Meerjarenplan Alfabetisering 2003-2006; Verslag schriftelijk overleg over de brief van staatssecretaris Nijs (OCW) van 23 december 2002 inzake het meerjarenplan alfabetisering
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28760, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

09-06-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

28760 nr. 2

27-05-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamI Vragen en opmerkingen vanuit de fractiesII Reactie van de staatssecretarisHerziening meerjarenplanBeantwoording
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 28760, nr. 2 b2Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 28760, nr. 2 b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28760Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 41 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 760Meerjarenplan Alfabetisering 2003–2006nr. 2VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEGVastgesteld 27 mei 2004Binnen de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap1 hebben enkele fracties de behoefte over de brief van
de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, mw. Nijs, d.d. 23 december
2002 (Kamerstuk 28 760, nr. 1) inzake het meerjarenplan alfabetisering
enkele vragen en opmerkingen voor te leggen.Bij brief van 27 mei 2004 heeft de staatssecretaris deze beantwoord.De voorzitter van de commissie,CornieljeAdjunct-griffier van de commissie,BoeveI Vragen en opmerkingen vanuit de fractiesDe leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het Meerjarenplan Alfabetisering 2003–2006 (Kamerstuk 28 760, nr.
1). De leden constateren dat het aantal functioneel ongeletterden circa 1,3
miljoen bedraagt, en dat zich hieronder 800 000 volwassen autochtone
Nederlanders bevinden. Dit aantal vinden de leden van deze fractie erg hoog.
Dat geldt ook voor het aantal «echte» analfabeten van 250 000,
waarop het Actieplan primair gericht is. De leden van deze fractie vinden
het belangrijk dat getracht wordt het aantal van 250 000 analfabeten
zo ver mogelijk naar beneden te krijgen. Dit geldt in nog sterkere mate voor
de zeven procent van de jongeren tussen 16 en 19 jaar die analfabeet zijn.
Kunnen de leden van deze fractie concluderen dat het gebrek aan financiën
op geen enkele wijze de aanpak van het analfabetisme belemmert, zo vragen
zij. Ook willen zij weten of voor iedere analfabeet die zich aanmeldt, ook
daadwerkelijk een cursus beschikbaar is. Voorts vragen de leden van voornoemde
fractie of het waar is dat het grootste probleem bij het oplossen van het
analfabetisme gezocht moet worden in de bereikbaarheid, schaamte en gemotiveerdheid
van de doelgroep.De leden merken vervolgens op dat de groep van 16- tot 19-jarigen vooral
uit voortijdige schoolverlaters bestaat. Zij vragen hoe het mogelijk is dat
iemand die op de leeftijd van 16 tot 19 jaar de school verlaat, nog analfabeet
is. Bij autochtone jongeren gaat het dan wellicht om een behoorlijke groep
jongeren die niet beschikt over de capaciteiten daartoe, omdat anders moeilijk
te verklaren is dat zij op die leeftijd nog analfabeet zijn. Heeft de staatssecretaris
inzicht in de samenstelling van deze groep en de mate waarin dit probleem
oplosbaar is, zo vragen de leden.Voorts wijzen de leden op leerlingen die geen startkwalificatie kunnen
behalen en die wellicht ook niet verder te alfabetiseren zijn. De leden willen
weten of in de cijfers en de aanpak rekening is gehouden met deze groep leerlingen.
Hoe betrouwbaar zijn de genoemde aantallen analfabeten in deze stukken, gelet
op het feit dat het aantal voortijdige schoolverlaters ook niet met aanvaardbare
nauwkeurigheid is te bepalen, zo vragen de leden van deze fractie.De leden wijzen voorts op een zinsnede op pagina twee van het rapport
«Van de zijlijn naar het speelveld» (bijlage bij Kamerstuk 28 760,
nr. 1). Hier staat als eerste doelstelling beschreven: «Op grond van
het gemeten aantal cursisten eind 2002 (CINOP-nulmeting) wordt in de periode
2003–2006 een substantiële toename gerealiseerd van het aantal
deelnemers aan analfabetiseringstrajecten». De leden vragen wat hier
bedoeld wordt met het woord «substantieel». Hoe realistisch is
het hierboven beschreven doel? Kan de staatssecretaris dit doel nader toelichten,
zo vragen zij.Op pagina zeven van bovengenoemd rapport wordt gesproken over een verwachte
nieuwe instroom van leden en vrijwilligers door het alfabetiseringsbeleid.
De leden vragen of de staatssecretaris kan aangeven hoe realistisch deze verwachting
is.De leden van voornoemde fractie onderschrijven een integrale aanpak waarbij
samenwerking tussen ministeries en sociale partners essentieel is. Zij willen
echter weten of de staatssecretaris kan aantonen dat onderwijsinstellingen,
gemeenten en Centra voor Werk en Inkomen (CWI) op dit gebied goed samenwerken
en actief het analfabetisme aanpakken. Is er voor iedere cliënt uit de
doelgroep die via het CWI wordt aangemeld een passend alfabetiseringsaanbod?
Wie blijft de vorderingen van de cliënt volgen, zo vragen de leden.Tot slot constateren de leden dat er energie gestoken wordt in curriculumontwikkeling,
deskundigheidsbevordering voor docenten, programmering en didactiek en het
ontwikkelen van passende leermiddelen. De leden vinden dit een goede ontwikkeling,
maar vragen of het waar is dat er op dit moment veel te weinig alfabetiseringsdeskundigheid
en alfabetiseringsmateriaal voorhanden is. Zo ja, dan willen de leden weten hoe dat mogelijk is. Zij vragen of de situatie mogelijkerwijs is ontstaan
doordat de alfabetisering van autochtonen de afgelopen jaren nooit prioriteit
heeft gehad. Tenslotte willen de leden weten hoe het alfabetiseringsmateriaal
ontwikkeld wordt.Ook de leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het Meerjarenplan Alfabetisering 2003–2006. De leden van deze fractie
zijn van mening dat het voorliggende meerjarenplan, beschreven op papier,
ambitieus lijkt. Voornoemde leden merken op dat de planperiode nu inmiddels
bijna een jaar loopt. In de begroting van het ministerie voor Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap over het jaar 2004 wordt dan ook terecht aandacht besteed aan
de alfabetisering van autochtonen (Kamerstuk 29 200 VIII, nr. 1, pag.
144–145). Echter, het valt de leden van deze fractie op, dat de beoogde
prestatie genormeerd is op basis van het aantal (extra) deelnemers aan een
basiscursus lezen, schrijven of rekenen bij de Regionale Opleidingscentra
(ROC's). Naar de mening van deze leden wordt de prestatie daarmee boterzacht.De leden wijzen er voorts op dat het grote probleem bij «functioneel»
analfabeten in de vele moeite ligt die het kost om de mensen te bereiken.
De leden van deze fractie drongen daarom in het verleden aan op een extra
inspanning in deze, niet opdat mensen aan een cursus zouden deelnemen, maar
opdat het «functioneel» analfabetisme in Nederland in belangrijke
mate zou afnemen. De leden van deze fractie vernemen dan ook graag welke overwegingen
ten grondslag liggen aan het feit dat bij de start van de campagne (in 2003)
al genoegen werd genomen met vijf procent voor wat betreft het bereiken van
een substantiële toename van de deelname aan basiscursus. Voorts willen
de leden weten waarom in de begroting voor het jaar 2004 nog altijd sprake
is van een deelnemersaantal dat onder de tien procent ligt. Hoe verhoudt dit
percentage zich tot de aantallen van 250 000 «echte» analfabeten
onder de autochtone bevolking en de 1,3 miljoen functioneel ongeletterden
die Nederland telt, zo vragen bovengenoemde leden. Ook willen zij weten of
de Stichting Belangenbehartiging Alfabetisering van mening is dat de uitvoering
van het plan een succes is. Worden de mensen die functioneel analfabeet zijn,
daadwerkelijk bereikt?De leden van deze fractie stellen voorts de vraag op welke wijze de staatssecretaris
uitvoering geeft aan de motie Melkert c.s (Kamerstuk 26 800, nr. 9),
die destijds kamerbreed werd aangenomen en waarin dertig miljoen gulden structureel
werd uitgetrokken voor het oplossen van wachtlijsten voor oudkomers om zo
meer ruimte te bieden aan de alfabetisering van autochtonen in gemeenten met
meer dan zeven procent minderheden. Wordt het volle bedrag nog steeds besteed
aan de aangegeven doelen? Op welke plek in de begroting kan deze impuls nog
precies worden teruggevonden, zo vragen de leden.Tot slot willen de leden van voornoemde fractie weten in welke mate het
voor komt dat mensen die een alfabetiseringscursus willen volgen, moeten wachten.De leden van de VVD-fractie hebben met interesse kennisgenomen van het
Meerjarenplan Alfabetisering 2003–2006 «Van de zijlijn naar het
speelveld: het meerjarenplan campagne alfabetisering autochtonen 2003–2006».
Zij beoordelen de insteek van de staatssecretaris als positief.De leden wensen met betrekking tot het meerjarenplan een paar vragen te
stellen.Ten eerste wijzen de leden erop dat het meerjarenplan als doel heeft om
een substantiële toename te realiseren van het aantal deelnemers aan
alfabetiseringstrajecten. De leden vragen daarom of de staatssecretaris kan
aangeven hoeveel analfabeten met het plan bereikt worden en in hoeveel aanmeldingen
bij de ROC's de aanpak zal resulteren. Het CINOP heeft eind 2002 een nulmeting
verricht. Er zullen onderzoeksactiviteiten ondernomen worden waarbij
op verschillende momenten metingen worden gedaan naar het aantal analfabeten
dat deelneemt aan alfabetiseringstrajecten. De leden ontvangen graag de resultaten
van deze metingen van de staatssecretaris.In het plan wordt beschreven dat een aantal ROC's minder ervaring heeft
met trajecten voor autochtonen analfabeten. De leden van bovengenoemde fractie
willen weten of deze ROC's inmiddels geleerd hebben van de ROC's die hier
wel ervaring mee hebben, zoals in het plan wordt omschreven. Ook vragen zij
of deze ROC's nu voorzieningen hebben getroffen om de doelgroep van alfabetiseringstrajecten
te kunnen voorzien.Voorts vragen de leden van voornoemde fractie of de staatssecretaris kan
aangeven of de samenwerking tussen de ROC's, gemeenten en de werkgeversbranche,
naar haar mening, positief en constructief verloopt.Tot slot vragen de leden aan de staatssecretaris of de, in september 2002
gestarte, campagne tot nu toe succesvol is gebleken en welke resultaten zijn
geboekt.II Reactie van de staatssecretarisMet belangstelling heb ik kennisgenomen van de vragen en opmerkingen uit
de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over het meerjarenplan
alfabetisering 2003–2006 «Van de zijlijn naar het speelveld».
Mijn reactie gaat vergezeld van twee opeenvolgende metingen van het aantal
autochtone cursisten dat alfabetiseringsonderwijs volgt: een nulmeting over
2001–2002 en een vervolgmeting over 2002–20031.De result aten van deze metingen geven mij aanleiding tot een herziening
van het ingediende meerjarenplan. Voordat ik uw vragen en opmerkingen beantwoord,
ga ik op deze herziening in.Herziening meerjarenplanDe aanzet tot het meerjarenplan alfabetisering 2003–2006 is gegeven
door de Tweede Kamer in 2001. De Kamer besloot niet te volstaan met een verwijzing
naar de inzet van extra middelen voor oudkomers, waardoor bepaalde gemeenten
in staat zouden zijn geweest meer prioriteit te geven aan de doelgroep analfabeten
onder de autochtone bevolking. De opvatting van de minister van OCW dat een
stimulerend beleid nodig was met een campagne als belangrijkste middel, werd
breed gedeeld. In december 2001 daarom is het Actieplan Alfabetisering autochtone
Nederlanders aan de Tweede Kamer toegezonden. Hierin werden een publiciteitscampagne
en een meerjarenplan voorzien. Daarbij is van meet af aan voorop gesteld,
dat primair de Nederlandse gemeenten aan zet zijn. Zij ontvangen een specifieke
uitkering van OCW voor de volwasseneneducatie, waarmee zij cursussen moeten
inkopen bij een regionaal opleidingencentrum. Het alfabetiseringsbeleid van
OCW is erop gericht de gemeenten te stimuleren in hun prioriteitstelling meer
rekening te houden met de doelgroep «autochtone analfabeten» en
de doelgroep zelf meer bekend te maken met het cursusaanbod.In het Meerjarenplan Alfabetisering 2003–2006, dat eind 2002 aan
de Tweede Kamer is gezonden, zijn vervolgens concrete acties geformuleerd.
Daarbij gaat het er vooral om dat mensen die moeite hebben met lezen en schrijven
daadwerkelijk een cursus gaan volgen.Bij de campagnestart in september 2002 heb ik mij ten doel gesteld in
2003 vijf procent van de doelgroep te bereiken. Het aantal functioneel ongeletterden
dat Nederland volgens de International Adult Literacy Survey telt is 1,5 miljoen, waaronder 250 000 autochtone analfabeten
zijn. Bij vijf procent gaat het om 12 500 cursisten.De nulmeting over 2001–2002 gericht op het vaststellen van het aantal
deelnemers dat een basiscursus lezen, schrijven en rekenen bij een van de
regionale opleidingencentra volgt, maakt duidelijk dat er nog een lange weg
te gaan is: in het betreffende cursusjaar zijn ongeveer 5000 cursisten bereikt.Op grond hiervan is duidelijk dat mijn doel bij de start van de campagne
pas over een aantal jaren dichterbij komt. Mogelijk is het zelfs niet voor
het einde van deze kabinetsperiode gerealiseerd. Toch wil ik eraan vasthouden.
Het is beter te blijven streven naar «een man op de maan» dan
het hoofd in de schoot te leggen. Daar komt bij dat de resultaten van de lopende
campagne bemoedigend zijn. Uit de vervolgmeting blijkt dat in het cursusjaar
2002–2003 een toename van het aantal cursisten is gerealiseerd van 5000
naar 5600. Het gaat dus de goede kant op, maar er moet langs andere wegen
méér gebeuren.De campagne loopt en in bestuurlijke zin is aandacht voor het probleem
ontstaan. Het is nu belangrijk om alfabetisering «dichterbij de mensen»
te brengen. Daartoe is een aanpak langs drie sporen gewenst:1. stimuleren van extra initiatieven op lokaal of regioniveau;2. maatwerkbenadering ontwikkelen voor specifieke groepen;3. andere actoren betrekken in het alfabetiseringswerk.1) Het eerste spoor – stimuleren van extra initiatieven op lokaal
of regioniveau – is gericht op een effectiever bereik van de doelgroep.
Hierbij denk ik aan:• een internet site die beter aansluit op wat er lokaal of regionaal
leeft (ondergebracht bij Kennisnet) en• het bevorderen van veelbelovende pilots door middel van nationale
(aanmoedigings)prijzen. De twee initiatieven die door een deskundige jury
het hoogst worden gewaardeerd, zullen tevens worden voorgedragen voor de UNESCO
Literacy Prizes.2) Bij het tweede spoor – maatwerkbenadering ontwikkelen voor specifieke
groepen – denk ik aan de ontwikkeling van een aanpak voor bijvoorbeeld
WAO-ers. Hoewel exacte cijfers ontbreken, is het aantal analfabeten en semi-analfabeten
onder arbeidsongeschikten waarschijnlijk hoger dan gemiddeld1. Oorzaak hiervan zou kunnen zijn dat werknemers met een beperkte taalvaardigheid
meestal laag opgeleid zijn en lichamelijk werk doen. Als dat werk door ziekte
te belastend voor hen wordt, is het door die beperkte taalvaardigheid moeilijker
om ander werk te vinden dat zij nog wel kunnen doen. Uit de cijfers van de International Adult Literacy Survey kan in ieder geval
worden opgemaakt dat lage lees-, schrijf- en rekenvaardigheden een min of
meer duurzame tewerkstelling in de weg staan.Een lage geletterdheid correleert met een lage arbeidsproductiviteit,
met een verminderde arbeidsparticipatie en met een verhoogde instroom naar
bijstand, WW en WAO. In een land dat de ambitie heeft om tot de top te behoren
van Europa (beoogd als meest dynamische en concurrerende kenniseconomie ter
wereld), is laaggeletterdheid een maatschappelijke kostenpost die bovendien
sociale uitsluiting in de hand werkt.Acties specifiek gericht op doelgroepen vragen om een goede betrokkenheid
van andere ministeries en organisaties die met deze doelgroepen te maken hebben.
Zo is voor de aanpak van arbeidsongeschikten een gezamenlijke inzet met het
ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) nodig.Overleg tussen OCW en SZW heeft een aanpak opgeleverd die zich in eerste
instantie richt op het bewustmaken van het probleem bij actoren op dit gebied.
Het vermoeden bestaat namelijk dat net als bij andere organisaties de «diagnose»
analfabetisme vaak niet gesteld zal worden, waardoor een kans op alfabetisering
gemist wordt. Ook de reïntegratiekansen zullen veelal toenemen als aan
het alfabeteringsprobleem gewerkt kan worden. Door alert te zijn
op het mogelijk aanwezig zijn van analfabetisme, kan al tijdens de ziekteperiode
gezocht worden naar functies waarvoor de betrokkene wel geschikt is en kan
bezien worden in welke gevallen een alfabetiseringscursus nodig en wenselijk
is. Arbo-diensten kunnen hierbij een rol spelen. Ditzelfde geldt voor het
UWV bij de claimbeoordeling, en voor reïntegratiebedrijven die een reïntegratietraject
ontwikkelen voor een arbeidsongeschikte.Samen met mijn collega van SZW zal ik de genoemde organisaties aanspreken
op hun inzet. Doel is primair dat de betrokken organisaties zich bewust worden
van een mogelijk probleem op dit punt bij de mensen waarmee zij in aanraking
komen, zodat zij alle kansen voor een oplossing aangrijpen.3) Het derde spoor – andere actoren betrekken – betreft vergroting
van de betrokkenheid van het Nederlandse bedrijfsleven en maatschappelijke
organisaties.Concrete acties in dit verband zijn:• de organisatie van een jaarlijks evenement op Wereld Alfabetiseringsdag
(8 september) met als doel nationale bewustwording, werving en toeleiding
en• bijeenkomsten rondom thema's zoals educatie op de werkvloer of
het gebruik van ICT.Deze benadering kan aan de bestrijding van het analfabetisme in Nederland
nieuwe dimensies toevoegen vooral waar het gaat om het bereiken van groepen
die – ondanks de vernieuwing van didactiek en lesmateriaal – moeilijk
zijn te bewegen «terug naar school» te gaan. Doel is dat genoemde
actoren hun verantwoordelijkheid erkennen. Hun bijdrage kan bestaan uit het
stimuleren van leren op de werkplek of thuis, met gebruikmaking van speciaal
ontwikkelde laagdrempelige sofware. Op die manier kan een inhaalslag worden
gerealiseerd die door alléén de gebaande paden te kiezen, zou
uitblijven.Het derde spoor zal worden gevolgd door een nieuwe uitvoerder: de Stichting
Lezen & Schrijven (L & S). De activiteiten van Lezen & Schrijven
zijn een aanvulling op die van het Centrum voor innovatie van opleidingen
(Cinop). De Stichting Lezen & Schrijven zal fungeren als «marktmeester»
om te bevorderen dat ideeën worden uitgewisseld en uitgedragen en zal
daarnaast communicatie activiteiten ontwikkelen om de maatschappelijke aandacht
te behouden. Vanuit het beschikbare budget wordt vanaf 2004 zowel Cinop
als de Stichting Lezen & Schrijven ondersteund; beide organisaties ontvangen
van OCW € 200 000 per jaar op basis van een overeenkomst resp.
een beschikking krachtens de Wet Overige OCW-subsidies. Hierin zijn de voorwaarden
waaronder zij hun activiteiten verrichten opgenomen. Over de uitvoering van
hun activiteiten leggen Cinop en de Stichting Lezen & Schrijven verantwoording
af aan OCW door de indiening van een financieel en inhoudelijk verslag.Ik kom toe aan uw vragen en opmerkingen.BeantwoordingDe leden van de CDA-fractie spreken hun verbazing uit over de hoge aantallen
functioneel ongeletterden respectievelijk analfabeten onder de autochtone
bevolking en vragen, tegen de achtergrond van die aantallen, of financiële
beperkingen op geen enkele wijze de aanpak van het analfabetisme belemmeren.
Zij vragen naar de aard van het probleem dat de doelgroep ondervindt bij aanmelding
en willen weten of er voor iedere analfabeet die hiervoor belangstelling toont,
daadwerkelijk een cursusplaats beschikbaar is.De aantallen functioneel ongeletterden respectievelijk analfabeten onder de autochtone bevolking zijn eerder aan uw Kamer gemeld in het Actieplan
2001. Ze zijn gebaseerd op de International Adult Literacy
Survey, die in 1999 is uitgevoerd onder auspiciën van de OESO.
Volgens dit onderzoek bevinden veel mensen zich op het laagste niveau van
geletterdheid; in Nederland is dat overigens minder het geval dan in de meeste
andere Europese landen. Op de ranglijst van best presterende landen staat
Nederland vijfde. Alleen de scandinavische landen staan er beter voor.Waar analfabetisme overgaat in functionele ongeletterdheid en tot op welke
hoogte functionele ongeletterdheid een maatschappelijk probleem vormt, is
arbitrair.De situatie waarin mensen verkeren – bijvoorbeeld als opvoeder of
werknemer – is hiervoor mede bepalend.De doelgroep is niet gemakkelijk te bereiken en veel leden daarvan hebben
er jarenlang alles aan gedaan om hun moeite met lezen en schrijven te maskeren.
Als eenmaal de stap wordt gezet naar een regionaal opleidingencentrum (ROC),
is de motivatie onder autochtone analfabeten echter hoog. Tot dusver is het
vrijwel altijd gelukt degenen die zich hebben aangemeld, daadwerkelijk te
plaatsen in een cursus. Ook in antwoord op een vraag van de leden van de fractie
van de PvdA hierover: er zijn nauwelijks wachtlijsten voor autochtone analfabeten.De volgende vraag van de leden van de CDA-fractie betreft het aantal van
7 procent analfabeten onder jongeren tussen 16 en 19 jaar. Dit percentage
wordt voor een belangrijk deel verklaard door het gegeven dat het hier niet
alleen gaat om autochtone, maar ook om allochtone jongeren.De effectrapportages die ik jaarlijks ontvang van 39 Regionale Meld- en
Coördinatiefuncties voortijdig schoolverlaten, zijn niet gespecificeerd
naar het aantal analfabeten onder voortijdige schoolverlaters. Zoals u weet
is de registratie bij de contactgemeenten voortijdig schoolverlaten in 2002
sterk verbeterd. Ik waardeer de vooruitgang die de gemeenten in dezen boeken
en wil hen niet belasten door de Uitvoeringsregeling RMC, die pas in de zomer
van 2002 tot stand is gekomen, op dit punt uit te breiden. Door de invoering
van het onderwijsnummer in alle sectoren is het mogelijk op termijn de schoolloopbaan
van iedere deelnemer te volgen.De CDA-fractie vraagt wat de term «substantieel» inhoudt in
de doelstelling van het meerjarenplan («een substantiële toename
van het aantal deelnemers aan alfabetiseringstrajecten»). Hiervoor verwijs
ik naar mijn opmerkingen onder «Herziening meerjarenplan».In antwoord op de vraag van de CDA-fractie naar de instroom van vrijwilligers,
meld ik dat de positieve verwachting op dit punt in het meerjarenplan realistisch
is gebleken. Bij de landelijke bellijn die met steun van de Stichting Nedwerk
NT1 operationeel is, hebben zich tientallen vrijwilligers gemeld die, al dan
niet als docent, aan de slag zouden willen gaan.De gewenste integrale aanpak waar de leden van de CDA-fractie naar vragen,
komt in steeds meer gemeenten tot stand. Er zijn geen gevallen bekend waarin
cliënten uit de doelgroep die via het CWI worden aangemeld, een passend
alfabetiseringsaanbod wordt onthouden. Om de gewenste integrale aanpak te
kunnen realiseren is het een voordeel, dat het alfabetiseringsonderwijs deel
uitmaakt van de bredere volwasseneneducatie waarin «sociale redzaamheid»
en «breed maatschappelijk functioneren» al erkende opleidingscategorieën
zijn. ROC's zijn gewend ook onderwijs te verzorgen ten behoeve van de reïntegratie
van werkzoekenden. Dit maakt het gemakkelijker tegemoet te komen aan gemeentelijke
wensen.De deskundigheid op alfabetiseringsgebied waar de leden van de CDA-fractie
tot besluit naar vragen, is nog steeds voorhanden bij de meeste
ROC's en bij Cinop als landelijke ondersteuningsinstelling voor de bve-sector.
Veel docenten alfabetisering aan ROC's zijn verenigd in de al genoemde Stichting
Nedwerk NT1. Met steun van enkele provinciale welzijnsinstellingen en een
particulier fonds is recent alfabetiseringsmateriaal ontwikkeld door de Stichting
ABC.De leden van de fractie van de PvdA constateren terecht dat het meerjarenplan
ambitieus is. Dat de beoogde prestatie boterzacht wordt door deze te normeren
op basis van het aantal (extra) deelnemers aan een basiscursus bij de ROC's,
bestrijd ik. Het tegendeel is het geval. De naar schatting 250 000 analfabeten
onder de autochtone bevolking vormen een deelverzameling van de 1,5 miljoen
«functioneel ongeletterden» die Nederland volgens de International Adult Literacy Survey telt. De lees-, schrijf- en rekenvaardigheden
van de mensen die in dit onderzoek op niveau 1 scoren, vertonen een aanzienlijke
variëteit. Dit maakt het moeilijk scherp te definiëren wie analfabeet
is en wanneer zijn of haar analfabetisme (voldoende) is teruggedrongen. Om
die reden is ervoor gekozen het aantal cursisten te registreren dat een basiscursus
lezen, schrijven of rekenen volgt aan een regionaal opleidingencentrum. Deze
operationalisering van de doelstelling leidt tot een betrouwbare indicatie
van het effect van het meerjarenplan alfabetisering.Het antwoord op vragen van de PvdA-fractie bij de doelstelling van het
meerjarenplan, heb ik hiervoor al gegeven.De Stichting Belangenbehartiging Alfabetisering ABC is betrokken bij de
uitvoering van het meerjarenplan. Vertegenwoordigers van de stichting, waaronder
ook (ex-)cursisten (de zogenaamde ambassadeurs) hebben deelgenomen aan overleg
over de voortgang en hebben tijdens manifestaties op de jaarlijkse Wereld
Alfabetiseringsdag van UNESCO een belangrijke bijdrage geleverd.De PvdA-fractie vraagt mij naar de opvatting van de Stichting ABC over
de uitvoering van het meerjarenplan. ABC heeft zich tegenover de Kamer kritisch
uitgelaten over de tot op heden bereikte resultaten. Ook ik ben van mening
dat de resultaten nog te wensen over laten en heb daaruit de conclusie getrokken
dat het meerjarenplan moet worden herzien.De leden van de PvdA-fractie stellen vragen bij het effectieve bereik
van de campagne. Ik kom hierop terug aan het eind van deze beantwoording.De leden van de fractie van de PvdA vragen op welke wijze ik uitvoering
heb gegeven aan een motie van de heer Melkert c.s. uit 1999, waarin structureel
30 miljoen gulden werd uitgetrokken voor het oplossen van wachtlijsten voor
oudkomers. Het geld is gebruikt waarvoor de motie het heeft bestemd. De middelen
voor de inburgering van oudkomers zijn indertijd toegevoegd aan de begroting
van BZK ten behoeve van de minister van Grote Steden- en Integratiebeleid.
Intussen maken zij deel uit van de begroting van Justitie ten behoeve van
de minister van Vreemdelingen- en Integratiebeleid, die verantwoordelijk is
voor de inburgering van zowel oud- als nieuwkomers.De ruimte die sinds 2000 binnen het educatiebudget van gemeenten met meer
dan zeven procent minderheden ontstond om extra cursussen in te kopen voor
autochtone analfabeten, is onvoldoende benut. In 2001 heeft minister Hermans
gewezen op de ontstane ruimte en het structurele karakter daarvan. Via BZK
hadden de betreffende gemeenten immers de beschikking gekregen over een apart
«oudkomersbudget». De Kamer en ook de minister van OCW hebben,
gelet op de geringe aandacht voor de doelgroep «autochtone analfabeten»,
gekozen voor een beleidsintensivering in de vorm van het Actieplan Alfabetisering
2001. Daarin is een campagne gericht op de gemeenten en de doelgroep voorop
gesteld. Mijn meerjarenplan 2003–2006, waarin campagneactiviteiten
opnieuw een belangrijke rol spelen, is een vervolg op dit Actieplan.Op verzoek van de leden van de fractie van de VVD geef ik de Kamer hierbij
de belangrijkste resultaten van het onderzoek dat Cinop heeft verricht onder
de regionale opleidingencentra naar het aantal deelnemers aan een alfabetiseringscursus.Het rapport over 2002–2003 is eind februari 2004 opgeleverd. Het
verzamelen van de gegevens heeft Cinop meer tijd gekost dan was voorzien.
De metingen geven de stand van zaken bij de ROC's weer en zeggen uiteraard
veel over de effecten van de campagne waar de VVD-fractie naar vraagt.Uit de nulmeting over het jaar 2001–2002 blijkt dat – gecorrigeerd
voor twee grote ROC's die niet hebben meegewerkt – landelijk in totaal
ongeveer 5000 cursisten een basiscursus lezen, schrijven of rekenen volgden.
De vervolgmeting over het cursusjaar 2002–2003 laat ten opzichte van
de nulmeting grote verschillen zien. Sommige locaties hebben te maken met
een (flinke) toename van het aantal cursisten, maar er zijn andere waar de
situatie stabiel is gebleven of zelfs is verslechterd. Dit laatste komt doordat
de meldingen over 2001–2002 op enkele onderdelen zijn vervuild bijvoorbeeld
met zogenaamde «eurocursussen». Die cursussen waren eenmalig.Gecorrigeerd voor dergelijke eenmalige negatieve effecten, is landelijk
een toename te constateren van het aantal deelnemers met twaalf procent van
5000 naar 5600.Deze uitslag is bemoedigend, maar ik ben ervan overtuigd dat er andere
accenten moeten worden gelegd om de campagne tot een succes te maken. Onder
«Herziening meerjarenplan» heb ik aangegeven wat mij daarbij voor
ogen staat.In antwoord op vragen van de VVD-fractie naar «leren van elkaar»
en voorzieningen bij ROC's wil ik benadrukken – zoals in de herziening
van het meerjarenplan is aangegeven – dat de uitwisseling van good practices op lokaal niveau in 2004 geïntensiveerd
zal worden.Over de ontwikkeling in het komende jaar zal ik de Kamer op de hoogte
houden, in ieder geval in de memorie van toelichting bij de OCW-begroting
voor 2005 en in het OCW-Jaarverslag over 2004. Als daar aanleiding toe is,
zal de Kamer ook los van deze geëigende momenten op de hoogte worden
gebracht van de voortgang.XNoot1Samenstelling:Leden: Van Nieuwenhoven (PvdA), Van de Camp (CDA), Kalsbeek (PvdA), Cornielje
(VVD), Voorzitter, Lambrechts (D66), Hamer (PvdA), van Bommel (SP), Vendrik
(GL), Mosterd (CDA), Blok (VVD), Balemans (VVD), Slob (CU), Vergeer (SP),
Tichelaar (PvdA), Joldersma (CDA), De Vries (CDA), Van Vroonhoven-Kok (CDA),
Aasted Madsen-van Stiphout (CDA), Eski (CDA), Eijsink (PvdA), Leerdam, MFA
(PvdA), Ondervoorzitter, Van Miltenburg (VVD), Kraneveldt (LPF), Hermans (LPF),
Van Dam (PvdA), Visser (VVD) en Azough (GL).Plv. leden: Kruijsen (PvdA), Ferrier (CDA), Verbeet (PvdA), Rijpstra (VVD),
Van der Laan (D66), Boelhouwer (PvdA), Vacature (algemeen), Tonkens (GL),
Van Oerle-van der Horst (CDA), Hirsi Ali (VVD), Örgü (VVD), Van
der Vlies (SGP), Kant (SP), Dijksma (PvdA), Hessels (CDA), Sterk (CDA), Atsma
(CDA), Van Bochove (CDA), Van Hijum (CDA), Arib (PvdA), Stuurman (PvdA), De
Krom (VVD), Varela (LPF), Nawijn (LPF), Adelmund (PvdA), Aptroot (VVD) en
Halsema (GL).XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot1In enkele publicaties wordt een percentage van 25 genoemd onder verwijzing
naar de International Adult Literacy Survey (1999).
Dit rapport bevat niet het genoemde percentage. Wel wordt vastgesteld dat
circa 13% van de Nederlanders tussen 16 en 74 jaar bevindt zich op het laagste
niveau van geletterdheid. Dit percentage ligt hoger bij mensen in de laagste
inkomenscategorie, boven de 56 jaar en bij laagopgeleiden. Binnen deze groepen
is het risico op arbeidsongeschiktheid groter. Zie ook een nadere analyse
in: W. Houtkoop, De mensen op niveau 1. (Amsterdam,
Max Goote Kenniscentrum voor Beroepsonderwijs en Volwasseneneducatie, Jaarboek
2002–2003). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28760-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl