Bestrijding internationaal terrorisme; Brief ministers over de situatie van vrouwen in Afghanistan en over de uitkomst van de Afghaanse presidentsverkiezingen
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST137852
 2009-2010
 
 27 925
 Bestrijding internationaal terrorisme
 
 
 
 
 Nr. 
 370
 BRIEF VAN DE MINISTERS VAN BUITENLANDSE ZAKEN, VAN DEFENSIE, EN VOOR
ONTWIKKELINGSSAMENWERKING
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 11 november 2009
 
 Graag bieden wij u hierbij de reactie aan op het verzoek van de vaste
commissie voor Defensie van 30 oktober 2009 met kenmerk 2009Z19 759/2009D53047
inzake de situatie van vrouwen in Afghanistan.
 Tevens informeren wij u hierbij over de uitkomst van de Afghaanse presidentsverkiezingen,
zoals toegezegd door de minister van Buitenlandse Zaken in het Algemeen Overleg
over de Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen van 10 september
2009.
 
 De minister van Buitenlandse Zaken,
 M. J. M. Verhagen
 De minister van Defensie,
 E. van Middelkoop
 De minister voor Ontwikkelingssamenwerking,
 A.G. Koenders
 
 Uitslag Afghaanse presidentsverkiezingen
 Op 20 oktober 2009 was de definitieve uitslag bekendgemaakt van de
eerste verkiezingsronde die op 20 augustus 2009 werd gehouden. Na correctie
van de stemtotalen op basis van onderzoek door de Klachtencommissie naar frauduleuze
stemmen kwam zittend president Karzai met de meeste behaalde stemmen (49,67%)
uit de bus. Zijn naaste rivalen, Abdullah Abdullah en Ramazan Bashardost behaalden
respectievelijk 30,59% en 10,46% van de stemmen. President Karzai
had daarmee niet de vereiste absolute meerderheid van de stemmen verkregen,
zodat een tweede ronde nodig werd.
 
 De Onafhankelijke Kiescommissie heeft op 2 november jl. Hamid Karzai
uitgeroepen als winnaar van de Afghaanse presidentsverkiezingen. De Kiescommissie
besloot na de terugtrekking van presidentskandidaat Abdullah Abdullah op 1 november
jl. af te zien van een tweede verkiezingsronde die op 7 november had
moeten plaatsvinden.
 
 De formatie van een nieuwe Afghaanse regering is nu een eerste prioriteit.
Gelet op het verloop van de verkiezingen acht de Nederlandse regering het
van belang dat de nieuwe Afghaanse regering breed wordt samengesteld en zorgt
voor veiligheid en ontwikkeling van het land. De internationale gemeenschap
moet met de nieuwe regering duidelijke afspraken maken over goed bestuur,
het bestrijden van de corruptie en respect voor mensenrechten.
 De situatie van vrouwen in Afghanistan
 Op 10 april 2009 werd de Kamer per brief (27 925 Nr. 338)
geïnformeerd over de situatie van vrouwen in Afghanistan. Gezien de diepgewortelde
culturele en traditionele regels en gebruiken die mede bepalend zijn voor
de positie van de vrouw in de Afghaanse maatschappij is verandering een incrementeel
proces. De beschrijving van de positie van de vrouw in Afghanistan in de brief
van 10 april is dan ook nog altijd geldig. Nederland zal de Afghaanse
overheid blijven aanspreken op naleving van de op dit gebied door haar geaccepteerde
en geratificeerde internationale kaders (zoals CEDAW, Convention
on the Elimination of All Forms of Discrimination against Women),
alsook de eigen nationale beleidskaders, zoals de Afghaanse grondwet en het Afghan National Development Strategy (ANDS) die gelijkheid
van mannen en vrouwen nastreven.
 
 Verder hebben zich in de tussenliggende maanden de volgende ontwikkelingen
voorgedaan.
 Nationaal
 Over het wetsvoorstel betreffende familierecht van Sjiitische Moslims
werd u reeds bericht in de stand van zaken brief van 13 oktober jl. (kenmerk
DVB/CV-383/2009). De situatie is sindsdien onveranderd. Nederland zal in samenwerking
met andere landen de Afghaanse overheid blijven wijzen op het feit dat het
een wet is die niet voldoet aan internationale standaarden en niet aan de
Afghaanse Grondwet zelf.
 
 Bij de organisatie van de registratie en van de verkiezingen voor een
nieuwe president en de provinciale raden van 20 augustus heeft de Afghaanse
Onafhankelijke Kiescommissie gericht aandacht besteed aan maatregelen om de
mogelijkheden voor vrouwen om hun stem uit te brengen te vergroten. Zo hoefden
vrouwen bij registratie geen foto te laten maken en is er naar gestreefd om
ook te voorzien in stemlokalen met vrouwelijk personeel. Het is echter moeilijk
gebleken om hiervoor voldoende vrouwelijk personeel te vinden.
Daarnaast maakten sommige maatregelen gericht op het verbeteren van de participatie
van vrouwen het proces mogelijk meer fraudegevoelig.
 
 Van 5–7 juli vond in Kaboel een mede door Nederland gefinancierde
conferentie plaats over de positie van vrouwen in Afghanistan georganiseerd
door het Afghan Women’s Network (AWN) in
samenwerking met Gender Concerns International.
Onder de genodigden waren vertegenwoordigers van Afghaanse vrouwenorganisaties,
ambassades, nationale en internationale hulporganisaties, multilaterale instanties
en Afghaanse ministeries. In de concluderende aanbevelingen van de conferentie
werd ondermeer het belang benadrukt van:
 • Het betrekken van vrouwen bij vredesonderhandelingen;
 • Het versterken van Afghaanse vrouwenorganisaties. Deze zijn nu
veelal nog te zwak om voldoende druk op de Afghaanse overheid uit te oefenen
om de positie van vrouwen te verbeteren;
 • Een eigen Nationaal Actie Plan VNVR 1325 van de Afghaanse overheid;
 • Maatregelen om de positie van vrouwen binnen de overheid te verbeteren.
 
 De NAVO heeft eind september naar aanleiding van het rapport Operational Effectiveness and UN Resolution 1325 – Practices and Lessons
in Afghanistan (o.a. door het ministerie van Buitenlandse Zaken uitgevoerd)
besloten twee genderadviseurs aan te stellen binnen ISAF Head Quarters in
Kaboel. Een expert zal per januari 2010 op het Strategic
Command niveau van ISAF worden ingezet en een expert op het niveau
van het Operational Command. Ook het Nederlandse
ministerie van Defensie heeft sinds eind oktober een genderadviseur geplaatst
bij het ISAF hoofdkwartier in Kaboel.
 Uruzgan
 Verbetering van de positie van vrouwen in een conservatieve provincie
als Uruzgan is een kwestie van lange adem, waarbij interventies door derden
uitsluitend succesvol kunnen zijn indien zij voldoende in de culturele context
zijn ingebed. Bij de Nederlandse inspanningen in Afghanistan heeft de minister
gekozen voor middelen om vrouwen te bereiken in alle projecten die Nederland
financiert.
 
 Zelfs voor Afghaanse begrippen is de organisatiegraad van vrouwen in Uruzgan
erg laag. Plaatselijke vrouwenorganisaties bestaan niet en het overheidsbudget
voor vrouwenzaken is klein. De mogelijkheden voor scholing en economische
activiteiten zijn niet groot en de vrouwen die economisch actief zijn lopen
risico. Om deze vrouwen te helpen, heeft de Afghan Woman
Business Federation aangegeven een netwerk van vrouwen in de provincie
te willen opzetten. Daarbij zullen honderd vrouwen in Tarin Kowt worden getraind
in moderne handwerktechnieken en de wijze waarop hun producten kunnen worden
verkocht. Nederland overweegt steun aan dit initiatief.
 
 In het kader van het gezondheidsprogramma in Uruzgan zorgen community health workers (147 mannelijke en 67 vrouwelijke) voor
kennisoverdracht op het gebied van family planning,
vermindering van kraamsterfte door betere hygiëne en begeleiding, en
voor basis psychische gezondheidszorg voor mannen en vrouwen.
 
 Nederland richt zich in de onderwijssector op de korte en lange termijn
door middel van financiering van de bouw van meisjesscholen, de opleiding
van vrouwelijke leraren uit Uruzgan en de organisatie van inhaalonderwijs
voor meisjes die nog niet naar school zijn geweest. Daarnaast zijn 75
van de 300 deelnemers aan een volwasseneducatieprogramma in Uruzgan vrouw.
Dit programma draait nu voor het tweede jaar. Nu de lokale bevolking bekend
is met dit programma blijkt de drempel voor vrouwen om deel te nemen verlaagd.
 
 Op 20 oktober jl. is in Tarin Kowt opnieuw een vrouwenshura gehouden.
De vrouwen kwamen uit de hele provincie Uruzgan; het merendeel was afkomstig
uit het district Tarin Kowt. De aanwezige vijftig vrouwen spraken in alle
openheid over de problemen waar ze in het dagelijks leven mee te maken hebben.
Het gebrek aan werkgelegenheid noemden de vrouwen als grootste probleem. Ze
noemden naaiwerk en borduurwerk of het houden van koeien als mogelijke oplossing.
Overigens merkten de vrouwen op dat ze nu anders dan zes jaar geleden buitenshuis
kunnen en mogen werken. Zo blijkt het voor vrouwen goed mogelijk om kippen
te houden en binnenshuis inkomensgenererende activiteiten te ondernemen zoals
tapijt weven, fruit en saffraan verwerken of schooluniformen naaien. Dergelijke
voor vrouwen toegankelijke onderdelen zijn dan ook in een aanzienlijk aantal
van de door Nederland gefinancierde projecten verwerkt.