Het toeristisch beleid tot 2000; Brief staatssecretaris
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24750, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

28-11-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

24750 nr. 4

21-11-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Beleidskader Beleidsvisie toerismeDe toeristische spitsorganisaties3. Kernpunten Zee van Cultuur en consultatieronde4. Algemeen oordeel over NBT/AVN-rapportage5. Reactie op «top-10 actiepunten»Bereikbaarheid van toeristische concentratiepunten.Invloed nieuwe mediaGebiedsgerichte ontwikkelingLeefbaarheid Grote StedenAfstemming grote evenementenStofkam regelgeving toeristische sector.Verbetering service en dienstbetoonNieuwe instrumenten voor het wegnemen van financieringsknelpuntenHarder cijfermateriaal over t/r-sectorOrganisatiestructuur («Toeristisch Huis»)6. VervolgOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24750Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 52 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 750Het toeristisch beleid tot 2000nr. 4BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 21 november 1997 1. InleidingBij brief van 1 april 1997 heb ik u het toeristisch Actieplan «Zee
van Cultuur» toegestuurd. Dit plan is opgesteld door Toerisme en Recreatie
AVN en het Nederlands Bureau voor Toerisme (NBT). Het vormt het antwoord op
de door mij in de nota «Werken aan Concurrentiekracht, het toeristisch
beleid tot 2000» (WAC, juni 1996) neergelegde vraag hoe onze bedreigde
internationale concurrentiepositie op de belangrijkste marktsegmenten Kust
en de combinatie van Cultuur en Steden op middellange termijn kan worden veilig
gesteld.Zoals vermeld in mijn brief van 1 april 1997 hebben AVN en NBT over Zee
van Cultuur een uitvoerige consultatieronde gehouden met ondernemers en organisaties
uit de toeristische sector, alsmede met betrokken provincies en gemeenten.
De resultaten hiervan zijn mij 30 oktober jl. schriftelijk aangeboden. U treft
de desbetreffende voortgangsbrief van AVN en NBT hierbij ter informatie aan,
met als bijlage de Actiekrant waarin wordt terug gerapporteerd aan de sector.1Overeenkomstig mijn eerdere toezegging aan u ga ik in de onderhavige brief
nader in op inhoud en aanbevelingen uit de voortgangsbrief over Zee van Cultuur
en op de rol van het Ministerie van EZ bij de follow-up en implementatie daarvan.
De bepaling van mijn betrokkenheid vindt uiteraard mede plaats tegen de achtergrond
van de beleidswijzigingen die ik heb geschetst in mijn beleidsbrief aan de
Kamer van juni 1996, met name de veranderingen in de taakverdeling tussen
EZ en toeristische (spits-)organisaties. In die zin vormt onderstaande positiebepaling
over Zee van Cultuur tevens een verdere concretisering en actualisering van
de algemene beleidslijnen van Werken aan Concurrentiekracht. Alvorens nader
in te gaan op de inhoud van de NBT/AVN-rapportage, lijkt het me daarom goed
om eerst nog eens kort dat algemene toeristisch beleidskader te schetsen. 2. Beleidskader Beleidsvisie toerismeToerisme is een belangrijke en één van de snelst groeiende
sectoren van onze economie. De afgelopen jaren was de banengroei in toerisme
ruim twee keer zo groot als in het bedrijfsleven als geheel. In de toeristische
bedrijvigheid wordt per jaar zo'n 42 miljard gulden omgezet en ruim 290 000
mensen (ca. 1 op de 20) verdienen in of dankzij toerisme hun brood.Toerisme is ook een zeer veelzijdige sector. Het bevat een breed scala
aan economische activiteiten, zoals hotels, campings, attractieparken, watersport,
reisbureaus en (delen van) de congres- en transportsector. Maar ook publieke
elementen spelen in het «ketenproduct» toerisme een uitdrukkelijke
rol. Denk aan natuur, milieu, landschap en cultuurhistorie, maar ook aan infrastructuur,
veiligheid en bereikbaarheid. Deze publieke elementen zijn een onlosmakelijke
randvoorwaarde voor het ondernemen binnen toerisme en geven op onderdelen
ook wezenlijk gestalte aan het toeristisch product zelf.Centraal in het toeristisch beleid staat de versterking van de concurrentiekracht
van Nederland als aantrekkelijk toerisme- en recreatieland. De internationale
concurrentieslag om de toeristische consument wordt steeds heviger. Onze buitenlandse
concurrenten en overheden zitten niet stil. Er worden in de ons omringende
landen flinke inspanningen gepleegd, juist ook op de marktsegmenten kust en
cultuur/steden. Hier ligt ook het voornaamste aangrijpingspunt voor overheidsbemoeienis,
namelijk het «matchen» van beleid van concurrerende buitenlandse
overheden. Vrijwel alle OECD-landen voeren afzonderlijk toeristisch beleid
en subsidiëren hun toeristische promotie- en marketingorganisaties, dan
wel oefenen promotietaken zelf uit. Een voortgezette financiële bijdrage
aan de meer publieke taken van de nationale spitsorganisaties NBT en AVN (onderzoek,
innovatie en ontwikkeling, algemene Holland Promotie) blijft dan ook noodzakelijk.
Vooral ook omdat ons land, als niet-A bestemming, niet vanzelf als vakantiebestemming
op het netvlies van de globaliserende consument komt.Om de internationale concurrentieslag aan te gaan zal uiteraard in de
eerste plaats het toeristisch bedrijfsleven zélf alert en tijdig moeten
reageren op veranderingen op de markt en voortdurend moeten investeren in
kwaliteit en vernieuwing. NBT en AVN onderschrijven in hun voortgangsbrief
dat het toeristisch bedrijfsleven nauwelijks meer sectorgerichte ondersteuning
nodig heeft voor verbetering van de bedrijfsvoering (professionalisering,
kwaliteitszorg e.d.). Dit sluit aan bij de koerswijzigingen van Werken aan
Concurrentiekracht, waarin deze verantwoordelijkheid, alsmede die voor thematische
toeristische productontwikkeling, is overgedragen aan de sector zelf (resp.
de spits- en brancheorganisaties).Uit deze herverkaveling van taken en primaire verantwoordelijkheden vloeit
voort dat EZ zich concentreert op het kritisch beheer van haar jaarlijkse
subsidies aan de spitsorganisaties, almede op de voorwaardenscheppende taak
in het publieke domein. Dat betekent dat het toeristisch beleid van EZ sterker
in het teken komt te staan van agendering en interventie, met als doel het
scheppen van zo gunstig mogelijke randvoorwaarden voor de toeristische bedrijvigheid.
Het gaat er met andere woorden om te zorgen voor een stimulerende «toeristische
bedrijfsomgeving» en een gunstig algemeen klimaat om te ondernemen in
toerisme, om zodoende de concurrentiekracht en het vernieuwingspotentieel
van het toeristisch product Nederland te behouden en te versterken. Mijn aandacht
concentreert zich daarbij op de publieke componenten van het vakantieproduct
Nederland. Meer in concreto gaat het dan om zaken als fysieke ruimte en infrastructuur,
vervoer en mobiliteit, grote steden en landelijk gebied, informatietechnologie
en wet- en regelgeving, alsmede om verdere verankering en operationalisering
van de relatie milieu, natuur, cultuur en toerisme. Dit mede tegen de achtergrond
van de toenemende samenhang tussen wonen, werken en recreëren en de groeiende
betekenis van de kwaliteit van de leefomgeving, ook als internationale concurrentiefactor.Het ketenkarakter van toerisme maakt dat een veelheid van beleidsterreinen
en overheden van invloed is op de inhoud en ontwikkeling van het toeristisch
product. EZ rekent het tot zijn taak hier een zekere richtinggevende rol te
spelen naar mede-overheden (met name op provinciaal niveau), via vooral kennisuitwisseling
over visie, onderzoekinzichten, interventieagenda en taakafbakening met spits-en
sectororganisaties. De toeristische spitsorganisatiesDe hiervoor aangeduide nieuwe taakverdeling met EZ geldt primair de nationale
toeristische spitsorganisaties NBT en AVN. Voor de doorvertaling naar het
provinciale en grotestadsniveau zijn daarenboven de 15 Promotie VVV's/Provinciale
Bureaus voor Toerisme (PVVV/PBT's) de aangewezen centrale organisaties. De
spitsorganisaties fungeren daarbij als makelaars en schakelaars tussen private
en publieke delen van het toeristisch aanbod enerzijds en de binnen- en buitenlandse
consument/toerist anderzijds. Daaronder vallen taken als het uitvoeren van
sterkte-zwakte analyses, het ontwikkelen van visies en strategieën voor
het Nederlands toeristisch product als geheel en voor specifieke product-marktcombinaties,
alsmede het signaleren van marktkansen en van daaruit stimuleren c.q. toetsen
van nieuwe productbundelingen, samenwerkingsvormen en innovaties in aanbod
en distributie. Daartoe behoort ook het agenderen bij de betrokken overheden
van eventuele belemmeringen en knelpunten bijv. op het gebied van ruimtelijke
ordening, regelgeving en infrastructuur.Deze nieuwe agenda impliceert voor de spitsorganisaties een wezenlijke
taakverbreding. Zee van Cultuur zelf is hiervan een goed voorbeeld. Stonden
voorheen de promotionele activiteiten in engere zin centraal, nu gaat het
om een regierol in de gehele marketingketen van ons toeristisch product. Derhalve
worden thans vanuit een integrale visie nieuwe activiteiten gevraagd in het
totale traject van marktonderzoek, product- en marktontwikkeling, promotie
en informatieverschaffing en distributie. Voor een goede vervulling van deze
rol dienen zij zich nog verder te ontwikkelen in de richting van kennis- en
innovatiecentrum. Via aangescherpte subsidievoorwaarden en toegespitste rapportages
wordt de invulling hiervan door EZ kritisch gemonitored en wordt de inzet
van publieke middelen gestuurd richting met name innovatieve en ontwikkelingstaken
en algemene Holland Promotie. Ik ga er overigens vanuit dat de extra activiteiten
voor de spitsorganisaties zelf die voortvloeien uit de implementatie van Zee
van Cultuur, kunnen worden gefinancierd uit de reeds bestaande jaarlijkse
bijdragen van EZ.Dit omschakelingsproces is weliswaar op gang gekomen, maar nog verre van
voltooid. Forse verdere aanpassingen in organisatie, bemensing en bedrijfscultuur
bij de spitsen zijn derhalve nodig. Voldoende deskundigheid is daarbij essentieel
om genoemde taken over de gehele linie volwaardig in te vullen.Met de in gang gezette uitbouw door NBT en AVN van deze nieuwe taken,
waarvoor, in tegenstelling tot promotie in enge zin, bovendien steeds minder goed is vast te stellen of ze primair van belang zijn voor de
buitenlandse dan wel de binnenlandse markt, rijzen er in toenemende mate problemen
ten aanzien van een heldere en herkenbare verdeling van taken en werkzaamheden
tussen de beÎde landelijke spitsorganisaties onderling. Een aanpassing
van de organisatiestructuur wordt ook door hen zelf derhalve als noodzakelijk
gezien. In paragraaf 5 onderstaand wordt op dit actiepunt terug gekomen.Zoals in Werken aan Concurrentiekracht is aangekondigd en gemotiveerd,
stelt EZ tezamen met de betrokken provinciale en stedelijke overheden, voor
ten hoogste een driejaarsperiode extra middelen ter beschikking voor inhoudelijke
versterking van de PVVV/PBT's. Deze moeten daarbij verder uitgroeien tot regionale
toeristische spitsorganisaties voor productontwikkeling en promotie. Ze dienen
onder meer te zorgen voor doorvertaling, uitwerking en toetsing van de nationale
strategische lijn en activiteiten van NBT/ AVN en leveren op hun beurt daarvoor
input. Marktkennis en bundelend vermogen van bedrijfsleven en andere actoren
op regionaal niveau is hiervoor essentieel.Sinds begin 1997 is voor deze beleidslijn in totaal ca. f 4 mln ter
beschikking gesteld. Ook deze tijdelijke extra impuls wordt via de daarbij
gehanteerde subsidievoorwaarden gemonitored en tussentijds getoetst op effectiviteit.
Daarenboven ben ik voornemens om medio 1998, als we gemiddeld halfweg de driejaarsperiode
zijn, een dergelijke toetsing ook extern uit te laten voeren. Vooralsnog is
mijn beeld dat, ondanks een aantal positieve aanzetten, de start traag was
en er nog sprake is van forse verschillen in professionaliteitsniveau tussen
de provincies onderling. Ook blijkt de interne taakverdeling tussen de PVVV/PBT's
als provinciale marketingorganisaties enerzijds en de primair op de informatie-
en receptiefunctie gerichte lokale/regionale VVV's anderzijds nog niet overal
goed te zijn geregeld, met verlies van efficiency en slagkracht als gevolg.
EZ tracht ertoe bij te dragen dat de op dit punt gemaakte afspraken zo veel
mogelijk worden uitgevoerd. Ik kan daarbij echter veelal slechts beperkt en
indirect sturend optreden, namelijk via de subsidievoorwaarden van de genoemde
PVVV-versterking en via het beleid van de koepelorganisatie ANVV. Deze heeft
dit punt, in het kader van de implementatie van haar Ondernemingsplan, overigens
momenteel actief ter hand genomen. 3. Kernpunten Zee van Cultuur en consultatierondeDe belangrijkste conclusies en aanbevelingen voor verdere kwaliteitsverbetering
van de toeristische marktsegmenten kust en cultuur/steden laten zich als volgt
samenvatten.De in Werken aan Concurrentiekracht gesignaleerde urgentie van een nieuwe
kwaliteitsimpuls blijkt breed te worden onderschreven. Er is een algemeen
besef dat continuering van de gunstige groeicijfers van toeristische bestedingen
en werkgelegenheid over de afgelopen jaren zeker op middellange termijn geen
vanzelfsprekendheid is. Realisering van de ambitieuze doelstelling in de strategische
meerjarenplannen van de toeristische spitsorganisaties met betrekking tot
ons marktaandeel (NBT: van 9,7 % in 1995 naar 10,5 % binnen N.W.-Europa vanaf
1999) zal dan ook extra inspanningen vereisen. Met name het verblijfstoerisme
aan de kust staat onder druk. Daar is een flinke kwaliteitsslag nodig. Ook
onze steden, de vier grote voorop, zullen hun (cultuur-)toeristisch product
verder moeten ontwikkelen. Door meer naar elkaar te verwijzen liggen hier
mogelijkheden voor verblijfsverlenging en herhalingsbezoek. Deze extra inspanningen
zijn nodig omdat sprake is van sterk toenemende markt- en beleidsconcurrentie,
zowel van bestaande als nieuw opkomende bestemmingen. De sector blijkt daarbij
nog lang niet altijd in staat adequaat in te spelen op de steeds hogere en
zich snel wijzigende eisen van de toerist. De moderne toerist
is een «moment-consument» en verlangt een divers en hoogwaardig,
op maat gesneden en gemakkelijk toegankelijk totaalpakket aan keuzemogelijkheden.
In de woorden van Zee van Cultuur vormen de betrokken marktsegmenten echter
nog vaak een grabbelton en bestaat er een reëel risico van verdere versnippering,
vervlakking en concentratie op lagere bestedingscategoriëen.Tegelijkertijd worden er wel degelijk grote potenties onderkend. De basiskwaliteit
waarmee ons aanbod zich onderscheidt van de concurrentie is de rijke variatie
aan toeristische voorzieningen op zeer korte afstand van elkaar in een aantrekkelijke
landschappelijke omgeving. Er worden voldoende kansen gezien om dit voordeel
nog beter uit te nutten en zodoende nieuwe, koopkrachtige doelgroepen te bereiken
over een meer gespreid bezoekseizoen. Het plan signaleert daarbij een aantal
reeds in gang gezette goede voorbeelden van marktgerichte productvernieuwing.
Tempo en omvang van innovatieve investeringen moeten en kunnen echter verder
omhoog. Een forse kwaliteitsimpuls wordt derhalve nodig, maar ook mogelijk
geacht. Zo'n verbeteringsstrategie zou er vooral uit moeten bestaan de onderlinge
samenhang binnen en tussen de onderhavige twee marktsegmenten te versterken.
De kleinschaligheid en het nog zwakke organiserend vermogen van de sector
staan een dergelijke gebundelde uitbouw en marketing nog te vaak in de weg.
Ook worden knelpunten gesignaleerd in de fysieke bedrijfsomgeving (infrastructuur,
bereikbaarheid en publieke ruimte) en wordt gewezen op een aantal voorbeelden
van als knellend ervaren wet- en regelgeving, waaronder beperkingen in de
sfeer van ruimtelijke ordening. Deze knelpunten zetten een rem op de noodzakelijke
investeringsimpuls in bundeling en versterking van de samenhang van het toeristisch
product.Een en ander mondt uit in een voorstel van NBT/AVN voor aanpak van de
volgende tien prioritaire actiepunten:– Bereikbaarheid toeristische concentratiepunten– Gezamenlijke aanpak nieuwe media– Integrale aanpak gebiedsgerichte ontwikkeling– Leefbaarheid grote steden–– Afstemming grote evenementen–– Stofkam regelgeving toeristische sector–– Stimuleren en bundelen kwaliteitsacties verbetering service
en dienstbetoon–– Nieuwe instrumenten opheffen financieringsknelpunten–– Harder cijfermateriaal–– Sectorbrede samenwerkingsvormen 4. Algemeen oordeel over NBT/AVN-rapportageMet het opstellen van het actieplan Zee van Cultuur en de voortgangsbrief
hebben de toeristische spitsorganisaties NBT en AVN inhoud gegeven aan mijn
initiatief in WAC om te komen tot een nadere analyse en plan van aanpak voor
de productmarktcombinaties kust en cultuur/steden. Duidelijk is dat het toeristisch
product qua kwaliteit, samenhang en toegankelijkheid maar zeer ten dele voldoet
aan de toenemende consumenteneisen en zich snel wijzigende marktomstandigheden.
Overigens zijn veel van de actiepunten uit de voortgangsbrief, hoewel primair
voortgekomen uit de segmenten kust en cultuur/steden, van nationale betekenis.De sterkten en zwakten van deze belangrijkste segmenten van ons toeristisch
aanbod zijn mijns inziens op systematische en heldere wijze in kaart gebracht.
Ik kan mij dan ook vinden in de hoofdlijnen en belangrijkste conclusies van
de voortgangsbrief. Van EZ worden vooral interventieacties gevraagd op het
vlak van de toeristische bedrijfsomgeving, alsmede het leveren
van een financiële stimuleringsbijdrage aan enkele voorbeeldprojecten.
In paragraaf 5 ga ik afzonderlijk in op de belangrijkste actiepunten uit de
NBT/AVN-brief en geef ik een reactie op de gevraagde betrokkenheid van EZ.Essentieel is dat de uitgebreide consultatieronde een grote mate van instemming
en draagvlak heeft opgeleverd voor de analyse en de vervolgaanpak. Dit is,
gezien het karakter en de sturingsfilosofie van Zee van Cultuur, op te vatten
als een conditio-sine-qua-non ten aanzien van de implementatie van het plan.
De belangrijkste ambitie en kracht ervan moet immers zijn, dat het een wervend
en overtuigend inhoudelijk kader biedt dat uitnodigt en aanspoort tot nieuwe
investeringen en gezamenlijke acties. Zee van Cultuur beoogt derhalve eerst
en vooral een plan te zijn dat de toeristische sector zélf aanspreekt
en mobiliseert. Bedrijfsleven, toeristische- en brancheorganisaties en gemeenten
zijn immers als eersten betrokken bij het daadwerkelijk vormgeven van het
toeristisch product. Zíj zijn met andere woorden de primaire probleemeigenaren
en zijn nu vooral aan zet bij het implementeren van de aanbevelingen. Zonder
draagvlak bij hen zal er weinig daadwerkelijk van de grond kunnen komen. De
spitsorganisaties fungeren, naast hun eigen specifieke uitvoeringstaken op
marketinggebied, als bundelaars/coördinatoren, facilitators en voortgangsbewakers
van het over-all plan. Mijn eigen inspanningen zijn daarbij aanvullend en
voorwaardenscheppend van aard, met een accent op mijn interventietaak.Ik constateer overigens met instemming en ervaar het als een teken van
toenemende volwassenheid van de sector en van haar spitsorganisaties, dat
in het plan die verdeling van verantwoordelijkheden ook helder wordt onderkend.
Met het gestelde in paragraaf 4 van de brief van NBT/AVN over de rol van de
(rijks-)overheid en met name van EZ, kan ik dan ook grotendeels instemmen.
Met name de toeristische interventietaak op beleidsterreinen als mobiliteit
en infrastructuur, grote stedenbeleid, regelgeving en integrale ontwikkeling
van het landelijk gebied heeft mijn uitdrukkelijke aandacht, zoals ook uit
paragraaf 6 moge blijken. De verlaging per 1-1-1998 van de BTW voor attractieparken,
waartoe onlangs door het Kabinet is besloten, is hiervan eveneens een voorbeeld.
Ik merk daar wel bij op dat hoe concreter en betrouwbaarder de signalen en
voeding vanuit de sector- en spitsorganisaties, hoe beter ik mijn coördinatie-
en interventietaak op die terreinen kan uitoefenen.In de voortgangsbrief pleiten NBT en AVN voor een grotere financiële
bijdrage van de rijksoverheid ten behoeve van publieke investeringen in de
toeristische bedrijfsomgeving. Mijn insteek hierbij is dat deze bijdrage eerst
en vooral via inzet van het generieke instrumentarium van EZ en van collega-departementen
zal moeten worden gerealiseerd. Zo heb ik mij er de afgelopen jaren reeds
voor ingezet om mogelijk te maken dat ook voor toeristische projecten een
beroep kan worden gedaan op de middelen voor het Grote Steden Beleid en de
Stirea-regeling.NBT en AVN bepleiten, als aanvulling op generieke instrumenten, het ter
beschikking stellen van specifiek toeristische middelen voor upgrading van
de toeristische bedrijfsomgeving via een integrale (gebiedsgerichte) aanpak.
Het moet daarbij gaan om projecten die sterk innovatief zijn, die inhoudelijk
en qua aanpak passen in Zee van Cultuur, waarvan een voorbeeldwerking uitgaat
en die een substantiële particuliere cofinanciering kennen. Het plan
kan overigens nog geen totaalbedrag noemen dat hiervoor nodig zou zijn. Ik
onderken dat in een aantal gevallen behoefte kan zijn aan dergelijk maatwerk
en heb inmiddels voor het nog lopende jaar door interne herschikking van EZ-middelen
maximaal f 3 mln extra voor dit doel gereserveerd. Het gaat daarbij om
mogelijke bijdragen aan enkele Zee van Cultuurprojecten voor gebiedsgerichte
ontwikkeling in de Kop van Noord-Holland, in de kuststrook en achterland van
het Westland, op de Waddeneilanden en op Walcheren, alsmede om een innovatief
plan voor vervoer over water in de Rotterdamse regio. Voor 1998 en volgende
jaren zal ik nader bezien of en zo ja hoeveel additionele middelen via reallocatie
binnen de EZ-begroting voor eventuele voorbeeldprojecten moeten en kunnen
worden ingezet.Voorts wijs ik in dit verband nog op de bijdrage van f 3,5 miljoen
die ik beschikbaar heb gesteld in het kader van de tweede vijfjaarstranche
van het Convenant Beleidsvisie meerjarenprogramma van de Stichting Beleidsvisie
Recreatietoervaart Nederland (BRTN) ten behoeve van de kwaliteitsimpuls voor
de toervaart-infrastructuur.Onverlet de overwegend positieve totaalbeoordeling van Zee van Cultuur,
vallen er ook kritische opmerkingen te maken. Zo is de lijst van innovatieve
nieuwe projecten en samenwerkingsverbanden nog niet indrukwekkend lang. En
is een aantal projecten en actiepunten minder concreet en vergevorderd dan
ik aanvankelijk had verwacht.De taak- en rolverdeling tussen partijen in de verdere aanpak van de prioritaire
actiepunten (probleemeigenaar, sturing e.d.) had eveneens nog beter uitgewerkt
kunnen worden. Ook over de herbezinning op de organisatie van de sector, inclusief
de positie van de spitsorganisaties onderling, geeft de voortgangsbrief nog
geen uitsluitsel. 5. Reactie op «top-10 actiepunten»In Zee van Cultuur staan 44 aanbevelingen en suggesties, met de daarbij
aangesproken probleemeigenaren en trekkers. Veel aanbevelingen richten zich
op bedrijfsleven en gemeenten. Ik ga er van uit dat NBT en AVN in de aangekondigde
jaarlijkse vervolgrapportage over het plan tenminste de voortgang op die punten
zullen monitoren en zo nodig nadere initiatieven zullen voorstellen.In de voortgangsbrief van NBT en AVN is uit de 44 een tiental actiepunten
geclusterd, waarbij de spitsorganisaties zelf een actieve rol spelen. Onderstaand
maak ik enkele meer specifieke opmerkingen bij deze prioritaire punten, met
name die actiepunten waar ook een (directe of indirecte) rol is weggelegd
voor EZ. Bereikbaarheid van toeristische concentratiepunten.«Zee van Cultuur» noemt als belangrijk punt de vergroting
van de bereikbaarheid van toeristische concentratiepunten via verbetering
en uitbreiding van verschillende vormen van openbaar vervoer, inclusief openbaar
vervoer te water. In hun voortgangsbrief maken NBT en AVN melding van een
gezamenlijk initiatief met de ANWB om te komen tot een «mobiliteitsplan
kust/grote steden». Ook kwaliteitsverbetering van de informatievoorziening
(w.o. ticketing) zal hierbij aan de orde komen, evenals coördinatie van
parkeerbeleid. Bij dit laatste kan tevens aan transferia gedacht worden. Ik
wijs hierbij op het succesvolle experiment in Renesse, dat de afgelopen zomer
is gestart. Het op te stellen mobiliteitsplan zal in mijn ogen een heldere
visie moeten bevatten op de bereikbaarheid van de kust en het directe achterland,
de relatie woon-werkverkeer tegenover toeristisch-recreatief verkeer en deze
laatstgenoemde categorie duidelijk moeten plaatsen in het verkeer als geheel.
Het is daarbij van essentieel belang dat er duidelijke en realistische prioriteiten
gesteld worden ten aanzien van de doelstellingen die men met dit plan wil
bereiken. Bij de opstelling van het plan zullen nadrukkelijk ook de gemeenten,
provinciale overheden en vervoersorganisaties moeten worden betrokken. In
verband hiermee zal ik in overleg treden met het ministerie van
Verkeer en Waterstaat, mede in het kader van het daar in voorbereiding zijnde
SVV-3.Verbeteringen in het openbaar vervoer, mede vanuit de toeristische optiek,
zijn overigens reeds volop in discussie en op onderdelen al in uitvoering,
vaak gecombineerd met klantvriendelijker benaderingen van ticketing. Een geslaagd
voorbeeld is de in Gelderland ontwikkelde Veluwe Reispas, die voor gasten
van bungalowparken «gratis» reizen per bus mogelijk maakt. Hierbij
zijn ook proeven met voor- en natransport en bagagevervoer genomen. Bij deze
experimenten is EZ inhoudelijk en financieel nauw betrokken. Dergelijke oplossingen
zijn wellicht ook elders uitvoerbaar. Zodra blijkt dat openbaar vervoer te
water een commerciële kans maakt, kan ook hier aan vergelijkbare oplossingen
gedacht worden. Invloed nieuwe mediaDe invloed van ontwikkelingen in de informatie- en communicatietechnologie
(ICT) op het marktproces en daarmee op de marktverhoudingen zal zeer groot
zijn. ICT stelt het toeristische bedrijfsleven in staat sneller en beter in
te spelen op consumentenwensen rond informatieverschaffing en daaruit voortvloeiende
transacties. Het in opdracht van NBT opgestelde rapport «Digitale revolutie
in de toeristenbranche» toont de urgentie aan om snel tot actie over
te gaan. Terecht is op initiatief van de spitsorganisaties dan ook een begin
gemaakt met het ontwerp van een gezamenlijk project van de hele toeristisch-recreatieve
sector.Het actieprogramma Elektronische Snelwegen van de overheid is er op gericht
een versnelling aan te brengen in de participatie aan het elektronisch snelwegverkeer
door overheden, burgers en bedrijfsleven. EZ heeft een aantal instrumenten
geïntroduceerd voor het bedrijfsleven waarvan de toeristische sector
nog nauwelijks gebruik heeft gemaakt (Sp.OED, KREDO en Media Plaza). Ik roep
de bedrijven in de sector op om vooral gebruik te maken van deze mogelijkheden.
Zo nodig ben ik tevens bereid om onder een aantal voorwaarden, zoals gezamenlijke
aanpak, consumentgericht en commerciële betrokkenheid, in het kader van
de EZ-inspanningen op ICT-gebied, door herschik van beschikbare middelen,
een financiële aanjaagbijdrage te leveren aan een breed gedragen initiatief
van de toeristische sector op dit gebied. Gebiedsgerichte ontwikkelingZoals vermeld in paragraaf 4 heb ik voor dit jaar 3 miljoen extra middelen
uitgetrokken vooral ten behoeve van een financiële bijdrage aan enkele
projecten in de door NBT en AVN geselecteerde voorbeeldregio's voor gebiedsgerichte
ontwikkeling.Voorts wil ik hier melding maken van de Groene Hart gesprekken. Naar aanleiding
hiervan is op initiatief van de PVVV Zuid-Holland het productmarktplan «Boeren,
burgers en buitenlui» opgesteld in samenwerking met de Vereniging tot
behoud van Natuurmonumenten, de WLTO, de ANWB, de verschillende betrokken
PVVV's en provincies en het Rijk. Dit plan voorziet in een integrale toeristische-recreatieve
visie op de ontwikkeling van het Groene Hart. Daartoe zijn ambities geformuleerd,
kernkwaliteiten onderscheiden, ontwikkelingsgebieden benoemd en dwarsverbanden
gelegd met de landbouw- en natuursector. Het plan biedt volgens de betrokken
partijen een goed kader voor de verdere toeristisch-recreatieve uitwerking
van het Groene Hart, waarbij de PVVV Zuid-Holland een coördinerende en
initiërende rol zal spelen. De rijksmiddelen die beschikbaar zijn voor
de kwaliteitsimpuls van het Groene Hart kunnen mede ingezet worden voor de
versterking van de toeristisch-recreatieve structuur. Het Bestuurlijk
Platform Groene Hart speelt een rol bij de prioriteitsstelling van de projecten
in dat kader.De inspanningen op zowel het terrein van gebiedsgerichte ontwikkeling
als van de leefbaarheid in de grote steden (zie hierna) zullen op elkaar afgestemd
worden vanuit de toenemende verwevenheid tussen stad en land. Dit mede vanuit
de eerder genoemde samenhang tussen wonen, werken en recreëren en de
daarmee verband houdende toenemende betekenis van de kwaliteit van de leefomgeving.
Ik zal hiertoe ook in overleg treden met mijn collega's van Binnenlandse Zaken
en van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij. Leefbaarheid Grote StedenIk heb mij er voor ingespannen dat toerisme expliciet vermeld staat in
het Actieplan «Werk en Economie» dat de basis vormt voor de economische
paragraaf van het convenant dat de Rijksoverheid heeft gesloten in het kader
van het Grote Steden Beleid. Blijkens de beleidsplannen van met name de vier
grote steden vormt toerisme één van de belangrijke pijlers in
het stedelijk beleid voor economische structuurverbetering. Zoals vermeld
in paragraaf 4 zijn op die titel reeds forse bedragen geïnvesteerd in
een aantal omvangrijke toeristische projecten (b.v cruiseterminal Amsterdam,
uitbreiding en modernisering badplaatsen Kijkduin en Hoek van Holland; werfkelders
Utrecht).De leefbaarheid van stedelijke kernen kan door grote toeristische druk
nadelig worden beïnvloed. Op initiatief van de ministeries van EZ en
OCW is een «Handboek Visitor Management» ontwikkeld, dat begin
1998 zal verschijnen. Dit handboek biedt gemeenten en andere bij het toerisme
betrokken organisaties een groot aantal instrumenten dat kan bijdragen om
het evenwicht tussen de toeristenstroom en de bewoners en gebruikers van de
stad te bewaren. Afstemming grote evenementenIn de rapportage wordt terecht gesteld dat niet alleen grote (inter-)nationale
evenementen extra toeristen trekken en een stimulans zijn voor herhalingsbezoek
en seizoensverlenging, maar dat ook lokale evenementen van belang zijn. Bundeling
en afstemming van evenementen in tijd en ruimte is echter een voorwaarde voor
het realiseren en versterken van deze positieve effecten. Er zal dan ook meer
samenwerking moeten komen tussen de verschillende bij evenementen betrokken
partijen, met daarbij een centrale coördinerende rol voor de spitsorganisaties.
Zij zullen hun expertise op het vlak van planning, marketing en promotie ter
beschikking moeten stellen, teneinde aansprekende onderwerpen uit de culturele
sector een extra impuls te geven.Met het oog hierop is op initiatief van OCW en EZ recentelijk een conferentie
belegd tussen de museale en de toeristische wereld, teneinde een betere planning
en daarmee promotie van museale evenementen te bevorderen. Als uitvloeisel
hiervan wordt momenteel bezien óf, en zo ja met welke aanvullende instrumenten
hierbij ook voor beide betrokken departementen een rol is weggelegd. Ik wil
hier overigens nogmaals wijzen op de mogelijkheden die nieuwe elektronische
media de sector bieden. Ook op dit vlak zijn ontwikkelingen gaande in de richting
van planning en promotie van culturele evenementen via links tussen de betrokken
Internet-sites. Stofkam regelgeving toeristische sector.De brief van NBT en AVN wijst hier vooral op het gebrek aan afstemming
tussen de verschillende overheden onderling.Met het oog hierop heb ik onlangs de problematiek van de regelgeving voor
de toeristische sector laten inventariseren (Wetten, regels en heffingen voor
de toeristische sector, KPMG Bureau voor Economische Argumentatie, november
1997). Daaruit blijkt dat er niet echt één regel valt aan te
wijzen als belangrijkste knelpunt, maar dat juist de opeenstapeling van regels,
heffingen en de met al deze zaken verbonden kosten door veel bedrijven in
de toeristisch-recreatieve sector als problematisch wordt ervaren.Discontinuïteit en gebrek aan afstemming in bepaalde gevallen tussen
regels en uitvoerende instanties, alsmede de lengte en complexiteit bij het
verkrijgen van procedures komen verder naar voren als relatief vaak genoemde
knelpunten. Deze resultaten zullen de komende tijd met de sector en de betrokken
overheden worden besproken. Het eerste doel is het bij elkaar brengen van
partijen om wederzijds begrip te vormen. Via een dergelijke tussenfase komt
ook het stroomlijnen van concrete regelgeving wellicht binnen bereik. Dit
kan ook aanknopingspunten opleveren voor mijn interventietaak op dit vlak
en voor het MDW-project Administratieve Lasten. Hierbij wil ik opmerken dat
ook de sector zelf aan verbetering van de situatie kan bijdragen door verbetering
van de eigen belangenbehartiging en versterking van haar onderhandelingspositie
tegenover met name de gemeenten.Dan nog kort de problematiek van de toeristenbelasting. In aansluiting
op signalen uit de sector over wildgroei van deze heffing heb ik recentelijk
een quick scan uit laten voeren naar een aantal feitelijkheden rond deze problematiek
(«Gemeentelijke heffingen in de recreatiesector», Research voor
Beleid, oktober 1997). Reeds eerder kon vastgesteld worden dat gemeenten bij
het al dan niet instellen van deze heffing en de hoogte ervan binnen de kaders
van de gemeentewet bleven. Dit onderzoek heeft uitgewezen dat er landelijk
gezien geen sprake is van disproportionele ontwikkelingen. Ook blijkt dat
in de meeste gemeenten de heffing wordt vastgesteld op basis van het gegeven
dat er extra voorzieningen zijn getroffen ten behoeve van de «toerist».
Voorts is een lichte groei te verwachten van gemeenten die deze belasting
gaan heffen. Eventuele ontwikkelingen op dit gebied zal ik de komende tijd
blijven volgen. Verbetering service en dienstbetoonIk vind het een goede zaak dat, zo nodig met een actieve rol van de spitsorganisaties,
nieuwe initiatieven worden ontplooid om de kwaliteit van de dienstverlening
verder te verbeteren. Uit gastenenquêtes e.d. blijkt dat er zeker nog
hiaten zitten in ons kwaliteitsimago. Uiteraard ligt hier primair een taak
voor het bedrijfsleven zelf en de brancheorganisaties. Maar ook gemeenten
en lokale VVV's kunnen hieraan bijdragen, b.v. door verruiming van de openingstijden
voor het publiek en door voorzieningen te treffen om te zorgen dat binnensteden
en badplaatsen veilig en schoon zijn en dat informatie en bewegwijzering ook
voor de buitenlandse toerist in orde zijn. Ik wijs in dit verband tevens op
bestaande mogelijkheden door inzet van middelen in het kader van het Grote
Steden Beleid en van «Melkert-banen» voor dergelijke activiteiten.
Vooralsnog zie ik voor mijzelf geen directe nieuwe overheidstaak ten aanzien
van dit actiepunt. Nieuwe instrumenten voor het wegnemen van financieringsknelpuntenProfessionaliseringsacties van de brancheorganisaties hebben een positief
effect op de financieringsbereidheid van banken voor investeringen in de toeristische
sector. Dit is b.v. de ervaring met het mede door EZ ondersteunde
project BedrijfsVerbetering Horeca van Bedrijfschap, Koninklijke Horeca NL
en Onderwijscentrum. Dit project reikt ondernemers hulpmiddelen aan bij het
opstellen van systematische bedrijfs- en marketingplannen.In de randvoorwaardelijke sfeer noem ik de activiteiten uit het convenant
Ruimte voor Economische Activiteiten van EZ en IPO, gericht op het verminderen
van ruimtelijke (ordenings-)knelpunten die investeringen, ook in de toeristische
sector, in de weg staan.Ik ben desgevraagd gaarne bereid als klankbord te fungeren voor de spitsorganisaties
bij hun voorgenomen acties voor het opheffen van financieringsknelpunten voor
grote samenwerkingsprojecten, met name in de PPS-sfeer. Hierbij kunnen onder
meer de ervaringen binnen EZ worden ingebracht met de Regionale Ontwikkelings
Maatschappijen. Harder cijfermateriaal over t/r-sectorDe beschikbaarheid van (betere) cijfers is een essentiële voorwaarde
voor het voeren van beleid en voor het agenderen van het economisch belang
van de toeristische sector. Om die redenen heeft EZ het initiatief genomen
tot het project Statistisch basisraamwerk toerisme en recreatie. Het effect
van uitvoering van het gelijknamige actieplan moet zijn dat meer uniformiteit
en samenhang in de statistieken wordt aangebracht, dat relevante algemene
statistieken beter worden toegesneden op de toeristisch-recratieve sector
en dat nog bestaande, in brede kring onderkende «witte vlekken»
in het statistisch onderzoek worden ingevuld. Een centrale regierol van de
spitsorganisaties op dit terrein juich ik dan ook toe.Effectmeting is een belangrijk instrument om het economisch gewicht van
toerisme beter in beeld te krijgen. Dat is bijvoorbeeld van betekenis bij
de belangenafweging over ruimtelijke claims. Ik onderschrijf dan ook van harte
dat effectmeting zo veel mogelijk een vast onderdeel dient te zijn van grotere
projecten en promotionele activiteiten. Juist ook om te voldoen aan de subsidievoorwaarde
van EZ op dit punt hebben de spitsorganisaties zelf hun inspanningen ten aanzien
van systematische effectmeting van hun programma's de laatste jaren sterk
uitgebreid.EZ spant zich vanuit dezelfde doelstelling ook in om hulpmiddelen aan
te reiken waarmee het economisch belang van toerisme op lokale of regionale
schaal kan worden bepaald. Zo is financieel bijgedragen aan een samen met
de gemeente Maastricht recentelijk ontwikkeld model voor impactmeting van
toeristisch en dagrecreatief bezoek aan een compact stedelijk gebied. Binnenkort
gaan met EZ-steun de voorbereidingen van start in Zeeland voor een op het
landelijk gebied gerichte module.In reaktie op het desbetreffende aktiepunt in Zee van Cultuur, heb ik
daarnaast nog een financiële bijdrage toegezegd aan een informatieproject
in samenwerking met de VNG over het economisch belang van toerisme in gemeenten. Organisatiestructuur («Toeristisch Huis»)Zee van Cultuur stelt dat een herbezinning op de organisatie van de sector
gewenst is, gelet op gesignaleerde afstemmingsproblemen, optredende inefficiënties
en afnemend draagvlak. Deze herbezinning geldt ook de onderlinge verhouding
tussen de spitsorganisaties zelf.In de voortgangsbrief wordt het belang van een functionele, projectmatige
aanpak van bovenstaande actiepunten benadrukt, met daarbij een regierol voor
NBT/AVN. Daarmee kan ik instemmen, met de kanttekening dat nog niet
op alle punten volstrekt duidelijk wordt gemaakt wie het voortouw heeft en
hoe de aanpak en het geplande tijdpad zal zijn. Ik zal de organisaties daarom
verzoeken op dit en andere punten op korte termijn meer helderheid te verschaffen
in de vorm van een meerjarig activiteitenprogramma. Daar waar overleg met
mij wordt gevraagd, bijv. over Grote Stedenbeleid, de financieringsproblematiek
en het onderzoek naar regelgeving, ben ik daartoe uiteraard bereid en op aanspreekbaar.Ik hecht eraan dat vóór het eind van het eerste kwartaal
1998 de spitsorganisaties tenminste met betrekking tot herijking van de eigen
onderlinge organisatievorm met een concreet uitgewerkt voorstel komen.De in paragraaf 2 vermelde aandachtspunten zullen voor mij daarbij belangrijke
toetspunten zijn. Ik denk dan met name aan het vermijden van overlap en externe
onduidelijkheid over taken van de – moederorganisaties van de –
spitsen onderling, aan uitbouw en intern-organisatorische inbedding van de
benodigde deskundigheden voor de «nieuwe» innovatie- en ontwikkelingstaken,
aan het aanhalen van de banden van nationale met regionale spitsorganisaties
en aan de verdere verankering op regionaal niveau van de strategische en regierol
van de PVVV/PBT's.Wat betreft de collectieve belangenbehartiging en inspraak van de sector
richting overheid is het positief dat het Platform Toerisme en Recreatie van
VNO/NCW nu alle relevante organisaties heeft weten te bundelen. Ik hoop en
verwacht dat het PTR in toenemende mate een actieve rol zal weten te spelen. 6. VervolgZoals hiervoor beschreven zijn op een aantal punten vervolgacties nodig
en gepland. Ik verwacht over de voortgang daarvan door NBT/AVN periodiek te
worden geïnformeerd.Daarbij heb ik aangegeven op welke punten inspanningen mogen worden verwacht
van EZ. Ik zal mij, in overleg en samen met andere betrokken departementen,
vooral inzetten voor het oplossen van bereikbaarheidsproblemen van toeristische
centra, voor het verder verbeteren van de toeristische bedrijfsomgeving in
de steden en in een aantal gebieden waar via een integrale aanpak de toeristische
ontwikkeling in een hogere versnelling wordt gebracht (voor 1997 heb ik daarvoor
door herschikking van EZ-middelen f 3 mln extra gereserveerd), voor het
stimuleren van het gebruik van nieuwe media (financiële steun aan een
in te dienen sektorbreed projekt) en voor het stroomlijnen of saneren van
onnodig belemmerende regelgeving. Uiteraard heeft EZ ook een directe betrokkenheid
bij de toerusting en monitoring van de spitsorganisaties en bij de gewenste
aanpassing van de toeristische organisatiestructuur.Voorop blijft echter staan dat Zee van Cultuur in eerste instantie een
plan van de toeristische sector zélf is: niet de rijksoverheid fungeert
derhalve als trekker en uitvoerder, maar bedrijfsleven, toeristische organisaties
en, voor wat betreft het publieke domein, vooral de betrokken gemeenten en
provincies. In de komende periode zal moeten blijken dat de steun en het toegezegde
commitment aan Zee van Cultuur in de consultatiefase worden omgezet in daadwerkelijke
nieuwe initiatieven en acties.In de consultatieronde en het in oktober jl. door mij gehouden bestuurlijk
overleg met de Gedeputeerden toerisme is de vraag aan de orde geweest naar
een mogelijke verbreding van de aanpak van Zee van Cultuur, met name in delen
van het landelijk gebied. Zoals eerder aangegeven hebben veel van de actiepunten,
hoewel voortgekomen uit de problematiek van de segmenten Kust en Cultuur/Steden,
een bredere vaak nationale uitstraling. Ik wacht bovendien nadere
voorstellen van de spitsorganisaties af over de vraag of er vanuit de aanwezig
geachte marktpotenties aanleiding wordt gezien voor door hen uit te voeren
vervolgexercities in specifieke segmenten van het Landelijk gebied.Ik zal de Kamer in ieder geval via de Memorie van Toelichting over de
resultaten geïnformeerd houden, mede op basis van de door NBT/AVN toegezegde
jaarlijkse voortgangsrapportage. Staatssecretaris van Economische Zaken,A. van Dok-van Weele XNoot1Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24750-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl