Mond- en Klauwzeer; BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUURBEHEER EN VISSERIJ
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27622, nr. 95

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

21-03-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

27622 nr. 95

15-03-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Algemene teneur van het rapport3. Conclusies en aanbevelingen uit het rapport9.1. Het oog van de naald9.2. Een dubbele crisis en 9.4 De maatschappelijke crisis9.3. De MKZ-crisis9.3.1. MaatregelenA PreventieB PreparatieC Bestrijding9.3.2. UitvoeringVeterinaire maatregelen9.3.3. Organisatie9.3.4 DossiervormingAanbevelingenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27622Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 44 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 622Mond- en Klauwzeernr. 95BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUURBEHEER EN VISSERIJAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 15 maart 20021. InleidingDe afgelopen maanden heeft – in mijn opdracht – de B&A
Groep een evaluatie verricht van de mond- en klauwzeer-crisis van 2001. Aan
de hand van documentenstudies, interviews, regiobijeenkomsten en een schriftelijke
enquête is een rapportage gemaakt waarin een gedegen beschrijving van
de aanpak en het verloop van de mond- en klauwzeer-crisis wordt gegeven. Een
chronologisch overzicht van gebeurtenissen – startend bij de voorbereiding
op een crisis en eindigend bij de opheffing van het laatste mond- en klauwzeertoezichtsgebied
in Nederland – is op waardevolle wijze gecombineerd met meer thematische
beschrijvingen en bijbehorende conclusies. Het uiteindelijke resultaat vormt
daarmee een goed fundament voor een essentieel element in ons staatsrechtelijk
bestel: verantwoording over ondernomen acties en gevoerd beleid, in dit geval
betreffende de mond- en klauwzeer-crisis die ons land teisterde. Daarnaast
kan uit de evaluatie lering worden getrokken voor toekomstig beleid. Over
acties die in dit kader reeds ondernomen zijn heb ik u bij brief van 26 februari
jl. geïnformeerd.Bij deze bied ik u het rapport van de B&A Groep aan1, alsmede de kabinetsreactie daarop.2. Algemene teneur van het rapportIn het rapport loopt als rode draad door beschrijvingen, conclusies en
aanbevelingen de telkens aanwezige spanning tussen de aandacht voor noodzakelijke
veterinaire maatregelen en het gegeven dat nadrukkelijk ook de maatschappelijke
gevolgen daarvan in ogenschouw moeten worden genomen.Waar het gaat om de veterinaire aanpak van de crisis is de teneur van
het rapport duidelijk positief: de crisis is daadkrachtig bestreden en relatief snel onder controle gekregen en beëindigd. Centrale en decentrale
overheden, maatschappelijk middenveld en vele private personen hebben zich
allen sterk ingezet om Nederland – gegeven de aard van een (uitbraak
van een) besmettelijke dierziekte als mond- en klauwzeer – relatief
snel in rustiger vaarwater te loodsen. De B&A Groep signaleert op verschillende
onderdelen onvoldoende voorbereiding. Voor een groot deel konden overigens
de gevolgen daarvan worden opgevangen door de grote flexibiliteit, creativiteit
en enorme inzet van alle bij de crisis betrokkenen. De B&A Groep heeft
daarmee de kern van een goede crisisbestrijding te pakken: alle voorbereidingen
ten spijt zal het in tijden van crisis altijd aankomen op inzet, wil en capaciteiten
van de mensen zelf.Kritisch is het rapport over de aandacht voor de maatschappelijke dimensie.
Zo wordt beschreven dat, parallel aan de bestrijding van de mond- en klauwzeer,
een maatschappelijke crisis ontstond. De steun voor het bestrijdingsbeleid
vloeide weg gaandeweg de crisis, deels vanwege de aard van de bestrijdingsmaatregelen,
deels vanwege de wijze waarop de crisisbestrijding verliep.Het kabinet memoreert dat over de aanpak van de mond- en klauwzeercrisis
vele malen overleg is gevoerd met de Tweede Kamer. Bij voortduring is het
parlement op de hoogte gehouden van het verloop van de epidemie en de aanpak
van de zijde van de Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij.Dit neemt niet weg dat het kabinet oog moet hebben, en ook heeft, voor
de gevolgen van de crisisbestrijding voor de samenleving in haar geheel. Het
kabinet onderkent en erkent nadrukkelijk het daar levende spanningsveld waarbinnen
een aanpak van een uitbraak van mond- en klauwzeer plaatsvindt. Van de erkenning
van dat spanningsveld is reeds blijk gegeven in de brief van 6 januari 2000
(kamerstukken 1999–2000, 26 800 XIV, nr. 83), waarmee het maatregelenpakket
voor de bestrijding van mond- en klauwzeer aan uw kamer werd aangeboden. Binnen
het thans nog vigerende Europese non-vaccinatiebeleid is de nationale ruimte
voor andere bestrijdingsstrategieën dan die, gebaseerd op het zogenaamde
stamping out-principe, in de praktijk niet aanwezig. Drastische maatregelen
als het ruimen van, zo nodig, grote aantallen dieren, waren en zijn in die
zin dan ook feitelijk de enige remedie. Juist die remedie biedt echter onmiskenbaar
het fundament voor emoties en onrustgevoelens in brede lagen van de maatschappij.
Het omgaan daarmee, zowel in de voorbereidingsfase als in de fase van een
daadwerkelijke crisis, staat voor het kabinet centraal waar het gaat om de
toekomst van het dierziektebestrijdingsbeleid. De strategie is daarbij ook
nadrukkelijk gericht op de Europese Unie. Een belangrijke impuls in dat kader
werd overigens al gegeven met de Europese mond- en klauwzeer-conferentie van
december vorig jaar waarbij met name onder druk van Nederland uitvoerig gediscussieerd
is over een fundamentele herziening van het non-vaccinatiebeleid. Op het maatschappelijk
aspect rondom de crisisbestrijding wordt verderop in deze brief nader ingegaan.Alvorens te reageren op de door de B&A Groep in hoofdstuk 3, respectievelijk
hoofdstuk 9, getrokken conclusies en aanbevelingen is het nuttig meer ten
algemene in te gaan op het fenomeen dierziekten en de bestrijding daarvan.Een uitbraak van besmettelijke dierziekten, maar ook elke aanpak van zo'n
uitbraak, is per definitie met onzekerheden omgeven. Het is een illusie te
denken dat een nul-risico haalbaar is waar het gaat om het voorkomen van een
uitbraak. Alle technische hulpmiddelen ten spijt, blijft ook heden ten dage
de verspreiding van dierziekten in zekere mate aan toeval of aan onbeheersbare
factoren onderhevig. Dat geldt zeker voor een land als Nederland
dat met zijn zeer hoge veedichtheid, forse aantallen diertransporten en hoog
in- en exportvolume van dieren en dierlijke producten. Terecht stelt het B&A-rapport
dat het mond- en klauwzeervirus zich onzichtbaar verspreidt, uitbraken onvoorspelbaar
zijn en zich in onverwachte aantallen en op onverwachte plaatsen kunnen voordoen.
Het is dit gegeven dat ook centraal stond, staat en in de toekomst zal staan
bij het LNV-beleid ten aanzien van preventie van besmettelijke dierziekten.
In de discussies met uw Kamer naar aanleiding van het pakket aan preventieve
maatregelen, getroffen na afloop van de mond- en klauwzeercrisis, heb ik deze
notie ook een en andermaal naar voren gebracht; beperken van risico's vormde
het adagium dat bijvoorbeeld ten grondslag lag aan de thans geldende stringente
regels omtrent veemarkten en andere verzamelplaatsen, de aangescherpte regels
inzake het transport van dieren en de maatregel waarbij bedrijven 30 dagen
«op slot» gaan indien zij dieren aanvoeren. Dezelfde notie is
uiteraard van toepassing waar het gaat om de bestrijding van een uitbraak
van een besmettelijke dierziekte als mond- en klauwzeer. Ook voor het verloop
en de duur van zo'n uitbraak zijn geen absolute garanties te geven. Tegen
deze achtergrond moet bijvoorbeeld het voornemen tot het «standaard»
instellen van een fokverbod in geval van een uitbraak van mond- en klauwzeer
in Nederland worden bezien. Dit voornemen is opgenomen in het aan uw Kamer
bij brief van 26 februari jl. toegezonden concept-beleidsdraaiboek mond- en
klauwzeer.3. Conclusies en aanbevelingen uit het rapportHoofdstuk 3 gaat specifiek over de voorbereiding op de crisis. Geconstateerd
wordt dat de voorbereiding over het geheel genomen een aantal tekortkomingen
vertoonde. Op basis daarvan wordt het hoofdstuk afgesloten met een aantal
specifieke aanbevelingen:1. Stel naast het draaiboek mond- en klauwzeer een beleidsmatig draaiboek
op waarin het maatregelenpakket, flankerende maatregelen als compartimentering,
evenemenentverbod, natuurterreinen, etcetera, en handhaving en openbare orde
centraal staan. Dit draaiboek dient verstrekt te worden aan betrokkenen.2. Bereid de interne en externe communicatie voor en leg dit vast in een
draaiboek communicatie tijdens crisis.3. Breid de twee FTE voor de LNV-coördinatie van het crisismanagement
in vredestijd uit.4. Selecteer vooraf de juiste mensen voor sleutelfuncties en leidt ze
op.5. Oefenen.6. Maak de overgang tussen crisisfasen minder abrupt. In vredestijd continu
en intensief aandacht voor crisismanagement. In de aandachtsfase schaduwdraaien
met de kern van de crisisorganisatie, inclusief DCC, voorlopig gehuisveste
RCC's en het crisiscentrum van de RVV.7. Maak de status, onderlinge samenhang en afhankelijkheid van alle hand-
en draaiboeken volledig helder en toegankelijk.Hoofdstuk 9 van het B&A-rapport bevat meer in algemene zin de conclusies
en aanbevelingen van de B&A Groep en is onderverdeeld in een vijftal hoofdonderdelen.Op elk van de onderdelen zal hierna een kabinetsreactie worden gegeven.
De specifieke aanbevelingen uit hoofdstuk 3 zullen worden meegenomen in de
reactie op de meer algemene conclusies en aanbevelingen van hoofdstuk 9. 9.1. Het oog van de naaldIn dit hoofdstuk wordt een aantal hypotheses weergegeven: situaties en
risico's die zich niet hebben voorgedaan tijdens en na de crisis, maar waar
we, aldus de B&A Groep, dicht bij in de buurt zijn geweest.Het is, ook gelet op hetgeen hierboven is geschreven, op zichzelf juist
dat de mond- en klauwzeer-crisis veel langer, omvangrijker en met grotere
economische en maatschappelijke gevolgen gepaard had kunnen gaan dan nu het
geval is geweest. Dergelijke redeneringen gaan immers op voor elke gebeurtenis,
crisis of ramp omdat daaraan altijd in meer of mindere zin de factor onzekerheid,
onvoorspelbaarheid of – zo men wil – de factor geluk verbonden
is.Hoewel, kijkend naar de feiten, de crisis relatief snel onder controle
is gekregen en – zo leest het kabinet het B&A-rapport – doeltreffend
en voortvarend optreden daarbij essentieel is geweest, is niettemin het signaal
in deze paragraaf van het B&A-rapport helder: prepareer je zoveel mogelijk
ook op «worst case scenario's».Van dat signaal neemt het kabinet serieuze nota. Het u inmiddels toegezonden
concept-beleidsdraaiboek mond- en klauwzeer geeft al in belangrijke mate invulling
daaraan. Dit draaiboek, dat is gebaseerd op het in Europees kader op dit moment
vigerende non-vaccinatiebeleid, beschrijft diverse mogelijke situaties, scenario's,
die zich met betrekking tot uitbraken van mond- en klauwzeer kunnen voordoen.
Daarin is ook beschreven de voor ons land meest ingrijpende situatie: opdoemende
mond- en klauwzeer-uitbraken, verspreid over het land (in het concept-draaiboek
beschreven als het scenario «Buitengewone omstandigheden»). Specifiek
voor die situatie, en – in tegenstelling tot percepties die in sommige
media leefden – overigens uitsluitend in die situatie, is ook voorzien
in een apart beslismoment, de beslissing over het al of niet inzetten van
het instrument «protective vaccination»: het vaccineren van dieren
die vervolgens in leven worden gelaten. In de situatie waarin de verspreiding
van mond- en klauwzeer zeer ernstig is, is een nadrukkelijk moment van reflectie
noodzakelijk op de zin en de mogelijkheden van voortzetting van de reguliere
bestrijdingsstrategie, mede tegen de achtergrond van maatschappelijke en economische
aspecten.Met het u recent eveneens toegezonden concept-LNV-handboek communicatie
bij crises wordt sterker dan voorheen het belang van een snelle en adequate
communicatie benadrukt met een scherpere communicatiestrategie als resultaat.In de sfeer van de uitvoering is bij de RVV reeds sprake van een permanente
unit die continu de vinger aan de pols houdt aangaande dierziekteverdenkingen
en -uitbraken met als doel zo snel en adequaat mogelijk ernstige situaties
te onderkennen en de noodzakelijke signalen af te geven en actie te (doen)
ondernemen.9.2. Een dubbele crisis en 9.4 De maatschappelijke crisisDe paragrafen 9.2 en 9.4 gaan specifiek in op de bredere maatschappelijke
context waarbinnen zich de bestrijding van mond- en klauwzeer heeft afgespeeld.
Geconstateerd wordt dat LNV succesvol is geweest in de bestrijding van het
mond- en klauwzeer-virus maar dat in dat proces in onvoldoende mate rekenschap
is gegeven van maatschappelijke gevoelens die daarbij speelden. Als elementen
van maatschappelijke weerstand die in het rapport van de B&A Groep zijn
opgenomen worden genoemd de kritiek op en het verzet tegen de uitvoering van
bestrijdingsmaatregelen door agrariërs, een laag niveau van
loyaliteit bij medebestuurders en de negatieve beeldvorming. Aan vermindering
van het maatschappelijk draagvlak voor de wijze van mond- en klauwzeer-bestrijding
heeft – aldus de B&A Groep – ook bijgedragen dat de kwaliteit
van de beleidsbepaling en de uitvoering teveel te wensen overliet en de «goodwill»
bij veel externen (deels) wegviel als gevolg van gebrekkige communicatie.Voor het kabinet blijft voorop staan dat de bestrijding van mond- en klauwzeer
in Nederland in de eerste plaats een veterinair adequate aanpak vereist. In
het denken over en toepassen van bestrijdingsstrategieën zal dan ook
centraal blijven staan het zo snel mogelijk uitroeien van een eventueel mond-
en klauwzeer-virus in Nederland.Dat neemt echter niet weg dat met de maatschappelijke gevolgen van een
grootschalige veterinaire aanpak van een mond- en klauwzeer-uitbraak meer
dan tot dusverre rekening zal moeten worden gehouden. De opmerkingen van de
B&A Groep aangaande de aandacht voor de maatschappelijke dimensie rondom
de bestrijding van mond- en klauwzeer zijn dan ook zeer waardevol en bieden
nuttige handvatten voor de toekomst. De bestrijding van varkenspest in '97
en de daaruit voortvloeiende maatschappelijke signalen waren voor LNV reeds
aanleiding tot aanpassingen in het denken over bestrijdings(strategieën).
In de toekomst zullen deze signalen nog nadrukkelijker een veel centralere
plaats krijgen, uiteraard binnen de context van Europese regelgeving.Tegen de achtergrond daarvan volgt het kabinet nadrukkelijk de aanbeveling
van de B&A Groep op om de bestrijdingsstrategieën nauwgezet uit te
werken, hierover intensief in overleg te treden met externe betrokkenen en
intensief te oefenen. De eerste belangrijke stappen zijn daartoe al gezet
met de totstandkoming van het concept-beleidsdraaiboek mond- en klauwzeer
en het concept-LNV-handboek communicatie bij crises. Voor beide concept-boeken
geldt dat bespreking heeft plaatsgevonden met een bredere selectie van doelgroepen
dan voorheen gebruikelijk was. Zo zijn nadrukkelijk ook andere overheden in
het proces betrokken, evenals maatschappelijke organisaties die niet traditioneel
het gespreksforum inzake veterinaire aangelegenheden vormden, zoals natuurbeschermingsorganisaties.
Deze bespreking moet overigens gezien worden als een eerste ronde in een continu
proces, gericht op het «up-to-date» blijven houden van het beleidsdraaiboek.Concreet neemt het kabinet zich ter uitwerking van de aanbeveling van
B&A Groep voor:• daar waar het noodzakelijk is te anticiperen op dierziekte-uitbraken
(b.v. in het geval van mond- en klauwzeer of klassieke varkenspest), zal een
beleidsdraaiboek worden geconcipieerd waarin de beleidsmaatregelen zijn opgenomen
die zullen worden getroffen in geval van een uitbraak van de betrokken dierziekte.
Met betrekking tot mond- en klauwzeer is daaraan inmiddels gevolg gegeven;• in het proces tot uitwerking van een beleidsdraaiboek zal expliciet
een omgevingsanalyse worden opgesteld waarin de verschillende betrokken doelgroepen
worden onderkend die in geval van een uitbraak van de betrokken dierziekte
door de bestrijding daarvan specifiek en in meer dan algemene zin in hun belangen
worden geraakt;• beleidsdraaiboeken zullen worden afgestemd met alle in de omgevingsanalyse
betrokken partijen. Een en ander betekent dat in ieder geval ook, naast de
interdepartementale afstemming, in het afstemmingsproces ook decentrale overheden
als gemeenten (via de VNG), de provincies (via het IPO) en de waterschappen
(via de Unie van Waterschappen) zullen worden betrokken;• vastgestelde beleidsdraaiboeken – te beginnen met het binnenkort
vast te stellen beleidsdraaiboek mond- en klauwzeer-zullen voortaan
ook standaard ter beschikking worden gesteld aan alle partijen waarmee in
het totstandkomingsproces is gesproken. Verspreiding zal tenminste plaatsvinden
aan alle gemeenten, provincies en waterschappen;• ten aanzien van het oefenen van de aanpak van mond- en klauwzeer-uitbraken
zullen nadrukkelijk, naast de aandacht voor training van medewerkers van de
diverse betrokken LNV-diensten, ook andere overheden en het maatschappelijk
middenveld betrokken worden.9.3. De MKZ-crisis9.3.1. MaatregelenA PreventieOnder de noemer «preventie» bespreekt de B&A Groep de
fase waarin mond- en klauwzeer in het Verenigd Koninkrijk aanwezig was, maar
de ziekte nog niet was uitgebroken in Nederland. Zo meldt het rapport «Het in het algemeen voortvarend optreden van LNV in deze fase heeft
(vermoedelijk) voorkomen dat in Nederland op grotere schaal dan nu het geval
geweest is uitbraken van MKZ plaatsvonden».De voornaamste oorzaak van het uitbreken in Nederland van mond- en klauwzeer
wordt overigens gezocht in het onvoldoende zicht hebben op internationale
diertransporten in relatie tot de besmettingshaarden. Daarnaast worden vraagtekens
geplaatst bij de veterinaire risico-analyse die destijds heeft plaatsgevonden
omtrent de situatie in Mayenne en Ierland. Ook wordt de I&R-situatie bij
kleine herkauwers als onvoldoende gekwalificeerd waardoor de tracering bemoeilijkt
werd. Volgens de B&A Groep zouden beide elementen de kans op uitbraken
hebben vergroot.Terecht vraagt de B&A Groep aandacht voor een gedegen preventie van
dierziekten, een lijn die al enige tijd één van de wezenlijke
punten van het LNV-beleid t.a.v. dierziekten vormt. Niet alleen nationaal
zijn aanzienlijke aanscherpingen doorgevoerd om insleep en verspreiding van
dierziekten te voorkomen, maar ook in Europees verband lopen diverse acties
om op structurele wijze risico's te beperken. Ik heb u daarover nader bericht
bij brief van 26 februari jl. Eén van die acties betreft overigens
de invoering van een adequaat I&R-systeem voor kleine herkauwers (schapen,
geiten) waarmee al tijdens de crisis een aanvang werd gemaakt. Nederland dringt
al enige tijd aan op een uniform Europees systeem van individuele identificatie
en registratie van met name schapen en geiten. Op dit moment is de Europese
Commissie ook daadwerkelijk druk doende met de uitwerking daarvan. Nationaal
is de verantwoordelijkheid voor identificatie en registratie van landbouwhuisdieren
overgegaan naar de Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij en zijn,
zoals ik u bij brief van 28 februari jl. heb gemeld, inmiddels aanzienlijke
aanscherpingen doorgevoerd. Een traject is uitgezet dat uiteindelijk voor
de meeste landbouwhuisdieren moet leiden tot een I&R-systeem aan de hand
van electronische identificatie met individuele unieke nummers in combinatie
met een centrale database.Meer ten algemene functioneert binnen de Europese Unie, waar het gaat
om internationale diertransporten, het zogenaamde Animo-systeem: alle internationale
diertransporten worden binnen de EU door het verzendende land vooraf in dit
geautomatiseerd systeem gemeld. Bij het ontvangende land is dan bekend wat
er aan landbouwhuisdieren binnenkomen. De uitbraak in Nederland heeft de gevolgen
van een duidelijke tekortkoming van het systeem, namelijk dat halteplaatsen
niet worden aangegeven, onderstreept. Het feit dat het transport van kalveren
uit Ierland in Mayenne was geweest, de plaats van de uitbraak in Frankrijk,
is te lang niet bekend geweest, omdat daarbij moest worden gewacht
op de resultaten van het Franse onderzoek en niet rechtstreeks de gegevens
uit het Animo-systeem konden worden gehaald. Een aanpassing van het systeem
mede op dit onderdeel, is in Europees verband in 1997 al aan de orde geweest,
als onderdeel van de totale herziening van de Animo systematiek. Het betreft
hier echter een omvangrijk systeem, dat in alle landen van de Gemeenschap
operationeel is. Hoewel een wijziging derhalve niet snel is door te voeren,
is het kabinet niettemin van oordeel dat een extra impuls in dat opzicht geboden
is. De Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij zal daarop dan ook
bij de Europese Commissie aandringen.Het zal duidelijk zijn dat het kabinet zich, tegen de achtergrond van
bovengeschetste ontwikkelingen, kan vinden in het belang van een gedegen zicht
op (inter)nationale transporten van dieren. Met betrekking tot de door de
B&A Groep gelegde relatie tussen een grotere kans op uitbreken van mond-
en klauwzeer in Nederland en de risico-analyse van het «Ierse spoor»
en het Mayenne spoor» is het kabinet van oordeel dat de analyse en daarbij
gehanteerde inschattingen ook nadrukkelijk geplaatst moeten worden in het
kader van de kennis en de situatie van destijds. Het blijft lastig, zo niet
onmogelijk, verspreidingsroutes en gevaren «keihard en onweerlegbaar»
aan te tonen. De door de B&A Groep gelegde relatie valt ook moeilijk te
rijmen met het betoog van de B&A Groep in paragraaf 4.9.2, waarin
immers wordt geconcludeerd dat, als de theorie over de insleep met Ierse kalveren
via Mayenne klopt, insleep alleen voorkomen had kunnen worden met een afkondiging
van een importstop van alle evenhoevigen, direct na de uitbraak in het Verenigd
Koninkrijk. Zo'n rigoreuze maatregel past echter niet in het communautaire
beleid, aldus de B&A Groep.B PreparatieIn deze subparagraaf gaat de B&A Groep nader in op de situatie in
de laatste weken voor de eerste uitbraak op 21 maart 2001. Geschetst worden
de toenmalige onzekerheden. Op een drietal punten was naar het oordeel van
de B&A Groep en nadrukkelijk met de kennis achteraf alerter optreden nodig
geweest.Het kabinet ziet geen aanleiding naar aanleiding van de geschetste aspecten
specifieke, aanvullende maatregelen voor de toekomst te treffen. Elke uitbraak
van besmettelijke dierziekten zal onvermijdelijk met onzekerheden gepaard
gaan en ook leiden tot beslissingen die – achteraf gezien – wellicht
minder gelukkig zijn geweest. Van groter belang acht het kabinet het bestaan
van een gedegen systeem waarmee verdenkingen en besmettingen snel kunnen worden
gemeld en kunnen worden aangepakt. Over zo'n systeem beschikt Nederland: via
het LNV-dierziektemeldingspunt en een zeventigtal speciaal daartoe opgeleide
dierziektedeskundigen is alertheid vierentwintig uur per dag, zeven dagen
in de week verzekerd. Het systeem is erop gericht elke door een veehouder
of dierenarts gemelde mond- en klauwzeer-verdenking binnen twee uur af te
handelen.C BestrijdingMet betrekking tot de periode van feitelijke bestrijding is de B&A
Groep van oordeel dat vanaf het moment van de eerste uitbraken, doeltreffend
is opgetreden: schaal en duur van de uitbraak zijn beperkt gebleven. Uitgaande
van de op ieder moment aanwezige informatie zijn steeds doeltreffende maatregelen
getroffen. Aantoonbaar, noch aannemelijk is het dat door andere inzet van
het maatregelenpakket of door andere maatregelen het aantal uitbraken minder
zou zijn geweest of met minder ruimingen of met minder afgesloten
gebieden volstaan had kunnen worden. Ook is de B&A Groep van oordeel dat
Nederland in de relatie met de Europese Unie succesvol is geweest omdat steeds,
waar nodig, toestemming verkregen werd voor doeltreffende maatregelen.Bij het geheel worden overigens kanttekeningen geplaatst. Door onvoldoende
aandacht in de beleidsvoorbereidende fase voor dieren in natuurgebieden of
in dierentuinen, de aan- en afvoer van mest, melk en voer, en de wijze waarop
met dierenwelzijn moet worden omgegaan, hebben deze onderwerpen meer tijd
gevraagd dan wenselijk was bij de crisisorganisatie, bij de externe betrokkenen
en in de publieke opinie.Daarnaast constateert de B&A Groep dat, als gevolg van de vele en
snelle opeenvolging van nieuwe of aangepaste maatregelen verwarring in het
veld ontstond omtrent de geldende regelgeving. Zij stellen daarnaast dat de
juridische taal waarin de regels waren opgesteld de begrijpelijkheid niet
ten goede kwam.Het kabinet aanvaardt het oordeel van de B&A Groep over de crisisbestrijding.
Wij mogen de ogen niet sluiten voor de maatschappelijke, sociale en financiële
gevolgen die de monden klauwzeer had en bij velen nog steeds heeft. Bredere
aandacht voor de maatschappelijke context waarbinnen het landbouwbeleid, ook
het dierziektebestrijdingsbeleid, moet worden vormgegeven past geheel in de
door het kabinet aanvaarde visie, neergelegd in de Nota voedsel en groen.Met het opstellen van het concept-beleidsdraaiboek mond- en klauwzeer
zijn de door de B&A Groep gesignaleerde aandachtspunten reeds opgepakt.
Zo wordt in het draaiboek thans nader ingegaan op dieren in natuurterreinen
en dierentuinen, mest, melk en voer, alsmede het element van dierenwelzijn.
Doordat de maatregelen veel gedetailleerder uitgewerkt zijn in het beleidsdraaiboek
dan in het voorheen geldende en aan uw kamer gezonden maatregelenpakket zal
het bij een eventueel nieuwe uitbraak van mond- en klauwzeer veel minder noodzakelijk
zijn om vele, elkaar snel opvolgende maatregelen te treffen.9.3.2. UitvoeringIn het algemeen geldt, aldus het rapport van de B&A Groep, dat de
uitvoering zodanig is verlopen dat de maatregelen effectief konden zijn. Door
velen – medewerkers van LNV en medewerkers van andere organisaties –
is met grote inzet, flexibiliteit en inventiviteit gewerkt aan een zo goed
mogelijke uitvoering. Niettemin zijn de B&A Groep tijdens de evaluatie
vele voorbeelden – naar zijn oordeel niet representatief maar wel illustratief –
onder ogen gekomen van zaken die tijdens de uitvoering niet goed zijn gegaan.De B&A Groep constateert terecht dat, gezien de complexiteit en de
schaal van de uitvoering, redelijkerwijs een volledig vlekkeloze uitvoering
niet mag worden verwacht. Het is juist dat in de uitvoering niet altijd alles
naar wens verliep. Niettemin blijft het streven van het kabinet erop gericht,
juist gelet op de gevoeligheden rondom mond- en klauwzeer, de «foutenmarges»
zoveel mogelijk te verkleinen. Om die reden is LNV inmiddels begonnen met
een aantal acties waarbij zeer veel aandacht zal worden besteed aan praktische
opleidingen, trainingen en oefeningen van bestrijdingsmedewerkers. Veterinaire maatregelenDe veterinaire maatregelen waartoe op managementniveau werd besloten zijn,
aldus de B&A Groep, over het algemeen conform besluit uitgevoerd. Als
gevolg van maatschappelijke weerstanden, enkele tientallen juridische procedures
en tekorten in de capaciteit van de uitvoeringsorganisatie ontstonden op een
aantal momenten vertragingen in de uitvoering. Waar het betreft het voorhanden
hebben en bekend zijn met actuele protocollen was, aldus het rapport, sprake
van onvoldoende voorbereiding, waarbij gelijktijdig wordt opgemerkt dat een
flink deel van de tekortkomingen in de voorbereiding werd opgevangen door
flexibiliteit, creativiteit en ervaring in de LNV-organisatie en bij de uitvoerders.De door de B&A Groep in deze paragraaf geschetste aspecten worden
feitelijk ondervangen door enerzijds de inmiddels doorgevoerde en nog door
te voeren wijzigingen in het technisch uitvoerende RVV-draaiboek mond- en
klauwzeer, waarover ik u bij brief van 26 februari jl. heb bericht. Daarnaast
is hierbij het inmiddels in gang gezette LNV-opleidings- en trainingstraject
van belang.9.3.3. OrganisatieDe crisisorganisatiestructuur op hoofdlijnen (besluitvorming centraal,
uitvoering regionaal) wordt in het B&A-rapport over het algemeen als «goed»
gekwalificeerd. Een vijftal kanttekeningen wordt terzake geplaatst. Zo werd
het besluit tot opzet van de crisisorganisatie eerst genomen op het moment
van de eerste uitbraak waardoor kostbare tijd zou zijn verstreken vooraleer
de organisatie volledig operationeel was. Daarnaast is een zekere onbalans
aangetroffen tussen centraal en regionaal niveau; het was relatief lastig
regionale kwesties op de agenda van de centrale crisisstaf te krijgen. Als
derde kanttekening wordt gemeld dat de communicatiefunctie in de regionale
organisatie onvoldoende plaats had gekregen. Verwarring zou er bovendien zijn
geweest als gevolg van het naast elkaar bestaan van twee crisismanagement
systemen: die van LNV enerzijds en die van BZK-NCC anderzijds. Tenslotte constateert
de B&A Groep enige mate van spanning tussen de lijnen in de crisisorganisatie
en die in de staande organisatie.Het is per definitie onbekend waar en wanneer de eerste uitbraak van een
besmettelijke dierziekte plaats zal vinden. Was in de mond- en klauwzeercrisis
van 2001 Nederland, door de uitbraak in het VK, ruim van tevoren gewaarschuwd,
zo kunnen zich ook situaties voordoen waarbij een uitbraak zonder een dergelijke
aandachtsfase, direct in Nederland plaatsvindt. Het blijft derhalve altijd
maatwerk in het zoeken naar een juiste balans tussen enerzijds het snel operationeel
krijgen van de crisisorganisatie en anderzijds het effectief en efficiënt
omgaan met overheidsmiddelen. Niettemin is het kabinet van oordeel dat de
door de B&A Groep gedane suggestie om aan de hand van schaduwdraaien de
overgangen tussen crisisfasen minder abrupt te maken een interessante is.
De Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij zal de bestaande structuur
van hand- en draaiboeken verder optimaliseren in welk proces bezien zal worden
op hoe de betreffende aanbeveling kan worden meegenomen. In datzelfde proces
zal de nadruk ook liggen op verhoging van het crisisbewustzijn in de hele
LNV-organisatie. Het is deze lijn die het kabinet verkiest boven de door de
B&A Groep gesuggereerde lijn waarbij slechts de LNV coördinatie crisismanagement
in vredestijd wordt uitgebreid.Ten aanzien van de relatie tussen centraal en regionaal niveau alsmede
de relatie tussen staande organisatie en de crisisorganisatie is gaandeweg
de crisis een betere balans ontstaan. In aanvulling daarop is in het actuele handboek crisisbesluitvorming de relatie tussen het regionale crisiscentrum
en de centrale crisisstaf nadrukkelijker aangegeven. Zo is de coördinerende
rol van de directeur RCC duidelijker vastgelegd, de vaste vertegenwoordiging
van de coördinerend regiodirecteur in de centrale crisisstaf geregeld,
de koppeling tussen het regionale beleidsteam en het centrale beleidsteam
opgenomen alsmede de koppeling tussen het centrale beleidsteam en de centrale
crisisstaf.In het concept-LNV-handboek communicatie bij crises is de verantwoordelijkheid
voor en het moment van instelling van een regionaal communicatieteam duidelijk
omschreven.Het kabinet merkt op dat de nationale structuur die we kennen voor rampen
en crises op landelijk niveau, rijksbreed geldt, ongeacht de aard van de crisis.
De structuur voor crisisbeheersing van BZK/NCC staat ook voor een dergelijke
veterinaire crisis ten dienste van LNV . Deze structuur biedt immers het voordeel
dat onder aansturing van het betrokken vakdepartement een crisissituatie met
ondersteuning van alle betrokken ministeries en alle andere overheden kan
worden bestreden. Dat de B&A Groep mede op basis van geluiden in het veld
concludeert dat er toch sprake was van een gepercipieerde scheiding tussen
de crisismanagement systemen van LNV en de BZK/NCC betreurt het kabinet. In
een onverhoopte nieuwe crisis zal LNV zich inspannen om de ondersteunende
en informerende mogelijkheden van de structuur voor crisisbeheersing van BZK/NCC
nog intensiever te gebruiken. Tegen deze achtergrond is het voornemen om in
een dergelijk geval de voorbereide en geoefende structuren van het Nationaal
VoorlichtingsCentrum vrijwel direct bij de aanvang van de crisisfase operationeel
te maken. Daarnaast is een oefening in voorbereiding, die het doel heeft de
samenwerking op regionaal niveau tussen het RCC-LNV en de regionale (of provinciale)
organisatie voor crisisbeheersing onder leiding van de coördinerend burgemeester
(of de Commissaris der Koningin) te verbeteren en beter te structureren. LNV
zal in de toekomst de structuren van het Nationaal Handboek Crisisbesluitvorming
meer en intensiever gebruiken.Overigens is, in opdracht van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
een evaluatie verricht die zich toespitst op het aspect van de openbare orde
en veiligheid (het bijstandsverleningsproces). De reactie op dit rapport zal
op een later tijdstip aan uw Kamer worden toegezonden.9.3.4 DossiervormingHet B&A rapport gaat, tegen de achtergrond van de financiële
bijdragen vanuit de Europese Unie, ook in op de dossiervorming. Ook daar rapporteert
de B&A Groep feitelijk dat naar het resultaat gemeten de dossiervorming
doeltreffend heeft plaatsgevonden (begin oktober 2001 leidde een controlebezoek
vanuit de EU tot een positieve conclusie), maar dat tegelijkertijd geconcludeerd
moet worden dat de tijdige voorbereiding op het aspect van de dossiervorming
onvoldoende was.Het kabinet realiseert zich dat een gedegen functionerend financieel-administratief
complex een essentieel procesbegeleidend element vormt van de crisisbestrijding.
Om die reden is LNV dan ook al enige tijd bezig met het opstellen van een
handboek Administratieve Organisatie waarin helder en eenduidig verantwoordelijkheden
en acties zullen zijn neergelegd. Daarnaast is het kabinet overigens van oordeel
dat ook met betrekking tot het financieel-administratief aspect in tijden
van crisis regelmatige oefening aan de orde dient te zijn. Dit element zal
dan ook worden meegenomen in het oefentraject. AanbevelingenIn algemene zin memoreert de B&A Groep dat op vele terreinen aanpassingen
moeten plaatsvinden. Gelijktijdig wordt geconstateerd dat die aanpassingen
al plaatsvinden zodat daarop niet verder wordt ingegaan. De totstandkoming
van het concept-beleidsdraaiboek mond- en klauwzeer, het concept-LNV-handboek
communicatie bij crises en de diverse lopende logistieke en administratieve
verbetertrajecten bij onderdelen als RVV en LASER maken daar onderdeel van
uit.Centraal in de aanbevelingen uit hoofdstuk 9 staat de notie dat de bestrijding
van besmettelijke dierziekten als mond- en klauwzeer niet louter een veterinaire
kwestie is, maar óók een maatschappelijke crisis betekent. De
B&A Groep acht in dat kader een optiekverschuiving binnen LNV noodzakelijk
en een investering vanuit LNV in de relaties met derden.Het kabinet, meer in het bijzonder de Minister van Landbouw, Natuurbeheer
en Visserij, is zich terdege bewust van de belangen die nu en in de toekomst
spelen rondom een uitbraak van mond- en klauwzeer. Aspecten als «optiekverschuiving»
en «investering in relaties met derden» zijn in dat kader geen
onbekende grootheden; zij passen binnen de al veel langer bestaande ontwikkeling
van LNV en het «Impuls voor vernieuwing-proces» waarbij een open
omgaan met de omgeving één van de speerpunten was en is. Binnenkort
zal worden gestart met een LNV-project dat tot doel heeft de kaders te bieden
die voor Nederland richtinggevend zullen zijn in discussies omtrent het nationale
en internationale dierziektebestrijdingsbeleid.De Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij,L. J. BrinkhorstXNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27622-95.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl