Vaststelling begroting van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2005; Lijst van vragen en antwoorden over Prinsjesdagbrief 2003 (Kamerstuk 29800 X, nr. 3)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29800-X, nr. 15

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

17-11-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29800-X nr. 15

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam12, 3, 49, 50 en 514 en 567 en 108, 9, 11 en 71101112, 13 en 1814, 15, 17, 19, 20, 21, 22, 28, 29 en 8616171819, 20, 21 en 222324 en 2526, 82, 83 en 842728 en 2930 en 31323334 en 6335 en 37363738, 39 en 4041424344, 45, 46 en 474849, 50 en 5152535455565758, 59 en 60616263646566676869 en 707172 en 737475 en 7677 en 797879808182, 83 en 848586
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29800-XToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 84 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 800 XVaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Defensie
(X) voor het jaar 2005nr. 15LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 4 november 2004De vaste commissie voor Defensie1 heeft een
aantal vragen voorgelegd aan de regering over de brief van 21 september
2004 inzake studies naar aanleiding van de Prinsjesdagbrief 2003 inclusief
de bijlagen (29 800 X, nr. 3).De minister en de staatssecretaris hebben deze vragen beantwoord bij brief
van 4 november 2004.Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.De voorzitter van de commissie,AlbayrakDe adjunct-griffier van de commissie,Kok1Hoe verhoudt het standpunt van de regering dat de thans
voorziene omvang van de fregattenvloot strookt met de NAVO-behoefte zich met
de constatering van de NAVO in de Defence Requirements Review (DRR) van een
aanzienlijk overschot aan fregatten?In de Defence Requirements Review (DRR) 2003 is door de Navo een overschot
aan fregatten vastgesteld. In totaal beschikte de Navo over 168 fregatten,
terwijl er maar behoefte aan 148 fregatten bestond. Mede om deze reden is
in de Prinsjesdagbrief besloten het aantal fregatten, dat met het Strategisch
Akkoord was teruggebracht van 14 naar 12, verder te verminderen tot 10.2, 3, 49, 50 en 51Waarom zou een uitbreiding van de vloot in strijd zijn
met het verlagen van het ambitieniveau? Constateert de regering niet juist
in de studie naar de oppervlaktecombattantenvloot dat het ambitieniveau zoals
geformuleerd in de Prinsjesdagbrief beter waargemaakt kan worden met vier
LC-fregatten, vier M-fregatten en vier korvetten?Waarom heeft Defensie op militair-operationele gronden
geen behoefte aan vervanging van de huidige fregatten? Constateert de regering
niet in de oppervlaktecombattantenstudie dat optie 3 (vier LC-fregatten, vier
M-fregatten en vier S-korvetten) operationeel het meest gunstig is?De in de Prinsjesdagbrief voorziene omvang van de vloot
is geringer dan nodig is om de hoofdtaken uit te kunnen voeren en het ambitieniveau
waar te maken. Is de regering bereid deze «weeffout» uit de Prinsjesdagbrief
te herstellen door de omvang van de vloot wèl met het ambitieniveau
te laten corresponderen?Waarom stelt de regering in de begeleidende brief bij
de studies dat Defensie op militairoperationele gronden geen behoefte heeft
aan vervanging van de huidige fregatten? Hoe is het standpunt van de regering
verenigbaar met de studie GOSKM, waarin wordt gesteld dat een vlootsamenstelling
van 12 schepenwaarbij 2 M-fregatten door 4 S-korvetten worden vervangenvanuit
operationeel oogpunt de voorkeur geniet? Hoe is het standpunt van de regering
verenigbaar met het in de studie GOSKM gestelde dat zonder stringente prioriteitstelling
de Koninklijke Marine voor zijn taken minimaal 11 tot 13 schepen benodigd
heeft?De regering oordeelt dat met tien schepen voortdurend
ingrijpende keuzes in de bedrijfsvoering moeten worden gemaakt. Doelt zij
daarbij op de thans voorziene situatie van een oppervlaktecombattantenvloot
van 4 LC-fregatten en 6 M-fregatten?Met de Prinsjesdagbrief 2003 heeft de regering door het treffen van
pijnlijke maatregelen het evenwicht tussen middelen en taken van de krijgsmacht
hersteld. In het verlengde daarvan zijn in de begroting 2004 de investeringen
in groot materieel opnieuw geordend. Daarmee is onder meer bereikt dat essentiële
verwervingen tijdig in de juiste aantallen doorgang vinden en van voldoende
kwaliteit zijn. Weloverwogen zijn daarbij de bouw van het LPD2 en van een
vervanger van Hr. Ms. Zuiderkruis gehandhaafd. In de studie GOSKM wordt inderdaad
geconcludeerd dat optie 3 (vier LC-fregatten, vier M-fregatten en vier korvetten)
vanuit operationele overwegingen de voorkeur verdient. Tegelijkertijd geeft
de studie aan dat deze optie de duurste is. Voor het naar voren halen van
de aanschaf van schepen ontbreekt de investeringsruimte. Met vier LC-fregatten
en zes M-fregatten beschikt Nederland bovendien over capabele schepen waarmee
het in het Strategisch Akkoord neerwaarts bijgestelde ambitieniveau onder
in concrete situaties te stellen prioriteiten kan worden waargemaakt. Met
de plaatsing van een lange-afstandsdoelbestrijdings-capaciteit in de vorm
van de tactical Tomahawk aan boord van de LC-fregatten en de uitvoering van
(onder meer) een instandhoudingsprogramma voor de M-fregatten,
waarbij ook het opereren dichter onder de kust een aandachtsgebied vormt (zie vraag 37), worden bovendien aanpassingen van deze
schepen tot stand gebracht die hun operationele waarde vergroten.4 en 5Als de regering geen perspectief ziet voor de hoogwaardige
Nederlandse marinescheepsbouw in de huidige omvang en samenstelling, welke
toekomst ziet zij dan wel voor deze sector weggelegd en wat is er nodig om
deze sector daarvoor te behouden?Indien toch besloten zou worden tot optie 3 uit de
studie GOSKM (vervanging twee M-fregatten door vier korvetten), welke «problemen
zullen zich dan in het komende decennium alsnog in volle omvang manifesteren»,
zoals het CPB beweert?De regering stelt zich op het standpunt dat het instandhouden van de marinescheepsbouw
geen doel op zichzelf is. De vloot van de Koninklijke marine is te klein geworden
om dit cluster in de huidige omvang en samenstelling te behouden. Het cluster
zal daarom zelf zorg moeten dragen voor meer exportorders om op de lange termijn
te kunnen overleven. Daarnaast verwacht de regering dat de aanwezige overcapaciteit
van de Europese marinescheepsbouw meer samenwerking noodzakelijk maakt. Waar
mogelijk en nuttig zal de regering deze samenwerking ondersteunen.6Welke operationele of bedrijfsmatige redenen liggen
ten grondslag aan het eventueel vervroegen van de bouw van de vervanger van
de Zuiderkruis?Hr.Ms. Zuiderkruis is in 1975 in dienst gesteld. Het Defensieplan voorziet
in vervanging van het schip rond 2015 (40 jaar na indienststelling). Daartoe
is een investeringsreeks in de plannen opgenomen vanaf 2010. De overwegingen
voor het eventueel vervroegen van de bouw en vervanging van de Hr.Ms. Zuiderkruis
zijn:• Het schip bereikt het einde van haar technische levensduur en is
dan niet meer op doelmatige wijze in stand te houden. Vervanging van Hr.Ms.
Zuiderkruis werd al in de jaren negentig van de vorige eeuw overwogen. Vanwege
financiële beperkingen is destijds besloten levensduurverlengend onderhoud
uit te voeren.• Het schip is een enkelwandige olietanker die daarmee niet voldoet
aan de huidige regelgeving zoals neergelegd in de IMO Marine Pollution Convention
(MARPOL) en de bijbehorende Nederlandse implementatiewet, de Wet Voorkoming
Verontreiniging door Schepen (WVVS). Hoewel militaire tankers vooralsnog een
uitzonderingspositie innemen, staat het Europese landen in beginsel vrij om
vanaf 2010 de toegang tot havens op hun grondgebied aan dit soort schepen
te ontzeggen. Met het ministerie van Verkeer en Waterstaat is over dit onderwerp
overleg gevoerd. Hierin is bepaald dat Hr.Ms. Zuiderkruis, indien voor 2010
aangepast of uit dienst gesteld, niet meer tot dubbelwandige tanker hoeft
te worden omgebouwd.7 en 10Wat is precies de reden geweest dat de regering er
met de aanschaf van kruisvluchtwapens voor wil kiezen om deel te nemen aan
operaties met een hoog politiek profiel en in een hoog geweldsspectrum, terwijl
de ambities van de Krijgsmacht de afgelopen jaren juist bijgesteld zijn naar
gelijktijdige deelname aan drie crisisbeheersingsoperaties en een operatie
in het hogere geweldsspectrum? Kan de regering de Kamer uitvoerig informeren
over de «bredere politieke afwegingen» die aan de orde zijn bij de aanschaf van kruisvluchtwapens? Kan de regering een beeld schetsen
van het soort operaties waarin gebruik van kruisvluchtwapens aan de orde kan
komen?Wanneer is de regering tot conclusie gekomen dat de
huidige configuratie van de pas opgeleverde LC-fregatten «niet optimaal
is afgestemd op scenario's hoog in het geweldsspectrum waarin landoptreden
moet worden ondersteund»?Het ambitieniveau van de krijgsmacht, zoals geformuleerd in de Prinsjesdagbrief,
behelst het leveren van een kwalitatief en technologisch hoogwaardige militaire
bijdrage aan internationale operaties in alle delen van het geweldsspectrum,
ook in de beginfase van een operatie. Hierbij gaat het onder meer om bijdragen
aan het ambitieniveau van de Navo (het gelijktijdig uitvoeren van drie grote
crisisbeheersingsoperaties in het gehele geweldsspectrum), waaronder operaties
van de NATO Response Force en, aan het ambitieniveau van de EU (het vermogen
om binnen zestig dagen een troepenmacht van 50 000 tot 60 000 militairen
in te zetten). Nederland wil voor maximaal een jaar aan een operatie in het
hogere deel van het geweldsspectrum kunnen deelnemen, bijvoorbeeld door het
inzetten van een maritieme taakgroep met maximaal vijf fregatten. Daarnaast
wil Nederland deel kunnen nemen aan maximaal drie operaties in het lagere
deel van het geweldsspectrum met bijdragen ter grootte van een bataljon of
twee fregatten. Inzet van kruisvluchtwapens bij dit laatste type operaties
is minder waarschijnlijk.Conventionele kruisvluchtwapens zijn namelijk bij uitstek geschikt om
in het begin van een gewapend conflict vanaf grote afstand belangrijke doelwitten
uit te schakelen. Hiermee vergemakkelijken zij het landoptreden in een latere
fase. Om die reden gaat er ook een grote afschrikwekkende en dwingende werking
van deze wapens uit. De wapens zijn buitengewoon accuraat en veroorzaken weinig
nevenschade. De risico's van inzet voor het eigen personeel zijn gering omdat
het LC-fregat vanaf grote afstand van het gevechtsgebied kan opereren. Zowel
in de Navo als in de EU is de behoefte geconstateerd aan precisiewapens die
over grote afstand kunnen worden ingezet. Het ligt dan ook voor de hand dat
Nederland zijn reeds op de vier LC-fregatten beschikbare capaciteit benut
voor stationering van conventionele kruisvluchtwapens op deze schepen. De
regering is voornemens hierover volgend jaar een definitief besluit te nemen.De verwerving van conventionele kruisvluchtwapens past binnen de internationalisering
van het Nederlandse ambitieniveau en de wens de krijgsmacht zo nodig vroegtijdig
ook in hogere delen van het geweldsspectrum in te zetten. Nederland is voor
zijn doelinformatie afhankelijk van bondgenoten, in het bijzonder de Verenigde
Staten, maar dit geldt evenzeer voor de inzet van andere wapensystemen, zoals
vliegtuigen.8, 9, 11 en 71Hoe verhouden de omvangrijke investeringen die noodzakelijk
zijn om de platformen van de LC-fregatten aan te passen voor de Tactoms zich
tot het standpunt van de regering dat de LC-fregatten bij uitstek geschikt
zijn om te worden uitgerust met kruisvluchtwapens?Deelt de regering de veronderstelling van de motie
Kortenhorst c.s. (29 200 X, nr. 24) dat F-16's tegen aanzienlijk
lagere kosten met een vergelijkbare capaciteit aan kruisvluchtwapens kunnen
worden uitgerust? Deelt de regering de mening dat afgezien van het verschil
in stuksprijs tussen Tactom en JASSM, de F-16's toch niet voor € 78
miljoen aangepast hoeven te worden, exclusief risico-opslag?Kan de regering met gebruikmaking van cijfers (aanschaf
en rendement LCF's, aanschafkosten kruisraketten en kosten aanpassing LCF's
van 78 miljoen euro) de stelling dat zo «de investeringen
in de schepen rendabeler» nader onderbouwen?Klopt het dat de LC-fregatten niet voldoen voor de
realisering van de in de Prinsjesdagbrief weergegeven ambitie om ook met de
Marine in het hoogste geweldsspectrum landoptreden te kunnen ondersteunen?
Kan de regering dit uitleggen en daarbij de uitgangspunten (ambities) die
aan de aanschaf en configuratie van de LC-fregatten ten grondslag hebben gelegen
betrekken?De directe aanleiding voor de overweging het LC-fregat uit te rusten met
een lange-afstandsraket tegen landdoelen, de tactische Tomahawk, komt voort
uit de grotere aandacht voor het ondersteunen van operaties op het land. Ook
de geschiktheid van het LC-fregat, dat al over de juiste lanceerinrichting
en een uitgebreid pakket aan Command and Control
middelen beschikt, speelt daarin een rol. Bereikt wordt dat in voorkomend
geval Nederland met een geloofwaardige capaciteit kan bijdragen aan de bestrijding
van landdoelen, ook als die verder landinwaarts gelegen zijn tijdens een intial entry-operatie. De plaatsing van tactische Tomahawks
op het LC-fregat brengt geen wijziging aan in het Nederlandse ambitieniveau.
(zie het antwoord op de vragen 7 en 10) Wel wordt
met de introductie van de tactische Tomahawks bereikt dat de kwalitatieve
bijdrage (aan escalatiedominantie en doelbestrijding) verbetert. Een zeer
precies en volledig beheersbaar wapen wordt aan het arsenaal toegevoegd. De
tactische Tomahawk kan gedurende de gehele vlucht vanaf het lanceerplatform
worden gecontroleerd, waardoor het aanwijzen van een ander doel alsmede het
op order uitvoeren van zelfvernietiging mogelijk zijn. Aan een dergelijke
capaciteit heeft zowel de Navo als de EU behoefte. Overigens is het waarschijnlijk
dat de inzet van een lange-afstandsmiddel, zoals de tactische Tomahawk, niet
alleen in de openingsfase plaats heeft. Tijdens de gehele initial entry-operatie die meerdere dagen en weken kan duren is inzet
van dergelijke wapens een optie.De regering is om verschillende redenen van mening dat het om een rendabele
investering gaat. De belangrijkste reden is dat de operationele meerwaarde
groot is. Zonder dat op de uitvoering van de andere taken van het LC-fregat
hoeft te worden ingeboet, wordt de belangrijke operationele capaciteit tot
precieze doelbestrijding op het land aan de mogelijkheden toegevoegd. Bovendien
heeft de introductie plaats aan het begin van de operationele levensduur van
het schip. Ook zij opgemerkt dat de kostprijs van de modificatie van vier
LC-fregatten is gebaseerd op een eerste ruwe schatting. Aan gesprekken met
de industrie kan de verwachting worden ontleend dat deze schatting aan de
hoge kant is. In de loop van volgend jaar zullen de exacte modificatiekosten
bekend zijn. Tot slot merkt de regering op dat de modificatiekosten in relatie
tot de totale bouw- en uitrustingkosten van het LC-fregat klein zijn. Ook
acht de regering een puur financiële vergelijking met de uitrusting van
de F-16 met JASSM niet opportuun, vooral omdat de verwervings- en instandhoudingskosten
van de lanceerplatformen (LC-fregat respectievelijk F-16) onvergelijkbaar
zijn, beide platformen een verschillend pakket aan taken hebben en hun resterende
levensduur sterk uiteenloopt. De regering is van mening dat LC-fregat en F-16
complementaire inzetmiddelen zijn.10Wanneer is de regering tot conclusie gekomen dat de
huidige configuratie van de pas opgeleverde LC-fregatten «niet optimaal
is afgestemd op scenario's hoog in het geweldsspectrum waarin landoptreden
moet worden ondersteund»?Zie het antwoord op vraag 7.11Kan de regering met gebruikmaking van cijfers (aanschaf
en rendement LCF's, aanschafkosten kruisraketten en kosten aanpassing LCF's
van 78 miljoen euro) de stelling dat zo «de investeringen in de schepen
rendabeler» nader onderbouwen?Zie het antwoord op vraag 8.12, 13 en 18Is het juist dat Defensie zich in 2003 nog heeft ingespannen
om een meerderheidsaandeel in marinevliegkamp De Kooy te behouden? Is het
tevens juist dat Defensie een overeenkomst gesloten heeft met de civiele medegebruikers
van De Kooy dat, indien het civiel gebruik relatief toeneemt, Defensie relatief
minder hoeft bij te dragen aan de exploitatiekosten? Zo ja, zou de regering
kunnen aangeven hoe die overeenkomst er precies uitziet?Hoe ligt momenteel de procentuele verhouding tussen
het gebruik van De Kooy door Defensie en door civiele gebruikers en wat wordt
concreet bedoeld met «het merendeel van de kosten»? Hoeveel is
dat van het totaal?Op welke wijze is onderzoek gedaan naar de verdeling
van de exploitatiekosten tussen het militaire en het civiele deel op De Kooy?
Wat zijn de resultaten van dat onderzoek? Hebben de resultaten van het onderzoek
invloed op de vigerende publieke en private samenwerkingsvorm op marinevliegkamp
De Kooy? Heeft er op basis van dit onderzoek overleg plaatsgevonden met de
lokale en regionale partners om te komen tot een «meer redelijke»
verdeling van de exploitatiekosten? Is er met de uitkomsten van het onderzoek
afscheid genomen van de richtlijnen zoals die door de commissie Cohen zijn
gesteld in het rapport «Markt en Overheid»? Wat gebeurt er naar
aanleiding van dit onderzoek met het lopende contract dat Defensie heeft met
de gemeentelijke Luchthaven Den Helder?De Kooy is een militair vliegkamp, dat sinds 1981 ook voor civiel luchttransport
(in hoofdzaak helikopters) wordt gebruikt. Dit wordt geregeld met een gebruiksovereenkomst
tussen Defensie en Luchthaven Den Helder, die voor het laatst is vernieuwd
in 2002. In deze overeenkomst worden exploitatiekosten, zoals kosten voor
brandweer, luchtverkeersleiders, baanonderhoud, huisvesting en medische ondersteuning,
gedeeltelijk toegerekend aan de Luchthaven Den Helder. Daarbij is uitgegaan
van 7500 vliegbewegingen per jaar. Naarmate er meer civiele vliegbewegingen
worden uitgevoerd, wordt per landing een extra tarief berekend. De bijdrage
van Luchthaven Den Helder zal over 2004 naar schatting ruim € 0,8
miljoen bedragen. De totale kosten van marinevliegkamp De Kooy bedragen voor
Defensie ongeveer € 8 miljoen op jaarbasis.Voor de beantwoording van de vragen over de uitkomst van het overleg met
de lokale en regionale partners verwijs ik u naar de afzonderlijke brief over
de toekomst van marinevliegkamp De Kooy.14, 15, 17, 19, 20, 21, 22, 28, 29 en 86Hoeveel directe en indirecte banen zullen voor de regio
Den Helder verloren gaan indien Defensie De Kooy niet langer zal gebruiken
voor het stationeren en onderhoud van helikopters? Hoe reëel is de mogelijkheid
om van De Kooy geheel een civiel vliegveld te maken? Indien deze mogelijkheid
zich niet voordoet, wat zijn dan de consequenties voor de offshore-industrie
die voor de vliegbewegingen boven de Noordzee geheel aangewezen is op De Kooy?Op welke wijze zullen de Search & Rescue-taken
boven het continentaal plat door de marinehelikopters uitgevoerd worden indien
zij niet langer op De Kooy gestationeerd zijn?Welke opbrengst (op jaarbasis) voor Defensie wordt
verwacht van een concentratie van alle helikopters van de krijgsmacht op vliegbasis
Gilze Rijen en het vertrek van marine-helikopters van marinevliegkamp De Kooy?Kan de regering aangeven wat de gevolgen zijn voor
de regio Den Helder in geval De Kooy wordt gesloten?Kan de regering aangeven welke betekenis een eventuele
sluiting van De Kooy zal hebben op de off-shore industrie in Nederland? Hoe
verhoudt zich dat tot het kabinetsbeleid inzake technologische innovatie?Waar worden de kustwachttaken belegd wanneer De Kooy
wordt gesloten?Welke risico's worden gelopen voor de infasering van
de NH 90 wanneer De Kooy wordt gesloten?Wat zijn de kosten die gemaakt moeten worden op Gilze-Rijen
als daar ook de NH-90's voor de fregatten worden gestationeerd?In de studie «Integrale Helikoptercapaciteit»
(pagina 70) staat dat optie 2, dat wil zeggen de stationering van twaalf NFH's
op De Kooy en alle andere helikopters op Gilze-Rijen, inclusief hoger onderhoud,
de voorkeur heeft van de Chef Defensiestaf (CDS). Kan de regering nog uitgebreider
ingaan op haar overwegingen om van deze goed onderbouwde voorkeur af te wijken?Hoe weegt de regering het argument in de studie «Integrale
Helikoptercapaciteit» voor optie 2, dat daardoor de interactie tussen
de Marinevloot en de transporthelikopters gehandhaafd blijft?Voor de beantwoording van deze vragen verwijs ik u naar de afzonderlijke
brief over de toekomst van marinevliegkamp De Kooy.16Welke investeringen heeft de Krijgsmacht de afgelopen
vijf jaar gedaan om De Kooy te moderniseren?De afgelopen vijf jaar zijn investeringen verricht voor de verbetering
en aanpassing van de infrastructuur van de Kooy (ongeveer € 37,5
miljoen), voor de modernisering van de Lynx vluchtsimulator (ongeveer € 5,2
miljoen) en voor apparatuur ter ondersteuning van de instandhouding van Lynx
helikopters (ongeveer € 3 miljoen).17Welke opbrengst (op jaarbasis) voor Defensie wordt
verwacht van een concentratie van alle helikopters van de krijgsmacht op vliegbasis
Gilze Rijen en het vertrek van marine-helikopters van marinevliegkamp De Kooy?Zie het antwoord op vraag 14.18Op welke wijze is onderzoek gedaan naar de verdeling
van de exploitatiekosten tussen het militaire en het civiele deel op De Kooy?
Wat zijn de resultaten van dat onderzoek? Hebben de resultaten van het onderzoek
invloed op de vigerende publieke en private samenwerkingsvorm op marinevliegkamp
De Kooy? Heeft er op basis van dit onderzoek overleg plaatsgevonden met de
lokale en regionale partners om te komen tot een «meer redelijke»
verdeling van de exploitatiekosten? Is er met de uitkomsten van het onderzoek
afscheid genomen van de richtlijnen zoals die door de commissie Cohen zijn
gesteld in het rapport «Markt en Overheid»? Wat gebeurt er naar
aanleiding van dit onderzoek met het lopende contract dat Defensie heeft met
de gemeentelijke Luchthaven Den Helder?Zie het antwoord op vraag 12.19, 20, 21 en 22Kan de regering aangeven wat de gevolgen zijn voor
de regio Den Helder in geval De Kooy wordt gesloten?Kan de regering aangeven welke betekenis een eventuele
sluiting van De Kooy zal hebben op de off-shore industrie in Nederland? Hoe
verhoudt zich dat tot het kabinetsbeleid inzake technologische innovatie?Waar worden de kustwachttaken belegd wanneer De Kooy
wordt gesloten?Welke risico's worden gelopen voor de infasering van
de NH 90 wanneer De Kooy wordt gesloten?Zie het antwoord op vraag 14.23Op welke wijzer wordt de medezeggenschap van De Kooy
betrokken bij de besluitvorming over het openhouden of sluiten van De Kooy?Het besluit over het openhouden of sluiten van vliegkamp De Kooy wordt
besproken met het parlement. De medezeggenschap komt in dit proces geen zelfstandige
rol toe.24 en 25Wordt wat betreft het aantal aan te schaffen NH-90
helikopters vastgehouden aan het aantal van 20? Waarom wordt dan in de discussie
over het openhouden van marinevliegkamp De Kooy ook het aantal van 22 genoemd?De regering stelt dat er uiteindelijk naast de huidige
17 Cougars behoefte is aan 22 NH90's. De totale operationele behoefte die
in de studie «Integrale Helikoptercapaciteit» wordt uitgesproken
is echter 12 transport NH90's en 14 fregat NH90's, in totaal dus 26 NH90's.
Hoe verhouden deze aantallen zich tot elkaar? Waarom loopt de geformuleerde
behoefte zo ver uiteen met de thans voorgestelde investeringen in extra helikopters?De oorspronkelijke behoefte van de Koninklijke marine betrof twintig NH-90's
van het type NATO Frigate Helicopter (NFH). De NFH is een maritieme helikopter
bedoeld voor maritieme gevechtstaken en is primair bestemd voor het opbouwen
van het omgevingsbeeld buiten het directe sensorbereik van de oppervlakte-eenheden
in het kader van de oppervlakte-oorlogvoering (doelen opsporen en identificeren,
doelgegevens leveren voor het vurende fregat) en voor onderzeebootbestrijding
waarbij helikopters zelf ook tot wapeninzet (namelijk van torpedo's) kunnen
overgaan.Recente operaties hebben aangetoond dat krijgsmachtbreed de behoefte aan
transporthelikopters is toegenomen en dat tevens behoefte bestaat aan transporthelikopters
die in staat zijn te opereren vanaf amfibische schepen zoals het Nederlandse
«Landing Platform Dock» Hr.Ms. Rotterdam en de in aanbouw zijnde
Johan de Witt. Tot op heden beschikt de Nederlandse krijgsmacht niet over
een transporthelikopter die geschikt is voor maritieme operaties. Van de NH-90
is ook een maritieme transportvariant leverbaar, de zogenaamde Maritime Tactical
Transport Helicopter (MTTH). Deze kan zowel in de maritieme transportbehoefte
als in de behoefte aan transporthelikopters bij landoperaties voorzien.In de studie is op basis van de herijkte taken en eisen de kwantitatieve
behoefte aan helikopters herzien. Voor de maritieme helikopters is hierbij
ten eerste uitgegaan van een vredesafdwingende operatie, ten tweede van de
behoefte voortkomend uit een vredeshandhavingoperatie en ten derde de routinematige
activiteiten zoals gereedstelling en oefenreizen. De verwachting is dat de
inspanningen voor vredesafdwinging, vredeshandhaving en routinematige activiteiten
niet gelijktijdig zullen plaats hebben.De totale kwantitatieve behoefte voor de beschreven taken bedraagt 14
NFH's en 12 MTTH's, in totaal dus 26 NH-90's. Hierbij is rekening gehouden
met factoren zoals verwachtbare niet-beschikbaarheid vanwege onderhoud en
reparatie en als gevolg van vredes- en gevechtsverliezen en de beschikbaarheid
van een opleidingscapaciteit.Ten gevolge van financiële overwegingen wordt deze gestelde totaalbehoefte
vooralsnog niet volledig ingevuld. Deze is teruggebracht naar 12 NFH's en
8 MTTH's, in totaal dus 20 NH-90's. Deze reductie is tot stand gekomen door
kritisch te kijken naar verplichtingen ten tijde van deelname aan een vredesafdwingende
operatie en door geen operationele en logistieke reserve aan te houden. Onderkend
wordt dat het niet realiseren van een reserve, een operationeel risico inhoudt.
Teneinde dit risico voor de MTTH te beperken wordt een planalternatief voor
twee extra MTTH's aangehouden, waardoor het totaal op 22 NH-90's zou komen.26, 82, 83 en 84Hoe groot zijn de kosten van het aanpassen van het
NH90-contract, nu er in plaats van 20 fregattenhelikopters gekozen wordt voor
12 fregattenhelikopters en 8 maritieme transporthelikopters?Kan de regering precies aangeven wat de financiële
gevolgen zijn (stuksprijs, aandeel ontwikkelingskosten, etc.) van een aangepast
contract (van 20 NHF's naar 12 helikopters in de fregattenuitvoering en 8
in de maritieme transportversie) ten opzichte van het originele contract?Waaruit bestaan «andere bijkomende kosten»,
buiten het meebetalen aan ontwikkelingskosten van de MTTH-versie?Pakt het nemen van een optie op twee extra MTTH's en/of
de uiteindelijke aanschaf van deze twee extra helikopters positief of negatief
uit voor de stuksprijs en de exploitatiekosten van de helikopters?Over deze onderwerpen wordt de Kamer separaat en vertrouwelijk geïnformeerd.27Kan de regering precies aangeven welke kosten die samenhangen
met de personeelsbezetting op De Kooy de kosten van het ook op luchtmachtbasis
Gilze-Rijen benodigde (extra) personeel te boven gaan en kan de regering dit
specifiek relateren aan de betrokken helikopters? Hoe hoog is het bedrag dat
benodigd is voor (vervangings)investeringen in de infrastructuur op De Kooy?De kosten die samenhangen met de personeelsbezetting op De Kooy hebben
betrekking op de platformfuncties die nodig zijn voor het functioneren als
militair vliegveld zoals een brandweerorganisatie, medische ondersteuning,
meteorologische ondersteuning, een luchtverkeersbeveiliging en een bewakingsorganisatie
voor het terrein. Uit hoofde van deze platformfunctie zijn ongeveer 150 functies
opgenomen in de bemanningslijst van marinevliegkamp De Kooy. Op jaarbasis
bedragen de kosten voor deze 150 functies € 6 miljoen. Deze kosten
kunnen niet worden gerelateerd aan de betrokken helikopters en zijn ook niet
afhankelijk van het aantal helikopers.In het infrastructuurplan voor De Kooy wordt een bedrag van € 54
miljoen vermeld. Daarvan is € 33 miljoen reeds gerealiseerd met
het stafgebouw, het gebouw voor het instandhoudingsquadron en de wasplaats.
De resterende € 21 miljoen zijn nog benodigd voor het brandweercomplex,
de stallingplaatsen voor het hoger onderhoud, de vervanging van ondergrondse
infrastructuur, de sloop van leegstaande gebouwen, de aanpassing van achtereenvolgens
de stalling SAR, het platform, de taxitracks en het dummydeck.28 en 29Wat zijn de kosten die gemaakt moeten worden op Gilze-Rijen
als daar ook de NH-90's voor de fregatten worden gestationeerd?In de studie «Integrale Helikoptercapaciteit»
(pagina 70) staat dat optie 2, dat wil zeggen de stationering van twaalf NFH's
op De Kooy en alle andere helikopters op Gilze-Rijen, inclusief hoger onderhoud,
de voorkeur heeft van de Chef Defensiestaf (CDS). Kan de regering nog uitgebreider
ingaan op haar overwegingen om van deze goed onderbouwde voorkeur af te wijken?Zie het antwoord op vraag 14.30 en 31Kan de regering, naar aanleiding van de stelling (uit
het rapport «De militaire ambities van de EU» van Clingendael)
dat een structurele bijdrage met landstrijdkrachten aan zowel de NRF als de
RRC herziening van het politieke ambitieniveau noodzakelijk maakt en naar
aanleiding van de constatering dat de op te richten EU-Battle Groups voornamelijk
bestaan uit snel inzetbare, lichte infanterie en dat mariniers dit bij uitstek
zijn, aangeven of de deelname van Nederland aan Battle Groups tot een extra
behoefte aan mariniers leidt? Waarom is de regering niet op dit aspect ingegaan?
Kan de regering garanderen dat het ambitieniveau van Nederland gehandhaafd
blijft op drie crisisbeheersingsoperaties op bataljonsgrootte?De regering geeft aan dat het paraat stellen van het
derde mariniersbataljon door het verlagen van het ambitieniveau van vier naar
drie operaties per jaar op bataljonsgrootte of equivalenten daarvan, achterhaald
is. Deelt de regering de constatering dat vier operaties per jaar nooit echt
zijn gehaald? Waarom zou een extra mariniersbataljon dan in strijd zijn met
het ambitieniveau, aangezien bovendien daardoor de uitzenddruk voor het personeel
verlaagd wordt?Uit de oprichting van de EU Battlegroups vloeit geen extra behoefte aan
mariniers – of andere landstrijdkrachten – voort. Nederland beschikt
over voldoende landstrijdkrachten om substantieel bij te dragen aan de snelle
reactiecapaciteiten van de Navo en de EU. Bovendien zullen deze bijdragen
in de tijd van samenstelling en omvang wisselen, waardoor rekening kan worden
gehouden met andere verplichtingen. Zo concentreert de bijdrage met landstrijdkrachten
aan de NRF zich in periodes waarin het Duits-Nederlandse legerkorpshoofdkwartier –
als een van de in totaal zes High Readiness Forces Headquarters van de Navo –
is ingedeeld om leiding te geven aan de landcomponent van de NRF. In periodes
waarin dit niet het geval is, blijft de Nederlandse bijdrage aan de NRF met
landstrijdkrachten beperkt en kan Nederland een actieve bijdrage leveren aan
de EU Battlegroups. Met het oog hierop worden thans de inspanningen in het
kader van de Navo en de EU gesynchroniseerd.Het Korps mariniers blijft bestaan uit twee parate manoeuvrebataljons
en twee manoeuvrecompagnieën in de West. Aan een derde, paraat bataljon
is geen behoefte omdat de krijgsmacht met twee bataljons van het Korps mariniers
en drie van de Luchtmobiele brigade al over voldoende lichte-infanteriecapaciteit
beschikt. Gezien de taak in de West zou de aanvulling van de huidige twee
manoeuvrecompagnieën tot een derde bataljon het voortzettingsvermogen
van het korps slechts in beperkte mate vergroten. Door af te zien van deze
beperkte uitbreiding ontstaat wel meer financiële ruimte voor hoognodige
kwaliteitsverbeteringen die het operationele vermogen van de mariniers versterken.
Zo worden de ondersteuning en de uitrusting – antitankmiddelen, het
Soldier Modernisation Programme (SMP), een communicatie- en informatiesysteem
(NIMCIS), een gepantserd voertuig voor zeer moeilijk begaanbaar terrein (de
vervanger van een aantal voertuigen van het type «Bandvagn») –
ingrijpend verbeterd. Deze kwaliteitsimpuls komt de UK/NL Amphibious
Force ten goede en vergroot in het algemeen de flexibiliteit, zodat de eenheden
nog beter onder verschillende omstandigheden kunnen worden ingezet.Herziening van het ambitieniveau is niet nodig. Het ambitieniveau voor
de krijgsmacht, dat in de Prinsjesdagbrief van 16 september 2003 is aangepast,
schrijft immers al voor dat de krijgsmacht in staat moet zijn tot kwalitatief
hoogwaardige bijdragen aan de ambitieniveaus van de Navo en van de Europese
Unie. In verband hiermee moet de krijgsmacht als geheel tevens een bijdrage
kunnen leveren aan de reactiecapaciteiten van de Navo en de EU.De regering acht operaties in het lagere deel van het geweldsspectrum,
gericht op de stabilisatie en de wederopbouw van voormalige conflictgebieden,
onverminderd van belang. De Nederlandse krijgsmacht is hiervoor de afgelopen
jaren ook veelvuldig ingezet. Het ligt dan ook niet in de rede om het ambitieniveau
ten aanzien van deze operaties verder te verlagen dan al is gebeurd in het
Strategisch Akkoord: de krijgsmacht moet jaarlijks kunnen blijven deelnemen
aan maximaal drie operaties in lagere delen van het geweldsspectrum met bijdragen
van bataljonsgrootte of equivalenten daarvan, zoals een squadron jachtvliegtuigen
of twee fregatten. De krijgsmacht moet over voldoende voortzettingsvermogen
beschikken om dergelijke operaties in beginsel voor onbepaalde tijd voort
te zetten. Vandaar dat in de Prinsjesdagbrief maatregelen zijn genomen om
de parate capaciteit van de landstrijdkrachten te vergroten. De lucht- en
zeestrijdkrachten beschikken eveneens over de vereiste middelen voor de langdurige
deelneming aan operaties met een lager geweldsniveau. Uit ervaringen sinds
het begin van de jaren negentig, onder meer op de Balkan, is bovendien geleerd
dat eenheden die voor operaties in lagere delen van het geweldsspectrum worden
uitgezonden over voldoende escalatievermogen moeten beschikken om de situatie
te blijven beheersen, tegenacties te ontmoedigen en, zo nodig, effectief op
te treden.32Hoe verhoudt de constatering dat Afghanistan en Irak
duidelijk maken dat er in NAVO-verband een groot tekort bestaat aan expeditionair
inzetbare infanterie (aan «boots on the ground») zich met het
lichte overschot aan landstrijdkrachten en amfibische strijdkrachten dat de
DRR laat zien? Behoeft de DRR eigenlijk geen aanpassing of gaat het uitsluitend
om politieke onwil dat er te weinig eenheden waar een overschot aan zou bestaan
ter beschikking worden gesteld?Het probleem met infanterie- en amfibische strijdkrachten spitst zich
niet zozeer toe op de aanwezigheid van deze eenheden binnen het Navo-gebied,
maar met name op de kwaliteit, beschikbaarheid en geschiktheid ten behoeve
van expeditionaire taken buiten het Navo-gebied. Een gedeelte van de infanterie
en amfibische eenheden van de Navo-lidstaten is ongeschikt voor optreden buiten
nationale grenzen. Zo ontbreken in sommige gevallen de noodzakelijke logistieke
en overige ondersteuning, bewapende- en transporthelikopters en strategisch
transport om optreden buiten het verdragsgebied van de Navo mogelijk te maken.
Naast genoemde tekortkomingen zijn eenheden ook om politieke redenen niet
altijd (tijdig) beschikbaar voor expeditionaire operaties. De discussie die
binnen de NAVO wordt gevoerd over de bruikbaarheid («usability»)
moet resulteren in een betere inzetbaarheid en beschikbaarheid van dergelijke
eenheden.33Waarom is de lengte van de korvetten gesteld op 110
meter, slechts 12 meter korter dan een M-fregat? Waarom heeft de regering
niet de mogelijkheid onderzocht om kleinere en snellere schepen te verwerven?De taken van het beoogde korvet zijn verbonden met wereldwijde inzetbaarheid
en vereisen een organieke boordhelikopter. De taakuitvoering tijdens lange
patrouilles van het schip moet ook bij zeer slecht weer en zware zeegang veilig
en doeltreffend doorgang kunnen vinden. Dit geldt ook voor vliegoperaties
met de boordhelikopter. Deze eisen leiden tot de behoefte aan een stabiel
en ruim schip met grote actieradius. Dit vertaalt zich naar een minimale scheepslengte
van ongeveer 110 meter. Het korvet hoeft voor de haar toe te bedelen taken
niet noodzakelijkerwijs sneller te zijn omdat de organieke helikopter haar
de benodigde interceptiesnelheid en afdoende operationele flexibiliteit biedt.34 en 63Vroegtijdige vervanging van M-fregatten door korvetten
leidt tot extra investeringen. De M-fregatten moeten evenwel uiteindelijk
toch vervangen worden. Klopt het dat, in het geval er rond 2012 en 2014 twee
M-fregaten vervangen worden, de vervanginvestering voor die schepen feitelijk
naar voren wordt gehaald en dat er daardoor op de langere termijn juist extra
ruimte ontstaat op de defensiebegroting?In de motie Van Baalen c.s. (29 200 X, nr. 32)
wordt onder meer verzocht om een onderzoek naar mogelijke voorfinancieringsarrangementen.
Indien private voorfinanciering geen optie is, omdat centrale financiering
in het algemeen goedkoper uitvalt, waarom is dit onderwerp in deze bijzondere
situatie niet verder uitgewerkt?Vroegtijdige vervanging van M-fregatten betekent dat andere noodzakelijke
investeringen moeten worden uitgesteld. Er ontstaat per saldo niet meer ruimte
op de defensiebegroting. Verder is uitgegaan van het feit dat alle projecten
binnen de kaders van de defensiebegroting moeten geschieden. De regering acht
beide opties, vroegtijdige vervanging van M-fregatten en private voorfinanciering,
niet wenselijk. 35 en 37Waarom wordt in de begeleidende brief bij de studie
gesproken over kapitaalvernietiging als de verkoopwaarde van de af te stoten
M-fregatten volgens de studie GOSKM wordt bepaald door een lineaire afschrijving
op de nominale aanschafprijs? Is het verkoopbedrag dat met België in
een eerder stadium en nu met Chili is afgesproken niet in lijn hiermee?Voor de instandhouding van de 6 M-fregatten is in de
jaren 2007 tot en met 2014 een bedrag van ongeveer € 22,2 miljoen
per schip geraamd. De levensduur zal verlengd worden tot ongeveer dertig jaar,
terwijl een normale levensduur 25 jaar is. Is met een voorziening van € 22,2
miljoen per schip naar de mening van de regering voldoende rekening gehouden
met de additionele kosten voor een dergelijke levensduur verlenging?Het bepalen van de verkoopwaarde van gebruikt overtollig defensiematerieel
op basis van lineaire afschrijving is een gebruikelijke en geaccepteerde methode.
Daarnaast wordt de verkoopwaarde bepaald door de huidige staat waarin de schepen
verkeren, de afgesproken leveringscondities en het aanbod op de markt. In
de onderhandelingen met België en Chili over de verkoop van de M-fregatten
is deze methode als uitgangspunt gehanteerd. De prijs die uiteindelijk met
Chili is overeengekomen, is mede bepaald door de huidige staat waarin de schepen
verkeren, de afgesproken leveringscondities en het aanbod op de markt. Deze
prijs kan zonder meer als reëel worden beschouwd. Omdat het de verkoop
van overtollig materieel betreft dat geen nut meer heeft voor Defensie, is
de waarde vergelijkbaar met de restwaarde op basis van lineaire afschrijving.
De opbrengst van de verkoop draagt dan ook in positieve zin bij aan de Defensiebegroting.Schepen waaraan nog operationele behoefte bestaat en die bij afstoting
moeten worden vervangen door nieuwe schepen vertegenwoordigen voor Defensie
een nut. Dit nut is echter moeilijk in geld uit te drukken. De waarde van
een operationeel schip is in ieder geval hoger dan de restwaarde van het platform
op basis van lineaire afschrijving, omdat ook in personeel en oefeningen is
geïnvesteerd. Daarnaast zal bij relatief nieuwe schepen de verkoopprijs
veelal onder de restwaarde op basis van de lineaire afschrijving liggen. Het
afstoten van schepen die voor de verkoper nog een economisch en operationeel
nut vertegenwoordigen, gaat dan ook veelal gepaard met kapitaalvernietiging.De raming van € 133 miljoen voor het instandhoudingprogramma
van zes M-fregatten is gebaseerd op ervaringen uit het verleden alsmede op
een voorlopige inschatting van geïdentificeerde deelprojecten zoals:
noodzakelijke modificaties door gewijzigde regelgeving; aanpassingen voor
operaties met de NH-90 helikopter; plaatsing en installatie van surveillanceapparatuur
voor operaties dichter onder de kust; aanpassing van communicatie- en commandomiddelen;
vervanging van de platformautomatisering, van het verfsysteem en van SATCOM-systemen.
Een nadere precisering van de raming wordt voorzien in de verschillende fasen
van het Defensie materieelproces (DMP).36Heeft de regering bij het bepalen van het operationele
nut van korvetten versus fregatten laten meespelen dat er een toenemende maatschappelijke
behoefte bestaat aan rechtshandhaving en veiligheid, overwegende dat een korvet
in die rol doelmatiger kan worden ingezet? In hoeverre heeft dit aspect in
de optie van 4 korvetten tegenover 2 M-fregatten meegespeeld? Is onderzocht
of met het oog op die toenemende maatschappelijke behoefte aan rechtshandhaving
en veiligheid, andere ministeries bereid zijn mee te werken aan de uitwerking
van de korvettenoptie, bijvoorbeeld de ministeries van Justitie, Binnenlandse
Zaken, Verkeer en Waterstaat?Ondersteuning van civiele autoriteiten bij rechtshandhaving, rampenbestrijding
en humanitaire hulp, zowel nationaal als internationaal vormt de derde hoofdtaak
van de Nederlandse krijgsmacht. In dat licht zijn de verschillende scheepstypen
in de studie getoetst aan daaraan gerelateerde taken (kustwachttaken, maritieme
aanwezigheid, beveiliging, logistieke ondersteuning, rampenbestrijding en
humanitaire hulp, maritieme interdictie operaties en ten slotte evacuatieoperaties).
Op basis van deze toets wordt in de studie geconcludeerd dat het Standaard-korvet
en in mindere mate het Klein-korvet over toereikende capaciteiten beschikken
om dit taakgebied in het lage deel van het geweldspectrum uit te voeren.Voorts is in de studie uiteengezet dat wanneer twee M-fregatten worden
vervangen door vier Standaard-korvetten, het voornoemde taakgebied permanent
kan worden afgedekt en in dit opzicht gunstiger afsteekt ten opzichte van
de andere opties. Hiertegenover staan echter onder meer hogere financiële
lasten.Vertegenwoordigers van de ministeries van Economische Zaken, Buitenlandse
Zaken en Financiën zijn als lid van de stuurgroep betrokken geweest bij
het uitwerken van de korvettenopties.37Voor de instandhouding van de 6 M-fregatten is in de
jaren 2007 tot en met 2014 een bedrag van ongeveer € 22,2 miljoen
per schip geraamd. De levensduur zal verlengd worden tot ongeveer dertig jaar,
terwijl een normale levensduur 25 jaar is. Is met een voorziening van € 22,2
miljoen per schip naar de mening van de regering voldoende rekening gehouden
met de additionele kosten voor een dergelijke levensduur verlenging?Zie het antwoord op vraag 35.38, 39 en 40Waarom wordt bij de technische gegevens inzake de korvetten
niet gesproken over de diepgang van de korvetten? Kan alsnog de diepgang van
de diverse behandelde korvetten worden aangegeven?Kan tenminste een voorlopige indicatie worden gegeven
van de kosten van het verhogen van de snelheid van het S-korvet naar 30 knopen?Acht de regering een kruissnelheid van 18 knopen en
een maximum snelheid van circa 20 knopen toereikend voor het S-korvet, een
schip dat bestemd is voor operaties tegen bijvoorbeeld drugshandelaren met
speedboten? Kan de regering nader ingaan op de technische en financiële
consequenties van het verhogen van de snelheid van dit type schip naar 30
knopen?De diepgang van in de studie genoemde korvetten is in dit stadium niet
een volledig absoluut gegeven. Het is een resultaat van ontwerpberekeningen,
die in een latere fase worden uitgevoerd. Bij benadering zal de diepgang van
de korvetten variëren tussen 3,7 en 4,5 meter.Speedboten van drugshandelaren bereiken snelheden van 30 knopen of meer.
Een standaardkorvet zou zelfs met een maximumsnelheid van 30 knopen, als zijn
positie ongunstig is, veelal niet zelf nabij de speedboot kunnen komen. Bij
operaties tegen drugshandelaren in speedboten is het derhalve van belang dat
verschillende tactische middelen (zoals lucht-surveillance, schepen met en
zonder helikopter) kunnen worden ingezet. De organieke helikopter aan boord
van het korvet is in dergelijke operaties een belangrijk instrument, omdat
een helikopter snel relatief grote afstanden kan overbruggen en flexibel kan
worden ingezet.Een maximale snelheid van 20 knopen is derhalve toereikend. Hiervoor volstaat
een relatief eenvoudig voortstuwingssysteem waarbij gebruik wordt gemaakt
van diesels of een diesel-elektrische installatie. Voor een maximale snelheid
van 30 knopen is een meer complex voortstuwingsysteem nodig dat bestaat uit
een combinatie van diesels en gasturbines. De meerkosten hiervan worden geschat
op ongeveer € 16 miljoen per schip. Tevens zal de exploitatielast
circa € 0,5 miljoen hoger uitvallen.41Vallen de M-fregatten onder de behoefte die de NAVO
heeft aan multi-inzetbare fregatten? Klopt het dat de M-fregatten bijvoorbeeld
niet geschikt zijn voor Theatre Ballistic Missile Defence, alsmede de bestrijding
van landdoelen met bijvoorbeeld Tactoms of een geavanceerd boordkanon?Het M-fregat kent een groot voortzettingsvermogen en een hoge mate van
zelfbescherming waardoor het langdurig onder hoge dreigingsomstandigheden
kan worden ingezet. Het M-fregat is voorzien van sensoren en wapen- en commandosystemen
waarmee het flexibel kan worden ingezet voor nagenoeg alle maritieme operaties.
De M-fregatten vallen in de Navo-klasse Principal Naval Combattants en voorzien
in een deel van de Navo-behoefte aan multi-inzetbare fregatten.De constatering dat het M-fregat niet geschikt is voor Theater Ballistic
Missile Defence en Tactoms is juist aangezien het schip niet beschikt over
een Mk 41 Vertical Launch System. Voor het bestrijden van landdoelen heeft
het M-fregat de beschikking over een kanon (76 mm) met een bereik tot slechts
10 Nm (Nautical Miles) dat een beperkte uitwerking op landdoelen heeft. Het
is daardoor minder geschikt voor directe ondersteuning van landoperaties.42Hoe verhoudt de NAVO-behoefte aan korvetten zich tot
die van de EU? Constateert de NAVO eveneens een gering tekort aan korvetten?Volgens de DRR 2003 heeft de Navo behoefte aan 21 korvetten. De EU heeft
(volgens de Force Catalogue 2004) behoefte aan
20 korvetten. De Navo constateert geen tekort aan korvetten en na de laatste
aanbiedingen van de EU-lidstaten is in de EU-behoefte aan korvetten ook geheel
voorzien. Zowel binnen de EU als binnen de Navo bestaat derhalve geen tekort
aan korvetten. Daarbij wordt opgemerkt dat de Navo en EU geen rekening houden
met nationale taken (zoals die van Nederland in de West).43Zijn er verzoeken van landen binnen de NAVO om in aanmerking
te komen voor eventueel af te stoten M-fregatten, waardoor bij vervanging
van 2 M-fregatten door 4 korvetten, het aantal M-fregatten binnen de NAVO
gelijk blijft en tevens wordt tegemoet gekomen aan een tekort aan korvetten
binnen de EU?Zowel binnen als buiten de Navo is belangstelling getoond (door België
respectievelijk Chili) voor twee vorig jaar overtollig verklaarde M-fregatten.
In december 2003 heeft België afgezien van de aanschaf van twee M-fregatten,
waarna deze aan Chili zijn verkocht in maart 2004. De hernieuwde Belgische
interesse voor twee M-fregatten is in juli 2004 informeel kenbaar gemaakt.
Verdere reductie van het aantal M-fregatten is echter niet in overeenstemming
met het advies in de studie Grote Oppervlakte Schepen. Er bestaat derhalve
geen voornemen nog meer M-fregatten af te stoten. Zoals in antwoord op vraag
42 is gemeld, bestaat er binnen de EU geen tekort aan korvetten.44, 45, 46 en 47Wat zijn de meerkosten van het feit dat de inzet van
M-fregatten als Stationsschip en als Schip van de Wacht neerkomt op «overdimensionering»?Kan specifiek voor het Stationsschip en vervolgens
voor het Schip van de Wacht worden aangegeven in welke opzichten sprake is
van «overdimensionering» bij de uitvoering van die taken door
M-fregatten?Moet worden geconstateerd dat, waar de inzet van een
mijnenjager van de Alkmaarklasse als Schip van de Wacht niet voldoet aan de
minimaal vereiste capaciteiten, er temeer reden is om naast een Defensie-industriële
ook een Defensie-operationele argumentatie op te zetten voor het aanschaffen
van korvetten?Acht de regering het in de zomermaanden inzetten van
een mijnenjager als Schip van de Wacht op de Noordzee, gezien de ernstige
tekortkomingen van dit type schip voor de opdracht die het moet vervullen,
verantwoord in het licht van de toegenomen dreiging van terrorisme?Het M-fregat is in staat om in bijna alle dimensies van maritieme oorlogvoering
zelfstandig en flexibel, onder een hoog dreigingsniveau te worden ingezet.
Hiermee is het M-fregat kwalitatief overgedimensioneerd voor taken die behoren
bij het uitoefenen van de functie van «stationsschip in de West»
en «Schip van de Wacht» zoals kustwachttaken, beveiliging en search and rescue.De meerkosten worden uitgedrukt in het verschil in exploitatiekosten.
Voor een M-fregat bedragen deze, uitgaande van een standaard bemanning van
155 personen, € 10 miljoen per jaar. Momenteel worden proeven gedaan
om in het betreffende taakgebied met een beperkte bemanning (110 personen)
te varen. Hoewel de resultaten hiervan nog niet bekend zijn kan naar verwachting
de exploitatielast van het M-fregat in dit specifieke taakgebied worden teruggebracht
tot € 8 miljoen per jaar. In vergelijking hiermee is de exploitatielast
van een standaard-korvet bij een één-op-één vervanging
goedkoper (€ 4,5 miljoen) en zijn de exploitatiekosten bij een één-op-twee
vervanging gelijk (€ 9 miljoen).De regering is van mening dat een mijnenjager van de Alkmaar-klasse niet
gezien kan worden als de generieke invulling van het «stationsschip
van de wacht» voor de Nederlandse kust. In principe wordt deze taak
dan ook verricht door een fregat. Prioriteitstelling met andere operaties
leidt er toe dat wanneer het weerbeeld geen belemmering vormt voor de inzet
van een mijnenjager (voornamelijk in de zomermaanden), en wanneer er geen
signalen zijn van een verhoogde specifieke dreiging vanaf zee voor de Nederlandse
kust, met een mijnenjager kan worden volstaan.48Waarom stelt de regering dat de Nederlandse bijdrage
met fregatten aan de Nato Response Force (NRF) permanent is? Er geldt toch
een roulatieschema voor NAVO-lidstaten, terwijl bovendien ook eenheden van
andere krijgsmachtdelen ter beschikking kunnen worden gesteld?De bijdrage aan de NRF is proportioneel aan de Nederlandse bijdrage aan
het bondgenootschap, maar varieert over de krijgsmachtdelen en de NRF-periodes.
Voor de Koninklijke marine en de Koninklijke luchtmacht wordt zoveel mogelijk
gestreefd naar een gelijkmatige bijdrage over de diverse NRF-periodes, waarbij
piekbelastingen als gevolg van inzet van additionele eenheden of elementen
niet worden uitgesloten. Voor de maritieme bijdrage aan de NRF gaat Navo er
voorshands van uit dat een deel van de NRF wordt geformeerd uit reeds bestaande
(Immediate) Reaction Forces, te weten: STANAVFORLANT (SNFL) en STANAVFORMED
(SNFM). Vanuit deze optiek is de Nederlandse bijdrage met fregatten permanent.
De mogelijkheid bestaat dat Navo in de toekomst wel onderscheid maakt tussen
Standing Naval Forces en de NRF.49, 50 en 51De in de Prinsjesdagbrief voorziene omvang van de vloot
is geringer dan nodig is om de hoofdtaken uit te kunnen voeren en het ambitieniveau
waar te maken. Is de regering bereid deze «weeffout» uit de Prinsjesdagbrief
te herstellen door de omvang van de vloot wèl met het ambitieniveau
te laten corresponderen?Waarom stelt de regering in de begeleidende brief bij
de studies dat Defensie op militairoperationele gronden geen behoefte heeft
aan vervanging van de huidige fregatten? Hoe is het standpunt van de regering
verenigbaar met de studie GOSKM, waarin wordt gesteld dat een vlootsamenstelling
van 12 schepenwaarbij 2 M-fregatten door 4 S-korvetten worden vervangenvanuit
operationeel oogpunt de voorkeur geniet? Hoe is het standpunt van de regering
verenigbaar met het in de studie GOSKM gestelde dat zonder stringente prioriteitstelling
de Koninklijke Marine voor zijn taken minimaal 11 tot 13 schepen benodigd
heeft?De regering oordeelt dat met tien schepen voortdurend
ingrijpende keuzes in de bedrijfsvoering moeten worden gemaakt. Doelt zij
daarbij op de thans voorziene situatie van een oppervlaktecombattantenvloot
van 4 LC-fregatten en 6 M-fregatten?Zie het antwoord op vraag 2.52Wat is het bezwaar tegen een smalle economische basis
bij het in stand houden van de marinescheepsbouw, als de Koninklijke Marine
daarmede blijvend op kosteneffectieve wijze in zijn materieelbehoefte kan
voorzien en als dat aangetoond voldoende blijkt als basis voor het in stand
houden van een zelfscheppende industriesector?Tegen een smalle economische basis voor het instandhouden van de marinescheepsbouw
bestaat op zichzelf geen bezwaar, voor zover dit voor de toekomst perspectieven
biedt. Maar het inherente risico is dan wel dat als de voornaamste
klant wegvalt of gedurende langere tijd geen orders verstrekt, het bedrijf
in de problemen komt. Het bestaansrecht van de marinescheepsbouw is tot op
heden hoofdzakelijk gebaseerd op de opdrachten van de Koninklijke marine.
Deze smalle economische basis is door de verdere inkrimping van de marinevloot
zodanig verkleind dat deze op zichzelf onvoldoende is voor het instandhouden
van een zelfscheppende industrie.53Waarom waren, ondanks de operationele en financiële
voordelen van de korvettenoptie, andere ministeries niet bereid om te participeren?
Waren zij wel bereid te assisteren bij het zoeken naar een oplossing, gezien
het belang van het behoud van werkgelegenheid, technische knowhow en innoverend
vermogen van de industrie? Hoe ziet de regering de relatie tussen het streven
van de Nederlandse overheid het innovatieve vermogen te verbeteren en het
schijnbare gebrek aan affiniteit bij diezelfde overheid met de technologiesector
marinebouw? Is het waar dat scheepsbouw, waar de technologiesector marinebouw
een integraal onderdeel van uitmaakt, een sleutelgebied is binnen de kaders
van het Innovatieplatform?Andere ministeries zijn niet bereid geweest te participeren, omdat de
instandhouding van de marinescheepsbouw in de huidige omvang en samenstelling
geen doel op zich is. De opbrengsten wegen niet op tegen de kosten die moeten
worden gemaakt. De bereidheid om te zoeken naar vervangende oplossingen is
wel aanwezig geweest. Dit blijkt onder meer uit de periodieke gesprekken tussen
overheid en het maritieme cluster om te bezien of het economisch vermogen
van het maritieme cluster verder kan worden versterkt. Zo is het maritieme
cluster als sleutelgebied door het Innovatieplatform voorgesteld. Daarnaast
werkt het ministerie van Economische Zaken aan een garantiefaciliteit specifiek
voor de scheepsbouw en bestaat er al een regeling voor ordersteun op dat gebied.54In tegenstelling tot de vliegtuigindustrie is er bij
de maritieme industrie wel sprake van een cluster. Waarom ondersteunt de regering
dan wel de vliegtuigindustrie, door de deelname aan het JSF-project, terwijl
zij niet bereid is met investeringen in oppervlaktevloot aldus het belang
van het voortbestaan van de maritieme industrie te onderkennen?Het aangaan van samenwerkingsverbanden tussen (militaire) maritieme industrieën
is een eerste stap voor het bereiken van Europese consolidatie. In tegenstelling
tot de vliegtuigindustrie is de Europese marinebouwsector nog steeds een nationaal
georiënteerde bedrijfstak die, afgezet tegen de Europese markt, sterk
is gefragmenteerd en waarin duplicaties optreden op het gebied van ontwerp-,
ontwikkel- en productiecapaciteiten. Hierdoor wordt het moeilijk de concurrentie
aan te gaan met onder andere de Verenigde Staten en sommige landen in het
Verre Oosten. De Europese vliegtuigindustrie heeft deze ontwikkelingen al
doorgemaakt. Bij de beslissing tot deelname aan de SDD-fase van het JSF-project
speelde de operationele behoefte aan de toekomstige vervanger van de F-16
jachtvliegtuigen een belangrijke rol. De instandhouding van de vliegtuigindustrie
was geen doel op zich.55Voor het voortbestaan van het marinecluster is een
coördinerende rol voor de overheid weggelegd. In hoeverre zal daar nog
sprake van zijn nu van extra investeringen in de oppervlaktevloot wordt afgezien?Het voortbestaan van het marinebouwcluster mag niet afhangen van de coördinerende
rol van de overheid. Bezien moet worden in hoeverre het mogelijk is de krimpende
nationale behoefte te compenseren door het boeken van meer exportorders. Hierdoor
kan de smalle economische basis worden verbreed. Daarnaast is de bereidheid
van de industrieën in Europees verband te gaan samenwerken essentieel
voor de toekomst. In Duitsland en Frankrijk is dit proces al in gang gezet.
Naar verwachting zal dit een aanzet zijn in de richting van een Europese alliantie.
Ook de Nederlandse maritieme industrie zal hierin een plaats moeten krijgen
wil deze bestaansrecht blijven behouden. Het blijven investeren op een te
smalle, nationale economische basis zal op termijn ook een negatief effect
hebben op de ontwikkelingen die thans in Europa in gang zijn gezet.56Vindt de regering een solide Nederlandse basis een
noodzakelijk uitgangspunt voor verdere Europese consolidatie van de maritieme
sector? Zo ja, welke voorwaarden denkt de Nederlandse overheid te scheppen
om in deze consolidatie een juiste positie in te kunnen nemen?Een solide nationale basis kan bijdragen aan het bereiken van een gunstige
positie van de Nederlandse maritieme industrie binnen een Europese consolidatie.
Een gevulde orderportefeuille zal de onderhandelingspositie kunnen vergroten,
al kan dit er niet toe leiden dat de Koninklijke marine alleen voor dit doel
opdrachten moet verstrekken. De industrie zal zelf actief moeten optreden
om exportorders binnen te halen. Daarbij hoeft het niet per se om complete
systemen te gaan. De Nederlandse industrie beschikt als toeleverancier van
deelsystemen (Thales, Imtech) reeds over een goede marktpositie. Het innovatieve
vermogen waar de Nederlandse scheepsbouw om bekend is, draagt bij aan de toekomstige
positie van de Nederlandse industrie in Europa. Waar mogelijk zal de Nederlandse
regering faciliterend optreden.57Kan de regering aangeven hoe Duitsland staat tegenover
voortzetting van de bestaande bilaterale samenwerking op het gebied van marinebouw?Het gemeenschappelijke LCF/F-124-project kan worden aangemerkt als een
geslaagde vorm van Nederlands-Duitse samenwerking. Zowel voor vervolgprojecten
als voor de herstructurering van de Europese marinebouwsector heeft Duitsland
op politiek niveau te kennen gegeven verdere samenwerking met Nederland na
te streven.58, 59 en 60Waarom is de variant van 4x LCF, 4x M-fregat en 3x
S-korvet niet uitgewerkt? Kan dit alsnog gebeuren?Zijn er geen financiële varianten denkbaar van
de opties 4x LCF, 4x M-fregat en 4x S-korvet resp. 4x LCF, 4x M-fregat en
3x S-korvet waarbij de optie van de aanschaf van korvetten aantrekkelijker
wordt? Kan de regering alsnog dergelijke meer aantrekkelijke opties, bijvoorbeeld
op basis van een ander investeringsritme, aan de Kamer presenteren?Zijn er op het ministerie van Defensie danwel in het
contact tussen het ministerie en de Defensie-industrie andersoortige berekeningen
uitgevoerd die gunstiger uitvielen voor de aanschaf van 3 of 4 korvetten?
Zo ja, kunnen deze alsnog aan de Kamer worden gepresenteerd?In de aanloop naar de studie is door de stuurgroep, waarin vertegenwoordigers
van de ministeries van Economische Zaken, Buitenlandse Zaken Financiën
en Defensie zitting hadden, een aantal oplossingsrichtingen voor de samenstelling
van de oppervlaktecombattantenvloot vertaald in een vijftal min of meer karakteristieke
opties. De niet uitgewerkte optie (4,4,3) is de tussenoplossing
van de opties (4,4,2) en (4,4,4). Hoewel deze optie niet in detail is uitgewerkt,
kan door een juiste interpretatie en interpolatie de waarde van deze optie
worden herleid. In operationele zin biedt deze minder flexibiliteit dan de
optie (4,4,4).Iedere variant waarbij M-fregatten eerder worden afgestoten dan thans
is voorzien, leidt tot verschuiving van de investeringen naar momenten die
thans niet zijn voorzien. (zie ook het antwoord op vraag
34) Een factor van overweging zou een structurele daling van de exploitatielasten
kunnen zijn. In het geval waarbij twee M-fregatten met een totaal aan exploitatiekosten
van € 16 à 20 miljoen (afhankelijk van de omvang van de bemanning)
per jaar worden vervangen door twee korvetten met een totale exploitatielast
van € 9 miljoen is daar inderdaad sprake van. Zoals in de studie
wordt aangegeven, is deze optie om operationele redenen echter niet acceptabel.
Bij een vervanging door drie korvetten bedraagt de exploitatielast € 13,5
miljoen en is er nog steeds sprake van een daling van de exploitatielasten.
Bij vervanging door vier korvetten met een exploitatielast van € 18
miljoen kan niet gesproken worden van een significante daling van de exploitatiekosten.Mede naar aanleiding van contacten met het Nederlands Marinebouw Cluster
(NMC) zijn ook anderssoortige berekeningen uitgevoerd. Aan de hand van de
rekenmethodiek zoals die is gebruikt in de studie hebben vertegenwoordigers
van het NMC hun eigen berekening uitgevoerd. Het resultaat daarvan was dat
de optie (4,4,4) zelfs als goedkoper werd voorgesteld dan de optie (4,6,0).
Dit kwam doordat een aantal aannames structureel anders was gesteld.Het NMC gaat er namelijk van uit dat wanneer Defensie niet vroegtijdig
tot vervanging van een aantal M-fregatten besluit het NMC niet kan voortbestaan
en dat Defensie hierdoor elders haar marineschepen moet laten bouwen. Dit
impliceert volgens het cluster dat schepen 20% duurder zullen zijn dan wanneer
het NMC de schepen zou bouwen. Het NMC heeft onvoldoende aannemelijk kunnen
maken dat dit een juiste benadering is van kostprijsontwikkeling in de toekomst
ingeval het NMC niet meer bestaat. Daarom is deze aanname niet in de studie
overgenomen. Terzijde wordt opgemerkt dat ook het CPB de analyse van het NMC
niet volgt.Voorts wist het NMC de vervangingsopties goedkoper te presenteren doordat
in de benadering van het cluster op het moment van levering van een nieuw
schip, het te vervangen schip direct uit de vaart wordt genomen. Hierdoor
worden geen dubbele exploitatiekosten berekend, waardoor deze opties relatief
goedkoper uitvallen. Hoewel deze vervangingmethodiek vroeger werd toegepast
zal momenteel door de geringere vlootomvang een schip pas uit de vaart worden
genomen nadat het nieuwe schip is opgewerkt voor operationeel gebruik. In
eerdere concepten van de studie was deze opwerktermijn gesteld op 3 jaar.
Gedurende deze gehele periode was derhalve sprake van een dubbele exploitatielast
met als gevolg dat de vervangingsopties relatief duur werden voorgesteld.
Naar aanleiding van de argumenten van het NMC is in de finale versie van de
studie de overlapperiode teruggebracht tot anderhalf jaar voor een complex
schip en niet meer dan één jaar voor een eenvoudig schip (zoals
het Standaard-korvet). Naar aanleiding van deze mutaties zijn de vervangingsopties
iets goedkoper uitgevallen zonder dat in de rangorde naar kosten veranderingen
optraden.61Kan de regering de data van uitfasering van de M-fregatten,
zoals gesteld in optie 3, onderbouwen?Ja. De nieuwbouwwaarde van een M-fregat is gesteld op € 312
miljoen. Aangenomen is dat de oudste schepen het eerst zullen worden afgestoten
en dat de schepen een lineaire afschrijving hebben over een verwachte operationele
en economische levensduur van 25 jaar. Dit betekent dat een M-fregat
per jaar € 12,5 miljoen in waarde daalt. Op basis van deze aannames
zou een M-fregat dat in 1991 in gebruik is genomen bij verkoop in 2012 een
waarde hebben van € 50 miljoen en een tweede M-fregat bij verkoop
in 2014 van nog maar € 25 miljoen.62Waarom weegt de regering het voortbestaan van het Nederlandse
marinecluster niet mee in haar subconclusie, waardoor de verwerving van schepen
door de KM in de toekomst goedkoper zal kunnen plaatsvinden dan zonder Nederlands
marinecluster?De mogelijke toekomstige aankoopprijs van nieuwe schepen is als een specifiek
financieel aspect aangemerkt en is daarom opgenomen in hoofdstuk 9 (Financiën)
van de deelstudie. In § 9.5 is nader toegelicht waarom geconcludeerd
moet worden dat in toekomstige situaties geen rekening kan worden gehouden
met het feit dat schepen thans goedkoper kunnen worden gebouwd.63In de motie Van Baalen c.s. (29 200 X, nr. 32)
wordt onder meer verzocht om een onderzoek naar mogelijke voorfinancieringsarrangementen.
Indien private voorfinanciering geen optie is, omdat centrale financiering
in het algemeen goedkoper uitvalt, waarom is dit onderwerp in deze bijzondere
situatie niet verder uitgewerkt?Zie het antwoord op vraag 34.64Gesteld wordt dat voor de keuze van een andere optie
dan de nuloptie meer of minder budget nodig is en dat dit ook kasschuiven
met zich meebrengt. Bij de vergelijking tussen de nuloptie en optie 3 (bijlage
E1 en E3 van de studie GOSKM) blijkt dat de gevolgen daarvan voor zowel de
reële kasstroom als ook voor de contant gemaakte kasstroom voor optie
3 een positief saldo oplevert van respectievelijk € 196 en € 11
miljoen. Waarom geeft de bijhorende tabel (pagina 91/96) waarin gerefereerd
wordt aan kasschuiven, kasstromen en benodigde budgetten dit positieve saldo
niet weer?Om een zinvolle economische vergelijking tussen de verschillende opties
mogelijk te maken is in de tabellen rekening gehouden met de restwaarden van
de in 2025 in dienst zijnde schepen. Deze schepen hebben immers ook na de
berekeningsperiode nog nut voor de marine. Dit nut verschilt: oude schepen
zullen eerder moeten worden vervangen en hebben dan ook minder nut dan nieuwere
schepen. Deze restwaarden worden daarom in de verschillende opties op de (reële
en contante) kasstromen in mindering gebracht. (zie ook
het antwoord op vraag 35)65De regering geeft aan bij dat het ondersteunen van
landoperaties met bewapende helikopters «doorgaans bondgenootschappelijke
middelen voorhanden» zijn. Kan dit nader worden gepreciseerd? Welke
bondgenoot heeft welke capaciteit beschikbaar en wat is daarbij de prioriteit
die wordt gegeven aan het transporteren van Nederlandse bewapende helikopters?De regering geeft in de studie aan dat de noodzaak tot het ondersteunen
van landoperaties met bewapende helikopters sterk afhankelijk is van het inzetscenario
en dat dergelijke ondersteuning niet per definitie vanuit zee hoeft plaats
te vinden. Bondgenootschappelijke middelen die hiervoor kunnen worden ingezet
zijn Cobra helikopters van het US Marine Corps en Lynx helikopters (die voorzien
zijn van TOW-missiles) van de UK Navy. Afhankelijk van de resultaten
van het Britse onderzoek naar de geschiktheid van de Apache helikopters om
vanuit zee te opereren, komen deze helikopters van UK Army op termijn beschikbaar.Transport naar het inzetgebied is een nationale verantwoordelijkheid.
Wanneer in voorkomend geval gebruik moet worden gemaakt van bondgenootschappelijke
middelen is de prioriteit van het transporteren afhankelijk van het inzetscenario,
van de operatie en de daaraan gerelateerde rol van de betreffende staat en
van het wapensysteem.66De regering geeft aan dat door het Nederlands Maritiem
Cluster is aangegeven dat voor de periode 2006–2010 geen orders zijn
voorzien. Wanneer zullen de door Indonesië bestelde korvetten gereed
zijn?De Koninklijke Schelde Groep heeft te kennen gegeven dat de twee korvetten
voor Indonesië naar verwachting in de tweede helft van 2007 gereed zullen
zijn.67Zal het beoogde investeringspercentage van meer dan
20% kunnen worden bereikt zonder extra investeringen in korvetten of extra
capaciteiten voor de opvolger van Hr. Ms. Zuiderkruis?Ja. Het beoogde investeringspercentage van meer dan 20 procent wordt planmatig
gerealiseerd zonder de intensiveringen uit de nu voorliggende studies.68Erkent de regering, afgezien van de financiële
taakstelling die Defensie opgelegd is en die de keuzemogelijkheden beperkt,
de operationele voordelen van de opties 3 en 5 voor vervanging van Hr. Ms.
Zuiderkruis boven het telkens aangewezen zijn op in te huren logistieke capaciteit
voor helikoptervervoer?De opties 3 en 5 bieden operationele voordelen, maar zijn ook navenant
duurder, onder meer omdat in deze opties ook een groter deel van de helikoptervloot
geschikt moet worden gemaakt voor optreden vanuit zee. Aangezien de regering
niet kiest voor deze opties – en dus ook niet voor verdere aanpassing
van de helikoptervloot dan in de helikopterstudie is voorzien (maximaal 10
MTTH vanaf beide LPD's) – bestaat geen behoefte aan het inhuren van
logistieke capaciteit voor helikoptervervoer.69 en 70Klopt het dat de Amerikaanse marine de Harpoon ook
gebruikt tegen landdoelen? Kunnen de Harpoons van de Koninklijke Marine op
soortgelijke wijze gemodificeerd en ingezet worden? Is de regering bereid
om de mogelijkheden daartoe te onderzoeken?Wat kan zoal worden gerekend tot de zeedoelen die door
het kruisvluchtwapen Harpoon kunnen worden getroffen?De huidige Harpoon die in gebruik is bij de Amerikaanse marine wordt ingezet
tegen middelgrote en grote schepen, niet tegen landdoelen. Voor de inzet tegen
landdoelen beschikt de Amerikaanse marine over een veelheid aan andere wapens.Na modificatie is het Harpoon wapensysteem ook geschikt voor inzet tegen
kleine zeedoelen in een kustomgeving. Uit onderzoek blijkt dat hiermee tevens
een beperkte capaciteit tegen landdoelen ontstaat die echter
door het korte bereik, de beperkte explosieve lading en de minder effectieve
uitwerking op landdoelen, niet voorziet in de behoefte van de Navo.71Klopt het dat de LC-fregatten niet voldoen voor de
realisering van de in de Prinsjesdagbrief weergegeven ambitie om ook met de
Marine in het hoogste geweldsspectrum landoptreden te kunnen ondersteunen?
Kan de regering dit uitleggen en daarbij de uitgangspunten (ambities) die
aan de aanschaf en configuratie van de LC-fregatten ten grondslag hebben gelegen
betrekken?Zie het antwoord op vraag 8.72 en 73Waarom is de regering niet uitgebreider ingegaan op
het maritieme kruisvluchtwapen dat Frankrijk ontwikkelt? Kan de regering inzicht
geven in de eigenschappen en capaciteiten van de SCALP Naval en kan zij aangeven
of dit systeem compatibel is met de LC-fregatten?Wanneer verwacht de regering dat de ontwikkeling van
de SCALP Naval is afgerond? Is de regering bereid om dit Franse maritieme
kruisvluchtwapen als alternatief voor de Tactom serieus te nemen?De regering hecht aan het verbeteren van de ondersteuning van operaties
op het land vanuit zee (zie ook het antwoord op vraag 7). In de Prinsjesdagbrief is daarover expliciet gesteld: «een
taak die in belang groeit is de ondersteuning vanuit zee (kustwateren) van
operaties op het land.» Door de CDS is in de aanloop naar de Prinsjesdagbrief
de bestrijding vanaf het LC-fregat van landdoelen op grote afstand bestudeerd.
Daarbij is onder meer naar de Franse Scalp Naval gekeken. Geconstateerd werd
dat de Scalp Naval pas na 2010 door de Franse marine zal worden ingevoerd
en dat deze nu nog in een pril stadium van ontwikkeling verkeert, en om deze
reden met veel (technische en financiële) risico's is omgeven. Ook bleek
dat het «vertical launch» systeem van het LC-fregat niet geschikt
zal zijn voor dit raketsysteem. De Scalp Naval zal bovendien gedurende de
vlucht vanaf het lanceerplatform niet gecontroleerd kunnen worden, waardoor
het aanwijzen van een ander doel en het op order uitvoeren van zelfvernietiging
niet mogelijk zullen zijn. Deze constateringen doen nog steeds opgeld. Op
grond hiervan is de conclusie getrokken dat de Scalp Naval niet geschikt is
invulling te geven aan de Nederlandse behoefte.74Kan de regering bij de tabel waarin zij ingaat op mogelijke
mixen van verschillende raketten aan boord van een LCF, tevens aangeven hoe
deze mixen eruit zouden zien als er tevens raketten meegenomen worden die
bedoeld zijn voor Maritime Theatre Missile Defence? In hoeverre kan bij een
combinatie van dit soort raketten en Tactoms nog een optimale mix bereikt
worden? (B3/4)Een LCF wordt beladen naar de aard van de voorziene missie. Op grond van
de toepassingsmogelijkheden van de verschillende soorten raketten is een optimale
mix samen te stellen. De in de studie gepresenteerde tabel geeft een indicatie
van beladingsmixen voor drie mogelijke missies voor een LCF. Variaties hierop
zijn mogelijk. Door synergie met raketsystemen van andere schepen die tijdens
een missie doorgaans met het LC-fregat in taakgroepverband opereren, wordt
verdere optimalisatie bereikt.75 en 76Klopt het dat de Amerikanen overwegen om een maritieme
versie van de JASSM te ontwikkelen? In hoeverre kan dat een serieuze concurrent
worden van de Tactom?De Tactom is een doorontwikkeling van een bestaand
wapen terwijl de JASSM een geheel nieuw wapen is. In hoeverre is het risico
aanwezig dat de Tactom over tien jaar technologisch achterhaald is? Waarom
wil de regering nu al een definitieve keuze maken voor de Tactom en daarmee
afwijken van de gebruikelijke DMP?De Amerikaanse marine heeft de fabrikant van de JASSM, Lockeed Martin,
verzocht om mogelijkheden te onderzoeken om de JASSM te lanceren vanaf een
Mk 41 «Vertical Launch System» (VLS). De LC-fregatten zijn ook
voorzien van dit lanceersysteem. De resultaten van dit onderzoek zijn nog
niet bekend. Overigens heeft de huidige JASSM een geringer bereik dan de TACTOM
(het bereik van een JASSM is 500 km, het bereik van de JASSM-ER is 1000 km
en het bereik van de TACTOM is 1600 km). In hoeverre dit voor de maritieme
versie van de JASSM zal worden aangepast, is nog niet bekend. Een vergelijking
met de TACTOM is daardoor thans niet aan de orde.77 en 79Wat is de precieze reden voor het feit dat de door
de NAVO geformuleerde behoefte aan kruisvluchtwapens in twee jaar tijd met
400 afgenomen is tot 1130 stuks? Als het aanbod aan kruisvluchtwapens door
de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk van de totale behoefte afgetrokken
wordt, wat is dan de restbehoefte die overblijft voor de andere NAVO-lidstaten?Welke landen zullen naar verwachting bijdragen aan
het realiseren van de door de NAVO genoemde doelstelling van 1530 «sea-launched
tactical land missiles»?De behoefte van de Navo aan kruisvluchtwapens wordt vastgesteld op basis
van planningsscenario's. Deze behoefte is op basis van de planningsscenario's
2003 afgenomen en dientengevolge neerwaarts bijgesteld. De Navo vraagt de
landen om invulling te geven aan een bepaalde capaciteit, in dit geval 1130
«sea-launched tactical land attack missiles». Het is bekend dat
de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk momenteel over dit soort wapens
beschikken. De aantallen zijn echter geclassificeerd. Het verdient de voorkeur
als de behoefte aan kruisvluchtwapens niet door slechts twee bondgenoten wordt
vervuld.De Navo heeft Canada, Denemarken, Duitsland, Griekenland, Groot-Brittannië,
Italië, Noorwegen, Portugal, Spanje, Turkije en Nederland verzocht bij
te dragen aan de vastgestelde behoefte van 1130 «sea-launched tactical
land attack missiles». De meeste landen hebben het verzoek in overweging
genomen.78Kan de NAVO met de term «sea-launched tactical
land missiles» nog aan andere systemen hebben gedacht dan aan kruisvluchtwapens?Nee, onder de term «sea-launched tactical land attack missile»
verstaat de Navo, een raket dat beschikt over een «all-weather, day
and night precision guided land attack» capaciteit met een minimum bereik
van 100 Nm (Nautical Miles). Er zijn geen andere maritieme raketsystemen dan
kruisvluchtwapens die een afstand van 100 Nm kunnen overbruggen.79Welke landen zullen naar verwachting bijdragen aan
het realiseren van de door de NAVO genoemde doelstelling van 1530 «sea-launched
tactical land missiles»?Zie het antwoord op vraag 77.80Waarom heeft de regering de opvolger van de F-16 buiten
beschouwing gelaten, nu deze over een groter vliegbereik zal beschikken, meer
wapens aan boord kan meenemen en minder zichtbaar zal zijn op de radar? Hoeveel
zal de opvolger van de F-16 toevoegen aan de inzetmogelijkheden van de JASSM?
Klopt het dat een stealthy opvolger van de F-16 de noodzaak tot de aanschaf
van extended range JASSM's doet verminderen?Een gedetailleerde beschouwing van de vervanger van het F-16 jachtvliegtuig
kan de Kamer tegemoet zien wanneer besluitvorming over de vervanging plaats
heeft. De beoogde opvolger van de F-16 beschikt naast andere operationele
verbeteringen over een groter vliegbereik en de mogelijkheid meer wapens te
kunnen meenemen. Daardoor worden de inzetmogelijkheden van de vervanger van
de F-16 in combinatie met de JASSM substantieel vergroot. Los van de stealth-eigenschappen
van de beoogde opvolger, zullen er altijd scenario's zijn waarbij behoefte
bestaat aan wapens met grote stand off-capaciteit zoals de JASSM. Een dergelijke
capaciteit leidt tot een grotere flexibiliteit bij de inzet van jachtvliegtuigen.81Waarom zijn er kennelijk geen mogelijkheden voor de
Nederlandse industrie om in aanmerking te komen voor orders in de ontwikkeling
van de JASSM?De ontwikkeling van de JASSM is voltooid, waardoor participatie door de
Nederlandse industrie in de ontwikkeling niet meer aan de orde is. Voor de
mogelijke aanschaf van de JASSM kunnen daarom alleen compensatieorders voor
de Nederlandse industrie worden bedongen. De JASSM-ER bestaat waarschijnlijk
grotendeels uit componenten die ook in de JASSM worden gebruikt. Het grootste
verschil betreft de wijze van voortstuwing. In 2005 wordt het DMP-proces gestart
voor de verwerving van «stand off» en gebiedsdekkende wapens voor
de F-16 (fase 2 van het project Lucht-grond wapens voor de F-16). In de begroting
voor 2005 is vermeld dat de Kamer hierover in 2005 een behoeftestellingsbrief
kan verwachten. In de daarop volgende (voor)studie zal uiteraard worden onderzocht
of participatie door de Nederlandse industrie in de (door)ontwikkeling van
de JASSM-ER tot de mogelijkheden behoort.82, 83 en 84Kan de regering precies aangeven wat de financiële
gevolgen zijn (stuksprijs, aandeel ontwikkelingskosten, etc.) van een aangepast
contract (van 20 NHF's naar 12 helikopters in de fregattenuitvoering en 8
in de maritieme transportversie) ten opzichte van het originele contract?Waaruit bestaan «andere bijkomende kosten»,
buiten het meebetalen aan ontwikkelingskosten van de MTTH-versie?Pakt het nemen van een optie op twee extra MTTH's en/of
de uiteindelijke aanschaf van deze twee extra helikopters positief of negatief
uit voor de stuksprijs en de exploitatiekosten van de helikopters?Zie het antwoord op vraag 26.85Wat zijn in materiële, personele en financiële
termen de doelmatigheidsvoordelen van het verplaatsen van de tien NH-90 maritieme
transporthelikopters van De Kooy naar Gilze Rijen? Wat zouden de meerkosten
zijn indien de 12 NH-90's op De Kooy gestationeerd blijven? Wat zou het financieel
uitmaken om het hoger onderhoud van de NH-90's ook daar te laten plaatsvinden?Met het verplaatsen van acht NH-90 maritieme transporthelikopters, mogelijk
aangevuld met twee extra helikopters, van De Kooy naar Gilze Rijen wordt bereikt
dat de gehele transporthelikoptercapaciteit van de Nederlandse krijgsmacht
is geconcentreerd op één locatie. De mogelijkheden om vanaf
één vliegbasis geïntegreerd te oefenen met andere transporthelikopters
en bewapende hellikopters worden hiermee vergroot. Er is derhalve vooral ook
sprake van voordelen in operationele zin.De meerkosten voor het gestationeerd houden van de 12 NH-90's (NFH) op
De Kooy liggen in het openhouden van een vliegveld. De platformfunctie moet
gehandhaafd blijven, waarvoor de personele exploitatiekosten op jaarbasis € 6
miljoen bedragen. Ten tweede blijven de materiële exploitatiekosten van
het vliegveld van € 2 miljoen op jaarbasis gehandhaafd. Deze kosten
worden voor Defensie gereduceerd omdat de bijdrage van civiele medegebruikers
van De Kooy wordt verhoogd.Onderbrenging van het hoger onderhoud op Gilze Rijen levert doelmatigheidswinst
op omdat op deze basis ook de overige helikopters worden onderhouden. Bestaande
capaciteiten kunnen beter worden benut wat leidt tot een reductie van 40 VTE'n.
Dit leidt echter wel tot extra investeringen voor onderhoudsfaciliteiten op
Gilze Rijen. Afhankelijk van het beslissingsmoment is hier een bedrag van € 10
miljoen of € 20 miljoen mee gemoeid. Door het verplaatsen van personeel
van De Kooy naar Gilze Rijen zullen ook de basisfaciliteiten moeten worden
uitgebreid.86Hoe weegt de regering het argument in de studie «Integrale
Helikoptercapaciteit» voor optie 2, dat daardoor de interactie tussen
de Marinevloot en de transporthelikopters gehandhaafd blijft?Zie het antwoord op vraag 14.XNoot1Samenstelling:Leden: De Vries (PvdA), Bakker (D66), Koenders (PvdA), Van Beek (VVD),
Karimi (GL), Timmermans (PvdA), Van Bommel (SP), Albayrak (PvdA), voorzitter,
Balemans (VVD), Van Baalen (VVD), Snijder-Hazelhoff (VVD), Van Winsen (CDA),
Van den Brink (LPF), Mastwijk (CDA), Herben (LPF), ondervoorzitter, Duyvendak
(GL), Kortenhorst (CDA), Huizinga-Heringa (CU), Van Velzen (SP), Algra (CDA),
Haverkamp (CDA), Aasted Madsen-van Stiphout (CDA), Straub (PvdA), Blom (PvdA),
Eijsink (PvdA), Brinkel (CDA), Szabó (VVD).Plv. leden: Van Dam (PvdA), Van der Laan (D66), Waalkens (PvdA), Cornielje
(VVD), Halsema (GL), Fierens (PvdA), De Ruiter (SP), Adelmund (PvdA), Van
Miltenburg (VVD), Visser (VVD), Oplaat (VVD), De Haan (CDA), Nawijn (LPF),
Smilde (CDA), Hermans (LPF), Vendrik (GL), Bruls (CDA), Van der Staaij (SGP),
De Wit (SP), De Vries (CDA), Ormel (CDA), Ferrier (CDA), Van Heemst (PvdA),
Tichelaar (PvdA), Noorman-den Uyl (PvdA), Jonker (CDA), Veenendaal (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29800-X-15.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl