Functioneren politieke commissies; Verslag algemeen overleg van 24 juni 2004 over o.a, rapport 'De Schaduwmacht, de invloed van politieke commissies'
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29508, nr. 9

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

10-08-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

29508 nr. 9

03-08-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de initiatiefnemer en van de ministerNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29508Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 55 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 508Functioneren politieke commissiesnr. 9VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 3 augustus 2004De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties1 heeft op 24 juni 2004 overleg gevoerd met de vice-minister-president
De Graaf, minister voor Bestuurlijke Vernieuwing en Koninkrijksrelaties, en
de heer Duyvendak over:– de brief van het lid Duyvendak d.d. 31 maart
2004 met de nota «De Schaduwmacht – de invloed van politieke commissies»
(29 508, nr. 1);– de brief van de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties d.d. 28 april 2004 met het overzicht 2003 van
vaste, tijdelijke en eenmalige adviescolleges die onder de Kaderwet adviescolleges
vallen (BZK 04-297).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Eerdmans (LPF) merkt op dat de LPF
grote problemen heeft met de polderconsensus, waarin een regenteske elite
het op een groot aantal terreinen voor het zeggen heeft. Pim Fortuyn is opgekomen
tegen het gesloten circuit van «ons soort mensen». Het debat is
van de Tweede Kamer, waar het thuis hoort, voor een belangrijk deel verschoven
naar commissies. Hij brengt hulde voor het initiatief van GroenLinks. Hij
mist de waardering daarvoor in de flodderige reactie van de minister, die
hij angstig, behoudend en zeer defensief vond. Hij stelt hem mevrouw Sorgdrager
ten voorbeeld, die namens de Raad voor cultuur een heel wat betere en meer
degelijke reactie gaf. Zelf heeft hij, nog als ambtenaar, een artikel geschreven
met de titel: Commissies zijn een schaamlap voor het falen van de overheid.
Het debat over intensieve veehouderij of dat over de WAO is goeddeels verschoven
naar een commissie. Hij heeft toen al voorgesteld het vragenuurtje te vervangen
door een debat zonder vak K. Daarmee zou de politiek terug komen in de politieke
arena, de Kamer.De term schaduwmacht is naar het inzicht van de heer Eerdmans terecht
gekozen. Hij noemt voorbeelden van commissies die tot tegengestelde oordelen
zijn gekomen: de commissie-Wierenga en de commissie-Van Traa over de IRT-affaire
en de commissie-Van Kemenade en het NIOD over Srebrenica. De commissie-Hermans
diende om de Betuwelijn acceptabel te maken, de commissie-Van den Haak om
allerlei paadjes in de zaak van de moord op Pim Fortuyn schoon
te vegen. De politiek staat buitenspel, want zij volgt in plaats van te leiden.
De commissie legt haar rapport op tafel. Het kabinet baseert zich op een rapport
van een commissie die boven alle twijfel verheven is. De Kamer hobbelt daar
dan achteraan. Er zijn ongetwijfeld commissies die prima werk doen en met
een onafhankelijk resultaat komen, maar prof. Berkhout zei over zijn commissie
Geluidhinder Schiphol dat het doel van de commissie was om argumenten te verzinnen
bij het politieke besluit over Schiphol, dat al voor de instelling van de
commissie vaststond.Naar de mening van de heer Eerdmans is er een old boys network. Ministeries
hebben zijns inziens meer dan voldoende capaciteit om zelf onderzoek te doen.
Redden zij het niet, dan zijn de Algemene Rekenkamer en de Wetenschappelijke
Raad voor het Regeringsbeleid er nog. Kennis is blijkbaar niet zo belangrijk,
maar kennissen hebben wel. Talloze malen worden personen voorzitter van een
commissie die een onderwerp behandeld waar zij geen verstand van hebben. De
heer Duyvendak beschrijft de banencarrousel duidelijk. Van 90 politieke commissies
was in 74% van de gevallen het voorzitterschap in handen van een lid van het
CDA, de PvdA of de VVD. De heer Borghouts, lid van GroenLinks, komt overigens
met stip binnen in het circuit. Het lijkt de heer Eerdmans sterk dat de expertise
voornamelijk bij die partijen te vinden is. Hij kan zich ook niet voorstellen
dat de leden van een commissie niet polsen hoe conclusies en aanbevelingen
zouden vallen in hun partijen.Hij is het eens met veel voorstellen van de heer Duyvendak, namelijk de
nrs. 1, 2, 3, en 6. Meer Belgen in commissies benoemen vindt hij niet zo'n
sterke aanbeveling, want Nederland moet zelf voldoende technische mensen in
commissies kunnen plaatsen. Met voorstel 5 is hij het eens, maar de leden
van de commissies moeten goed worden gecheckt op hun nevenfuncties. Van voorstel
7 vindt hij dat de beraadslagingen van een commissie besloten moeten kunnen
zijn, maar de verhoren moeten voor zover mogelijk in de openbaarheid worden
gehouden. Hij is geen voorstander van voorstel 8, om de onderzoekscapaciteit
van de Kamer uit te breiden. Hij acht de Kamer al goed in staat om onderzoeken
te doen, zonder een speelbal van de regering te zijn. De Kamer moet niet uitbreiden
als van iedereen wordt gevraagd te krimpen.De heer Eerdmans stelt voor om standaard een evaluatiemoment in te bouwen
voor de resultaten van de commissies, zodat kan worden vastgesteld wat er
terechtkomt van de aanbevelingen.De heer Eerdmans heeft er grote moeite mee dat onmiddellijk na het uitkomen
van een rapport al berichten in de media verschijnen en de regering een persverklaring
uitbrengt. Kamerleden hobbelen daar weer achteraan, want zij hebben geen tijd
om het rapport fatsoenlijk te lezen. Ofwel de Kamer moet het dossier van tevoren
krijgen, ofwel er moet een week worden gewacht met de reacties. De Kamerleden
zouden onderling kunnen afspreken te wachten met hun reacties. Dat moet niet
alleen gelden voor commissies die door de Kamer zijn ingesteld, maar ook voor
commissies die door de regering zijn ingesteld.Mevrouw Spies (CDA) herkent gevoelens van
onbehagen uit de notitie. Sommige dingen zijn voor de burgers onvoldoende
transparant. Zij hebben behoefte aan een heldere toedeling van taken en verantwoordelijkheden
en aan politici die keuzes durven maken. Zij herkent zich niet in de conclusies
van de heer Duyvendak, die naar haar idee afbreuk doen aan het veelal waardevolle
werk dat veel commissies hebben verricht. Haars inziens wordt ook voorbijgegaan
aan de scheiding van verantwoordelijkheden tussen regering en parlement. Zij
maakt bezwaar tegen de buitengewoon negatieve en suggestieve toon. Haars inziens
kiest GroenLinks ervoor al te gemakkelijk gebruik te maken van negatieve sentimenten.
In het rapport wordt meermalen de mening van de fractie van GroenLinks vermeld.
Zij vindt dat de term achterkamertjes ten onrechte wordt gebruikt.
Zij vindt ook dat de nota op een aantal punten grenzen overschrijdt, door
de integriteit van mensen ter discussie te stellen. Zij heeft ook heeft bezwaar
tegen de wijze waarop de heer Eerdmans de integriteit van mensen in twijfel
trekt.Mevrouw Spies sluit zich van harte aan bij aanbeveling 1. Niet voor niets
is er zoals de ROB ook aangeeft op dit moment sprake van bezinning op mogelijkheden
om het adviesstelsel te verbeteren, als onderdeel van het actieprogramma Andere
overheid. Zij voelt niet voor aanbeveling 2, een open voordracht van de leden
van commissies. Een groot aantal leden van adviescolleges, raden en hoge colleges
van Staat wordt al door het parlement benoemd. Daar wil zij geen verandering
in aanbrengen. Het parlement moet echter geen beslissende rol krijgen in de
samenstelling van een commissie die door de regering wordt benoemd. Het past
in de informatieplicht van de regering om het parlement ervan in kennis te
stellen dat er een commissie aan de slag gaat. De Kamer kan dan altijd nog
een debat daarover aanvragen. Zij vindt het belangrijk dat er transparantie
is in het bekleden van functies en nevenfuncties. In lijn met de commissie-Tabaksblat
zou men zich kunnen afvragen of het aantal lidmaatschappen van politieke commissies
niet moet worden beperkt.De aanbeveling om meer Belgen in de commissies te benoemen is kennelijk
het ludieke element in de nota. Voor mevrouw Spies staan deskundigheid en
oordelend vermogen voorop. Deskundigheid en politieke kleur kunnen in heel
veel gevallen samengaan. Het houden van hoorzittingen met commissieleden is
naar haar mening een vermenging van verantwoordelijkheden, die zij afwijst.
Overigens staat het de Kamer vrij hoorzittingen met wie dan ook te organiseren.
Het is een prima gewoonte dat de Kamer eerst debatteert met een door het parlement
aangewezen commissie, maar zij acht het ondenkbaar dat een commissie die niet
door de Kamer is ingesteld verantwoording aflegt aan de Kamer. De Kamer wisselt
nu ook geregeld met een door de regering ingesteld orgaan over een advies
van gedachten. Dat is echter iets heel anders dan verantwoording afleggen
aan de Kamer. Een commissie moet haar eigen werkwijze kunnen kiezen, dus zij
voelt niets voor het verplicht voorschrijven van een bepaalde werkwijze, bijvoorbeeld
vergaderen in het openbaar. De rapportage is openbaar.Mevrouw Spies is het eens met de aanbeveling om de onderzoekscapaciteit
van het parlement te vergroten. De Kamer kan tal van adviesorganen om advies
vragen, maar dat gebeurt zelden of nooit. Zij vraagt een nadere toelichting
op het voorstel van de heer Duyvendak om het presidium te verzoeken, met voorstellen
te komen om de onderzoekscapaciteit van de Kamer te vergroten. Misschien moet
die onderzoekscapaciteit meer aan fracties dan aan het parlement in zijn totaliteit
worden toegedeeld. Bij de bespreking van de raming van de Kamer zal haar fractie
met concrete voorstellen komen.De heer Dubbelboer (PvdA) merkt op dat in
de afgelopen tien jaar 91 commissies door de regering in het leven zijn geroepen,
waarbij mensen van de PvdA goed scoren. Hij vindt de toon van de notitie wel
schril. Hij erkent dat van het instellen van commissies voor de bestudering
van politiek heikele onderwerpen een depolitiserende werking uitgaat. Ook
zijn fractie meent dat moet worden gestreefd naar transparantie. Het politieke
debat moet in het parlement plaatsvinden. Het is natuurlijk aan de Kamer zelf
om daarvoor te zorgen. Volgens de Kaderwet adviescolleges kan de Kamer het
kabinet bij de instelling van ad hoc commissies bevragen over die commissies,
maar dat gebeurt zelden of nooit. De Kamer kan vragen stellen over de samenstelling,
het doel en de noodzaak van een aparte commissie. Zij kan daarmee rekening
houden als zo'n commissie advies uitbrengt. Hij ondersteunt van harte aanbeveling
1. Meer gebruikmaken van bestaande onderzoeksmogelijkheden is in lijn met
een aantal reacties van adviescolleges. Als het kabinet een commissie wil instellen moet zij dat doen. De Kamer moet dan maar alert zijn
als zij het daarmee niet eens is.Ongetwijfeld zijn ook heel deskundige en onafhankelijke Engelsen te vinden
die een rol zouden kunnen spelen in adviescommissies. De heer Dubbelboer vindt
voorstel 3 dus een beetje potsierlijk. Hij sluit zich aan bij de woorden van
mevrouw Spies over de voorstellen 5 en 6. De verantwoordelijkheden van Kamer
en kabinet moeten goed gescheiden blijven. Als de Kamer zelf een commissie
instelt, kan best worden begonnen met een hoorzitting. Zittingen in het openbaar
van een commissie lijken hem niet altijd even praktisch.Commissies die door de Kamer worden ingesteld, werken naar de mening van
de heer Dubbelboer vaak depolitiserend. Hij ondersteunt het voorstel om de
onderzoekscapaciteit van het parlement te vergroten. Politieke commissies
zouden ook een politiek advies moeten geven, waarover debat mogelijk is.De heer Dubbelboer ontkent zeer dat iemand omdat hij lid is van een politieke
partij en wordt gevraagd in een commissie minder integer zou zijn en ook minder
kwaliteit zou leveren. Hij zou het prettig vinden als de indiener van de nota
deze nuance zou willen aanbrengen. Overigens meent hij dat buiten de politiek
ook tal van uitstekende deskundigen en bijvoorbeeld uitstekende voorzitters
te vinden zijn.Net als de heer Eerdmans vindt de heer Dubbelboer de brief van de minister
wat al te gemakkelijk.De zogeheten hoofdlijnennotities zijn de heer Dubbelboer zeer goed bevallen.
Daarin worden duidelijk politieke stellingnames neergelegd, op basis waarvan
de Kamer op hoofdlijnen kan discussiëren over politiek heikele issues.Mevrouw Gerkens (SP) dankt de heer Duyvendak
voor diens initiatief. Zij vindt het een goed streven om de adviescommissies
uit de schaduw te halen. Haar partij heeft bij herhaling aandacht gevraagd
voor het fenomeen van de politieke benoemingen. De bevolking heeft ook wel
door dat vele adviezen over moeilijk te bespreken zaken in feite politiek
voorgekookt zijn. Vanmorgen heeft zij overigens wat verbaasd naar de presentatie
door de commissie-Eversdijk gekeken. De heer Eversdijk sprak woorden waarvan
haar fractie al vond dat zij eens gesproken moesten worden. Het grootste nadeel
van het voorkoken in politieke adviescommissies is dat het debat niet in de
Kamer wordt gevoerd. Kamerleden hebben informatie nodig om hun argumentatie
te vormen. Niemand is gediend bij een eenzijdig advies. De selectie van voorzitters
en leden uit een kleine groep is verdacht. Dit ondermijnt niet alleen de geloofwaardigheid
van de adviezen, maar ook van de politici, die kennelijk dom genoeg zijn om
zich daardoor te laten overtuigen.De fractie van mevrouw Gerkens kan zich vinden in het gebruik van bestaande
adviesorganen, zoals de Algemene Rekenkamer, de Wetenschappelijke Raad voor
het Regeringsbeleid, de Raad voor Openbaar Bestuur enz. In de Kaderwet adviescolleges
zijn waarborgen voor de samenstelling van deze organen opgenomen. Zij vindt
het horen en ter verantwoording roepen van commissieleden echter geen taak
voor de Kamer. De adviezen worden immers uitgebracht aan de regering. Zij
stelt voor de selectiecriteria voor de tijdelijke adviescommissies, deskundigheid
en ervaring, aan te scherpen en de rekrutering vrij te laten verlopen. Ook
wil zij incompatibiliteiten noemen, waaronder het hebben van een al te scherp
en eenzijdig politiek profiel. Door de tijdelijke adviescommissies te laten
vallen onder de artikelen 11 en 12 van de kaderwet is men al een heel eind.
Verder zouden nog enkele kleine wetswijzigingen nodig zijn.De minister heeft naar de mening van mevrouw Gerkens wel erg krampachtig
op het rapport van de heer Duyvendak gereageerd. Hij zegt te hechten aan de
gangbare procedures. Dat hoeft niet erg te zijn, maar de minister moet het
probleem niet uit de weg gaan. Als hij een geloofwaardig beleid
wil, zal hij zich op geloofwaardige adviezen moeten willen baseren.Mevrouw Halsema (GroenLinks) wil de controlecapaciteit
van de Kamer wel versterken. Eenvoudig kan worden vastgesteld dat het aantal
ondersteunende onderzoeksambtenaren werkzaam voor de Kamer staat tegenover
een veel groter aantal op de departementen, zodat er een groot machtsverschil
is. Haars inziens kan de Kamer politieke commissies instellen. Dat is iets
anders dan een door de regering ingestelde commissie, die een schijn van onpartijdigheid
en onafhankelijkheid moet hebben, maar tegelijkertijd van de politieke benoemingen
aan elkaar hangt.Het zal niemand verbazen dat mevrouw Halsema instemt met de aanbevelingen.
De heer Duyvendak zal er bij een volgende gelegenheid wijs aan doen het taalgebruik
van de initiatiefwet te hanteren, zodat er dualisme kan zijn tussen de fractie
en de indiener. Overigens is de nota niet nieuw voor haar. Behoudens van de
minister heeft de nota overwegend positief commentaar gekregen, bijvoorbeeld
van prof. Bovens, die de nota in een historische traditie plaatste en opmerkte
dat de geweldige toename van politieke commissies een effect was geweest van
de geleidelijke opheffing van een groot aantal meer permanente adviesorganen,
in de zogenaamde woestijnwet. Het ad hoc worden van de advisering is gepaard
gegaan met een vermindering van transparantie en mogelijkheden van democratische
kritiek. De heer Bovens stelt dat de Nederlandse politiek weinig traditie
van waarheidsvinding kent, maar veel meer van verzoening en pacificatie. Een
al te evenredige samenstelling van een commissie kan ertoe leiden dat die
commissie niet verder komt dan een slap compromis. Te weinig representativiteit
kan leiden tot scherpe adviezen, die echter slechts beleefd worden aangehoord.
Dat dilemma lost de heer Bovens niet op.Het lijkt mevrouw Halsema dat de nota uiteindelijk een onderdeel zou moeten
zijn van meer fundamentele kritiek op de democratie. De vraag is dan of in
de moderne samenleving de oude politieke traditie van pacificatie, die leidt
tot bestendiging van bestaande machtsverhoudingen en vaak gepaard gaat met
stroperige besluitvorming, kan blijven voortbestaan dan wel of geleidelijk
een andere wijze van politieke besluitvorming mogelijk moet worden gemaakt.
Dat zou gevolgen moeten hebben voor het inhuren van externe adviezen en de
wijze waarop politieke benoemingen plaatsvinden. Dat ging bijvoorbeeld sterk
door elkaar lopen bij de voorbereiding van de nieuwe Vreemdelingenwet, waarbij
door Job Cohen adviesbureau Andersson werd ingehuurd. Dat heeft haar zeer
geïrriteerd. In luxe kastelen werd met maatschappelijke organisaties
gedebatteerd om de politieke discussie voor te koken en de angel er uit te
halen. Het polarisatiemodel dat de VVD voorstaat, gaat haar echter ook weer
te ver. Het poldermodel hoeft niet altijd bezwaarlijk te zijn, mits het maar
gepaard gaat met openheid van de besluitvorming en goede democratische controle.
Bij adviescommissies ontbreekt het daar volledig aan.Er is in Nederland een traditie van politiek monisme. Politici beslissen
uiteindelijk zelf of commissies worden ingesteld of niet, maar parlementariërs
laten daarbij de regeringsverhoudingen prevaleren boven hun eigen parlementaire
verantwoordelijkheid. Het is voor het parlement lastig om een vuist te maken
tegenover de regering, want de vertegenwoordigers van de coalitiepartijen
staan traditioneel meer aan de kant van de regering dan aan de kant van hun
broeders volksvertegenwoordigers.In commissies en adviesorganen kunnen naar het oordeel van mevrouw Halsema
best mensen zitting hebben die lid zijn van een politieke partij, want lid
zijn van een politieke partij is een belangrijk grondrecht. Men zou echter
niet benoemd moeten worden om redenen van de politieke kleur, omdat wordt
verwacht dat men omwille van die politieke kleur zich aansluit bij het gewenste
standpunt van de (regerings)partij waar men lid van is. In het laatste geval
is sprake van een politieke benoeming. Zij verzet zich daartegen.
Het CDA heeft, zeker in verhouding tot andere partijen, altijd vrij veel politieke
macht verzameld. Ook al worden de leden van adviescolleges bij Koninklijk
Besluit benoemd, dat verdraagt zich haars inziens uitstekend met een mogelijkheid
voor de Kamer om over opdracht en werkwijze van de commissie te discussiëren.Mevrouw Halsema acht de toon van de nota polemisch, hetgeen haars inziens
de lezenswaardigheid ten goede komt. Zij vindt de toon van de minister daartegenover
veronachtzamend. Zij vindt ook dat het de minister niet past om in zijn reactie
zo'n toon te treffen als de Kamer een initiatief neemt. Daarbovenop krijgt
zij het gevoel dat deze D66-minister onderdeel is geworden van de pacificatiedemocratie,
waar D66 zich altijd tegen heeft gekeerd. D66 was toch opgericht om de macht
van het CDA te breken? Zij vindt zijn reactie vrij regentesk. Hij hoeft het
niet eens te zijn met alle aanbevelingen in de nota. De Raad voor het Openbaar
Bestuur (ROB) erkent dat de analyse in de nota tot op grote hoogte correct
is. De minister moet zich daarvoor openstellen.De heer Van der Ham (D66) zegt dat D66 niet
alleen is opgericht om de macht van het CDA te breken, maar dat het zich ook
altijd heeft verzet tegen de linkse kerk. Hij kijkt een beetje door het polemische
karakter van de nota van de heer Duyvendak heen. Die zet wel vaker mensen
in het beschuldigdenbankje. Hij is het best eens met de analyse. Nu zijn in
het Nederlandse bestel coalities en compromissen noodzakelijk. Daarvoor is
soms een deus ex machina in de vorm van een commissie nodig. Soms zijn die
puur bezig met waarheidsvinding, maar soms ook met pacificatie. Uiteindelijk
moet de politiek echter de keuzes maken en zo nodig tegenwicht bieden aan
de commissies. De leden van commissies worden om hun deskundigheid gevraagd
en doen over het algemeen heel goed werk. Zij leveren vaak heel goede rapporten
af. Sommigen trekken zich helemaal niets aan van de verkiezingsprogramma's
van hun partij. Zijns inziens is de toon in de nota tegenover hen soms wat
te hard. Hij verwijst naar de opvattingen van de heer Terlouw over kernenergie.
Hij ziet de eigen verantwoordelijkheid van de politiek vooral als een probleem
van het parlement. De regering mag zich laten adviseren door iedereen. In
Nederland barst het van de fluisteropinies en de coulissedebatten, bijvoorbeeld
over de magneetzweefbaan of de WAO. Het parlement heeft zich uiteindelijk
niets aangetrokken van de duidelijke adviezen van de commissie-Donner en de
SER over de WAO. Soms is een pacificerende functie noodzakelijk, soms echter
wordt juist de scherpte van het debat er te veel door gedempt. Hij signaleert
overigens dat ook maatschappelijke groeperingen, bijvoorbeeld op milieugebied,
zich nauw liëren aan politieke partijen. Er kan dan niet meer objectief
worden gediscussieerd. Ook in de sociale zekerheid of de instellingen van
gezondheidszorg zijn partijpolitieke kleuren aanwezig die in het coulissedebat
een rol spelen. Ambtenaren lekken soms om hun partijpolitieke kleur. Ook dat
alles moet ter discussie staan. Niet alleen de commissies, maar ook allerlei
andere organisaties spelen een rol in het publieke debat. NGO's drukken met
een zweem van onafhankelijkheid een grote stempel op de debatten. Werkgevers-
en werknemersorganisaties spelen een grote rol in het maatschappelijk debat,
dat in een groef komt waar het alleen door middel van een commissie uit kan
worden getild. Hij ziet liever niet dat dit middel wordt gebruikt, maar men
moet zich bewust zijn van de reden waarom het wordt ingeschakeld. De maatschappelijke
organisaties zijn mede onderdeel van de pacificatiedemocratie.Ook de heer Van der Ham vindt dat minder gebruik moet worden gemaakt van
commissies en meer van bestaande onderzoeksmogelijkheden. Hij is er geen voorstander
van om in te breken in de benoemingen in organen die de regering adviseren.
Als de Kamer zich daar ook mee gaat bemoeien, worden zij miniparlementjes,
die nog veel meer partijpolitieke trekjes hebben. Belgen en Oostenrijkers
kunnen heel goed in commissies benoemd worden als zij bijzondere
kwaliteiten hebben. Dat moeten de mensen die adviezen aanvragen maar beoordelen.De heer Van der Ham vindt het organiseren van hoorzittingen vooraf met
leden van ad hoc commissies wel een aardig idee, maar niet om te beoordelen
of zij wel in die commissies zitting kunnen nemen. De fracties kunnen zo al
veel duidelijkheid geven over de posities of twijfels in het parlement. Dat
mag eenrichtingsverkeer zijn: de commissie hoeft niets terug te zeggen. Zo
had zijn fractie de commissie-Meijer, die gaswinning in de Waddenzee bestudeert,
graag van tevoren willen zeggen dat zij het debat daarover open ingaat. Zo
kan helder worden waar een partij staat en welke marges er zijn. De commissie
beoordeelt zelf wat zij daarmee doet. Nu gaan veel commissies ondershands
toch polsen hoe het bij politieke partijen ligt. Dat kan beter gebeuren in
een openbaar debat.Een debat tussen Kamer en commissie achteraf lijkt de heer Van der Ham
niet zo aan de orde. Hij heeft er geen grote bezwaren tegen, maar de adviezen
zijn bedoeld voor de regering. Hij wil niet treden in de bevoegdheid van de
regering om advies aan te vragen, los van de vorm daarvan. Hij weet niet wat
de meerwaarde van zo'n debat is. Hij is er groot voorstander van als maatschappelijke
organisaties in het openbaar inspraak kunnen hebben bij de commissies. Hij
betwijfelt echter of het efficiënt is om de vergaderingen van de commissies
in het openbaar te houden.De heer Van der Ham vindt het vergroten van de onderzoekscapaciteit van
het parlement een goed idee. Hij meent dat die vooral de fracties ten goede
moet komen. De liberal-democrats in Engeland hebben veel geld beschikbaar
om onderzoek te doen dat zij belangrijk vinden, niet via het parlement en
onafhankelijke commissies, maar naar eigen inzicht.De heer Van der Ham is van oordeel dat de reactie van de minister wel
erg summier is. Veel mensen hebben het idee dat er te veel gebeurt in achterkamertjes.Het antwoord van de initiatiefnemer en van de ministerDe heer Duyvendak vindt het een mooie ontwikkeling
dat Kamerleden nu zelf via initiatiefnota's kwesties kunnen agenderen. Het
zou goed zijn als meer leden van deze mogelijkheid gebruik gingen maken. Hij
vindt het functioneren van het parlement bij uitstek een onderwerp om met
elkaar over te debatteren. Door deze vorm te kiezen kan de Kamer ook naar
zichzelf kijken. De nota bevat voor een deel kritiek op het kabinet, maar
zij houdt ook de Kamer een spiegel voor. Een deel van het probleem van de
schaduwmacht komt voort uit de wijze waarop het parlement commissies laat
werken. Het gaat hem er niet alleen om het debat op gang te krijgen, maar
ook om tot nieuwe spelregels te komen. Hij hoopt dat uit het overleg een aantal
uitspraken van de plenaire Kamer over zijn voorstellen zullen voortkomen.
Het initiatief daartoe zal van de woordvoerders moeten komen.De heer Duyvendak constateert dat zijn analyse van de werking van de tijdelijke
commissies breed wordt gedeeld. Hij is blij met de hulde van de fractie van
de LPF en de herkenning van gevoelens van onbehagen door het CDA. Andere fracties
beaamden dat in commissies heel veel wordt voorgekookt. Het spijt hem dat
de VVD-fractie niet vertegenwoordigd is. De voorzitter van de ROB schrijft
dat de nota een aanzet zou kunnen zijn om spelregels te formuleren, zodat
tijdelijke commissies geen schaduwmacht meer zijn. Met de woestijnwet is flink
de bezem gehaald door een woud van raden en colleges. Blijkbaar is daarbij
een gat gevallen in relatie tot de politieke cultuur. Het gat is gevuld met
het fenomeen tijdelijke commissies. De Kaderwet adviescolleges regelt heel
weinig voor tijdelijke commissies. Wellicht dat daar nog wat moet worden gerepareerd.
Bij de evaluatie van de kaderwet 2½ jaar geleden hebben D66 en VVD
al hierop gewezen. Minister Klaas de Vries heeft toen gesteld dat op het terrein
van bestaande adviescolleges geen tijdelijke commissie actief kon zijn. In
de praktijk blijkt dit toch te gebeuren. Bestaande raden hebben
ook weer de mogelijkheid tijdelijke commissies, werkgroepen enz. in te stellen.Naar het oordeel van de heer Duyvendak is het eigenlijk de taak van de
politiek om impasses te doorbreken en heikele kwesties op te lossen. Dat moet
niet te gemakkelijk worden overgelaten aan een commissie. Commissies masseren
vaak meer dan dat zij inhoudelijke doorbraken bereiken. Alleen als er daadwerkelijk
gebrek is aan deskundigheid binnen ministeries of adviesraden kan hij zich
voorstellen dat voor een inhoudelijk probleem een (tijdelijke) commissie wordt
ingesteld. Zo'n commissie moet echter niet worden gebruikt om een politieke
impasse te doorbreken. Daarvoor moet een bewindspersoon zelf de verantwoordelijkheid
nemen of het debat moet in alle scherpte in de Kamer plaatsvinden. Vanmorgen
zag hij in een berichtje dat de heer Kohnstamm minister De Graaf een advies
over ZBO's had gegeven. De heer Duyvendak meent dat de minister zelf met een
plan moet komen als hij de ZBO's een andere status wil geven. Dat komt het
gezag van een bewindspersoon ook ten goede. Hoofdlijnennotities kunnen daarin
een goede rol spelen.Voor de samenstelling van de adviescommissies wordt naar het oordeel van
de heer Duyvendak uit een veel te kleine vijver gevist. Een groep van ongeveer
tachtig mensen hopt van commissie naar commissie. Dat zullen toch niet de
enigen zijn in Nederland die deskundig zijn. Hij kan bijna geen andere conclusie
trekken dan dat hun voornaamste kwaliteit hun politieke en bestuurlijke geschiedenis
en achtergrond is. Als zij ondanks hun politieke kleur benoemd worden is dat
geen probleem, maar zij worden benoemd vanwege hun politieke kleur. Nog geen
drie procent van de Nederlanders is lid van een politieke partij. Driekwart
van de voorzitters komt wel uit een van de drie grootste politieke partijen,
die bijna ook altijd vertegenwoordigd zijn. Omdat via commissies vaak een
impasse tussen parlementaire fracties en de regering moet worden overbrugd,
is het vaak belangrijker dat er een D66'er in zit dan een SP'er. Hij twijfelt
niet aan de integriteit van die mensen, maar zij werken binnen een bepaalde
context, die hij probeert te analyseren. Inmiddels nemen ook meer leden van
GroenLinks plaats in adviescommissies. Zij moeten ook oppassen.De mate van beslotenheid waarin adviescommissies werken is een probleem
voor de heer Duyvendak. De enige rekenschap die zij de facto afleggen vindt
plaats door het uitbrengen van een rapport. Hun basisgegevens zijn niet openbaar.
Vaak is niet bekend met wie zij hebben gesproken. De heer Van der Ham heeft
dan wel niet met de commissie-Meijer gesproken, maar het is de heer Duyvendak
bekend dat de secretaris van die commissie heeft gepoogd afspraken te maken
met alle politieke partijen. Zulke dingen gebeuren in de beslotenheid. Politieke
commissies die trachten impasses te overwinnen moeten zo weinig mogelijk voorkomen,
maar als zij voorkomen moeten zij heel transparant en controleerbaar zijn.De heer Duyvendak ziet drie heel goede redenen waarom de Kamer zich moet
bemoeien met adviescolleges van de regering. De eerste is dat de Kamer zich
grote zorgen moet maken over de politieke cultuur in Nederland, waarvan de
commissies tot op een bepaalde hoogte een ongewenst onderdeel zijn. De tweede
is dat de commissies vaak dienen voor het doorbreken van een politieke impasse
tussen parlement en regering. De derde is dat het parlement nadrukkelijk een
rol heeft gekregen in de Kaderwet adviescolleges. De adviezen van de permanente
adviesraden worden de Kamer toegestuurd. Die heeft dan vier weken de tijd
om te reageren. De adviezen van tijdelijke adviesraden worden aan de Kamer
gemeld. Hij hoort nu bijvoorbeeld de heer Atsma voortdurend reageren op de
commissie-Meijer, toch een adviescollege voor de regering. Er is wel degelijk
al een wisselwerking met het parlement.De heer Duyvendak heeft bewust gekozen voor een wat polariserende toon
voor zijn nota, om het debat van de grond te krijgen. De minister reageert
daar wat kribbig op. Het valt hem echter tegen van de minister van
bestuurlijke vernieuwing dat die geen begin van erkenning van het probleem
weergeeft. Hij hoopt dat de minister door het overleg van mening verandert.
De heer Klaas de Vries besefte twee jaar geleden veel meer dat er een probleem
was ontstaan.De aanbeveling om minder commissies in te stellen en meer gebruik te maken
van bestaande onderzoeksmogelijkheden wordt door alle aanwezige fracties ondersteund.
De heer Duyvendak zou de discussie over de open voordracht van de leden van
commissies willen beslechten door in de Kaderwet adviescolleges de formule
voor de aanwijzing van leden van vaste colleges ook toe te passen voor tijdelijke
commissies, waarover nu alleen in de wet staat dat er melding van wordt gemaakt.
De Kamer zou ook met de minister moeten kunnen debatteren over nut, noodzaak
en opdracht van een tijdelijke commissie. Discussiëren over de samenstelling
is secundair, al kan de Kamer als zij dat noodzakelijk vindt wel aan de bel
trekken. De Kamer verschaft zich zo een middel om wat te doen aan de politieke
cultuur die is ontstaan. Zij kan niet volstaan met een oproep aan de regering
om wat terughoudender te zijn, maar moet zichzelf goede instrumenten verschaffen.
Ministers kunnen al bij hun ambtenaren advies inwinnen. De adviezen van commissies
hebben een bepaalde werking, waarvan hij af wil.In zijn nota heeft de heer Duyvendak wat eendimensionaal voorgesteld dat
de regering bij het instellen van een commissie een voordracht aan de Kamer
doet om leden aan te wijzen. Dat voorstel laat hij vallen. Hij stelt nu voor
de procedure voor permanente adviescolleges ook van toepassing te verklaren
op de tijdelijke commissies. De Kamer heeft dan zijns inziens voldoende handvat.
Mevrouw Gerkens heeft de desbetreffende artikelen van de kaderwet genoemd.
Desnoods moeten die worden aangepast. Deskundigheid en oordelend vermogen,
een uitdrukking van Van Kemenade, moeten de criteria zijn op grond waarvan
de benoemingen plaatsvinden. Hoofd- en nevenfuncties moeten publiek zijn.Als een commissie met een resultaat is gekomen, is een rechtstreekse dialoog
tussen Kamer en commissie naar het oordeel van de heer Duyvendak heel wenselijk,
juist omdat een commissie zo weinig publiek en politiek verantwoording aflegt
over haar werk. Sommige commissies zullen zeggen dat zij al ontbonden zijn.
Zij zouden moeten blijven bestaan tot een debat met de Kamer heeft plaatsgevonden.
Aanstaande maandag wordt gesproken over de raming van de Kamer. Kennelijk
is er een meerderheid om de onderzoekscapaciteit van de Kamer substantieel
uit te breiden. Hij denkt in eerste instantie aan versterking van de fracties,
maar ook van de Kamer zelf, misschien in een verhouding 2 : 1.Een studie naar de effectiviteit van de aanbevelingen van commissies zou
heel interessant zijn. Dan kan ook blijken dat de adviescommissies vaak verschillende
functies vervullen. De heer Duyvendak vindt een heel lastig punt dat de Kamer
vaak pas later de beschikking over rapporten of adviezen heeft dan de media.
Vaak zijn binnen een uur de perceptie over een rapport en de reacties daarop
al gevormd voor het publiek. De vraag is wie het dan al goed doordacht kan
hebben. Hij weet nog niet meteen een oplossing. Een onderlinge afspraak om
te wachten met een reactie is een interessante suggestie, al is zo'n afspraak
moeilijk te handhaven, vanwege de aard van het politieke debat. Hij vindt
de suggestie om een soort code Tabaksblat voor politieke commissies op te
stellen interessant.De minister stelt het zeer op prijs dat de
regering kan deelnemen in deze nieuwe procedure, al moet zij een bescheiden
rol spelen. Hij geeft in overweging een voor de regering inzichtelijke procedure
af te spreken. Als de Kamer over het initiatief van de heer Duyvendak bijvoorbeeld
adviezen vraagt, zou het prettig zijn als die ook automatisch aan de regering
werden gestuurd.De minister heeft zich gestoord aan de inhoud van de notitie. In de analyse
wordt een aantal zeer tendentieuze opmerkingen gemaakt. Staatsrechtelijk
heeft hij enkele fundamentele bezwaren tegen de voorstellen. Het laatste is
natuurlijk onderwerp van debat; het eerste ligt wat moeilijker. Hij vindt
het niet acceptabel dat bij voorbeeld iedereen die in een commissie zit en
links met het bedrijfsleven heeft bij voorbaat verdacht is, dat verondersteld
wordt dat opeenvolgende kabinetten zich laten «piepelen» door
commissies en dat wordt gesteld dat een commissie het vuile werk opknapt als
er een ramp is gebeurd of een bewindspersoon heeft geblunderd. In het geval
van de commissie voor de Betuweroute wordt gesuggereerd, dat de secretaris
later is beloond met een benoeming bij het ministerie. Hij neemt met kracht
afstand van dergelijke tendentieuze stellingen. De heer Meijer, voorzitter
van de Mijnraad, is benoemd tot voorzitter van de commissie die de gaswinning
in de Waddenzee bestudeert op grond van zijn deskundigheid en dat is ook weer
niet goed. Gesuggereerd wordt voorts dat wat te gevoelig is om in een regeerakkoord
te worden opgenomen wordt voorgekookt in een commissie. Adviseurs voor het bedrijfsleven
zouden worden gescout voor een politieke functie. Hij verzet zich tegen dergelijke
suggesties. Hij wilde niet alle zinsneden in zijn reactie gaan bestrijden
en heeft toen maar strak gereageerd. Hij wijst erop dat regering én
parlement steeds het hunne kunnen denken van adviezen. Sommige adviezen leveren
hem nieuwe gezichtspunten op, met andere is hij het totaal niet eens en hij
let er vanzelfsprekend op hoe de commissie is samengesteld, met welke deskundigheden.
Het parlement kan hem zeggen dat de commissie niet goed is samengesteld, dat
het rapport niet deugt en dat zijn voorstellen al helemaal niet deugen.De brief van mevrouw Sorgdrager spreekt de minister zeer aan. Zij wijst
het merendeel van de aanbevelingen zijns inziens terecht af, in verband met
de staatsrechtelijke zuiverheid. In de oorspronkelijke voorstellen van de
heer Duyvendak wordt zijns inziens voorbijgegaan aan de scheiding van functies
en verantwoordelijkheden van regering en Staten-Generaal. Sterker nog, daarmee
zou sprake zijn van een terugkeer naar een monistisch stelsel, waarin de Kamer
bepaalt wat de regering moet doen. Hij vindt dat zeer onhelder. Een onafhankelijke
beoordeling door de Kamer van hetgeen de regering voorstelt wordt erdoor bemoeilijkt.
Voor de regering is het niet meer mogelijk volstrekt vrij een eigen positie
in te nemen. De Kamer is vrij om uit te nodigen wie zij wil. Een commissie
heeft dan misschien nog geen zin in een openbaar gesprek, omdat zij haar opdracht
nog doordenkt, enz. Het is aan de Kamer of zij de werkzaamheden van de commissie
wil beïnvloeden. Als Kamerlid is hij overigens nooit door een commissie
benaderd over zijn mening.De minister meent dat uit zijn brief geen irritatie spreekt, ook al is
de brief strak en staatsrechtelijk formeel. Hij staat er nog steeds achter.
Hij vindt wel dat, overigens al voor de woestijnwet, een cultuur is ontstaan
waarin in het algemeen te gemakkelijk naar het middel van de ad hoc commissie
wordt gegrepen. In het kabinet en in de nota Andere overheid heeft hij aangegeven
dat het adviesstelsel moet worden versoberd. Dat staat ook in de brief. Het
uitgangspunt dat advisering plaatsvindt door permanente adviesorganen moet
krachtig worden beleden. Eenmalige of tijdelijke commissies moeten eerder
uitzondering dan regel zijn. In een aantal gevallen heeft hij collega's gesuggereerd
om af te zien van het instellen van tijdelijke commissies en het probleem
onder te brengen bij een adviesorgaan.De minister nuanceert de stelling dat adviescommissies gebruikt worden
om politieke impasses te doorbreken en de angel uit het debat te halen. Als
een commissie wordt ingesteld om tot waarheidsvinding te komen, vindt iedereen
het logisch dat buiten de regering om feiten worden vastgesteld. Vervolgens
zijn er commissies die heel ingewikkelde technische problemen moeten onderzoeken.
Daarover hoort hij weinig. Er worden ook commissies ingesteld waarbij het
erop lijkt dat wordt geprobeerd een politieke of bestuurlijke consensus te
creëren. Hij heeft er begrip voor als de Kamer vindt dat
de betrokken minister daar zelf een oplossing moet zoeken.De minister heeft bezwaar tegen de stelling dat er steeds weer uit een
kleine elite wordt gerekruteerd die ook nog verbonden is met de top van het
bedrijfsleven. Natuurlijk dient elke collega zich goed af te vragen waarom
bepaalde personen worden uitgenodigd voor een commissie. Uit zijn eigen praktijk
geeft hij als voorbeeld de commissie die de staatkundige verhoudingen met
de Antillen en Aruba onderzoekt. De leden daarvan heeft hij niet om partijpolitieke
redenen aangezocht maar om hun deskundigheid. De heer Rosenmöller heeft
ervaring en gevoel voor politieke processen en kennis van de Antillen. De
heer Blankert denkt niet vanuit de bestuurlijke sfeer. De heer Dales heeft
verstand van overheidsfinanciën. Natuurlijk komt het dan goed uit dat
zij van drie verschillende partijen lid zijn. De minister legt er de nadruk
op dat het lidmaatschap van een adviescommissie geen baan of functie met een
dik salaris is. Er is geen kleine groep die elkaar de bal toespeelt om er
beter van te worden. Hij vindt voorts dat een minister moet beoordelen of
de betrokkenen gezaghebbend en in samenwerking met elkaar kunnen adviseren.
Dat is ook de verantwoordelijkheid van de minister. Als de Kamer het met de
samenstelling niet eens is, is hij volstrekt bereid daarover verantwoordelijkheid
af te leggen.Een permanent overlegorgaan wordt op grond van de wet ingesteld. De regering
benoemt de leden bij koninklijk besluit, volgens bepaalde criteria, namelijk
deskundigheid en maatschappelijke kennis en ervaring. Vaak is belangrijk dat
de leden ervaring hebben in bestuurlijke en maatschappelijke processen. Daarom
worden, in alle openheid, soms mensen benoemd die niet materiedeskundig zijn,
maar heel goede voorzitters zijn. Hij beseft echter dat er nogal eens wordt
gevist in dezelfde kweekvijver. Hij moedigt dan collega's dan ook aan om af
en toe eens naar andere mogelijkheden te kijken.De minister acht de suggestie van de heer Eerdmans om commissies te onderzoeken
op de effectiviteit van hun adviezen nuttig. Een regering die niets doet met
zulke adviezen moet dat meteen zeggen als zij een standpunt inneemt. Een regering
die zegt de adviezen op te volgen, maar dat niet doet, moet verantwoording
afleggen aan de Kamer. De Kamer heeft natuurlijk zelf een controlerende rol.De minister weet niet precies hoe hij zich de transparantie van functies
en nevenfuncties moet voorstellen. Moeten bijvoorbeeld alleen functies die
thans worden uitgeoefend aangegeven worden of ook functies uit het verleden?
Hij voelt niet voor harde regels. Hij vindt het prima als mensen uit een ander
land, die niet aan de Nederlandse situatie vastgeklonken zijn, ook eens meekijken.
Hij wil dat niet beperken tot Belgen. Hij treedt niet in de vraag of de fracties
extra ondersteuning voor onderzoek nodig hebben.Naar het oordeel van de minister zijn voorzitters en leden van een commissie
niet voor hun taak berekend zijn als zij zich laten opdragen om tot een bepaalde
uitkomst te komen.Samenvattend onderschrijft de minister de eerste aanbeveling, verklaart
hij zich tegen de tweede aanbeveling, heeft hij geen bezwaar tegen de derde
en beslissen de Kamer en de betrokken commissie zelf over de vierde.Als een commissie ter advisering van de regering een rapport maakt, zal
daarin alle cruciale informatie staan waarom de commissie tot haar aanbevelingen
is gekomen. De regering maakt op grond van dat advies en misschien ook van
andere documenten een voorstel voor de Kamer. De minister kan zich voorstellen
dat de Kamer zich grondig in dat voorstel wil verdiepen en de commissie uitnodigt
en ook andere deskundigen hoort. Hij zou het echter vreemd vinden indien de
Kamer met de commissie ging debatteren, tenzij de Kamer informatie mist, maar
die kan ook via de regering worden verkregen. Een adviescommissie moet niet doen alsof zij een parlement is door in
het openbaar te beraadslagen. Er kunnen juist allerlei redenen zijn om dat
niet te doen. Hij wijst erop dat de door de Kamer zelf ingestelde enquêtecommissies
ook niet in het openbaar vergaderen. Zij horen in het openbaar.Nadere gedachtewisselingDe heer Eerdmans (LPF) heeft genoten van het
debat en van de nota. Hij vindt de initiatiefnota een interessant novum. Hij
heeft zelf zes aanvalsplannen liggen, dus hij gaat aan de slag. Hij vindt
de inbreng van de minister van vandaag stukken beter dan de brief van de minister.
Hij waardeert diens bijdrage aan de oordeelsvorming in de Kamer.Mevrouw Spies (CDA) maakt er bezwaar tegen
dat mevrouw Halsema probeert het CDA in een kwaad daglicht te stellen, niet
op basis van cijfers maar van emoties. Zij deelt de stelling van de heer Duyvendak
dat benoemingen in commissies plaatsvinden vanwege de politieke kleur niet.Met Groenlinks is mevrouw Spies van mening dat politici eigen verantwoordelijkheid
moeten nemen en zelf politieke keuzes moeten maken en verdedigen, maar daar
houdt haar instemming met de nota wel ongeveer op. Zij deelt de kritische
houding ten opzichte van het instellen van veel commissies. Zij vindt het
jammer dat in de nota vooral over politieke commissies wordt gesproken, terwijl
het in veel gevallen over adviescommissies voor de regering gaat. Zij heeft
weinig behoefte aan aanvullende regels en structuuroplossingen, gelet op hetgeen
de Kamer thans allemaal al kan.De heer Dubbelboer (PvdA) heeft een beetje
het gevoel dat commissie en minister toch wat langs elkaar heen hebben gepraat,
hoewel hij net als de heer Eerdmans de sessie een genot vond. Het lijkt hem
goed dat de Kamer zelf nu al bekijkt welke mogelijkheden zij heeft bij de
instelling van ad hoc commissies. Hij herinnert aan zijn suggestie over de
hoofdlijnennotities, die steeds breed verspreid worden bij adviesraden. Dat
heeft al tot goede discussies met de Kamer geleid.Mevrouw Gerkens (SP) is blij dat de heer Duyvendak
meer nadruk wil leggen op een oordeel over nut en noodzaak van een commissie
en wat minder op de benoemingen. Zij wacht voorstellen af. Zij had graag bij
de minister wat meer flexibiliteit waargenomen ten opzichte van deze eerste
initiatiefnota van de Kamer. De procedure kent wellicht nog wat kinderziektes.
Zij maakt zich er zorgen over dat de minister zich kennelijk geen zorgen maakt
over de kwaliteit van het bestuur als bij het zoeken van leden in een oud
kringetje rondgedraaid blijft worden.Mevrouw Halsema (GroenLinks) stelt vast dat
op een aantal punten overeenstemming bestaat. Zij zou het op prijs stellen
als een debat over het VAO plaatsvindt. Zij wil met de collega's nagaan waar
overeenstemming te bereiken is over de aanbevelingen.Het verbaast mevrouw Halsema dat de minister de nota bestrijdt op de toon
en niet op de argumenten. Zij vindt dat slecht voor het debat, omdat de ruimte
voor kritiek op de overheidsmacht zo kleiner wordt. Zij vraagt hem of bijvoorbeeld
de stelling onjuist is dat een commissie van zwaargewichten het vuile werk
opknapt als er een netelige politieke kwestie is, een ramp is gebeurd of een
minister heeft geblunderd.Mevrouw Halsema ziet de aanbevelingen in de notitie als een reactie op
het bestaande coalitiemonisme, waarvan de minister zich haars inziens meer
rekenschap moet geven. Zij vermoedt dat de minister het eigenlijk in grote
lijnen eens is met de notitie, maar blijft hangen bij bepaalde voorbeelden. De heer Van der Ham (D66) erkent dat er een
zekere vorm van coalitiemonisme is. Daarom is hij is zo'n groot voorstander
van een stem op de macht én een stem op de controleur van de macht.
Hij heeft er wel begrip voor dat de minister wat formeler reageert op de toon
in de nota van de heer Duyvendak. Hij weet dat hij sommige punten met een
grote korrel zout moet nemen. Hij feliciteert de heer Duyvendak met diens
initiatief, dat naar meer smaakt.De heer Duyvendak is vooralsnog niet van plan
op de toon van zijn notitie in te leveren. Hij wil een aantal punten waaraan
de minister zich ergerde best hard onderbouwen, maar heeft daarvoor nu geen
tijd meer. Hij constateert echter ook dat de minister feitelijk een heel eind
meegaat met een aantal vaststellingen, bijvoorbeeld dat in het verleden te
gemakkelijk naar het middel van de adviescommissie is gegrepen. Hij is het
ermee eens dat zo'n commissie in technisch complexe kwesties nuttig kan zijn.
Waarheidsvinding kan volgens hem best worden overgelaten aan bestaande onderzoekscolleges,
zoals de Raad voor de transportveiligheid en de Algemene rekenkamer. Het is
hem wat onduidelijk wat de minister nu precies denkt over commissies om politieke
of bestuurlijke consensus te vinden.De commissie moet naar het inzicht van de heer Duyvendak een aantal politieke
conclusies trekken in een voortgezet overleg, waarbij een aantal punten aan
de regering moet worden geadresseerd, maar de Kamer ook een aantal uitspraken
over haar eigen handelen in de toekomst moet doen. Hij ziet al meerderheden
gloren.De heer Kohnstamm was geen voorzitter van een commissie. Er heeft een
interdepartementaal beleidsonderzoek, een IBO, plaatsgevonden naar de ZBO's,
door een ambtelijke werkgroep onder leiding van de heer Kohnstamm. Die werkgroep
is ingesteld door de heer Zalm en de minister.De minister meent los van de toon vrij uitvoerig
een aantal inhoudelijke argumenten naar voren te hebben gebracht. In het huidige
politieke stelsel in Nederland zijn coalities onvermijdelijk. Regeringsfracties
voelen zich in eerste instantie onderdeel van een coalitie die een regering
in stand houdt. Hij is er echter helemaal geen voorstander van om het monisme
te versterken. Hij wil monistische verhoudingen juist zoveel mogelijk voorkomen.
Hij meent dat het huidige kabinet en de huidige Kamer juist meer naar dualistische
verhoudingen zoeken. Het kabinet is lang niet altijd bij voorbaat verzekerd
van de steun van de coalitiefracties. Hij legt daarom bij een onderwerp als
dit de nadruk op de strikte scheiding tussen de functies van de Kamer en het
kabinet.De minister noemt nog het voorbeeld van echte inhoudelijke en competentiegeschillen
tussen verschillende bestuurslagen. Hij ziet dan reden om een stel zwaargewichten
te vragen om advies. Daarmee worden geen verschillen weggemoffeld, maar hopelijk
opgelost. Wel vindt hij dat het instellen van ad hoc commissies geen regel
moet zijn, maar dat politici zelf in beginsel hun voorstellen moeten bedenken.
Zij kunnen daartoe met hoofdlijnennotities komen, waarover vervolgens iedereen
die dat wil met adviezen kan komen.De minister is van mening dat hij zich flexibel heeft opgesteld, maar
hij wist niet of hij voldoende informatie had om goed beslagen ten ijs te
komen.De voorzitter acht het goed om het presidium
te attenderen op de ervaringen die de commissie met dit initiatief heeft opgedaan
en ook op de fouten die daarbij zijn gemaakt. Het presidium zou
er vervolgens nog Kamerbreed aandacht aan kunnen besteden.De voorzitter van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,Noorman-den UylDe griffier van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,De GierXNoot1Samenstelling:Leden: Kalsbeek (PvdA), Van Heemst (PvdA), Noorman-den Uyl (PvdA), voorzitter,
Vos (GroenLinks), Cornielje (VVD), Adelmund (PvdA), De Wit (SP), Van Beek
(VVD), ondervoorzitter, Van der Staaij (SGP), Luchtenveld (VVD), De Pater-van
der Meer (CDA), Lazrak (Groep Lazrak), Dubbelboer (PvdA), Duyvendak (GroenLinks),
Spies (CDA), Eerdmans (LPF), Sterk (CDA), Van der Ham (D66), Haverkamp (CDA),
Van Fessem (CDA), Smilde (CDA), Straub (PvdA), Nawijn (LPF), Boelhouwer (PvdA),
Hirsi Ali (VVD), Szabó (VVD) en Van Hijum (CDA).Plv. leden: Klaas de Vries (PvdA), Dijsselbloem (PvdA), Fierens (PvdA),
Halsema (GroenLinks), Schippers (VVD), Wolfsen (PvdA), Kant (SP), Rijpstra
(VVD), Slob (ChristenUnie), Wilders (VVD), Rambocus (CDA), Vergeer (SP), Van
Nieuwenhoven (PvdA), Van Gent (GroenLinks), Çörüz (CDA),
Hermans (LPF), Van Haersma Buma (CDA), Giskes (D66), Bruls (CDA), Van Bochove
(CDA), Algra (CDA), Hamer (PvdA), Varela (LPF), Leerdam (PvdA), Griffith (VVD),
Balemans (VVD) en Eski (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29508-9.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl