Wijziging van de Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen en enige andere wetten; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27686, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

06-07-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27686 nr. 5

28-06-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam§ 1. Algemeen1. Brief van het Platform Zelfstandige Ondernemers van
14 mei 20012. Brief van I.T. United van 16 mei 20013. Brief van de Raad voor Interim Management van 23 mei
2001§ 2. Doel van het wetsvoorstelStrekking en rechtsgevolg zelfstandigheidsverklaringBeoordeling van zelfstandigheidRelatie met FlexwetBeroepsbeoefenarenDirecteur-grootaandeelhouders§ 3. Uitvoering en handhavingBevoegdheden Lisv en BDBeslistermijnenNadere regeling aanvraagLisv-besluitenVoorlichting§ 4. Financiering§ 5. ArtikelsgewijsArtikel I. Wijziging Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering
zelfstandigenArtikel IV. Wijziging ZiektewetOnderdelen BArtikel V. InwerkingtredingOndertekeningBIJLAGE Reactie op standpunt IT-United, zoals aangeboden aan de Automatiseringsgids
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27686Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 65 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 686Wijziging van de Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen
en enige andere wetten in verband met de invoering van een zelfstandigheidsverklaring
en de uitsluiting van de Nationale ombudsman en de substituut-ombudsmannen
van de verzekering voor de werknemersverzekeringennr. 5NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 28 juni 2001§ 1. AlgemeenHet onderhavige wetsvoorstel geeft op het terrein van de sociale verzekeringswetgeving
een eerste uitwerking van de aanbevelingen van de werkgroep «Harmonisatie
van het ondernemers- en zelfstandigenbegrip» (werkgroep HOZ). Het uniformeert
verschillende zelfstandigheidsbegrippen in de sociale verzekeringswetgeving
en biedt zelfstandigen de mogelijkheid om vooraf uitsluitsel te verkrijgen
over hun juridische status voor de sociale verzekeringen. Via de belastingdienst
kan een beschikking van het Lisv worden verkregen die duidelijkheid biedt
over de zelfstandigheid van de aanvrager voor de sociale verzekeringen. De
zelfstandigheid wordt daarbij vastgesteld aan de hand van het fiscale ondernemerschap.
Bij de aanvraagprocedure wordt aangesloten bij de sinds 1 januari 2001 bestaande
mogelijkheid om – door middel van een beschikking arbeidsrelatie –
duidelijkheid te verkrijgen over de fiscale ondernemersstatus.Uit het Verslag leidt het kabinet af dat in de Tweede Kamer brede steun
bestaat voor het hoofddoel van het wetsvoorstel en voor de voorgestelde uitwerking.
Wel leven er bij de fracties nog vragen over verschillende aspecten van de
voorgestelde regeling. Het kabinet hoopt met deze nota de gestelde vragen
zo goed als mogelijk is te beantwoorden, opdat de plenaire behandeling zo
spoedig mogelijk kan plaatsvinden.De leden van de fractie van de PvdA vragen welke mogelijkheden de staatssecretaris
ziet om de verklaring arbeidsrelatie van de belastingdienst van rechtswege
aan te merken als zelfstandigheidsverklaring, zoals is geadviseerd door de
Raad van State. Deze leden vragen welke wegen openstaan voor de oplossing
van de daaraan verbonden bezwaren. Zij suggereren de beslistermijn voor de
beschikking op grond van artikel 3.156 Wet IB 2001 sterk te verkorten. Biedt
het vervallen van de mogelijkheid tot intrekking van de zelfstandigheidsverklaring
niet de gelegenheid om de fiscale verklaring arbeidsrelatie en
de zelfstandigheidsverklaring om te vormen tot één beschikking
en één document, zo vragen deze leden.Zoals in het nader rapport al aangegeven, ziet het kabinet de voordelen
van de door de Raad van State geadviseerde constructie. Er zal daarom worden
bezien op welke wijze de aan deze constructie verbonden nadelen kunnen worden
weggenomen. Verkorting van de wettelijke beslistermijn van de beschikking
op grond van artikel 3.156 Wet IB 2001 wordt op dit moment niet overwogen.
In de praktijk streeft de belastingdienst er sinds 1997 al naar dat beschikkingen
binnen de in de Algemene Wet Bestuursrecht opgenomen termijn van 8 weken worden
afgegeven. Gebleken is dat de bijna 12 000 aanvragen voor de beschikking
arbeidsrelatie sinds 1 januari 2001 in overgrote meerderheid binnen een
termijn van twee weken worden afgehandeld.Het vervallen van de mogelijkheid tot intrekking van de zelfstandigheidsverklaring
biedt als zodanig niet de gelegenheid om beide
beschikkingen samen te voegen. De rechtszekerheid van opdrachtgevers is in
het geding als de intrekking van de (fiscale) beschikking arbeidsrelatie leidt
tot het vervallen van de zelfstandigheidsverklaring op grond van de WAZ.Uitgezocht zal worden hoe voorkomen kan worden dat intrekking van de beschikking
op grond van artikel 3.156 Wet IB 2001 «automatisch» leidt tot
verzekering van de opdrachtnemer voor de werknemersverzekeringen, en daarmee
tot premieplicht van de opdrachtgever. De resultaten van dit onderzoek zijn
naar verwachting voor het eind van dit jaar beschikbaar.Het wetsvoorstel laat de bestaande regeling van de verzekeringsplicht
voor de sociale verzekeringen op hoofdlijnen ongewijzigd. Uit de verschillende
commentaren en reacties op het wetsvoorstel is gebleken dat de regeling van
de verzekeringsplicht ook op andere aspecten dan die in dit wetsvoorstel worden
geregeld, kritiek ontmoet. Verschillende organisaties bepleiten een verdergaande
herziening van de verzekeringsplicht. Het kabinet heeft daar oog voor, maar
wil de voor- en nadelen daarvan bezien buiten het kader van dit wetsvoorstel.
Met een wijziging van de regeling van de verzekeringsplicht zijn grote belangen
gemoeid. Het is noodzakelijk dergelijke wijzigingen goed voor te bereiden,
en daarbij de relevante organisaties te betrekken.De leden van de fractie van de VVD vragen of er over de inhoud en doelstelling
van dit wetsvoorstel overleg heeft plaatsgevonden met de verschillende ZZP-instanties.
Deze leden verzoeken om informatie over de resultaten van die overleggen,
dan wel over de redenen waarom die overleggen niet hebben plaatsgevonden.
Ook de leden van de fractie van de ChristenUnie vragen op welke wijze de betrokken
beroepsbeoefenaren zijn betrokken bij de totstandkoming van de nieuwe regeling.Dit wetsvoorstel stoelt op adviezen van de werkgroep HOZ, beschreven in
het rapport «Begrip voor ondernemers» van februari 2000. Ten behoeve
van de inventarisatie van knelpunten en oplossingsrichtingen heeft de werkgroep
HOZ een oproep geplaatst aan alle belanghebbenden om schriftelijk te reageren.
In aanvulling hierop heeft de werkgroep HOZ hoorzittingen georganiseerd, waarvoor
ook diverse ZZP-organisaties zijn uitgenodigd. De schriftelijke reacties en
de inbreng van deze organisaties tijdens de hoorzittingen zijn verwerkt in
het eindrapport van de werkgroep. Zij zijn derhalve door de werkgroep HOZ
betrokken bij de inventarisatie van de problematiek en de beschrijving van
mogelijke oplossingsrichtingen. De aanbevelingen van de werkgroep HOZ zijn
in het kabinetsstandpunt zoals verwoord in de brief van de Minister van Economische
Zaken van 16 mei 20001 grotendeels overgenomen.
Het voorliggende wetsvoorstel is een «vertaling» van
dit kabinetsstandpunt. Bij het opstellen ervan is niet opnieuw overleg met
de ZZP-organisaties gevoerd.Verschillende Kamerfracties hebben gewezen op de brieven die een aantal
organisaties van zelfstandigen naar aanleiding van dit wetsvoorstel aan de
Tweede Kamer hebben gestuurd. Over de meeste thema's die deze brieven aan
de orde stellen, zijn eveneens vragen gesteld door Kamerfracties. Op deze
vragen wordt verderop in deze nota een antwoord gegeven. Hieronder wordt aangegeven
waar deze antwoorden zijn opgenomen, alsmede een (nadere) reactie gegeven
op de resterende punten.1. Brief van het Platform Zelfstandige Ondernemers van
14 mei 2001In deze brief verstrekt het PZO informatie over zijn oprichting en verzoekt
om een overleg over het wetsvoorstel. Daarbij noemt het PZO de uitgangspunten
waar het wetsvoorstel naar zijn oordeel aan dient te voldoen. Op de datum
waarop de brief werd verzonden, was het wetsvoorstel al ingediend. Het was
daarmee niet opportuun om met het PZO overleg te voeren over de uitgangspunten
voor dit voorstel. Bij de voorbereidingen van volgende stappen in het kader
van de harmonisatie-operatie, zullen de ZZP-organisaties weer worden betrokken.
Daarbij zal ook het PZO worden uitgenodigd.2. Brief van I.T. United van 16 mei 2001Deze brief is mij niet bekend. Wel ken ik het standpunt van de Vereniging
I.T. United, zoals dat is toegezonden aan de Automatiseringsgids. In een bijlage
bij deze nota naar aanleiding van het verslag treft u mijn reactie aan op
dit standpunt.3. Brief van de Raad voor Interim Management van 23 mei
2001Het RIM betoogt dat het wetsvoorstel leidt tot een vermindering van de
rechtszekerheid voor de directeur grootaandeelhouder (DGA). Daarnaast stelt
ook de RIM dat de zelfstandigheidsverklaringen eveneens tot uitsluiting van
de verzekeringsplicht op grond van een arbeidsovereenkomst zou moeten leiden.Voor een reactie op de stelling over de DGA verwijs ik naar paragraaf 2,
waarin in een aparte subparagraaf de positie van de DGA in de sociale verzekeringen
wordt beschreven.In dezelfde paragraaf wordt onder strekking en rechtsgevolg
zelfstandigheidsverklaring ingegaan op het tweede thema uit de brief
van de RIM.§ 2. Doel van het wetsvoorstelHet wetsvoorstel kent twee doelstellingen:1. voor personen die vooraf duidelijkheid willen over hun zelfstandigheid
voor de sociale verzekeringswetten wordt een mogelijkheid geschapen om hierover
uitsluitsel te verkrijgen;2. de verschillende zelfstandigheidsbegrippen in de sociale verzekeringswetten
(WAZ en werknemersverzekeringen) worden geüniformeerd en afgestemd op
het fiscale ondernemersbegrip.De voorgestelde maatregelen hebben tot gevolg dat personen die als zelfstandig
opdrachtnemer (willen) fungeren, vooraf duidelijkheid kunnen krijgen over
de vraag of zij als zelfstandige zijn uitgezonderd van verzekering voor de
werknemersverzekeringen. Daarbij verzekert het wetsvoorstel dat het besluit
van de belastingdienst over het fiscale ondernemerschap en dat van de uitvoeringsinstelling
over zelfstandigheid gelijkluidend zijn. De leden van de fractie van de PvdA vragen of het hoofddoel van het wetsvoorstel
is te omschrijven als het aan zelfstandigen zonder personeel verschaffen van
duidelijkheid over het al dan niet bestaan van premieplicht in het kader van
de werknemersverzekeringen.Zoals hierboven al is aangegeven is het eerstgenoemde hoofddoel het verschaffen
van zekerheid vooraf over de status van zelfstandige. De zelfstandigheidsverklaring
heeft tot gevolg dat voor de arbeid waarvoor die verklaring wordt verstrekt,
geen verzekering voor de werknemersverzekeringen ontstaat. Er zijn daarmee
ook geen premies voor deze verzekeringen verschuldigd. Tijdens de looptijd
van de zelfstandigheidsverklaring ontstaat alleen nog verzekeringsplicht,
en daarmee premieplicht, indien degene aan wie de verklaring is verstrekt,
een arbeidsovereenkomst aangaat.De leden van de fractie van de PvdA stemmen in met het uitgangspunt dat
het niet mogelijk dient te zijn om als werknemer buiten de werknemersverzekeringen
te opereren. Gaat dit op in situaties waarin ofwel geen zelfstandigheidsverklaring
is, dan wel sprake is van een schriftelijke arbeidsovereenkomst, zo vragen
deze leden.Het betreft een algemeen geldend uitgangspunt. Arbeid verricht op grond
van een privaatrechtelijke arbeidsovereenkomst of een publiekrechtelijke aanstelling,
dient van rechtswege tot een verzekering voor de werknemersverzekeringen te
leiden. Daarbij speelt geen rol of aan de desbetreffende werknemer een zelfstandigheidsverklaring
is verstrekt.Strekking en rechtsgevolg zelfstandigheidsverklaringDe leden van de fractie van het PvdA zijn van oordeel dat een zelfstandige
die beschikt over een zelfstandigheidsverklaring, zou moeten kunnen kiezen
voor een verzekering op grond van de werknemersverzekeringen door schriftelijk
een arbeidsovereenkomst of fictieve dienstbetrekking aan te gaan en daarvan
melding te doen bij de uitvoeringsinstelling.Deze leden stellen dat bij zelfstandigen in het bezit van een zelfstandigheidsverklaring
slechts sprake zou dienen te zijn van een dienstbetrekking indien de betrokkene
met een werkgever een schriftelijke arbeidsovereenkomst aangaat. Bij het ontbreken
daarvan dient de opdrachtgever-relatie verondersteld te worden. Zij vragen
tot welke wijzigingen in de wetgeving deze opvatting aanleiding zou geven.Het voorstel van de leden van de PvdA-fractie zou er toe leiden dat onderscheid
wordt gemaakt tussen een schriftelijk vastgelegde arbeidsovereenkomst en een
materieel identieke, maar niet schriftelijk bevestigde overeenkomst. Hiermee
wordt in feite een keuzemogelijkheid gecreëerd om al dan niet verzekerd
te zijn. Tegen een dergelijke vorm van opting in bestaan vergelijkbare verzekeringstechnische
bezwaren als tegen een opt out-mogelijkheid. Bij een keuzemogelijkheid om
al dan niet verzekerd te zijn voor ZW, WAO en WW, zullen betrokkenen kiezen
op basis van een inschatting van hun arbeidsongeschiktheids- of werkloosheidsrisico.
De «slechte risico's» zullen opteren voor verzekering op grond
van de werknemersverzekeringen, de «goede risico's» behouden hun
status van zelfstandige. Een keuzemogelijkheid met betrekking het al dan niet
verzekerd zijn, strookt niet met de voor de werknemersverzekeringen benodigde
solidariteit en kan leiden tot toenemende uitkeringslasten bij een afnemend
draagvlak voor de werknemersverzekeringen. Ik acht dit ongewenst.De door de leden van de PvdA-fractie weergegeven opvatting zou ertoe leiden
dat aan artikel 6, eerste lid, van de ZW, WAO en WW een onderdeel moet worden
toegevoegd, inhoudende dat niet als dienstbetrekking wordt beschouwd
de arbeidsverhouding van de persoon voor wie met betrekking tot de verrichte
werkzaamheden een beschikking geldt als bedoeld in artikel 4a van de Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering
zelfstandigen waarin hij wordt aangemerkt als zelfstandige als bedoeld in
artikel 4 van die wet, tenzij de werkzaamheden worden verricht op grond van
een schriftelijke arbeidsovereenkomst.Ik merk hierbij wel op dat artikel 610 van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek
aan de arbeidsovereenkomst niet de eis stelt dat deze schriftelijk is overeengekomen.
Deze opvatting van de leden van de PvdA-fractie zou derhalve betekenen dat
degene die – op basis van een voorstelling van zaken vooraf –
een zelfstandigheidsverklaring heeft ontvangen, vervolgens de mogelijkheid
heeft om een arbeidsovereenkomst aan te gaan zonder verplicht verzekerd te
zijn voor de werknemersverzekeringen, nl. door die arbeidsovereenkomst niet
schriftelijk aan te gaan.De leden van de fractie van de ChristenUnie informeren waarom niet is
gekozen voor de constructie dat een zelfstandigheidsverklaring tot volledige
uitsluiting van de werknemersverzekeringen leidt. Resteert er nu onzekerheid
over naheffingen van premies voor de werknemersverzekeringen, zo vragen deze
leden.Zoals is aangegeven in de memorie van toelichting acht het kabinet een
dergelijke constructie een (te) vergaande inbreuk op het uitgangspunt dat
de verzekering voor de werknemersverzekeringen wordt ontleend aan de feitelijke
omstandigheden van de arbeidsrelatie. Een mogelijkheid om – met een
zelfstandigheidsverklaring – arbeid op basis van een arbeidsovereenkomst
te verrichten, zonder verzekerd te zijn voor de werknemersverzekeringen, leidt
tot concurrentievervalsing en bevordert schijnconstructies. Werkgevers kunnen
in dat geval immers een concurrentie- voordeel behalen door werknemers met
een zelfstandigheidsverklaring in hun dienst te laten werken. Dat legt druk
op werknemers om op oneigenlijke gronden een zelfstandigheidsverklaring te
bemachtigen. Een dergelijke situatie levert risico's op voor het behoud van
het draagvlak van de werknemersverzekeringen.Een volledige uitsluiting van de werknemersverzekeringen betekent eveneens
dat degene die arbeid als zelfstandige combineert met een dienstbetrekking
als werknemer, ofwel volledig moet afzien van de aanspraken op grond van de
werknemersverzekeringen, ofwel moet afzien van een zelfstandigheidsverklaring.De leden van de fractie van de PvdA maken uit de beschrijving van de toetsing
van arbeidsverhoudingen aan de verzekeringsplicht op dat na de afgifte van
een zelfstandigheidsverklaring gelijksoortige arbeidsrelaties apart getoetst
kunnen worden. Deze leden gaan ervan uit dat dit niet de bedoeling is.Het is niet de bedoeling om de zelfstandigheid per arbeidsrelatie vast
te stellen. Tijdens de looptijd van de zelfstandigheidsverklaring kunnen belanghebbenden
ervan uitgaan dat de arbeid verricht in alle arbeidsrelaties die qua aard
en omstandigheden overeenstemmen met de in de beschikking omschreven arbeid,
wordt aangemerkt als arbeid als zelfstandige. Met de door de leden van de
PvdA-fractie bedoelde beschrijving is beoogd de betekenis van zelfstandigheid
voor de verzekeringsplicht op grond van de werknemersverzekeringen te verduidelijken.De leden van de fractie van D66 vragen wat de situatie is indien een zelfstandig
ondernemer een zelfstandigheidsverklaring wil verkrijgen en hij twee verschillende
beroepen uitoefent.De zelfstandig ondernemer die twee verschillende beroepen uitoefent, kan
voor beide een zelfstandigheidsverklaring aanvragen. De leden van de fractie van D66 vragen of de staatssecretaris een reactie
kan geven op de suggestie van de FNV om zzp-ers te laten deelnemen in een
pensioenfonds naar keuze?Pensioenfondsen voeren de pensioenregeling uit voor iedereen die behoort
tot de werkingssfeer van het fonds. Ten aanzien van deelname aan een pensioenregeling
bij een pensioenfonds bestaat geen keuzevrijheid. De werkingssfeer van een
bedrijfstakpensioenfonds wordt geformuleerd door de sociale partners in de
bedrijfstak. Zij kunnen op basis van de Pensioen- en spaarfondsenwet bepalen
dat het bedrijfstakpensioenfonds de pensioenregeling ook uitvoert voor personen
die in een andere hoedanigheid dan als werknemer in die bedrijfstak werkzaam
zijn. Zo kunnen ook zzp-ers onder de werkingssfeer van een bedrijfstakpensioenfonds
vallen. In de praktijk gebeurt dit ook. Bijvoorbeeld bij het Bpf Bouwnijverheid
vallen zzp-ers werkzaam in het Stukadoors- en terrazzobedrijf en in het Natuursteenbedrijf
onder de werkingssfeer van het bedrijfstakpensioenfonds.De Regeling taakafbakening pensioenfondsen (Stcrt. 2000, nr. 249), die
op 1 juni 2001 in werking is getreden, laat toe dat pensioenfondsen aan zzp-ers
die niet langer binnen de werkingssfeer van een bedrijfstakpensioenfonds vallen
of voorheen hun pensioenregeling hadden lopen bij een ondernemingspensioenfonds,
de mogelijkheid wordt geboden om gedurende maximaal drie jaar na beëindiging
van het dienstverband de pensioenregeling vrijwillig voort te zetten. Voor
zzp-ers kan dit van belang zijn om de eerste paar jaren van het zelfstandig
ondernemerschap te kunnen overbruggen.De leden van de fractie van D66 stellen voor in het wetsvoorstel niet
langer te spreken van een fictief dienstverband, maar van fictief ondernemerschap
of van een verkapt dienstverband.De term fictieve dienstbetrekkingen is een gebruikelijke term voor de
arbeidsverhoudingen die bij of krachtens wettelijke bepalingen worden gelijkgesteld
met een (echte) dienstbetrekking. In de handboeken, de vakliteratuur en de
jurisprudentie wordt deze term veelvuldig gehanteerd. Het kabinet ziet geen
goede redenen om tot vervanging over te gaan. Daarbij moet worden bedacht
dat het vervangen van een goed ingeburgerde term door een nieuwe term de vraag
oproept of daarmee een inhoudelijke wijziging is beoogd.Beoordeling van zelfstandigheidDe leden van de PvdA-fractie vragen volgens welke procedure de criteria
tot stand komen die de elementen van het zelfstandigheidsbegrip vormen. In
dat verband vragen zij of daarbij rekening wordt gehouden met specifieke groepen
zoals starters, en of hierbij gebruik wordt gemaakt van branchegebonden gegevens.
Tevens vragen zij of het Parlement hierover vooraf zal worden geraadpleegd.De leden van de VVD-fractie wensen in dit verband en detail te worden
geïnformeerd over de precieze criteria die zullen worden gehanteerd.
Deze leden wijzen ook op de kritiek van het Platform Zelfstandige Ondernemers,
dat wijst op de vaagheid en abstractheid van de criteria. In dit verband vragen
de leden van de CDA-fractie of er eenduidigheid bestaat over de criteria voor
zelfstandigheid. Zij vragen of er afstemming is tussen belastingdienst en
LISV over deze criteria en of de criteria kunnen worden vastgelegd in de wet
of uitvoeringsregels.De leden van de fractie van D66 wijzen erop dat een belangrijke oorzaak
van de bestaande rechtsonzekerheid is toe te schrijven aan het ontbreken van
heldere criteria. De leden van de fractie van GroenLinks vragen of er nu al een heldere set van criteria kan worden gegeven op grond waarvan
een aanvraag zal worden beoordeeld. Hierbij denken zij aan aantallen opdrachten,
minimale aantallen uren bij weinig opdrachten, e.d. Ook de leden van de fractie
van de ChristenUnie vragen of de criteria voldoende helder zijn geformuleerd.
Tevens vragen deze leden of kan worden gegarandeerd dat het eerste lid van
artikel 4a WAZ helder en eenduidig wordt geïnterpreteerd. Daarnaast vragen
deze leden in welke mate belanghebbenden worden betrokken bij het formuleren
van criteria. Die criteria zouden volgens de leden van de fracties van D66
en van GroenLinks, onafhankelijk van de toetsende instantie moeten leiden
tot dezelfde uitkomst.Naar aanleiding hiervan merk ik, mede namens de Staatssecretaris van Financiën,
het volgende op. De vraag of sprake is van een zelfstandige in de zin van
de WAZ, wordt al sinds de invoering van de WAZ getoetst aan het fiscale ondernemersbegrip.
Op dit punt is er dan ook niets nieuws onder de zon. Wel is anders dat de
fiscale duiding van het ondernemerschap, ook voor de verzekeringsplicht van
de WAZ, voortaan voorop staat. Onder de huidige regeling ligt de nadruk uiteindelijk
op het begrip dienstbetrekking in de zin van de werknemersverzekeringen. In
de meeste gevallen zal dit verschil echter niet tot een andere uitkomst van
de verzekeringsplicht leiden.De elementen van het zelfstandigheidsbegrip zijn bestaande elementen die
tezamen het op wet en jurisprudentie gebaseerde fiscale ondernemersbegrip
vormen. Het gaat hier om «open» criteria aan de hand waarvan kan
worden beoordeeld of sprake is van ondernemerschap. Er zullen niet per branche
of beroepsgroep andere elementen gelden aangezien de fiscale regelgeving en
rechtspraak een dergelijk onderscheid niet kent. De mogelijkheid om door afgifte
van de zelfstandigheidsverklaring vooraf zekerheid te verkrijgen, is uiteraard
een nieuw element. Inhoudelijk wordt hiermee echter geen wijziging in de elementen
van het fiscale ondernemersbegrip aangebracht. Nu het hier gaat om bestaande
elementen van het fiscale ondernemersbegrip, ligt het niet in mijn voornemen
om deze elementen afzonderlijk aan het parlement voor te leggen.Belanghebbenden kunnen, al dan niet met behulp van een adviseur, veelal
zelf beoordelen of zij als zelfstandige voor de WAZ worden aangemerkt; het
gaat immers om een toets aan de bestaande elementen van het fiscale ondernemersbegrip.
Deze elementen c.q. criteria zijn onder meer verwerkt in de vragen op het
aanvraagformulier. In specifieke gevallen kan de belastingdienst nadere vragen
stellen om voor de besluitvorming een completer beeld te krijgen.De leden van de fractie van D66 vragen een reactie van het kabinet op
hun stelling dat degene die ondernemer wil zijn, systematisch als zodanig
wordt beschouwd, tenzij het tegendeel wordt aangetoond.De leden van de D66-fractie bepleiten hiermee een omkering van de bewijslast.
Bij een verschil van mening over de status van ondernemer, zou op de belastingdienst
de last rusten om aan te tonen dat geen sprake is van ondernemerschap. Hierover
kan allereerst worden opgemerkt dat de zelfstandigheidsverklaring voor belanghebbende
een middel is om aan opdrachtgevers duidelijkheid te verschaffen over de vraag
of er voor de betreffende arbeid sprake is van uitzondering van verzekering
van werknemersverzekeringen. De aanvrager van de verklaring heeft een duidelijk
belang bij een snel oordeel van de belastingdienst. Het ligt dan ook in de
rede dat hij bij zijn aanvraag de feiten en omstandigheden aandraagt die voor
de Belastingdienst van belang zijn voor de toets of er sprake is van zelfstandig
ondernemerschap. De toetsing gebeurt volgens objectieve criteria
die voortvloeien uit de fiscale wet- en regelgeving en jurisprudentie. De
wens om als ondernemer aangemerkt te worden is daarbij niet voldoende.De leden van de fractie van GroenLinks vragen wat er gebeurt met zelfstandigen
die meenden meerdere opdrachtgevers te kunnen verwerven, maar in de praktijk
toch steeds voor die ene opdrachtgever werkten, die ook nog de voormalige
werkgever is.In een dergelijke situatie kan de zelfstandigheidsverklaring niet worden
ingetrokken. Dat zou ook in strijd zijn met het doel van de zelfstandigheidsverklaring,
te weten het bieden van meer zekerheid aan ZZP-ers en hun opdrachtgevers.
De betrokkene wordt dan ook niet – achteraf – verzekerd op grond
van een fictieve dienstbetrekking. Wel wordt, indien de betrokkene opnieuw
vraagt om een zelfstandigheidsverklaring, deze situatie meegewogen. Betrokkene
zal, om opnieuw in aanmerking te komen voor een zelfstandigheidsverklaring,
aannemelijk moeten maken dat hij in de komende periode meer opdrachtgevers
zal verwerven.Gelet op de hier geduide situatie zal, zoals ook in paragraaf 2 van
de memorie van toelichting is aangegeven, een kortere maximumduur dan 2 jaar
worden bepaald voor personen die bij de aanvraag van de zelfstandigheidsverklaring
nog in de startfase verkeren.De leden van de fractie van de PvdA vragen instemming met hun standpunt
dat de toets aan de feitelijke dienstbetrekking en de toets aan de fictieve
dienstbetrekking gezamenlijk bepalend zijn voor de zelfstandigheid.Met het eerste deel van het standpunt, ten aanzien van de feitelijke dienstbetrekking,
kan ik instemmen. Ten aanzien van de fictieve dienstbetrekking is de relatie
echter omgekeerd. Indien de arbeid als zelfstandige wordt verricht vindt geen
gelijkstelling plaats van de in artikel 4 en 5 bedoelde arbeidsrelaties met
een dienstbetrekking.De leden van de fractie van GroenLinks vragen hoe precies de arbeid waarvoor
een zelfstandigheidsverklaring wordt aangevraagd, moet zijn omschreven. Deze
leden vragen hoe deze omschrijving wordt gecontroleerd. Dreigt er geen rechtsongelijkheid
tussen personen die hun arbeid meer, respectievelijk minder concreet hebben
omschreven, zo vragen deze leden.In antwoord op deze vragen merk ik in de eerste plaats op dat het mogelijk
is voor meer beroepen of soorten arbeid een zelfstandigheidsverklaring te
krijgen. Dit neemt niet weg dat de werkzaamheden, alsmede de omstandigheden
waaronder die worden verricht, zodanig concreet moeten zijn omschreven dat
de belastingdienst kan concluderen dat de voordelen van die arbeid zijn aan
te merken als winst uit onderneming. Mede gelet op de elementen van het fiscale
ondernemerschap zal geen zelfstandigheidsverklaring worden afgegeven met betrekking
tot werkzaamheden waar het bedrijf of beroep van de zelfstandige niet op is
ingericht. De vraag van deze leden of er geen rechtsongelijkheid dreigt te
ontstaan tussen de persoon die bij zijn aanvraag één soort werkzaamheden
heeft beschreven en de persoon die meerdere werkzaamheden heeft beschreven,
beantwoord ik dan ook ontkennend. Volledigheidshalve merk ik hierbij op dat
degene die niet beschikt over een zelfstandigheidsverklaring, maar de werkzaamheden
wel verricht als zelfstandige, met betrekking tot de verzekering voor de werknemersverzekeringen
niet anders wordt behandeld dan degene die wel beschikt over een zelfstandigheidsverklaring
met betrekking tot die werkzaamheden. De leden van de fractie van de VVD vragen om een uitgebreidere reactie
op de opmerking van het Ctsv en het Lisv dat de gekozen structuur kan leiden
tot oneigenlijk gebruik, respectievelijk het sturen in de kwalificatie van
het inkomen als winst uit onderneming.De leden van de fractie van de Christenunie wijzen eveneens op deel van
het commentaar van het Ctsv. Zij vragen hoe de regering wil voorkomen dat
onbedoeld een keuzemogelijkheid ontstaat voor het al dan niet verzekerd zijn
voor de werknemersverzekeringen.Het staat belanghebbenden uiteraard vrij staat om hun activiteiten zodanig
vorm te geven, dat sprake is van een dienstbetrekking dan wel sprake is van
zelfstandig ondernemerschap. Of sprake is van ondernemerschap, respectievelijk
van zelfstandigheid zal echter worden getoetst aan de hand van de feitelijke
omstandigheden. De juridische duiding van die omstandigheden zal daarbij plaatsvinden
aan de hand van de wet en de jurisprudentie.De leden van de CDA-fractie stellen voor dat de personen, die tussen 1 januari
2001 en de datum van inwerkingtreding van het onderhavige wetsvoorstel een
zelfstandigheidsverklaring van de belastingdienst hebben ontvangen, alsnog
een zelfstandigheidsverklaring van het Lisv verkrijgen.Afgifte van een zelfstandigheidsverklaring met terugwerkende kracht dient
niet het doel waarvoor de verklaring in het leven is geroepen, het bieden
van zekerheid vooraf. Het leidt er slechts toe dat betrokkenen achteraf buiten
de werknemersverzekeringen worden geplaatst. Ik acht hiervoor geen goede aanleiding
aanwezig.Indien de betrokkenen in overeenstemming met de verklaring als zelfstandige
werkzaamheden hebben verricht, heeft afgifte van een zelfstandigheidsverklaring
met terugwerkende kracht geen effect. Er is dan immers geen sprake van verzekering
voor de werknemersverzekeringen, maar voor de WAZ. Indien niet als zelfstandige
is gewerkt, zou afgifte met terugwerkende kracht van een zelfstandigheidsverklaring
kunnen betekenen dat de betrokkenen met terugwerkende kracht onder de werking
van de WAZ worden gebracht en buiten de werking van de werknemersverzekeringen
worden geplaatst. Afhankelijk van de arbeidsrelaties waarin betrokkenen vanaf 1
januari 2001 werkzaam zijn geweest, kunnen zij evenwel in bedoelde periode
uit hoofde van die verzekeringen verzekerd zijn geweest en daaraan aanspraken
ontlenen. Afgifte van een zelfstandigheidsverklaring met terugwerkende kracht
is dan ongewenst.Voorts geeft de beschikking arbeidsrelatie die vanaf 1 januari 2001
door de belastingdienst wordt afgegeven, duidelijkheid met betrekking tot
een ander onderwerp dan de juridische status voor de sociale verzekeringen.
Het is mogelijk dat zelfstandigen hebben afgezien van een beschikking arbeidsrelatie
omdat deze geen duidelijkheid bood over de verzekeringsstatus. Daarnaast is
denkbaar dat de beschikking arbeidsrelatie uitsluitend om fiscale redenen
is aangevraagd. In deze situaties kan het voorstel van de leden van de CDA-fractie
onbedoelde effecten hebben.Relatie met FlexwetDe leden van de fractie van het CDA en van D66 verzoeken een nadere toelichting
op de relatie tussen het onderhavige wetsvoorstel en de wet Flexibiliteit
en zekerheid. Het gaat daarbij om de bij deze wet geregelde uitzendovereenkomst
(artikel 690 van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek). De leden van deze fracties
vragen in hoeverre de zelfstandigheid juist wordt beoordeeld indien de overeenkomst
tussen een zelfstandige en diens opdrachtgever loopt via een intermediair.
In hoeverre wordt een dergelijke overeenkomst als uitzendwerk
gezien, zo vragen de leden van de D66-fractie.De toetsing aan zelfstandigheid van de persoon die zijn arbeid verricht
op grond van een overeenkomst met een opdrachtgever die via een intermediair
loopt, geschiedt op dezelfde wijze als de toetsing van andere aanvragen. Indien
deze persoon fiscaal als ondernemer wordt beschouwd, zal hem een zelfstandigheidsverklaring
worden verstrekt.Net als bij de normale arbeidsovereenkomst, verhindert de zelfstandigheidsverklaring
niet dat op grond van een uitzendovereenkomst verzekering voor de werknemersverzekeringen
ontstaat. De persoon aan wie een zelfstandigheidsverklaring is verstrekt,
is dus gewoon verzekerd als hij als uitzendkracht gaat werken.De uitzendovereenkomst wordt de zin van artikel 690 van Boek 7 BW aangemerkt
een bijzondere vorm van de arbeidsovereenkomst. Hij wordt gekenmerkt door
de driehoeksrelatie tussen de werknemer, de werkgever, die de werknemer in
het kader van zijn beroep of bedrijf aan derden ter beschikking stelt, en
die derde (de opdrachtgever), onder wiens toezicht en leiding de werknemer
op grond van een overeenkomst tussen opdrachtgever en werkgever zijn arbeid
verricht. Van een uitzendovereenkomst is alleen sprake indien deze voldoet
aan de drie kenmerken van de arbeidsovereenkomst, te weten de verplichting
om de arbeid in persoon te verrichten, de beloning als contraprestatie voor
de arbeid en het feit dat de werknemer zijn arbeid in dienst van de werkgever verricht (de gezagsrelatie).De zelfstandige die zijn arbeid ook als zodanig,
dus niet onder gezag van een werkgever, verricht, staat niet in dienstbetrekking.
Betrokkene is evenmin verzekerd voor de werknemersverzekeringen op grond van
een fictieve dienstbetrekking. De gelijkstelling van de arbeidsverhouding
met een dienstbetrekking op grond van artikel 3 van het KB van 24 december
1986 (Stb. 655), de «tussenkomst-bepaling», is immers niet van
toepassing op de persoon die arbeid als zelfstandige verricht. Hij is daarmee
niet verzekerd voor de werknemersverzekeringen, maar voor de WAZ.BeroepsbeoefenarenDe leden van de fractie van D66 stellen vragen over de groep personen
die geen zelfstandigheidsverklaring krijgen, en evenmin als werknemer kunnen
worden aangemerkt. Deze leden verzoeken de grootte van deze groep aan te geven
en op welke gronden deze mensen van een zelfstandigheidsverklaring worden
uitgesloten.Ook de leden van de fracties van het CDA en GroenLinks vragen wanneer
er sprake is van een arbeidsrelatie die noch als die van een zelfstandige,
noch als die van een werknemer te beschouwen is. De leden van de GroenLinks-fractie
vragen of het Lisv desgevraagd hierover vooraf een verklaring moet verstrekken
en indien dit niet zo is, welke problemen dat kan opleveren voor de betrokkene
en voor degenen met wie deze arbeidsrelaties aangaat.Gedoeld wordt op de beroepsbeoefenaren in de zin van artikel 5 van de
WAZ. Deze categorie is voor de sociale verzekeringen in feite een restcategorie
en mede daarom zeer divers samengesteld.Het gaat allereerst om de personen die werkzaam zijn op een arbeidsovereenkomst,
maar in de werknemersverzekeringen van verzekeringsplicht zijn uitgesloten.
Dit betreft de huishoudhulpen (w.o. de alphahulpen), als bedoeld in artikel
6, eerste lid onder c van de ZW.In de tweede plaats gaat het om de personen die werkzaam zijn op grond
van een andere arbeidsverhouding dan een arbeidsovereenkomst en niet voldoen aan de voorwaarden waaronder deze arbeidsverhoudingen worden
gelijkgesteld met een dienstbetrekking. Een voorbeeld hiervan is de thuiswerker
die doorgaans minder dan 40% van het voor hem geldende wettelijke minimumloon
verdient.Een derde groep beroepsbeoefenaren betreft de personen van wie de arbeidsverhouding
wel voldoet aan de voorwaarden voor gelijkstelling, maar die – om een
andere reden dan zelfstandigheid – van verzekeringsplicht op grond van
een fictieve dienstbetrekking zijn uitgezonderd. Voorbeelden hiervan zijn
de directeur-grootaandeelhouders, personen die arbeid van overwegend geestelijke
aard verrichten en bepaalde categorieën gastouders.Personen die winst uit onderneming genieten, behoren per definitie niet
tot de categorie beroepsbeoefenaren. Zij zijn verzekerd als zelfstandige in
de zin van artikel 4 WAZ.De personen die behoren tot de verschillende categorieën beroepsbeoefenaren
worden als zodanig niet geregistreerd. Het is daarom niet bekend om hoeveel
personen het gaat.Het wetsvoorstel voorziet er niet in dat het Lisv vooraf een verklaring
verstrekt over de status van beroepsbeoefenaar. Vanwege het karakter van deze
groep, een restcategorie van personen die noch als werknemer, noch als zelfstandig
ondernemer worden aangemerkt, lijkt dit ook moeilijk uitvoerbaar. In hoeverre
er bij beroepsbeoefenaren behoefte bestaat aan een verklaring vooraf over
hun verzekerde status, is niet bekend. Gelet op de aard van arbeidsverhoudingen
van de diverse categorieën beroepsbeoefenaren, ligt het niet voor de
hand dat die behoefte vergelijkbaar is met die aan zelfstandigheidsverklaringen.Overigens kan hierbij worden verwezen naar het in het nader rapport aangekondigde
onderzoek naar de behoefte aan en de mogelijkheden van het verstrekken van
verklaringen vooraf aan personen van wie het inkomen fiscaal wordt aangemerkt
als resultaat uit overige werkzaamheden. Deze categorie overlapt voor een
deel de beroepsbeoefenaren in de zin van de WAZ. De resultaten van dit onderzoek
zijn naar verwachting voor het eind van 2001 beschikbaar.De leden van de fractie van de Christenunie wijzen erop dat bij predikanten,
priesters en voorgangers, naar hun mening sprake is van ongunstige fiscale
en sociale omstandigheden. De WAZ wordt, aldus deze leden, door deze beroepsbeoefenaren,
als een zeer forse lastendruk ervaren. Met het voorliggende wetsvoorstel wordt,
zo concluderen deze leden, deze problematiek niet opgelost. Zij vragen de
regering eens serieus te kijken naar deze problematiek.De problematiek die de leden van de fractie van de ChristenUnie naar voren
brengen, heeft geen betrekking op de materie waarvoor met het voorliggend
wetsvoorstel een regeling wordt beoogd. Niettemin wil het kabinet in verband
met deze vraag wijzen op het volgende. Vanaf 1998 zijn personen die arbeid
van overwegende geestelijke aard verrichten, als beroepsbeoefenaren verzekerd
voor de WAZ. Voor die tijd was er verzekering op grond van de AAW. Zoals aangegeven
in de nota naar aanleiding van het verslag bij het wetsvoorstel WAZ1, speelt net als bij de AAW bij de financiering van de
WAZ de solidariteitsgedachte een belangrijke rol. Omdat de groep waarbinnen
die solidariteit speelt beperkter is, kon door overgang van de AAW naar de
WAZ sprake zijn van een inkomensachteruitgang. Om deze te voorkomen is een
pakket maatregelen getroffen, waarvan enkele specifiek voor beroepsbeoefenaren
van belang zijn.Per 1 januari 1998 is de belastingvrije som verhoogd en is een niet-overdraagbare
belastingvrije som geïntroduceerd. De WAZ-premie – deze wordt,
anders dan de vroegere AAW, niet over de belastbare som, maar over het inkomen
uit arbeid geheven – is als persoonlijke verplichting aftrekbaar voor
de inkomstenbelasting. De AAW-premie was niet aftrekbaar. Bovendien is, om
inkomenseffecten voor de lagere inkomens te beperken een forse franchise ingevoerd.
Thans bedraagt deze franchise f 29 000,–. Ook is een maximale
premiegrondslag ingevoerd, welke thans f 84 000,– bedraagt.Tegen deze achtergrond ziet het kabinet thans geen aanleiding om nadere
maatregelen te overwegen.De leden van de fractie van het CDA en van GroenLinks vragen om een toelichting
op de regeling van de WAZ-premie voor personen die deels als zelfstandige,
deels als werknemer werkzaam zijn, de zogenoemde hybride arbeidsrelaties.
Deze leden willen weten hoe de premie wordt berekend en of er een gedeeltelijke
overlap met de WAO kan bestaan.Van hybride arbeidsrelaties is sprake indien er een samenloop bestaat
tussen enerzijds winst uit onderneming of zuivere inkomsten uit buiten dienstbetrekking
verrichte tegenwoordige arbeid en anderzijds inkomsten uit dienstbetrekking
in de zin van de WAO.Het premie-inkomen waarover de premieheffing Waz plaatsvindt bestaat uit
inkomsten uit winst uit (Nederlandse) onderneming en zuivere inkomsten uit
buiten dienstbetrekking verrichte tegenwoordige arbeid. Het premie-inkomen
is gemaximeerd op 84 000 gulden. Over het meerdere wordt geen premie
Waz geheven. Op het premie-inkomen komt de franchise van 29 000 gulden
in mindering. Indien er geen sprake is van samenloop met inkomsten uit dienstbetrekking,
dan wordt er over maximaal 55 000 gulden premie Waz geheven.Bij samenloop met inkomsten uit dienstbetrekking wordt de franchise bepaald
op minimaal 29 000 gulden, of zoveel meer als er inkomen uit dienstbetrekking
is genoten. De maximale franchise is gelijk aan het maximum premieloon voor
de werknemersverzekeringen.Op de te betalen premie is geen deeltijdfactor van toepassing. Een hybride
zelfstandige kan worden aangeslagen over het maximum van 55 000 gulden.
Zoals aangegeven hangt dit af van de verhouding van de winstinkomsten ten
opzichte van het inkomen uit dienstbetrekking.Ook met betrekking tot de eventuele uitkeringen WAZ en WAO is een samenloopregeling
van toepassing. Bij degene die gelijktijdig arbeidsongeschikt is voor arbeid
waarvoor hij als zelfstandige voor de WAZ is verzekerd, en voor arbeid als
werknemer in de zin van de WAO, wordt het WAO-dagloon in mindering gebracht
op de (op grond van artikel 8, tweede tot en met zesde lid van de Waz ) vastgestelde
Waz-grondslag. Deze grondslag bedraagt ten hoogste het minimumloon. De uitkering
WAZ bedraagt bij volledige arbeidsongeschiktheid 70% van de grondslag.Directeur-grootaandeelhoudersDe leden van de PvdA-fractie vragen of een directeur grootaandeelhouder
een zelfstandigheidsverklaring behoort te kunnen aanvragen aangezien zijn
verzekeringsplicht op eenzelfde wijze wordt bepaald als bij de zelfstandige
ondernemer. De leden van de CDA-fractie vragen zich af of de zelfstandigheidstoets
alleen van toepassing is op natuurlijke personen, en dus niet op ondernemingen
in de vorm van een VOF of BV. In dit verband vragen de leden van de VVD-fractie
of het juist is dat zzp-ers die hun werkzaamheden in de vorm van een BV hebben
gegoten, niet in aanmerking kunnen komen voor een zelfstandigheidsverklaring.De leden van de fractie van D66 merken op dat de directeur-grootaandeelhouder
geen verklaring kan krijgen omdat deze verklaring slechts voorbehouden zou
zijn aan private personen. Deze leden zijn van mening dat de zelfstandigheid
dient te worden vastgesteld onafhankelijk van de wijze waarop de ondernemer
zijn onderneming heeft vormgegeven.Naar aanleiding van deze vragen merk ik het volgende op. Voor de positie
van de directeur grootaandeelhouder (DGA) is in de sociale verzekeringen een
speciale positie getroffen. Op grond van artikel 6, eerste lid onder d van
de ZW is de DGA niet verzekerd. In de andere werknemersverzekeringen is dezelfde
bepaling opgenomen. De DGA is voor zijn arbeidsongeschiktheidsrisico verzekerd
op grond van de WAZ. Aangezien de verzekeringsplicht voor de WAZ op grond
van een aantal – meer formele – aspecten van de arbeidsrelatie
van de directeur-grootaandeelhouder betrekkelijk eenvoudig is vast te stellen,
voorziet het wetsvoorstel op dit punt niet in de mogelijkheid van een zelfstandigheidsverklaring.Naast die arbeidsrelatie tot de eigen BV is echter voorstelbaar dat er
in opdracht van een opdrachtgever arbeid wordt verricht waarvan niet aanstonds
duidelijk is of die arbeid de BV als opdrachtnemer aangaat, dan wel de directeur-grootaandeelhouder
in eigen persoon. Dat is vooral aan de orde in sectoren waarin éénmansbedrijven
ervoor kiezen hun onderneming onder te brengen in een B.V. De overeenkomst
van een dergelijke B.V. («management-B.V.») met zijn opdrachtgever,
wordt in de praktijk veelal beschouwd als een arbeidsrelatie tussen de DGA
en diens opdrachtgever. Als in een dergelijke arbeidsrelatie de opdrachtgever
ten opzichte van de DGA als een werkgever gezag kan uitoefenen, wordt de relatie
als een arbeidsovereenkomst beschouwd. In voorkomende gevallen wordt de arbeidsrelatie
ook als fictieve dienstbetrekking aangemerkt. Bij de inrichting van de uitvoering
van dit wetsvoorstel is aansluiting gezocht bij de afgifte van de beschikking
arbeidsrelatie (artikel 3 156 Wet IB 2001) door de belastingdienst. De
DGA wordt fiscaal niet als ondernemer beschouwd. Indien gewenst zal evenwel
in het kader van vooroverleg met de belastingdienst, duidelijkheid worden
verschaft over de fiscale status van dergelijke arbeidsrelaties.§ 3. Uitvoering en handhavingBevoegdheden Lisv en BDDe leden van de fractie van de PvdA willen nader geïnformeerd worden
over het alternatieve voorstel van het Lisv om de belastingdienst te laten
beschikken.Het alternatieve voorstel is verwoord in het uitvoeringstechnisch commentaar
op het concept wetsvoorstel van het Lisv van 21 december 2000. Dit commentaar
is als bijlage bij deze nota naar aanleiding van het verslag gevoegd.1De leden van de fractie van de PvdA vragen of met de opmerking dat de
fiscus verantwoordelijk is voor de vaststelling van de fiscale status, bedoeld
wordt dat de fiscus verantwoordelijk is voor de vaststelling van het uniforme
WAZ-ondernemerschap (blz. 6 van de memorie van toelichting).Het zelfstandigenbegrip in artikel 4 WAZ is ontleend aan de fiscale kwalificatie
van het inkomen van betrokkene als winst uit onderneming. Door de in dit wetsvoorstel
opgenomen uniformering van het zelfstandigenbegrip in de sociale verzekeringen,
bepaalt deze kwalificatie eveneens of betrokkene als zelfstandige in de zin
van de werknemersverzekeringen wordt aangemerkt. De leden van de fractie van de VVD verzoeken de functie van het Lisv bij
het verstrekken van zelfstandigheidsverklaringen te verduidelijken. Op welke
wijze heeft het Lisv invloed op de beslissingsbevoegdheid van de belastingdienst.
Deze leden verzoeken nog eens helder uiteen te zetten wat de beleidsmatige
voor- en nadelen zijn van het door de belastingdienst laten verstrekken van
zelfstandigheidsverklaringen.De leden van de fractie van het CDA vragen of hun indruk juist is dat
wordt voorgesteld dat de door de fiscus afgegeven zelfstandigheidsverklaring
voor 100% door het Lisv wordt gevolgd. Zij vrezen dat het Lisv de beschikkingen
achteraf alsnog zal toetsen.Het Lisv is de wettelijke uitvoerder van de WAZ en de werknemersverzekeringen1. Besluiten die van invloed zijn op het al dan niet verzekerd
zijn voor genoemde sociale verzekeringen, zijn daarom besluiten van of namens
het Lisv. De betrokkenheid van het Lisv is daarmee een gegeven. Dit betreft
een aan de wet ontleend argument, maar is niet, zoals de leden van de VVD-fractie
veronderstellen, slechts wetstechnisch.De inhoudelijke betrokkenheid van het Lisv bij de uitvoering van de toetsing
van de aanvrager op zelfstandigheid, is wel beperkt. De zelfstandigheid wordt
immers vastgesteld aan de hand van het fiscale ondernemerschap van de aanvrager.
De belastingdienst geeft hierover een verklaring af, die voor het Lisv doorslaggevend
is voor het besluit tot afgifte van een zelfstandigheidsverklaring. Het Lisv
en de uvi's dragen op grond van hun uitvoeringstaken kennis van sectoren en
bedrijven en de daarin voorkomende arbeidsrelaties. Indien zij op basis van
die kennis menen dat de door de belastingdienst afgegeven verklaring niet
strookt met de feiten, zullen zij de belastingdienst hiervan in kennis stellen.
Dit kan voor de belastingdienst aanleiding zijn om de verklaring te herzien.
Het uiteindelijke oordeel van de belastingdienst over de zelfstandigheid van
de aanvrager blijft echter doorslaggevend.De leden van de fractie van de VVD zijn van mening dat een combinatie
van zelfstandigheid en werknemerschap, zoals recentelijk vanuit de vakbeweging
is bepleit, onwenselijk is. Wil het kabinet dit in heldere bewoordingen onderschrijven,
zo vragen deze leden.Indien de leden van de VVD-fractie erop doelen dat arbeid als zelfstandige
niet moet leiden tot een aanspraak op een uitkering op grond van de werknemersverzekeringen,
kan ik dit onderschrijven. Tijdens de looptijd van de zelfstandigheidsverklaring
kan in verband met arbeidsongeschiktheid of werkloosheid ontstaan uit de arbeid
waarvoor de verklaring is afgegeven, geen ZW-, WAO- of WW-uitkering worden
verkregen.De leden van de fractie van het CDA zijn het niet eens met de argumentatie
waarmee de regering het voorstel van het Lisv heeft verworpen om de belastingdienst
zelfstandig de beschikking te laten verstrekken. Zij vragen waarom een eenfasebesluit
geen soelaas zou kunnen bieden voor de deeltijd-ondernemer annex deeltijd-werknemer.Het door de leden van de CDA-fractie aangehaalde argument in de memorie
van toelichting had geen betrekking op het voorstel van het Lisv om de zelfstandigheidsverklaring
door de belastingdienst te laten verstrekken, maar op het voorstel om aan
de zelfstandigheidsverklaring een volledige uitsluiting van verzekering voor
de werknemersverzekeringen te verbinden. De deeltijd-ondernemer annex deeltijd-werknemer
zou in dat geval ofwel – voor zijn arbeid als werknemer – moeten
afzien van de sociale bescherming van de werknemersverzekeringen, ofwel moeten
afzien van een zelfstandigheidsverklaring. Het kabinet acht dit niet wenselijk.
Het onderhavige voorstel biedt betrokkene de mogelijkheid om voor zijn arbeid
als zelfstandige een zelfstandigheidsverklaring aan te vragen,
met behoud van het werknemerschap voor zijn arbeid in dienstbetrekking.De leden van de fractie van de PvdA vragen of de staatssecretaris voornemens
is de samenwerkingsovereenkomst tussen het Lisv en de belastingdienst te publiceren.
Deze leden willen weten hoe deze overeenkomst tot stand komt en op welke wijze
de Tweede Kamer daarbij wordt betrokken. De leden van de fractie van het CDA
vragen hoe het overleg tussen het Lisv en de belastingdienst bij de aanvraag
om een zelfstandigheidsverklaring is geregeld.Bij de uitvoering van de WAZ werken de belastingdienst en het Lisv op
dit moment al samen. Daartoe zijn afspraken gemaakt over onderwerpen als informatie-uitwisseling,
afstemmingsoverleg, bestandsvergelijking en de verstrekking van bestuurlijke
informatie. Deze afspraken zijn vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst,
die in maart 2000 is getekend door de Directeur-Generaal Belastingdienst en
de voorzitter van het Lisv.Over de uitvoering van dit wetsvoorstel worden tussen de belastingdienst
en het Lisv aanvullende afspraken gemaakt. Hierover kan het volgende worden
opgemerkt.Na wijziging van de WAZ zal het aanvraagformulier dat sinds 1 januari
2001 voor de aanvraag van een beschikking arbeidsrelatie bij de belastingdienst
wordt gebruikt, tevens gaan gelden als aanvraag voor een zelfstandigheidsverklaring
van het Lisv.Het aanvraagformulier kan worden ingediend bij de belastingdienst, en
wordt centraal afgehandeld op de eenheid Ondernemingen Winterswijk. Voor deze
centrale afhandeling is gekozen om een snelle en efficiënte afhandeling
van de aanvragen te bewerkstelligen en de eenheid van beleid te bevorderen.
Bovendien is op deze wijze een centraal aanspreekpunt voor belanghebbenden
en het Lisv gecreëerd.Binnengekomen aanvraagformulieren en de daaropvolgende verklaring arbeidsrelatie
worden door de belastingdienst verwerkt in een daartoe speciaal ontworpen
automatiseringssysteem. Deze informatie wordt aan het Lisv ter beschikking
gesteld ten behoeve van de afgifte van de zelfstandigheidsverklaring. Over
de wijze waarop vindt thans reeds overleg plaats tussen Belastingdienst en
Lisv. Tevens wordt daarbij besproken op welke wijze beide instellingen realiseren
dat de beschikkingen gelijktijdig worden verzonden.De informatieverstrekking en uitwisseling zal worden geregeld in een (aanvullend)
uitvoeringsconvenant. Het betreft hier vooral praktische en procesmatige afspraken
tussen beide uitvoeringsorganisaties. Het uitvoeringsconvenant zal niet worden
gepubliceerd.Gezien het sterk uitvoeringstechnische karakter van de samenwerkingsovereenkomst,
ligt het niet in de rede de Tweede Kamer bij de totstandkoming van de overeenkomst
te betrekken. Voor zover het convenant echter afspraken bevat die van belang
zijn voor belanghebbenden, aanvragers en opdrachtgevers, zal hierover wel
uitdrukkelijk worden gecommuniceerd.De leden van de fractie van de PvdA vragen of er verschillen van inzicht
bestaan tussen ministeries, dan wel instellingen. Zo ja, kunnen deze leiden
tot overschrijding van termijnen, zonder dat de betrokken aanvrager duidelijkheid
krijgt over zijn zelfstandigheid.Over hetgeen in dit wetsvoorstel wordt bepaald, bestaat overeenstemming
tussen de betrokken ministeries. Bij de voorbereiding van de uitvoering van
het wetsvoorstel is en wordt intensief overleg gevoerd tussen de belastingdienst
en het Lisv. Inmiddels is er een grote mate van overeenstemming over de inrichting
van de aanvraagprocedure en de wijze van beoordeling. Het kabinet gaat er
daarom van uit dat de aanvragen voor een zelfstandigheidsverklaring kunnen
worden afgehandeld binnen de wettelijke beslistermijn van maximaal
8 weken. Deze verwachting wordt gesterkt door de ervaringen van de belastingdienst
met de afgifte van de beschikking arbeidsrelatie sinds 1 januari 2001.BeslistermijnenDe leden van de fracties van de VVD en GroenLinks vragen naar de termijn
waarbinnen de beslissing op de aanvraag tot het verstrekken van de zelfstandigheidsverklaring
moet worden genomen. De leden van de fractie van D66 bepleiten een verkorting
van de beslistermijn van 8 naar 4 weken. Waarom is voor 8 weken gekozen, zo
vragen deze leden.Het Lisv dient de beschikking ingevolge artikel 4a van de WAZ binnen een
redelijke termijn, maar in ieder geval binnen acht weken, af te geven. Dit
volgt uit artikel 95 van de WAZ.Deze beslistermijn is vastgesteld in de Wet beslistermijnen sociale verzekeringen,
mede naar aanleiding van overleg met het Lisv en de uitvoeringsinstellingen
over de wettelijke beslistermijnen voor besluiten inzake de verzekeringsplicht.
In dit overleg is door de uitvoeringsinstellingen bezwaar aangetekend tegen
het bekorten van de wettelijke beslistermijn van 13 naar 8 weken. Het heeft
weinig zin om korte wettelijke beslistermijnen vast te leggen indien deze
in de uitvoeringspraktijk niet haalbaar blijken. Overigens zal het kabinet
de uitvoering van dit wetsvoorstel onder meer op het punt van de feitelijke
duur van de behandeling van de aanvraag onderzoeken. Indien blijkt dat de
beschikking inzake de zelfstandigheidsverklaring in het merendeel van de gevallen
binnen een aanzienlijk kortere termijn wordt afgegeven, kan de wettelijke
beslistermijn worden heroverwogen.De leden van de fracties van de PvdA en de VVD vragen naar de bezwaar-
en beroepstermijnen die zullen gelden voor de beschikking tot het verstrekken
van de zelfstandigheidsverklaring.De termijn voor het indienen van een bezwaar- of beroepschrift tegen een
beschikking van het Lisv inzake zelfstandigheid in de zin van de WAZ bedraagt
zes weken. Dit volgt uit artikel 6:7 van de Algemene wet bestuursrecht.De leden van de fracties van D66 en GroenLinks vragen wat de consequenties
zijn van het overschrijden van een redelijke beslistermijn.De aanvrager van een beschikking kan tegen het uitblijven van een beschikking
bezwaar en beroep instellen en een voorlopige voorziening aanvragen, waardoor
eventuele schade wordt beperkt. Heeft de aanvrager geen bezwaar en/of beroep
aangetekend en stelt hij schade te lijden doordat de beslissing te laat wordt
afgegeven, dan kan hij een vordering tot schadevergoeding bij de rechter indienen.
Deze vordering zal echter alleen gehonoreerd worden als er een causaal verband
bestaat tussen het te laat beslissen en de gestelde schade.Deze causaliteit wordt door de rechter niet snel aangenomen.Het Lisv is geen boete verschuldigd indien te laat op de aanvraag wordt
beslist. Over de schadevergoedingsmogelijkheden bij overschrijding van de
beslistermijnen ontvangt de Tweede Kamer op korte termijn een notitie.Nadere regeling aanvraagDe leden van de fractie van de PvdA vragen op welke wijze de Tweede Kamer
betrokken wordt bij de totstandkoming van de nadere regels over de vereisten
voor de aanvraag. De regelgevende bevoegdheid ziet op de vormgeving van het aanvraagformulier
en de inrichting van de aanvraagprocedure. Het betreft uitvoeringstechnische
regels, vergelijkbaar met de procedure voor de aanvraag van een uitkering.
Het kabinet ziet geen aanleiding de Tweede Kamer te betrekken bij de totstandkoming
van dergelijke regels.De leden van de fractie van D66 vragen op welke wijze de belangenverenigingen
betrokken worden bij het tot stand komen van de uitvoeringsregelingen.Bij de uitvoering van de onderhavige wet zullen belastingdienst en Lisv
zoveel als mogelijk gezamenlijk communiceren met alle belanghebbenden. Daarbij
wordt gebruik gemaakt van de ervaring die de belastingdienst sinds 1 januari
reeds heeft opgedaan met de afgifte van de verklaring arbeidsrelatie. Het
aanvraagformulier van de belastingdienst is in december 2000 onderworpen aan
een publiekstest. Uit een eerste evaluatie is gebleken dat het formulier door
betrokkenen als gebruikersvriendelijk en helder wordt ervaren.De leden van de fractie van de PvdA vragen op welke termijn de één-loketgedachte
te realiseren is. De leden van de fractie van het CDA vragen of uitvoering
via één loket definitief is geregeld.Voor personen die uitsluitsel willen over hun fiscale ondernemerschap
en over hun zelfstandigheid voor de sociale verzekeringen, wordt met het onderhavige
wetsvoorstel de één-loketgedachte gerealiseerd. Betrokkenen
kunnen immers voor beide beschikkingen bij de belastingdienst een aanvraag
indienen. Er komt één aanvraagprocedure en -formulier voor beide
beschikkingen. Bovendien geldt één set van beoordelingscriteria.De leden van de fractie van de PvdA vragen of het kabinet bereid is te
zijner tijd het uitvoeringsbeleid ten aanzien van de invoering van de zelfstandigheidsverklaring
in de Tweede Kamer te bespreken.Indien de Kamer dat wenst, is het kabinet vanzelfsprekend bereid dit uitvoeringsbeleid
te bespreken.Lisv-besluitenDe leden van de fractie van D66 verzoeken om de positieve elementen uit
de huidige regelgeving in de nieuwe uitvoeringsregels te handhaven. Wordt
bij wijziging van bestaand beleid voorzien in een overgangsregeling, zo vragen
deze leden.Ook de leden van de fractie van GroenLinks vragen of de positieve elementen
uit de bestaande regelgeving worden meegenomen in de uitwerking van onderhavig
wetsvoorstel.De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen naar aanleiding van
de brief van de Raad voor Interim Management of met de inwerkingtreding van
onderhavig wetsvoorstel het Besluit vaststelling zelfstandigheid interim-managers
wordt ingetrokken. Deze leden vragen of er in andere sectoren soortgelijke
«werkbare» besluiten van kracht zijn.Het Lisv heeft een drietal besluiten getroffen waarin voor de uitvoeringsinstellingen
een kader is geschetst voor de beoordeling van zelfstandigheid. Dit betreft
het Besluit vaststelling zelfstandigheid interimmanagers (Stcrt. 9 oktober
1998, nr. 193), het Besluit vaststelling zelfstandigheid interim kraanmachinisten
(Stcrt. 4 januari 2000, nr. 1) en het Besluit zelfstandigheid zelfstandige
zonder personeel in de afbouw (Stcrt. 14 april 2000, nr. 75). Daarnaast heeft het Lisv met vertegenwoordigers van twee branches convenanten
afgesloten inzake het – op experimentele basis – verstrekken van
zelfstandigheidsverklaringen. Dit betreft het convenant inzake de zelfstandigheid
van waarnemers in de paramedische branche en het convenant inzake de ondernemersverklaring
audiovisuele branche. Tenslotte heeft het Lisv voor twee specifieke beroepen
besluiten getroffen inzake de beoordeling van de verzekeringsplicht. Dit betreft
het Besluit verzekeringsplicht contactdocenten (Stcrt. 24 februari 2000, nr.
38) en het Besluit verzekeringsplicht automatiseringsdeskundigen (Stcrt. 1
september 2000, 169).De strekking van de Lisv-besluiten is een andere dan de toetsing op zelfstandigheid
op basis van dit wetsvoorstel. Het Lisv geeft aan de uitvoeringsinstellingen
een kader voor de beoordeling van individuele arbeidsrelaties in het kader
van de verzekeringsplicht. Daarbij worden enerzijds criteria geformuleerd
voor de toetsing aan een echte dienstbetrekking (privaatrechtelijke arbeidsovereenkomst),
respectievelijk aan een gelijkgestelde (of fictieve) dienstbetrekking. Anderzijds
worden criteria geformuleerd op basis waarvan de zelfstandigheid van –
bijvoorbeeld – automatiseringsdeskundigen kan worden vastgesteld.Dit wetsvoorstel brengt geen wijziging in de taak van de uitvoeringsinstellingen
om – namens het Lisv – concrete arbeidsrelaties te toetsen aan
de criteria voor een dienstbetrekking. De uitvoeringsinstellingen dienen daarbij
de door het Lisv vastgestelde criteria als uitgangspunt te hanteren. Het wetsvoorstel
wijzigt wel de toetsing op zelfstandigheid. Zelfstandigheid wordt met dit
wetsvoorstel afgestemd op het fiscale ondernemerschap en primair vastgesteld
door de belastingdienst.De zelfstandigheidsverklaringen die met dit wetsvoorstel mogelijk worden
gemaakt hebben – in tegenstelling tot de experimentele verklaringen
van het Lisv – een wettelijke status. Zij hebben ook een rechtsgevolg
met betrekking tot de beoordeling van de verzekeringsplicht, waar de Lisv-verklaringen
vooral indicatief waren. Gelet op het verschil in status en rechtsgevolg ligt
het niet voor de hand een overgangsregeling te treffen. De betrokkenen kunnen
overigens na de inwerkingtreding van de wet onmiddellijk een zelfstandigheidsverklaring
aanvragen. Aangezien de door het Lisv geformuleerde criteria net als de fiscale
criteria zijn ontleend aan wetgeving en jurisprudentie, zal de uitkomst van
de toetsing naar verwachting in het overgrote deel van de gevallen gelijk
blijven.De leden van de fractie van de VVD verzoeken om uitgebreide informatie
over de experimenten met zelfstandigheidsverklaringen in de audiovisuele en
paramedische sector.Het Lisv heeft deze experimenten gedurende een aantal jaren geëvalueerd.
De evaluaties van het convenant audiovisuele branche over de jaren 1997 en
1998 en van het convenant paramedische branche 1998 en 1999 worden als bijlage
bij deze nota naar aanleiding van het verslag meegezonden.1VoorlichtingDe leden van de fracties van het CDA, D66 en de ChristenUnie dringen aan
op duidelijke voorlichting en verzoeken om informatie over de bestaande voornemens.Het ministerie van SZW heeft een voorlichtingscampagne gepland rondom
de inwerkingtreding van het onderhavige wetsvoorstel. Bij de inrichting daarvan
zal worden samengewerkt met andere ministeries, belastingdienst en Lisv. Waar
mogelijk zal ook samenwerking met werkgeversorganisaties en organisaties van
belanghebbenden plaatsvinden. In de voorlichtingscampagne zullen
ZZP-ers worden gewezen op de mogelijkheid om bij de belastingdienst een zelfstandigheidsverklaring
aan te vragen, en op de betekenis van zo'n verklaring. Op de internet-sites
van de betrokken ministeries zal een heldere tekst en uitleg worden geplaatst.
Deze tekst wordt zal eveneens ter beschikking worden gesteld aan de uitvoeringsinstellingen
en aan organisaties van zelfstandigen en werkgevers.§ 4. FinancieringDe leden van de PvdA-fractie zouden graag beschikken over het volledige
advies van Actal. Tevens vragen deze leden of het mogelijk is om de verwachte
vermindering van administratieve lasten in beeld te brengen en de voorgestelde
vereenvoudigingen uit te drukken in een verlaging van de administratieve lasten.Ook de leden van de CDA-fractie vragen of de regering enig indicatie heeft
van de vermindering van administratieve lasten voor burgers, bedrijven en
overheid.Actal heeft op 19 oktober 2000 advies uitbracht over dit wetsvoorstel.
In het advies geeft Actal aan dat het voorstel een belangrijke bijdrage levert
aan de verlichting van de administratieve lasten van het bedrijfsleven. Vooral
de groep zelfstandigen zonder personeel zal een administratieve lastenverlichting
ondervinden van de nu voorgestelde maatregelen. Dit komt voort uit het gegeven
dat nu, zowel voor de belastingdienst als de uitvoeringsinstelling, zekerheid
ontstaat over de status van de zelfstandige. In het rapport van de werkgroep
HOZ is een door het EIM- uitgevoerde berekening opgenomen waarin een deel
van deze lasten vermindering is gekwantificeerd. Het EIM gaat daarbij uit
van een groep van 100 000 zelfstandigen die nu extra handelingen moeten
verrichten richting Belastingdienst en uitvoeringsinstelling om hun status
aan te tonen. Het EIM verwacht dat door de introductie van een zelfstandigheidsverklaring
de lasten kunnen worden gehalveerd en een besparing ontstaat van ca. 15 miljoen.
Daarnaast ziet het EIM in de huidige situatie additionele lasten in verband
met de registratie van gegevens door de zelfstandige om de status te kunnen
aan tonen. Deze handelingen zullen ook sterk vereenvoudigen. Door gebrek aan
gedetailleerde informatie is het echter niet mogelijk ook dit effect te kwantificeren.Dit laatste geldt ook voor bijvoorbeeld van de kosten van het beroep op
de rechtelijke macht. Naar verwachting zal het aantal beroepszaken afnemen.
De omvang van dit effect is echter moeilijk te kwantificeren.Het commentaar van Actal op het concept wetsvoorstel wordt meegezonden
met deze nota naar aanleiding van het verslag.1§ 5. ArtikelsgewijsArtikel I. Wijziging Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering
zelfstandigenDe leden van de fractie van de PvdA vragen of het kabinet de mogelijkheid
ziet om met betrekking tot de zelfstandigheidsverklaring fatale beslistermijnen
in de wet op te nemen. De leden van de fracties van D66 en GroenLinks vragen
wat de consequenties zijn van het overschrijden van een redelijke beslistermijn.Deze fatale termijnen zouden leiden tot een verklaring van zelfstandigheid
van rechtswege (een zogenaamde fictieve positieve beslissing) indien niet
tijdig is beslist.In het kabinetsstandpunt «Evaluatie Algemene wet bestuursrecht»
(kamerstukken II 1997–1998, 25 600 VI, nr. 46) is aangegeven dat
het geen voorkeur verdient dat bestuursorganen het op een fictieve beslissing
laten aankomen, omdat dit het vertrouwen van de burger in de
overheid schaadt. Invoering van de figuur van de fictieve verlening in de
sociale verzekeringswetten is derhalve niet wenselijk.Artikel IV. Wijziging ZiektewetOnderdelen BDe leden van de VVD-fractie stellen enkele vragen naar aanleiding van
het voornemen om het Besluit uitbreiding en beperking kring verzekerden WAZ
te wijzigen en roepen daarbij de discussie over de WAZ-verzekering voor politieke
ambtsdragers in herinnering.Naar aanleiding van de vragen van de VVD-fractie wil ik in de eerste plaats
duidelijk stellen dat de Nationale ombudsman en de substituut-ombudsman op
dit moment niet verzekerd zijn voor de WAZ omdat zij verzekerd zijn voor de
werknemersverzekeringen. Met het onderhavige wetsvoorstel wordt die verzekering
voor de werknemersverzekeringen beëindigd met ingang van de dag na de
datum van uitgifte van het Staatsblad waarin dit wetsvoorstel – nadat
het tot wet is verheven – wordt geplaatst. Per diezelfde dag zou zonder
nadere voorziening een verzekering voor de WAZ ontstaan. Om dit te voorkomen
zal het Besluit uitbreiding en beperking kring verzekerden WAZ worden gewijzigd.
Er is dus sprake van een wezenlijk andere situatie dan die gold voor de politieke
ambtsdragers. Er is geen sprake van beëindiging van verzekering voor
de WAZ, doch van het voorkomen daarvan. Terugbetaling van WAZ-premies is daarmee
niet aan de orde.Artikel V. InwerkingtredingDe leden van de fractie van D66 verzoeken om de positieve elementen uit
de huidige regelgeving in de nieuwe uitvoeringsregels te handhaven. Wordt
bij wijziging van bestaand beleid voorzien in een overgangsregeling, zo vragen
deze leden.Het antwoord op deze vraag is meegenomen bij de beantwoording van een
aantal vragen over de bestaande besluiten van het Lisv in paragraaf 3.De leden van de fractie van de ChristenUnie informeren wanneer de wet
in werking kan treden als behandeling in de Eerste Kamer na het zomerreces
plaatsvindt.Bij de indiening van dit wetsvoorstel was het uitgangspunt dat het wetsvoorstel
per 1 juli 2001 in werking kon treden. De behandeling in de Eerste Kamer zal
echter pas na het zomerreces kunnen plaatsvinden. De wet kan naar mijn oordeel
zo spoedig mogelijk na de plaatsing in het Staatsblad in werking treden.De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,J. F. Hoogervorst BIJLAGE Reactie op standpunt IT-United, zoals aangeboden aan de AutomatiseringsgidsHet wetsvoorstel waarmee de zelfstandigheidsverklaring in de WAZ wordt
geïntroduceerd, is gebaseerd op de aanbevelingen van de werkgroep Harmonisatie
ondernemers- en zelfstandigenbegrip o.l.v. prof. Stevens. Deze belangrijkste
aanbevelingen van deze werkgroep zijn:1. Tref een regeling waarmee op aanvraag op voorhand duidelijkheid kan
worden verkregen over de beoordeling van de fiscale en de sociale status van
de aanvrager.2. Zorg ervoor dat er geen verschil bestaat tussen de fiscale en sociale
status.Het wetsvoorstel leidt ertoe dat de aanvrager bij één loket
duidelijkheid kan verkrijgen over zijn status als ondernemer, respectievelijk
als zelfstandige. Door, in navolging van de werkgroep HOZ, daarbij het WAZ-criterium
als uitgangspunt te nemen, ontstaat een eenduidige beoordelingsset, namelijk
die van het fiscale ondernemerschap.De zelfstandigheidsverklaring leidt niet tot volledige uitsluiting uit
de werknemersverzekeringen. Indien een privaatrechtelijke arbeidsovereenkomst
wordt aangegaan, ontstaat van rechtswege verzekeringsplicht voor de werknemersverzekeringen.
De toetsing op het bestaan van een arbeidsovereenkomst (gezagsverhouding,
verplichting tot persoonlijke arbeid en loon, «GAL») blijft berusten
bij het Lisv (vanaf 2002: het UWV). Zoals in de memorie van toelichting
is aangegeven zijn daar goede redenen voor. In het kort gaat het om het behoud
van het draagvlak voor de werknemersverzekeringen, het tegengaan van concurrentievervalsing
en het voorkomen van schijnconstructies. Het is daarnaast in het belang van
personen die zelfstandigheid combineren met een dienstbetrekking, dat zij
aan die dienstbetrekking sociale zekerheid kunnen ontlenen.Van een uitzendovereenkomst is eveneens pas sprake wanneer wordt voldaan
aan bovengenoemde criteria voor de arbeidsovereenkomst («GAL»).
Zelfstandigen die arbeid verrichten zonder in gezagsverhouding te staan tot
de intermediaire organisatie of de uiteindelijke opdrachtgever, blijven buiten
de werknemersverzekeringen.Het wetsvoorstel biedt duidelijkheid voor een categorie die daar het meest
behoefte aan heeft, de zelfstandige zonder personeel als natuurlijke persoon.
Voor de directeur-groot aandeelhouder is in de werknemersverzekeringen al
een uitsluiting van de verzekering geregeld (artikel 6, 1e lid, onder d WAO).
Zij zijn verzekerd voor de WAZ.Het wetsvoorstel biedt een nieuwe regeling voor zelfstandigheid in de
sociale verzekeringen. Zoals al aangegeven in het nader rapport, wordt de
regeling van de verzekeringsplicht ook op andere aspecten nader bezien. Dat
staat inhoudelijk en procedureel echter los van het nu aanhangige wetsvoorstel. XNoot1Kamerstukken II 1999–2000, 24 036, nr. 161.XNoot1Kamerstukken II 1996/97, 24 758, nr. 6, blz. 11 en 12.XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot1Per 2002 gaat deze taak over op het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen
(UWV).XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27686-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl