Uitvoeringsnota Klimaatbeleid; Brief minister over de aanbevelingen in het advies van de VROM-raad
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26603, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

05-07-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26603 nr. 3

28-06-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Het verzoek om een advies2. Reactie op hoofdlijnen3. Reactie op Optiedocument4. Reactie op aanbevelingen4.1 Probleembewustzijn4.2 Technologische ontwikkeling4.3 Instrumentele ontwikkeling4.4 Internationale maatregelenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26603Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 44 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 603Uitvoeringsnota Klimaatbeleidnr. 3BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN
MILIEUBEHEERAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 28 juni 1999Op 9 juni 1999 heb ik, mede namens een aantal collega-bewindslieden, de
Uitvoeringsnota Klimaatbeleid aangeboden aan de Tweede Kamer. In de nota wordt
aangegeven op welke wijze het kabinet de 6%-reductieverplichting wil realiseren
die voor Nederland voortvloeit uit het Kyoto-protocol en de daarvan afgeleide
lastenverdeling binnen de EU. De Uitvoeringsnota beperkt zich tot het binnenlandse
deel van de Nederlandse inspanning, waarbij is uitgegaan van de in het regeerakkoord
opgenomen verhouding 50% binnenland en 50% buitenland. Over het buitenlandse
deel van de nationale inspanning zal naar verwachting rond de komende jaarwisseling
een deel 2 van de nota verschijnen.Ten behoeve van de Uitvoeringsnota hebben mijn ambtsvoorganger en ik advies
gevraagd aan de VROM-raad. Dat advies is eind 1998 verschenen («Transitie
naar een koolstofarme energiehuishouding», advies 010, 23 december 1998)
en door mij aan u toegezonden. Daarbij heb ik aangegeven dat ik, na het verschijnen
van de Uitvoeringsnota, in een aparte reactie zal aangeven hoe ten behoeve
van de nota gebruik is gemaakt van de aanbevelingen in het advies van
de VROM-raad. Deze brief dient daartoe. Overigens wordt ook in de Uitvoeringsnota
zelf op verschillende plaatsen verwezen naar het advies van de VROM-raad.Aan de Sociaal-Economische Raad heb ik recent gevraagd een advies uit
te brengen naar aanleiding van de Uitvoeringsnota Klimaatbeleid. 1. Het verzoek om een adviesOp 28 mei 1998 heeft de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer de VROM-raad gevraagd advies uit te brengen ten behoeve van
de Uitvoeringsnota Klimaatbeleid en daarbij het zogenoemde Optiedocument te
betrekken. Het Optiedocument, dat in opdracht van de Minister van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer door het RIVM en het ECN is opgesteld,
beschrijft een groot aantal maatregelen en instrumenten ter vermindering
van de uitstoot van broeikasgassen, met bijbehorende kosten en effecten.De VROM-raad is gevraagd om– een oordeel en advies over het Optiedocument en de daarin gegeven
optiepakketten;– een oordeel en advies over de mate waarin Nederland gebruik moet
maken van flexibele instrumenten (JI, Clean Development Mechanism, emissiehandel).– een oordeel en advies over de mogelijke instrumentatie van het
beleid (accent op regelgeving dan wel op marktconforme instrumenten zoals
belastingen/heffingen en verhandelbaarheid);– een oordeel over de invulling van het beleid gericht op het realiseren
van de reductieverplichting in de eerste budgetperiode, mede tegen de achtergrond
van verdergaande verplichtingen in de toekomstige budgetperiodes na 2012;– een advies over mogelijk risicobeperkend beleid in het geval de
reductieverplichting niet wordt gehaald. Als mogelijkheden zijn genoemd het
werken met plafonds, sancties en het inzetten dan wel voorbereiden van «reservebeleid»;
en– een oordeel over de wenselijkheid van maatregelen die uitsluitend
een bijdrage leveren aan het realiseren van klimaatdoelstellingen. Als voorbeeld
van zo'n maatregel is CO2-opslag genoemd.In november heb ik – in een aanvullende adviesaanvraag – verzocht
om ook de uitkomsten van de vierde Conferentie der Partijen van het Klimaatverdrag
(CoP-4) in Buenos Aires bij het advies te betrekken. Ik vroeg om een oordeel
over de uitkomsten van de conferentie en een advies naar aanleiding daarvan.In deze brief geef ik aan welke consequenties het kabinet verbindt aan
de adviezen van de VROM-raad. Allereerst wordt in paragraaf 2 van deze
brief een reactie op hoofdlijnen gegeven. In paragraaf 3 wordt ingegaan
op de kanttekeningen die de VROM-raad plaatst bij het Optiedocument. In zijn
advies doet de VROM-raad verder een negental aanbevelingen. Deze aanbevelingen
betreffen vier aspecten van klimaatbeleid, te weten probleembewustzijn,
technologische ontwikkeling, instrumentele ontwikkeling en internationale
maatregelen. In paragraaf 4 van deze brief wordt aangegeven hoe
het kabinet reageert op de aanbevelingen die de VROM-raad bij elk van deze
aspecten doet. 2. Reactie op hoofdlijnenIn zijn advies geeft de VROM-raad aan het klimaatbeleid te bezien «vanuit
een samenhangend duurzaam lange termijn perspectief» (blz. 20). De VROM-raad
adviseert het kabinet in het klimaatbeleid oog te hebben voor het lange termijn
karakter van klimaatbeleid en daarom een start te maken met een vernieuwing
van technologie en instrumentarium. «De Raad adviseert de regering in
de Uitvoeringsnota Klimaatbeleid expliciet aandacht te besteden aan het investeren
in de toekomst en daarbij een ontwikkelingsperspectief van het klimaatbeleid
te schetsen voor een periode die aanzienlijk verder gaat dan 2010»,
schrijft de VROM-raad in zijn advies (blz. 37). Het kabinet heeft deze aanbevelingen
ter harte genomen en in de Uitvoeringsnota Klimaatbeleid uiteengezet welke
concrete consequenties hij daaraan verbindt.In de nota wordt het belang van aandacht voor de lange termijn onderschreven.
Het klimaatprobleem is een mondiaal probleem, waarvan de effecten zich vooral
op de lange termijn zullen manifesteren. Het is tegelijkertijd een weerbarstig probleem dat om structurele antwoorden
vraagt, antwoorden die ingrijpend zijn en die geleidelijk, gedurende een lange
reeks van jaren hun vertaling zullen krijgen. Hiertoe zullen vanaf nu voorbereidende
stappen gezet moeten worden. Dat neemt echter niet weg, dat er op korte termijn
al maatregelen getroffen moeten worden waarmee aan de Kyoto-doelstelling kan
worden voldaan. Het kabinet heeft er daarom voor gekozen om in de Uitvoeringsnota
onderscheid te maken tussen enerzijds een basispakket met maatregelen en een
reservepakket en anderzijds een vernieuwingspakket.Het basispakket bestaat uit maatregelen die in de periode tot
2008–2012 uitgevoerd moeten worden om de binnenlandse emissiereductie
tijdig te kunnen realiseren. In de Uitvoeringsnota wordt uiteengezet dat de
extra inspanning om de 6%-reductieverplichting te kunnen halen, 50 Mton CO2-eq. bedraagt en dat de helft hiervan zal worden ingevuld met binnenlandse
maatregelen. Het betreft maatregelen gericht op CO2-reductie door
energiebesparing in de verkeerssector en in huishoudens en bedrijven en door
een grotere inzet van duurzame energie en (vrijwillige) maatregelen bij kolencentrales.
Ook bevat het basispakket maatregelen die gericht zijn op de reductie van
emissies van de niet-CO2-broeikasgassen. Bij de keuze van maatregelen
is vooral gekeken naar de kosteneffectiviteit van maatregelen en naar een
evenwichtige spreiding over doelgroepen en over de verschillende broeikasgassen.
Om voor CO2 een trendombuiging te realiseren, is ervoor gekozen
dat binnen het basispakket tenminste 2/3 deel van de reducties betrekking
heeft op dit belangrijkste broeikasgas.Om in de toekomst sneller dan in het verleden te kunnen inspelen op tegenvallende
ontwikkelingen is in de Uitvoeringsnota ook een reservepakket opgenomen.Dit pakket bevat maatregelen die vanaf nu worden voorbereid opdat ze beschikbaar
zijn mocht de werkelijke ontwikkeling van de emissies tegenvallen en het binnenlandse
reductie-aandeel daarmee in gevaar komen. Eventuele uitvoering is geen automatisme
maar vergt een kabinetsbesluit gekoppeld aan gespecificeerde ijkmomenten.Tenslotte is in de Uitvoeringsnota een vernieuwingspakketopgenomen,
ter voorbereiding op de te verwachten situatie waarin Nederland na de eerste
budgetperiode van het Kyoto-protocol verdergaande CO2-reducties
in eigen land moet realiseren. Hiertoe is in de nota een aantal initiatieven
opgenomen gericht op de ontwikkeling van technologie en van het beleidsinstrumentarium.Met de onderverdeling van de maatregelen in een basispakket,een reservepakket en een vernieuwingspakketkomt het kabinet tegemoet
aan de aanbeveling van de VROM-raad om rekening te houden met de doorlooptijd
van acties in het klimaat- en energiebeleid (blz. 30). De VROM-raad erkent,
«dat op korte termijn de opties die relatief goedkoop zijn een voordeel
bieden, omdat daarmee als het ware tijd gewonnen kan worden voor de ontwikkeling
van lange termijn beleid» (blz. 51).Met de introductie van basis-, reserve- en vernieuwingspakket komen ook
de door de VROM-raad aanbevolen ijkmomenten (blz. 51) in beeld.Op ijkmomenten in 2002 en 2005 (Kyoto-protocol: «is er aantoonbare
vooruitgang?») zal worden beoordeeld of de uitvoering van het beleid –
in eerste instantie het basispakket – op schema ligt en of het nodig
is om aanvullende maatregelen te treffen waarbij uit het reservepakket kan
worden geput. De effecten van maatregelen en de daarvoor gekozen instrumenten zullen
door de instituten, in het verlengde van het Optiedocument, nog een keer worden
berekend. Hiermee wordt de raadsaanbeveling om «beter te onderzoeken
welk bereik en effect kunnen worden verwacht» ter harte genomen. 3. Reactie op OptiedocumentAls antwoord op de vraag om een oordeel en advies over het Optiedocument
schrijft de VROM-raad in hoofdstuk 5 van zijn advies, dat de informatie in
het Optiedocument zeer nuttig is voor verdere beleidsbepaling. De VROM-raad
maakt bij de bruikbaarheid van de informatie vier kanttekeningen:1. «Het is een redelijke keus om in het Optiedocument uit te gaan
van het GC-scenario. Men moet zich evenwel realiseren dat dit geen maximumraming
is.2. Er is onzekerheid over de kosten van de verschillende opties. 3. De gepresenteerde lijst bevat te weinig opties die vooral op langere
termijn effectief zijn.4. De eindgebruikersbenadering is een ongeschikt kostencriterium om tot
een rangschikking van reductie-opties te komen.»Wat betreft de eerste kanttekening realiseert het kabinet zich dat scenario's
geen sluitende toekomstvoorspellingen zijn. Er is daarom voor enkele gevoelige
parameters binnen de scenario's (veronderstellingen ten aanzien van economische
groei en energieprijzen) een gevoeligheidsanalyse uitgevoerd. De resultaten
hiervan zijn weergegeven in het door de instituten uitgebrachte Vervolg Optiedocument.
Het kabinet heeft daarbij geconcludeerd dat een extra reductie-inspanning
van 50 Mton CO2-eq een redelijk robuuste aanname is.Ook de tweede kanttekening van de Raad met betrekking tot de kosten van
maatregelen is ter harte genomen. Door de instituten is in het Vervolg Optiedocument
gekeken naar de kosteneffectiviteit bij lagere energieprijzen. Lagere energieprijzen
werken voor de meeste opties kostenverhogend maar de omvang van het effect
is beperkt.Kanttekening 3 van de VROM-raad bij het Optiedocument betreft de bruikbaarheid
voor de lange termijn. De VROM-raad heeft op dit punt gelijk maar dat is het
gevolg van de opdracht die de instituten ten behoeve van het opstellen van
het Optiedocument hebben ontvangen. Daarin wordt gevraagd om het beschrijven
van relevante reductie-opties voor de 1e budgetperiode van 2008–2012.
Het kabinet onderschrijft het belang van technologische innovatie voor de
lange termijn en heeft dit tot uitdrukking gebracht in het vernieuwingspakket.Tot slot (kanttekening 4) heeft het kabinet zich bij de selectie van maatregelen
niet alleen laten leiden door de zogenoemde eindgebruikersbenadering maar
is tevens naar de nationale kostenbenadering gekeken. Overigens beïnvloedt
de gehanteerde kostenmethodiek maar in beperkte mate de rangorde van maatregelen.
Verder heeft bij de selectie van maatregelen ook een beoordeling plaatsgevonden
op andere criteria (spreiding over doelgroepen, verdeling CO2 versus
overige broeikasgassen). 4. Reactie op aanbevelingenIn zijn advies ten behoeve van de Uitvoeringsnota Klimaatbeleid doet de
VROM-raad een negental centrale aanbevelingen. Enkele aanbevelingen hangen
sterk samen of vloeien uit elkaar voort. De aanbevelingen concentreren zich
op vier aspecten van het klimaatbeleid: probleembewustzijn, technologische
ontwikkeling, instrumentele ontwikkeling en internationale maatregelen. In
deze paragraaf wordt aangegeven hoe in de Uitvoeringsnota met
de aanbevelingen van de Raad, gegroepeerd naar deze vier aspecten, is omgegaan. 4.1 Probleembewustzijn1 Om de door de mens veroorzaakte klimaatverandering beheersbaar te houden,
moet de uitstoot van broeikasgassen aan het eind van de 21e eeuw mondiaal
gehalveerd zijn. Voor de geïndustrialiseerde landen komt dat neer op
een reductie met 80%. Deze enorme uitdaging is alleen te realiseren indien
binnen de samenleving voldoende probleembewustzijn en steun voor het beleid
aanwezig zijn. (advies VROM-raad, blz. 15)Terecht spreekt de VROM-raad van een «enorme uitdaging» als
hij schrijft over het beheersbaar houden van de door de mens veroorzaakte
klimaatverandering. De VROM-raad onderstreept, dat het aangaan van deze uitdaging
ook binnen de Nederlandse samenleving voldoende probleembewustzijn vereist.
De Uitvoeringsnota onderschrijft dit volledig. De overheid heeft zich de afgelopen
tien jaar dan ook ingezet om het probleembewustzijn te vergroten door middel
van omvangrijke voorlichtingsacties. De komende jaren zal de voorlichtingscampagne
over het broeikaseffect worden voortgezet. Hierbij zal de aandacht zich meer
en meer richten op specifieke doelgroepen die bij de ontwikkeling van het
probleembesef in de samenleving een belangrijke rol spelen.Bij de voorlichting maakt de overheid gebruik van wetenschappelijke informatie
over het probleem, die onder meer beschikbaar is uit studies van het International
Panel on Climate Change (IPCC) en uit nationale en internationale probleemverkenningen.
Voorlichting moet zich echter niet alleen richten op een beschrijving van
het broeikasprobleem,maar ook informatie bieden voor oplossingen. De overheid voert daarom toekomstverkenningen uit met mogelijke oplossingsrichtingen
en de resultaten ervan worden met de samenleving besproken. Zo worden bijvoorbeeld
via het zogenaamde COOL-project (Climate OptiOns for the Long term) in een dialoog tussen verschillende groepen belanghebbenden visies ontwikkeld
voor het Nederlandse lange termijn klimaatbeleid.Aan bewustwording wordt ook bijgedragen door voorgenomen of gevoerd beleid.
Partijen in de samenleving die worden geconfronteerd met overheidsmaatregelen
vanuit het klimaatbeleid raken bekend met de motieven voor deze maatregelen.
Dit kan belanghebbenden er ook toe aanzetten om alternatieve, mogelijkerwijs
meer acceptabele of efficiëntere maatregelen te bedenken. In dat geval
leidt gevoerd beleid tot een ontwikkeling van nieuwe beleidsinstrumenten en
technologie. 4.2 Technologische ontwikkeling2 Gezien het mondiale lange termijn karakter van het klimaatvraagstuk
zijn structurele stappen op het langetermijntraject naar een koolstofarme
energiehuishouding van fundamenteler belang dan incidentele successen op de
korte termijn. Het streven naar een langetermijntransitie van de energiehuishouding
moet richtinggevend zijn voor het beleidsproces, ook reeds in de komende jaren.3 De vermindering van de CO2-uitstoot die moet worden bereikt,
vergt niet alleen een verdere en versnelde ontwikkeling en toepassing van
opties om tot energie- en materiaalbesparing te komen. Ook zal moeten worden
gewerkt aan een zodanig gebruik van fossiele brandstoffen, dat de CO2-emissie daarvan wordt beperkt. Dit vergt aandacht van onder meer het
ontkolen van brandstoffen en het afvangen en opslaan van CO2. (advies
VROM-raad, blz. 16) De basis voor bovenstaande aanbevelingen is te vinden in hoofdstuk 4 van
het advies van de VROM-raad: «Er valt niet aan de conclusie te ontkomen,
dat de energiehuishouding ingrijpend zal moeten veranderen om de emissiereductiedoelstelling
voor CO2 op langere termijn te realiseren» (blz. 34). Hiervoor
is volgens de VROM-raad nodig:1. een veel hogere efficiency in het energie- en materiaalgebruik per
eenheid product, mede door aanpassing van de energie-infrastructuur aan de
nieuwe eisen en mogelijkheden (doorbraaktechnologieën in de industrie,
vergaande woningisolatie, decentrale conversiesystemen, warmtepompen, micro-warmtekrachtinstallaties,
integratie van energiestromen op bedrijfsterreinen, en nieuwe voertuigtechnologie
die gebruik maakt van brandstofcellen). «Reeds in deze kabinetsperiode
moeten de randvoorwaarden worden gehanteerd, die deze ontwikkeling mogelijk
maken, bijvoorbeeld met betrekking tot veranderingen in de energievoorziening,
in de gebouwde omgeving wat betreft schaalniveau, techniek en energiedragers»;2. een sterke toename van de inzet van hernieuwbare energiebronnen;3. een verschuiving in de sectorstructuur van de economie: «Een
sectorstructuurbeleid is in een kleine open markteconomie buitengewoon lastig
en in de huidige politieke constellatie vrijwel onbespreekbaar. Vanuit een
internationale klimaatoptiek zou het beleid zich moeten richten op de koolstofintensiteit
van consumptiepatronen. Voor overheidsinvloed daarop lijken instrumenten die
doorwerken in de prijs, zoals heffingen of verhandelbare emissierechten, het
meest aangewezen.»;4. substitutie naar koolstofarmere energiedragers (zoals aardgas)5. ontkoling van processen waarin fossiele brandstoffen worden gebruikt.
Daarbij kan aan afvang, opslag en soms ook hergebruik van CO2 gedacht
worden. «Met name het veilig en verantwoord opslaan van CO2
in de ondergrond vergt hierbij aandacht. [...] Kernenergie acht de Raad echter,
naar huidige inzichten, geen aantrekkelijke oplossing vanwege de daaraan verbonden
problemen op het gebied van veiligheid, afval en proliferatie» en onvoldoende
maatschappelijk draagvlak.Ten aanzien van de eerste twee genoemde elementen van klimaatbeleid –
verhoging van de energie-efficiency en de inzet van hernieuwbare energiebronnen –
constateert de VROM-raad, dat zij de pijlers van het bestaande beleid vormen.Het kabinet onderschrijft dit maar onderkent dat met de reductie-effecten
van het tot nu toe geformuleerde beleid onvoldoende kan worden bijgedragen
aan het realiseren van de 6%-reductiedoelstelling. Daarom is ervoor gekozen
om het beleid op deze terreinen te intensiveren en daartoe maatregelen opgenomen
in het basispakket.Het kabinet heeft besloten om als tussendoel voor het aandeel duurzame
energie in 2010 een percentage van 5 aan te houden (op weg naar 10% in 2020).
Hierop zal in het eind 1999 uit te brengen Energierapport worden teruggekomen
en zal worden aangegeven met welke instrumenten en middelen het tussendoel
zal worden gerealiseerd. Daarbij zal ook worden ingegaan op de mogelijkheden
en de wenselijkheid om tot een verplichtstelling over te gaan.Het kabinet hecht er zeer aan dat ontwikkeling van warmte-krachtkoppeling
onverminderd doorzet. In de Uitvoeringsnota is aangegeven welke betekenis
het benchmark-convenant, de meerjarenafspraken en de milieuvergunning daarbij
hebben. Met verdergaande energiebesparing, de invoering van een energieprestatieadvies
(EPA) voor bestaande woning- en utiliteitsbouw en de introductie van zogenoemde
«positieve prikkels» (fiscale stimulering van met name energiebesparing)
volgt het kabinet eveneens de aanbeveling van de VROM-raad om
de efficiency in het energie- en materiaalgebruik te verhogen.Naast een intensivering van het beleid op de genoemde twee beleidsterreinen
benadrukt de VROM-raad het belang van substitutie naar koolstofarmere energiedragers
en van ontkoling van processen waarin fossiele brandstoffen worden gebruikt.Om een substitutie naar koolstofarmere energiedragers mogelijk te maken,
is het project Gasvormige en Vloeibare Energiedragers(GAVE) gestart.
Met een deel van de extra klimaatgelden die het vorige kabinet beschikbaar
heeft gesteld beoogt GAVE de introductie van nieuwe energiedragers te versnellen
door onderzoek, ontwikkeling en demonstratie. Het kabinet heeft besloten om
de daadwerkelijke toepassing van zulke klimaatneutrale energiedragers te bevorderen
via een fiscale regeling binnen de regulerende energiebelasting (onderdeel
vernieuwingspakket).Verlaging van de koolstofintensiteit van de Nederlandse energievoorziening
is verder mogelijk door de CO2-uitstoot van kolencentrales terug
te dringen. Het kabinet wil met de eigenaren van de kolencentrales een vrijwillige
afspraak maken om de uitstoot van deze centrales vanaf 2008 terug te
hebben gebracht tot het niveau van aardgasstoken. De sector mag zelf bepalen
met welke maatregelen dat het beste kan. Mogelijkheden zijn: efficiency-verbetering
via het benchmark-convenant, bijstoken van biomassa en gedeeltelijke overschakeling
op aardgas.Komt zo'n afspraak tot stand dan is het kabinet in beginsel bereid om
de brandstoffenbelasting wat de elektriciteitsproduktie betreft van een inputnaar
een outputbelasting om te zetten.De VROM-raad vraagt aandacht voor de mogelijkheid van CO2-afvang
en -opslag. Deze aandacht bestaat bij het kabinet. Het kabinet heeft ervoor
gekozen CO2-opslag op te nemen als maatregel in het reservepakket.
Daarnaast bestaat de bereidheid om een financiële bijdrage te verlenen
vanuit de middelen van het CO2-reductieplan aan een grootschalig
project waarbij industriële CO2 aan de glastuinbouw wordt
geleverd (specifiek voor het onderdeel ondergrondse CO2-opslagbuffer).
Een besluit inzake eventuele CO2-opslag op grotere schaal dan de
proefneming met de CO2-opslagbuffer, wordt gekoppeld aan de ijkmomenten
in 2002 en 2005. 4.3 Instrumentele ontwikkelingIn het advies van de VROM-raad hebben vier aanbevelingen betrekking op
de instrumentele ontwikkeling (blz. 16–18):4 Realisering van de langetermijndoelen van het klimaatbeleid vergt
op zeer veel plaatsen in de samenleving vérgaande maatregelen met betrekking
tot de omvang en aard van het energiegebruik. Proberen om ieder van die maatregelen
gericht te sturen is voor de overheid een heilloze weg. Strategie en instrumentatie
van beleid moeten erop gericht zijn het zelfsturend vermogen binnen samenleving
en economie maximaal te benutten. Actoren moeten er zelf belang bij krijgen
stappen te nemen op weg naar de transitie van de energiehuishouding.6 Het streven naar een klimaatbeleid dat zich kenmerkt door zelfsturing
en flexibiliteit leidt logisch tot een keuze voor marktconforme instrumenten.
De schaarste van CO2-emissieruimte moet in de prijzen tot uitdrukking
komen. Dit kan bereikt worden door een systeem van hetzij heffingen, hetzij verhandelbare
emissierechten. Ook combinaties zijn denkbaar. De Raad pleit ervoor
de komende jaren het spoor van de verhandelbare rechten verder te verkennen
en te ontwikkelen.8 Er is een lange weg van instrumentele vernieuwing te gaan, alvorens
de selectie van te nemen maatregelen geheel op eigen kracht door marktpartijen
plaatsvindt. Met het oog op realisering van de Kyoto-verplichting zal de overheid
daarom de komende periode nog regie moeten voeren en ook nog zelf opties moeten
selecteren en gericht moeten instrumenteren. Een open benadering is nodig,
waarin ook opties aan bod komen die nu buiten de optiek van het Optiedocument
vallen. Daarbij gaat het om twee categorieën opties. Ten eerste opties
die relatief goedkoop en omvangrijk zijn (zoals reducties van de overige broeikasgassen)
en ten tweede opties die aantoonbaar bijdragen aan het gewenste transitieproces
in de energiehuishouding (waaronder bepaalde maatregelen in de bouw, verkeer
en vervoer, de elektriciteitssector en in de energie-intensieve industrie).9 De Raad beveelt aan om voor de eerste budgetperiode de mogelijkheden
te onderzoeken van een drievoudig, maar onderling verbonden spoor.a. Een start maken met een binnenlands systeem van verhandelbare koolstofemissierechten
voor de zogenoemde sheltered sectoren (hiertoe rekenen wij ook de huishoudens
wat betreft hun energie- en benzinegebruik). De handel vindt plaats onder
een voor de gezamenlijke deelnemende sectoren vastgesteld totaalplafond en
op basis van een binnen dit plafond nader te bepalen initiële verdeling
van emissierechten. De aan dit handelssysteem deelnemende sectoren zouden
de mogelijkheid moeten krijgen – bijvoorbeeld door middel van een systeem
van verhandelbare reductiecertificaten – om de hun initieel toegewezen
emissieruimte te vergroten door ook gebruik te maken van opties binnen de
niet-deelnemende sectoren (met name de exposed sectoren, voorzover deze opties
buiten de voor die sectoren af te spreken MJA's of benchmarking vallen).b. Voor de nog niet aan het handelssysteem deelnemende sheltered sectoren
en voor de exposed sectoren zal het systeem van meerjarenafspraken over energie-efficiency
voortgezet moeten worden, aangevuld met gerichte regelgeving en benchmarking.
De Raad is in beginsel positief over benchmarking. Toch is er reden voor bezorgdheid
vanwege de mogelijkheid dat de technologische vooruitgang bij die bedrijven
die de benchmark hebben bereikt onvoldoende zou zijn. Bovendien zou er een
structureel verschil kunnen ontstaan tussen de inspanningen die de sheltered
en de exposed sectoren zullen verrichten. Daarom suggereert de VROM-raad met
bedrijven, die de benchmark hebben bereikt, af te spreken dat deze toch een
inspanning blijven verrichten, onder voorbehoud dat dit binnen de economische
mogelijkheden blijft.c. Ook de exposed sectoren moeten zo snel mogelijk onder een internationaal
systeem van verhandelbare emissierechten gebracht worden. Ook al is rechtstreekse emissiehandel tussen bedrijven op internationaal
niveau nu nog niet mogelijk, als het handelssysteem tussen regeringen van
landen gaat functioneren kan de overheid op de internationale markt wellicht
extra emissieruimte kopen en het aldus mogelijk maken de exposed sectoren
toch onder een plafond te brengen. Zo nodig kunnen internationale afspraken
over een plafond voor specifieke sectoren, met bijbehorende intrasectorale
verhandeling, als alternatief hiervoor worden gebruikt. In zijn vierde aanbeveling wijst de VROM-raad erop, dat strategie en instrumentatie
van beleid gericht moeten zijn op het maximaal benutten van het zelfsturend
vermogen binnen samenleving en economie. In hoofdstuk 4 van zijn advies betoogt
de VROM-raad, dat «[...] overheidsbeleid gericht op een ingrijpende
transitie naar een CO2-extensieve energiehuishouding [...] slechts
dan voldoende effect [kan] sorteren, als het belang ervan door alle partijen
wordt gevoeld, beter gezegd, als CO2-reductie voor alle partijen
(bedrijven, instellingen, consumenten) een eigen belang is geworden»
(blz. 37). De VROM-raad vindt, dat het hiervoor essentieel is dat in de uitvoering
van het klimaatbeleid meer gebruik gemaakt zal worden van een marktconform
instrumentarium.Het kabinet is met de VROM-raad van mening dat zelfsturing door doelgroepen
in combinatie met marktconforme instrumenten centraal moeten staan binnen
het klimaatbeleid. Ook het NMP-3 maakt zich sterk voor het gebruik van heffingen
en kostenverevening in het milieubeleid. Het klimaatbeleid zit al enige tijd
op dit spoor.De meerjarenafspraken over energiebesparing, het recente benchmark-convenant,
de regulerende energiebelasting en de vele fiscale regelingen vormen hiervan
de belangrijkste voorbeelden. Deze lijn zal worden voortgezet en waar nodig
versterkt. Zo zal de regulerende energiebelasting overeenkomstig het regeerakkoord
worden verhoogd en wordt de extra opbrengst deels aangewend voor «positieve
prikkels» via fiscale stimulering van met name energiebesparing. Ook
wordt er invulling gegeven aan het in het regeerakkoord aangekondigd experiment
met verhandelbaarheid. Er komt een commissie die de haalbaarheid van systemen
van verhandelbare emissierechten moet onderzoeken en daarover in 2001 moet
rapporteren. De uitkomsten kunnen een rol spelen bij het eventueel bijstellen
van het beleid in 2002. Verder wordt er een praktijkexperiment uitgevoerd
met verhandelbare reducties.Gebruikmaking van verhandelbaarheid van emissie- en reductierechten in
het klimaatbeleid biedt niet alleen het voordeel van zelfsturing door de economische
actoren. Verhandelbaarheid komt ook tegemoet aan de wens om in de open, Nederlandse
economie de concurrentiepositie van energie-intensieve, exporterende bedrijven
niet te verzwakken. Momenteel bestaat de situatie, dat potentiële reducties
met relatief lage kosten in de zogenoemde «exposed sector» niet
worden gerealiseerd in verband met de mogelijke bedreiging van de internationale
concurrentiepositie, terwijl in de «sheltered sector» relatief
dure reductiemaatregelen worden getroffen. Een systeem van verhandelbaarheid
zou in deze onevenwichtige situatie verandering kunnen brengen.De VROM-raad adviseert in zijn laatste centrale aanbeveling om een start
te maken met een binnenlands systeem van verhandelbare emissierechten voor
de sheltered sectoren. Het eerder genoemde haalbaarheidsonderzoek en het experiment
met reductierechten vormen belangrijke stappen op weg naar een dergelijk binnenlands
systeem.De VROM-raad suggereert de handel in emissierechten te laten plaatsvinden
onder een totaalplafond aan emissies. De emissierechten zouden – binnen
dit plafond – verdeeld moeten worden onder de deelnemende sectoren.
Het kabinet vindt het te vroeg om op dit punt nu al keuzes te maken. De verschillende
opties behoeven eerst nadere studie. Zo dient meer inzicht te worden verkregen
in de voor- en nadelen van dergelijke systemen van verhandelbaarheid waarbij
ondermeer aan de orde moeten komen het creëren van een beursvloer voor
CO2-certificaten, van een emissieplafond en van eventueel aan verhandelbaarheid
gekoppelde fiscale voorzieningen. De eerder genoemde commissie krijgt de opdracht
ervoor te zorgen dat dit inzicht wordt verkregen.Het kabinet deelt de bezorgdheid van de VROM-raad ten aanzien van stagnerende
technologische ontwikkeling als gevolg van benchmarking niet.
Benchmarking in combinatie met tot de «wereldtop» willen behoren
is geen statisch maar een dynamisch proces: het niveau van de wereldtop verschuift
en het vereist daarom inspanning van de benchmark-bedrijven om tot de wereldtop
te blijven behoren. Dit zal ook technologische innovatie vereisen. Bovendien
zal een eventueel in te voeren systeem van verhandelbare emissieen reductierechten
naast benchmarking een extra opwaartse druk op het niveau van de technologische
ontwikkeling uitoefenen.Het kabinet deelt de mening van de VROM-raad, dat een internationaal systeem
van verhandelbare emissierechten uiteindelijk de voorkeur verdient. Ten opzichte
van een nationaal systeem biedt een internationaal systeem nog meer mogelijkheden
om de kosteneffectiviteit van het totaal aan reductiemaatregelen te verhogen.
Bovendien vervallen bij een internationaal systeem van verhandelbaarheid alle
mogelijke concurrentievoor- en -nadelen van individuele landen. Waar een binnenlands
systeem van verhandelbare emissie-/reductierechten pas op lange termijn gerealiseerd
kan worden, verwacht het kabinet dat een internationaal verhandelbaarheidssysteem
een zaak is van de zeer lange termijn. Beleidskwesties waarvoor internationale
af- en overeenstemming vereist is, hebben bewezen aanzienlijke voorbereidings-,
overleg- en implementatieperiodes nodig te hebben. 4.4 Internationale maatregelen5 De voortgang van het klimaatbeleid is gebaat bij maximale flexibiliteit
met betrekking tot de keuzen van locaties en van de manier waarop CO2-emissies worden gereduceerd. Voor het milieueffect maakt het niet
uit waar broeikasgassen worden uitgestoten. De discussie over taakstelling
voor landen en sectoren enerzijds en plaats van de maatregelen anderzijds
moeten dus onderscheiden worden. Flexibiliteit biedt de gelegenheid om enerzijds
de lasten en verantwoordelijkheden rechtvaardig te verdelen (meer lasten bij
de geïndustrialiseerde landen) en anderzijds die maatregelen te selecteren
die de meest kosteneffectieve CO2-reductie mogelijk maken.7 Ook op internationaal niveau moet Nederland de mogelijkheden tot handel
in emissieruimte helpen ontwikkelen en deze zelf benutten, evenals de mogelijkheden
tot internationale reducties van emissies in het kader van Joint Implementation-
en Clean Developmentprojecten. Speciale aandacht verdienen de (op basis van
het Kyoto-protocol onbeperkte) mogelijkheden tot handel binnen de Europese
Unie. Randvoorwaarde bij het realiseren van een substantieel aandeel van de
Nederlandse Kyoto-verplichting door middel van flexibele instrumenten moet
wel zijn dat het behaalde financiële voordeel in voldoende mate ten goede
komt aan de noodzakelijke langetermijntransitie, want de kost gaat voor de
baat uit. Daartoe moeten specifieke afspraken gemaakt worden. (advies VROM-raad,
blz. 16–17)Zoals in paragraaf 4.3 uiteengezet deelt het kabinet de mening van
de VROM-raad dat het verstandig is om het marktconforme instrument van verhandelbaarheid
zoveel mogelijk op internationale schaal toe te passen. De VROM-raad beveelt
aan om de mogelijkheden tot internationale handel in emissieruimte, evenals
de mogelijkheden tot internationale reducties van emissies in het kader van
Joint Implementation- en Clean Development-projecten, te helpen ontwikkelen
en te benutten. Het kabinet zal deze aanbevelingen betrekken bij de totstandkoming
van deel 2 van de Uitvoeringsnota Klimaatbeleid dat zich zal toespitsen op
klimaatbeleidsmaatregelen in en in samenwerking met het buitenland.De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,J. P. Pronk 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26603-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl