingen gedurende bepaalde tijd nog niet van toepassing
kunnen zijn.• Stoffen waarvan REACH aangeeft daarop niet van
toepassing te zijn (art. 2, eerste lid):– radioactieve stoffen,– niet-geïsoleerde tussenproducten,– vervoer van gevaarlijke stoffen,– stoffen en preparaten onder douanetoezicht.• Stoffen die geen stof zijn in de zin van de
verordening (art. 2, tweede lid): afvalstoffen.• Stoffen die niet onder de registratieplicht
vallen:– de registratieplicht geldt niet voor stoffen die worden geproduceerd
of verhandeld in een hoeveelheid van minder dan 1 ton per jaar, per fabrikant
of importeur.• Stoffen die zijn uitgezonderd van registratie-,
dossier- en autorisatieverplichtingen (art. 2, vijfde lid):– stoffen in geneesmiddelen en diergeneesmiddelen (andere EG-regels
van toepassing),– stoffen in levensmiddelen (inclusief additieven, aroma’s)
(andere EG-regels van toepassing),– stoffen in diervoeders (inclusief toevoegingen) (andere EG-regels
van toepassing).• Stoffen die zijn vrijgesteld van registratie-
en dossierverplichtingen (art. 2, zevende lid):– stoffen in bijlage IV vanwege minimaal geachte risico’s
(art. 2 zevende lid, onder a); dit betreft een zeventigtal stoffen/stofgroepen,
waaronder diverse oliën en vetten– stoffen, genoemd in bijlage V van de verordening,– op grond van de verordening geregistreerde stoffen die uit de
Gemeenschap worden uitgevoerd en worden wederingevoerd in dezelfde toeleveringsketen
(art. 2, zevende lid, onder c),– op grond van REACH geregistreerde stoffen die in de Gemeenschap
worden teruggewonnen (art. 2, zevende lid, onder d),– polymeren (art. 2, negende lid); wel moet de fabrikant of importeur van een polymeer voor de monomeren of andere stoffen die nog niet
zijn geregistreerd een registratie indienen (art. 6, derde lid).• Stoffen die zijn vrijgesteld van registratiebepalingen
en van autorisatie:– locatiegebonden en vervoerde geïsoleerde tussenproducten
(art. 2, achtste lid).• Stoffen die van de registratieplicht zijn vrijgesteld:– stoffen die worden vervaardigd of ingevoerd voor onderzoek en
ontwikkeling (art. 9).• Stoffen die als geregistreerd beschouwd worden:– werkzame stoffen en co-formulanten in gewasbeschermingsmiddelen
en biociden (art. 15).• Voor de eindgebruiker bestemde preparaten in
afgewerkte vorm waarop de informatiebepalingen (titel IV) niet van toepassing
zijn en die onder bepaalde andere EG-regelgeving vallen (art. 2, zesde lid):– geneesmiddelen en diergeneesmiddelen,– cosmetische producten,– bepaalde medische hulpmiddelen,– levensmiddelen of diervoeding, waaronder ook additieven, aroma’s,
toevoegingsmiddel in veevoer en toepassing in diervoeding.• Stoffen die in specifieke gevallen kunnen worden
uitgezonderd:– bepaalde stoffen kunnen worden vrijgesteld van de toepassing van
de verordening wanneer dat noodzakelijk is in het belang van defensie (art.
2, derde lid).Ten aanzien van de hiervoor aangegeven categorieën van stoffen zijn
geldende communautaire voorschriften bepalend voor de beantwoording van de
vraag in hoeverre voor de betreffende stoffen nog nationale regels kunnen
worden gesteld. De vraag over hoeveel groepen stoffen, waarover nationale
regels mogen worden opgesteld, buiten de verordening vallen, is daarom niet
in algemene zin te beantwoorden. Van geval tot geval zal dit moeten worden
bepaald. In elk geval zijn ook de bepalingen van het EG-verdrag van toepassing
waarin beperkingen aan een lidstaat opgelegd worden om door middel van maatregelen
het vrije verkeer van goederen te belemmeren.De leden van de PvdA-fractie verzoeken om een nadere toelichting over
de wijze waarop met de substitutieplicht zal worden omgegaan ten aanzien van
de categorie van niet-registratieplichtige stoffen en vragen of stoffen waarvan
wordt vastgesteld dat ze gevaarlijk zijn voor mens en milieu, moeten worden
vervangen door veilige alternatieven. Volgens de leden van de SP-fractie ontbreekt
in het wetsvoorstel een verplichting om gevaarlijke stoffen te vervangen.
Op grond van het wetsvoorstel zou volgens de leden van de SP-fractie de industrie
verplicht moeten worden tot het zoeken naar en toepassen van schone alternatieven
wanneer stoffen een ernstige bedreiging blijken te vormen voor gezondheid
en milieu.Deze vragen hebben geen betrekking op het onderhavige wetsvoorstel maar
gaan over de inhoud van de verordening. In het gemeenschappelijk standpunt
inzake de verordening is in het kader van het onderdeel «autorisatie»
momenteel geen substitutieplicht opgenomen. Wel is daarin bepaald dat zeer
ernstige zorgstoffen die voldoen aan de criteria, genoemd in artikel 56 van
de verordening, op de lijst die is opgenomen in bijlage XIV van de verordening,
kunnen worden geplaatst waardoor voor die stoffen een totaalverbod zal gelden.
Van dit totaalverbod kunnen desgevraagd autorisaties (vrijstellingen) worden
verleend. De mogelijkheid tot plaatsing van stoffen op de lijst van stoffen
in bijlage XIV van de verordening geldt voor alle stoffen, dus ook voor niet-registratieplichtige
stoffen, en is derhalve niet gerelateerd aan volumegrenzen. De onderhandelingen tussen de Raad, het Europees Parlement en de Europese Commissie
over het gemeenschappelijk standpunt in de tweede lezing spitsen zich thans
toe op vier hoofdonderdelen: autorisatie en substitutie,
de zorgplicht, de beperking van dierproeven en chemische veiligheidsrapporten. De brief die de Staatssecretaris van Economische Zaken en ik u
op 1 november 2006 hebben doen toekomen geeft aan dat wij thans over
de uitkomsten van de onderhandelingen nog geen enkele uitspraak kunnen doen,
zodat evenmin kan worden aangegeven in hoeverre in de verordening een substitutieplicht
zal worden geïncorporeerd. Zoals ook in de hiervoor genoemde brief is
aangegeven, zullen wij u over de uitkomsten van deze onderhandelingen informeren
zodra nieuwe informatie beschikbaar komt.In het wetsvoorstel kan geen substitutieplicht worden opgenomen voor bepaalde
zeer ernstige zorgstoffen. Het opnemen van een dergelijke plicht zou ten opzichte
van het gemeenschappelijk standpunt inzake de verordening een vorm van verdergaande
(strengere) nationale regelgeving betekenen. Ik hecht eraan te benadrukken
dat, zoals ik reeds eerder in mijn brief van 2 mei 2005 uitdrukkelijk
heb aangegeven1 en blijkens het verslag onweersproken
is, het wetsvoorstel uitsluitend beoogt uitvoering te geven aan de verordening.
Omdat de verordening in een uitputtende regeling voorziet is het niet toegestaan
in nationale regelgeving een substitutieplicht in te voeren, die de verordening
niet kent. Als na de inwerkingtreding van de verordening zich concrete gevallen
voordoen waarin de communautaire regelgeving de gezondheid van de mens of
het milieu onvoldoende beschermt, biedt artikel 128 van de verordening lidstaten
de mogelijkheid om ter bescherming van de gezondheid van de mens of het milieu
onmiddellijk maatregelen te treffen.De leden van de SP-fractie wijzen erop dat in Nederland jaarlijks zo’n € 900 000
wordt uitgetrokken voor ontwikkeling van alternatieven voor dierproeven en
vindt dat de successen daarvan, zoals celkweken en computermodellen, zoveel
mogelijk ingezet moeten worden.Uiteraard deel ik deze opvatting.Het ontbreekt, naar het oordeel van de SP-fractie, op het vlak van alternatieven
voor dierproeven nog aan goede informatieverstrekking over beschikbaarheid
van testmethoden. Deze informatie is naar haar oordeel cruciaal om daar waar
alternatieve testmethoden beschikbaar komen, de dierproef uit te stellen totdat
het alternatief voorhanden is teneinde onnodige dierproeven te voorkomen.Omdat deze kwestie geen verband houdt met het onderhavige wetsvoorstel
maar de inhoud van de verordening betreft zal ik hierop slechts beknopt ingaan.
Zowel in OECD-verband als in Europese kaders wordt actief gewerkt aan de ontwikkeling
van alternatieven voor dierproeven en de validatie daarvan. Het Stoffenexpertisecentrum
vervult daarbij een centrale rol wat betreft de Nederlandse context. De nationale
coördinatie van testmethoden, inclusief de validatie van alternatieven
voor dierproeven, is door mij aan het Stoffenexpertisecentrum opgedragen.
Bovendien wordt het vice-voorzitterschap van het OECD-testrichtlijnenprogramma
momenteel bekleed door Nederland; een functie waarin vanuit het Stoffenexpertisecentrum
in personele zin wordt voorzien.De leden van de SP-fractie vragen om een reactie op hun opvatting dat
door het bedrijfsleven financieel bijgedragen moet worden aan de ontwikkeling
van alternatieven voor dierproeven.Daarover kan ik berichten dat het bedrijfsleven evenals non-gouvernementele
organisaties op het gebied van dierenwelzijn actief participeren in het OECD-testrichtlijnenprogramma.
Deze bijdrage vergt inspanningen in menskracht en middelen waardoor kan worden
gesteld dat de facto het bedrijfsleven bijdraagt aan de ontwikkeling
van alternatieven voor dierproeven. Ik ondersteun deze gang van zaken volledig.De leden van de SP-fractie benadrukken dat zorgvuldig moet worden gekeken
naar dubbelingen in het testen van dezelfde stoffen en naar het onnodig testen
van stoffen. Voor dit laatste moet de wetgever de industrie dwingen stoffen
per groep te analyseren en indien nodig per groep te verwijderen. Dat voorkomt
volgens hen veel onnodig dierenleed.Ook deze vraag heeft betrekking op de inhoud van de verordening en niet
op het wetsvoorstel. De verordening bevat een expliciet verbod op het onnodig
of herhaald uitvoeren van dierproeven. De verordening voorziet in procedures
waarin door het Agentschap toestemming moet worden gegeven voor het uitvoeren
van dierproeven. In die procedure is de zorgvuldigheid die de leden van de
SP-fractie wensen, gewaarborgd. Voorts voorziet de verordening in het verplicht
delen van testgegevens die door middel van dierproeven zijn verkregen. Ook
deze wettelijke verplichtingen waarborgen dat dierproeven niet onnodig of
herhaald worden uitgevoerd. Overigens zijn naast de verordening ter bescherming
van proefdieren ook nog richtlijn 86/609/EEG1
en richtlijn 2004/10/EG2 van toepassing.De leden van de SP-fractie wijzen erop dat de beoordeling van gevaren
op grond van de ingestuurde registraties ligt bij het Agentschap. De definitieve
toets ten aanzien van stoffen is aan hen. De normen waarop ze toetsen zijn
volgens de SP-fractie nogal vaag geformuleerd («adequate control»).
De leden van de SP-fractie zien graag dat die controle in ieder geval voor
Nederlandse bedrijven specifieker in het wetsvoorstel gedefinieerd wordt.De kwestie die de leden van de SP-fractie aanvoeren, is een aspect van
het autorisatiemechanisme in de verordening en maakt thans onderdeel uit van
de onderhandelingen tussen de Raad, het Europees Parlement en de Europese
Commissie in de tweede lezing. Zoals gezegd is de uitkomst van die onderhandelingen
nog niet bekend. Uiteraard stel ik in het kader van de onderhandelingen in
de tweede lezing alles in het werk om het milieubeschermingsniveau en de uitvoerbaarheid
van de verordening optimaal te doen zijn. De nationale wetgever kan ten aanzien
van de in de verordening geregelde onderwerpen echter geen verdergaande verplichtingen
in het leven roepen. REACH is uitputtend bedoeld, dus overlappende of aanvullende
nationale voorschriften zijn niet toegestaan.4.3 Verantwoordelijkheidsverdeling in REACH: bedrijfslevenDe leden van de PvdA-fractie vragen naar de gevolgen van een niet nader
gespecificeerde zorgplicht voor bijvoorbeeld de rechtsonzekerheid en de gevolgen
van handhaving.Voor zover de leden van de PvdA-fractie doelen op artikel 1, derde lid,
van de REACH-verordening, kan worden gesteld dat daarin een als beginsel geformuleerde
bepaling is opgenomen, waarbij een koppeling wordt gelegd met het voorzorgsbeginsel.
Hiermee wordt een van de uitgangspunten van de verordening weergegeven. Het
gaat niet om een tot bedrijven gerichte, afdwingbare norm. Het opnemen van
de zorgplicht als een afdwingbare bepaling is nog steeds een punt van onderhandelingen
en maakt thans onderdeel uit van de onderhandelingen tussen de Raad, het Europees
Parlement en de Europese Commissie in tweede lezing. Zoals vermeld is de uitkomst
van die onderhandelingen nog niet bekend.Dit punt is destijds onder meer door Nederland en vanuit het Europees
Parlement ingebracht.De formulering van artikel 1, derde lid, van de REACHverordening als beginselbepaling,
leidt naar mijn oordeel niet tot rechtsonzekerheid. Artikel 1, derde lid,
geeft het doel en de uitgangspunten van de verordening weer en wordt niet
zelfstandig toegepast.De leden van de PvdA-fractie vragen voorts wie erop toeziet dat in het
veiligheidsinformatieblad de juiste informatie vermeld wordt. De leden van
de PvdA-fractie geven voorts aan dat er naar hun oordeel een verschuiving
optreedt in het aantonen van de risico’s en vragen hoe hierop wordt
toegezien.Bezien vanuit de optiek van handhaving van regelgeving geldt dat met het
toezicht op de naleving van de vigerende regelgeving voor veiligheidsinformatiebladen
thans de VROMInspectie, de Voedsel en Waren Autoriteit en de Arbeidsinspectie
zijn belast. De handhavingsbevoegdheden van genoemde instanties zullen onverkort
in stand blijven. In geval van onjuiste vermeldingen op veiligheidsinformatiebladen
beschikt de inspectie over een uitgebreid instrumentarium (bestuursrechtelijk
en strafrechtelijk) om handhavend te kunnen optreden, zoals ook nu al het
geval is op grond van de vigerende wetgeving voor veiligheidsinformatiebladen
ingevolge de WMS. Die bevoegdheden zullen ingevolge het onderhavige wetsvoorstel
niet wezenlijk veranderen. Ten behoeve van de handhaving van de verordening
is de VROM-Inspectie momenteel, in samenwerking met de Arbeidsinspectie, de
Douane, de Voedsel en Waren Autoriteit en de Justitiële autoriteiten,
bezig met het treffen van voorbereidingen voor het opzetten van een handhavingsorganisatie
en een handhavingsprogramma.4.4. Verantwoordelijkheidsverdeling in REACH: overheidDe leden van de CDA-fractie zijn benieuwd naar de stand van zaken met
betrekking tot de voorbereiding van de oprichting van het Agentschap, welke
kosten daarmee zijn gemoeid en welke kostenbesparing voor lidstaten voortvloeien
uit het feit dat zij op nationaal niveau geen activiteiten meer hoeven te
ondernemen die het Agentschap gaat uitvoeren.Om met het laatste gedeelte van de vraag te beginnen, hecht ik eraan op
te merken dat er sprake is van een misverstand als verondersteld wordt dat
voor de uitvoering van de verordening van de lidstaten geen inspanning meer
wordt gevraagd. De verordening legt de verantwoordelijkheid voor de uitvoering
van de verordening in belangrijke mate bij het Agentschap, maar dat betreft
hoofdzakelijk coördinerende werkzaamheden waarbij samenwerking plaatsvindt
met de lidstaten. Het Agentschap bestaat naast het secretariaat uit vijf commissies
waarin lidstaten zitting hebben, namelijk de Beheersraad, het wetenschappelijke
Comité voor de risicobeoordeling, het wetenschappelijke Comité
voor de sociaal-economische analyse, het Comité van de lidstaten en
het Forum. De twee wetenschappelijke comités bestaan uit onafhankelijke
deskundigen, waarvan door elke lidstaat ten minste één deskundige
wordt benoemd, die vanuit de lidstaat door de nationale bevoegde instantie
wordt ondersteund. Het Comité van de lidstaten bestaat uit vertegenwoordigers
van de uitvoerende instanties van iedere lidstaat. Het Forum bestaat uit vertegenwoordigers
van de controlerende instanties van iedere lidstaat. Naast genoemde Agentschapcomités
is er ook sprake van een besluitvormend Comité, als bedoeld in artikel
132 van de verordening, onder voorzitterschap van de Europese Commissie waarin
alle regelgevende en adviserende besluiten worden genomen over voorstellen
die het Agentschap aan de Europese Commissie voorlegt. In dit Comité
zijn de lidstaten vertegenwoordigd.Volgens de verordening passeren alle voorstellen voor besluiten die betrekking
hebben op individuele dossiers, zoals aanvullend onderzoek en verlening van
autorisatie, het Comité van de lidstaten. Alle voorstellen van algemenere
aard, zoals voorstellen tot aanpassing van de bijlagen van de verordening –
waaronder beperkende maatregelen en aanwijzing van stoffen die voor autorisatie
in aanmerking komen – passeren naast het Comité van de lidstaten
ook de beide wetenschappelijke Comités. Tot slot hebben onder de verordening
de lidstaten een eigen taak die inhoudt dat zorg gedragen moet worden voor
de beoordeling van stoffen die zijn geplaatst op het communautair voortschrijdend
actieplan. De door lidstaten voorbereide beoordeling van stoffen kan aanleiding
geven tot voorstellen voor aanvullend onderzoek of voor beperkende maatregelen
op communautair niveau. Voorstellen daartoe worden door de betreffende lidstaten
geformuleerd en onderbouwd, waarna het Agentschap de coördinatie van
het besluitvormingsproces daarover voor zijn rekening neemt.Een eerste globale analyse van de Europese Commissie over de werkbelasting
bij de uitvoering van de verordening van de lidstaten wijst op een benodigde
capaciteit die minimaal gelijk is aan de huidige capaciteit van de lidstaten
onder de vigerende regelgeving, maar die waarschijnlijk, vooral tijdens periodes
van piekbelasting, meer capaciteit zal vereisen. Aangezien de opbouw van het
Agentschap en de te volgen werkprocedures nog volop in het stadium van voorbereiding
verkeren, is het moeilijk op dit moment met een gedetailleerde schatting van
de benodigde capaciteit te komen. Het is in ieder geval zeker dat de verordening,
waarin de verantwoordelijkheid tot het verzamelen en beoordelen van stofgegevens
ligt bij het bedrijfsleven, leidt tot een efficiënte besteding van de
middelen bij de lidstaten. De omvang van de werkzaamheden voortvloeiend uit
de verordening zal -vergeleken met de huidige situatie- zeker niet leiden
tot kostenbesparingen voor de autoriteiten van de lidstaten.De door de Europese Commissie te dragen kosten voor de uitvoering van
de verordening worden voornamelijk bepaald door de kosten verbonden aan het
functioneren van het Agentschap. Op basis van het Gemeenschappelijk Standpunt
van de Raad heeft de Europese Commissie een raming gemaakt van de totale kosten
van € 1 188 785 mln. over een periode van 15 jaar waarin
de bulk aan werkzaamheden zal plaatsvinden, namelijk de fasegewijze registratie
van bestaande stoffen. Na die periode van 15 jaar, wanneer alle bestaande
stoffen zijn geregistreerd en conform de criteria zijn beoordeeld, is er sprake
van een onderhoudssituatie waarin het Agentschap met een veel kleinere staf
uit de voeten kan. De uitvoeringskosten worden dan opgebracht door subsidies
uit de algemene middelen van de Europese Commissie (geschat op ca. € 482,5
mln.) en door de ontvangen vergoedingen verbonden aan registraties en verzoeken
om autorisaties (geschat op ca. € 5,706 mln.). De kosten zijn als
volgt gemiddeld verdeeld over de volgende posten: 45% personele kosten,
15% locatiekosten, 9% diensten verbonden aan het personeel zoals
training, 12% vertaalkosten, 12% kostenvergoeding aan deelnemers
van de verschillende commissies van het Agentschap, 5% IT-kosten, 2%
administratieve kosten die niet aan het personeel is verbonden, zoals bibliotheekuitgaven,
publicatiekosten, advieskosten. De 45% personele kosten zijn als volgt
onder te verdelen: 28% aan beoordelingen van dossiers, 32% aan
werkzaamheden verbonden aan autorisaties, beperkende maatregelen en comitologie,
12% algemene niet aan dossiers verbonden kosten, 9% preregistratie,
registratie en meldingen, 2% ondersteuning aan het College van Beroep,
13% administratieve diensten binnen het Agentschap en 4% bureaukosten
van de uitvoerend directeur.Het budget dat in Europees verband vanuit de algemene middelen aan de
Europese Commissie beschikbaar wordt gesteld, is onderverdeeld in € 15,3
mln. voor 2007, € 62,6 mln. voor 2008 en € 66 mln. voor
2009. Voor de jaren 2009 t/m 2012 is nog geen budget vastgesteld. Voor de
jaren 2013 t/m 2021 zijn respectievelijk de volgende budgetten vastgesteld: € 12,5
mln., € 47,5 mln., € 43,5 mln., € 39,4 mln., € 36,9
mln., € 53 mln., € 53,9 mln. en € 51,9 mln.Ten aanzien van de geheimhoudingsbepalingen die het Agentschap zal beheren
vragen de leden van de CDA-fractie nadere toelichting van de regering hoe
deze bepalingen zich verdragen tot de vereisten ten aanzien van openbaarheid
die voortvloeien uit het Verdrag van Aarhus.De openbaarheid en vertrouwelijkheid van informatie wordt in de verordening
geregeld in de artikelen 9, negende lid, 117, 118 en 119. Daarin wordt Verordening
nr. 1049/2001/EG van toepassing verklaard op de documenten die bij het Agentschap
berusten.Verordening (EG) nr. 1367/2006 van het Europees Parlement en de Raad van
6 september 2006 betreffende de toepassing van de bepalingen van het
Verdrag van Aarhus betreffende toegang tot informatie, inspraak bij besluitvorming
en toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden op de communautaire
instellingen en organen (PbEU L264), treft voorzieningen om Verordening nr.
1049/2001/EG aan te passen aan de eisen van het Verdrag van Aarhus. Ik ga
ervan uit dat de definitieve tekst van de verordening in overeenstemming wordt
gebracht met Verordening nr. 1367/2006/EG.5. Uitvoering van REACH: titel 9.3 van hoofdstuk
9 WM5.1 Strafrechtelijke handhavingTen aanzien van de sanctionering vragen de leden van de CDA-fractie zich
af of er zicht is op de zwaarte van de te nemen strafmaatregelen ten opzichte
van de sanctionering in de andere lidstaten. Zij vragen zich bovendien af
of Nederland coulanter, dan wel strenger is dan andere lidstaten.Het is mij vooralsnog niet mogelijk om op deze vragen een antwoord te
geven omdat mij geen initiatieven van andere lidstaten bekend zijn waarmee
ik het onderhavige wetsvoorstel kan vergelijken. Wel hecht ik eraan te melden
dat de strafbaarstelling en de indeling van strafrechtelijk te handhaven bepalingen
in de zware of lichte sanctiecategorie van de WED, zoals aangegeven in bijlage
3 van de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel, in Europees verband
als model wordt gebruikt in een werkgroep waarin de Europese Commissie en
de lidstaten op Europees niveau voorbereidingen treffen voor de handhaving
van de verordening. In dat overleg zijn de in het wetsvoorstel geselecteerde
artikelen van de verordening die strafbaar zijn gesteld, als uitgangspunt
voor de uitvoering door de Europese Commissie en andere lidstaten overgenomen.
De indeling van strafrechtelijk te handhaven bepalingen in de categorie-indeling
van de WED, zoals aangegeven in bijlage 3 van de memorie van toelichting bij
het wetsvoorstel, zijn door Nederland in dat overleg ingebracht teneinde te
bewerkstelligen dat de sanctionering bij overtreding van strafbaar gestelde
artikelen van de verordening in de lidstaten van de EU zoveel mogelijk op
dezelfde uitgangspunten is gebaseerd.Voorts zij opgemerkt dat de zwaarte van de sancties aan de lidstaten is
overgelaten en dat er vooralsnog geen Europese «aanwijzingen»
op communautair niveau zullen komen. Wel is het Forum als onderdeel van het
Agentschap speciaal in het leven geroepen om in een zekere mate van afstemming
van handhavingsactiviteiten van de lidstaten te voorzien, waartoe ook de hoogte
van sancties kunnen behoren. Het Forum dient ook de handhaafbaarheid
van nieuwe uitvoeringsmaatregelen ingevolge de verordening te toetsen. In
artikel 125 van de verordening staat bovendien dat de sancties doeltreffend,
evenredig en ontmoedigend moeten zijn en dat de lidstaten ervoor moeten zorgen
dat de sancties worden toegepast. De lidstaten moeten de Europese Commissie
op de hoogte stellen van de sanctiebepalingen. Dit beperkt de vrijheid van
de lidstaten enigszins en geeft de Europese Commissie door middel van het
stellen van richtsnoeren de mogelijkheid in te grijpen, Indien een lidstaat
te lage sancties oplegt, kan er een gat in de Europese markt ontstaan, omdat
de lage sancties een aanzuigende werking kunnen hebben. Ook artikel 124 van
de verordening is in dit verband van belang, waarin staat dat de lidstaten
in het kader van de handhaving regelmatige controles moeten uitoefenen. Autonomie
van de lidstaten betekent derhalve allerminst dat er sprake is van vrijblijvendheid.Het Agentschap kan uiteraard een klacht indienen bij de Europese Commissie
indien het van mening is dat de lidstaat ten onrechte geen passende sancties
oplegt en derhalve niet voldoet aan de verplichtingen die voor hem uit artikel
125 van de verordening voortvloeien. In die bepaling staat niet alleen dat
de lidstaten de sancties vaststellen die van toepassing zijn op schendingen
van de verordening, maar ook dat zij alle nodige maatregelen nemen om ervoor
te zorgen dat die sancties worden toegepast. Naar aanleiding van een klacht
kan de Europese Commissie besluiten tegen de desbetreffende lidstaat een inbreukprocedure
te starten.De leden van de CDA-fractie geven aan dat in reactie op het advies van
de Raad van State de regering stelt dat het wenselijk is dat de lidstaten
bij de sanctionering van overtredingen niet totaal verschillend te werk gaan.
De CDA-fractie vraagt wat de positie van Nederland is indien dit toch dreigt
te gebeuren.Hierboven heb ik aangegeven wat Nederland op dit punt aan initiatieven
ontplooit om zoveel mogelijk harmonisatie na te streven. Bovendien is het
Forum in het leven geroepen om uitwisseling van handhavingsinformatie te bewerkstelligen,
te voorzien in coördinatie binnen het netwerk van handhavingsinstanties,
werkprogramma’s van nationale handhavingsinstantie op elkaar af te stemmen
en relevante handhavingsaspecten in het kader van de uitvoering van de verordening
af te stemmen. Ik verwijs daarvoor met name naar de artikelen 75, 76 en 85
van de verordening.Op de vraag wat de positie van Nederland zal zijn als blijkt dat lidstaten
bij de sanctionering van overtredingen totaal verschillend te werk kan ik
thans niet vooruitlopen. Uit het vorenstaande moge in ieder geval blijken
dat de inzet erop gericht is een dergelijke situatie te voorkomen. Mocht een
zodanig situatie toch dreigen te ontstaan, dan is het Forum het geëigende
gremium om dit in gemeen overleg tussen de Europese Commissie en de lidstaten
aan de orde te stellen.Het is de leden van de CDA-fractie niet geheel duidelijk in hoeverre de
lidstaat verplicht is gehoor te geven aan het verzoek van de Agentschap sanctionerend
op te treden.In de memorie van toelichting staat namelijk dat «indien het Agentschap
in het kader van de nalevingscontrole ingevolge artikel 40 van de verordening
onregelmatigheden op het spoor komt, de lidstaat tot sanctionering kan overgaan
op verzoek van of na overleg met het Agentschap. De lidstaat bepaalt welke
sanctie het meest passend en effectief is.» Dit zou volgens deze leden
impliceren dat de lidstaat niet verplicht is het verzoek van de Agentschap
op te volgen. Als deze zienswijze inderdaad correct is, vragen de leden zich
af wat de achterliggende reden is om dit niet te verplichten
omdat anders verschillen tussen lidstaten in sanctionering kunnen ontstaan.De leden van de CDA-fractie hebben juist begrepen dat er geen verplichting
bestaat voor de lidstaten om gehoor te geven aan verzoeken van het Agentschap
om sanctionerend op te treden. Het Agentschap heeft geen rechtsmacht in de
lidstaten en evenmin is in de verordening een verplichting opgenomen voor
de lidstaten om aan verzoeken van het Agentschap gehoor te geven. Dit houdt
verband met het feit dat strafrechtelijke handhaving behoort tot de competentie
van de lidstaten.De relatie tussen het Agentschap en de nationale bevoegde instantie moet
nog verder vorm krijgen.5.2 Toezicht en bestuursrechtelijke handhavingMet betrekking tot de bestuursrechtelijke handhaving geven de leden van
de CDA-fractie aan een nadere toelichting te willen op de vraag wie bevoegd
is of zijn tot het treffen van bestuursrechtelijke sancties.Deze bevoegdheid komt de Minister van VROM toe, die als bevoegde instantie
is belast met de handhaving van de voorgestelde titels 9.2 en 9.3 van de WM
alsmede van de verordening, zoals blijkt uit de voorgestelde wijziging van
artikel 18.2b van de WM. De VROM-Inspectie zal namens de Minister van VROM
het toezicht op de naleving uitoefenen.Op de vraag of het voornemen bestaat om (delen van) deze bevoegdheden
te delegeren naar andere overheden is het antwoord ontkennend. Wel wijs ik
op de voorgestelde wijziging van artikel 18.2 van de WM. Hierin is bepaald
dat het bevoegd gezag in het kader van hoofdstuk 8 van die wet ook zorg draagt
voor de bestuursrechtelijke handhaving van voorschriften op grond van de verordening.
Voor zover dit binnen de inrichting aan de orde is, is dus dit gezag bevoegd
naast de Minister van VROM. Deze situatie is nu al gebruikelijk en doet zich
bijvoorbeeld ook voor met betrekking tot de WMS, welke is genoemd in artikel
18.2, eerste lid, juncto artikel 13.1, tweede lid.Bijlage XVII van de verordening, die alle beperkingen bevat die in het
kader van de Stoffenverbodsrichtlijn en dochterrichtlijnen daarvan zijn gesteld,
zal direct in werking treden. De lidstaten hebben bij de implementatie van
deze richtlijnen handhavingsbepalingen in hun nationale regelgeving opgenomen.De leden van de CDA-fractie vragen zich af hoe de regering denkt om te
gaan met deze handhavingsbepalingen.In het onderhavige wetsvoorstel worden de handhavingsbevoegdheden geregeld
ten aanzien van de verordening en dus ook ten aanzien van het bepaalde in
bijlage XVII. De toezichthoudende ambtenaren worden volgens artikel 18.4 van
de WM aangewezen door de betrokken minister. Hiertoe zal het Besluit aanwijzing
ambtenaren VROM-regelgeving worden gewijzigd. Hierin zal worden bepaald dat
vorenbedoelde ambtenaren zijn belast met het toezicht op de naleving van de
bepalingen die bij of krachtens de verordening zijn gesteld, voor zover deze
op hun werkterrein betrekking hebben. Indien verschillende toezichthouders
tegelijkertijd kunnen optreden zullen afspraken worden gemaakt teneinde te
waarborgen dat de benodigde afstemming plaatsvindt. Thans is de wijziging
van het bedoelde aanwijzingsbesluit in voorbereiding. Kortheidshalve verwijs
ik voorts naar hetgeen daarover in hoofdstuk 9 van de memorie van toelichting
is opgemerkt.In paragraaf 5.2 van de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel
is aangegeven wat de gevolgen zijn van de integratie van de Stoffenverbodsrichtlijn
en daaraan verbonden dochterrichtlijnen in bijlage XVII van de verordening.
Naar aanleiding van de vragen van de CDA-fractie met betrekking tot dit onderwerp
en recente ontwikkelingen in de onderhandelingen over de verordening acht
ik het van belang op dit aspect uitvoerig in te gaan.In de tekst van het gemeenschappelijk standpunt van de verordening is
artikel 66, derde lid, geïntroduceerd waarin is bepaald dat nationale
implementatieregelgeving ter zake van de Stoffenverbodsrichtlijn ten hoogste
6 jaar in stand mag blijven, voor zover het bestaande en strengere regels
betreft. Nederland is er steeds van uitgegaan dat het artikellid moet worden
geïnterpreteerd als betrekking hebbend op zowel voorschriften die strikte
implementatie van de verbodsrichtlijn zijn, als strengere voorschriften waarvoor
lidstaten krachtens artikel 95 (100a oud) van het EG-Verdrag goedkeuring van
de Europese Commissie hebben verkregen.Tijdens het juristen-linguïstenoverleg (juni 2006) ter voltooiing
van het gemeenschappelijk standpunt over de verordening heeft de Commissie
evenwel aangegeven dat artikel 66, derde lid, van de verordening aldus moet
worden uitgelegd dat alle nationale wetgeving ter implementatie van de Stoffenverbodsrichtlijn
op het moment van inwerkingtreding van de verordening moet worden ingetrokken,
behoudens voorschriften die strenger zijn en waarvoor de lidstaat formeel
toestemming van de Commissie heeft gekregen ingevolge artikel 95 (100a oud)
van het EG-verdrag. De stoffen waarvoor Nederland die goedkeuring heeft verkregen
van de Europese Commissie zijn reeds in paragraaf 3 van deze nota opgesomd.In de memorie van toelichting bij het onderhavige wetsvoorstel werd nog
uitgegaan van de toepasselijkheid van de overgangstermijn van 6 jaar op de
thans vigerende nationale implementatiewetgeving van de Stoffenverbodsrichtlijn
(met inbegrip van handhavingsbepalingen). De volgende tekst is daarover in
paragraaf 5.2 van de memorie van toelichting opgenomen:«Het grootste deel van de bepalingen die dienen ter implementatie
van deze richtlijn bevat niet de letterlijke tekst van de (bijlage bij) de
richtlijn. Dit houdt in de meeste gevallen verband met de handhaafbaarheid
van de bepalingen. In sommige van deze besluiten worden bovendien andere,
aanvullende regels gesteld. Daarnaast zijn – met instemming van de Europese
Commissie dan wel het Hof van Justitie – in bepaalde gevallen verdergaande
regels gesteld ten opzichte van de Stoffenverbodsrichtlijn. Lidstaten kunnen
hun nationale regelgeving ten aanzien van het in bijlage 1 bepaalde, ingevolge
artikel 66, derde lid, van de verordening tot ten hoogste zes jaar na de inwerkingtreding
van de verordening handhaven. In deze periode zal de Europese Commissie zorgdragen
voor de actualisering van de voorschriften van bijlage XVII van de verordening.
Zodra de betreffende onderdelen van bijlage XVII van de verordening zijn gewijzigd
en inwerking zijn getreden, laat de rechtstreekse werking van de verordening
in beginsel de handhaving van nationale regelgeving niet meer toe en komt
de verordening in de plaats van de bestaande nationale regelgeving die de
lidstaten ter uitvoering van de Stoffenverbodsrichtlijn hebben vastgesteld.
Bij die gelegenheid, dan wel zes jaar na de inwerkingtreding van de verordening
moet de nationale regelgeving, dus de in bijlage 1 genoemde regelgeving, worden
ingetrokken.»De uitleg die de Europese Commissie inmiddels geeft aan het hiervoor genoemde
artikel 66 staat evenwel haaks op deze interpretatie. Nadat de Europese Commissie
de Nederlandse uitleg van de hand had gewezen is hierover op
ambtelijk niveau diverse malen overleg en correspondentie met de Europese
Commissie gevoerd. Nederland heeft in dat kader expliciet aangegeven dat intrekking
van wetgeving ter implementatie van thans geldende voorschriften die in bijlage
XVII bij de verordening zullen worden opgenomen, ertoe leidt dat de desbetreffende
Europese voorschriften in een aantal gevallen niet meer goed uitvoerbaar of
handhaafbaar zullen zijn. Daarmee wordt bovendien afbreuk gedaan aan het beschermingsniveau
dat de Stoffenverbodsrichtlijn beoogt te bieden. Daarom zou het ook voor bestaande
implementatieregelgeving wenselijk zijn een overgangsregime te introduceren,
vergelijkbaar aan wat in artikel 66 van de verordening is geregeld voor strengere
nationale voorschriften. De Commissie gaf kort gezegd aan dat eventuele handhavings-
of uitvoeringsproblemen in het kader van de uitvoering van de verordening
door de lidstaten zelf moeten worden opgelost.Deze gang van zaken was aanleiding om de kwestie nogmaals bij de Commissie
aan de orde te stellen met als resultaat dat de Europese Commissie zich nog
op deze kwestie beraadt.Ook het Europees Parlement heeft zich, nadat het door Nederland op deze
kwestie is gewezen, gerealiseerd dat zich hier een knelpunt voordoet. Om dit
op te lossen is een amendement op artikel 66 van de verordening ingediend
op grond waarvan de overgangsperiode van 6 jaar ook voor bestaande strikte
implementatieregelgeving van toepassing wordt verklaard. Nog niet duidelijk
is of dit amendement in de plenaire vergadering van het Europees Parlement
gesteund zal worden. Evenmin is duidelijk of het amendement – zo het
al aangenomen wordt – voor de Commissie aanvaardbaar is.Op dit moment is de situatie derhalve dat deze kwestie uitdrukkelijk onderdeel
uitmaakt van de onderhandelingen waarover de Tweede Kamer in de brief van
1 november jl. is geïnformeerd.In essentie spitsten de handhavings- en uitvoeringsproblemen die ontstaan
als geen adequate oplossing wordt gevonden, zich toe op vier aspecten die
thans in nationale regelgeving ter uitvoering van de Stoffenverbodsrichtlijn
zijn geregeld en waarin de tekst van bijlage XVII van de verordening tekortschiet:1. Het ontbreken van adequate definities van in Annex XVII gehanteerde
begrippen, waardoor rechtszekerheid en handhaafbaarheid gecompliceerd wordt.2. Het ontbreken van gevalideerde, voorgeschreven analyse- of meetmethoden
om concentratiegrenzen te bepalen voor gevallen waar Annex XVII concentratielimieten
stelt.3. Voorschriften die niet eenduidig zijn uit te leggen, waardoor rechtstreekse
werking ervan, en vooral afdwingbaarheid en handhaving wordt bemoeilijkt of
zelfs onmogelijk is.4. Het bestaan van expliciete bevoegdheden die de richtlijn aan lidstaten
toekent en die letterlijk in Annex XVII zijn overgenomen om additionele verboden
of uitzonderingen in het leven te roepen, staat op gespannen voet met de uitleg
van de Commissie die inhoudt dat lidstaten hun nationale regelgeving bij inwerkingtreding
van de verordening dienen in te trekken. Daarmee zou immers ook de nationale
regelgeving waarin van die bevoegdheden gebruik is gemaakt, komen te vervallen.Uit het vorenstaande blijkt dat ik – binnen de mogelijkheden die
mij ter beschikking staan – alles in het werk stel om de verordening
in de laatste onderhandelingsfase zodanig aangepast te krijgen dat een overgangstermijn
wordt gecreëerd waarbinnen de bestaande regelgeving ter uitvoering van
de Stoffenverbodsrichtlijn nog in stand kan blijven. Binnen die termijn kan
in dat geval bijlage XVII van de verordening beter handhaafbaar
en uitvoerbaar worden gemaakt, waarna de nationale regelgeving ter implementatie
van de Stoffenverbodsrichtlijn kan worden ingetrokken.Indien het huidige standpunt van de Europese Commissie over de interpretatie
van bijlage XVII van de verordening ongewijzigd blijft, heeft dit ook belangrijke
consequenties voor de nationale regelgeving. Er zal dan moeten worden onderzocht
welke nationale bepalingen gehandhaafd mogen worden en welke niet. Dit kan
het noodzakelijk maken dat bepalingen moeten worden ingetrokken of aangepast,
hetgeen, mede gelet op het aantal regelingen dat in het geding is, tot een
aanzienlijke wetgevingsoperatie aanleiding geeft, die naar het zich laat aanzien
niet tijdig, voor het van kracht worden van bijlage XVII bij de verordening
kan worden afgerond. Gezien de stand van zaken in de discussie bestaat de
mogelijkheid dat het Nederlandse standpunt uiteindelijk toch in de verordening
terecht komt. Daarom is het niet opportuun nu al voorbereidingen te treffen
voor een eventueel noodzakelijke aanpassing van de nationale regelgeving.Samenvattend kan worden gesteld dat het Nederlandse standpunt enerzijds
het verbeteren van de werking van de belangrijke bijlage XVII van de verordening
tot doel heeft en anderzijds het voorkomen van problemen met de nationale
regelgeving.6. Lasten en voordelen voor het bedrijfslevenDe leden van de CDA-fractie vragen wat de regering aan voorlichting over
de verordening denkt te gaan doen. Kortheidshalve verwijs ik voor een antwoord
op deze vraag naar de brief van 1 november 2006 waarin de Staatssecretaris
van Economische Zaken en ik de Kamer hebben geïnformeerd over de uitgebreide
voorlichting aan het bedrijfsleven over de verordening die reeds in maart
2006 is gestart en in 2007 zal worden voortgezet en waarin tevens aandacht
wordt besteed aan de nationale regelgeving ter implementatie van de verordening.Het baart de leden van de CDA-fractie grote zorgen dat uit een onderzoek
van KPMG van juni 2006 is gebleken dat bijna de helft van de Nederlandse bedrijven
die straks met de verordening te maken krijgt niet bekend is met het nieuwe
systeem onder de verordening en dus ook nog geen voorbereidingen heeft getroffen.
Dit terwijl naar verwachting de verordening volgend voorjaar al in werking
zal treden. Tijdens een algemeen overleg over de verordening in het najaar
van 2005 is van de zijde van het kabinet aangegeven dat er een grote voorlichtingscampagne
gestart zou worden samen met VNO/NCW, MKB en een aantal brancheorganisaties.
Voor de leden van de CDA-fractie is dit reden om op te merken dat blijkbaar
deze campagne nog niet begonnen is of nog niet veel vruchten afwerpt, getuige
de uitslag van het KPMG-onderzoek. Zij vragen daarom een nadere toelichting
over wat de regering hieraan denkt te doen.In antwoord op deze vragen kan ik berichten dat in het voorjaar van 2006
een voorlichtingsdag is georganiseerd voor Nederlandse brancheverenigingen.
De Staatssecretaris van Economische Zaken en ik hebben daar de start gemarkeerd
van de voorlichtingscampagne. Verschillende branches en de koepelorganisaties
VNO/NCW, MKB Nederland en de Vereniging van Kamers van Koophandel zijn vervolgens
nauw betrokken bij het vervolg.Hoewel het duidelijk is dat bedrijven tijd nodig hebben om zich voor te
bereiden op de inwerkingtreding van de verordening, is er op dit moment voor
gekozen alleen op hoofdlijnen aan te geven wat de inhoud van de verordening
is, aangezien er nog geen definitief akkoord is tussen de Commissie, de Raad
en het Europees Parlement.Er is voorts in overleg met het betrokken bedrijfsleven gekozen voor een
intensieve campagne vanaf het moment dat de inhoud van de verordening vaststaat.
Concreet betekent dit dat vanaf maart 2007 de tweede fase van start gaat met
een symposium voor brancheorganisaties en Kamers van Koophandel. Vervolgens
zal op gezette tijden via de branches, de Kamers van Koophandel en via vakbladen
informatie worden gegeven over de verordening. De wijze waarop branches hun
leden informeren wordt op gezette tijden gevolgd zodat eventueel aanvullende
acties kunnen worden ondernomen. De gekozen opzet leidt ertoe dat in totaal
meer dan 250 relevante branches worden geïnformeerd over de verordening
en de verplichtingen die uit de verordening voortkomen en geeft deze branches
de mogelijkheid hun leden tijdig te informeren. Ook de Kamers van Koophandel
zullen actief aandacht schenken aan de verordening zodat ook bedrijven die
geen lid zijn van een van deze branches worden geïnformeerd. Voorts wordt
vanaf 1 januari 2007 gestart met de nationale REACH-helpdesk, inclusief
een website met veel relevante informatie over de verordening en de verplichtingen
voor bedrijven. De gekozen aanpak geeft bedrijven ruim anderhalf jaar de tijd
om zich voor te bereiden op het ingaan van de eerste REACH-verplichtingen.
De bepalingen uit de verordening over de veiligheidsinformatiebladen treden
weliswaar gelijktijdig met de verordening in werking. Deze verplichtingen
ten aanzien van veiligheidsinformatiebladen zijn echter geen nieuwe verplichtingen
ten opzichte van de thans geldende regelgeving.De leden van de CDA-fractie merken op dat uit hetzelfde onderzoek is gebleken
dat de kleine groep bedrijven die wel bekend is met de verordening grote (nadelige)
gevolgen voorziet voor het bedrijfsleven als de verordening in werking is
getreden. Zij vrezen met name dat door de bepalingen van de verordening bepaalde
stoffen niet meer geproduceerd zullen worden vanwege de hogere kosten en administratieve
lastenverzwaring.Afnemers van deze producten kunnen in grote problemen komen als zij niet
tijdig een vervangend product vinden. Een ander probleem dat het bedrijfsleven
signaleert is het feit dat afnemers aan hun toeleveranciers zullen moeten
aangeven hoe ze stoffen die onder de verordening vallen, zullen gebruiken.
De toeleverancier dient dit namelijk mee te nemen in de registratieprocedure
zodat het wordt opgenomen in het «chemical safety datasheet».
Als dit niet gebeurt (bijvoorbeeld uit concurrentie-overwegingen) zal het
gebruik van de stof niet worden toegestaan. De leden van de CDA-fractie constateren
dan ook een grote discrepantie tussen de geluiden uit het bedrijfsleven en
datgene wat in de memorie van toelichting wordt gesteld en zij vragen om een
nadere toelichting.In de hiervoor bedoelde voorlichting zal aan een aantal onderwerpen expliciet
aandacht worden geschonken. Een van de belangrijke boodschappen in het begin
van de voorlichtingscampagne is wat bedrijven nu al kunnen doen om zich voor
te bereiden op de inwerkingtreding van de verordening: het maken van een inventarisatie
van de gebruikte stoffen en het leggen van contacten met hun toeleveranciers
en afnemers over het gebruik en de toepassing van de stoffen. In 2003 en 2004
was er veel ongerustheid bij het bedrijfsleven over het uit de handel verdwijnen
van bepaalde stoffen. Een onderzoek van KPMG/TNO uit 2004 gaat daar op in.
Deze ongerustheid heeft er toe geleid dat in het voorstel voor de verordening
de vereiste informatie vooral voor stoffen die in kleinere hoeveelheden op
de markt komen is vereenvoudigd. Het gevolg hiervan is dat de administratieve
lasten van die informatieplicht voor die stoffen sterk zijn verminderd. De
kans dat stoffen die in kleine(re) hoeveelheden op de markt worden gebracht,
niet zullen worden geregistreerd, waardoor afnemers in de problemen komen,
is door de wijzigingen in de ontwerpverordening sterk beperkt.Wat betreft het punt van de informatie over het gebruik van stoffen, die
door afnemers zouden moeten worden geleverd aan de registrerende leveranciers
van chemische stoffen: deze bepaling is in de verordening zodanig geformuleerd
dat de afnemers niet heel specifiek hoeven te zijn over het voorgenomen gebruik
(hier spelen concurrentie-overwegingen inderdaad een rol), maar globale gebruikscategorieën
kunnen opgeven. In de onderhandelingen is Nederland voorstander geweest van
deze vereenvoudigingen. Ook de industrie heeft zich op deze punten tevreden
getoond met het huidige voorstel.In het kader van de doelstelling van dit kabinet om de administratieve
lasten voor het bedrijfsleven aanzienlijk te verlichten, vragen de leden van
de CDA-fractie zich af welke inspanningen de regering verricht om de administratieve
lastenverzwaring als gevolg van de verordening zo gering mogelijk te houden.In antwoord op deze vraag kan ik het volgende berichten. Op 15 oktober
2004 hebben de Staatssecretaris van Economische Zaken en ik de Tweede Kamer
geïnformeerd over de uitkomsten van een onderzoek naar de administratieve
lasten voortvloeiend uit het oorspronkelijke commissievoorstel voor een verordening1. In die brief hebben wij tevens aangegeven op welke
wijze wij voornemens waren de administratieve lasten voortvloeiend uit de
verordening te reduceren. Het betreffende onderzoek is overigens in nauwe
samenwerking met ACTAL tot stand gekomen.Op 29 november 2005 hebben de Staatssecretaris van Economische Zaken
en ik de Tweede Kamer geïnformeerd over de uitkomsten van een vervolgonderzoek
naar de administratieve lasten voortvloeiend uit het compromisvoorstel dat
in december van dat jaar als gemeenschappelijk standpunt is aanvaard2. In dat onderzoek is geïnventariseerd in welke
mate de onderhandelingen over het REACH-voorstel hebben geleid tot reductie
van de berekende administratieve lasten ten opzichte van het oorspronkelijke
commissievoorstel. Vastgesteld is dat de Nederlandse inzet in die onderhandelingen
tot daadwerkelijke reductie van de berekende administratieve lasten heeft
geleid, met circa 60% ten opzichte van de aanvankelijk berekende lastenverzwaring.
Voorts hebben wij in die brief aangegeven dat de administratieve lasten voor
bedrijven in de vorm van eenmalige kosten voortvloeiend uit de verordening
verder beperkt kunnen worden door middel van gerichte voorlichting in samenwerking
met de brancheorganisaties. Deze voorlichtingsactiviteit is in het afgelopen
jaar met voortvarendheid ter hand genomen en zal met het oog op de inwerkingtreding
van de verordening onverminderd worden voortgezet.Volgens de leden van de VVD-fractie gaat de memorie van toelichting in
op lasten en voordelen voor het bedrijfsleven en worden daarbij de onderzoeken
van KPMG/TNO en SIRA Consulting aangehaald. De VVD-fractie vraagt evenwel
waarom de regering ACTAL niet heeft geraadpleegd.De veronderstelling dat ACTAL niet is geraadpleegd berust op een misverstand.
Niet alleen heb ik op 21 augustus 2005 voorafgaand aan de indiening van
het onderhavige wetsvoorstel bij de Tweede Kamer ACTAL om een advies gevraagd
dat op 6 oktober 2005 is uitgebracht3, maar
tevens is ACTAL, zoals hierboven is vermeld, intensief betrokken geweest bij
de administratieve lasten onderzoeken die in verband met de verordening zijn
uitgevoerd en waarover de Tweede Kamer uitvoerig is geïnformeerd.Overige effectenDe leden van de CDA-fractie merken op dat in de memorie van toelichting
wordt gesteld dat het netto effect op innovatie onzeker is, maar op de lange
termijn positief lijkt. Hieruit kan afgeleid worden dat de regering van mening
is dat de grotere inspanning voor testen en registreren (die ten koste
kan gaan van de innovatiecapaciteit van bedrijven) niet opweegt tegen het
opheffen van het financiële nadeel voor het op de markt brengen van nieuwe
stoffen en het verlichten van de R&D-meldingsplicht. De leden van de CDA-fractie
verzoeken om een nadere onderbouwing van de regering waarop dit optimisme
is gestoeld.Ter zake kan ik het volgende opmerken. Omdat het test- en registratieregime
voor bestaande stoffen als gevolg van de verordening gelijk wordt gesteld
aan dat van nieuwe stoffen, verdwijnt het uit de thans vigerende regelgeving
voortvloeiende financiële nadeel voor het op de markt brengen van nieuwe
stoffen ten opzichte van het gebruik van bestaande stoffen. Voor zover het
kennisgevingstelsel voor nieuwe stoffen, zoals dat thans bestaat, dus een
innovatieremmend effect heeft – zoals het bedrijfsleven steeds heeft
aangegeven – zal dat effect volledig worden opgeheven doordat de verordening
qua test- en registratievereisten geen materieel onderscheid meer tussen nieuwe
en bestaande stoffen maakt.Ook het verruimen van de R&D-mogelijkheden ten opzichte van de thans
vigerende regelgeving voor nieuwe stoffen, en het verlichten van de meldingsplicht
voor R&D toepassingen van stoffen zullen bijdragen aan ruimere innovatiemogelijkheden
voor het bedrijfsleven. In de memorie van toelichting bij het onderhavige
wetsvoorstel wordt opgemerkt dat de verordening inspanningen voor het testen
en registreren van stoffen vereist die eventueel ten koste kunnen gaan van
de innovatiecapaciteit van bedrijven, met als mogelijk gevolg het verdwijnen
van bepaalde stoffen van de markt. Hoewel dit mogelijk tot een negatief effect
op de innovatiekracht kan leiden, kan echter ook worden verondersteld dat
juist daarin een stimulans is gelegen voor het zoeken naar duurzame en innovatieve
oplossingen. In de memorie van toelichting wordt onderkend dat het netto effect
op innovatie onzeker is. De inschatting dat dit effect op lange termijn positief
is, is gebaseerd op drie argumenten. In de eerste plaats moet niet uit het
oog verloren worden dat de registratie van stoffen een eenmalige investering
betreft die gefaseerd over een periode van 11 jaar wordt ingevoerd, maar op
langere termijn geen additionele lasten met zich brengt. In de tweede plaats
leert de introductie van het kennisgevingstelsel voor nieuwe stoffen dat de
veronderstelde negatieve effecten op de innovatiecapaciteit van het bedrijfsleven
zich niet hebben voorgedaan, getuige analyses daarover door de Europese Commissie
met medewerking van het Europese bedrijfsleven. In de derde plaats is de verbetering
van het level playing field dat door de verordening wordt gecreëerd ten
opzichte van de situatie ingevolge de thans vigerende regelgeving in Europa
van dien aard dat bedrijven in geheel Europa volgens dezelfde regels en procedures
kunnen werken, hetgeen leidt tot kostenvoordelen en tot minder administratieve
belemmeringen in het intracommunautaire handelsverkeer. Hierdoor kan ruimte
voor innovatie ontstaan.7. Uitvoerbaarheids- en handhaafbaarheidstoetsDe leden van de PvdA-fractie merken op dat in de uitvoerbaarheids- en
handhaafbaarheidstoets wordt geconstateerd dat er niet veel meer handhavingscapaciteit
wordt vereist na de inwerkingtreding van de verordening dan nu het geval is.
Zij vragen of de voor het onderhouden van een systeem van officiële controles
en andere op de situatie afgestemde capaciteiten (een vereiste op grond van
artikel 124 van de verordening) noodzakelijke capaciteit daadwerkelijk aanwezig
is.De inspectiediensten die bij het toezicht op de naleving van de verordening
betrokken zijn (Arbeidsinspectie, Voedsel en Waren Autoriteit, Douane, Justitiële
autoriteiten en de VROM-Inspectie) onderkennen dat er capaciteit beschikbaar
moet zijn voor een goede uitvoering van artikel 124 van de verordening.
Eind 2005 zijn de betrokken inspectiediensten gestart met een project dat
onder meer moet resulteren in een gezamenlijke aanpak van de handhaving van
REACH. Op basis van een handhavingsstrategie zal een handhavingsorganisatie
worden opgericht en zal tevens een handhavingsprogramma voor de komende drie
jaren worden gemaakt. Daarin zal de benodigde handhavingscapaciteit worden
bepaald die, afhankelijk van de prioriteiten in de planperiode, kan worden
bijgesteld. Na drie jaar zal een evaluatie van het handhavingsprogramma plaatsvinden
en zal een handhavingsprogramma voor de periode vanaf 2010 worden vastgesteld.
Voor zover mij bekend loopt Nederland met dergelijke initiatieven in Europees
verband voorop en Nederland deelt die ervaringen actief met andere lidstaten
en de Europese Commissie. Ik ben mij ervan bewust dat er voor een adequate
handhaving van de verordening voldoende handhavingscapaciteit bij de betrokken
inspectiediensten beschikbaar moet zijn. Voor een goede uitvoering en naleving
van de verordening is het daarom van belang dat ook in de toekomst bij de
betrokken inspectiediensten voldoende capaciteit gewaarborgd blijft.De leden van de PvdA-fractie merken op dat in artikel 9.3.3 het kabinet
ervoor kiest te volstaan met een verwijzing naar de bepalingen van de verordening
die strafrechtelijk gehandhaafd kunnen worden, omdat het overschrijven van
de in titel 9.3 van de verordening inhoudelijk geformuleerde verboden tot
een zeer uitgebreide regeling zou leiden en allerlei problemen van redactionele
aard op zou leveren. Deze leden vragen zich af of door deze rechtstreekse
implementatie geen problemen met de handhaafbaarheid zullen optreden.In antwoord op deze vraag merk ik op dat de lidstaten niet de bevoegdheid
hebben aanvullende eisen te stellen teneinde de handhaafbaarheid van bepalingen
van de verordening te vergroten, indien deze naar hun oordeel te wensen overlaten.
De verplichting tot naleving heeft betrekking op de bepalingen van de verordening,
welke door de lidstaten niet meer ter discussie kunnen worden gesteld nadat
zij van kracht zijn geworden. De lidstaten zullen het bij de handhaving van
de verordening derhalve moeten doen met de formulering van de bepalingen van
de verordening en mogen deze bepalingen niet «verbeteren». Mochten
de leden van de PvdA-fractie met hun vraag bedoelen dat de bepalingen van
de verordening niet kenbaar of moeilijk leesbaar zijn, dan wil ik er op wijzen
dat de verordening in het algemeen verkrijgbare Publicatieblad van de EU wordt
bekendgemaakt en ook op internet is te raadplegen. Men zal in de praktijk
met de bepalingen van de verordening moeten leren werken, waarvan vaststaat
dat deze bepaald niet eenvoudig zijn. Door middel van gerichte voorlichting
en een REACH-helpdesk zal worden getracht de betekenis van de bepalingen te
verduidelijken en goed inzicht te geven in de verplichtingen van de bedrijven.
De gehanteerde methode van strafbaarstelling is overigens besproken met de
VROM-Inspectie, het Openbaar Ministerie en het Ministerie van Justitie. Er
zijn geen bezwaren naar voren gebracht. De Raad van State had op dit punt
evenmin bezwaren. Wel deed de Raad enkele wettechnische suggesties, welke
zijn opgevolgd en in het voorgestelde artikel 9.3.3 hebben geresulteerd.8. InspraakDe leden van de PvdA-fractie merken op dat in het voorliggende wetsvoorstel
geen bepalingen zijn opgenomen over de inspraak bij de nationale voorbereiding
van de EU-besluitvorming. Omdat de rechtsbescherming voor derde-belanghebbenden
minimaal of afwezig is (beroep is alleen mogelijk als er sprake is van rechtstreeks
en individueel belang) op het EU-niveau, is het van belang om dit nationaal
goed te regelen. Wat betreft deze leden moeten derde-belanghebbenden
ook betrokken worden bij het opstellen van de bepalingen, een stap verder
dan inspraak alleen. Volgens deze leden, die ook bedrijven als derde-belanghebbenden
beschouwen, is het is van belang dat ook bedrijven er van het begin af aan
bij betrokken worden.Een belangrijk deel van de besluitvorming over stoffen zal door de verordening
op EU-niveau gaan plaatsvinden. Op dat niveau zal dan ook voorzien moeten
zijn in inspraakmogelijkheden voor derde-belanghebbenden bij de voorbereiding
van de besluitvorming. Hierbij zij nog opgemerkt dat in de verordening ten
aanzien van een aantal specifieke onderwerpen wordt voorzien in inspraakmogelijkheden
voor derde-belanghebbenden bij de voorbereiding op besluitvorming. Bijvoorbeeld
in het kader van de autorisatieprocedure. Alle belanghebbenden kunnen op grond
van artikel 58, vierde lid, opmerkingen maken ten aanzien van het voorstel
om een stof op te nemen in bijlage XIV van de verordening. Met de opname van
de stof in bijlage XIV geldt voor die stof de autorisatieplicht. Derde-belanghebbenden
kunnen op grond van artikel 63, tweede lid, van de verordening informatie
over alternatieve stoffen of technieken indienen. Op Europees niveau dient
met deze informatie rekening te worden gehouden bij de besluitvorming. Een
ander voorbeeld is de mogelijkheid voor alle belanghebbende partijen om opmerkingen
over de voorgestelde beperkingen ten aanzien van een stof te maken. Tevens
kunnen zij een sociaal-economische analyse van de voorgestelde beperkingen,
of informatie die daartoe kan bijdragen, indienen, waarbij de voor- en nadelen
van de voorgestelde beperkingen zijn onderzocht.De EG-verordening nr. 1367/2006 zal de mogelijkheden tot inspraak door
derde-belanghebbenden vergroten. Communautaire instellingen dienen op grond
van die verordening ervoor te zorgen dat er passende praktische voorzieningen
worden getroffen zodat het publiek vroegtijdig en effectief inspraak krijgt
tijdens de voorbereiding, wijziging of herziening van plannen of -programma’s
betreffende het milieu op een ogenblik dat alle opties nog open zijn.9. ArtikelenArtikel 9.2.1.2. WMDe leden van de CDA-fractie merken op dat dit artikel de zogenoemde «zorgplicht»
betreft voor bedrijven om alle maatregelen te treffen die redelijkerwijs getroffen
kunnen worden teneinde gevaren voor de gezondheid van mens of voor het milieu
zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken bij het gebruik van bepaalde stoffen.
De leden van de CDA-fractie zouden graag een nadere toelichting van de regering
wensen wat precies verstaan wordt onder deze maatregelen die redelijkerwijs
getroffen zouden moeten worden. In het kader van de overzichtelijkheid en
duidelijkheid van de regelingen is het van groot belang voor bedrijven goed
te weten wat hun plichten zijn.In artikel 9.2.1.2 is de zorgplicht van artikel 2 van de WMS opgenomen.
Een zorgplicht is een vrij algemeen geformuleerde, tot een ieder gerichte
verplichting die een bepaalde verantwoordelijkheid markeert en waarvan het
de bedoeling is deze te handhaven.Artikel 9.2.1.2 beoogt uitdrukking te geven aan de zorg ter bescherming
van de gezondheid van de mens of het milieu bij het beroepshalve verrichten
van handelingen met chemische stoffen, preparaten en genetisch gemodificeerde
organismen. Dergelijke zorgverplichtingen zijn gesteld in algemene bewoordingen;
meer concrete en min of meer gedetailleerde verplichtingen zijn te vinden
in de afzonderlijke bepalingen van titel 9.2 van de WM. Deze bepalingen zullen
echter niet tot een volledige bescherming van de gezondheid van
de mens en van het milieu kunnen leiden. Niet voorziene gevaren kunnen zich
immers altijd voordoen ten gevolge van calamiteiten, van nieuwe ontwikkelingen
of de ontdekking van bijzondere gevaren die eerder niet bekend zijn.In paragraaf 6.2 van de memorie van toelichting is aangegeven hoe
de grenzen van deze vangnetbepaling kunnen worden bepaald. Gezien de toegenomen
mogelijkheden om informatie over stofeigenschappen te verkrijgen, wordt het
als een vereiste van maatschappelijke zorgvuldigheid beschouwd, dat een ieder
die beroepshalve een stof vervaardigt, verhandelt, invoert of toepast, zich
naar vermogen op de hoogte stelt van mogelijke gevaarlijke effecten van die
stof op de gezondheid van de mens of op het milieu. Ook valt hieronder dat
hij ervoor zorgdraagt alle risicobeperkende maatregelen te nemen die redelijkerwijs
van hem kunnen worden gevergd indien hij de risico’s van de door hem
verrichte handelingen kent of redelijkerwijs had kunnen vermoeden. Daarentegen
zijn de verplichtingen ingevolge deze bepaling niet onbegrensd. De eigen verantwoordelijkheid
en daarmee de voorgeschreven zorgplicht is beperkt tot wat in het vermogen
van de betrokkenen ligt.Artikel 48 REACHDe leden van de CDA-fractie merken op dat artikel 48 van de verordening
de mogelijkheid biedt voor een nationale bevoegde instantie om over het gebruik
van een locatiegebonden geïsoleerd tussenproduct waaraan zorgwekkende
risico’s zijn verbonden, nadere informatie te verlangen. De leden van
de CDA-fractie zijn van oordeel dat buitengewoon terughoudend van deze bevoegdheid
gebruik gemaakt moet worden en vragen de regering om concreet aan te geven
of nu al bekend is of van deze bevoegdheid gebruik gemaakt zou moeten worden.
Deze leden willen graag aan de hand van een concreet voorbeeld kunnen beoordelen
wat de meerwaarde van het opnemen van deze bepaling is.Allereerst merk ik hierover op dat een soortgelijke bepaling in Nederland
reeds lang bestaat voor nieuwe stoffen, en wel in de vorm van een zogenaamde
productiekennisgeving. Met de inwerkingtreding van de verordening zal deze
verplichte productiekennisgeving overigens komen te vervallen.In concreto biedt artikel 48 van de verordening de bevoegde instantie
van de lidstaat uitsluitend de bevoegdheid om gemotiveerd, informatie te verlangen
van een bedrijf dat een locatiegebonden geïsoleerd tussenproduct, zoals
dat in de verordening is gedefinieerd, toepast. Op grond van artikel 9.3.2
is de Minister van VROM in Nederland de bevoegde instantie. Omdat het hier
niet gaat om stoffen die in het handelsverkeer terechtkomen, zijn dergelijke
stoffen vrijgesteld van de mogelijkheid om in Europees kader een stofof dossierevaluatie
uit te voeren. Dat gegeven neemt evenwel niet weg dat met het oog op de bescherming
van de gezondheid van de mens of het milieu en bezien vanuit lokale omstandigheden,
zoals bijvoorbeeld in het kader van arbeidsveiligheid of met het oog op de
verlening of herziening van lokale milieuvergunningen, de noodzaak kan ontstaan
om over die stof informatie te kunnen verlangen. Ik hecht eraan te benadrukken
dat artikel 48 van de verordening geen ongeclausuleerde bevoegdheid biedt
tot het verlangen van zodanige informatie. Gebruikmaking van de bevoegdheid
die ingevolge artikel 48 wordt geboden is uitsluitend toegestaan in gevallen
waarin de bevoegde instantie van de lidstaat van mening is dat aan het gebruik
van een zodanige stof risico’s verbonden zijn voor de gezondheid van
de mens of voor het milieu die even zorgwekkend zijn als de stoffen die voldoen
aan de criteria van artikel 56 (autorisatiestoffen) van de verordening en
dat risico niet naar behoren wordt beheerst. Met andere woorden, deze bevoegdheid
tot het verlangen van informatie kan alleen worden gebruikt voor bepaalde
zeer ernstige zorgstoffen, en dan nog alleen indien de bevoegde instantie
een onderbouwd vermoeden heeft dat de risico’s die aan het gebruik ervan
verbonden zijn, niet naar behoren worden beheerst.Zoals ook in het Nederlandse SOMS-beleid is vastgelegd en door de Tweede
Kamer herhaaldelijk in het kader van de REACH-onderhandelingen is bevestigd,
heeft de overheid – naast het bedrijfsleven – een verantwoordelijkheid
waar het gaat om de beheersing van risico’s van zeer ernstige zorgstoffen
zoals kankerverwekkende, mutagene of reproductie-toxische stoffen (CMR-stoffen)
of stoffen die persistent, bio-accumulerend of toxisch zijn. Dat zijn immers
de stoffen die bedoeld worden in artikel 56 van de verordening. In dat artikel
wordt de bevoegde instantie slechts een informatierecht toegekend als stoffen
die van een gelijke zorg zijn als de hiervoor bedoelde zeer ernstige zorgstoffen
en bovendien in een inrichting worden toegepast op een manier waarbij de risico’s
voor mens en milieu naar de mening van de bevoegde instantie onvoldoende worden
beheerst. Ik zie dan ook geen reden waarom een zodanig informatierecht restrictief
zou moeten worden toegepast. Daar komt bovendien bij dat het gebruik van een
stof als locatiegebonden geïsoleerd tussenproduct ingevolge de verordening
alleen is toegestaan onder zeer strikt gecontroleerde omstandigheden. De bevoegdheid
om informatie over het gebruik van een zodanige stof te verlangen strekt voorts
niet verder dan dat de bevoegde instantie op basis van de verkregen informatie
zo nodig aanbevelingen kan doen tot het nemen van passende maatregelen.Als concreet voorbeeld kan men zich voorstellen dat een bedrijf een CMR-stof
vervaardigt die als locatiegebonden geïsoleerd tussenproduct wordt toegepast
in een fabriek ten behoeve van de productie van bepaalde producten. De stof
verlaat de inrichting niet en wordt dus niet op de markt gebracht. Incidentele
en onbedoelde emissies van de stof leiden tot zorg over de mate waarin de
risico’s van de stof voor de werknemers en de omgeving worden beheerst.
In dat geval biedt artikel 48, naast de bevoegdheden van het vergunningverlenende
gezag, aan de Minister van VROM de bevoegdheid informatie over de stof en
het gebruik van de stof te verlangen teneinde zodanige maatregelen aan te
bevelen dat de risico’s die aan het gebruik verbonden zijn beter worden
beheerst. Ingevolge de verplichting uit artikel 48 van de verordening voor
de bevoegde instantie van de lidstaat om diens bevindingen aan het Agentschap
beschikbaar te stellen, kan het Agentschap er zorg voor dragen dat in gelijksoortige
gevallen door bevoegde instanties van andere lidstaten met deze risico’s
rekening kan worden gehouden. Indien daartoe een noodzaak bestaat kan de Europese
Commissie op basis van die informatie zelfs overwegen om Europees geharmoniseerde
beperkende maatregelen te treffen om dergelijke risico’s voor mens en
milieu adequaat te beheersen.Op grond van dit voorbeeld ben ik van mening dat met artikel 48 van de
verordening een uitermate proportioneel instrument is gecreëerd om in
voorkomende gevallen onaanvaardbare risico’s van het gebruik van zeer
ernstige stoffen te kunnen traceren zonder daarmee in strijd te handelen met
het subsidiariteitsbeginsel dat in beginsel voor lokale omstandigheden moet
worden aangehouden.De Staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer,P. L. B. A. van GeelXNoot1Kamerstukken II 2004/05, 21 501-08 en 21 501-31, nr. 200
en bijlage 3.XNoot1Kamerstukken II 2004/05, 21 501-08 en 21 501-31, nr. 200,
bijlage 3.XNoot1Gemeenschappelijk Standpunt (EG) nr. 17/2006, vastgesteld op 27 juni
2006 (PbEU C276 E/1).XNoot1Kamerstukken II 2006/07, 21 501-08, nr. 225.XNoot1HvJ EG 9 september 2003, C-198/01, met name overwegingen 48 en 49.XNoot1Kamerstukken II 2005/06, 21 501-08, nr. 211.XNoot2Kamerstukken II 2005/06, 21 501-08, nr. 214.XNoot3Kamerstukken II 2005/06, 21 501-30, nr. 129.XNoot1Kamerstukken II 2004/05, 21 501-08 en 21 501-31, nr. 200.XNoot1Richtlijn 86/609/EEG van de Raad van 24 november 1986 inzake de onderlinge
aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten
betreffende de bescherming van dieren die voor experimentele en andere wetenschappelijke
doeleinden worden gebruikt (PbEG L 2300).XNoot2Richtlijn 2004/10/EG van het Europees Parlement en de Raad van 11 februari
2004 betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke
bepalingen inzake de toepassing va de beginselen van goede laboratoriumpraktijken
en het toezicht op de toepassing ervan voor tests op chemische stoffen (PbEG
L 50).XNoot1Kamerstukken II 2004/05, 29 515, nr. 40.XNoot2Kamerstukken II 2005/06, 21 501-08, nr. 213.XNoot3ACTAL 6 oktober 2005 (RL/JS/2005/255), Advies uitvoering van de EG-verordening
registratie, evaluatie en autorisatie van chemische stoffen (REACH). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30600-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl