Wet op het onderwijstoezicht; Brief minister bij een eerste evaluatie van de werking van de toezichtkaders
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27783, nr. 38

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

18-01-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

27783 nr. 38

03-01-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamProportioneel toezicht en kwaliteitszorg onderwijsinstellingenVrijheid van onderwijs: sturende werking van toezichtkaders?Vrijheid van onderwijs: ruimte voor eigen keuzes en specifieke
omstandighedenSpecifieke leerlingenpopulatie in het (v)so en praktijkonderwijsVerantwoording over leeropbrengstenEenheid van toezicht in het bveDuidelijkheid over werkwijze inspectieReactie van scholen in de kwaliteitskaartInvloed van scholen en instellingen op het inspectiebezoekToezichtlastenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 27783, nr. 38 b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27783Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 28 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 783Wet op het onderwijstoezichtnr. 38BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAPAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 3 januari 2005In september 2002 is de Wet op het Onderwijstoezicht (WOT) in werking
getreden. Omdat ik zeer hecht aan monitoring van de ervaringen met het nieuwe
toezicht heb ik in 2004 – vooruitlopend op de evaluatie van de WOT die
in 2007 gereed zal zijn – door het SCO-Kohnstamm Instituut een onderzoek
laten uitvoeren naar de werking van de toezichtkaders voor het primair onderwijs
(po), het (voortgezet) speciaal onderwijs ((v)so) en expertisecentra (ec),
het voortgezet onderwijs (vo) en het beroepsonderwijs en de volwasseneneducatie
(bve). Centraal thema van het onderzoek was de vraag of werking van de toezichtkaders
recht doet aan de uitgangspunten van de WOT: proportioneel en stimulerend
toezicht, waarbij de vrijheid van onderwijs in acht wordt genomen. Voor de
beantwoording van deze vraag heeft het SCO-Kohnstamm Instituut onderzocht
hoe de scholen en instellingen het nieuwe onderwijstoezicht ervaren. Dit onderzoek
heeft geresulteerd in het rapport «Ervaringen met het vernieuwde onderwijstoezicht»1 dat u bijgaand van mij ontvangt.Uit het rapport komt naar voren dat onderwijsinstellingen over het algemeen
tevreden zijn over het toezicht door de inspectie van het onderwijs en de
werking van de toezichtkaders. Geconcludeerd wordt dat directies van scholen
tevreden zijn over de inspectiebezoeken, dat ze positief zijn over de inspectierapporten
en de toezichtkaders, dat ze het proportionaliteitsbeginsel onderschrijven
(maar er in de praktijk nog niet de vruchten van hebben kunnen plukken) en
dat ze de toezichtkaders niet als «remmend» ervaren.Tegelijk worden ook verbeterpunten geconstateerd. Daarbij gaat het voor
een belangrijk deel om punten die onderdeel zijn van het herontwerp van het
toezicht in het po en vo waar de inspectie thans mee bezig is. Over deze wijzigingen
in het toezicht heb ik u geïnformeerd in mijn brief van 20 oktober
jl., waarmee ik het Jaarwerkplan 2005 van de inspectie van het onderwijs aan
u heb aangeboden. Dit herontwerp van het toezicht moet leiden tot versterking van de proportionaliteit,
variëteit en daarmee ook de flexibiliteit van het toezicht. De wijzigingen
worden vastgelegd in bijgestelde toezichtkaders. Het is goed te constateren
dat de bevindingen in het rapport van het SCO-Kohnstamm Instituut sporen met
de aanpassingen in het toezicht die de inspectie reeds in voorbereiding heeft.In het vervolg van deze brief ga ik eerst in op de ervaringen van scholen
en instellingen in relatie tot uitgangspunten van de WOT: proportioneel toezicht
en de vrijheid van onderwijs. Vervolgens komen een aantal concrete aandachtspunten
over de werkwijze van de inspectie aan de orde.Voor het opstellen van deze beleidsreactie heb ik de inspectie om een
reactie op het onderzoek gevraagd. De reactie van de inspectie is in deze
brief meegenomen.Proportioneel toezicht en kwaliteitszorg onderwijsinstellingenHet beginsel van proportioneel toezicht wordt door de onderwijsinstellingen
onderschreven, maar komt nog te weinig uit de verf. Aan de ene kant is het
geluid dat de inspectie nog sterk gestandaardiseerd te werk gaat. Het hiervoor
genoemde herontwerp van het toezicht is zoals gezegd gericht op de versterking
van de proportionaliteit en variëteit van het toezicht. Hierdoor ontstaat
meer ruimte voor maatwerk in het toezicht. Aan de andere kant is het goed
functioneren van proportioneel toezicht in belangrijke mate afhankelijk van
de kwaliteit van de zelfevaluaties van scholen en instellingen met als fundament
een goed kwaliteitszorgsysteem en heldere verantwoording. Dit is nog niet
bij voldoende scholen en instellingen ontwikkeld.Op dit punt is nog een flinke inspanning van de scholen in met name primair
en voortgezet onderwijs nodig. Ik verwacht dat een toenemend aantal scholen
over een volwaardig stelsel van kwaliteitszorg beschikt en ik zal dat in elk
geval blijven stimuleren met concrete projecten, zoals Q*primair in het primair
onderwijs en Q-5 voor het voortgezet onderwijs. De inspectie draagt daaraan
bij door het toezicht zo vorm te geven dat aansluiting wordt gezocht bij wat
er aan zelfevaluatie beschikbaar is en door maximaal ruimte te geven aan de
ontwikkeling van kwaliteitszorg.De proportionaliteit is in de bve-sector relatief het verst ontwikkeld,
maar dat wil niet zeggen dat er al sprake is van een optimale situatie. De
plannen in Koers BVE beogen een verdere ontwikkeling van kwaliteitszorg en
verantwoording bij instellingen o.a. door het stimuleren van regionale netwerken
waarbij de dialoog met stakeholders in de regio centraal staat en benchmarking
van resultaten. De inspectie is dit najaar een interne evaluatie gestart van
het toezicht in de bve-sector. Deze kan leiden tot een bijstelling van het
toezichtkader, die er in elk geval op gericht zal zijn de aansluiting van
het toezichtkader op de eigen sturings- en interne toezichtmechanismen van
de instellingen te versterken.Verder hebben de onderzoekers aanbevolen de verhouding tussen interne
kwaliteitszorg en extern toezicht nader te doordenken en na te gaan hoe schoolbesturen
in hun toezichthoudende rol hierbij beter betrokken kunnen raken. Dit punt
neem ik mee in de huidige visie-ontwikkeling op governance in het onderwijsveld. Vrijheid van onderwijs: sturende werking van toezichtkaders?Wat betreft de werking van de toezichtkaders in relatie tot de vrijheid
van onderwijs hebben de onderzoekers gekeken naar twee aspecten: een eventuele
sturende werking van de toezichtkaders en naar de mate waarin de toezichtkaders
ruimte bieden voor eigen keuzes van scholen en rekening houden met school-
en instellingsspecifieke omstandigheden.De bevindingen in het rapport wijzen op een spanning in de wisselwerking
tussen het toezicht door de inspectie en de zelfevaluatie van de scholen en
instellingen. Over het algemeen zijn de scholen van mening dat de toezichtkaders
de goede indicatoren voor onderwijskwaliteit bevatten en dat de uitoefening
van het toezicht hen stimuleert en niet verstarrend werkt. Eén en ander
neemt niet weg dat sommige scholen de neiging hebben zich «inspectiegericht»
te gedragen bij de inrichting van de kwaliteitszorg en bij de onderwerpen
die ze kiezen voor verbetering van het onderwijs, teneinde een goede beoordeling
te krijgen.Voor de inspectie is het zaak het toezicht zo in te richten dat aansluiting
wordt gezocht bij wat er aan zelfevaluatie beschikbaar is en tegelijkertijd
maximaal ruimte wordt gegeven aan de ontwikkeling van de kwaliteitszorg op
de instellingen. Zo wordt eventueel inspectiegericht gedrag bij de inrichting
van de kwaliteitszorg door scholen zoveel mogelijk voorkomen. Het project Variëteit en verantwoording dat door de inspectie
is gestart, kan in dit verband een waardevolle bijdrage leveren. In dit project
wordt geëxperimenteerd met inspectietoezicht waarin de door de school
gestelde ambities en doelen centraal staan. Hetzelfde geldt voor instrumenten
als peer review en intercollegiale visitatie.Vrijheid van onderwijs: ruimte voor eigen keuzes en specifieke
omstandighedenIn het basisonderwijs, vo en bve is er in het algemeen weinig spanning
tussen keuzes van de school en de eisen van de inspectie. Deze spanning hebben
de onderzoekers wel geconstateerd binnen het (voortgezet) speciaal onderwijs,
het praktijkonderwijs en bij traditionele vernieuwingsscholen en kleine denominaties
in het po. Instellingen voor (v)so en praktijkonderwijs vinden dat de inspectie
te weinig rekening houdt met de specifieke leerlingenpopulatie en te veel
aandacht heeft voor cognitieve kant van het onderwijs. De traditionele vernieuwingsscholen
en kleine denominaties vinden dat de inspectie te veel nadruk legt op leeropbrengsten.Specifieke leerlingenpopulatie in het (v)so en praktijkonderwijsUiteraard is er binnen het (v)so en het praktijkonderwijs sprake van een
specifieke leerlingenpopulatie. Niettemin zijn ook op deze instellingen de
uitgangspunten en kwaliteitsaspecten van de WOT van toepassing. De inspectie
houdt bij haar toezicht rekening met de specifieke problemen van de populatie
en verdisconteert deze in haar oordelen, maar houdt zich daarbij aan de toezichtkaders
en de bijhorende normering. In de toezichtkaders is vastgelegd dat ook van
instellingen met een specifieke leerlingenpopulatie verwacht wordt dat zij
verantwoording afleggen over de leeropbrengsten. Deze werkwijze is in het
reguliere overleg met vertegenwoordigers van de sector (in de zogenoemde ringen)
met het veld afgestemd. Verantwoording over leeropbrengstenScholen en instellingen met een specifiek onderwijsconcept (vernieuwingsscholen,
kleine denominaties, (v)so en praktijkonderwijs) blijken moeite te hebben
met de beoordeling van het domein «opbrengsten» door de inspectie.
Het gaat dan met name om de beoordeling van de cognitieve opbrengsten.Het realiseren van voldoende leeropbrengsten is een belangrijk uitgangspunt
in het Nederlandse onderwijsbestel. Daarom wordt van scholen en instellingen
verwacht dat ze hier verantwoording over afleggen. Verder zijn opbrengsten
een onmisbaar element van een goed functionerend kwaliteitszorgsysteem en
daarmee wederom van de verantwoording van scholen en instellingen. Het onbenut
laten van opbrengstgegevens voor het kwaliteitszorgsysteem van scholen zelf
en voor het kwaliteitsoordeel van de inspectie zou verlies van een waardevolle
indicator betekenen.Dit wil echter niet zeggen dat het niet realiseren van voldoende opbrengsten
synoniem is voor onvoldoende kwaliteit van het onderwijs van een school. Opbrengsten
zijn één van de indicatoren binnen de toezichtkaders, waaraan
de kwaliteit van het onderwijs wordt afgemeten. Eenheid van toezicht in het bveDe onderzoekers hebben geconstateerd dat bve-instellingen moeite hebben
met de eenheid van toezicht en de extrapolatie van gegevens over enkele opleidingen
naar de hele instelling. De inspectie bezoekt op grote instellingen alleen
een deel van de opleidingen. Hierdoor worden de oordelen van de inspectie
in het bve soms als te generaliserend ervaren.Het vernieuwde toezicht in de bve-sector is juist zo ingericht dat beter
wordt aangesloten bij de onderwijsinstellingen zelf; bij de inrichting van
de organisatie en de zelfevaluatie. Bij de keuze voor de eenheid van toezicht
wordt aangesloten bij de reguliere sturingslijnen van een instelling. De belangrijkste
overweging voor deze keuze is dat sturing op kwaliteit via deze reguliere
sturingslijnen moet plaatsvinden. Daarbij komt dat aspecten als de begeleiding
van studenten en de organisatie van de beroepspraktijkvorming hele organisatieonderdelen
bestrijken, en zich dus niet per opleiding afspelen. Verder voert de inspectie
altijd overleg met de instelling bij de keuze van de eenheden. Als regel worden
de grotere opleidingen van een organisatieonderdeel gekozen. Deze aanpak heeft
juist de basis voor de beoordeling verbreed en leidt er uitdrukkelijk niet
toe dat extrapolatiegegevens van enkele opleidingen bepalend zijn voor de
instelling. Wel kan het voorkomen, dat voor een organisatieonderdeel (dus
niet voor de hele instelling) sommige nuances buiten beschouwing blijven.
Het is immers niet mogelijk om bij een instelling met zo'n 300 opleidingen
alle opleidingen te onderzoeken.Duidelijkheid over werkwijze inspectieUit het onderzoek is gebleken dat onderwijsinstellingen behoefte hebben
aan duidelijkheid over het onderscheid tussen wettelijke vereisten en andere
kwaliteitsaspecten en over de toepassing van de beslisregels. Daarnaast bestaat
er (met name binnen het bve) onduidelijkheid over de interpretatie van begrippen.De WOT bevat voor het po en vo wettelijke voorschriften en andere aspecten
van kwaliteit. In het herontwerp van het toezicht wordt onderscheid gemaakt
tussen indicatoren die betrekking hebben op de wettelijke eisen – bijvoorbeeld
met betrekking tot kerndoelen, onderwijstijd, schoolgids en schoolplan –
en de overige kwaliteitsaspecten. Om één en ander te
verduidelijken overweegt de inspectie in de schoolbezoekrapportages een rubriek
toe te voegen waarin expliciet de oordelen worden opgenomen over de indicatoren
die betrekking hebben op wettelijke eisen.Voor het bve-veld is een dergelijk onderscheid tussen wettelijke vereisten
en andere kwaliteitsaspecten niet aanwezig. Alle kwaliteitsaspecten zijn afgeleid
van de wettelijke eisen uit de WEB. Per kwaliteitsaspect wordt een beslisregel
gehanteerd door de inspectie die leidt tot een oordeel «onvoldoende,
voldoende of goed». In het toezichtkader is per kwaliteitsaspect aangegeven
aan welke indicatoren voldaan moet worden om een kwalificatie «voldoende»
van de inspectie te krijgen. In de rapportage van de inspectie wordt aan de
hand van deze normering aangegeven of aan de kwaliteitsaspecten wordt voldaan.
Wat betreft de gestelde onduidelijkheid over de interpretatie van begrippen:
aan deze begrippen wordt door de inspectie nadere invulling gegeven en de
inspectie zal het veld hierover informeren.Reactie van scholen in de kwaliteitskaartTijdens het onderzoek hebben scholen de wens geuit om op de website van
de inspectie zelf commentaar en uitleg aan het inspectierapport toe te kunnen
voegen.De inspectie heeft aangegeven dat de suggestie wordt overgenomen om voor
scholen de mogelijkheid te creëren op de kwaliteitskaart een eigen «venster»
in te vullen. Op deze manier hebben scholen de mogelijkheid op de kwaliteitskaart
kort en bondig informatie te verschaffen over verbeteracties en eventuele
afwijkende standpunten. De inspectie onderzoekt of hier op korte termijn mee
kan worden geëxperimenteerd. Overigens biedt de kwaliteitskaart al de
mogelijkheid om «door te klikken» naar de uitgebreide informatie
in het onderliggende inspectierapport of – in voorkomende gevallen –
naar de website van de school.Invloed van scholen en instellingen op het inspectiebezoekTijdens het onderzoek is de wens van scholen en instellingen naar voren
gekomen om meer invloed uit te kunnen oefenen op enerzijds het tijdstip van
het inspectiebezoek en anderzijds de selectie van opleidingen en scholen die
worden betrokken in het onderzoek.De werkwijze van de inspectie is erop gericht dat haar oordelen door instellingen
zo goed mogelijk kunnen worden benut. Overleg over het tijdstip waarop een
onderzoek wordt uitgevoerd en welke opleidingen en scholen worden betrokken
in het onderzoek kan daarvan onderdeel zijn. Om de onafhankelijkheid van het
toezicht te waarborgen, worden tijdstip en eenheden van onderzoek uiteindelijk
door de inspectie bepaald.ToezichtlastenUit het rapport van het SCO-Kohnstamm Instituut komt naar voren dat de
uitvoering van een periodiek kwaliteitsonderzoek (PKO), en dan met name de
voorbereiding, een behoorlijke belasting voor scholen vormt.Ik verwacht dat de aanpassingen in de werkwijze van de inspectie zullen
leiden tot een minder zware belasting tijdens het onderzoek op de scholen.
Eén van de aanpassingen is de herziening van de vragenlijsten die scholen
voorafgaand aan een PKO invullen. Verder zal het verzamelen van informatie
en de overige voorbereiding van het PKO minder additionele inspanningen van
scholen vragen, naarmate de ontwikkeling van de kwaliteitszorg en zelfevaluatie
vordert. Tot slot wil ik benadrukken dat ik erg tevreden ben over de resultaten
van de evaluatie van SCO-Kohnstamm Instituut. Het is goed om te horen dat
scholen en instellingen over het algemeen tevreden zijn over het inspectietoezicht
en dat de aandachtspunten die uit het onderzoek naar voren komen bovendien
grotendeels aansluiten bij de verbeterpunten die reeds door de inspectie zijn
opgepakt.De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,M. J. A. van der Hoeven XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27783-38.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl