Financiële verantwoording over het jaar 1998; Rapport bij de financiële verantwoording 1998 van het ministerie van volksgezondheid, welzijn en sport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26541, nr. 13

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

02-06-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26541 nr. 13

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInhoudSAMENVATTING InleidingIJkpunten financieel beheerJeugdhulpverleningAutomatiseringKengetallenBeschrijving administratieve organisatieFinanciële functieSubsidiebeheerNaleving Europese aanbestedingsregelsAgentschap DCBG en RIVMInspectie W&VResumé financieel beheerFinanciële verantwoording 1998Jaarverslag1 INLEIDING2 FINANCIEEL BEHEER 2.1 Inleiding 2.1.1 IJkpunten financieel beheer2.1.2 Tekortkomingen2.2 Accountantscontrole 2.2.1 Accountantscontrole financiële verantwoording2.2.2 Accountantscontrole financieel beheer2.3 Wet en regelgeving jeugdhulpverlening 2.3.1 De rechtmatigheid van de doeluitkering over 19982.3.2 Voorstel tot wijziging Wet op de jeugdhulpverlening2.3.3 Grootstedelijke regio's2.3.4 Ouderbijdragen jeugdhulpverlening2.3.5 Buitenschoolse opvang2.4 Beschrijving en onderhoudsorganisatie AO 2.4.1 Inleiding2.4.2 Bevindingen2.4.3 Conclusies2.5 Financiële functie2.6 Automatisering 2.6.1 Inleiding2.6.2 VIRConclusie2.6.3 Automatisering informatievoorziening 2.6.3.1 Inleiding2.6.3.2 Bevindingen automatisering VWS2.6.3.3 Conclusie automatisering VWS2.6.4 Resumé conclusies2.7 Informatievoorziening via kengetallenFiguur 1 Aantal artikelsgewijze toelichtingen in de financiële
verantwoordingen 1997 en 1998 dat ingaat op cijfermatige gegevens, financiële
uitkomsten, effecten van beleid, volumegegevens, doelmatigheidskengetallen
en ramingskengetallen 2.8 Subsidiebeheer 2.8.1 Inleiding2.8.2 Het subsidiebeheer in 1998Figuur 2: Omvang geconstateerde onrechtmatigheden en onzekerheden
1997 en 1998 Onrechtmatig en onzeker 1997 en 1998 2.8.3 Subsidiebeheer bij de afzonderlijke directies2.8.4 Intermediairs2.8.5 Afrekening voorschottenAfrekening subsidievoorschotten ouder dan 1 jaar (x f 1
mln.) Figuur 3: Vergelijking van de nog af te rekenen voorschotten
op basis van de gecorrigeerde cijfers Af te rekenen subsidies ouder dan één jaar 2.8.6 Conclusies2.9 Europese aanbestedingen2.10 Agentschap DCBG2.11 Inspectie W&V2.12 RIVM2.13 Conclusies financieel beheer3 FINANCIËLE VERANTWOORDING 3.1 Inleiding3.2 RekeningOverzicht 1 Bedragen van de rekening 1998, Ministerie
van VWS (in miljoenen guldens) 3.3 Toelichting bij de rekening 3.3.1 Algemeen3.4 Saldibalans en toelichtingOverzicht 2 Bedragen van de saldibalans per 31 december
1998, Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (bedragen in miljoenen
guldens) 3.5 Financiële verantwoording agentschap DCBG3.6 Oordeel over de financiële verantwoording3.7 Het jaarverslagBIJLAGE Geconstateerde tekortkomingen 1998Overzicht geconstateerde tekortkomingen 1998 (bedragen
x 1 miljoen)1
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26541Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 97 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 541Financiële verantwoordingen over het jaar 1998nr. 13RAPPORT BIJ DE FINANCIËLE VERANTWOORDING 1998 VAN HET MINISTERIE
VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Inhoud Samenvatting2   1Inleiding8   2Financieel beheer92.1Inleiding92.1.1IJkpunten financieel beheer9 2.1.2Tekortkomingen102.2Accountantscontrole10 2.2.1Accountantscontrole
financiële verantwoording10 2.2.2Accountantscontrole
financieel beheer10 2.3Wet en regelgeving jeugdhulpverlening102.3.1De rechtmatigheid van de doeluitkering over 1998102.3.2Voorstel tot wijziging Wet op de jeugdhulpverlening112.3.3Grootstedelijke regio's11 2.3.4Ouderbijdragen
jeugdhulpverlening11 2.3.5Buitenschoolse opvang122.4Beschrijving en onderhoudsorganisatie AO12 2.4.1Inleiding122.4.2Bevindingen13 2.4.3Conclusies13 2.5Financiële
functie13 2.6Automatisering15 2.6.1Inleiding152.6.2VIR15 2.6.3Automatisering informatievoorziening172.6.4Resumé conclusies17 2.7Informatievoorziening
via kengetallen18 2.8Subsidiebeheer19 2.8.1Inleiding192.8.2Het subsidiebeheer in 199819 2.8.3Subsidiebeheer
bij de afzonderlijke directies20 2.8.4Intermediairs212.8.5Afrekening voorschotten21 2.8.6Conclusies222.9Europese aanbestedingen23 2.10Agentschap
DCBG23 2.11Inspectie W&V24 2.12RIVM242.13Conclusies financieel beheer25    3Financiële
verantwoording263.1Inleiding26 3.2Rekening263.3Toelichting bij de rekening27 3.3.1Algemeen273.4Saldibalans en toelichting27 3.5Financiële
verantwoording agentschap DCBG28 3.6Oordeel over de financiële
verantwoording28 3.7Het jaarverslag29 BijlageGeconstateerde
tekortkomingen 199830SAMENVATTING InleidingHet Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) is een ministerie
met vooral overdrachtsuitgaven en met daarnaast een belangrijke beleidsbepalende
en toezichthoudende functie ten aanzien van de zorgsector. De totalen van
de gerealiseerde uitgaven en ontvangsten in de begroting bedroegen respectievelijk
f 11,2 miljard en f 0,4 miljard. De belangrijkste uitgavenstromen
in de rijksbegroting betreffen subsidies (circa f 3,3 miljard) en de
rijksbijdragen voor de volksgezondheid (circa f 7,1 miljard), die samen
92,9% van de uitgaven vormen. Het ministerie kent enkele relatief zelfstandige
onderdelen zoals de onderzoeksinstellingen Rijksinstituut voor de Volksgezondheid
en Milieu (RIVM) en Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP), het Agentschap
Directie College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (DCBG) en de inspecties.Het rapport bij de financiële verantwoording 1998 van het Ministerie
van VWS richt zich vooral op de begrotingsuitgaven. Naast deze uitgaven kent
de zorgsector premiegefinancierde uitgaven tot een totaalbedrag van f 64,2
miljard. IJkpunten financieel beheerIn het rechtmatigheidsonderzoek over 1998 zijn bij alle departementen
vier ijkpunten voor het financieel beheer onderzocht. In het Algemeen Gedeelte
van de bundel Rechtmatigheidsonderzoek 1998 worden aan de hand van deze ijkpunten
de ministeries met elkaar vergeleken en wordt een rijksbreed beeld van deze
onderdelen van het financieel beheer opgebouwd.Voor het Ministerie van VWS zijn de oordelen op deze vier ijkpunten:– de beschrijving en de onderhoudsorganisatie van de administratieve
organisatie. Oordeel: matig;– de accountantscontrole op de financiële verantwoording (onderdeel
van het ijkpunt accountantscontrole). Oordeel: voldoende;– het Voorschrift Informatiebeveiliging Rijksdienst (VIR, onderdeel
van het ijkpunt automatisering). Oordeel: matig; kengetallen (onderdeel van
het ijkpunt informatievoorziening). Oordeel: voldoende.Deze oordelen worden verderop in de tekst toegelicht.Naast deze rijksbreed onderzochte ijkpunten zijn er ook voor het ministerie
specifieke punten onderzocht. Dit waren: wet- en regelgeving jeugdhulpverlening,
financiële functie, het subsidiebeheer, de naleving van Europese aanbestedingsregels,
het Agentschap Directie College Beoordeling Geneesmiddelen (DCGB), de Inspectie
Gezondheidsbescherming Waren en Veterinaire Zaken (W en V) en het Rijksinstituut
voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM).De onderstaande tabel geeft een overzicht van de onderzoeksresultaten
voor zowel de rijksbrede ijkpunten (de eerste vier) als voor de departementsspecifieke
punten. De tabel laat zien dat er op drie punten geen noemenswaardige tekortkomingen
waren. Op één punt was sprake van ernstige tekortkomingen en
bij de overige zeven onderdelen waren er tekortkomingen. ijkpuntgeen
noemenswaardige tekortkomingentekortkomingen geconstateerdernstige
tekortkomingen geconstateerd Accountantscontrole financiële verantwoordingx  Naleving
VIR x Kengetallenx  Beschrijving
en onderhoudsorganisatie AO x Wet- en regelgeving jeugdhulpverlening  xFinanciële functiex  Subsidiebeheer x Naleving
Europese aanbestedingsregels x Agentschap DCBG x Inspectie
W&V x RIVM x JeugdhulpverleningDe Rekenkamer heeft geen zekerheid over de rechtmatigheid van de specifieke
uitkering Jeugdhulpverlening (f 1 035 miljoen, ofwel ruim 9% van
de uitgaven van VWS). Zoals voorgaand jaar ook was aangegeven is de Rekenkamer
van mening dat de minister dient te zorgen voor een zodanig sluitende verantwoordings-
en controlestructuur voor deze uitgaven dat er op rijksniveau zicht is op
de rechtmatigheid van de uiteindelijke besteding van het geld. Evenals voorgaand
jaar bleek dat over 1998 de provinciale accountants zich in hun verklaring
beperkten tot de vaststelling dat het totaalbedrag van de specifieke uitkering
aan de provincie door de provincie is doorbetaald aan of gereserveerd
voor uitvoerende instellingen ten behoeve van de voorzieningen waarvoor
zij was bestemd. Dit overeenkomstig de interpretatie van VWS van de bepalingen
in de huidige wet. Omdat dit het ministerie geen zicht geeft op de rechtmatige
aanwending van deze gelden door de instellingen beschouwt de Rekenkamer de
rechtmatigheid van deze uitgaven als onzeker.Naar aanleiding van het rechtmatigheidsonderzoek 1997 heeft het ministerie
van VWS als oplossing voor dit bestuurlijk probleem inmiddels een wetsvoorstel
bij de Tweede Kamer ingediend, waarin het ministerie de aansluiting met de
provinciale verantwoordingsprocessen en controle wil verduidelijken en verbeteren.
De Rekenkamer is van mening dat de minister met het huidige wetsvoorstel duidelijkheid
biedt over de door haar gewenste verantwoordelijkheidsverdeling en duidelijk
formuleert dat haar verantwoordelijkheid in eerste instantie niet verder strekt
dan de verdeling van de gelden voor de jeugdhulpverlening. Het oordeel over
de rechtmatigheid van de besteding van deze gelden vindt plaats op het niveau
van de provincie. De minister schrijft voor dat de provincies haar over geconstateerde
gebreken in de rechtmatigheid dienen te informeren. Zij kan dan de benodigde
maatregelen nemen bij de toekomstige toekenning van de gelden voor de jeugdhulpverlening.
De Rekenkamer concludeert derhalve dat met dit wetswijzigingsvoorstel, anders
dan tot nu toe het geval was, de ministeriële verantwoordelijkheid expliciet
en duidelijk beperkt wordt tot de overdracht van de gelden (circa f 1
miljard) aan de provincies en grootstedelijke regio's. Deze door de minister
gekozen vorm van verantwoordelijkheidsverdeling is één van de
mogelijkheden die genoemd worden ter uitwerking van het gedachtengoed Griffioen.Zoals ook door de Rekenkamer benadrukt is, is daarbij wel een essentieel
onderdeel van dit gedachtengoed dat in de accountantscontrole ten behoeve
van de provinciale en gemeentelijke overheid op dezelfde wijze aandacht wordt
geschonken aan de rechtmatigheid van de besteding van de publieke middelen
als bij het Rijk het geval is.Verder signaleerde de Rekenkamer enkele andere gebreken in de wet- en
regelgeving voor de jeugdhulpverlening. Het bleek dat de minister de wettelijke
basis voor de financiering van grootstedelijke regio's nog niet tot stand
had gebracht. In de wet is namelijk per abuis niet vastgelegd dat grootstedelijke
regio's voor wat betreft de jeugdhulpverlening gelijk zijn gesteld aan een
provincie. De toelichting wijst daar wel op. Het ministerie gaf vorig jaar
al aan dat zij werkt aan het op orde brengen van dit punt. De wetswijziging
komt echter maar traag tot stand. Gezien het abusievelijk karakter van deze
omissie in de wet- en regelgeving, wordt dit gebrek niet verder betrokken
in de oordeelsvorming door de Rekenkamer. Zij dringt er echter wel op aan
dit punt spoedig op orde te brengen en gaat er vanuit dat de wettelijke basis
in 1999 tot stand gebracht zal worden.Ook bleek dat de Wet op de jeugdhulpverlening geen voorzieningen biedt
om vast te stellen dat voor alle plaatsingen een ouderbijdrage in rekening
wordt gebracht. Het gaat om een bedrag van f 13,2 miljoen waarbij de
Rekenkamer geen zekerheid over de volledigheid heeft. AutomatiseringBij een verkenning naar de stand van zaken op het gebied van de automatisering
aan de hand van een beknopt onderzoek naar een drietal systemen, te weten
het begrotingsadministratie systeem, het personeelsinformatiesysteem en een
inventarissysteem constateerde de Rekenkamer geen belangrijke tekortkomingen.Uit het vervolgonderzoek naar de naleving van het Besluit VIR constateerde
de Rekenkamer dat de afhankelijkheidsen kwetsbaarheidsanalyses nog niet afgerond
zijn. Daarom beoordeelt de Rekenkamer het beheer rondom de implementatie van
het VIR in 1998 als «matig». KengetallenEvenals voorgaand jaar plaatste de Rekenkamer kanttekeningen bij de toelichting
op de financiële verantwoording en de daarin opgenomen kengetallen. De
Rekenkamer plaatst deze constatering wel in het licht van het feit dat op
dit punt rijksbreed nog veel in ontwikkeling is en dat VWS op basis van een
meerjarenstappenplan bezig is met het invoeren van het werken met kengetallen.
Zij oordeelt het financieel beheer rondom kengetallen als «voldoende». Beschrijving administratieve organisatieDe Rekenkamer constateerde dat de AO van de departementsbrede processen
beschreven is en dat de beschrijving voldoet aan de door de Rekenkamer te
stellen eisen. De beschrijving van de directie-specifieke AO is nog niet compleet.
Over het jaar 1998 bleken bij slechts 7 van de 29 organisatie-onderdelen de
beschrijvingen te zijn vastgesteld en 4 in concept gereed te zijn. Ook een
complete beschrijving van de onderhoudsorganisatie zelf ontbreekt nog. Omdat
deze tekortkomingen niet rechtstreeks leiden tot risico's voor de rechtmatigheid
van verplichtingen, uitgaven of ontvangsten is naar de mening van de Rekenkamer
geen sprake van «ernstige» tekortkomingen. Zij beoordeelt het
beheer van de beschrijvingen administratieve organisatie als «matig». Financiële functieDe Rekenkamer concludeerde dat voor wat betreft de beheersing van financiële stromen er bij VWS sprake was van een goede financiële
functie. Wel plaatste zij nog enkele kanttekeningen bij de uitwerking daarvan:– VWS beschikt over goede hulpmiddelen voor het subsidiebeheer,
zoals checklists voor subsidieverlening, dossiervorming en afrekening. Het
verplicht stellen van deze hulpmiddelen kan een goede bijdrage leveren aan
de controleerbaarheid en ordelijkheid daarvan;– De Rekenkamer miste inhoudelijke kaders van de directie FEZ voor
de directies met betrekking tot de op te stellen beschrijvingen van de directiespecifieke
administratieve organisatie.– Het ministerie werkt aan de ontwikkeling van een koppeling van
de control van de beleidscyclus aan die van de financiële cyclus. De
Rekenkamer acht deze koppeling van essentieel belang voor een sluitende planning
en control-cyclus en beveelt daarom aan om de daarover gemaakte afspraken
tussen de politieke top en ambtelijke top voortvarend uit te voeren.– Het ministerie heeft geen centrale sturing van de informatievoorziening.
Het integraal management is zodanig vormgegeven dat de budgethouders verantwoordelijk
zijn voor de directiespecifieke informatievoorziening. FEZ houdt wel toezicht
op de in de toelichting opgenomen kengetallen maar geen toezicht op de kwaliteit
van de systemen die deze kengetallen genereren. Ook is FEZ niet actief betrokken
bij de opzet van deze decentrale management informatie-systemen.De Rekenkamer constateert dat zij nog een aantal kanttekeningen plaatst
bij de wijze waarop de financiële functie bij VWS vorm gegeven is. Zij
heeft nog een aantal wensen met betrekking tot sturing en beheersing en met
betrekking tot de informatievoorziening, waarover nog discussie met VWS bestaat.
Naar de mening van de Rekenkamer zijn deze taken mede relevant in het licht
van de ontwikkelingen op het gebied van de jaarverslaggeving nieuwe stijl.
Van de overige kanttekeningen is de Rekenkamer van mening dat deze niet van
zodanige zwaarte zijn dat zij afdoen aan haar positief oordeel over de financiële
functie als geheel. Zij kwalificeert deze daarom als «voldoende».In haar reactie gaf de minister aan zich te herkennen in het beeld van
een organisatie in beweging en het positief oordeel over de inrichting van
de financiële functie. Daarbij wijst zij er wel op dat er meer stafdirecties
bij VWS zijn die mede de leiding van het departement ondersteunen, het is
dan niet terecht om de ondersteuning bij de sturing en beheersing in de door
de Rekenkamer geschetste brede zin aan FEZ toe te rekenen. Over het toezicht
van FEZ op het financieel beheer via de accountantscontrole erkende de minister
dat de door FEZ gehanteerde kaders niet in een document vervat zijn, maar
zij gaf aan dat door veelvuldig overleg tussen verschillende actoren in de
financiële functie een situatie ontstaan is waarbij de ideeën over
de normen nauw op elkaar aansluiten. Zij zag het wel als aanbevelenswaardig
om – met name daar waar afgeweken wordt van de bestaande praktijk –
de afspraken daaromtrent vast te leggen. Ten aanzien van de opmerkingen van
de Rekenkamer over het ontbrekende toezicht van FEZ op de kwaliteit van de
systemen die kengetallen genereren stelt de minister dat FEZ voor de ontwikkeling
van kengetallen weliswaar een stimulerende en activerende rol heeft maar gegeven
de decentrale verantwoordelijkheidsverdeling niet verantwoordelijk is voor
de systemen waarmee de kengetallen worden vastgelegd. Verder gaf zij aan dat
de AD de kengetallen en de totstandkoming daarvan in de controle betrekt hetgeen
FEZ voldoende waarborgen biedt voor de betrouwbaarheid van de gepresenteerde
kengetallen. Verder verwachtte zij een belangrijke bijdrage van de implementatie
van de planning- en controlcyclus en de discussie over de inhoud van de begroting
21e eeuw. De Rekenkamer plaatst de reactie van de minister in het licht van
de ontwikkelingen binnen VWS ten aanzien van de financiële
functie. Zij zal de ontwikkelingen met name op bovengenoemde punten verder
met belangstelling volgen. SubsidiebeheerTen aanzien van het subsidiebeheer in algemene zin concludeert de Rekenkamer
dat zij tekortkomingen heeft geconstateerd. Zij spreekt haar zorgen uit over
de ontwikkelingen in 1998. Hoewel de implementatie van het verbeterplan conform
de planning en naar wens is geschied lijkt er toch sprake te zijn van een
terugval in het feitelijk uitgeoefend subsidiebeheer. Dit komt tot uiting
onder meer in de toename van het aantal gesignaleerde gebreken in de rechtmatigheid.
In haar reactie gaf de minister aan dat de effecten van het verbeterplan in
de komende periode nog meer dan tot nu toe het geval was zichtbaar zullen
worden. Naleving Europese aanbestedingsregelsDe Rekenkamer constateerde dat er nog sprake is van tekortkomingen op
het gebied van de naleving van de Europese aanbestedingsregels. Enerzijds
is de Europese regelgeving voor overheidsaanbestedingen soms onduidelijk,
anderzijds blijken de medewerkers niet altijd goed op de hoogte te zijn van
de regels. Het departement zoekt nog naar een goede sluitende administratieve
waarborg. Mogelijk dat de naar verwachting in het tweede kwartaal 1999 te
implementeren volmachtregeling voor bestellingen dat kan bieden. Agentschap DCBG en RIVMBij het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en het Agentschap
Directie College Beoordeling Geneesmiddelen (Agentschap DCBG) bleek het financieel
beheer 1998 wel ten opzichte van 1997 in grote lijnen verbeterd te zijn. Toch
heeft de Rekenkamer nog een aantal tekortkomingen geconstateerd.Bij het RIVM is de financiële verhouding met de SVM, mede als gevolg
van besluitvorming bij de belastingdienst over het toe te passen fiscaal regime,
nog niet vastgesteld. Ook kent de administratieve organisatie van de SVM nog
enige beperkingen.Als in 1999 het ontwikkelde stelsel voor betere toerekening van de baten
aan verslagjaren toegepast wordt, alsmede de ontwikkelde kengetallen in gebruik
genomen zullen worden, zal het in januari 1996 opgerichte agentschap DCBG
naar verwachting aan zijn oprichtingsvoorwaarden voldoen. Inspectie W&VDe Inspectie Gezondheidsbescherming Waren en Veterinaire Zaken (IW&V)
is per 1 september 1998 ontstaan uit de fusie tussen de voormalige Inspectie
Gezondheidsbescherming en de Veterinaire Inspectie. Het ministerie heeft het
voornemen de agentschapsstatus voor deze inspectie aan te vragen per 2000.
In het rechtmatigheidsonderzoek bleek echter dat bij het financieel beheer
van de inspectie op diverse plaatsen kanttekeningen geplaatst moesten worden.
Het ministerie gaf zelf aan dat daarbij geen sprake was van ernstige tekortkomingen.
Het betrof meer een schakering van diverse aandachtspunten. Daarnaast moet
een en ander gezien worden in het licht van de recente reorganisatie. Zo is
sprake van het niet goed naleven van de Europese aanbestedingsregels en was
het dossierbeheer niet overal op orde. Verbeteringen dienen verder te worden
aangebracht ten aanzien van het beheer van bijdragen voor onderzoeken, de
controletechnische functiescheiding en de toepassing van het departementale
controlebeleid ten aanzien van M&O gevoelige regelingen. Ook de aansluiting
van de planning- en controlcyclus op de begrotingscyclus diende nog tot stand
te worden gebracht. De Rekenkamer is van mening dat hoewel er kennelijk geen
sprake is van individueel ernstige gevallen en hoewel er sprake was van een
recente reorganisatie, er toch sprake is van een belangrijke kwestie aangezien
voor het jaar 2000 reeds de agentschapsstatus is aangevraagd. Zij beveelt
aan dat genoemde zaken tijdig op orde worden gebracht. Resumé financieel beheerDe Rekenkamer merkt op dat er bij het Ministerie van VWS veel ontwikkelingen
aan de gang zijn. Vooruitgang werd vooral geconstateerd bij de ontwikkeling
van de financiële functie, bij het financieel beheer van departementale
onderdelen (DCBG, RIVM, IW&V) en in de opzet van het subsidiebeheer. Niettemin
zijn er nog steeds tekortkomingen, bijvoorbeeld in de naleving van regels
(subsidieregels, Europese aanbestedingsregels, voorschriften met betrekking
tot beschrijven AO). Op dit punt kan een meer scherpe interne sturing en beheersing
door de ambtelijke leiding wellicht tot verbeteringen leiden. Financiële verantwoording 1998De Rekenkamer komt tot het volgende oordeel over de financiële verantwoording
1998 van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). De verantwoording
is een deugdelijke weergave van de uitkomsten van het financieel beheer en
is opgesteld volgens de voorschriften. In 100% van de aangegane verplichtingen,
90% van de uitgaven en 100% van de ontvangsten trof de Rekenkamer geen belangrijke
fouten of onzekerheden aan. Bij de ontvangsten was sprake van een onzekerheid
over de volledigheid tot een bedrag van maximaal f 3,6 miljoen.De onzekerheid in de uitgaven betrof vooral de specifieke uitkering Jeugdhulpverlening
ad f 1 035 miljoen. Verder constateerde de Rekenkamer dat sprake
was van onzekerheden voornamelijk als gevolg van gebreken in de regelgeving
tot een bedrag van f 24,3 miljoen en dat sprake was van onrechtmatigheden
als gevolg van het niet naleven van diverse regelgeving tot een bedrag van
f 11,9 miljoen.De Rekenkamer vraagt nadrukkelijk aandacht voor de tekortkomingen die
over het begrotingsjaar 1998 zijn geconstateerd. Deze tekortkomingen zijn
opgenomen in de bijlage bij dit rapport. De Rekenkamer acht het van belang
dat de minister maatregelen neemt om deze tekortkomingen op korte termijn
weg te nemen. Zij wijst er in dit verband op dat voortduren van de tekortkomingen
aanleiding voor de Rekenkamer kan zijn tot het maken van bezwaar als bedoeld
in artikel 55 van de Comptabiliteitswet. JaarverslagOnder meer ter uitwerking van het gedachtengoed uit het eindrapport van
de werkgroep Kwaliteit financiële verantwoordingen heeft het
ministerie van Financiën de interdepartementale werkgroepen Begroting
21ste eeuw en Jaarverslag ingesteld. Op verzoek van de werkgroep Jaarverslag verstrekte het ministerie van VWS in maart 1999 een jaarverslag
en een financiële verantwoording. Het jaarverslag van het Ministerie
van VWS is in de definitieve vorm als pilot bij het conceptrapport «Van
beleidsbegroting tot beleidsverantwoording» verschenen. Dit is de eerste
rapportage van de werkgroepen Begroting 21ste eeuw en Jaarverslag. Met het jaarverslag rapporteert het ministerie over de uitkomsten
en effecten van het door haar uitgevoerde beleid in relatie tot de ingezette middelen. De Rekenkamer spreekt haar waardering uit voor het thans
door VWS bereikte resultaat.In dit kader beveelt de Rekenkamer aan dat het Ministerie van VWS zich
oriënteert op het kwaliteitsbeheer rondom de processen die de in de verantwoording
op te nemen informatie over beleid, beheer en financiën genereren.Dat onderstreept eens te meer het belang dat de planningen control-cyclus
zich verder ontwikkelt van beheersing van de rechtmatigheid (reeds gewaarborgd),
via beheersing van de financiële functie en financieel beheer (nu goed
in verdere ontwikkeling) naar een planning- en control-cyclus die alle aspecten
van de informatievoorziening over de bedrijfsvoering en over het beleid omvat.
 1 INLEIDINGHet Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) is te typeren
als een ministerie met vooral overdrachtsuitgaven en met daarnaast een belangrijke
toezichthoudende functie ten aanzien van de zorgsector. De totalen van de
gerealiseerde uitgaven en ontvangsten in de begroting bedroegen respectievelijk
f 11,2 miljard en f 0,4 miljard. De belangrijkste uitgavenstromen
in de rijksbegroting betreffen subsidies (circa f 3,3 miljard) en de
rijksbijdragen voor de volksgezondheid (circa f 7,1 miljard), die samen
92,9 % van de uitgaven vormen. Het ministerie kent enkele relatief zelfstandige
onderdelen zoals de onderzoeksinstellingen Rijksinstituut voor de Volksgezondheid
en Milieu (RIVM) en Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP), het Agentschap
Directie College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (DCBG) en de inspecties.Het rapport bij de financiële verantwoording 1998 van het Ministerie
van VWS richt zich vooral op de begrotingsuitgaven. Naast deze uitgaven kent
de zorgsector premiegefinancierde uitgaven tot een totaalbedrag van f 64,2
miljard. De beoordeling van uitgaven van deze sectoren geschiedt op basis
van specifieke, op de premiesector toegesneden onderzoeken, waarover afzonderlijk
wordt gepubliceerd. Een en ander ook aansluitend op de strategie van de Rekenkamer,
waarvan het doel is te bevorderen dat verantwoordelijke bestuurders van rechtspersonen
met wettelijke taken de wetgever redelijke zekerheid verschaffen dat zij hun
taken naar behoren uitvoeren en dat publiek geld in hun sector uitsluitend
wordt besteed aan het doel waarvoor het ter beschikking is gesteld.In het departement hebben in 1998 nog enige reorganisaties plaatsgevonden.
Daarnaast was de afronding van de implementatie van het verbeterplan met betrekking
tot het subsidiebeheer van belang voor de oordeelsvorming van de Rekenkamer.
Dit verbeterplan dient om de gebreken op te heffen die in het over 1995 verrichte
onderzoek naar het afrekenen van voorschotten zijn geconstateerd.De Rekenkamer zal in juni 1999 in het algemeen deel van de bundel Rechtmatigheidsonderzoek
1998 rijksbreed rapporteren over de onderzoeken naar de stand van zaken met
betrekking tot de beschrijving van de administratieve organisatie, de stand
van zaken met betrekking tot de beheersing van de automatisering en de naleving
van het VIR en de kwaliteit van kengetallen in de begroting. Tevens zal in
die bundel de samenvattingen uit de departementale rapporten bij de financiële
verantwoording opgenomen worden.De Rekenkamer heeft tevens aandacht geschonken aan de aanpak van de millenniumproblematiek
en de voorbereiding van de invoering van de euro. Over de uitkomsten van het
laatste onderzoek wordt gerapporteerd in het Algemeen gedeelte
van de Bundel Rechtmatigheidsonderzoek 1998. Het onderzoek naar de aanpak
van de millenniumproblematiek wordt afzonderlijk gepubliceerd (juni 1999).
Een samenvatting van dit onderzoek zal eveneens worden opgenomen in het Algemeen
gedeelte van de Bundel Rechtmatigheidsonderzoek 1998.Dit rapport bestaat uit 3 hoofdstukken. Hoofdstuk 2 betreft het financieel
beheer. In hoofdstuk 3 rapporteert de Rekenkamer over het onderzoek naar de
financiële verantwoording over 1998 van het Ministerie van VWS. Het rapport
sluit af met de bijlage inzake de over 1998 geconstateerde tekortkomingen. 2 FINANCIEEL BEHEER 2.1 Inleiding 2.1.1 IJkpunten financieel beheerDe Rekenkamer heeft de afgelopen jaren deeloordelen gegeven over onderdelen
van het financieel beheer bij de ministeries. Uiteindelijk wil zij in 2002
een volledig onderbouwd oordeel over het financieel beheer geven, zowel per
departement als voor de gehele rijksoverheid. Voor de beoordeling van het
financieel beheer van een departement heeft de Rekenkamer twaalf «ijkpunten»
geïdentificeerd.De afzonderlijke ijkpunten worden in fasen in het rechtmatigheidsonderzoek
ingevoegd. In de eerste fase wordt verkennend onderzoek uitgevoerd, dat nog
niet tot een oordeel leidt, maar wel kan leiden tot signalering van tekortkomingen.
In de tweede fase wordt verdiepend onderzoek uitgevoerd en in de derde fase
consoliderend onderzoek. Deze beide laatste onderzoeken leiden wel tot een
oordeel (onvoldoende, matig of voldoende).Het onderzoek naar de ijkpunten is gebaseerd op eigen onderzoeksbevindingen
van de Rekenkamer en op bevindingen van de departementale accountantsdiensten.In het rechtmatigheidsonderzoek over 1998 zijn vier van de twaalf ijkpunten
rijksbreed onderzocht. Op basis van deze vier ijkpunten wordt de stand van
zaken bij de verschillende departementen vergeleken.Voor vier ijkpunten of onderdelen van ijkpunten is verdiepend of consoliderend
onderzoek gedaan. Dit zijn:– de beschrijving en de onderhoudsorganisatie van de administratieve
organisatie;– de accountantscontrole op de financiële verantwoording (onderdeel
van het ijkpunt accountantscontrole);– het VIR (onderdeel van het ijkpunt automatisering); kengetallen
(onderdeel van het ijkpunt informatievoorziening).Voor twee ijkpunten of onderdelen daarvan is verkennend onderzoek uitgevoerd.
Dit zijn:– financiële functie;– automatisering (behalve het VIR).Naast de rijksbreed onderzochte ijkpunten kunnen er per departement nog
andere ijkpunten of specifieke aandachtspunten aan de orde komen. Deze tellen
mee voor het beeld over het financieel beheer bij dat departement. Ook hier
vinden we het onderscheid tussen verkennend, verdiepend en consoliderend onderzoek. 2.1.2 TekortkomingenVoor het signaleren van tekortkomingen op basis van verkennend onderzoek
gebruikt de Rekenkamer drie categorieën. Dit zijn:– Geen noemenswaardige tekortkomingen. Dit betekent dat
uit het onderzoek geen tekortkomingen zijn gebleken die de tolerantiegrenzen
van de Rekenkamer overschrijden, maar laat de mogelijkheid open dat verdiepend
onderzoek wel tekortkomingen aan het licht zou kunnen brengen.– Tekortkomingen. Dit betekent dat uit het onderzoek
tekortkomingen zijn gebleken die de tolerantiegrenzen van de Rekenkamer overschrijden.– Ernstige tekortkomingen. Hiervan spreekt de Rekenkamer
in de volgende situaties: uit het onderzoek zijn tekortkomingen gebleken,
die– kunnen leiden of hebben geleid tot disfunctioneren van het financieel
beheer voor het ijkpunt;– betrekking hebben op kritische processen;– wijd verbreid zijn binnen het ministerie;– tot aanzienlijke risico's voor de rechtmatigheid van zeer grote
bedragen kunnen leiden of al hebben geleid;– of die voor de Rekenkamer aanleiding zijn geweest om bezwaaronderzoek
in te stellen of bezwaar te maken.Deze drie kwalificaties staan in relatie tot de oordelen die het verdiepend/consoliderend
onderzoek oplevert:– geen noemenswaardige tekortkomingen – voldoende: het financieel
beheer voor het ijkpunt voldoet geheel of nagenoeg geheel aan de daaraan gestelde
eisen;– tekortkomingen – matig;– ernstige tekortkomingen – onvoldoende. 2.2 Accountantscontrole 2.2.1 Accountantscontrole financiële verantwoordingDe Accountantsdienst (AD) heeft een goedkeurende verklaring bij de financiële
verantwoording van het begrotingsjaar 1998 afgegeven. De Rekenkamer stelde
vast dat de AD-controle voldoende basis bood voor haar oordeelsvorming over
de financiële verantwoording 1998. Haar oordelen zijn dan ook mede tot
stand gekomen op basis van de AD-rapportages. 2.2.2 Accountantscontrole financieel beheerHet onderzoek van de Rekenkamer naar de accountantscontrole gericht op
de ijkpunten financieel beheer was verkennend van aard. Dit betekent dat zij
geen gebruik heeft kunnen maken van de oordelen van de AD over het financieel
beheer. Wel heeft zij voor het melden van tekortkomingen gebruik kunnen maken
van de resultaten van de AD-controle. 2.3 Wet en regelgeving jeugdhulpverlening 2.3.1 De rechtmatigheid van de doeluitkering over 1998De Rekenkamer heeft geen zekerheid over de rechtmatigheid van de specifieke
uitkering Jeugdhulpverlening (f 1 035 miljoen, ofwel ruim 9% van
de uitgaven van VWS). Zoals voorgaand jaar ook was aangegeven is de Rekenkamer
van mening dat de minister dient te zorgen voor een zodanig sluitende verantwoordings-
en controlestructuur voor deze uitgaven dat er op rijksniveau zicht is op
de rechtmatigheid van de uiteindelijke besteding van het geld.
Evenals voorgaand jaar bleek dat over 1998 de provinciale accountants zich
in hun verklaring beperkten tot de vaststelling dat het totaalbedrag van de
specifieke uitkering aan de provincie door de provincie is doorbetaald
aan of gereserveerd voor uitvoerende instellingen ten behoeve van de
voorzieningen waarvoor zij was bestemd. Dit overeenkomstig de interpretatie
van VWS van de bepalingen in de huidige wet. Omdat dit het ministerie geen
zicht geeft op de rechtmatige aanwending van deze gelden door de instellingen
beschouwt de Rekenkamer de rechtmatigheid van deze uitgaven als onzeker. 2.3.2 Voorstel tot wijziging Wet op de jeugdhulpverleningNaar aanleiding van het rechtmatigheidsonderzoek 1997 heeft het ministerie
van VWS als oplossing voor dit bestuurlijk probleem inmiddels een wetsvoorstel
bij de Tweede Kamer ingediend, waarin het ministerie de aansluiting met de
provinciale verantwoordingsprocessen en controle wil verduidelijken en verbeteren.
De Rekenkamer is van mening dat de minister met het huidige wetsvoorstel duidelijkheid
biedt over de door haar gewenste verantwoordelijkheidsverdeling en duidelijk
formuleert dat haar verantwoordelijkheid in eerste instantie niet verder strekt
dan de verdeling van de gelden voor de jeugdhulpverlening. Het oordeel over
de rechtmatigheid van de besteding van deze gelden vindt dan plaats op het
niveau van provincie. De minister schrijft voor dat de provincies haar over
geconstateerde gebreken in de rechtmatigheid dienen te informeren. Zij kan
dan de benodigde maatregelen nemen bij de toekomstige toekenning van de gelden
voor de jeugdhulpverlening. De Rekenkamer concludeert derhalve dat met dit
wetswijzigingsvoorstel, anders dan tot nu toe het geval was, de ministeriële
verantwoordelijkheid expliciet en duidelijk beperkt wordt tot de overdracht
van de gelden (circa f 1 miljard) aan de provincies en grootstedelijke
regio's. Deze door de minister gekozen vorm van verantwoordelijkheidsverdeling
is één van de mogelijkheden die genoemd worden in het kader
van het gedachtengoed Griffioen.Zoals ook door de Rekenkamer benadrukt is, is daarbij wel een essentieel
onderdeel van dit gedachtengoed dat in de accountantscontrole ten behoeve
van de provinciale en gemeentelijke overheid op dezelfde wijze aandacht wordt
geschonken aan de rechtmatigheid van de besteding van de publieke middelen
als bij het Rijk het geval is. 2.3.3 Grootstedelijke regio'sDe basis voor financiering van grootstedelijke regio's ontbreekt in de
Wet op de jeugdhulpverlening. In de wet is namelijk per abuis niet vastgelegd
dat grootstedelijke regio's voor wat betreft de jeugdhulpverlening gelijk
zijn gesteld aan een provincie. De toelichting wijst daar wel op. Het ministerie
gaf vorig jaar al aan dat zij werkt aan het op orde brengen van dit punt.
De wetswijziging komt echter maar traag tot stand. In 1998 werden de grootstedelijke
regio's gefinancierd voor f 243,5 miljoen. Gezien het abusievelijk karakter
van deze omissie in de wet- en regelgeving, wordt dit gebrek niet verder betrokken
in de oordeelsvorming door de Rekenkamer. Zij dringt er echter wel op aan
dit punt spoedig op orde te brengen en gaat er van uit dat de wettelijke basis
in 1999 tot stand gebracht zal worden. 2.3.4 Ouderbijdragen jeugdhulpverleningDe ouderbijdragen jeugdhulpverlening worden op grond van de Wet op de
jeugdhulpverlening vastgesteld en geïnd door het Landelijk Bureau Inning
Onderhoudsbijdragen (LBIO), een onderdeel van het Ministerie van Justitie.
De melding door de plaatsende instantie van de plaatsing van de jeugdige
in een voorziening voor jeugdhulpverlening is voor het LBIO de basis voor
het in rekening brengen van de ouderbijdrage. In het rapport bij de financiële
verantwoording 1997 merkte de Rekenkamer al op dat de Wet op de jeugdhulpverlening
geen mogelijkheid biedt om vast te stellen dat iedere plaatsing wordt gemeld.
In 1998 is daarin geen verandering gekomen. Bij de ouderbijdragen jeugdhulpverlening
is om die reden sprake van onzekerheid over de volledigheid van de in rekening
gebrachte ouderbijdragen. In 1998 is door het LBIO circa f 10 miljoen
geïnd. Uit een door de AD gemaakte globale benadering blijkt dat de mogelijkheid
bestaat dat een substantieel deel van de plaatsingen niet wordt gemeld, wat
een bedrag van maximaal f 3,6 miljoen voor VWS en Justitie tezamen vertegenwoordigt.
De Rekenkamer dringt aan om de regelgeving omtrent melding van de plaatsingen
van jeugdigen te verduidelijken. De door het LBIO geïnde bedragen maken
een, niet nader gespecificeerd, deel uit van het in de financiële verantwoording
1998 onder het artikelonderdeel M2403/02 «Jeugdbeleid; Ontvangsten ouderbijdragen»
opgenomen bedrag ad f 13,2 miljoen. De Rekenkamer heeft derhalve geen
zekerheid over de volledigheid van dat bedrag. 2.3.5 Buitenschoolse opvangOp grond van artikel 19 van de Welzijnswet 1994 is de Tijdelijke stimuleringsmaatregel
buitenschoolse opvang onrechtmatig. Artikel 19 van de Welzijnswet 1994 bepaalt
dat de Minister tot uiterlijk 1 januari 1996 aan gemeenten specifieke uitkeringen
voor kinderopvang verstrekt. Uit het kabinetsstandpunt over de buitenschoolse
opvang is af te leiden dat het de bedoeling is ook na die datum kinderopvang
te stimuleren door middel van specifieke uitkeringen aan gemeenten. Buitenschoolse
opvang is een vorm van kinderopvang. Voor de beoordeling van de vraag of de
vereiste wettelijke grondslag aanwezig is, heeft de Rekenkamer rekening gehouden
met de uit het kabinetsstandpunt blijkende intenties. Ook dit gebrek zal derhalve
nog buiten de oordeelsvorming over de rechtmatigheid gehouden worden. Maar
ook hier dringt de Rekenkamer er op aan dit punt op orde te brengen en gaat
zij er vanuit dat de correcte wettelijke grondslag in 1999 tot stand gebracht
zal worden. 2.4 Beschrijving en onderhoudsorganisatie AO 2.4.1 InleidingEen actuele beschrijving van de administratieve organisatie (AO) is een
belangrijk instrument voor de sturing, beheersing en controle van de beheersprocessen
rondom de financiële zaken en daarnaast ook voor processen op andere
terreinen, zoals het materieel- en het personeelsbeheer. Als waarborg voor
een volledige en actuele beschrijving van de AO is een goede onderhoudsorganisatie
onontbeerlijk.De Rekenkamer heeft rijksbreed verdiepend onderzoek gedaan naar de beschrijving
en naar de onderhoudsorganisatie van de AO.Bij dit onderzoek hanteerde zij de volgende onderzoeksvragen:– Is er sprake van een geautoriseerde, dwingend voorgeschreven regeling
onderhoudsorganisatie AO?– Waarborgt de opzet van de onderhoudsorganisatie dat de beschrijving
van de AO steeds actueel is?– Functioneert de beschreven onderhoudsorganisatie adequaat? Met
name is van belang dat wijzigingen in de AO binnen één jaar
tot een gewijzigde beschrijving leiden.– Is de beschrijving van de AO actueel en compleet en geeft deze
voldoende inzicht in de opzet van de AO? 2.4.2 BevindingenDe Rekenkamer heeft in februari 1999 bij het Ministerie van VWS een beknopt
onderzoek gedaan naar de beschrijving van de Administratieve Organisatie (AO)
en naar de onderhoudsorganisatie hiervan. Het onderzoek betrof de departementsbrede
processen en een zevental directie-specifieke processen op het vlak van projectsubsidies,
inkoopprocedures en het onderhoud van de AO.De Rekenkamer constateerde dat de AO van de departementsbrede processen
beschreven is en dat de beschrijving voldoet aan de door de Rekenkamer gehanteerde
normen. De beschrijving van de directie-specifieke AO is echter nog niet compleet.
Overigens is door de AD departementsbreed de stand van zaken met betrekking
tot de beschrijving van de administratieve processen onderzocht. De AD rapporteerde
dat ondanks herhaald signaleren door FEZ en AD het beoordelen of een directie-specifieke
beschrijving nodig is door 18 van de 29 organisatie-onderdelen voortdurend
uitgesteld wordt. Slechts 7 beschrijvingen bleken vastgesteld te zijn en 4
in concept gereed te zijn.Een beschrijving van de onderhoudsorganisatie ontbreekt voor de departementsbrede
processen. De Rekenkamer constateerde dat de Facilitaire dienst als enige
van de onderzochte organisatie-onderdelen de onderhoudsorganisatie van de
directie-specifieke AO heeft beschreven. 2.4.3 ConclusiesDe Rekenkamer constateerde dat voor wat betreft de departementsbrede processen
sprake is van een actuele beschrijving. Echter ten aanzien van de beschrijving
van de onderhoudsorganisatie en ten aanzien van de directie-specifieke AO
bestaan er nog tekortkomingen. De Rekenkamer is van oordeel dat er wel tekortkomingen
zijn maar dat dat geen «ernstige» tekortkomingen zijn, omdat de
geconstateerde gebreken niet rechtstreeks leiden tot risico's voor de rechtmatigheid
van verplichtingen, uitgaven en ontvangsten. Zij beoordeelt daarom de onderhoudsorganisatie
en de beschrijving van de administratieve organisatie als geheel als «matig».
De Rekenkamer dringt erop aan zorg te dragen voor een snelle vervaardiging
van de nog ontbrekende beschrijvingen van de administratieve organisatie.In haar reactie gaf de minister aan de conclusies van de Rekenkamer te
onderschrijven, zij gaf aan de afronding van de directie-specifieke beschrijvingen
van voldoende importantie te achten, zij het met de relativerende kanttekening
dat de gevolgen van het ontbreken of niet actueel zijn van de beschrijvingen
beperkt gebleven zijn en dat de AD een positief oordeel over het financieel
beheer gegeven heeft.De Rekenkamer ziet de verdere afronding van de beschrijving administratieve
organisatie, met name de directiespecifieke beschrijvingen en de beschrijvingen
van de onderhoudsorganisatie met belangstelling tegemoet. 2.5 Financiële functieDe Rekenkamer heeft een verdiepend onderzoek uitgevoerd naar de financiële
functie van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Onder
de financiële functie verstaat zij het geheel van organisatorische voorzieningen,
zoals de organisatiestructuur, de beschrijving van de actoren en de daarmee
samenhangende verdeling van taken en bevoegdheden, dat zorg draagt voor het
(ordelijk en controleerbaar) financieel beheer.Naar de mening van de Rekenkamer dient de directie Financieel-Economische
Zaken (FEZ) een rol als concerncontroller te vervullen. Dit houdt onder meer
in het scheppen van de kaders waarbinnen de directeuren hun financieel beheer
kunnen uitvoeren en het houden van toezicht op de uitvoering daarvan.Het ministerie van VWS is georganiseerd volgens het directoraat-generaalmodel
waarbij het concept van integraal management wordt gehanteerd. Dat houdt in
dat de verantwoordelijkheid voor het beleid en de daaraan gekoppelde uitgaven
zo laag mogelijk in de organisatie is geplaatst, te weten bij de directeuren.
Deze directeuren zijn tevens budgethouder. De financiële functie van
het ministerie wordt uitgevoerd door meerdere actoren waarbij gebruik wordt
gemaakt van een centrale bekostigingsorganisatie. De beleidsdirecties zijn
integraal verantwoordelijk voor de uitvoering van het beleid. De directie
FEZ is verantwoordelijk voor het toezicht op het financieel beheer van het
ministerie.De Rekenkamer onderzocht of de financiële functie van het Ministerie
van VWS voldeed aan de normen die zij voor de financiële functie van
een ministerie had opgesteld. De conclusie van dat onderzoek was dat voor
wat betreft de beheersing van financiële stromen er bij VWS sprake was
van een goede financiële functie. De Rekenkamer plaatste echter de volgende
kanttekeningen bij de uitwerking van de financiële functie bij VWS.– VWS beschikt over goede hulpmiddelen voor het subsidiebeheer,
zoals checklists voor subsidieverlening, dossiervorming en afrekening. Het
verplicht stellen van deze hulpmiddelen kan een goede bijdrage leveren aan
de controleerbaarheid en ordelijkheid daarvan;– De Rekenkamer stelde vast dat de directie FEZ vanuit de integrale
verantwoordelijkheid van de directies geen inhoudelijke kaders heeft aangegeven
voor de directiespecifieke administratieve organisatie waarbinnen de directies
hun integrale verantwoordelijkheid kunnen invullen. Daarnaast maakt FEZ voor
het toezicht op de kwaliteit van de directiespecifieke administratieve organisatie
gebruik van de AD. FEZ heeft echter haar normen met betrekking tot de kwaliteit
van de directiespecifieke administratieve organisatie niet geëxpliciteerd
en de afspraken daarover met de AD niet vastgelegd.– Het ministerie werkt aan de ontwikkeling van een koppeling van
de control van de beleidscyclus aan die van de financiële cyclus. De
Rekenkamer acht deze koppeling van essentieel belang voor een sluitende planning
en controlcyclus en beveelt daarom aan om de daarover gemaakte afspraken tussen
de politieke top en ambtelijke top voortvarend uit te voeren.– Het ministerie heeft geen centrale aansturing van de informatievoorziening.
Het integraal management is zodanig vormgegeven dat de budgethouders verantwoordelijk
zijn voor de directiespecifieke informatievoorziening. FEZ houdt wel toezicht
op de in de toelichting opgenomen kengetallen maar geen toezicht op de kwaliteit
van de systemen die deze kengetallen genereren. Ook is FEZ niet actief betrokken
bij de opzet van deze decentrale managementinformatiesystemen.De Rekenkamer concludeert op basis van het onderzoek dat wat de beheersing
van de financiële begrotingsstromen betreft er op het Ministerie van
VWS sprake is van een voldoende financiële functie. Zij heeft nog wel
enkele kanttekeningen bij de wijze waarop het Ministerie van VWS die financiële
functie heeft uitgewerkt maar de zwaarte en relevantie van deze punten is
niet zodanig dat zij afbreuk doen aan het positieve oordeel over de financiële
functie als geheel. De Rekenkamer acht het van belang dat het ministerie deze
verder op orde brengt. Verder heeft de Rekenkamer nog een aantal wensen met
betrekking tot de sturing en beheersing, waarover nog discussie
met het ministerie van VWS bestaat. Het betreft dan taken en verantwoordelijkheden
met betrekking tot informatievoorziening en planning en control in brede zin.
Naar de mening van de Rekenkamer zijn deze taken mede relevant in het licht
van de ontwikkelingen op het gebied van de jaarverslaggeving nieuwe stijl.In haar reactie gaf de minister aan zich te herkennen in het beeld van
een organisatie in beweging en het positief oordeel over de inrichting van
de financiële functie. Zij gaf aan de opmerkingen van de Rekenkamer te
zien als een bijdrage om te komen tot een verdere inpassing van de financiële
functie in het grotere geheel van de bedrijfsvoering en ondersteuning van
de beleidscyclus binnen het departement. Daarbij wijst zij er wel op dat er
meer stafdirecties bij VWS zijn die mede de leiding van het departement ondersteunen,
het is dan niet terecht om de ondersteuning bij de sturing en beheersing in
de door de Rekenkamer geschetste brede zin aan FEZ toe te rekenen. Verder
gaf de minister aan het niet eens te zijn met de opmerkingen van de Rekenkamer
over het toezicht van FEZ op het financieel beheer via de accountantscontrole.
De minister erkende dat de door FEZ gehanteerde kaders niet in een document
vervat zijn, doch dat er door veelvuldig overleg tussen verschillende actoren
in de financiële functie een situatie ontstaan is waarbij de ideeën
over de normen nauw op elkaar aansluiten. Wel zag zij het als aanbevelenswaardig
om – met name daar waar afgeweken wordt van de bestaande praktijk –
de afspraken daaromtrent vast te leggen. Ten aanzien van de opmerkingen van
de Rekenkamer over het ontbrekende toezicht van FEZ op de kwaliteit van de
systemen die kengetallen genereren stelt de minister dat FEZ voor de ontwikkeling
van kengetallen weliswaar een stimulerende en activerende rol heeft maar gegeven
de decentrale verantwoordelijkheidsverdeling niet verantwoordelijk is voor
de systemen waarmee de kengetallen worden vastgelegd. Verder gaf zij aan dat
de AD de kengetallen en de totstandkoming daarvan in de controle betrekt hetgeen
FEZ voldoende waarborgen biedt voor de betrouwbaarheid van de gepresenteerde
kengetallen. Verder verwachtte zij een belangrijke bijdrage van de implementatie
van de planning- en controlcyclus en de discussie over de inhoud van de begroting
21e eeuw.De Rekenkamer plaatst de reactie van de minister in het licht van de ontwikkelingen
binnen VWS ten aanzien van de financiële functie. Zij is nog steeds van
oordeel dat sprake is van een voldoende financiële functie en zal de
ontwikkelingen met name op bovengenoemde aandachtspunten en wensen verder
met belangstelling volgen. 2.6 Automatisering 2.6.1 InleidingDe Rekenkamer heeft een vervolgonderzoek uitgevoerd naar de naleving van
het in 1994 vastgestelde Besluit Voorschrift Informatiebeveiliging Rijksdienst
(VIR) en een verkennend rijksbreed onderzoek naar de automatisering van informatievoorziening.
Daarnaast is onderzocht of uit de accountantscontrole over 1998 nog belangrijke
bevindingen aangaande de automatisering zijn geconstateerd. 2.6.2 VIRIn het VIR zijn minimumeisen vastgelegd waaraan de beveiliging van de
geautomatiseerde systemen binnen de rijksdienst per 1 januari 1997 zou moeten
voldoen. Het VIR voorziet onder meer in een stappenplan dat er uiteindelijk
toe moet leiden dat elk ministerie voor alle systemen beschikt over
een actueel informatiebeveiligingsplan dat is gebaseerd op een afhankelijkheids-
en kwetsbaarheidsanalyse (A&Kanalyse).Met de invoering van het VIR diende het departement te beschikken over
een vastgesteld informatiebeveiligingsbeleid (hoofddocument). Bij het ministerie
van VWS is dit beleid in juli 1996 vastgesteld. Tevens heeft elk departementsonderdeel
een eigen informatiebeveiligingsbeleid opgesteld.In het hoofddocument informatiebeveiligingsbeleid wordt op hoofdlijnen
aandacht geschonken aan de strategische uitgangspunten en randvoorwaarden
die het ministerie hanteert ten aanzien van de informatiebeveiliging. Door
het ministerie is aangegeven dat het informatiebeveiligingsbeleid past binnen
een breder kader. Door het ministerie is een notitie «strategische uitgangspunten
beveiligingsbeleid VWS» vastgesteld. Het beveiligingsbeleid wordt integraal
benaderd. Onderdelen daarvan zijn de integriteit van bestuur, fysieke beveiliging
(personen, gebouwen, goederen) en informatie-beveiliging. Het VIR maakt hier
deel van uit. In het genoemde document wordt echter niet aan alle vereisten
uit de VIR aandacht geschonken. Zo vindt een beschrijving van de taken en
bevoegdheden van de departementsonderdelen slechts beperkt plaats. Tevens
is er geen sprake van een eenduidige en volledige indeling van informatievoorzieningsfaciliteiten
in informatiesystemen en verantwoordelijkheidsgebieden. Op dit punt wordt
door de Rekenkamer nog verwezen naar de in de paragraaf over de financiële
functie opgenomen constatering dat bij het Ministerie geen centraal organisatiedeel
bestaat dat de ambtelijke leiding ondersteunt in een centrale regie van (al
dan niet geautomatiseerde) informatievoorziening.Hoewel de invoering van het VIR formeel voltooid zou moeten zijn, is de
Rekenkamer, gelet op de andere ontwikkelingen op het terrein van informatietechnologie,
van mening dat het ministerie ultimo 1998 tenminste met de A&K-analyses
gereed zou moeten zijn. Blijkt dat de A&K-analyse volledig is afgerond
dan beoordeelt de Rekenkamer het beheer rondom de implementatie van de VIR
als «voldoende». Is nog geen start gemaakt met de A&K-analyse
dan luidt het oordeel onvoldoende. Blijkt dat het ministerie wel gestart is
met de A&K-analyse, maar de afronding heeft in 1998 nog niet plaats gevonden
dan luidt het oordeel van de Rekenkamer «matig».Uit het onderzoek door de departementale accountantsdienst (AD) in 1997
en 1998 naar de invoering van het VIR, kwam naar voren dat vrijwel nog geen
A&K-analyses hebben plaats gevonden. Met de uitvoering daarvan is gewacht
tot het moment dat het geautomatiseerde hulpmiddel ESAKA beschikbaar kwam.
Dit hulpmiddel is in september 1998 beschikbaar gekomen. Bij het gebruik van
dit hulpmiddel binnen het ministerie bleek dit veel inspanning en deskundigheid
te vereisen. Besloten is het eerst te testen en te analyseren, en daarna het
hulpmiddel departementsbreed in te zetten. Dit zal in 1999 tot een afronding
van de A&K-analyse leiden.De Rekenkamer constateert dat binnen VWS een aanvang genomen is met de
uitvoering van de A&K-analyse. Deze is echter nog niet afgerond. ConclusieUit het vervolgonderzoek naar de naleving van het Besluit VIR concludeert
de Rekenkamer dat de afhankelijkheids- en kwetsbaarheidsanalyses nog niet
afgerond zijn. Daarom beoordeelt de Rekenkamer het beheer rondom de implementatie
van het VIR in 1998 als «matig». 2.6.3 Automatisering informatievoorziening 2.6.3.1 InleidingTer oriëntatie op de vormgeving en kwaliteit van het beheer van de
geautomatiseerde systemen, heeft de Rekenkamer een beknopt verkennend onderzoek
uitgevoerd naar het beheer van een drietal geautomatiseerde informatiesystemen:– de begrotingsadministratie;– de personeelsinformatie;– een inventarisadministratie.Het verkennend onderzoek dient niet om direct tot volkomen oordeelsvorming
te komen doch meer om een beeld te krijgen van de beheersvraagstukken op dit
terrein. Voorzover de Rekenkamer bij de verkenning wel op evidente en belangrijke
tekortkomingen stuit rapporteert zij daar wel over. 2.6.3.2 Bevindingen automatisering VWSBij haar eerste globale beoordeling van het begrotingsadministratiesysteem
en het personeelsinformatiesysteem constateerde de Rekenkamer geen belangrijke
tekortkomingen.Over 1998 gaf de accountantsdienst in haar het accountantsrapport aan
dat het systeembeheer gedurende 1998 de betrouwbare en continue werking van
het begrotingsadministratiesysteem (IFIS) in voldoende mate heeft ondersteund.De aanpak van het millenniumprobleem geschiedt in lijn met de interdepartementale
planning. De tests op de millenniumbestendigheid van het IFIS-systeem zijn
gestart, maar nog niet afgerond. Voor de implementatie van de Euro in het
IFIS worden momenteel diverse draaiboeken opgesteld, ook hier wordt gehandeld
in lijn met de planning van een interdepartementale werkgroep.Bij de eerste globale beoordeling van de inventarisadministratiesysteem
bleek echter dat dit tot stand is gekomen zonder dat daaraan een risico-analyse
ten grondslag ligt. De Rekenkamer is van mening dat een dergelijke analyse
nodig is voor een goede bepaling van aan het systeem te stellen eisen, leidend
tot een goede planmatige verdere uitwerking van het systeem. Van het thans
in gebruik genomen systeem constateerde de Rekenkamer dat dit in opzet voldoet.
In het systeem is bijvoorbeeld opgenomen welke goederen zich waar bevinden.
In een afzonderlijk systeem liggen gegevens over leveranciers en aanschafprijzen
vast. Dit om functievermenging tussen beheer en inkoop te voorkomen. 2.6.3.3 Conclusie automatisering VWSDe Rekenkamer constateerde geen tekortkomingen ten aanzien van de departementale
automatiseringsorganisatie rondom de begrotingsadministratie. Bij de verkenning
van de automatisering aan de hand van een beknopt onderzoek naar een drietal
systemen constateerde de Rekenkamer eveneens geen belangrijke tekortkomingen. 2.6.4 Resumé conclusiesBij de verkenning van de automatisering aan de hand van een beknopt onderzoek
naar een drietal systemen constateerde de Rekenkamer geen belangrijke tekortkomingen.Uit het vervolgonderzoek naar de naleving van het Besluit VIR constateerde
de Rekenkamer dat de afhankelijkheids- en kwetsbaarheidsanalyses nog niet
afgerond zijn. Daarom beoordeelt de Rekenkamer het beheer rondom de implementatie
van het VIR in 1998 als «matig».Voor het ijkpunt automatisering als geheel concludeert de Rekenkamer dat
«tekortkomingen zijn geconstateerd». In haar reactie ging de minister in op de situatie ten aanzien van de
stand van zaken met betrekking tot de naleving van het Besluit VIR. Zij onderschreef
de constateringen van de Rekenkamer op dit punt en gaf aan dat haar inzet
voor het komende jaar zal zijn de analyses af te ronden. 2.7 Informatievoorziening via kengetallenDoor de Rekenkamer is een onderzoek uitgevoerd naar het gebruik van kengetallen
in de toelichting bij de financiële verantwoording 1998 van het Ministerie
van VWS.In de financiële verantwoording over 1998 van het Ministerie van
VWS trof de Rekenkamer meer kengetallen aan in de artikelsgewijze toelichting
dan werden aangetroffen in de financiële verantwoording over 1997. Er
is echter slechts sprake van een lichte verbetering. De artikelsgewijze toelichting
bij de financiële verantwoording 1998 bevat nauwelijks gekwantificeerde
beleidsdoelstellingen die zijn gekoppeld aan informatie over gerealiseerd
beleid en helemaal geen informatie over de gerealiseerde effecten van beleid.
De Rekenkamer constateert dat de artikelsgewijze toelichting slechts ingaat
op gerealiseerde activiteiten, zonder deze te koppelen aan beleidsdoelstellingen.
Cijfermatig bevat de artikelsgewijze toelichting voldoende financiële
uitkomsten en andere gegevens.Kengetallen zijn iedere combinatie van kwantitatieve informatie die bruikbaar
is voor de besturing en/of beheersing van overheidshandelen. Het doel van
kengetallen is om inzicht te geven in activiteiten, prestaties en effecten
in relatie tot de ingezette middelen.De Rekenkamer heeft in de artikelsgewijze toelichting van de financiële
verantwoording 1998 bij de zeventien1 zinvol
toe te lichten uitgavenartikelen voornamelijk ramingskengetallen aangetroffen
ter toelichting van het gerealiseerd beleid en de activiteiten. Dit was bij
veertien artikelen het geval. Volumegegevens komen in mindere mate voor. In
een zestal gevallen komen doelmatigheidskengetallen voor, dit is een duidelijke
verbetering ten opzichte van de artikelsgewijze toelichting bij de financiële
verantwoording 1997. Figuur 1 Aantal artikelsgewijze toelichtingen in de financiële
verantwoordingen 1997 en 1998 dat ingaat op cijfermatige gegevens, financiële
uitkomsten, effecten van beleid, volumegegevens, doelmatigheidskengetallen
en ramingskengetallen Geen enkele maal werd in de toelichtingen ingegaan op gerealiseerde effecten.
Bij de volumegegevens is voornamelijk sprake van aantallen, die moeilijk in
verband te brengen zijn met de daarbij behorende uitgaven. De volumegegevens
zijn niet altijd te relateren aan de desbetreffende artikelonderdelen.
In de artikelsgewijze toelichting wordt vooral gebruik gemaakt van ramingskengetallen.
Het gebruik van doelmatigheidskengetallen is in vergelijking tot het voorgaande
jaar toegenomen. Deze doelmatigheidskengetallen hebben echter betrekking op
een zeer beperkt deel van het desbetreffende uitgavenartikel.De Rekenkamer is derhalve van mening dat de kwaliteit van de toelichting
per beleidsterrein nog niet hoog is. De opgenomen kengetallen en overige informatie
over de resultaten van het beleid geven geen eenduidig en volledig beeld van
de realisatie van de beleidsdoelstellingen.Evenals voorgaand jaar plaatste de Rekenkamer kanttekeningen bij de toelichting
op de financiële verantwoording en de daarin opgenomen kengetallen. De
Rekenkamer plaatst deze constatering wel in het licht van het feit dat op
dit punt rijksbreed nog veel in ontwikkeling is en dat VWS op basis van een
meerjarenstappenplan bezig is met het invoeren van het werken met kengetallen.
Zij oordeelt het financieel beheer rondom kengetallen als «voldoende». 2.8 Subsidiebeheer 2.8.1 InleidingDoor de Rekenkamer is een vervolgonderzoek uitgevoerd naar aanleiding
van het in het rapport bij de financiële verantwoording 1995 gepubliceerde
bezwaaronderzoek naar het afrekenen van voorschotten. Eerste onderdeel van
het onderzoek betrof de implementatie van de toezeggingen door de minister
in haar verbeterplan. Aanvullend daarop is onderzocht of het subsidiebeheer
na implementatie van de maatregelen in het verbeterplan kwalitatief verbeterd
is. Het onderzoek beperkte zich daarbij wel tot de subsidieverleningen over
1998, omdat pas in 1999, na afrekening van de subsidies over 1998, een beoordeling
van de kwaliteitsverbetering van het subsidievaststellingproces kan plaatsvinden.Het verbeterplan viel uiteen in vijf hoofdpunten:– actualisering van de handleiding subsidiebeheer tot een verkenning
subsidiebeheer en de opstelling van de beleidsregels handhaving subsidiebepalingen;– departementsbrede inzet van het subsidieregistratiesysteem;– verbetering dossiervorming (incl. centrale archivering);– ontwikkeling en gebruik standaardbrieven subsidiecyclus;– versterking financiële functie.De Rekenkamer stelde vast dat het ministerie van VWS het verbeterplan
thans nagenoeg volledig heeft uitgevoerd.Dat betekent dat in opzet een ordelijk en controleerbaar subsidiebeheer
mogelijk moet zijn. De uitvoering van de behandeling van subsidie-aanvragen
en toekenningen verloopt echter nog niet geheel vlekkeloos. Ook met betrekking
tot de integratie van de administratieve systemen zou nog verdere verbetering
kunnen worden gerealiseerd. Geconstateerd werd dat een enkele directie (GVM)
een uitzonderingspositie inneemt met betrekking tot de centrale dossiervorming.
Dit stelt extra eisen aan het toezicht op de naleving van de regelgeving.
De Rekenkamer constateerde dat de bekostigingsorganisatie (Financieel en Personeel
Beheer; FPB) de uitvoering met aandacht volgt. 2.8.2 Het subsidiebeheer in 1998Het subsidiebeheer over 1998 heeft geleid tot een totaal bedrag van f 10,5
miljoen (1997 f 7,5 miljoen) aan onrechtmatigheid en een totaalbedrag
van f 24,3 miljoen (1997: 28,2 miljoen) aan onzekerheid. Dit betekent een toename aan onrechtmatigheden en een afname van de onzekerheden
ten opzichte van 1997.In 1998 werden zowel bij de toekenning als bij de vaststelling van subsidies
regelmatig dezelfde tekortkomingen geconstateerd als in het jaar daarvoor.
Het gaat daarbij vooral om enkele directies die grote subsidiestromen beheren. Figuur 2: Omvang geconstateerde onrechtmatigheden en onzekerheden
1997 en 1998 Onrechtmatig en onzeker 1997 en 1998 2.8.3 Subsidiebeheer bij de afzonderlijke directiesBij de directies Sport en Jeugdbeleid werden onvolkomenheden aangetroffen
tot een totaalbedrag van respectievelijk f 15,6 miljoen en ad f 19,2
miljoen. De geconstateerde gebreken bij de Directie Sociaal Beleid ad f 1,7
miljoen bleven onder de tolerantiegrens van de Rekenkamer en zijn verder niet
betrokken in het oordeel over de rechtmatigheid van de uitgaven van het ministerie
van VWS.De geconstateerde gebreken betroffen onder meer:– toekennen van subsidies op onjuiste grondslag (2,0 mln);– idem op basis van onvolledige bescheiden, w.o. ontbreken vaststelling
liquiditeitsbehoefte (4,3 mln, dit is inclusief bevoorschotting van de intermediair
JIB ad f 1,9 mln.);– het verstrekken van subsidies aan verenigingen op basis van onzekere
ledentallen (1,2 mln);– ontbreken duidelijke scheiding van subsidies voor alg. functioneren
en specifieke activiteiten (12,1 mln);– geen zekerheid over de juiste besteding (6,8 mln);– ontbreken van adequate structuur van sturing, informatievoorziening,
toezicht en controle bij subsidiëring via intermediairs (8,1 mln., dit
is inclusief de subsidie aan het JIB ad f 1,9 mln. waarbij ook sprake
was van bevoorschotting zonder dat de liquiditeitsbehoefte was vastgesteld);– overige posten, niet nader toegelichte (3,9 mln).Alhoewel niet leidend tot substantiële onrechtmatigheid of onzekerheid,
is de uitvoering van de procedures «Aanvraag en toekenning» en
«Verantwoording en afrekening» door de directie Curatief Somatische
Zorg een punt van zorg.Bij de directie Sociaal Beleid trad een verbetering op. 2.8.4 IntermediairsEen bijzonder aandachtspunt in het subsidiebeheer betreft het toezicht
op het financieel beheer en op de rechtmatigheid van de uitgaven bij financiering
via intermediairs. De betalingen en afrekeningen leidden ook in 1998 bij een
aantal intermediaire organisaties nog tot een bedrag van f 0,4 mln. aan
onrechtmatigheden en een totaalbedrag van f 15,8 mln. aan onzekerheid
over de rechtmatigheid. Dit bedrag is begrepen in de in de vorige paragraaf
genoemde bedragen van onzekerheden en onrechtmatigheden.Het betreft hier een bijzondere problematiek. In voorgaande jaren is hierover
reeds met het departement van gedachten gewisseld, waarbij VWS aangaf dat
de gekozen intermediaire financieringen worden heroverwogen. Hierbij moest
aangegeven worden wat de meerwaarde was van het financieren door tussenkomst
van een intermediair. Als gevolg van deze heroverwegingsoperatie zijn een
aantal intermediaire subsidierelaties inmiddels omgevormd tot een directe
subsidierelatie.Bij een aantal directies is van feitelijke verbetering in het via intermediairs
uitgeoefend subsidiebeheer nog geen sprake. De Accountantsdienst kon niet
altijd vaststellen of bij de intermediairs een toereikende informatie-, verantwoordings-
en controlestructuur in het leven was geroepen. Dit leidde onder andere bij
de directie Sociaal Beleid tot onzekerheid over de juistheid van de vastgestelde
instellingssubsidies. Bij de directie Sport is per 1 maart 1999 een fusie
tot stand gekomen tussen de intermediair en de gesubsidieerde instellingen.
Op dit moment kon nog niet worden vastgesteld of hier de problemen thans mee
zijn opgelost. Bij de directie Jeugdbeleid zou per 1 januari 2000 een einde
komen aan de intermediaire subsidiëring.VWS heeft aangegeven dat door de departementale werkgroep «Intermediaire
organisaties», die zich over de intermediaire problematiek heeft gebogen,
inmiddels een rapport is opgeleverd met een plan ter verbetering. Het ministerie
is voornemens dit plan, behoudens wetgeving, in de loop van 1999 te implementeren. 2.8.5 Afrekening voorschottenDe Rekenkamer heeft de stand van de nog af te rekenen voorschotten ultimo
1998 vergeleken met de standen ultimo 1997 resp. 1996. In het jaar 1998 is
het totaalbedrag aan nog af te rekenen voorschotten voor het jaar t-2 nagenoeg
gelijk gebleven aan dat van 1997. Er is echter een toename geconstateerd ten
aanzien van de nog af te rekenen voorschotten van het jaar t-1. Deze toename
is volgens FPB voor het jaar 1998 vooral toe te schrijven aan een toename
van het aandeel meerjarige projecten. Deze meerjarige projecten worden eerst
na volledige afronding van het totale project afgerekend. Om die reden heeft
de Rekenkamer deze cijfers gecorrigeerd voor meerjarige projecten. Afrekening subsidievoorschotten ouder dan 1 jaar (x f 1
mln.) Controlejaarnog
af te rekenen t/m t-2nog af te rekenen t/m t-1*t-1 gecorrigeerd
voor meerj. subs. totaal nog af te rekenen (t/m t-1 gecorrigeerd) 199636988241277199747851630677 1998451247624669* excl. WBO en belemmeringen i.v.m. jur. procedures Figuur 3: Vergelijking van de nog af te rekenen voorschotten
op basis van de gecorrigeerde cijfers Af te rekenen subsidies ouder dan één jaar Hieruit blijkt dat gecorrigeerd voor meerjarige subsidies de stand van
de nog af te rekenen voorschotten ultimo 1998 ongeveer gelijk is aan die ultimo
1997. 2.8.6 ConclusiesHet verbeterplan is nagenoeg volledig gerealiseerd. De Rekenkamer vraagt
nog aandacht voor de volgende punten:– integratie van de administratieve systemen;– toezicht op naleving van de regelgeving bij decentraal subsidiebeheer;– centrale invoer in SRS voor alle directies.De Rekenkamer beveelt dan ook aan zorg te dragen voor zo doelmatig mogelijke
structuren om de volledigheid en actualiteit van de bij de subsidie-aanvraag
en toekenning betrokken systemen te waarborgen.Verwacht mocht worden dat in het licht van alle ingezette verbeteringen
ten aanzien van de inrichting van het subsidiebeheer er ook daadwerkelijk
in de uitvoering verbetering zou kunnen worden geconstateerd. Voor een deel
van de in 1998 geconstateerde tekortkomingen was ook vorig jaar reeds aandacht
gevraagd. De omvang van de onzekerheid van de uitgaven daalde maar er is echter
sprake van een toename van de onrechtmatigheid, met name bij de directies
Sport en Jeugdbeleid. Ook bij de directie CSZ zijn verbeteringen in het subsidiebeheer
gewenst.Voorts is bij enkele directies de intermediaire subsidiëring nog
steeds een punt van aandacht. De Rekenkamer constateerde dat er nog sprake
is van tekortkomingen in het subsidiebeheer. Zij verwacht dat er in 1999 sprake
zal zijn van een substantiële verbetering in de uitvoering van subsidietoekenning
en -vaststelling, met name bij de hierboven genoemde directies.In haar reactie gaf de minister aan dat de effecten van het verbeterplan
in de komende periode nog meer dan tot nu toe het geval was zichtbaar zullen
worden. De structurering en uniformering van de werkwijze als gevolg van de
oprichting van de dienst Financieel en Personeel Beheer (FPB) heeft geresulteerd
in het ontwikkelen van verschillende instrumenten die het subsidiebeheer beter
ondersteunen. De door FPB ontwikkelde checklisten voor toezeggen en afrekenen
van subsidies zullen een vaste plaats in de procedure subsidiebeheer krijgen.
Verder gaf de minister aan dat nagedacht wordt over de mogelijkheden om het
projectsubsidie-aanvraag traject, ook voor de kansarme aanvragen, te verbeteren.
Gezien het feit dat het subsidieaanvraagtraject op hoofdlijnen goed verloopt
gaat het hier meer om de puntjes op de i. De Rekenkamer zal de ontwikkelingen in het subsidiebeheer nauwgezet volgen. 2.9 Europese aanbestedingenDe Rekenkamer constateerde over 1998 dat de naleving van de Europese aanbestedingsregels
voor diensten nog immer de nodige aandacht behoeft. De AD trof een aantal
gevallen aan waarin bij het verlenen van opdrachten, met een totale waarde
van f 6 miljoen, de aanbestedingsregels niet zijn nageleefd. De afwegingen
waren niet gedocumenteerd. Ook ontbraken de juridische adviezen bij de afwegingen.
Als oorzaken worden aangevoerd dat medewerkers niet goed op de hoogte zijn
van de regels voor aanbesteding en dat de Europese regelgeving soms onduidelijk
is. Het gaat daarbij overigens om een relatief gering financieel belang.Het opnemen van een procedure in de AO, in de vorm van een volmachtregeling,
zou een waarborg kunnen bieden voor de naleving van de aanbestedingsregels.
De Rekenkamer wijst hier al sinds 1995 op. De Rekenkamer is van mening dat
deze procedure reeds lang gereed had moeten zijn. Het departement heeft aangegeven
dat het in het tweede kwartaal van 1999 tot een afronding komt.De Rekenkamer constateerde dat er nog sprake is van tekortkomingen op
het gebied van de naleving van de Europese aanbestedingsregels. Het gaat bij
VWS overigens wel om een gering financieel belang. 2.10 Agentschap DCBGHet Agentschap Directie College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (Agentschap
CBG) is de uitvoeringsorganisatie van het College ter beoordeling van Geneesmiddelen.
De directie heeft de status van agentschap op 1 januari 1996 gekregen.In het rapport bij de Financiële verantwoording 1997 rapporteerde
de Rekenkamer dat het agentschap nog niet aan alle oprichtingsvoorwaarden
voldeed. De systemen voor de bepaling van de kostprijzen en voor de bewaking
van de doorlooptijden waren nog niet operationeel. Daardoor beschikte het
agentschap nog niet over een goed systeem voor een volledige toerekening van
de baten en lasten aan het jaar waarop deze betrekking hebben. Tevens was
het niet mogelijk kengetallen op te stellen voor de beoordelingstermijn en
de kosten per beoordeling. Daarnaast werden tekortkomingen geconstateerd in
het beheer van overeenkomsten, in de interne budgetbewakingssystematiek en
in de interne controle op de volledigheid van de ontvangsten. Ook diende het
Handboek administratieve organisatie te worden geactualiseerd.In het rechtmatigheidsonderzoek 1998 constateerde de Rekenkamer dat het
Agentschap CBG ook in 1998 niet in staat was de baten en de lasten toe te
rekenen aan het jaar waarop ze betrekking hebben. Wel was in 1998 het systeem
voor de tijdregistratie en voor de bewaking van de doorlooptijden geoperationaliseerd.
Hierdoor was het mogelijk het kengetal voor de beoordelingstermijn op te stellen.
Het systeem voor het vaststellen van de kostprijzen is in 1998 ontwikkeld.
Nu de benodigde systemen ontwikkeld zijn, zal in 1999 een aanvang genomen
worden met het toerekenen van de baten en lasten aan het jaar waarop ze betrekking
hebben. Hiervoor zijn de beoordelingstermijnen van de geneesmiddelen daar
waar mogelijk gefaseerd. Ten aanzien van de overige geconstateerde tekortkomingen in 1997 blijkt
dat het Agentschap thans over een contractregister en over een actuele inventarisadministratie
beschikt. Het Handboek AO is inmiddels opgesteld en aan FEZ en de AD aangeboden,
het is echter nog niet formeel vastgesteld. Op het gebied van het contractbeheer
zijn nog enkele aandachtspunten gesignaleerd (met name de contracten voor
inhuur individuele beoordelaars en voor onderzoekingen). Het Agentschap is
doende deze aandachtspunten op orde te brengen.De Rekenkamer concludeert dat het Agentschap CBG in 1998 veel gedaan heeft
om de vorig jaar geconstateerde tekortkomingen op te heffen. Onmiskenbaar
is sprake van vooruitgang in de kwaliteit van het financieel beheer. Echter
dit heeft voor de verantwoording over 1998 nog niet in alle gevallen tot afgeronde
resultaten kunnen leiden. De Rekenkamer constateert dat er bij het CBG sprake
is van duidelijke verbetering, echter nog met enkele resterende tekortkomingen.
Zij zal de vorderingen bij het Agentschap CBG op deze afrondende punten met
belangstelling blijven volgen. 2.11 Inspectie W&VDe Inspectie Gezondheidsbescherming Waren en Veterinaire Zaken (IW&V)
is per 1 september 1998 ontstaan uit een fusie tussen de voormalige Inspectie
Gezondheidsbescherming en de Veterinaire Inspectie. Het ministerie heeft voor
deze inspectie de agentschapsstatus per 1 januari 2000 aangevraagd. In het
onderzoek van de Rekenkamer bleek echter nog wel dat bij het financieel beheer
van de inspectie op diverse plaatsen een kanttekening geplaatst moest worden.
Zo is sprake van het niet goed naleven van de Europese aanbestedingsregels
en was het dossierbeheer niet overal op orde. Verbeteringen dienen verder
te worden aangebracht ten aanzien van het beheer van bijdragen voor onderzoeken,
de controletechnische functiescheiding en de toepassing van het departementale
controlebeleid ten aanzien van M&O gevoelige regelingen. Ook de aansluiting
van de planning- en controlcyclus op de begrotingscyclus diende nog tot stand
te worden gebracht. Het ministerie gaf zelf aan dat daarbij geen sprake was
van ernstige tekortkomingen. Het betrof meer een schakering van diverse aandachtspunten.
Daarnaast werd gewezen op de recente reorganisatie.De Rekenkamer is van mening dat hoewel er kennelijk geen sprake is van
individueel ernstige gevallen en hoewel er sprake was van een recente reorganisatie,
er toch sprake is van een belangrijke kwestie aangezien voor het jaar 2000
reeds de agentschapsstatus is aangevraagd. Zij constateert dat het financieel
beheer van de IW&V tekortkomingen vertoont en beveelt aan dat genoemde
zaken tijdig op orde worden gebracht. 2.12 RIVMIn 1997 werden gebreken in het financieel beheer bij het Rijksinstituut
voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) geconstateerd. Eind 1998 heeft het financieel
beheer volgens de ad weer een voldoende niveau bereikt. De kennis omtrent
het beheer van de verschillende geldstromen is echter bij een te beperkt aantal
medewerkers bekend als gevolg van langdurige inhuur van externe expertise
en interimmanagement. In 1998 hebben zich incidenten voorgedaan zoals onjuiste
btw-aangiften en onvolledig inzicht in de begrotingsuitputting. Door de AD
is daarbij wel benadrukt dat het om incidenten handelde die qua zwaarte en
belang geen afbreuk deden aan de kwaliteit van het begrotingsbeheer over 1998
als geheel. De Management Informatie Dienst (MID) dient garant te staan voor de betrouwbaarheid
van de informatievoorziening voor het RIVM als geheel en moet borgen dat financiële
transacties rechtmatig en doelmatig zijn. Door onderbezetting functioneerde
de mid in 1997 onvoldoende. In 1998 was het afstemmen van de taken en verantwoordelijkheden
van de MID met die van de sectoren van het RIVM nog in ontwikkeling. Door
VWS is aangegeven dat dit laatste met behulp van een nieuw per 1 januari 1999
te implementeren informatiesysteem verholpen zou zijn.De AD rapporteerde daarnaast over de verhouding tussen de Stichting tot
Bevordering van de Volksgezondheid en Milieuhygiëne (SVM) en het RIVM.
De SVM heeft in 1998 de bulkproductie van sera en vaccins van het RIVM overgenomen.
Dit is vastgelegd in een uitplaatsingsplan. Een complicatie hierbij is dat
de belastingdienst nog geen besluit heeft genomen over het voor het RIVM geldende
BTW-regime. Pas na dit besluit kan de overdrachtsbalans van de uitplaatsing
opgesteld worden en kan over de financiële gevolgen van de uitplaatsing
worden beslist. Ook is dat van belang voor de bepaling van de bij wijze van
voorschot doorberekende (f 4,6 miljoen) kosten.Daarnaast kon nog niet vastgesteld worden of de SVM alle bedragen die
zij in het kader van het Rijksvaccinatieprogramma namens het RIVM int, ook
daadwerkelijk doorbetaalt. De hiertoe benodigde informatie van het SVM omtrent
produktie, produktieverliezen en voorraden moet nog vastgesteld worden. De
betrouwbaarheid van de informatie van het SVM moet worden gewaarborgd met
een accountantsverklaring.De Rekenkamer concludeert dat het financieel beheer van het RIVM over
1998 nog tekortkomingen vertoonde. De in gang gezette verbeteracties hebben
voor het jaar 1998 nog niet tot een afdoende resultaat kunnen leiden. Daarnaast
zijn nog enkele tekortkomingen in de relatie SVM en RIVM geconstateerd, voor
een deel afhankelijk van besluitvorming bij de belastingdienst. 2.13 Conclusies financieel beheerIn de onderstaande tabel zijn de conclusies bij elkaar gebracht. De tabel
laat zien dat er op drie punten geen noemenswaardige tekortkomingen zijn geconstateerd.
Op één punt was sprake van ernstige tekortkomingen en bij de
overige zeven onderdelen waren er tekortkomingen. ijkpuntgeen
noemenswaardige tekortkomingentekortkomingen geconstateerdernstige
tekortkomingen geconstateerd Accountantscontrole financiële verantwoordingx  Wet-
en regelgeving jeugdhulpverlening  x Beschrijving en
onderhoudsorganisatie AO x Financiële functiex  Automatisering
incl. naleving VIR x Kengetallenx  Subsidiebeheer x Naleving
Europese aanbestedingsregels x Agentschap DCBG x Inspectie
W&V x RIVM x De Rekenkamer merkt op dat er bij het Ministerie van VWS veel ontwikkelingen
aan de gang zijn. Vooruitgang werd vooral geconstateerd bij de ontwikkeling
van de financiële functie, bij het financieel beheer van departementale
onderdelen (DCBG, RIVM, IW&V) en in de opzet van het subsidiebeheer. Niettemin
zijn er nog steeds tekortkomingen, bijvoorbeeld in de naleving van regels
(subsidieregels, Europese aanbestedingsregels, voorschriften met betrekking
tot beschrijven AO). Op dit punt kan een meer scherpe interne sturing en beheersing
door de ambtelijke leiding wellicht tot verbeteringen leiden. 3 FINANCIËLE VERANTWOORDING 3.1 InleidingOp 15 maart 1999 publiceerde het ministerie van VWS haar jaarverslag en,
conform de Comptabiliteitswet, haar financiële verantwoording over 1998.Op grond van haar wettelijke taken heeft de Algemene Rekenkamer zich bij
haar oordeelsvorming gericht op de financiële verantwoording.Aan het eind van dit hoofdstuk schenkt zij evenwel enige aandacht aan
het jaarverslag van VWS. 3.2 RekeningDe opstelling van een financiële verantwoording, met een afzonderlijk
document als voorstel voor slotwet, geschiedt conform de begrotingsaanschrijvingen
van het Ministerie van Financiën. In het streven naar kwaliteitsverbetering
van de verantwoording zijn de Rijksbegrotingsvoorschriften voor de verantwoording
zodanig aangepast dat de wijzigingen in de raming, aangebracht bij wet, niet
meer in de financiële verantwoording tot uitdrukking komen. Formeel is
dit in strijd met artikel 65 van de Comptabiliteitswet (CW). De Rekenkamer
heeft die (beperkte) afwijkingen gelet op het voorgaande niet in haar rechtmatigheidsoordeel
betrokken.Overzicht 1 laat de totaal bedragen zien waaruit de rekening 1998 van
het Ministerie van VWS is samengesteld (exclusief agentschappen). Daarvan
is afgetrokken het gedeelte waarvan de Rekenkamer met redelijke zekerheid
heeft kunnen vaststellen dat het geen fouten of onzekerheden bevat die de
tolerantiegrenzen overschrijden. Wat overblijft is het totaal aan fouten en
onzekerheden die de tolerantiegrenzen wel overschrijden. Overzicht 1 Bedragen van de rekening 1998, Ministerie
van VWS (in miljoenen guldens)  Verplichtingen1Uitgaven1OntvangstenTotaal11 878,311 228,3435,8 Geen belangrijke
fouten/onzekerheden11 878,310 156,7435,8 Belangrijke
fouten/onzekerheden01 071,60 Onvolledigheden2  (13,2)1 Het bedrag aan verplichtingen en uitgaven bevat in totaal
f 560,7 miljoen respectievelijk f 33,1 miljoen aan overschrijdingen.
Indien de Staten-Generaal niet akkoord gaat met de desbetreffende slotwetmutaties,
zal de Rekenkamer haar positieve oordeel op dit punt moeten herzien.2 Het bedrag tussen haakjes geeft het verantwoorde bedrag aan
waarvan geen zekerheid bestaat over de volledigheid.Een specificatie van de fouten en onzekerheden is opgenomen in de overzichten
in de bijlage.Het onder «Onvolledigheden» opgenomen bedrag betreft onzekerheid
over de volledigheid van f 13,2 miljoen aan ontvangsten op artikel 24.03 Jeugdbeleid, subartikel 02 Ontvangsten ouderbijdragen. Hierin zit
een bedrag ad f 9,7 miljoen begrepen voor ouderbijdragen die geïnd
worden via het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen (LBIO), een onderdeel
van het ministerie van Justitie. De onzekerheid over de volledigheid van de
ouderbijdragen wordt veroorzaakt doordat de Wet op de jeugdhulpverlening het
LBIO onvoldoende mogelijkheden biedt om vast te stellen dat iedere plaatsing
bij haar wordt gemeld. De accountantsdienst van het ministerie van VWS heeft
berekend dat het maximale bedrag van de onzekerheid f 3,6 miljoen bedraagt. 3.3 Toelichting bij de rekening 3.3.1 AlgemeenHet algemene deel van de toelichting gaat in op het financieel beleid
en het financieel beheer van het Ministerie van VWS. Het ministerie gaat daarbij
uitgebreid in op maatregelen die zijn genomen naar aanleiding van de bevindingen
uit het rechtmatigheidsonderzoek van de Rekenkamer, zoals die zijn verwoord
in het Rapport bij de financiële verantwoording (RFV) 1997 (Tweede Kamer,
vergaderjaar 1997–1998, 26 100, nrs. 1–2). In de algemene
toelichting zijn tevens verwijzingen opgenomen naar thema's uit het RFV 1997
van de Rekenkamer. Om doublures te voorkomen heeft het ministerie in de algemene
toelichting verwijzingen opgenomen naar de desbetreffende passages in het
jaarverslag of in de rest van de financiële verantwoording.De toelichting bij de rekening 1998 van het Ministerie van VWS voldoet
aan de eisen. Op de bevindingen uit het onderzoek naar de informatievoorziening
via kengetallen is in paragraaf 2.7 reeds nader ingegaan. 3.4 Saldibalans en toelichtingJaarlijks beoordeelt de Rekenkamer een deel van de bedragen op de saldibalans.
De bedragen die niet worden beoordeeld zijn samengesteld uit:– de uitgaven en ontvangsten die de Rekenkamer al beoordeeld heeft
bij het onderzoek van de rekeningen; deze zijn niet opnieuw beoordeeld bij
het onderzoek van de saldibalans waar zij als post opstaan;– de bedragen die op tegenrekeningen staan; deze worden niet beoordeeld
omdat ze geen inhoudelijke waarde hebben.Van de overige bedragen onderzoekt de Rekenkamer of deze fouten of onzekerheden
bevatten die haar tolerantiegrenzen overschrijden.Overzicht 2 geeft het totaalbedrag van de saldibalans per 31 december
1998. Daarvan worden afgetrokken:– het totaal van de niet beoordeelde bedragen;– het totaal van de bedragen waarvoor met redelijke zekerheid is
vastgesteld dat deze geen fouten of onzekerheden bevatten.Dit resulteert in een totaal van bedragen met fouten en onzekerheden die
de tolerantiegrenzen overschrijden (belangrijke fouten en onzekerheden).Bij «onvolledigheden» wordt een bedrag opgenomen hetgeen betrekking
heeft op onzekerheid van de volledigheid van de verantwoorde bedragen. Overzicht 2 Bedragen van de saldibalans per 31 december
1998, Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (bedragen in miljoenen
guldens)  debetcreditTotaal33 704,233 704,2 Niet
beoordeeld19 196,914 925,1 Beoordeeld14 507,318 779,2Geen belangrijke fouten/onzekerheden14 507,318 779,2Belangrijke fouten/onzekerheden00De Rekenkamer heeft apart aandacht besteed aan de in de toelichting bij
de saldibalans opgenomen informatie over de afgerekende voorschotten en onderzocht
of deze afrekeningen aan de eisen voldeden. In totaal is f 9 675,9
miljoen afgerekend. De Rekenkamer stelde vast dat deze afrekeningen aan de
eisen voldeden.De toelichting bij de saldibalans voldoet aan de eisen. 3.5 Financiële verantwoording agentschap DCBGHet agentschap DCBG is een in 1996 ingesteld agentschap met een stelsel
van baten en lasten. Over 1998 bedroeg het totaal van de baten f 24,2
miljoen. Het totaal van de lasten bedroeg f 25,8 miljoen. Het nadelig
resul- taat over 1998 bedroeg f 1,5 miljoen (tegenover een voordelig
resultaat van f 0,4 miljoen over 1997). De totale kapitaaluitgaven en
-ontvangsten waren respectievelijk f 0,9 miljoen en f 0,5 miljoen.
De totalen van de balans per 31 december 1998 bedroegen f 7 miljoen.De rekening van baten en lasten en de balans bevatten geen belangrijke
fouten en onzekerheden. De Rekenkamer constateerde echter dat het agentschap
DCBG evenals in 1997 in 1998 niet in staat was de baten toe te rekenen aan
het jaar waarop ze betrekking hebben. Om die reden werden voorzichtigheidshalve
de baten voor de beoordelingen in z'n geheel na afronding van het beoordelingsproces
genomen. Het systeem voor het vaststellen van de kostprijzen is in 1998 ontwikkeld.
Nu de benodigde systemen ontwikkeld zijn, zal in 1999 begonnen worden met
het beter toerekenen van de baten aan het jaar waarop ze betrekking hebben.De toelichtingen voldeden aan de eisen. 3.6 Oordeel over de financiële verantwoordingDe Rekenkamer heeft onderzocht of de financiële verantwoording van
het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, waarin opgenomen de
financiële verantwoording van het agentschap DCBG, voldoet aan de volgende
eisen:– de verantwoording is een deugdelijke weergave van de uitkomsten
van het financieel beheer en is opgesteld volgens de voorschriften;– de verplichtingen, uitgaven en ontvangsten, respectievelijk de
baten, lasten, kapitaaluitgaven en -ontvangsten zijn rechtmatig, dat wil zeggen:
tot stand gekomen in overeenstemming met de begrotingswetten en andere wettelijke
regelingen.Op grond van haar onderzoek komt de Rekenkamer tot het oordeel dat de
financiële verantwoording van het ministerie voldoet aan de eerste eis.
Aan de tweede eis wordt voldaan, met uitzondering van:– een bedrag van f 11,9 miljoen aan onrechtmatige uitgaven; – een bedrag van f 1059,7 miljoen aan uitgaven waarover de
Rekenkamer geen zekerheid over de rechtmatigheid kon verkrijgen;– een bedrag van f 13,2 miljoen aan ontvangsten waarover de
Rekenkamer geen zekerheid over de volledigheid kon verkrijgen.De financiële verantwoording van het agentschap College ter Beoordeling
van Geneesmiddelen voldoet aan de eerstgenoemde eis, met uitzondering van
de rekening van baten en lasten, omdat de baten en lasten evenals in 1997
nog steeds niet toegerekend kunnen worden aan het jaar waarop ze betrekking
hebben. Aan de tweede eis wordt wel voldaan. 3.7 Het jaarverslagDe Algemene Rekenkamer heeft kennis genomen van het door de minister van
VWS uitgebrachte jaarverslag 1998. Dit stuk vormt een proeve van uitwerking
van het gedachtengoed van het rapport «Jaarverslag in de politieke arena».
Dat wil zeggen dat het jaarverslag de verantwoording van een departement zou
moeten zijn op het vlak van:– beleid, waarbij de realisatiecijfers worden weergegeven in termen
van activiteiten, prestaties en effecten;– bedrijfsvoering, waarbij informatie wordt verschaft over de processen
van uitvoering van het voorgenomen beleid;– financiële middelen, waarbij de financiële realisatiecijfers
worden weergegeven.Het door VWS opgestelde jaarverslag geeft een fraai beeld van wat mogelijk
bereikt kan worden door verbeteringen op het gebied van jaarverslaggeving.
Maar het toont ook aan dat een aantal zaken nog wel verder ontwikkeldeld moet
worden.Het ontwikkelde jaarverslag in de versie van 15 maart 1999 heeft een structuur
waarbij de beleidsuitvoering en de begrotingsuitvoering naast elkaar toegelicht
worden. Het blijkt echter nog moeilijk te zijn tot een volledig sluitende
toelichting op de beleidsrealisatie te komen. Deze proeve van jaarverslag
geeft thans in het algemeen vooral melding van verbeteracties, reorganisaties,
herijking van sturingsrelaties. De toelichting per beleidsterrein is vooral
beschrijvend van aard. De informatie over de resultaten van het beleid en
over de kengetallen lijkt nog niet echt volledig en er wordt nog geen eenduidig
beeld per beleidsterrein geschetst van de realisatie van de beleidsdoelstellingen.
Naast het hoofdstuk over beleid en geld is een hoofdstuk bedrijfsvoering opgenomen,
met daarin een mededeling over de kwaliteit van de bedrijfsvoering. De vorm
en reikwijdte van deze mededeling moeten in de komende jaren nog verder ontwikkeld
worden.De Rekenkamer constateert dat op basis van het door VWS opgestelde jaarverslag
een goed indicatief beeld verkregen kan worden over het jaarverslag als verantwoordingsdocument.
Hoewel evident is dat een en ander nog wel verder ontwikkeld moet worden,
alvorens alle wensen van het gedachtengoed «Jaarverslag in de politieke
arena» vervuld zullen zijn, spreekt de Rekenkamer jegens VWS haar waardering
uit voor het thans bereikte resultaat. BIJLAGE Geconstateerde tekortkomingen 1998Overzicht geconstateerde tekortkomingen 1998 (bedragen
x 1 miljoen)1 geconstateerde
tekortkomingjaar van eerste constateringontwikkelingen/toezeggingenonrecht-
matighedenonzekerhedenartikelomschrijvingomvangparagraafUitgaven        Onduidelijkheid
over ministeriële verantwoordelijkheid in tekst van de Wet op de jeugdhulpverlening.
Ontbrekende zekerheid over de rechtmatigheid van de uiteindelijke aanwending
van het geld.1996wetswijzigingstraject ingezet f 1 035,424.04Jeugdbeleidf 1 317,52.3Onzekerheden in subsidiëring huisvestingskosten schippersinternaten
(Intermediair Stivos)1996Implementatie stappenplan werkgroep intermediaire
organisaties f 6,824.04„„2.8Onzekerheid over juistheid verdeling gelden landelijke jeugdorganisaties1996Implementatie
stappenplan werkgroep intermediaire organisaties f 0,9„„„2.8Subsidies op verkeerde basis verstrekt, waaronder die voor intermediair
CIJJ ad f 0,4 mln.1998laatste fase implementatie verbeterplan
subsidiebeheer en implementatie stappenplan intermediairsf 6,1 „„„2.8Subsidies onrechtmatig vastgesteld1998Laatste fase implementatie
verbeterplanf 1,8 „„„2.8Niet naleven Europese aanbestedingsregels1996Implementatie
volmachtregelingf 1,4 „„„2.9Onverplichte betaling Fonds Arbeidsaangelegenheden in de Sport1998–f 0,5 24.07Sportbeleidf 60,82.8Onverschuldigde voorschotbetalingen (incl. 1,9 tevens onvoldoende zicht
op bestedingen via intermediair JIB)1998laatste fase implementatie
verbeterplan subsidiebeheer en implementatie stappenplan intermediairsf 2,1 „„„2.8Onvoldoende zicht op bestedingen via intermediair LOSB1997Implementatie
stappenplan werkgroep intermediaire organisaties f 4,5„„„2.8Mogelijk dubbel subsidiëren specifieke doelen naast
subsidie voor algemeen functioneren1997Implementatie stappenplan
werkgroep intermediaire organisaties f 12,1   2.8Totaal  f 11,9f 1 059,7             Ontvangsten        Onzekerheid over volledigheid ontvangsten ouderbijdragen1996– (f 13,2)24.03Jeugdbeleidf 13,22.3Totaal   (f 13,2)    Overige tekortkomingen        Gebreken in wettelijke
basis grootstedelijke regio's1997wetswijziging   wet-
en regelgeving 2.3 Gebreken in wettelijke basis kinderopvang1998–   „ 2.3Geen beschrijving onderhoudsorganisatie1998–   beschrijving
AO 2.4 Geen volledige beschrijving directie-specifieke AO's1997management-afspraken
VWS intern   „ 2.4 Nog ontbrekende
koppeling planning en control financiële cyclus aan die van beleidscyclus1998management
afspraken VWS intern   financiële functie 2.5Ontbreken ondersteuning centrale aansturing informatievoorziening en
automatisering1998–   financiële
functie en automatisering 2.5 VIR nog niet geheel geïmplementeerd1998was
afhankelijk gesteld van invoering ESAKA   automatisering 2.6Ontbreken goede bepaling baten en lasten bij Agentschap DCBG1997actieplan
VWS gericht op volledige realisatie in 1999    Agentschap
DCBG 2.10 Ontbreken goede vastlegging aantal aspecten in
samenwerking RIVM en SVM1998lopende kwestie afhankelijk van afwikkeling
aantal fiscale aspecten   RIVM 2.12 Diverse
aspecten van financieel beheer bij IW&V1998    IW&V 2.11Totaal        1 Het tussen haakjes geplaatste bedrag duidt op onzekerheden
over de volledigheid van de verantwoorde bedragen. XNoot1Het Ministerie van Financiën achtte 17 van de 23 uitgaven artikelen
zinvol toe te lichten met kengetallen. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26541-13.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl