Wijziging Wetboek Strafvordering i.v.m. regeling bevoegdheden tot vorderen gegevens financiële sector; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28353, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

07-11-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

28353 nr. 6

30-10-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Algemeen2. Inhoud van het wetsvoorstel3. De aanbevelingen van de Commissie Mevis4. De voorgestelde bevoegdheden en hun plaats in het Wetboek
van Strafvordering5. Gevolgen voor de praktijk6. Financiële gevolgenArtikelsgewijs126ncOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28353Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 44 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 353Wijziging van het Wetboek van Strafvordering in verband met de regeling
van bevoegdheden tot het vorderen van gegevens van instellingen in de financiële
sector, mede ter uitvoering van het op 16 oktober 2001 te Luxemburg tot stand
gekomen Protocol bij de Overeenkomst betreffende de wederzijdse rechtshulp
in strafzaken tussen de Lid-Staten van de Europese Unie, door de Raad vastgesteld
overeenkomstig artikel 34 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (vorderen
gegevens financiële sector)nr. 6NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 30 oktober 20021. AlgemeenHet verheugt mij dat het wetsvoorstel de instemming verkrijgt van de leden
van de meeste aan het woord zijnde fracties. De leden van de fracties van
de VVD en de PvdA ondersteunden dat de uitvoering van het Protocol gecombineerd
word met een eerste uitwerking van het advies van de Commissie Strafvorderlijke
gegevensvergaring in de informatiemaatschappij (Commissie Mevis).De leden van de fractie van de VVD vonden de keuze van de regering om
nu verder te gaan dan strikte implementatie van het Protocol gerechtvaardigd,
mede door de gebeurtenissen van 11 september 2001. Wel wezen zij erop dat,
nu het wetsvoorstel slechts een gedeeltelijke uitwerking van het advies van
de Commissie Mevis betreft en nadere regelgeving voor andere sectoren nog
zal volgen, zich het gevaar voordoet van verschillende regels voor verschillende
sectoren. Deze leden vroegen de regering nadrukkelijk in te gaan op de vraag
hoe zal worden voorkomen dat er ongewenst verschillen gaan ontstaan. Terecht
wezen deze leden er op dat de Commissie Mevis heeft geadviseerd te komen tot
eenduidige, sectoronafhankelijke, regelgeving. Voorkomen moet inderdaad worden
dat ongewenste verschillen gaan ontstaan. Zoals deze leden in hun vraag al
aan de orde stelden, zal de nu in te voeren regeling voor de financiële
sector vervangen gaan worden door een algemene regeling. In het kabinetsstandpunt
over het rapport van de Commissie Mevis is met deze consequentie reeds rekening
gehouden (Kamerstukken II 2001/2002, 28 366, nr. 1, blz. 30). Het vervangen
van de in het wetsvoorstel opgenomen regeling voor de financiële sector
door een algemene regeling behoeft voor de instellingen in de financiële
sector geen gevolgen te hebben, omdat de bevoegdheden hetzelfde zullen kunnen
blijven. De bevoegdheden die in het wetsvoorstel worden voorgesteld voor de
financiële sector komen namelijk geheel overeen met de betreffende
bevoegdheden zoals deze zijn voorgesteld door de Commissie Mevis. Voor de
financiële sector wordt nu reeds een regeling voorgesteld, omdat hiermee
uitvoering wordt gegeven aan het op 16 oktober 2001 tot stand gekomen Protocol
bij de Overeenkomst betreffende de wederzijdse rechtshulp in strafzaken tussen
de Lid-Staten van de Europese Unie. In verband met de gebeurtenissen die op
11 september 2001 hebben plaatsgevonden in de Verenigde Staten van Amerika
is binnen de Europese Unie besloten tot een versnelde totstandkoming van dit
Protocol. Vanwege het belang van de gegevens uit de financiële sector
voor de opsporing van terroristische misdrijven en de financiering daarvan
maakt het wetsvoorstel onderdeel uit van het pakket aan wetgevende maatregelen
ter vergroting van de mogelijkheden tot opsporing van terroristische misdrijven.
Naast de bevoegdheden die nu voor de financiële sector worden voorgesteld,
omvatten de voorstellen van de Commissie Mevis nog enkele andere bevoegdheden
en regelingen. Een wetsvoorstel betreffende de voorstellen van de Commissie
Mevis wordt voorbereid.De leden van de PvdA-fractie merkten op dat nu de versnelde inwerkingtreding
van het Protocol, in verband met het belang van de terrorismebestrijding,
wordt onderschreven, dit uiteraard ook geldt voor de uitvoeringswetgeving.
Deze leden waardeerden het dat de aanbevelingen van de Commissie Mevis hierbij
zoveel mogelijk worden meegenomen. Wel vroegen deze leden aan te geven op
welke andere terreinen van criminaliteitsbestrijding concrete verwachtingen
aan de invoering van het wetsvoorstel ontleend kunnen worden. In antwoord
hierop kan worden aangegeven dat de bevoegdheden van belang zijn voor de opsporing
van alle soorten misdrijven, omdat bij alle soorten misdrijven financiële
sporen belangrijke aanwijzingen kunnen bevatten voor de opsporing daarvan.
Gegevens over rekeningen en financiële transacties bieden namelijk inzicht
in patronen van contacten en handelingen. Deze gegevens kunnen bovendien aanwijzingen
bevatten over de financiële opbrengsten van misdrijven en tevens over
de financiering van strafbare activiteiten. Deze gegevens kunnen derhalve
licht werpen op financiële stromen en vormen om die reden een onmisbaar
onderdeel van het financieel rechercheren. Dit is niet alleen van belang bij
de opsporing van financiële misdrijven, maar ook bij de opsporing van
andere misdrijven, daaronder begrepen die welke zouden kunnen samenhangen
met terroristische activiteiten.De leden van de fractie van de PvdA vroegen waarom de financiële
toezichthouders niet zijn begrepen onder de werking van het wetsvoorstel,
nu niet ondenkbaar is dat ook zij over relevante gegevens beschikken. Ook
vroegen deze leden waarom niet wordt voorzien in een algemene regeling die
ook buiten de financiële sector geldt, zoals door de Commissie Mevis
wordt bepleit. Naar aanleiding van deze vragen merk ik op dat wel voorzien
zal gaan worden in een algemene regeling, die ook zal gelden voor de financiële
toezichthouders. In het kabinetsstandpunt over het rapport van de Commissie
Mevis is vermeld dat hiertoe een wetsvoorstel zal worden voorbereid (Kamerstukken
II 2001/2002, 28 366, nr. 1, blz. 5 en blz. 31). Vooruitlopend hierop
is voor de financiële sector reeds dit wetsvoorstel ingediend. De leden
van de PvdA-fractie merkten terecht op dat onder de reikwijdte van het wetsvoorstel
de financiële toezichthouders niet zijn begrepen. Dit hangt samen met
de reikwijdte van het Protocol bij het EU-rechtshulpverdrag, tot uitvoering
waarvan het wetsvoorstel strekt. Het Protocol heeft betrekking op het verkrijgen
van gegevens bij instellingen in de financiële sector teneinde vast te
kunnen stellen of een natuurlijke persoon of rechtspersoon een of meer rekeningen
heeft of controleert bij een op het grondgebeid van de lidstaat gevestigde
instelling en om, indien dit het geval is, alle nadere gegevens te kunnen verstrekken. Het Protocol richt zich hiermee op gegevens die beschikbaar
zijn bij de dienstverleners in de financiële sector. Daaronder zijn de
toezichthouders niet begrepen. Om die reden zijn deze niet begrepen onder
de werking van dit wetsvoorstel. Met de leden van de PvdA-fractie, die hierover
een opmerking maakten in het verslag bij het wetsvoorstel tot goedkeuring
van het Protocol (Kamerstukken 28 352), meen ik dat het Protocol zo spoedig
mogelijk gelding zou moeten krijgen. Om die reden wordt vooruitlopend op de
algemene regeling van bevoegdheden zoals voorgesteld door de Commissie Mevis,
waaronder tevens de financiële toezichthouders begrepen zullen zijn,
thans reeds voorzien in een regeling voor de dienstverlenende instellingen
in de financiële sector.De leden van de fractie van GroenLinks onderkenden het belang van adequate
gegevensverzameling als methode ter opsporing van (financieel-economische)
criminaliteit. Zij vroegen om uitgebreide informatie over het dreigingsbeeld
van verwevenheid tussen financieel-economische criminaliteit en terrorisme.
Over het dreigingsbeeld van verwevenheid tussen financieel-economische criminaliteit
en terrorisme kan het volgende worden opgemerkt. De financiering van terrorisme
vertoont raakvlakken met andere vormen van financieel-economische criminaliteit,
in het bijzonder met het witwassen van uit strafbare feiten verkregen opbrengsten.
Evenals dit het geval is bij het witwassen, zullen de geldstromen die verband
houden met de financiering van terrorisme grotendeels verlopen via het reguliere
financiële stelsel. Daarbij moet onder andere worden gedacht aan de mogelijkheden
die het reguliere financiële stelsel biedt om onopgemerkt tegoeden aan
te kunnen houden en om geld te verzenden. Financiering van terrorisme kan
plaatsvinden op verschillende wijzen. In de eerste plaats kunnen financiële
middelen voor terrorisme worden verkregen door het plegen van strafbare feiten
als afpersing of drugshandel. De methoden die vervolgens worden aangewend
om het geld te verplaatsen en de criminele afkomst en het terroristische doel
te verhullen, zijn dezelfde als welke gebruikt worden bij het witwassen van
andere uit strafbare feiten verkregen opbrengsten. Een tweede wijze waardoor
in financiering van terrorisme kan worden voorzien, is het aanwenden van op
zich legale bronnen, zoals giften. Ook hier zal het geld echter zonder argwaan
te wekken verplaatst moeten worden, om het beoogde terroristische doel te
kunnen dienen. Uit het voorgaande volgt dat het natrekken van financiële
sporen van groot belang is bij de opsporing van financieel economische criminaliteit
en de financiering van terrorisme.2. Inhoud van het wetsvoorstelDe leden van de fractie van het CDA en de leden van de fractie van D66
vroegen hoe de wijzigingen in het Wetboek van Strafvordering zich verhouden
tot diverse andere bijzondere wetten en andere regelingen in het Wetboek van
Strafvordering, die regels stellen voor de verstrekking van gegevens ten behoeve
van strafvorderlijk onderzoek. Ook de leden van de fractie van D66 stelden
deze vraag. Graag ga ik hierop als volgt in. Het betreft verschillende regelingen
in het Wetboek van Strafvordering en artikel 19 van de Wet op de economische
delicten.Artikel 125i Sv betreft de bevoegdheid van de rechter-commissaris om tijdens
het gerechtelijk vooronderzoek, ambtshalve of op vordering van de officier
van justitie, te bevelen dat gegevens uit een geautomatiseerd werk worden
verstrekt. Het bevel kan alleen betrekking hebben op bepaalde categorieën
gegevens. Het moet gaan om gegevens waarvan redelijkerwijs kan worden vermoed
dat die door de verdachte zijn ingevoerd, voor hem zijn bestemd of tot het
begaan van het strafbare feit hebben gediend, dan wel met betrekking tot welke
het strafbare feit is gepleegd, dan wel waarover de verdachte de beschikking
heeft of die een beschrijving geven van handelingen die de verdachte
met betrekking tot een geautomatiseerd werk heeft verricht. De bevoegdheid
is dus beperkt tot gegevens uit geautomatiseerde werken die onder deze categorieën
begrepen zijn. De voorgestelde bevoegdheden kennen deze beperkingen niet.
De voorgestelde bevoegdheden kennen wel een andere beperking: zij kunnen uitsluitend
worden toegepast jegens instellingen in de financiële sector.Artikel 126a Sv betreft de bevoegdheid van de opsporingsambtenaar om krachtens
een machtiging tot het instellen van een strafrechtelijk financieel onderzoek
(SFO) te vorderen opgave van gegevens te doen. Deze bevoegdheid is aan andere
voorwaarden verbonden dan de voorgestelde bevoegdheden en is ingekaderd in
het strafrechtelijk financieel onderzoek. Het strafrechtelijk financieel onderzoek
strekt tot het verkrijgen van inzicht van het door de verdachte wederrechtelijk
verkregen vermogen, met het oog op de ontneming daarvan. Dit is een beperkt
en specifiek doel. Artikel 126a kan alleen ten behoeve van het SFO worden
toegepast. De voorgestelde bevoegdheden kunnen ook buiten het SFO worden toegepast,
maar uitsluitend jegens instellingen in de financiële sector.De artikelen 126n en 126u Sv betreffen de bevoegdheid van de officier
van justitie verkeersgegevens te vorderen van een aanbieder van een openbaar
telecommunicatienetwerk of een openbare telecommunicatiedienst. Deze bevoegdheid
betreft uitsluitend telecommunicatie verkeersgegevens en kan uitsluitend worden
toegepast jegens de bedrijven in de telecommunicatiesector. De voorgestelde
bevoegdheden kunnen uitsluitend worden toegepast jegens instellingen in de
financiële sector.De artikelen 96a en 105 Sv betreffen de bevoegdheden van de opsporingsambtenaar
en de rechter-commissaris ter inbeslagneming de uitlevering van voorwerpen
te bevelen. Deze bevoegdheden bieden geen basis te vorderen dat gegevens worden
verstrekt; een gegeven is namelijk geen voorwerp en kan niet in beslag worden
genomen. Wel kan door de toepassing van deze bevoegdheden de uitlevering worden
gevorderd van voor inbeslagneming vatbare voorwerpen waarop gegevens zijn
vastgelegd. Indien in het belang van het opsporingsonderzoek slechts enkele
gegevens dienen te worden verkregen, kan de inbeslagneming van de gegevensdrager
echter disproportioneel zijn. De voorgestelde bevoegdheden tot het vorderen
van gegevens leiden ertoe dat geen gebruik van de bevoegdheden tot het bevelen
van de uitlevering van voorwerpen meer mag worden gemaakt, indien met toepassing
van de voorgestelde bevoegdheden kan worden volstaan. Er is – gelet
op het voorgaande – geen vrije keuze tussen de bevoegdheid gegevens
te vorderen en de bevoegdheid de uitlevering te vorderen van de gegevensdrager.
Het is in strijd met de beginselen van proportionaliteit en subsidiariteit
de uitlevering van de gegevensdrager te vorderen indien met het vorderen van
de gegevens kan worden volstaan.Buiten het Wetboek van Strafvordering bestaan geen bevoegdheden die gelijkwaardig
zijn aan de voorgestelde bevoegdheden. De Wet economische delicten voorziet
in artikel 19 in een bevoegdheid tot het vorderen van inzage in gegevens en
bescheiden. Deze bevoegdheid houdt in dat de opsporingsambtenaar ter plaatse
gegevens en stukken kan inzien. Ook kan hij van de gegevens en bescheiden
kopieën maken. Deze bevoegdheid houdt niet in dat van de houder van de
gegevens gevorderd kan worden een selectie van gegevens te maken en deze te
verstrekken. Het betreft dus een andere bevoegdheid dan de nu voor de financiële
sector voorgestelde bevoegdheden.3. De aanbevelingen van de Commissie MevisDe leden van de CDA-fractie vroegen om een nadere toelichting naar het
onderscheid tussen de sectoren die wel (de financiële sector) en niet
(de overige sectoren) onderwerp kunnen zijn van strafvorderlijke gegevensvergaring,
temeer daar de Commissie Mevis het niet gewenst acht te komen
tot een regeling op basis van bepaalde sectoren in het maatschappelijk verkeer.
Voor de beantwoording van deze vraag moge ik verwijzen naar de beantwoording
hiervoor van vragen van de leden van de fracties van de VVD en de PvdA. Zoals
in deze beantwoording naar voren kwam zal de nu in te voeren regeling voor
de financiële sector vervangen gaan worden door een algemene regeling.
Ook kwam hierin naar voren waarom, vooruitlopend op de algemene regeling,
reeds een wetsvoorstel is ingediend voor de financiële sector. Graag
moge ik de leden van de fractie van het CDA daarnaar verwijzen.De leden van de fractie van D66 vroegen wanneer de Kamer een integrale
regeringsreactie op het advies van de Commissie Strafvorderlijke gegevensvergaring
in de informatiemaatschappij (Commissie Mevis) tegemoet kan zien. Het kabinetsstandpunt
over het rapport van de Commissie Mevis is op 1 mei 2002 aan de Tweede Kamer
toegezonden (Kamerstukken II 2001/2002, 28 366, nr. 1). Ook vroegen de
leden van deze fractie hoe het wetsvoorstel moet worden bezien in het licht
van de aanbeveling van de Commissie Mevis te komen tot een regeling ten aanzien
van gegevensvergaring voor alle sectoren van het maatschappelijk verkeer.
Voor de beantwoording van deze vraag moge ik verwijzen naar de beantwoording
hiervoor van vragen van de leden van de fracties van de VVD en de PvdA.De leden van de fractie van D66 vroegen of inzake dit wetsvoorstel advies
is gevraagd aan het College bescherming persoonsgegevens (CBP). Het concept-wetsvoorstel
is ter informatie toegezonden aan het CBP, evenals aan de organisaties in
de financiële sector. Het CBP heeft in haar reactie op het concept-wetsvoorstel
verwezen naar haar advies over het rapport van Commissie Mevis. In dit advies
bracht het CBP tot uitdrukking van mening te zijn dat nadere begrenzingen
van de voorgestelde bevoegdheden noodzakelijk zijn en dat een grotere terughoudendheid
op zijn plaats is bij het opleggen van meewerkverplichtingen aan bedrijven
en organisaties. Het CBP gaf echter tevens aan dat haar bezwaren tegen de
voorstellen van de Commissie Mevis in mindere mate het onderhavige wetsvoorstel
gelden, nu het wetsvoorstel geen betrekking heeft op alle voorstellen van
de Commissie Mevis en beperkt is tot de instellingen in de financiële
sector. Het advies van het College bescherming persoonsgegevens over het rapport
van de Commissie Mevis wordt in het kabinetsstandpunt over dit rapport besproken
en zal bij de voorbereiding van het wetsvoorstel ter uitvoerig van het kabinetsstandpunt
nader aan de orde komen.4. De voorgestelde bevoegdheden en hun plaats in het Wetboek
van StrafvorderingDe leden van de fractie van de VVD vroegen waarom de nieuw te introduceren
bevoegdheden niet van toepassing zijn op de financiële toezichthouders.
Hiervoor werd op deze vraag reeds ingegaan naar aanleiding van vragen van
de leden van de PvdA-fractie. Graag moge ik daarnaar verwijzen. Ook vroegen
deze leden welke regels met betrekking tot het vorderen van gegevens wel op
de financiële toezichthouders van toepassing zijn en of daarmee kan worden
voorzien in de behoefte. Deze vraag beantwoord ik graag als volgt. Zoals in
het voorgaande in reactie op vragen van de leden van de fracties van het CDA
en D66 al naar voren kwam, zijn er enkele andere regelingen in het Wetboek
van Strafvordering voor de verstrekking van gegevens. Deze regelingen voorzien
niet in toereikende mate in de bevoegdheden tot het vorderen van gegevens
van derden die ten behoeve van strafvorderlijk onderzoek nodig zijn. Om die
reden zal gekomen worden tot een algemene regeling voor het vorderen van gegevens
op basis van de voorstellen van de Commissie Mevis. Indien in
concrete opsporingsonderzoeken de bevoegdheden in het Wetboek van Strafvordering
ontoereikend zijn, kan de opsporingsambtenaar of de officier van justitie
de houder van de gegevens verzoeken op basis van artikel 43 van de Wet bescherming
persoonsgegevens op vrijwillige basis gegevens te verstrekken voorzover dit
noodzakelijk is in het belang van de opsporing van strafbare feiten.De leden van de fractie van de PvdA vroegen of de regeling afdoende waarborgen
bevat met het oog op de garanties die artikel 13 EVRM in verband met artikel
8 EVRM biedt. Deze leden achten het onwenselijk dat geen notificatieplicht
geldt voor de regeling als voorgesteld in de artikelen 126nc en 126uc. Zij
vroegen nader uiteen te zetten waarom niet voor het systeem van notificatie
en beklag is gekozen. Hierop reageer ik graag als volgt.De zogenaamde notificatieplicht houdt in dat, zodra het belang van het
onderzoek het toelaat, aan de persoon op wie de toepassing van een bijzondere
opsporingsbevoegdheid is gericht, van de toepassing van de bevoegdheid mededeling
wordt gedaan. Deze regeling biedt een waarborg ten behoeve van een zorgvuldige
toepassing van de bevoegdheid. De regeling geldt voor alle voorgestelde bevoegdheden,
behoudens voor de bevoegdheid tot het vorderen van identificerende gegevens.
De identificerende gegevens zijn een beperkte set van gegevens, die op zichzelf
de persoonlijke levenssfeer maar beperkt raken. Naarmate een bevoegdheid minder
ingrijpend is, kan het gerechtvaardigd zijn deze van minder aanvullende waarborgen
te voorzien. De notificatieplicht is een waarborg achteraf: de betrokkene
wordt achteraf op de hoogte gesteld van de toepassing van de bevoegdheid.
De voornaamste waarborgen zijn de waarborgen die voorafgaande aan de toepassing
van de bevoegdheid gelden. Het gaat hierbij om de voorwaarden die aan de toepassing
verbonden zijn, zoals het vereiste dat sprake dient te zijn van een verdenking
van een misdrijf en het vereiste dat de toepassing van de bevoegdheid nodig
is in het belang van het opsporingsonderzoek. Daarnaast gelden andere waarborgen
voor een zorgvuldige toepassing van de bevoegdheid, zoals de plicht om de
vordering van identificerende gegevens schriftelijk te doen, waarbij aan bepaalde
eisen moet worden voldaan, en de plicht van de toepassing van de bevoegdheid
proces verbaal op te maken, waarbij eveneens aan bepaalde eisen moet worden
voldaan. In het proces verbaal legt de opsporingsambtenaar verantwoording
af van de toepassing van de bevoegdheid. Hij dient daarin te vermelden omtrent
welk misdrijf de verdenking bestaat, indien bekend de naam of anders een zo
nauwkeurig mogelijke aanduiding van de verdachte en de feiten of omstandigheden
waaruit blijkt dat de voorwaarden voor de toepassing van de bevoegdheid zijn
vervuld, alsmede de gegevens die door de vordering zijn verkregen. Hiermee
zijn naar mijn mening voldoende waarborgen voor een zorgvuldige toepassing
van de bevoegdheid aanwezig en kan er van worden afgezien de notificatieplicht
te doen gelden voor de bevoegdheid tot het vorderen van identificerende gegevens.
Deze plicht geldt wel voor de andere bevoegdheden. Voor alle bevoegdheden
geldt daarnaast de beklagregeling van artikel 552a Sv. Anders dan de leden
van de PvdA-fractie wellicht veronderstellen is dus in alle gevallen de beklagregeling
van toepassing. Dit is bepaald in artikel I, onderdeel D, van het wetsvoorstel.Het was de leden van de SP-fractie niet helemaal duidelijk op welke basis
de voorgestelde bevoegdheden kunnen worden toegekend. Hierover merk ik op
dat de voorwaarden voor de toepassing van de bevoegdheden per bevoegdheid
verschillen. Voor alle voorgestelde bevoegdheden geldt echter dat er een concrete
verdenking dient te zijn. De bevoegdheid tot het vorderen van identificerende
gegevens kan uitsluitend worden toegepast in geval van verdenking van een
misdrijf. De bevoegdheid tot het vorderen van ook andere dan identificerende
gegevens kan uitsluitend worden toegepast in geval van verdenking van een
misdrijf, als bedoeld in artikel 67, eerste lid. Het gaat om misdrijven waarop
naar de wettelijke omschrijving een gevangenisstraf van vier jaren of meer
is gesteld. De bevoegdheid tot het vorderen van gevoelige gegevens kan uitsluitend
worden toegepast in geval van verdenking van een misdrijf als bedoeld in artikel
67, eerste lid, dat gezien zijn aard of de samenhang met andere door de verdachte
begane misdrijven een ernstige inbreuk op de rechtsorde oplevert. Daarnaast
kunnen de genoemde bevoegdheden worden toegepast indien uit feiten of omstandigheden
een redelijk vermoeden voortvloeit dat in georganiseerd verband misdrijven
als omschreven in artikel 67, eerste lid, worden beraamd of gepleegd die gezien
hun aard of de samenhang met andere misdrijven die in dat georganiseerd verband
worden beraamd of gepleegd een ernstige inbreuk op de rechtsorde opleveren.
Alle bevoegdheden kunnen dus alleen toegepast worden in een concreet opsporingsonderzoek.
Anders dan de leden van deze fractie wellicht veronderstellen, kunnen de bevoegdheden
niet worden toegepast in andere onderzoeken die al dan niet gericht zijn op
het bestrijden van terrorisme. Een opsporingsonderzoek heeft ten doel het
nemen van strafvorderlijke beslissingen, zoals de beslissing tot vervolging.
(artikel 132a Sv).Met de leden van de SP-fractie ben ik van mening dat controle op de zorgvuldige
toepassing van de bevoegdheden ter voorkoming van willekeur van belang is
en dat om die reden zeer gehecht moet worden aan de processen-verbaal die
moeten worden opgemaakt. Van elke toepassing van een bevoegdheid en verstrekking
van gegevens dient proces verbaal te worden opgemaakt. Met deze leden meen
ik tevens dat de eisen waaraan het proces verbaal dient te voldoen –
in het bijzonder dat de feiten en omstandigheden van de verdenking altijd
duidelijk kenbaar moeten worden gemaakt – daarbij van belang zijn.De leden van de SP-fractie vroegen hoe de voorgestelde bevoegdheden tot
het vorderen van gegevens zich verhouden tot de bijzondere opsporingsdiensten.
Ook de opsporingsambtenaren van bijzondere opsporingsdiensten kunnen de bevoegdheid
tot het vorderen van identificerende gegevens toepassen. Voor hen gelden de
voorgestelde bepalingen betreffende deze bevoegdheid onverkort. Er zijn geen
bijzondere wetten die een vergelijkbare bevoegdheid bevatten, zoals hiervoor
in antwoord op vragen van de leden van de fracties van het CDA en D66 al aan
de orde kwam.Ook vroegen deze leden hoe de voorgestelde bevoegdheden zich verhouden
tot het verdrag dat bevriezing van voorwerpen en bewijsstukken mogelijk maakt.
Deze leden doelden waarschijnlijk op het ontwerp-kaderbesluit van de Europese
Unie betreffende de tenuitvoerlegging van beslissingen tot bevriezing van
voorwerpen of bewijsstukken. Dit ontwerp-kaderbesluit heeft betrekking op
het ter beschikking houden van voorwerpen en bewijsstukken. Onder bewijsstukken
zijn in dit ontwerp-kaderbesluit begrepen: objecten, documenten of gegevens
die als bewijs kunnen dienen in een strafprocedure. Hieronder kunnen derhalve
in beginsel ook gegevens van een financiële instellingen begrepen zijn.
De tenuitvoerlegging van bevriezingsbeslissingen als beoogd in het ontwerp-kaderbesluit
kan alleen aan de orde zijn voorzover er in de lid-staten bevoegdheden tot
inbeslagneming of veiligstelling van voorwerpen en tot het vorderen of bevriezen
van gegevens zijn. Het ontwerp-kaderbesluit noopt dus niet tot aanpassing
van de bevoegdheden in de lid-staten. De voorgestelde bevoegdheden houden
dan ook geen verband met het ontwerp-kaderbesluit, maar deze strekken –
zoals in het voorgaande al aan de orde kwam – tot implementatie van
het Protocol bij het EU-rechtshulpverdrag. De leden van de SP-fractie stelden enkele vragen over het beklagrecht.
Dit recht komt toe aan de instelling waarvan de gegevens gevorderd worden
en aan andere belanghebbenden, bijvoorbeeld de persoon op wie de gegevens
betrekking hebben. Het beklag heeft geen opschortende werking. Dat betekent
dat de instelling waarvan de gegevens gevorderd worden, gehouden is aan de
vordering te voldoen, ook wanneer zij bezwaar heeft tegen de vordering van
de gegevens en daartegen beklag wil indienen. De instelling zou bijvoorbeeld
kunnen menen dat er geen rechtsgrondslag voor de vordering is. Ook kan zij
van mening zijn dat teveel gegevens worden gevorderd en dat dit een onevenredige
inbreuk maakt op de persoonlijke levenssfeer van de persoon op wie de gegevens
betrekking hebben. Ook is denkbaar dat zij bezwaren heeft omdat het gevoelige
bedrijfsgegevens betreft. De gronden waarop een klacht door de rechtbank zal
worden beoordeeld, zullen afhankelijk zijn van de naar voren gebrachte bezwaren.
Afhankelijk van de inhoud van de klacht zou bij de beoordeling van de klacht
door de rechtbank aan de orde kunnen komen of er een rechtsgrondslag voor
de vordering aanwezig was en of aan de procedurele en inhoudelijke voorwaarden
voor de toepassing van de bevoegdheid is voldaan. Tevens zou aan de orde kunnen
komen – de leden van de SP-fractie vroegen hiernaar – of de toepassing
van de bevoegdheid voldeed aan de beginselen van proportionaliteit en subsidiariteit.
Deze beoordeling houdt in dat de toepassing van de bevoegdheid – daarbij
in achtgenomen welk gegevens worden gevorderd – wordt afgewogen tegen
het belang daarvan voor het opsporingsonderzoek en dat tevens wordt beoordeeld
of andere minder ingrijpende middelen voor het opsporingsonderzoek ter beschikking
stonden.De gegevens kunnen in beginsel na het indienen van een klacht gedurende
de behandeling van deze klacht gebruikt worden voor het opsporingsonderzoek.
Indien de rechtbank echter tot het oordeel komt dat de toepassing van de bevoegdheid
niet rechtmatig heeft plaatsgevonden kan dit tot gevolg hebben dat de gegevens
niet voor het opsporingsonderzoek mogen worden gebruikt, dat deze moeten worden
vernietigd en dat het gebruik dat reeds van de gegevens gemaakt is ongedaan
moet worden gemaakt. De rechter die op het beklag beslist, dient aan te geven
wat het gevolg is van het gegrond verklaren van het beklag.In het voorgaande is, in reactie op vragen van de PvdA-fractie, reeds
ingegaan op de vraag van de leden van de D66-fractie, waarom de voorgestelde
bevoegdheden niet kunnen worden gericht tot financiële toezichthouders.
Graag moge ik de leden van deze fractie daarnaar verwijzen.De leden van de fractie van D66 vroegen de regering om expliciet de verschillen
toe te lichten tussen het voorliggende wetsvoorstel, het Protocol en de aanbevelingen
van de Commissie Mevis. Graag licht ik dit als volgt toe. Het eerste punt
van verschil tussen het wetsvoorstel en het Protocol betreft de reikwijdte
van de bevoegdheden. Het Protocol heeft betrekking op het verkrijgen van gegevens
van banken. De voorgestelde bevoegdheden strekken zich uit tot alle instellingen
in de financiële sector. In het belang van de opsporing is het nodig
de financiële sector als geheel onder het wetsvoorstel te begrijpen.
Het is ongewenst binnen deze sector bepaalde onderdelen wel en andere niet
onder de werking van de bevoegdheden te laten vallen. Niet alleen banken,
maar ook effecteninstellingen, beleggingsinstellingen, wisselkantoren en verzekeringsbedrijven
beschikken over gegevens betreffende rekeningen en financiële transacties
die van groot belang kunnen zijn voor onder meer de opsporing financieel economische
criminaliteit en terroristische misdrijven. Het is gewenst bij de implementatie
geen onderscheid binnen de financiële sector te maken. Het Protocol dient
te worden geïmplementeerd op een wijze die zo goed mogelijk tegemoet
komt aan de nationale opsporingsbelangen en die zo goed mogelijk past binnen
de nationale wetgeving. Het tweede punt van verschil tussen het wetsvoorstel en het Protocol betreft
de (rechts)persoon over wie gegevens gevorderd mogen worden. Het Protocol
spreekt – voor zover het betreft het vaststellen of een (rechts)persoon
een rekening bezit of controleert – van een (rechts)persoon tegen wie
een strafrechtelijk onderzoek is ingesteld. Het wetsvoorstel schept een bevoegdheid
tot het vorderen van gegevens van ook niet-verdachte personen, indien dit
nodig is voor de opsporing van het strafbare feit. Indien de verdachte bijvoorbeeld –
door gebruik van diens codes dan wel pasjes – de bankrekening van een
ander gebruikt, dan wel een ander handelingen laat verrichten, kan het in
het belang van het onderzoek zijn gegevens betreffende die ander te vergaren.
Het wetsvoorstel sluit op dit punt aan bij andere bevoegdheden tot opsporing
in het Wetboek van Strafvordering, zoals de bevoegdheden tot observatie en
inbeslagneming. Uitsluitend indien gegevens van personen redelijkerwijs kunnen
bijdragen aan een goede afronding van het opsporingsonderzoek, kunnen deze
gegevens worden vergaard. De bevoegdheid wordt dus afgegrensd door het belang
van het opsporingsonderzoek.Het derde punt van verschil tussen het wetsvoorstel en het Protocol betreft
de strafbare feiten voor de opsporing waarvan de bevoegdheden kunnen worden
toegepast. Het wetsvoorstel kent een geschakeerde toekenning van bevoegdheden,
die afwijkt van de indeling die in het Protocol is opgenomen. De verplichting
om gegevens over bankrekeningen te verstrekken geldt volgens het Protocol
alleen indien het opsporingsonderzoek betrekking heeft op een strafbaar feit
waarop in de verzoekende staat naar de wettelijke omschrijving een vrijheidsstraf
is gesteld met een maximum van vier jaar of meer en in de aangezochte staat
een vrijheidsstraf met een maximum van twee jaar of meer. Daarnaast geldt
de verplichting ook wanneer het onderzoek betrekking heeft op enkele andere
met zoveel woorden aangeduide feiten, die strafbaar zijn gesteld in EU-verdragen.
In het wetsvoorstel is bepaald dat de bevoegdheid tot het vorderen van identificerende
gegevens kan worden toegepast in geval van verdenking van een misdrijf. Deze
voorwaarde is lichter dan de voorwaarde die is opgenomen in het Protocol,
maar past beter in de nationale wetgeving, mede gelet op de toedeling van
andere bevoegdheden in het Wetboek van Strafvordering, zoals de bevoegdheid
ter inbeslagneming de uitlevering van voorwerpen te vorderen. De bevoegdheid
tot het vorderen van ook andere dan identificerende gegevens kan worden toegepast
in geval van verdenking van een misdrijf, als bedoeld in artikel 67, eerste
lid. De bevoegdheid tot het vorderen van gevoelige gegevens kan worden toegepast
in geval van verdenking van een misdrijf als bedoeld in artikel 67, eerste
lid, dat gezien zijn aard of de samenhang met andere door de verdachte begane
misdrijven een ernstige inbreuk op de rechtsorde oplevert. Daarnaast kunnen
de genoemde bevoegdheden worden toegepast indien uit feiten of omstandigheden
een redelijk vermoeden voortvloeit dat in georganiseerd verband misdrijven
als omschreven in artikel 67, eerste lid, worden beraamd of gepleegd die gezien
hun aard of de samenhang met andere misdrijven die in dat georganiseerd verband
worden beraamd of gepleegd een ernstige inbreuk op de rechtsorde opleveren.
Deze wijze van toekenning van bevoegdheden is passend binnen het Wetboek van
Strafvordering. Naarmate een opsporingsbevoegdheid ingrijpender is, dient
sprake te zijn van een verdenking van een ernstiger strafbaar feit.Er zijn geen verschillen met de aanbevelingen van de Commissie Mevis.
Deze commissie stelde eveneens voor te komen tot bevoegdheden tot het vorderen
van identificerende gegevens, andere dan identificerende gegevens en gevoelige
gegevens. Daarnaast stelde de commissie nog enkele andere bevoegdheden voor,
maar deze hebben betrekking op andere opsporingshandelingen dan die welke
ingevolge het Protocol in wetgeving moeten worden opgenomen en deze worden
daarom eerst opgenomen in het wetsvoorstel dat ter uitvoering
van het kabinetsstandpunt over het rapport van de commissie wordt voorbereid.De leden van de fractie van D66 vroegen welke strafvorderlijke problemen
zich voor kunnen doen als incriminerend materiaal dat op basis van een vordering
(onder een bepaalde mate van dwang) is verkregen van een persoon die op het
moment van het verstrekken van de informatie nog niet verdachte is, in een
(latere) strafzaak als bewijsmateriaal tegen diezelfde persoon wordt gebruikt.
De leden van deze fractie stelden deze vraag omdat de voorgestelde bevoegdheden
ook kunnen worden toegepast jegens niet-verdachten. Voor het antwoord op deze
vraag merk ik op dat de instelling jegens welke een bevoegdheid wordt toegepast
niet aan de vordering behoeft te voldoen indien deze daardoor zichzelf aan
het gevaar van een strafrechtelijke veroordeling zou blootstellen. In de voorgestelde
artikelen is namelijk telkens bepaald dat artikel 96a, derde lid, van het
Wetboek van Strafvordering van overeenkomstige toepassing is. Het derde lid,
onder c, van artikel 96a, bevat de hier bedoelde regeling. Indien een instelling
in de financiële sector zich niet op deze regeling beroept en later toch
in een strafzaak als verdachte betrokken wordt, is er in beginsel geen strafvorderlijk
beletsel de gegevens te gebruiken als bewijs. Hierbij is van belang dat de
bevoegdheden gegevens te vorderen inhoudt dat van de instelling medewerking
wordt gevorderd tot het verstrekken van materiaal dat onafhankelijk van haar
wil bestaat. Onder gegevens wordt verstaan: informatie die is opgeslagen of
vastgelegd op een gegevensdrager. De bevoegdheden betreffen opgeslagen of
vastgelegde gegevens, zo is telkens expliciet in de voorgestelde wetsartikelen
bepaald. Van de instelling wordt niet verlangd een verklaring af te leggen.
Dit verschil tussen het verstrekken van gegevens en het afleggen van een verklaring
is relevant voor de toepassing van het beginsel dat geen actieve medewerking
van de verdachte wordt verlangd (vergelijk het Saunders-arrest van het Europese
Hof voor de Rechten van de Mens van 17 december 1996, NJ 1997, 699).In antwoord op de vraag van de leden van de fractie van D66, nader in
te gaan op de verhouding tussen de hier voorgestelde bevoegdheden en de nieuwe
bevoegdheden die worden voorgesteld in het kader van het wetsvoorstel vorderen
gegevens telecommunicatie, merk ik het volgende op. De hier voorgestelde bevoegdheden
betreffen uitsluitend het vorderen van gegevens van instellingen in de financiële
sector en de in het kader van het wetsvoorstel vorderen gegevens telecommunicatie
voorgestelde bevoegdheden betreffen uitsluitend het vorderen van gegevens
van bedrijven in de telecommunicatiesector. Beide wetsvoorstellen bevatten
bevoegdheden tot het vorderen van gegevens, maar de wetsvoorstellen bestrijken
verschillende sectoren.5. Gevolgen voor de praktijkDe leden van de fractie van de VVD wezen erop dat thans de instellingen
een eigen afweging moeten maken over de toelaatbaarheid van een vorderingsverzoek.
Deze leden vroegen of onder de nieuwe regeling de instellingen niet minimaal
moeten nagaan of de proportionaliteits- en noodzakelijkheidsafweging die door
de aanvrager gemaakt moet zijn, daadwerkelijk is gemaakt en of deze een marginale
toets kan doorstaan. Deze vraag kan ontkennend beantwoord worden. De bevoegde
opsporingsambtenaar of de officier van justitie is volledig verantwoordelijk
voor de toepassing van de bevoegdheid en voor de daarbij te maken afwegingen.
De instelling behoeft deze afwegingen niet te toetsen. Zij zou dat in veel
gevallen ook niet kunnen omdat zij niet over alle daarvoor relevante informatie
beschikt. Wel kan van de instelling worden verwacht dat deze nagaat of de
opsporingsambtenaar of de officier van justitie die een vordering
gegevens te verstrekken tot hem richt, daartoe bevoegd is. Om de instelling
hiertoe in staat te stellen dient in de schriftelijke vordering de titel van
de vordering te worden vermeld. Alleen indien een vordering evident onbevoegd
is gedaan dient de instelling te weigeren om aan de vordering te voldoen.
De aanbieder mag afgaan op hetgeen de opsporingsambtenaar of de officier van
justitie hem voorleggen.De leden van de VVD-fractie vroegen daarnaast in te gaan op de aansprakelijkheid
zoals die komt te liggen in de nieuwe regeling. Hierover kan worden vermeld
dat de burger of de instelling die op grond van het Wetboek van Strafvordering
verplicht is te voldoen aan een bevel of vordering van een strafvorderlijke
bevoegde autoriteit (de opsporingsambtenaar, de officier van justitie of de
rechter-commissaris) in beginsel niet aansprakelijk is, indien door het voldoen
aan deze verplichting schade zou kunnen ontstaan. In de nieuwe regeling komen
de verantwoordelijkheid voor het vorderen en verstrekken van gegevens en eventuele
aansprakelijkheid indien door een onrechtmatige toepassing van bevoegdheden
schade zou ontstaan, in beginsel te liggen bij de strafvorderlijke bevoegde
autoriteiten.6. Financiële gevolgenDe leden van de fractie van het CDA en van de fractie van D66 vroegen
hoe moet worden aangekeken tegen schade die het gevolg is van een –
op zich zelf gerechtvaardigd – strafvorderlijk optreden tegen een verdachte,
maar waarbij schade wordt toegebracht aan (onschuldige) derden bijvoorbeeld
een financiële instelling. Deze vraag betreft de toepassing van strafvorderlijke
bevoegdheden in het algemeen. Hiervoor is van belang de rechtspraak over rechtmatig
overheidsoptreden. Deze houdt in dat – ook in geval van overheidsoptreden
dat in beginsel rechtmatig is – het toebrengen van onevenredige schade
(dat is schade die buiten het normale maatschappelijke risico of het normale
bedrijfsrisico valt en die op een beperkte groep burgers of instellingen drukt)
jegens de getroffen burger of instelling onrechtmatig kan zijn en kan nopen
tot schadevergoeding van overheidswege (HR 30 maart 2001, AB 2001, 412).De leden van de fractie van de VVD vroegen wat de oorzaak is van het verschil
in de gemiddelde verwerkingstijd voor een verzoek om gegevens, die bij een
bank 5,5 uur bedraagt en bij verzekeringsmaatschappijen 1 uur. Dit verschil
wordt veroorzaakt, zoals deze leden al aanstipten, door het soort verzoeken
om gegevens die door de bevoegde autoriteit tot de instelling wordt gericht
en door de verwerkingswijze door de genoemde instellingen. Ook speelt de aard
van de gegevens een rol. Banken hebben – meer dan verzekeringsmaatschappijen –
te maken met een dagelijkse verwerking van nieuwe gegevens.De leden van de VVD-fractie vroegen of ingeschatte financiële lasten
voor het bedrijfsleven de stijging in de kosten ten gevolg van de nieuwe regelgeving
betreft of het totaal aan lasten. Het betreft de extra lasten die het gevolg
zijn van de nieuwe regeling. Deze lasten, die voor vergoeding in aanmerking
komen, betreffen kosten die verbonden zijn aan een individuele vordering.
Kosten die aan de nakoming van de vordering kunnen worden toegerekend in de
vorm van extra personeelskosten en extra administratiekosten komen voor vergoeding
in aanmerking, voor zover deze kosten inzichtelijk gemaakt worden. Het gaat
hierbij niet om kosten die in het kader van de reguliere bedrijfsvoering toch
al gemaakt moeten worden. Artikelsgewijs126ncDe leden van de fractie van de VVD vroegen of de bevoegdheid tot het vorderen
van identificerende gegevens, die in gevolge het eerste lid van artikel 126nc
toekomt aan opsporingsambtenaren, ook toekomt aan bijzondere opsporingsambtenaren,
met name aan bijzondere opsporingsambtenaren die actief zijn in de financiële
sector. Deze vraag kan bevestigend worden beantwoord. Voor deze opsporingsambtenaren
gelden dan ook de in artikel 126nc opgenomen voorwaarden en voorschriften
voor de toepassing van de bevoegdheid. De leden van de VVD-fractie vroegen
welke bepalingen minimaal in de aanwijzing van het OM moeten worden opgenomen
om te ruim gebruik van de bevoegdheid te voorkomen. In antwoord op deze vraag
kan worden opgemerkt dat de voorwaarden en voorschriften die een te ruim gebruik
moeten voorkomen in het wetsvoorstel zelf zijn opgenomen. Deze houden in dat
de bevoegdheid alleen door de opsporingsambtenaar kan worden toegepast in
geval van verdenking van een misdrijf en in het belang van het opsporingsonderzoek.
Ook dient de vordering schriftelijk te zijn en onder andere de titel van de
vordering te vermelden. Van de verstrekking van identificerende gegevens dient
de opsporingsambtenaar proces-verbaal op te maken waarin hij het misdrijf
ten aanzien waarvan de verdenking bestaat moet vermelden, alsmede de feiten
of omstandigheden waaruit blijkt dat de toepassing van de bevoegdheid nodig
is in het belang van het onderzoek. In een aanwijzing van het openbaar ministerie
zal minimaal een nadere uitwerking worden gegeven van deze voorwaarden en
voorschriften Daarbij wordt tevens overwogen – evenzeer voor de bijzondere
opsporingsambtenaren als voor andere opsporingsambtenaren – de bevoegdheid
tot het vorderen van identificerende gegevens uitsluitend uit te laten voeren
door daartoe aangewezen en geautoriseerde opsporingsambtenaren.De leden van de fractie van de VVD vroegen wat precies bedoeld wordt met
het begrip «andere administratieve kenmerken» uit lid 2 van het
voorgestelde artikel 126nc en wat gedaan mag worden met de opgevraagde gegevens.
Onder administratieve kenmerken is begrepen elk nummer of ander kenmerk waaronder
de persoon bij de instelling bekend is, zoals een klantnummer of toegangscode
die de klant toegang verschaft tot bepaalde diensten. Een administratief kenmerk
zegt iets over de relatie tussen de persoon die onderwerp is van onderzoek
en de instelling. Aan de hand van een administratief kenmerk kan een instelling
nagaan welke persoon diensten heeft afgenomen en dit kan de opsporingsambtenaar
helderheid verschaffen over de identiteit van een persoon waarop een opsporingsonderzoek
zich richt. De administratieve kenmerken maken onderdeel uit van de identificerende
gegevens. Identificerende gegevens zijn gegevens waarmee de opsporingsambtenaar
kan vaststellen met welke personen hij van doen heeft in het onderzoek en
waarmee hij verbanden kan leggen tussen situaties en tussen personen. Onder
identificerende gegevens zijn naast andere administratieve kenmerken begrepen:
naam, adres, woonplaats, geboortedatum, geslacht en rekeningnummers. Met de
gevorderde opgevraagde klantnummers of toegangscodes kunnen inderdaad, zoals
de leden van de VVD-fractie vroegen – andere gegevens worden verkregen.
Het gaat dan echter om andere dan identificerende gegevens en deze kunnen
uitsluitend door de officier van justitie worden gevorderd. De toepassing
van de bevoegdheid tot het vorderen van identificerende gegevens kan dienen
ter voorbereiding van een gerichte vordering door de officier van justitie
van andere dan identificerende gegevens. De leden van de fractie van de VVD stelden een vraag over het vierde lid
van het voorgestelde artikel 126nc. Dit artikellid houdt in dat de vordering
van identificerende gegevens een aanduiding dien te bevatten van de persoon
op wiens identificerende gegevens de vordering betrekking heeft. Deze leden
vroegen of het hierbij moet gaan om aanknopingspunten die reeds bekend zijn
bij de bevraagde instelling. Dit is inderdaad het geval. Alleen een aanduiding
van de persoon die bij de instelling bekend is, stelt de instelling waarvan
de gegevens worden gevorderd in staat te zoeken naar de gevorderde identificerende
gegevens. De aanwijzing zal meestal één van de identificerende
gegevens als bedoeld in het tweede lid zijn, bijvoorbeeld een naam, een adres
of een rekeningnummer. Dit stelt de instelling in staat de ontbrekende gegevens
die tot identificatie kunnen leiden te achterhalen. Het kan ook om andere
gegevens gaan, bijvoorbeeld om een locatie en tijdstip waarop iemand is gesignaleerd
of in de buurt moet zijn geweest bij een instelling. Te denken valt aan een
persoon die door een opsporingsambtenaar wordt geobserveerd terwijl hij geld
opneemt. De instelling kan aan de hand van gegevens over tijd en plaats van
de geldopname vaststellen om welke klant het gaat. Het moet gaan om een voldoende
concrete aanduiding van de persoon. Een kenmerk als «man met bruin haar» –
dat als voorbeeld door de leden van de VVD-fractie is genoemd – is niet
een voldoende concrete aanduiding van een persoon.De leden van de GroenLinks-fractie vroegen of het wenselijk is iedere
opsporingsambtenaar de bevoegdheid te geven in het belang van het onderzoek
gegevens op te vragen bij financiële dienstverleners. Is het niet wenselijker
deze bevoegdheid slechts aan officieren van justitie toe te kennen, nu deze
functionarissen beter kunnen bepalen of het in concrete gevallen proportioneel
is van dit dwangmiddel gebruik te maken. Deze vraag moet ontkennend worden
beantwoord . Het is passend de bevoegdheid tot het vorderen van identificerende
gegevens toe te kennen aan de opsporingsambtenaar. Meer ingrijpende bevoegdheden,
zoals het vorderen van ook andere dan identificerende gegevens en het vorderen
van gevoelige gegevens dienen inderdaad te worden toegekend aan de officier
van justitie. De categorie identificerende gegevens is een beperkte categorie
persoonsgegevens, die op zichzelf slechts in beperkte mate raakt aan de persoonlijke
levenssfeer en waarvan de vordering niet zeer belastend is voor de houder
van de gegevens, zodat de afweging van proportionaliteit en subsidiariteit
bij de toepassing van de bevoegdheid op het niveau van de opsporingsambtenaar
kan worden neergelegd. Deze toedeling van de bevoegdheid is ook passend gelet
op de toedeling van andere bevoegdheden in het Wetboek van Strafvordering
die toekomen aan de opsporingsambtenaar, en die eveneens een afweging van
proportionaliteit en subsidiariteit vergen, zoals de bevoegdheid tot inbeslagneming.De leden van de fractie van GroenLinks stelden vraagtekens bij de ruime
omschrijving «in het belang van het onderzoek». Zou dit begrip
niet beter beperkt kunnen worden tot de financiële gegevens van degenen
die verdacht worden van misdrijven? Het is begrijpelijk dat de leden van deze
fractie zoeken naar criteria voor de toepassing van de bevoegdheden die zoveel
moegelijk tegemoet komen aan de wel geuite – en door hen ook aangehaalde –
vrees voor zogenaamde fishing expeditions. Naast
de voorwaarde dat de bevoegdheid nodig moet zijn in het belang van het onderzoek,
waarbij tevens aan de beginselen van proportionaliteit en subsidiariteit dient
te worden getoetst, en de voorwaarde dat er een verdenking van een misdrijf
moet zijn, zijn ook de eisen die gesteld worden aan het proces verbaal hiervoor
van belang. Dit kwam reeds aan de orde in de beantwoording van vragen van
de leden van de fractie van de SP. In het proces verbaal dienen het misdrijf
ten aanzien waarvan de verdenking bestaat en de feiten of omstandigheden
waaruit blijkt dat de toepassing van de bevoegdheid nodig is in het belang
van het onderzoek te worden vermeld. Het verdient geen voorkeur de bevoegdheid
af te bakenen door op te nemen dat uitsluitend gegevens over de verdachte
kunnen worden gevorderd. In de opsporingspraktijk blijkt dat het sterk aan
de opsporing van een strafbaar feit kan bijdragen wanneer gegevens van anderen
dan de verdachte worden vergaard. Het kan bijvoorbeeld van belang zijn na
te kunnen gaan met welke personen een slachtoffer van een strafbaar feit contact
heeft gehad voordat het strafbare feit werd gepleegd. Soms is het slachtoffer
buiten staat is om daar zelf informatie over te verschaffen. Een ander voorbeeld
betreft de situatie waarin een niet-verdachte persoon handelingen verricht
voor de verdachte. In antwoord op vragen van de leden van de fractie van D66
kwam al het voorbeeld aan de orde van de verdachte die door gebruik van diens
codes dan wel pasjes de bankrekening van een ander gebruikt, dan wel een ander
handelingen laat verrichten. Tot slot kan er op gewezen worden dat bij de
start van een opsporingsonderzoek nog niet altijd een verdachte naar voren
is gekomen. Het onderzoek is er dan juist op gericht de verdachte te achterhalen.
Het wetsvoorstel sluit op dit punt aan bij andere bevoegdheden tot opsporing
in het Wetboek van Strafvordering, zoals de bevoegdheden tot observatie en
inbeslagneming, die evenmin uitsluitend toegepast kunnen worden jegens de
verdachte.De leden van de fractie van D66 vroegen de regering, afgezien van de verwijzing
naar de Wet politieregisters, ook hier nader in te gaan op de bewaring en
vernietiging van de op grond van dit wetsvoorstel vergaarde gegevens. Ter
beantwoording van deze vraag zij opgemerkt dat het wetsvoorstel geen regeling
bevat voor het bewaren en vernietigen van de gegevens die door toepassing
van de voorgestelde bevoegdheden zijn vergaard, omdat voor de verwerking van
deze gegevens bestaande regels van toepassing zijn, die tevens gelden voor
de verwerking van gegevens die worden verkregen door toepassing van andere
bevoegdheden in het Wetboek van Strafvordering. Voor zover de gegevens bij
het openbaar ministerie beschikbaar zijn, is daarop het regime van de Wet
bescherming persoonsgegevens van toepassing. Dit regime houdt in dat de gegevens
slechts door het openbaar ministerie mogen worden verwerkt indien dit noodzakelijk
is voor een goede vervulling van haar taak. Het openbaar ministerie mag de
gegevens uitsluitend verwerken op een wijze die verenigbaar is met het doel
waarvoor ze zijn verkregen. Voor zover de gegevens beschikbaar zijn bij de
politie schrijft de Wet politieregisters dwingend voor dat gegevens die in
het kader van een strafvorderlijk onderzoek worden vergaard, moeten worden
opgeslagen in een zogenaamd tijdelijk register (artikel 1, onderdeel j en
artikel 13 van de Wet politieregisters). Persoonsgegevens kunnen slechts in
een tijdelijk register worden opgenomen met het oog op het doel waarvoor het
register is aangelegd. Dat betekent dat uitsluitend die gegevens worden opgenomen
die relevant zijn voor het desbetreffende strafvorderlijk onderzoek. De gegevens
mogen slechts worden gebruikt voor het doel waarvoor ze zijn vergaard. Indien
het strafvorderlijk onderzoek is afgerond en de strafzaak is geëindigd
dienen de gegevens in beginsel te worden vernietigd, tenzij de gegevens informatie
opleveren over andere strafbare feiten en de gegevens in een nieuw strafvorderlijk
onderzoek kunnen worden gebruikt.Met het voorgaande hoop ik alle gestelde vragen naar tevredenheid te hebben
beantwoord.De Minister van Justitie,J. P. H. Donner 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28353-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl