Vaststelling van de begroting van de uitgaven en ontvangsten van het Ministerie van Binnenlandse Zaken (VII) voor 1998; Verslag algemeen overleg over de voortgangsrapportage Integriteit van het openbaar bestuur
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25600-VII, nr. 32

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

11-03-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25600-VII nr. 32

12-02-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de regeringNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25600-VIIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 49 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 600 VIIVaststelling van de begroting van de uitgaven en ontvangsten van het
Ministerie van Binnenlandse Zaken (VII) voor het jaar 1998nr. 32VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 12 februari 1998De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken1
heeft op 17 december 1997 overleg gevoerd met minister Dijkstal van Binnenlandse
Zaken over de voortgangsrapportage Integriteit van het openbaar bestuur (BiZa-97-705).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Van Heemst (PvdA) merkte op dat door het uitlekken
van de vertrouwelijke brief van de korpsbeheerder Rotterdam/Rijnmond de nadruk
van dit overleg meer is komen te liggen op de integriteit van de politiezorg.
In de ogen van zijn fractie is de integriteit van het openbaar bestuur onderdeel
van de kwaliteit van de zorg die de overheid verleent, inclusief de politie.
Het gaat in feite om de vraag of de overheid haar werk fatsoenlijk, betrouwbaar
en geloofwaardig verricht. De voortgangsrapportage schetst een beeld van een
groot aantal activiteiten, waaronder het treffen van nadere wettelijke voorzieningen
in het kader van nevenfuncties, antecedenten, delictsomschrijving van corruptie
en fraude en andere maatregelen in de sfeer van registratie, functieroulatie,
doorlichting van organisaties, vooral op kwetsbaarheid. Dat alles moet eraan
bijdragen dat men kan rekenen op een weerbaar bestuur. Zijn fractie maakte
zich nog wel de nodige zorgen over bijvoorbeeld de duurzaamheid van de ondernomen
acties. Wat denkt de bewindsman eraan te kunnen bijdragen dat het thema integriteit
een blijvende plaats vindt binnen de organisaties van het openbaar bestuur? Een andere zorg betreft het toenemende geweld of dreiging ermee –
verbaal en fysiek – tegen medewerkers van de overheid die hun handelwijze
kan gaan beïnvloeden. Ten slotte maakte zij zich zorgen over de positie
van degene die binnen de organisaties van de overheid misstanden aan de kaak
durft te stellen. Te veel wordt in die gevallen gesproken over «verklikker».
Het is de plicht van de overheid en niet alleen als werkgeefster om degenen
die de moed opbrengen om misstanden en inbreuken op de integriteit aan de
kaak te stellen voldoende bescherming en hulp te bieden. Daarvan vond de heer
Van Heemst in de voortgangsrapportage nog veel te weinig terug.Het motto van zijn fractie was dat openbaarheid goed is en mede daaromhad zij enkele weken geleden de bewindsman ook willen vragen om de
brief van burgemeester Peper over de toestanden in het korps Rotterdam/Rijnmond
openbaar te maken. In de discussie over de zaak-Brinkman had zij er al op
aangedrongen om de desbetreffende stukken op zijn minst vertrouwelijk aan
de Kamer voor te leggen, want of er is iets aan de hand en dat zou de Kamer
dan moeten weten, of het zijn geruchten en dat moet de zaak ook op basis van
feiten, cijfers en een analyse tot klaarheid worden gebracht. De heer Van
Heemst betreurde het dat de brief van de heer Peper zonder medeweten van de
minister openbaar is gemaakt, hetgeen zoals de minister al stelde in antwoord
op vragen van de heren Korthals en Luchtenveld, inderdaad ook kan worden gezien
als een inbreuk op de integriteit. Hij had het liever anders gezien, want
het wegstoppen van dit soort informatie en dit soort incidenten heeft helemaal
geen zin. Wat dit betreft, sprak hij grote waardering uit voor het boek «Onder
dienders» van het korps Haaglanden. Zo zou het kunnen en eigenlijk ook
moeten; als zichtbaar en dus bespreekbaar wordt gemaakt wat er mis is, wordt
de integriteit alleen maar bevorderd.Hij vond het moeilijk om een goede reactie te geven op de uitgelekte brief
van de heer Peper. Dat bleek ook wel uit de wat tegenstrijdige reacties van
enerzijds de minister van Binnenlandse Zaken en anderzijds andere korpsbeheerders.
De minister heeft volstrekt gelijk als hij zegt dat elk geval er een te veel
is, maar zijn opmerking dat in ieder geval bij de politie het met de integriteit
wel erg verontrustend is, ging toch wel iets te ver. Door de bank genomen
doen politiemensen hun werk gewetensvol en zeer integer. De door de minister
op de televisie aangevoerde reden van de oprukkende criminaliteit blijkt overigens
niet duidelijk uit de analyse in de brief van de heer Peper. Daarin gaat het
om een veelheid van factoren en misstappen die geleid hebben tot ontslag of
andere maatregelen. Is de bewindsman in staat zijn bewijsvoering wat nader
te onderbouwen? In de beantwoording van de vragen van de heren Korthals en
Luchtenveld geeft de minister in feite ook toe dat er helemaal geen goede
registratie bestaat van inbreuken op de integriteit en dat die pas sinds 1995
wordt opgezet om juist dat inzicht daarin te verkrijgen. Interessant in de
brief van de heer Peper is dat daarin wordt bezien of er een relatie is te
leggen tussen de functie, de afkomst – allochtoon of autochtoon –
of het aantal dienstjaren en de inbreuk en dat hij tot de conclusie komt dat
die relatie niet kan worden gelegd. Enerzijds is dat een grote geruststelling,
anderzijds extra zorgelijk omdat het veel moeilijker wordt om de vinger op
de gevoelige plekken van een organisatie te leggen. De heer Van Heemst had
daarom behoefte aan een betere analyse dan die welke via de media kenbaar
zijn gemaakt. Daarvoor zou hij ook graag de beschikking hebben over het rapport
waarop de brief van de heer Peper is gebaseerd en de reacties op zowel de
brief als het rapport van de ministers van Binnenlandse Zaken en van Justitie.
Heeft het OM nog enige bemoeienis gehad met het opstellen van het rapport
of de brief of de beoordeling ervan, zoals in het debat over de affaire-Brinkman
toch is gesuggereerd? Ook zou de heer Van Heemst het op prijs stellen als
bij de rapportage over de stand van zaken in het korps op dit moment werd
aangegeven of er op basis van het rapport en/of de brief voorzieningen zijn
getroffen om dergelijke gebeurtenissen in de toekomst te voorkomen.Hij vroeg vervolgens de minister in overleg met de politiebonden, korpsbeheerders,
VNG en wellicht nog andere personen of organisaties een onderzoek te starten
naar geweld tegen medewerkers van het openbaar bestuur en of de afbakening
van de rijksrecherche ten opzichte van de interne onderzoeken van de politieregio's
kan worden aangescherpt. Uit persberichten blijkt dat lang niet altijd duidelijk
is wie nu het voortouw heeft in welke gevallen van inbreuk op de integriteit.
Als dat de rijksrecherche is zou dat een uitbreiding ervan vergen en ook rechtvaardigen
al was het alleen maar om het tempo waarin zaken in onderzoek werden genomen
en onderzoeken worden afgerond aanmerkelijk te kunnen opvoeren.
Dat is niet alleen in het belang van de betrokken medewerkers en de desbetreffende
organisatie, maar bovenal in het belang van de samenleving. Ten slotte vroeg
hij de minister een oordeel over de mate waarin binnen de rijksdienst en de
politiekorpsen voldoende waarborgen zijn ingebouwd om degenen die de moed
hebben om misstappen aan de orde te stellen te vrijwaren van zeer onaangename
reacties die daarop kunnen volgen binnen de eigen organisaties.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66) was ervan overtuigd dat het
voor de integriteit van het openbaar bestuur alleen maar goed is geweest dat
die sinds 1993 zo regelmatig op de politieke agenda heeft gestaan, als het
ware een voortdurende prikkeling om daaraan de nodige aandacht te besteden.
Aan de andere kant heeft dat ook wel het risico van een zekere verzadiging.
Integriteit is en blijft voor alle overheidsgeledingen een must. Schort daar
iets aan, dan is het vertrouwen weg en de legitimiteit gebutst, of het nu
burgemeesters, wethouders, volksvertegenwoordigers, ambtenaren, politie of
politieke partijen betreft.De thans voorliggende voortgangsrapportage bevat veel informatie, maar
mevrouw Scheltema vond het jammer dat er nog zoveel moet komen, waarbij zij
alleen maar denkt aan de uitvoering van de motie-Kamp c.s. over de aanbevelingen
van de Algemene Rekenkamer die toch voor eind 1997 was toegezegd. Komt dat
binnenkort?De gedachte om integriteitsbeleid te verbinden aan «good governance»
sprak haar aan, want integriteit bepaalt mede de kwaliteit van de overheid.
Zwaartepunt van het integriteitsmanagement zou haars inziens moeten liggen
bij de departementen en op bewustwording en preventie. In de bijgevoegde rapportages
was haar het verschil in de aanpak van de doorlichting tussen de verschillende
departementen opgevallen. Enige stroomlijning op dit punt leek haar toch wel
gewenst. Het door de minister aangeboden beleidskader is kennelijk nog niet
voldoende. Mevrouw Scheltema geloofde in ieder geval niets van het argument
dat sommige departementen naar voren brengen, nl. dat reorganisatie en cultuuromslag
eerst moeten en dat de integriteit dan wel als vanzelf volgt. Integriteit
verdient continue aandacht.De zuiverheid bij het accepteren en het hebben van nevenfuncties is in
het kader van de integriteit van belang. Voor ambtenaren en politici is er
een wettelijke regeling met een meldingsplicht en registratie, maar de onbetaalde
nevenfuncties blijven nogal onderbelicht. Waarom wordt daar net als bij de
politie toch niet meer aandacht aan besteed?Wat nog niet geregeld is, is de financiële belangenverstrengeling.
Haar fractie miste node een effectieve aanpak van de zakelijke en financiële
en vergelijkbare belangenverstrengelingen die minstens zo corrumperend kunnen
zijn. Waarom wordt op dat punt ook geen meldingsplicht en registratie van
bijvoorbeeld aanmerkelijke belangen geïntroduceerd, zoals bijvoorbeeld
de code of conduct for public officials van de VN voorstelt?Mevrouw Scheltema stemde in met de voorgenomen verruiming van de omschrijving
van ambtsmisdrijven en bijkomende straffen, zoals ontzetting uit het kiesrecht
en ontneming van het wachtgeld, maar miste nieuwe instrumenten tegen rechts-extremisme
en bij veroordeling wegens racisme. Via het initiatiefwetsvoorstel van haar
fractiegenoot De Graaf zal haar fractie daartoe dan zelf maar het initiatief
nemen.De minister maakt zich blijkens verschillende uitlatingen grote zorgen
over de integriteit en de corruptie bij de politie en noemt als een van de
oorzaken daarvan de georganiseerde criminaliteit en soms ook de herkomst van
agenten. Kan hij die zorg nader en harder onderbouwen? De vertrouwelijke brief
van burgemeester Peper geeft natuurlijk aanleiding tot zorg en met collega
Van Heemst vond mevrouw Scheltema het lastig om in dit soort situaties met
vertrouwelijkheid om te gaan. Ook zij zag het liefst een zo groot mogelijke
openbaarheid, zoals in het boek «Onder dienders» dat het Haagse
korps naar buiten heeft durven brengen. De projectgroep «politie en integriteit» bepleit toetsing
van zowel betaalde als onbetaalde nevenfuncties. De regio Friesland heeft
al zo'n toetsingscommissie. De minister vindt het wenselijk dat deze commissies
of meldpunten ook bij andere korpsen worden ingesteld, maar denkt hij dat
dit vanzelf gebeurt of komt hij met een regeling?Aanstelling van een vertrouwenspersoon binnen de korpsen wordt door de
voorzitters van drie beraden afgewezen; het lijnmanagement moet dat er gewoon
maar bij doen. Is dat nu wel reëel? Denkt de minister dat iemand zijn
maten gaat aangeven in de «gewone» lijn? Het leek mevrouw Scheltema
toch beter om daarvoor een aparte vertrouwenspersoon te hebben.Het concept-BIBOB-wetsvoorstel is gericht op bestuurlijke aanpak van georganiseerde
criminaliteit en ligt thans in de inspraak. Kan daarover al wat meer worden
gezegd? Het gaat hier om een zeer delicate aangelegenheid. Gevoelige informatie
over gegadigden voor subsidies, vergunningen en aanbestedingen zou kunnen
worden doorgegeven. Aan de ene kant zijn privacy en geheimhouding in het geding,
aan de andere kant beroepsprocedures en mogelijke schadeclaims. Er wordt ook
de nodige kritiek op deze aanpak gehoord; het zou onvoldoende helpen. Tijdens
een themamiddag over corruptie op de universiteit van Tilburg werd gesteld
dat de wet te beperkt zou zijn en onvoldoende effectief, omdat zij «weglekgedrag»
zou oproepen en alleen maar gericht is op de bouw, de automatisering en het
milieu. Er werd daarbij naar Italië verwezen waar men nu een soort antimaffiawet
heeft die een heel breed terrein bestrijkt. Op die middag stelde het hoofd
van de rijksrecherche de inschakeling van deze dienst bij corruptie te beperkt
te vinden. Bij bestuurlijke corruptie is inschakeling helemaal nog facultatief.
Bovendien zou de organisatie te klein zijn, geen eigen inlichtingensysteem
hebben. Hij bepleitte een centraal meldpunt waar politie, ambtenaren, politici
hun informatie over vermeende corruptie kwijt kunnen. Mevrouw Scheltema was
door deze uitlatingen nogal verontrust en vroeg de minister daarop in te gaan.
Het leek haar van belang om in ieder geval zo'n centraal meldpunt in te stellen.Volgens haar zou de BIBOB voor alle overheidsgeledingen moeten gelden,
ook als die op afstand zijn geplaatst. Hoe ziet het wetgevingstraject er verder
uit? Krijgt de Kamer nog een tussenrapportage over de pilot?Infiltratie in politieke partijen door personen met vermoedelijke banden
met de georganiseerde criminaliteit is helaas niet helemaal uit te sluiten.
In het kader van de Grijze wolven is hierover uitvoerig gesproken. In het
overleg van de minister met de politieke partijen bleek er toch wel behoefte
te bestaan aan een zekere code voor de beoordeling van kandidaten. Is een
dergelijke code er inmiddels? Met de minister was de D66-fractie van mening
dat de BVD in beginsel niet de taak heeft om kandidaten van politieke partijen
te screenen, maar bij ernstige twijfels moet men de BVD toch wel om informatie
kunnen vragen en zal de BVD de betrokken partij ook moeten informeren als
er echt reden tot zorg over bepaalde kandidaten bestaat. Is dat ook zo ongeveer
het beleid dat de minister voor ogen staat?Ten slotte vroeg mevrouw Scheltema hoe ver het staat met de evaluatie
zelfregulering giften Nederlandse politieke partijen. Is over de voorgenomen
rijkswet inzake de financiën van politieke partijen al overleg gepleegd
met de Antillen en Aruba?Ook de heer Luchtenveld (VVD) was de mening toegedaan dat het
algemene beeld dat het met de integriteit van het openbaar bestuur in Nederland
goed is gesteld, incidenten daar gelaten. Echter, de gemiddelde burger heeft
daar vaak een ander beeld van en dat komt natuurlijk ook door de nogal grote
hoeveelheid publicaties over fraudes, misstanden, enz. De laatste tijd zijn
er nogal wat publicaties geweest die het nodige te denken geven, zoals de
uitgelekte brandbrief van burgemeester Peper, rondom het rapport
over de noodzakelijke fraudebestrijding bij de EG, rondom het rapport over
de milieucriminaliteit, berichten over de parkeerdienst Amsterdam en over
een ambtenaar die zo'n f 100 000 heeft gefraudeerd maar niettemin toch
eervol ontslag krijgt. Dat is toch wat vreemd als mensen die bijvoorbeeld
in het kader van de bijstand frauderen zo hard worden aangepakt. Uit sommige
gevallen blijkt dat als de overheid is belast met zowel uitvoerende als controlerende
bevoegdheden, zoals in de milieusector, er vaak een spanning ontstaat waardoor
de integriteit risico's loopt.Met de minister maakte de VVD-fractie zich zorgen over de recente ontwikkelingen
bij de politie. De burger ziet de politie als de beschermer van zijn veiligheid
en berichten dat de politie het zelf niet zo nauw neemt met de wet doen afbreuk
aan dat veiligheidsgevoel van de burger. Ook daarom moeten heel hoge eisen
aan politiepersoneel worden gesteld en moeten, als er dan nog misstanden ontstaan,
die adequaat worden aangepakt. Er zijn weliswaar behoorlijke misstanden in
Rotterdam aan het licht gekomen, maar ook de VVD-fractie had de indruk dat
die nu adequaat worden aangepakt en dat de minister de vinger goed aan de
pols houdt.De conclusies die de minister heeft getrokken uit het overleg met politieke
partijen worden door de VVD-fractie gedeeld, maar haars inziens verdiende
nog wel aandacht het verschijnsel dat lagere overheden er steeds meer toe
overgaan om activiteiten in de markt te doen plaatsvinden. Het ambtelijke
apparaat wordt ingekrompen, deze overheden willen uiteraard het beleid zelf
bepalen, maar willen dan veel van de uitvoering ervan overlaten aan de markt.
Op zichzelf juichte de VVD-fractie die ontwikkeling toe, maar het gevaar daarvan
is wel dat die overheden in toenemende mate te maken krijgen met leden van
de raad of provinciale staten die op de een of andere manier toch een belang
hebben in zo'n marktpartij die met zo'n gemeente of provincie onderhandelt.
Dit wordt niet afgedekt door incompatibiliteiten en is vaak ook niet bekend
als kandidatenlijsten worden opgesteld. Je kunt je zo langzamerhand afvragen
of de regel nog wel voldoende is dat iemand niet deelneemt aan stemmingen
in de raad of in provinciale staten over zaken waarbij hij min of meer betrokken
is. Als in de toekomst meer openbaarvervoerlijnen zullen worden aanbesteed
en er op lokaal of regionaal niveau een beslissing moet worden genomen over
kandidaten, hoe zal het dan gaan als een of meer leden van zo'n bestuursorgaan
in een van die concurrerende bedrijven werkzaam zijn?Desgevraagd stelde de heer Luchtenveld dat een lijst van nevenfuncties
enigszins aan dit bezwaar tegemoet komt, maar zo'n lijst komt toch vaak enige
tijd nadat men in een bestuursorgaan is geïnstalleerd en bovendien is
uit de functieomschrijving ook lang niet altijd duidelijk af te leiden welke
betrekking men exact bij een bedrijf bekleedt. Het gaat hem meer om vooraf
duidelijkheid te krijgen over de posities die men bekleedt, wellicht al in
de fase van de kandidaatstelling. Mogelijk is ook een gedragscode met functies
opgenomen die tot belangenverstrengeling kunnen leiden, maar dat mag natuurlijk
niet zo ver gaan dat het in de praktijk vrijwel onmogelijk wordt gemaakt dat
iemand bij een bedrijf werkt ook lid kan zijn van een openbaar bestuur. Hij
kon niet direct een goede oplossing geven, maar vond wel dat erover moet worden
nagedacht.Uit de inbreng tot nu toe kreeg mevrouw Van der Hoeven(CDA)
een bevestiging van haar opvatting dat de voortgangsrapportage meer vragen
oproept dan beantwoordt en dat het geboden inzicht nog niet voldoende is.
Zij had er zelfs nog enkele vragen aan toe te voegen.Blijkens de rapportage zijn er heel wat activiteiten ondernomen op het
terrein van bewustwording die ook wel wat resultaten hebben opgeleverd. Bewustwording
is natuurlijk belangrijk, maar is toch maar een eerste stap. Er moet verder
worden gegaan en bij integriteit moet dan ook direct worden gedacht
aan mentaliteit en aan een goede aanpak van inbreuken op de integriteit en
dat gebeurt lang niet altijd.De verbinding tussen «good governance» en het integriteitsbeginsel
oogt heel progressief, maar er wordt niet uitgelegd wat het precies inhoudt.Over het thema integriteit wordt met enkele politieke partijen overleg
gevoerd, maar niet met alle. Waarom zijn in dit overleg niet alle politieke
partijen betrokken die in het parlement vertegenwoordigd zijn?Het screenen van kandidaten was haars inziens toch een zaak van de partijen
zelf. Die hebben de verantwoordelijkheid om hun kandidaten door te lichten,
die moeten toetsen of nevenfuncties zich verhouden tot de openbare functie
die men wellicht gaat bekleden. Dat zou er zelfs toe kunnen leiden dat, als
men op de kandidatenlijst wil, sommige functies (tijdelijk) moeten worden
neergelegd. Iets anders is het als iemand inmiddels lid is van een openbaar
bestuur; dan ligt er wel een bepaalde taak voor de overheid.Als mogelijke disciplinaire sancties worden genoemd de ontzetting uit
het kiesrecht en het ontnemen van wachtgelden. Dat geldt voor politieke ambtsdragers,
maar dat gaat ook gelden voor staten- en commissieleden en voor raads- en
commissieleden. Deze volksvertegenwoordigers echter hebben een andere rechtspositie
dan andere gekozen politieke ambtsdragers, zoals burgemeester of degenen die
inderdaad wachtgeld hebben. Een bepaalde categorie leden van het openbaar
bestuur heeft geen recht op wachtgeld en ook niet op pensioen.In de voorgestelde voorzorgsmaatregelen ten aanzien van ambtenaren kon
zij zich heel goed vinden, maar daarbij hoort toch ook het afleggen van de
ambtseed of belofte? Nog niet zolang geleden is er een motie van de coalitiepartijen
aangenomen waarin de ambtenarenstatus ter discussie wordt gesteld. De CDA-fractie
was en blijft het daar niet mee eens, maar in dit verband moet dan toch wel
de vraag worden gesteld wat de consequenties zijn voor de nu voorgestelde
maatregelen als de ambtenarenstatus vervalt.Antecedentenonderzoek kan aanleiding geven tot het niet aanstellen van
iemand bij de politie. Mevrouw Van der Hoeven ging er overigens van uit dat
dit onderzoek voor zowel allochtonen als autochtonen op basis van dezelfde
uitgangspunten plaatsvindt en gebeurt bij iedereen die bij de politie in dienst
wil treden. Zij had moeite met een beleid waarin per korps functies worden
voorgedragen die voor de categorie vertrouwensfunctie in aanmerking komen.
Dat kan leiden tot grote verschillen tussen de korpsen en zij vond dat niet
wenselijk. Zij gaf de voorkeur aan een centrale lijn op dit punt.Integriteit staat haaks op het accepteren en gedogen van zaken die niet
kunnen. Als men al de moed heeft om aangifte te doen, op welke manier dan
ook, moet men ook zeker weten dat er iets met die aangifte wordt gedaan en
dat men voldoende bescherming geniet. Wat dit betreft, kon mevrouw Van der
Hoeven zich aansluiten bij de hierover al gestelde vragen.De minister sprak aanvankelijk forse verontrusting uit naar aanleiding
van het rapport over het korps Rotterdam/Rijnmond, maar daarna zwakte hij
dat in enkele brieven toch wat af. Als op basis daarvan de conclusie wordt
getrokken dat er adequate maatregelen zijn genomen en het nu wel goed gaat,
kon zij die toch echt niet delen. In zijn brief van 15 december zegt de minister:
«De korpsen zijn primair verantwoordelijk voor de integriteit van de
politie. Ik heb mij ervan overtuigd dat het onderwerp integriteit de volle
aandacht heeft zowel van het bestuur van de regio Rotterdam als van het korps
zelf.» Maar, het is toch wel het minste dat dit onderwerp de volle aandacht
heeft? Het gaat erom wat er daadwerkelijk mee gebeurt en op welke manier wordt
omgegaan met de problemen die zo duidelijk zijn gesignaleerd. Mevrouw Van
der Hoeven had met anderen behoefte aan openbaarheid, ook van de verschillende
stukken, opdat ook maar niet de schijn wordt gewekt van iets achter
te willen houden en de Kamer zich niet iedere keer hoeft af te vragen wat
nu openbaar of vertrouwelijk is.Wat de BIBOB betreft sloot zij zich aan bij de vragen van mevrouw Scheltema
en voegde er nog de vraag aan toe hoe dit voorstel uitwerkt op het Europese
aanbestedingsbeleid. Hoe zit het overigens met de mogelijkheden van bezwaar
en beroep tegen een afwijzende beslissing op basis van een BIBOB-criterium?De CDA-fractie maakte zich nogal zorgen over de consequenties van allerlei
internationale activiteiten op het terrein van integriteit. In de rapportage
wordt onder andere verwezen naar de international code of conduct for public
officials en dat roept enkele vragen op die een antwoord behoeven. In de eerste
plaats betreft dat de relatie met de in Nederland vigerende privacywetgeving.
In de tweede plaats de vraag hoe verplichtend een dergelijke code is. In de
derde plaats hoe het staat met de implementatie in andere landen en ten slotte
of er al voorbeelden zijn van een uitwerking van deze code in andere landen.Hoe staat het met de wetgeving over het tegengaan van fiscale aftrekbaarheid
van steekpenningen in en buiten de EU? Heeft deze wetgeving al tot veroordelingen
geleid?De voortdurende zorg voor verbetering van de integriteit achtte de CDA-fractie
hard nodig. De politie speelt een zodanig belangrijke rol in het functioneren
van de overheid dat de integriteit daarvan eigenlijk in een apart overleg
had moeten worden besproken en niet en marge van dit overleg. Maar afhankelijk
van de informatie die de Kamer nog zal bereiken kan alsnog tot een dergelijk
apart overleg worden besloten.Ten slotte merkte mevrouw Van der Hoeven op het er helemaal mee eens te
zijn dat op integriteit goed moet worden toegezien, maar het liefst in de
openbaarheid. In ieder geval moet worden voorkomen dat mensen hun eigen verantwoordelijkheid
niet nemen, omdat ze denken dat anderen dan wel zullen doen. Ook voorkomen
moet worden dat er nieuwe machtsconcentraties ontstaan in het toezicht op
integriteit. Elke organisatie, of het nu een politieke partij is, een overheid
of een bedrijf, dient daarin een eigen verantwoordelijkheid te nemen. Antwoord van de regeringDe minister kon zich niet vinden in het door de heer Luchtenveld
geschetste algemene beeld, want waarom wordt er anders zoveel aandacht aan
de integriteit van het algemeen bestuur besteed? Het algemene beeld is zijns
inziens niet zo geruststellend, dus verontrustend, voor hem in ieder geval
reden tot grote zorg, zonder daarmee ook maar de indruk te willen wekken dat
zich in Nederland maffia-achtige toestanden afspelen. In het gehele openbaar
bestuur gebeuren er naar zijn maatstaven in ieder geval zo veel incidenten
dat dit zijns inziens op alle overheidsniveaus een beleid rechtvaardigt dat
in sommige gevallen nogal ver gaat. Daarom wilde hij niets terug nemen van
zijn reactie op een brief van de heer Peper die jammer genoeg is uitgelekt.Hij was het er natuurlijk wel mee eens dat het niet bij alleen bij een
reactie kan blijven, maar dat je ook wel een idee moet hebben c.q. krijgen
hoe dat komt en hoe daartegen zoveel mogelijk kan worden opgetreden. Wat dit
betreft, kon hij zich wel vinden in de opmerking indertijd van mevrouw Dales:
in een samenleving waar in zo'n korte tijd zoveel is veranderd en die zo gecompliceerd
is geworden, is het tijd voor groot onderhoud. Helaas is er echter meer nodig
dan alleen maar groot onderhoud. Er is zo langzamerhand ook een gecompliceerdere
relatie ontstaan tussen overheid en markt. Die is een dreiging van de traditioneel
nogal integere Nederlandse overheid, want in sommige markten kun je toch wel
spreken van een ander normen- en waardebesef. Bovendien kan niet worden ontkend
dat er de afgelopen decennia door de gehele samenleving heen in ieder geval
onduidelijkheid over normen en waarden is ontstaan. Ten slotte
wees de bewindsman op de zorgelijke ontwikkeling van de georganiseerde misdaad,
vaak drugsgerelateerd, en de wijze waarop men vanuit de onderwereld zijn positie
in de bovenwereld probeert te vestigen. Al met al kon hij geen ander beeld
geven dan «zeer zorgelijk», maar hij erkende dat het niet altijd
eenvoudig is dat beeld met harde feiten te onderbouwen. De hardste zijn natuurlijk
de strafzaken tegen mensen uit het openbaar bestuur. Daarachter ligt nog een
groot aantal zachtere feiten die moeilijker te bewijzen zijn, maar die er
naar zijn mening in zulke grote getale zijn, dat hij het nodig acht om intensief
met dit beleidsonderdeel door te gaan.Met de heer Van Heemst was de bewindsman de mening toegedaan dat er blijvende
aandacht aan de integriteit van en binnen het openbaar bestuur moet worden
besteed. Een regelmatige verantwoording van de minister tegenover de Kamer,
zo eens per jaar, zou die continue aandacht kunnen verzekeren, maar belangrijker
nog leek hem dat op managementniveau het besef moet doordringen dat het bewaken
van de integriteit onderdeel is van de dagelijkse taak, hetgeen in sommige
sectoren van de overheid wel een forse cultuuromslag vereist.De bewindsman kondigde vervolgens aan dat het kabinet binnenkort zal komen
met een wat gerichtere aanpak van het geweld in de samenleving, waarover het
zich met het parlement grote zorgen maakt. In die aanpak zal uiteraard ook
het geweld tegen overheidsfunctionarissen, verbaal of fysiek, worden meegenomen.
De suggestie van de heer Van Heemst om in overleg met bonden en andere betrokkenen
na te gaan in welke mate en in welke vorm dat geweld voorkomt, nam hij graag
over en hij zegde toe daarover allereerst in overleg te zullen treden met
de korpsbeheerders. Mensen die de moed opbrengen om misstanden in de organisatie aan de kaak
te stellen, komen niet alleen bij de politie voor, maar ook in andere sectoren
en het was volgens de minister dan ook een algemeen probleem om hen voldoende
bescherming te bieden. Wat dit betreft, verwees hij de ervaring die inmiddels
is opgedaan in de sfeer van de seksuele intimidatie en de vertrouwensfuncties
in dat kader bij organisaties. Uit die ervaring blijkt dat die vertrouwenspersonen
geen garantie bieden dat die misstanden inderdaad worden gemeld of dat de
melders van eventuele gevolgen daarvan worden gevrijwaard, maar ze blijken
in ieder geval wel een positieve uitwerking te hebben. Mede in het kader van
de uitvoering van de motie-Kamp c.s. heeft hij alle ministeries verzocht om
richtlijnen te maken om dit soort vertrouwenspersonen te introduceren. Overigens
was hij de mening toegedaan dat het primair de functie van het management
is dat een melding nooit kan terugslaan op de melder en dat het heel moeilijk
zal zijn om een sluitende regeling, als het ware een garantie, daarvoor te
maken. Daarnaast zal een cultuuromslag in de organisaties nodig zijn om te
voorkomen dat de melder via collega's de weerslag krijgt. Het boek van het
Haagse korps beschrijft weliswaar heel veel goede dingen in de organisatie,
maar ook veel negatieve dingen en hoe daarmee zou moeten worden omgegaan.
Waarschijnlijk is dat type beschrijving van de eigen organisatie heel functioneel
voor het veranderingsproces binnen de organisatie.Voorts sprak ook de bewindsman zijn verbazing uit over de veelheid van
reacties en de grote verschillen daarin op zijn reactie op de brief van de
korpsbeheerder van Rotterdam, waarbij het hem over het algemeen wel was opgevallen
dat men de begrippen «integriteit» en «corruptie»
wel erg gemakkelijk met elkaar verwisselde. Integriteit gaat om meer dan alleen
om corruptie.Met de heer Van Heemst vond hij de kwestie van de bewijslast heel lastig.
Als je wat ziet of hoort, is dat vaak niet meer dan het topje van de ijsberg.
Nu die toch is uitgelekt, wilde hij verwijzen naar de brief van de korpsbeheerder
waarin heel expliciet wordt gesproken over «zorg» en «ongerustheid»
en waarin heel duidelijk wordt gesteld dat voortdurende aandacht een absolute
noodzaak is. Als dergelijke zaken zich alleen in Rotterdam zouden
afspelen, zou er niet echt reden tot algemene zorg zijn, maar dat is natuurlijk
niet het geval; zie ook de opmerkingen van de vorige korpschef van Amsterdam,
zie ook de berichten uit Gelderland. Als er reden is tot zorg in het gehele
openbaar bestuur, dan is dat zeker het geval voor de politie als grondorganisatie
die in een heel kwetsbare positie verkeert.Op zich had de bewindsman er geen bezwaar tegen om het onder de brief
van de heer Peper liggende rapport aan de Kamer voor te leggen, maar dan wel
vertrouwelijk.Wat betreft het OM kon hij wel zeggen dat dit direct inspringt als zich
dergelijke zaken voordoen, ook in Rotterdam. Hij zegde toe zijn collega van
Justitie te vragen of zij de Kamer daarover nader kan informeren, zo nodig
eveneens vertrouwelijk.Uit de opmerkingen kreeg hij de indruk van een competentiestrijd tussen
de rijksrecherche en het bureau interne controle. Persoonlijk was hij er groot
voorstander van dat elke organisatie, en zeker de politie, een bureau interne
controle heeft. Het gaat daarbij om het zelfreinigend vermogen van een organisatie.
Maar natuurlijk heeft de rijksrecherche daarbij ook een taak. Zodra er meer
is dan slechts aanwijzingen dat de wet wordt overtreden en afhankelijk van
het soort delict, komt de rijksrecherche er natuurlijk eerder aan te pas dan
zo'n bureau interne controle. De opmerkingen van de leiding van de rijksrecherche
over de capaciteit kon hij niet beantwoorden, ook al omdat dit de verantwoordelijkheid
van zijn collega van Justitie is, maar uiteraard zal hij nagaan of dat inderdaad
een probleem is.In antwoord op de vraag wat er nu daadwerkelijk bij de politie met dit
integriteitsvraagstuk wordt gedaan, herhaalde de bewindsman dat hij in dat
verband groot belang hecht aan een bewustwordingsproces. De organisatie moet
zich bewust zijn van de risico's en zich als het ware open opstellen om daar
iets tegen te doen. In alle politieregio's is een contactpersoon integriteit
aangesteld en er is een platform integriteit ingesteld, samengesteld uit afgevaardigden
van clusters van regio's. Met de bonden is overeenstemming bereikt over de
wijziging van het BARP en het BPOLR op het punt van de regelingen van het
antecedentenonderzoek. De politieberaden hebben aangegeven er behoefte aan
te hebben om het zogenaande milieuonderzoek uit te breiden tot iedereen die
bij de politie in dienst wil treden. Daarin mag uiteraard geen onderscheid
worden gemaakt tussen allochtonen en autochtonen. Vervolgens zijn in drie
tranches de functies van de korpschef en de functies bij de RID's als vertrouwensfuncties
aangewezen. Aspiranten bij de Nederlandse politie academie zijn reeds in 1993
als vertrouwensfuncties aangewezen. In overleg met de korpsbeheerders wordt
nagegaan of er nog andere functies binnen de politie zijn die als vertrouwensfunctie
zouden moeten worden aangemerkt. Dat moet niet elk korps zelf uitmaken, maar
daarvoor moet een algemene regeling komen. Het BARP zal eveneens gewijzigd
worden in verband met de melding van nevenfuncties. In het grootste deel van
de regio's is een bureau interne controle of een vergelijkbare voorziening
om vormen van normschending te onderzoeken, waarbij is uitgegaan van de circulaire
van Justitie en Binnenlandse Zaken die op 18 juli in de Staatscourant is gepubliceerd
en waarin de taken en inzet van de rijksrecherche worden bepaald. In reactie
op de opmerkingen van de heer Van Heemst zegde de bewindsman toe na te gaan
of er op dat punt nog onduidelijkheden bestaan. Vervolgens memoreerde hij
dat de Nederlandse politie onlangs het statuut integriteit heeft aangenomen,
dat op de Nederlandse politie academie een drietal modules is ontwikkeld voor
integriteitsonderwijs en dat de klachtregelingen op het punt van integriteit
thans worden geëvalueerd. Al met al een heel stelsel van maatregelen
en voorzieningen om het integriteitsvraagstuk aan te pakken.Het ontwerpbesluit nevenwerkzaamheden bij de politie ligt nu bij de Raad
van State en zal straks als basis dienen voor de melding en registratieplicht van nevenwerkzaamheden en de verbodsbepalingen. In overleg
met de korpsbeheerders zal de bewindsman nagaan op welke manier de totstandkoming
van dergelijke commissies bevorderd kan worden.Wat betreft de uitvoering van de motie-Kamp c.s. memoreerde hij dat het
kabinet ervoor heeft gekozen om uit te gaan van maatwerk: binnen een algemeen
beleidskader moet elk ministerie zelf maatregelen nemen. Binnenlandse Zaken
kan daarvoor een raamwerk aanbieden. In de motie werd uitgesproken dat de
aanbevelingen van de Algemene Rekenkamer op dat punt zouden moeten worden
overgenomen en die zijn ook in het raamwerk opgenomen. Voorzover hem bekend
was, is elk ministerie er nu mee aan de slag. Het gaat hierbij om regels voor
het aannemen van geschenken of diensten, de handelwijze bij aantasting van
integriteit of vermoedens daarvan, functieroulatie bij kwetsbare functies,
het aanstellen van een vertrouwenspersoon en het melden en registreren van
nevenfuncties. Begin 1998 zal worden nagegaan hoe ver de ministeries hiermee
zijn gevorderd en die inventarisatie zal de bewindsman aan de Kamer voorleggen.
Daarnaast wordt thans ook de mogelijkheid bezien van het registreren van onbetaalde
nevenfuncties.Over de stand van zaken rondom BIBOB kon de bewindsman geen nadere mededelingen
doen. De notitie gaf de Kamer geen aanleiding om daarover met hem van gedachten
te wisselen en nu wordt hard gewerkt aan het wetsvoorstel, waarbij nauwgezet
wordt bezien hoe ver er mag worden gegaan, hoe de privacy en de rechtszekerheid
kunnen worden gewaarborgd, enz.Van centrale meldpunten was hij niet zo'n voorstander. Als het OM met
een zekere regelmaat corruptiezaken onderhanden krijgt, kan het best handig
zijn om die zaken op een centraal punt te melden, maar hij zag toch weinig
heil in een apart meldpunt voor alle ministeries die alles zouden moeten melden,
aanwijzingen en feiten. Wat wordt daar dan verder mee gedaan en is het risico
dan niet dat de ministeries het er verder bij laten zitten en de afhandeling
aan dat meldpunt overlaten?Wat de politieke partijen betreft, was hij het met mevrouw Van der Hoeven
eens dat de integriteit van de kandidaten in de eerste plaats een verantwoordelijkheid
voor die partijen is. In het kader van het algehele integriteitsbeleid zijn
de politieke partijen wel enkele instrumenten aangereikt om daarmee om te
gaan en op hun verzoek worden ook wat meer handzame criteria ontwikkeld waarmee
zij dat vraagstuk intern wat gemakkelijker tegemoet kunnen treden. Er is wel
enige discussie ontstaan welke rol de overheid en met name de BVD kan spelen
waar het gaat om mensen die op de kandidatenlijsten kunnen komen. De vraag
was onder meer of de BVD toch niet alle kandidaten zou moeten screenen. Die
vraag heeft hij negatief beantwoord, mede gelet op de staatsrechtelijke verhoudingen.
Wel is afgesproken dat als een politieke partij bepaalde signalen over een
bepaalde kandidaat krijgt zij de minister gemotiveerd kan verzoeken daarnaar
een onderzoek in te stellen. Als die dat verzoek kan rechtvaardigen, wordt
de BVD gevraagd een onderzoek in te stellen en het resultaat daarvan zal dan
via de minister schriftelijk aan de partij worden voorgelegd. Het is natuurlijk
ook mogelijk dat de BVD in zijn normale werk stuit op een bepaald iemand waarbij
vraagtekens kunnen worden gezet en hoort dat die op een kandidatenlijst staat.
In dat geval is afgesproken dat de BVD daarover de minister informeert die
dan op zijn beurt de voorzitter van de desbetreffende partij op de hoogte
brengt. Dat is zeker geen sluitend systeem, maar er hebben zich al te veel
incidenten voorgedaan om te zeggen dat er op dit punt niets hoeft te gebeuren.De bewindsman merkte vervolgens op dat het wetsvoorstel subsidiëring
politieke partijen al bij de Kamer ligt. In de marge van dat voorstel zal
ook moeten worden bezien of de vrijwillige afspraak, waarvan hij de indruk
heeft dat die goed werkt, inderdaad zo goed werkt dat daarmee kan worden volstaan
of dat er in de wet nog nadere regels voor moeten worden opgenomen. Zowel de regering van de Antillen als die van Aruba zijn van mening dat
er zeker iets moet gebeuren en hij zou er de voorkeur aan geven als dergelijke
regels in een rijkswet voor alle landen gelijk konden worden geregeld, maar
hij kon nog niet overzien of dat wel haalbaar is en hoeveel tijd dat zal vragen.De bewindsman erkende de risico's bij marktwerking. Inderdaad kunnen leden
van raden of provinciale staten die vaak ook op de markt werkzaam zijn in
sommige gevallen in een belangenconflict terecht komen, maar het kwam hem
voor dat dit dan in eerste instantie door de betrokkenen en hun fracties of
partijen moet worden opgelost. De VNG heeft de gemeentelijke fracties wel
aangegeven hoe zij daarop beter kunnen letten.Wat de Europese component betreft, was hij ervan overtuigd dat Nederland
op dit punt gidsland is. Weinig landen zijn actief bezig met integriteit,
good governance. Nederland heeft het voorzitterschap ook gebruikt om daarover
een conferentie te organiseren, met name gericht op de nieuwe toetreders die
daar over het algemeen zeer open tegenover staan. Als er landen zijn die bittere
ervaringen hebben met het ontbreken van good governance dan zijn het toch
wel de Midden- en Oost-Europese landen. Zo langzamerhand ontstaat er dus wel
een draagvlak, maar er is zeker nog een lange weg te gaan voordat er in internationaal
verband tot goede afspraken kan worden gekomen.Hij zegde toe te zullen informeren hoe het staat met de wetgeving inzake
de strafbaarheid steekpenningen.De opmerkingen van mevrouw Van der Hoeven over de spanning tussen het
afschaffen van de ambtelijke status – de motie-Zijlstra c.s., waarover
al advies is gevraagd – en de ambtseed vond hij interessant, maar ook
andere beroepsgroepen kennen een eed terwijl ze geen ambtelijke status hebben.
Hij zegde toe deze kwestie in ieder geval nader te (laten) bezien.Ten slotte gaf hij aan dat onder good governance moet worden verstaan:
rechtmatigheid, rechtszekerheid, behoorlijkheid, deugdelijkheid, betrouwbaarheid,
democratisch gehalte, kortom, integriteit! Nadere gedachtewisselingDe heer Van Heemst (PvdA) onderstreepte dat politici en bestuurders
zich behoren in te spannen om elke ontsporing tegen te gaan, want elk geval
is er toch een te veel, en dat zij een hoogwaardige, geloofwaardige en fatsoenlijke
overheid behoren te koesteren en te bewaken. Dat zou overigens een positievere
boodschap zijn dan de schets van de minister – het is zeer verontrustend –
in zijn reactie op rapportages en de berichtgeving over inbreuken op de integriteit.
Dat zou bij de bevolking de indruk kunnen wekken dat het zo slecht met de
integriteit van het openbaar bestuur is gesteld dat de burgers als het ware
op hun hoede moeten zijn als zij met de overheid te maken krijgen. Harde cijfers
over inbreuken op die integriteit zijn er vrijwel niet en bovendien worden
inderdaad vaak alleen maar de topjes van de ijsberg zichtbaar en bij de politie
is men met begonnen met het opzetten van een registratiesysteem. De analyse
die de heer Peper in zijn brief heeft gegeven en die in feite is onderschreven
door de korpschef van Amsterdam, laat zien dat het heel vaak gaat om menselijk
onfatsoen, alcoholgebruik, weigering dienstbevel, diefstal, zedendelicten
en ook nog wangedrag dat wellicht te maken heeft met contacten met de criminele
wereld, maar ook die cijfers en analyse rechtvaardigen niet de conclusie dat
de georganiseerde criminaliteit een heel belangrijke verklarende factor is
voor incidenten bij de politie, al wilde natuurlijk ook de heer Van Heemst
niet de indruk wekken dat er niets aan de hand is.Hij dankte de minister voor de toezegging om de Kamer op het punt van
de rijksrecherche nog nader te berichten. Hij achtte het in ieder geval van
belang dat de capaciteit voldoende moet zijn om klachten en vermoedens snel
te kunnen onderzoeken, hetgeen mede in het belang is van de betrokken
politiefunctionaris en zijn korps, maar natuurlijk ook de samenleving.Hij erkende dat het heel moeilijk is om materiële waarborgen te scheppen
dat degene die de zaak aanbrengt afdoende wordt beschermd en hij hoopte dat
daarop in een volgende rapportage zal worden teruggekomen.Ook was hij blij met de toezegging dat de onderliggende rapportage die
bij de brief van de heer Peper hoort aan de Kamer zal worden voorgelegd.Hij was ervan overtuigd dat het geweld tegen overheidsfunctionarissen
heel gevoelig ligt en de betrokkenen heel kwetsbaar maakt, reden waarom hij
overwoog op dit punt nog met een motie te komen.Hij nam ten slotte aan dat in de rapportage over het korps Rotterdam/Rijnmond
ook aandacht zal worden besteed aan de stand van zaken van voorzieningen die
rondom de integriteit zijn getroffen.Mevrouw Scheltema (D66) hechtte eraan op te merken dat de situatie
in Nederland wat betreft de integriteit en de corruptie er zeker niet een
is van alleen maar kommer en kwel, maar wel dat er een continue aandacht voor
nodig is, een punt dus van aanhoudende zorg.Zij had een reactie gemist op haar opmerkingen over financiële en
zakelijke belangenverstrengelingen die minstens zo corrumperend kunnen zijn
als nevenfuncties. Ook op dat punt zou er een regeling moeten komen; een meldingsplicht
en registratie zoals ook de code van de VN aangeeft.Haar suggestie over een centraal meldpunt was er meer op gericht om te
voorkomen dat men met zijn klachten alleen maar in het lijnmanagement terecht
kan, waardoor men een groter risico loopt door de eigen omgeving daarop te
worden aangevallen. Er zal een plek moeten zijn waar men met zijn klachten
over inbreuk op integriteit of corruptie of vermoedens daarvan terecht kan
zonder dat men daarvan direct schade ondervindt. Die plek zal dus iets verder
moeten liggen dan het lijnmanagement en er ook onafhankelijk van moeten zijn.De heer Luchtenveld (VVD) hechtte eraan dat de zorg over elk
geval van wangedrag en normvervaging bij het openbaar bestuur en de politie
zo breed is uitgesproken. De burger mag niet het beeld krijgen van een corrupte
overheid waarmee geen zaken meer kunnen worden gedaan en dat zelfs de politie
zich niet aan de regels houdt, want dat beeld zou ook onjuist zijn, maar de
burger moet dan wel zien dat misstanden adequaat worden aangepakt. In dat
verband kwam het hem vreemd voor dat een ambtenaar van de sociale dienst na
fraude ontslag moest nemen en ook nog een onderhandse terugbetalingsregeling
heeft kunnen treffen, waardoor hij aangifte kon voorkomen. Die milde aanpak
staat haaks op de aanpak van iemand die met een bijstandsuitkering fraudeert.Problemen kunnen worden voorkomen als uitvoering en controle niet in een
hand worden gelegd, niet van een persoon en ook niet van hetzelfde orgaan.
De toegenomen marktwerking, die de VVD-fractie op zich wel ondersteunt, heeft
er al toe geleid dat leden van publiekrechtelijke lichamen, met name van gekozen
organen, op functies zitten die tot een complexe verhouding kunnen leiden.
Dat de minister dat primair een zaak van de politieke partijen en de fracties
vindt is in feite juist, maar toch vroeg hij zich af of op den duur nog wel
kan worden volstaan met het enige artikel dat zich daarop richt, nl. dat iemand
die in een bepaald geval de belangen verstrengeld ziet, zich van stemming
dient te onthouden. Is dat niet wat al te mager?Mevrouw Van der Hoeven (CDA) kon na alle toezeggingen van de
minister niet bedenken wat er op dit moment nog meer kan worden gedaan of
kan worden gevraagd. Op basis van de nadere informatie van de minister zal
ongetwijfeld verder over deze kwestie worden gesproken die inderdaad continue
aandacht verdient. Zij kreeg nog graag nadere informatie over BIBOB als de minister daarover
meer kan meedelen en een antwoord op haar vraag of door haar genoemde aspecten
ook worden meegenomen.Ook had zij een antwoord gemist op haar vraag in hoeverre het ontnemen
van wachtgeld gelet op de rechtspositie van raadsleden en statenleden wel
een haalbare sanctie is.Stel dat de ambtenarenstatus inderdaad en onverhoopt zou verdwijnen, heeft
dat dan nog consequenties voor het doorvoeren van de nu voorgestelde maatregelen?De minister zegde toe in de volgende rapportage terug te komen
op mogelijkheden om degenen die zaken aan de orde stellen afdoende bescherming
te bieden.De thans in Rotterdam functionerende korpschef heeft bij zijn aantreden
al aangekondigd op dit punt verder te gaan met het materiaal dat er al ligt.
Hij zal nagaan hoe het daarmee staat en de Kamer daarover informeren.Hij was het met mevrouw Scheltema eens dat men met zijn klachten niet
bij het lijnmanagement moet zijn en dacht meer aan een vertrouwensfunctie
in de staf die een directe relatie heeft met de directeur of de korpschef.
Of het verstandiger is zo'n functionaris buiten de organisatie te hebben,
wilde hij best nader bezien, maar hij mag toch niet te ver van de organisatie
af staan, want anders werkt het ook niet.Met haar opmerkingen over de zakelijke en financiële belangenverstrengeling
kon hij niet echt goed uit de voeten, want daar zijn verschillende modaliteiten
voor te bedenken, zoals ook de heer Luchtenveld al aangaf. Het kan daarbij
gaan om de relatie tussen de overheid en de markt die steeds complexer wordt,
maar ook om relaties binnen de markt zelf, zoals de beurs, en de openbare
verantwoording, ook van ondernemingen, waarvoor in Nederland zo langzamerhand
een heel goede praktijk is ontwikkeld. Als het gaat om individuen, zoals werknemers
bij de overheid, gaat het meer om nevenfuncties en neveninkomsten en dat is
toch een toereikend systeem. Niettemin zal hij nagaan wat zoal in de UN-code
of conduct aan aanbevelingen staan die de moeite van het overwegen waard zijn.De heer Luchtenveld heeft wellicht gelijk als hij stelt dat de regeling
dat leden van publiekrechtelijke lichamen die in een belangenverstrengeling
terecht komen zich van stemming dienen te onthouden wat mager is, maar hij
bleef moeite houden met een centrale regeling, want hij vond dat echt een
taak voor de fracties en de politieke partijen zelf. Hij wilde daar dan ook
geen algemene uitspraak over doen, net zo min als over individuele gevallen,
zoals over die van de ambtenaar bij de sociale dienst.Of het beeld nu verontrustend, zeer verontrustend of niet zo verontrustend
is, maakte hem niet zoveel uit. Belangrijker vond hij het om hierover de grootst
mogelijke openheid te betrachten, dat het beestje bij de naam wordt genoemd
en er in de praktijk stelling tegen wordt genomen, dat duidelijk wordt gemaakt
dat zoiets niet mag worden geaccepteerd en dat wordt geprobeerd dat wat zich
onder de waterspiegel bevindt boven water komt, opdat het daarna effectief
kan worden bestreden.De vragen over en rondom BIBOB zal de bewindsman zodra hij kan beantwoorden.Het wegvallen van de ambtelijke status stond zijns inziens de uitvoering
van de voorgestelde maatregelen niet in de weg. Ook al is de status niet meer
ambtelijk, de rechtspositieregelingen zullen wel gelijk blijven. In ieder
geval zal hij dit aspect meenemen in het overleg met de ROB.Wat het ontnemen van het wachtgeld betreft, had mevrouw Van der Hoeven
gelijk, want bij raads- en statenleden gaat het in uitkeringen ingevolge de
APPA. De voorzitter van de commissie,De CloeDe griffier van de commissie,Coenen XNoot1Samenstelling: Leden: V.A.M. van der Burg (CDA), Te Veldhuis (VVD), Van
der Heijden (CDA), De Cloe (PvdA), voorzitter, Janmaat (CD), Van den Berg
(SGP), Scheltema-de Nie (D66), ondervoorzitter, Apostolou (PvdA), Kalsbeek-Jasperse
(PvdA), Zijlstra (PvdA), Van der Hoeven (CDA), Van Heemst (PvdA), Remkes (VVD),
Gabor (CDA), Koekkoek (CDA), Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels), Oedayraj Singh
Varma (GroenLinks), Hoekema (D66), H.G.J. Kamp (VVD), Essers (VVD), Dittrich
(D66), Cornielje (VVD), Rouvoet (RPF), Rehwinkel (PvdA) en Wessels (D66).Plv. leden: Dankers (CDA), Van Hoof (VVD), Bijleveld-Schouten (CDA), Liemburg
(PvdA), Poppe (SP), Schutte (GPV), Jeekel (D66), Duivesteijn (PvdA), Noorman-den
Uyl (PvdA), Feenstra (PvdA), Verhagen (CDA), M.M. van der Burg (PvdA), Van
der Stoel (VVD), Mateman (CDA), Mulder-van Dam (CDA), Van Wingerden (AOV),
Rabbae (GroenLinks), Van Boxtel (D66), Korthals (VVD), Luchtenveld (VVD),
Assen (CDA), Klein Molekamp (VVD), Leerkes (Unie 55+), Van Oven (PvdA) en
Bakker (D66). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25600-VII-32.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl