Inburgering; Brief minister bij aanbieding notitie oudkomers, derde meting wachtlijsten NT2 en rapportage werkzaamheden Taskforce inburgering
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27083, nr. 17

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

12-06-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27083 nr. 17

01-06-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleidingOverleg met de uitvoeringsorganisatiesWachtlijstonderzoekNotitie oudkomersKinderopvang en oudkomersRapportage Taskforce Inburgering (TI)OndertekeningLichaamNOTITIE OUDKOMERSInhoudsopgave 1. Inleiding2. Voornemens ten aanzien van het oudkomersbeleid op de
middellange termijnHuidig beleidReïntegratiemiddelenSluitende aanpak en sociale activeringEducatiemiddelenSpecifieke oudkomersmiddelenOverige beleidsterreinenToekomstig beleid2.1. Twee prioritaire groepen: werklozen en eerstelijns
opvoeders.2.2. Verbetering van de aansluiting tussen het aanbod
NT2 en de behoeften van de doelgroep oudkomers2.3. Stimuleren van wachtlijstbeleid en wachtlijstbeheer2.4. Intensivering van het aanbod2.5. Een contractuele verplichting tussen de oudkomer
die een traject wil volgen en de gemeente2.6 Versterking van de regierol van gemeenten in het oudkomersbeleid2.7. Afspraken met werkgevers2.8. Invoeren van een vorm van outputfinanciering2.9. Een samenhangend beleid, zowel op Rijksniveau als
op gemeentelijk niveau3. Het SCP rapport4. Aanvullend beleid zorg en welzijn voor oudere migrantenKwetsbare categorieSamenwerking binnen de infrastructuurVraagWijzer zorg en welzijnWelzijnZorgPersoneelsplan zorgsector voor de komende vijftien tot
twintig jaarBIJLAGE Huidig beleidReïntegratiemiddelenSluitende aanpak en sociale activeringEducatiemiddelenSpecifieke oudkomersmiddelenBijdrageregelingen oudkomersOverige beleidsterreinenDe consultatiebureausBrede school /VVEKinderopvang
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27083Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 88 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 083Inburgeringnr. 17BRIEF VAN DE MINISTER VOOR GROTE STEDEN- EN INTEGRATIEBELEIDAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 1 juni 2001Hierbij bied ik u aan, mede namens de ministers van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschappen en Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de staatssecretaris
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, de notitie oudkomers, de derde meting
van de stand van zaken wachtlijsten NT2 (stand per 15 februari 2001)1 en een rapportage van de werkzaamheden van de Taskforce
Inburgering (TI)1.InleidingDe verschillende bijlagen staan uiteraard in nauwe relatie tot elkaar.
Zo is bij het opstellen van de notitie oudkomers nadrukkelijk gebruik gemaakt
van de resultaten die de verschillende metingen van de wachtlijsten hebben
opgeleverd en van de ervaringen die de TI het afgelopen jaar heeft opgedaan.De notitie oudkomers bevat de voornemens van het kabinet om te komen tot
een oudkomersbeleid, waarmee werkzoekenden en opvoeders, die al langer in
Nederland zijn, een passend inburgeringstraject krijgen aangeboden.De derde meting van de wachtlijsten (stand per 15 februari jl.) geeft
te zien dat bijna 80 procent van de wachtlijst, die op 1 juli vorig jaar
bestond, is weggewerkt. Op dit moment wordt de vierde meting van de wachtlijsten
op 1 mei jl. uitgevoerd. De projectleider van de TI, mevrouw Vogelaar, schat
in dat op 1 mei jl. de wachtlijst van vorig jaar voor omstreeks 95 procent
is weggewerkt. Dankzij de inspanningen van gemeenten, Regionale opleidingen
centra (ROC's) en de TI, is naar verwachting dus aan ruim 9 500 personen
versneld een taalaanbod gedaan. De aanvankelijke verwachting dat de wachtlijsten
gedurende het afgelopen jaar ook weer zouden aangroeien, is bewaarheid geworden.
Daarnaast hebben de wachtlijstonderzoeken voor het eerst een goed inzicht
geboden in de precieze samenstelling van de reeds jarenlang aanwezige wachtlijsten.
Nieuw in de bijgevoegde derde meting is het resultaat van het volgen van de
personen op de wachtlijst van een aantal ROC's. Overleg met de uitvoeringsorganisatiesOver de verschillende bijlagen is nauw overleg gevoerd met de uitvoerende
instellingen.In vervolg op de werkconferentie inburgering die op 21 juni 2000 plaatsvond,
heeft op 25 april jl. een tweede werkconferentie inburgering plaatsgevonden
met bestuurders van gemeenten, ROC's en Centra voor werk en inkomen (CWI's),
onder voorzitterschap van de Minister-president, in aanwezigheid van de vier
direct bij het inburgeringsbeleid betrokken bewindspersonen van OCenW, VWS,
SZW en GSI. Tijdens deze werkconferentie is gesproken over de wijze waarop
de wachtlijstproblematiek structureel kan worden opgelost en over de bouwstenen
van de notitie oudkomers. Daarnaast zijn de activiteiten van de TI gepresenteerd
ter verbetering van de uitvoering van de inburgering. Deze activiteiten treft
u aan in de bijgevoegde rapportage van de TI.De notitie oudkomers is tevens onderwerp van gesprek geweest in het Landelijk
Overleg Minderheden (LOM) van 22 mei jl. Bovendien heeft een expertmeeting
over oudkomersbeleid in de praktijk plaatsgevonden, waaraan 5 gemeenten en
de in die gemeenten betrokken instellingen participeerden. Doel van deze bijeenkomst
was het toetsen van de praktische uitvoerbaarheid van voornemens ten aanzien
van het oudkomersbeleid en gelijktijdig het inventariseren van de voornaamste
knelpunten in de uitvoering. Zowel tijdens de werkconferentie als in de expertmeeting
toonden de aanwezigen een sterke betrokkenheid en bleek het draagvlak voor
de voorstellen groot. Het kabinet heeft er daarom vertrouwen in dat het inburgeringsbeleid
in de komende periode alle aandacht en energie zal krijgen die noodzakelijk
is om de uitvoering verder te optimaliseren. De uitvoering van het inburgeringsbeleid
is een gemeentelijke taak en zal dan ook op lokaal niveau moeten worden ingevuld.
Het Rijk heeft de afgelopen periode gefaciliteerd met aanvullende financiële
middelen en de inzet van de TI, maar het is aan de gemeente, ROC en andere
uitvoeringsorganisaties om de inburgering tot een succes te maken.In het kader van het wegwerken van de wachtlijsten is met name de TI actief
geweest in de contacten met gemeenten en ROC's. Met bestuurders van de gemeenten
en de ROC's, waar grote wachtlijsten bestonden, is ook bestuurlijk overleg
gevoerd, met als doel de voortgang te bespreken en eventuele knelpunten op
te lossen. De TI heeft met de gemeenten en ROC's waar de grootste wachtlijsten
bestonden, convenanten gesloten.Hoewel de verschillende bijgevoegde notities voor zichzelf spreken, volgt
hieronder een aantal toelichtende opmerkingen.WachtlijstonderzoekWachtlijsten blijken een stugge materie te zijn om inzicht in te krijgen.
Niet alleen zijn er grote verschillen in wie op welk moment op een wachtlijst
wordt geplaatst, ook blijken gegevens te ontbreken of zijn niet volledig en
worden, door de verschillende manier van registratie, op diverse wijzen geleverd.
De achtereenvolgende rapporten over de wachtlijsten NT2 getuigen daarvan.Uit het derde wachtlijstonderzoek NT2 blijkt dat het overgrote deel van
de wachtenden inmiddels een aanbod NT2 is gedaan, maar dat een harde kern
van wachtenden overblijft. Naar de oorzaken van het feit dat zij nog op een
wachtlijst staan zal door Cinop/Regioplan bij de vierde en laatste meting
onderzoek worden gedaan. De Taskforce vermoedt dat deze voornamelijk gelegen
zijn in de specifieke kenmerken van de betreffende personen en hun specifieke
wensen. Ook blijkt dat de beperkte capaciteit van de kinderopvang een structureel
probleem is bij het wegwerken van wachtlijsten. In de notitie oudkomers wordt
dan ook bijzondere aandacht besteed aan de problematiek van de kinderopvang. Zoals gezegd is de vierde en laatste meting, die de stand van zaken weergeeft
per 1 mei 2001, momenteel in uitvoering. De kwantitatieve gegevens van deze
meting zullen u vlak voor het zomerreces worden toegezonden. Een kwalitatieve
evaluatie en beoordeling ontvangt u na dit reces.De uitvoering van de onderscheiden wachtlijstenonderzoeken heeft veel
informatie opgeleverd over de toestroom, de daadwerkelijke instroom en doorstroom
van de wachtenden. Het heeft ook inzicht gegeven in de verscheidenheid van
het beleid dat ROC's voeren ten aanzien van het NT2. Een paar van de voornaamste
conclusies op een rij:• Het beheer van de wachtlijsten bleek zeer verschillend.• De reductie van het aantal wachtenden blijkt groot. Uit het cohortonderzoek
dat de onderzoekers hebben uitgevoerd aan de hand van een zevental ROC's,
blijkt evenwel dat een groot percentage van de wachtenden niet reageert op
het aanbod dat het ROC hen doet, en dat de uitval na plaatsing (nog voor het
begin van de cursus of tijdens het volgen ervan), ook groot is. Door dit cohortonderzoek
beschikken wij voor het eerst over inzicht in de uitvalpercentages van NT2
cursussen bij de ROC's. In de oudkomersnotitie worden gerichte voorstellen
gedaan om de uitval, die ons grote zorgen baart, terug te dringen. De Taskforce
maakt dit eveneens tot een van de speerpunten van haar werkzaamheden.• Van belang is ook dat uit het CINOP/Regioplan-onderzoek blijkt
dat de grootte van de wachtlijst en de diversiteit van het aanbod aan cursussen
geen significante samenhang toont. Er zijn andere factoren, zoals gemeentelijke
prioriteiten voor andere groepen, onvoldoende kinderopvangfaciliteiten, onvoldoende
middelen voor (specifieke) volume-uitbreiding, maar ook het wachtlijstbeleid
van de instellingen zelf (bijvoorbeeld het wel of niet terugplaatsen op de
wachtlijst bij weigering of uitval) die van invloed zijn op de omvang van
de wachtlijst.De TI doet, naar aanleiding van de gegevens die het onderzoek heeft opgeleverd,
een aantal voorstellen. Die liggen onder meer op het terrein van een beter
beheer van de wachtlijsten en daarmee samenhangend, een wachtlijstbeleid.
Gemeenten en ROC's moeten de wachtlijstproblematiek als een gezamenlijk probleem
aanvaarden en tot onderlinge afspraken komen om een beter zicht te krijgen
op de behoeften van de cursisten en tot een betere doorstroming te komen en
daarmee de wachttijd te verkorten. De VNG en de BVE Raad sluiten hierover
met de Taskforce een convenant en dragen dit gezamenlijk uit naar de uitvoerende
instanties. Het kabinet onderschrijft deze voorstellen.Notitie oudkomersIn de notitie oudkomers komen de volgende centrale vraagstellingen aan
de orde: de keuze voor en het bereik van de prioritaire groepen, de invulling
van het aanbod en het tegengaan van uitval.Het kabinet kiest ervoor werklozen en eerstelijns opvoeders als prioritaire
groepen voor het oudkomersbeleid te benoemen. Hiermee wordt de lijn, die al
was ingezet met de Regelingen inburgering oudkomers, gecontinueerd. Werklozen
worden bereikt via de aanpak van het ministerie van SZW, die conform de huidige
inzichten uiterlijk in 2002 volledig sluitend zal zijn. Er zullen in dit kader
afspraken met werkgevers worden gemaakt. Opvoeders worden benaderd via consultatiebureaus,
de voor- en vroegschoolse educatie en de basisschool (brede scholen-aanpak).
Het kabinet voert aldus een stimulerend en activerend beleid om zoveel mogelijk
oudkomers te bereiken, maar kan niet voorkomen dat een deel van de doelgroep
zich hieraan onttrekt, door bijvoorbeeld gebrek aan belangstelling.
Het volgen van een programma is voor oudkomers – met uitzondering van
bijstandsgerechtigde werklozen – vrijwillig.Van belang is dat ook een vrijwillig gestart traject door een oudkomer
wordt afgemaakt. Om deelnemers te motiveren moet het aanbod zo goed mogelijk
aansluiten bij de behoeften van de cursisten: kernbegrippen zijn diversiteit,
maatwerk, laagdrempelig aanbod en duale trajecten (combinatie van werk/stages
en inburgering of een gecombineerd traject waarin het leren van de Nederlandse
taal wordt gecombineerd met voorlichting over opvoeding, het Nederlands schoolsysteem
en gezondheidszorg).Binnen dit gegeven hebben oudkomers nadrukkelijk een eigen verantwoordelijkheid
bij het afmaken van een traject en moeten op die verantwoordelijkheid kunnen
worden aangesproken. Daarom wordt in de notitie voorgesteld om diegenen die
een aangeboden programma volgen, een contract te laten sluiten met de gemeente,
zodat drang ontstaat om het programma af te ronden en zonodig sancties kunnen
worden toegepast.Op deze wijze moet het met een goed aanbod, met het aanspreken van de
eigen verantwoordelijkheid van de deelnemer én met de verplichting
tot deelname, voor gemeenten en onderwijsinstellingen mogelijk zijn de uitval
te voorkomen.Tevens wordt ernaar gestreefd het beleid, op zowel rijks- als gemeentelijk
niveau, een betere samenhang te geven en de regelgeving te vereenvoudigen.
Het kabinet zet in op een meer op output gerichte financiering. Onderzocht
wordt hoe dit zal worden geëffectueerd.Analyse van de huidige beleidsinstrumenten heeft opgeleverd dat de komende
jaren rond de 200 000 oudkomers een actief aanbod kan worden gedaan.
Daarnaast wordt er vanaf 2001 een extra structurele intensivering gepleegd
van 50 miljoen gulden per jaar en zal het kabinet in de begroting 2002 verdere
voorstellen tot ophoging van die intensivering doen.De staatssecretaris van VWS heeft op 8 mei 2000 de hoop uitgesproken u
nog voor de zomer van 2001 een uitgewerkte schets van beleidsvoornemens ten
aanzien van oudere migranten aan te bieden (Kamerstukken II, 1999/2000, kamervraag
1218). Deze beleidsvoornemens ten aanzien van oudere migranten zijn uiteengezet
in drie stukken, namelijk de – met deze brief meegestuurde – notitie
oudkomers, de kabinetsreactie op de rapportage minderheden van het SCP en
de kabinetsreactie op het advies «Interculturalisatie van de zorg»
van de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg (RVZ).Kinderopvang en oudkomersUit de verschillende (bestuurlijke) overleggen die zijn gevoerd met de
uitvoeringsorganisaties en uit de rapportage van de TI blijkt, dat het gebrek
aan kinderopvang wordt ervaren als een belangrijke bottle-neck bij het succesvol
inburgeren van de oudkomers. Het kabinet is van mening dat de belemmering
die een gebrek aan kinderopvang kan opleveren voor de inburgering van oudkomers,
zowel op de korte als op de lange termijn moet worden weggenomen.Voor de korte termijn (tot 2003) zal het kabinet in het kader van het
BANS met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten overleg voeren om te komen
tot een (financiële) oplossing ten aanzien van adequate en flexibele
kinderopvang voor oudkomers, die actief zullen worden benaderd met een inburgeringsaanbod.
Daarbij zal het kabinet als voorwaarde stellen dat gemeenten in de loop van
2002 rapporteren over de belemmeringen op voorzieningenniveau, die oudkomers
ondervinden bij het volgen van het inburgeringsaanbod. Op de lange termijn (vanaf 2003) wordt gewaarborgd dat de deelname
van oudkomers aan inburgeringstrajecten niet door gebrek aan kinderopvang
wordt belemmerd. Aan de hand van de uitkomsten van deze evaluatie kan worden
bezien hoe deze belemmeringen weg worden genomen. De mogelijke opties hiervoor
zouden zijn om gemeenten te verzoeken de kinderopvang voor oudkomers te realiseren
met behulp van gemeentelijke middelen die vrijvallen bij inwerkingtreding
van de Wet basisvoorziening kinderopvang, om gemeenten voor deze kinderopvang
structurele middelen toe te kennen, om kinderopvang te regelen in relatie
tot het peuterspeelzaalwerk en VVE-middelen, of om kinderopvang voor oudkomers
op een nader te bepalen wijze te koppelen aan de Wet basisvoorziening kinderopvang.Rapportage Taskforce Inburgering (TI)In de voortgangsrapportage inburgering die op 14 april 2000 aan de Kamer
is aangeboden, werd de instelling van de Taskforce Inburgering aangekondigd.
De TI kreeg de taak om de uitvoering van de inburgering te verbeteren (deelproject
2) en de registratie- en monitoringfunctie (deelproject 3) beter op te zetten.
Naar aanleiding van de motie-Melkert die tijdens het Integratiedebat van 18
en 20 april 2000 werd aangenomen, kreeg de TI tevens de opdracht de op dat
moment bestaande wachtlijsten NT2 voor oudkomers binnen een jaar weg te werken
(deelproject 1).Over de activiteiten die de TI op dit laatste terrein heeft ondernomen
bent u inmiddels verschillende malen geïnformeerd. Nu deze laatste opdracht
ten einde loopt is het tijd de stand van zaken op te maken.In de toegezonden rapportage doet de TI verslag van haar activiteiten.Ten aanzien van deelproject 1, het wegwerken van de wachtlijsten, heeft
de TI op basis van haar ervaringen, een aantal voorstellen gedaan die de afstemming
van vraag en aanbod moeten verbeteren. Wachtlijstbeheer en -beleid zijn hierbij
kernbegrippen.Uit de vervolgmetingen die Cinop/Regioplan hebben uitgevoerd is duidelijk
geworden dat het afgelopen jaar gestaag een nieuwe wachtlijst is gevormd.
Om hier een structurele oplossing voor te vinden zijn nieuwe maatregelen nodig.
De aanpak die het kabinet op dit punt voor ogen staat, treft u aan in de notitie
oudkomers.De afgelopen maanden is de TI gestart met de uitvoering van het deelproject
2: de verbetering van de uitvoering van het inburgeringsbeleid te starten.
Uitgangspunt hierbij is de eigen verantwoordelijkheid van de uitvoerders.
Dat betekent dat de TI een faciliterende en stimulerende rol zal vervullen
en dat de gemeenten en uitvoeringsorganisaties een eigen bijdrage leveren
aan het verbeteren van het inburgeringsproces.De TI zet in op drie sporen. Allereerst betreft dit het bevorderen van
de verbetering van het inburgeringsproces op decentraal niveau door het opzetten
van regionale taskforces, waarin naast gemeenten ook uitvoeringsorganisaties
participeren. Primair richt de TI zich hierbij op gemeenten die behoren tot
de 25 grote steden en 17 gemeenten die reeds enige tijd een oudkomersbeleid
voeren. De TI zal de regio's stimuleren good practices in te brengen en deel
te nemen aan ontwikkeltrajecten dan wel landelijke uitwisseling en professionalisering.
Ten tweede spoor betreft het opzetten van ontwikkeltrajecten. Veel van de
lokale c.q. regionale problemen zijn niet uniek. Oplossingen kunnen dus gezamenlijk
worden ontwikkeld en daarna een bredere verspreiding krijgen. Gemeenten en
uitvoeringsorganisaties die tot de G25 en G17 horen worden door de TI gestimuleerd
zich te melden als partner bij een ontwikkeltraject en zich te verbinden aan
het realiseren van de gestelde doelen en resultaten. Het derde spoor betreft
de professionalisering van de inburgering door het verspreiden van de ervaringen,
kennis en resultaten die voortkomen uit de ontwikkeltrajecten. Dit gebeurt
door middel van netwerkbijeenkomsten, conferenties, het voeren
van een «databank», een nieuwsbrief, brochures en een website.In het kader van het derde deelproject – de aanpak van de informatievoorziening –
zal de TI een informatiemodel ontwikkelen ten behoeve van een optimale beleids-
en verantwoordingsinformatie voor de rijksoverheid op het terrein van inburgering.
Ook zal de TI zich bezig houden met het ontwikkelen van good practices over
de wijze waarop de gegevensuitwisseling over inburgering tussen gemeente en
uitvoeringsorganisaties op het decentrale niveau georganiseerd kan worden.
Hierbij zal rekening worden gehouden met relevante ontwikkelingen in de inburgering,
de implementatie van het oudkomersbeleid, de evaluatie van de WEB en de WIN
en de invoering van het onderwijsnummer. In de rapportage van de TI treft
u een fasering aan van de activiteiten die in het kader van dit deelproject
zullen worden ondernomen.De Minister voor Grote Steden- en Integratiebeleid,R. H. L. M. van Boxtel NOTITIE OUDKOMERSInhoudsopgave 1.Inleiding8   2.Voornemens ten aanzien van het oudkomersbeleid op de middellange
termijn92.1.Twee prioritaire groepen: werklozen
en eerstelijns opvoeders.12 2.2.Verbetering van de aansluiting
tussen het aanbod NT2 en de behoeften van de doelgroep oudkomers13 2.3.Stimuleren van wachtlijstbeleid
en wachtlijstbeheer14 2.4.Intensivering van het aanbod152.5.Een contractuele verplichting
tussen de oudkomer die een traject wil volgen en de gemeente15 2.6Versterking van de regierol van
gemeenten in het oudkomersbeleid152.7.Afspraken met werkgevers16 2.8.Invoeren van een vorm van outputfinanciering17 2.9.Een samenhangend beleid, zowel
op Rijksniveau als op gemeentelijk niveau17   3.Het SCP rapport19   4.Aanvullend beleid zorg en welzijn voor oudere migranten19      Bijlage231. InleidingVoldoende taalbeheersing is een belangrijke voorwaarde om volwaardig te
kunnen participeren in de maatschappij. Het inburgerings- en integratiebeleid
wordt daarom gekenmerkt door een sterke nadruk op het leren van Nederlands
(NT2: Nederlands als tweede taal). Met de invoering van de Wet inburgering
nieuwkomers (WIN) in 1998 is voor nieuwkomers een verplichting gecreëerd
om Nederlands te leren. Krachtens de WIN krijgen alle nieuwkomers in Nederland,
die in een achterstandspositie dreigen te geraken, een inburgeringsprogramma
met een verplichtend karakter aangeboden, waarin onder meer NT2-onderwijs
en maatschappij-oriëntatie is opgenomen. Het inburgeringsprogramma is
de eerste stap op weg naar integratie.Vóór de invoering van de WIN werden, met name vanaf 1996,
onderdelen van het inburgeringsprogramma ook al aan nieuwkomers aangeboden,
vanwege de toen geldende Regeling Inburgering Nieuwkomers. Er was echter geen
sprake van een verplichting voor nieuwkomers tot het volgen van lessen NT2.
Ditzelfde geldt voor de groep die zich vóór 1996 in Nederland
heeft gevestigd.Deze groep eerste generatie immigranten, die
zich vóór de inwerkingtreding van de WIN in Nederland heeft
gevestigd, wordt in deze notitie aangeduid als «oudkomers».Het huidige kabinet heeft, bij zijn aantreden in 1998, een specifiek oudkomersbeleid
ingezet, waarvoor nu, nog geen drie jaar na het Regeerakkoord, op jaarbasis
ongeveer 100 miljoen gulden beschikbaar is. De Tweede Kamer heeft aan dit
oudkomersbeleid ook nadrukkelijk een impuls gegeven. Het beschikbare budget
vormt een aanvulling op de reeds beschikbare budgetten voor educatie in het
kader van de Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB). Het specifieke oudkomersbeleid
richt zich op twee prioritaire groepen: werkzoekenden en opvoeders. Daarmee
is een extra impuls gegeven aan de inburgering, een terrein waarop Nederland
in Europa vooruit loopt en waarnaar andere landen met belangstelling kijken.
Zo wordt momenteel in verschillende ons omringende landen overwogen om taallessen
voor nieuwkomers verplicht te stellen.Bij oudere migranten ten aanzien van wie geldt dat, vanwege hun leeftijd,
een traject naar werk of opvoedingsondersteuning niet zinvol is, blijkt juist
de zorgvraag relevant. Voor deze oudere migranten is aanvullend beleid op
het terrein van zorg en welzijn nodig.De Tweede Kamer heeft het kabinet tijdens het Integratiedebat (april 2000)
gevraagd om een plan voor het oudkomersbeleid op de middellange termijn, waarin
wordt aangegeven welke financiële en organisatorische maatregelen nodig
zijn om uiteindelijk de hele groep oudkomers in de gelegenheid te stellen
een inburgeringsprogramma te volgen. Het kabinet heeft toegezegd om in het
verlengde van de voortgangsnotitie inburgering en van de huidige inzet om
wachtlijsten weg te werken, aan te geven wat het perspectief zou zijn, binnen
de huidige budgettaire kaders, om in een bepaalde periode de taalachterstand
bij andere oudkomers weg te werken. De gedecentraliseerde beleidsuitvoering,
waarbij de facilitering vanuit het Rijk gebeurt en de uitvoering op lokaal
niveau, heeft tot nu toe brede steun vanuit de Tweede Kamer gekregen en is
uitgangspunt geweest. De gegevens die de onderzoeken van de Algemene Rekenkamer
en KPMG hebben opgeleverd en de activiteiten van de Taskforce Inburgering
(TI) zijn bij de opstelling van deze notitie meegenomen.Omdat een goed inzicht in de individuele achtergrondkenmerken van de groep
oudkomers ontbrak, heeft het kabinet het Sociaal en Cultureel Planbureau eind
2000 gevraagd hiernaar onderzoek te doen. In februari 2001 heeft het kabinet
het SCP-rapport «Oudkomers in beeld» aan de Tweede Kamer1 toegestuurd. Uit dit onderzoek blijkt dat een aanzienlijk
deel van de groep oudkomers nog in een achterstandspositie verkeert. Een combinatie van een gemiddeld hoge mate van uitkeringsafhankelijkheid, onvoldoende
beheersing van het Nederlands en een gemiddeld laag opleidingsniveau zijn
typerende kenmerken voor een significant deel van deze groep.Het oudkomersbeleid van het kabinet is erop gericht om aan de oudkomers
die dit nodig hebben een gericht aanbod te kunnen doen. Dat aanbod moet er
toe leiden dat de achterstandspositie wordt verkleind of wordt weggenomen.
Om dit gerichte aanbod te kunnen realiseren is het van belang om:• de doelgroepen te bepalen voor het oudkomersbeleid op de middellange
termijn;• een directe relatie te leggen tussen het aanbod aan en de behoefte
van de doelgroep oudkomers;• een goed inzicht te hebben in het huidige beleid waarmee de doelgroep
oudkomers wordt bereikt en een prognose te formuleren van het aantal oudkomers
dat hiermee bereikt zal worden. Ook moet duidelijk worden in hoeverre het
huidige beleid moet worden aangepast ten aanzien van de doelgroep en of er
aanvullende beleidsmaatregelen nodig zijn;• uit te gaan van een heldere verantwoordelijkheidsverdeling tussen
de Rijksoverheid en de gemeenten. De Rijksoverheid formuleert de doelen van
het beleid en creëert de financiële mogelijkheden voor de uitvoering
ervan, terwijl de daadwerkelijke uitvoering ligt bij de gemeenten, die een
regierol moeten vervullen;• te constateren dat de behoefte aan NT2-onderwijs groeit naarmate
het aanbod toeneemt. Dit blijkt uit de recente onderzoeken naar de wachtlijsten
NT2. Dit heeft consequenties voor de benodigde capaciteit (beschikbare locaties,
aantallen docenten e.d.);• een goed inzicht te verkrijgen in de mogelijkheden om de toegankelijkheid
van instellingen en hun medewerkers ten opzichte van hulpvragen van personen
met een migrantenachtergrond te verbeteren;• de activiteiten van de TI ter verbetering van het inburgeringsproces
en van de informatievoorziening in verband te brengen met het oudkomersbeleid
op de middellange termijn;• de samenhang met de evaluatie van de WIN en de WEB onder ogen te
zien.Deze notitie is als volgt opgebouwd. In hoofdstuk 2 presenteert het kabinet
zijn voornemens ten aanzien van het oudkomersbeleid voor de twee prioritaire
doelgroepen (werklozen en opvoeders) voor de middellange termijn. Ieder afzonderlijk
voornemen wordt in dat hoofdstuk nader toegelicht. Tevens wordt de samenhang
met de activiteiten van de TI en de evaluatie van de WIN en de WEB duidelijk
gemaakt. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op het SCP-rapport «Oudkomers
in beeld». Hierin wordt aangeduid op welke wijze het SCP tot een schatting
van de prioritaire doelgroep van 464 000 personen is gekomen. Tevens
geeft het kabinet aan op welke wijze het rapport van invloed is geweest bij
het formuleren van het oudkomersbeleid op de middellange termijn. Tenslotte
presenteert het kabinet in hoofdstuk 4 haar aanvullend beleid in zorg en welzijn
voor de oudere migranten.In de bijlage wordt het huidige beleid ten aanzien van de doelgroep oudkomers
geschetst. Tevens wordt een indicatie gegeven van het aantal oudkomers dat
hiermee de komende jaren bereikt zal worden.2. Voornemens ten aanzien van het oudkomersbeleid op de
middellange termijnDe doelstelling van het kabinet is om oudkomers die zich in een achterstandssituatie
bevinden een adequaat aanbod te doen. Tot nu toe heeft het specifieke oudkomersbeleid
gestalte gekregen binnen 54 gemeenten (zie de bijlage). Het kabinet
zal nu – uiteraard voor zover dat doelmatig is – zorgdragen voor
een verdere implementatie van het oudkomersbeleidUitgangspunt van het oudkomersbeleid op de middellange termijn is, dat
de participatie van en het maatwerk voor oudkomers zoveel mogelijk dient te
worden gewaarborgd binnen bestaande beleidsinstrumenten. Waar aan de behoeften
van (een deel van de) oudkomers door middel van het reguliere beleid niet
tegemoet kan worden gekomen, moet het huidige beleid worden aangepast of moeten
voldoende aanvullende maatregelen worden getroffen. In de bijlage wordt het
huidige beleid uitvoerig beschreven. Daarom zal in dit hoofdstuk, alvorens
in te gaan op de voornemens van het kabinet voor het oudkomersbeleid op de
middellange termijn, worden volstaan met een korte samenvatting van het huidige
beleid, dat reeds wordt aangewend voor deze doelgroep.Huidig beleidReïntegratiemiddelenSluitende aanpak en sociale activeringMet de sluitende aanpak van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
wordt gerealiseerd dat alle werklozen, dus zowel
de nieuw instromende werklozen als het zittende bestand van langdurige werklozen,
een passend aanbod krijgen dat zoveel mogelijk is gericht op toeleiding naar
de arbeidsmarkt. De aanpak richt zich op uitkeringsgerechtigden en op werkzoekenden
zonder uitkering en zal voor zowel de nieuwe instroom als het zittende bestand
uiterlijk in 2002 volledig sluitend zijn. Voor oudkomers geldt bij uitstek
dat het aanbod goed moet aansluiten bij de behoefte van de oudkomer. Om het
aanbod te laten aansluiten op de behoefte, moet het onder meer mogelijk zijn
om taalcursussen voor oudkomers als (verplicht) onderdeel van een reïntegratietraject
aan te bieden. Het is op dit moment al mogelijk om de middelen die voor trajecten
in het kader van de sluitende aanpak beschikbaar zijn, aan te wenden voor
taalcursussen wanneer onvoldoende kennis van de Nederlandse taal een belemmering
voor arbeidsdeelname vormt. De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
is met de 25 grote steden in gesprek om concrete afspraken te maken over het
aanbieden van gecombineerde trajecten aan oudkomers.Ook op het terrein van sociale activering worden steeds meer activiteiten
ondernomen, die zijn gericht op taalverwerving. Zo is in 2000 de Stimuleringsregeling
sociale activering van kracht geworden. Doelstelling van deze regeling is
om sociale activering een stimulans te geven door ten behoeve van de (verdere)
ontwikkeling van het beleid en van de infrastructuur een eenmalige subsidie
te vertrekken.EducatiemiddelenMet de invoering van de WEB zijn twee componenten in één
systeem samengebracht, die daarvóór gescheiden waren: het beroepsonderwijs
en de volwasseneneducatie. Projecten binnen Regionale opleidingen centra (ROC's),
die educatie met beroepsonderwijs combineren, worden verschillend aangeduid:
doorlopende leerlijnen, gecombineerde programma's NT2-beroepsonderwijs en
geïntegreerde trajecten.Volgens de Monitor educatie 2000 wordt door de ROC's circa 50% van het
educatiebudget besteed aan NT2. Ongeveer 20 000 cursusplaatsen per jaar
worden ingezet voor oudkomers. De lengte van een NT2 traject kan per deelnemer
verschillen, afhankelijk van het eindniveau dat de deelnemer wil halen, van
het soort traject (intensief of extensief) en van de leerderscapaciteiten
van de deelnemer. Specifieke oudkomersmiddelenIn het regeerakkoord 1998–2002 is voor de intensivering van het
oudkomersbeleid een budget aangekondigd voor taal- en inburgeringsprogramma's
voor oudkomers. Als specifieke doelgroepen zijn opvoeders en werklozen genoemd.
De in het regeerakkoord beschikbaar gestelde middelen (12,5 miljoen in 1999,
oplopend tot 50 miljoen in 2002) waren, gezien de omvang van de doelgroep
oudkomers, niet toereikend om een verdere implementatie vanaf de start mogelijk
te maken. Het kabinet heeft er daarom in eerste instantie voor gekozen de
middelen in de zogenaamde GSB-gemeenten in te zetten. Mede op verzoek van
de Tweede Kamer is het aantal gemeenten in 2000 en 2001 uitgebreid, zodat
nu 54 gemeenten beschikken over specifieke oudkomersgelden (nu jaarlijks ongeveer
100 miljoen gulden). Het kabinet heeft deze 54 gemeenten verzocht meerjarige
ontwikkelingsplannen voor oudkomers te ontwikkelen, met een samenstel van
lokale maatregelen. Uit de voornemens van de 54 gemeenten ten aanzien van
het bereik van de groepen opvoeders en werklozen blijkt, dat er op jaarbasis
ongeveer 10 000 personen worden bereikt.Hoewel er zeer verschillende vormen van trajecten zijn, heeft het merendeel
van deze trajecten een duaal karakter. Hierin wordt voor werklozen NT2 gecombineerd
met werk/opleiding en wordt voor opvoeders NT2 gecombineerd met opvoedingsondersteuning.Conclusies:• een substantieel deel van de doelgroep oudkomers krijgt vanuit
het huidige beleid een aanbod. De groep werkloze oudkomers krijgt vanwege
het huidige beleid van het ministerie van SZW een passend aanbod, waarin,
waar nodig, ook de NT2-component van het traject zal worden meegenomen. Dit
NT2-deel kan slechts ten dele worden gefinancierd uit reïntegratiemiddelen.
Deze aanpak moet in 2002 zijn gerealiseerd. Vanuit de budgetten van de ministeries
van OCenW en BZK kunnen jaarlijks ongeveer 30 000 NT2-trajecten worden
aangeboden, waarvan een deel een duaal karakter zal hebben. Tot en met 2006
betekent dit 180 000 te realiseren NT2-trajecten. Een deel van het oudkomersbeleid,
dat het kabinet voor ogen staat, kan hiermee worden geëffectueerd;• de 54 gemeenten, die specifieke oudkomersmiddelen ontvangen, hebben –
met uiteenlopende intensiteit – een start gemaakt met het aanbieden
van duale trajecten, het samenwerken met verschillende instellingen, het versterken
van hun regierol en het financieren op output. Door het beleid van het ministerie
van SZW zal er meer samenhang ontstaan tussen de sluitende aanpak en het aanbieden
van NT2-trajecten. Daarmee is eveneens een start gemaakt met het samenhangende
beleid om het oudkomersbeleid op de middellange termijn effectief te laten
zijn.Overige beleidsterreinenNaast de hierboven genoemde beleidsterreinen en middelen, die specifiek
voor de doelgroep oudkomers kunnen worden inzet, zijn er vanwege belendende
beleidsterreinen (consultatiebureaus, brede school/VVE/kinderopvang) middelen
beschikbaar die met de reïntegratie-, educatie- en oudkomersmiddelen
gecombineerd kunnen worden. Dit teneinde een breed en adequaat aanbod voor
oudkomers te realiseren. Daarvoor wordt verwezen naar de bijlage met een uitvoeriger
beschrijving van het huidige beleid.Toekomstig beleidOm oudkomers een aanbod te kunnen doen zal het kabinet: 1. het beleid dat is gericht op twee prioritaire groepen, namelijk werklozen
en opvoeders continueren;2. de aansluiting verbeteren tussen het aanbod NT2 en de behoeften van
de doelgroep oudkomers;3. wachtlijstbeleid en -beheer door gemeenten gaan stimuleren;4. het aanbod intensiveren;5. de totstandkoming bevorderen van een contractuele verplichting tussen
de oudkomer die een traject wil volgen en de gemeente;6. gemeenten aanzetten tot het adequaat vervullen van de regierol;7. zich inspannen om tot afspraken te komen met werkgevers over hun aandeel
in trajecten;8. inzetten op het invoeren van een vorm van outputfinanciering;9. een samenhangend beleid realiseren, op zowel Rijksniveau als gemeentelijk
niveau.2.1. Twee prioritaire groepen: werklozen en eerstelijns
opvoeders.Overeenkomstig het reeds ingezette beleid van het kabinet, wordt ook de
komende jaren met voorrang een aanbod gedaan aan werklozen en opvoeders. Aanleiding
voor deze prioritering is dat veel leden uit etnische minderheidsgroepen,
die al langer in Nederland verblijven, de Nederlandse taal niet of onvoldoende
beheersen om een zelfstandig bestaan op te bouwen en hun kinderen goed te
ondersteunen bij de opvoeding en hun schoolcarrière. Bovendien is het
belang dat het kabinet hecht aan de taalontwikkeling van kinderen uit etnische
minderheidsgroepen, een extra argument voor de keuze voor de groep opvoeders.
De prioritering van werklozen betekent een actief aanbod voor oudkomers tot
57,5 jaar. Werklozen boven deze leeftijdsgrens kunnen uiteraard in aanmerking
komen voor een programma, indien zij zich daarvoor zelf melden. Binnen de
groep opvoeders zal het kabinet in eerste instantie prioriteit geven aan de
eerstelijns opvoeders (de ouders). Hiermee wordt de groep etnische ouderen,
voor zover zij zich ook met de opvoeding van kleinkinderen bezighouden, voorlopig
buiten de prioritaire groepen van het oudkomersbeleid gelaten en geen actief
aanbod gedaan.Hiermee volgt het kabinet de lijn, weergegeven in de kabinetsreactie1 op het SCP-rapport inzake de positie van etnische ouderen.
Daarin werd duidelijk aangegeven welke mogelijkheden tot participatie het
kabinet zag voor de ouderen uit etnische minderheden, rekening houdend met
hun positie. Een (verplichtend) traject richting volwasseneneducatie en arbeidsmarkt
lag hierbij niet in de rede. Overwegingen die hierbij een rol hebben gespeeld,
zijn gelegen in het feit dat de maatschappelijke participatie van de ouderen
niet primair is gericht op arbeid of opvoeding
en dat de kenmerken van deze groep (bijvoorbeeld analfabetisme, terugval op
de moedertaal, minder lerend vermogen) niet direct aansluiten bij de voorgestane
intensivering van het aanbod. Voor diegenen die kunnen en willen moeten echter
mogelijkheden open staan. Zoals in de kabinetsreactie op het SCP-rapport inzake
de positie van etnische ouderen werd aangekondigd, is daarom een verkenning
uitgevoerd naar het huidige taalaanbod voor ouderen. Dit heeft een aantal
voorbeelden opgeleverd van kleinschalige projecten in buurthuizen en ROC's.
Naar de mening van het kabinet ligt hier voornamelijk een taak voor het gemeentelijk
welzijnsbeleid.Ten behoeve van een beter maatschappelijk functioneren zou de prioriteit
voor de groep ouderen volgens het kabinet vooral moeten liggen in de verbetering
van de randvoorwaarden, zoals bijvoorbeeld het interculturaliseren van de
instellingen en de voorlichting over beschikbaarheid en gebruik van voorzieningen
(zie hoofdstuk 4). 2.2. Verbetering van de aansluiting tussen het aanbod
NT2 en de behoeften van de doelgroep oudkomersIn de afgelopen 15 jaar is veel aandacht en geld besteed aan het NT2-onderwijs.
Niet duidelijk is, vanwege een gebrek aan gegevens, of de prioritaire groepen
van het kabinet daadwerkelijk gebruik hebben gemaakt van het NT2-aanbod. Uit
de gegevens van de onderzoeken naar de wachtlijsten en uit de ervaringen die
zijn opgedaan met het inburgeringsbeleid voor nieuwkomers, blijkt echter dat
een deel van de cursisten niet (adequaat) heeft kunnen profiteren van het
aanbod. Eén van de redenen daarvoor kan zijn dat mensen die een NT2-traject
hebben gevolgd, vanwege het feit dat ze zich weinig buiten de eigen kring
begeven, weer terugvallen in taalniveau. Een andere aannemelijke reden is,
dat de traditionele wijze waarop NT2-onderwijs in het verleden is aangeboden,
niet het beoogde effect heeft gehad voor alle cursisten. Illustratief is de
wijze waarop trajecten werden vormgegeven die etnische minderheden moesten
toeleiden naar de arbeidsmarkt. Over het algemeen werden de onderdelen van
dergelijke trajecten gestapeld: eerst werd Nederlands geleerd, dan volgde
een beroepsopleiding of een ander traject naar de arbeidsmarkt en daarna volgde
de plaatsing op een vacature. De trajectonderdelen werden niet in samenhang
met elkaar bezien, waardoor mensen vaak (te) lang bezig waren met het eerste
deel van het traject, het leren van het Nederlands. De lengte van het traject,
gecombineerd met de huidige krapte op de arbeidsmarkt, leidt in voorkomende
gevallen tot vroegtijdige uitval. Het is dan ook van belang dat in de komende
periode het NT2-onderwijs niet geïsoleerd wordt aangeboden, maar in een
(sociaal-maatschappelijke) context, die voldoende stimulerend is om het taalniveau
te onderhouden en te verbeteren. Verondersteld mag worden dat daarom het bestaande
aanbod van NT2-onderwijs, in elk geval voor een deel van de oudkomers, moet
worden gedifferentieerd. Dit kan door middel van het aanbieden van een duaal traject, dat wil zeggen een traject waarin het leren
van het Nederlands wordt gecombineerd met bijvoorbeeld werken, een beroepsopleiding
of informatievoorziening op een bepaald terrein in cursusverband (zoals lessen
voor zwangere vrouwen, voorlichting over het schoolsysteem of over de gezondheidszorg).Hoewel het bij elkaar brengen van vraag en aanbod voornamelijk een gemeentelijke
taak is, heeft het kabinet de TI opdracht gegeven om op het terrein van duale
trajecten NT2 en werk een aantal pilots uit te voeren om de duale aanpak te
beproeven. De TI wil, door middel van deze pilots, onder andere de mogelijkheden
onderzoeken om, via de aanpak van duale trajecten, kandidaten een voldoende
beroepskwalificatie te verschaffen voor de arbeidsmarkt. Bij gebleken succes
zal de TI zich inspannen voor het verspreiden van de methodiek over het land.Ten aanzien van de opvoeders moet rekening worden gehouden met het feit
dat voor een groot deel van deze groep het primaire doel van het deelnemen
aan een NT2-cursus zich in eerste instantie beperkt tot sociale/maatschappelijke
participatie (zogenaamde sociale redzaamheid). Hiervoor zijn NT2-cursussen
bij een ROC, waarmee wordt gestreefd naar een NT2-niveau in de kwalificatiestructuur,
niet het meest voor de hand liggende aanbod. Verbindingen met het welzijnswerk
(buurthuizen) of bibliotheken, of zelfs samenwerkingsrelaties tussen welzijnswerk
en ROC's of andere scholingsinstellingen, vormen in die gevallen waarschijnlijk
een betere oplossing. Er zijn enkele ROC's die al buurthuisachtige activiteiten
aanbieden voor deze doelgroep. Een deel van de opvoeders zal waarschijnlijk
willen en kunnen doorstromen in vervolgtrajecten bij de ROC's of andere scholingsinstellingen,
waarin vervolgens wel nadruk wordt gelegd op het halen van een kwalificatie
op het terrein van NT2. Dit met het oog op het volgen van (vervolg)onderwijs
of het vinden van werk.Kortom: het aanbod moet zijn gericht op het (toekomstig) maatschappelijk functioneren van de persoon en moet aansluiten bij de situatie van
de betrokkene als opvoeder, werkloze of zorgbehoevende.De vraag is nu of alle oudkomers met een taalachterstand behoefte hebben
aan een NT2-cursus. Er kan een onderscheid worden gemaakt tussen de manifeste en latente behoefte1. De wachtlijsten voor NT2-cursussen zijn een uiting
van de manifeste behoefte om Nederlands te leren. In het onderzoek «Oudkomers
in beeld» van het SCP (zie hoofdstuk 3) wordt vooral de latente behoefte
om Nederlands te leren aangeduid. In welke mate de latente behoefte wordt
omgezet in een manifeste is momenteel moeilijk aan te geven, maar wel duidelijk
is dat vooral externe factoren stimuleren dat de behoefte zich manifesteert
(zoals de voorbeeldfunctie, het verplicht stellen via andere regelingen, het
niet meer in een eigen inkomen kunnen voorzien, het niet kunnen begeleiden
van kinderen in hun schoolwerk). Het is van belang dat gemeenten potentiële
NT2-leerders actief gaan benaderen voor deelname
aan een taalcursus.Over de inhoudelijke behoeften van de groep oudkomers aan taaltrajecten
is ook nog weinig bekend. De onderzoeken naar de wachtlijsten voor taallessen
geven summiere informatie over de wensen van kandidaten ten aanzien van het
NT2-onderwijs. Als ze al bekend zijn, gaat het voornamelijk om de organisatorische
randvoorwaarden van het onderwijs en niet zozeer over de inhoud. Dit is voor
het kabinet reden geweest om de TI opdracht te geven een quick scan te laten
uitvoeren naar de cursusbehoeften van potentiële NT2-leerders (oudkomers).
Hiertoe zullen kandidaten worden geïnterviewd die zich nog niet hebben
aangemeld voor NT2-onderwijs. De resultaten van deze quick scan zullen in
het najaar van 2001 worden opgeleverd. De informatie zal via de TI worden
verspreid onder gemeenten. Ook krijgen gemeenten een instrument aangeboden
waarmee ze zelf de behoeften onder oudkomers kunnen gaan meten.Daarnaast zal de monitoring van de oudkomersplannen van de 54 gemeenten,
die middelen voor oudkomersbeleid ontvangen, meer inzicht verschaffen in de
behoeften van oudkomers. Dit is relevante informatie om het NT2-aanbod waar
nodig te kunnen differentiëren. Ook deze informatie zal onder gemeenten
worden verspreid.2.3. Stimuleren van wachtlijstbeleid en wachtlijstbeheerDe eerste deelopdracht van de TI bestond uit het wegwerken van de wachtlijsten
voor taallessen van 1 juli 2000 voor 1 mei 2001. De voortgang van deze opdracht
heeft de TI door de onderzoeksbureaus CINOP en Regioplan laten monitoren.
De metingen hebben de volgende inzichten opgeleverd:• meer inzicht is nodig in de discrepantie tussen de vraag van de
wachtenden en het aanbod van het ROC (andere scholingsinstellingen zijn niet
bij de metingen betrokken geweest);• de aansturing door gemeenten moet worden verbeterd;• het wachtlijstbeleid en -beheer van ROC's moet eenduidig en zorgvuldiger
zijn.Hierbij moet worden opgemerkt dat uit de wachtlijstmetingen blijkt, dat
bij een oproep door het ROC 20% tot 50% van de opgeroepenen daaraan geen gehoor
geeft. Van de groep die een NT2-traject start, valt in het eerste half jaar
vervolgens nog eens een behoorlijk aantal uit. Dit kan iets zeggen over het
aanbod van de ROC's, over de wijze waarop de wachtlijsten worden beheerd,
als ook over de wachtenden zelf, in die zin dat zij niet (langer) gebruik
willen maken van de aangeboden voorziening.Het kabinet neemt zich derhalve voor:• gemeenten nog meer aan te spreken op hun verantwoordelijkheid voor
wachtlijstbeleid en -beheer, door gemeenten te verzoeken dit onderdeel
te maken van de contracten tussen gemeenten en ROC's of andere scholingsinstellingen;• in aansluiting op de WIN ook voor oudkomers een maximale wachttijd
van 4 maanden af te spreken;• alleen personen op de wachtlijst te laten plaatsen die geen onderwijsaanbod
krijgen op grond van omstandigheden die door de gemeente of de onderwijsinstelling
beïnvloedbaar zijn (onvoldoende capaciteit; niet op elkaar aansluiten
van vraag en aanbod of onvoldoende kinderopvang);• nadruk te leggen op een goede registratie van personen op de wachtlijst
(en overigens ook van personen die aan de trajecten deelnemen);• ten minste ieder half jaar de wachtlijsten door de gemeenten te
laten schonen.Op grond van het bovenstaande ontwikkelt de TI momenteel, in opdracht
van het kabinet, een gemeenschappelijke gedragslijn met de BVE-raad en de
VNG, die vervolgens in een convenant wordt vastgelegd.2.4. Intensivering van het aanbodZoals gezegd is het kabinet van mening dat aan zoveel mogelijk oudkomers
uit de prioritaire groepen, werklozen en eerstelijns opvoeders, een adequaat
aanbod wordt gedaan dat aansluit bij hun behoefte. Behalve op het differentiëren
van het aanbod (kwalitatieve verbetering) zet het kabinet ook in op het vergroten
van het aanbod.In de Voorjaarsnota wordt structureel 50 miljoen gulden op jaarbasis toegevoegd
aan het bestaande oudkomersbudget van ongeveer 100 miljoen gulden. Naar schatting
kunnen hiermee op jaarbasis ongeveer 5000 extra oudkomerstrajecten worden
aangeboden. Bij de begroting 2002 zal het kabinet voorstellen doen tot een
verdere intensivering.2.5. Een contractuele verplichting tussen de oudkomer
die een traject wil volgen en de gemeenteUitkeringsgerechtigde oudkomers met een arbeidsplicht zijn verplicht om
gebruik te maken van een aanbod in het kader van de reïntegratie. Hoewel
de overige oudkomers niet verplicht zijn gebruik te maken van het aanbod,
hecht het kabinet veel belang aan afronding van het overeengekomen traject
als een oudkomer eenmaal heeft besloten tot deelname. Bovendien zal de gemeente
de oudkomer duidelijk moeten maken dat het aanbod eenmalig is en er, tenzij
van zwaarwegende persoonlijke omstandigheden sprake is, geen tweede aanbod
zal volgen. Het kabinet heeft het voornemen om te komen tot een contractuele
verplichting tussen de oudkomer die een traject wil volgen en de gemeente,
waarbij gemeenten tot sancties zullen moeten overgaan indien de oudkomer zijn
verplichting zonder geldige reden niet nakomt.2.6 Versterking van de regierol van gemeenten in het oudkomersbeleidHet grootste deel van het huidige beleid en de bijbehorende budgetten
(zie de bijlage) zijn, vanuit de verschillende departementen, gedecentraliseerd
naar de gemeenten, zodat zo goed mogelijk kan worden aangesloten bij de lokale
behoeften. Binnen de gemeenten komen de budgetten weer bij verschillende diensten
terecht. Daarnaast ontvangen ook andere instanties, zoals de Uitvoeringsorganisatie
Werknemersverzekeringen (UWV), middelen voor de reïntegratie van werklozen.Dit stelt hoge eisen aan de regierol van de gemeenten. Het is namelijk
van groot belang dat een samenhangend beleid wordt gevoerd. Dit vereist afstemming
tussen en nauwe samenwerking met de verschillende partijen die een rol spelen
in het integratiebeleid, zoals scholingsinstellingen, Centra
voor werk en inkomen (CWI's)/arbeidsbureaus, zelforganisaties van en voor
etnische minderheden, buurthuis- en welzijnsinstellingen, provinciale steunfuncties,
vrijwilligersorganisaties en consultatiebureaus.Daarnaast moeten de huidige budgetten zo goed mogelijk met elkaar worden
verknoopt. Voorkomen moet worden dat de vele financiële stromen vanuit
het Rijk het niet beoogde en ongewenste effect hebben van een verkokerde inzet
van middelen binnen de gemeenten. Natuurlijk is daarbij voorwaarde dat ook
op Rijksniveau de verkokering van beleid en van middelen wordt tegengegaan.Daarom worden in deze notitie dwarsverbanden aangegeven tussen de verschillende
terreinen, die het beleid ten aanzien van de oudkomers bepalen.Bovendien is een goede informatievoorziening tussen gemeentelijke diensten
onderling, tussen gemeenten en inburgeringspartners in de regio en tussen
gemeenten en Rijk van groot belang. Zowel de gemeenten als het Rijk ervaren
dat op deze terreinen de nodige verbeteringen moeten worden aangebracht. De
TI zet zich de komende tijd actief in om deze verbeteringen te realiseren.Sinds de publicatie van het Beleidskader lokaal sociaal beleid, in januari
1998, van de toenmalige staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
is een beleid in gang gezet om gemeenten te ondersteunen in hun regierol op
dat terrein. Binnen lokaal sociaal beleid heeft het lokale welzijnsbeleid,
waarvan de financiering geheel naar gemeenten is gedecentraliseerd, een makelende
en schakelende rol. Het lokale welzijnswerk moet, zo stelt ook de laatste
Welzijnsnota1, verbinden, aanvullen en activeren
en dat geldt zeker niet op de laatste plaats ten aanzien van de oudkomers.
Gemeenten kunnen daarop sturen. Vooral richting de wat oudere oudkomers en
de opvoeders kan het lokale welzijnswerk, onder meer gebruikmakend van buurt-
en wijkaccommodaties, in een wat ongedwongen, huiselijke sfeer, een aanbod
doen op het vlak van actieve taalverwerving (conversatie). Het is ook aan
gemeenten om te bevorderen dat leden van kleinere etnische groeperingen, zoals
bijvoorbeeld Chinezen, worden bereikt. Op landelijk niveau kan een beroep
worden gedaan, met name bij het instituut FORUM, op deskundigheid in de vorm
van methoden, wijzen van aanpak en goede praktijken. Ook het NIZW ontwikkelt
expertise, waaronder het project«het multiculturele buurthuis».
Provinciale steunfuncties kunnen het welzijnswerk bij veranderingen begeleiding
bieden. Het gegeven dat het welzijnswerk ten opzichte van andere sectoren
in groei achterblijft, kan bij dit alles uiteraard de vraag oproepen welke
prioriteiten er voor dit werk gelden. Het antwoord op die vraag is aan de
gemeenten.2.7. Afspraken met werkgeversOok werkgevers hebben een verantwoordelijkheid als het gaat om het bieden
van een passend aanbod aan werknemers uit de doelgroep. In de nota arbeidsmarktbeleid
voor etnische minderheden, plan van aanpak 2000–20032, is de visie van het kabinet op de verantwoordelijkheid van werkgevers
en sociale partners ten aanzien van werkenden en werkzoekenden uit etnische
minderheidsgroepen beschreven. Deze verantwoordelijkheid strekt zich ook uit
tot maatregelen gericht op taalverwerving van werknemers. In de besprekingen
met grote bedrijven in het kader van de convenanten inzake multicultureel
personeelsbeleid, instroom en doorstroom van etnische minderheden bij grote
ondernemingen, wordt door de ministers van SZW en voor GSI ook gewezen op
de noodzaak van het bieden van een aanbod gericht op taalverwerving aan werknemers
uit de doelgroep. De ministers van SZW en voor GSI hebben inmiddels met een
aantal ondernemingen afspraken over duale trajecten gemaakt in het kader van
deze convenanten. Enkele bedrijven hebben inmiddels al een instroomprogramma,
gecombineerd met een taalverwervingsaanbod, opgezet waaraan zowel
nieuwkomers als oudkomers kunnen deelnemen. Zoals gezegd hebben deze duale
trajecten een meerwaarde ten opzichte van inburgeringsprogramma's waarbij
mensen alleen een NT2 cursus volgen en geen werkervaring opdoen. In het Comité
van aanbeveling dat rond de eerder genoemde pilots met duale trajecten is
geformeerd, hebben ook sociale partners zitting, die daarmee een bijdrage
zullen leveren aan verdere verspreiding van de ervaringen met duale trajecten.Daarnaast vraagt het kabinet bij de voorbereiding van het derde Minderhedenakkoord
van de Stichting van de Arbeid, aandacht voor duale trajecten die werk en
het leren van de Nederlandse taal combineren, ingeval werknemers de taal nog
onvoldoende beheersen. Daarbij komen de mogelijkheden voor werkgevers en de
verantwoordelijkheid die zij daarvoor hebben aan de orde.2.8. Invoeren van een vorm van outputfinancieringHet kabinet zal in het oudkomersbeleid, waar het gaat om de oudkomersmiddelen,
gaan werken met een vorm van outputfinanciering. Dit wil zeggen dat er heldere
afspraken tussen het Rijk en de gemeenten worden gemaakt over de te leveren
prestaties en dat het Rijk de gemeenten op die afspraken afrekent. Een belangrijk
element hierbij is een goede registratie van de deelnemers aan taaltrajecten,
zodat niet alleen de aantallen deelnemers bekend zijn, maar ook het aantal afgeronde trajecten. Vanzelf spreekt dat de effecten van
een dergelijke outputfinanciering, in samenspraak met de uitvoeringsorganisaties,
moeten worden onderzocht. Zo kan zonder meer afrekenen op prestaties het ongewenste
neveneffect hebben dat «afroming» van de doelgroep plaatsvindt,
in die zin dat vooral de kansrijke oudkomers een traject aangeboden krijgen.
De komende maanden zal het kabinet bedoeld onderzoek (laten) verrichten.2.9. Een samenhangend beleid, zowel op Rijksniveau als
op gemeentelijk niveauUit de bijlage over het huidige beleid blijkt, zoals reeds opgemerkt in
paragraaf 2.6, dat er vanuit het Rijk verschillende financiële stromen
richting de gemeenten gaan. Zowel op Rijksniveau als op gemeentelijk niveau
dreigt dit tot verkokering te leiden, en werken regelingen elkaar soms eerder
tegen dan dat ze elkaar versterken. Ook komt het voor dat één
NT2-leerder tijdens zijn traject uit verschillende middelen wordt betaald.
De diverse regelingen kennen een verschillend verantwoordingsmoment richting
het Rijk, hetgeen bij gemeenten tot ongemak leidt.Het kabinet streeft ernaar om bij de inzet van de middelen voor het oudkomersbeleid
op de middellange termijn, zowel op Rijksniveau als op gemeentelijk niveau,
een zo groot mogelijke samenhang te creëren. Zo moet het bijvoorbeeld
mogelijk zijn om een werkloze, over wie in het kader van de sluitende aanpak
wordt geconstateerd dat hij een taaldeficiet heeft, niet alleen een reïntegratietraject
aan te bieden, maar tegelijkertijd, als onderdeel van dit traject, een taalcursus.
Zoals in de bijlage is weergegeven, heeft het kabinet reeds een start gemaakt
met het aanbrengen van samenhang bij de inzet van verschillende beleidsmiddelen.
Het kabinet gaat dit verder uitbouwen.Het kabinet heeft in deze paragraaf voornemens geuit ten aanzien van het
toekomstig oudkomersbeleid. Het kabinet zal de komende maanden onderzoeken
op welke wijze de afspraken over het aanvullende beleid tussen het Rijk en
de gemeenten kunnen worden vastgelegd. Die afspraken moeten de volgende elementen
bevatten: het gezamenlijk uitvoeren van een inburgeringsonderzoek door de
gemeente, de scholingsinstelling en het CWI/arbeidsbureau, het vastleggen
van trajectafspraken, het formuleren van streefniveaus NT2 en het hierop toetsen
aan het eind van het traject en het invoeren van trajectbegeleiding
en maatschappelijke begeleiding.Het is van belang het oudkomersbeleid op de middellange termijn in relatie
te bezien tot de activiteiten van de TI en de evaluaties van de WEB en de
WIN.De TI is momenteel bezig met de uitvoering van haar tweede deelopdracht,
te weten de verbetering van de uitvoering van het inburgeringsbeleid. Om tot
een gerichte aanpak te komen wordt vanuit de TI ingezet op drie sporen. Het
eerste spoor heeft betrekking op het bevorderen van de verbetering van het
inburgeringsproces op decentraal niveau door het opzetten van regionale taskforces.
Het tweede spoor betreft het initiëren, faciliteren en coördineren
van ontwikkeltrajecten op de belangrijkste knelpunten in het inburgeringsproces.
Het derde spoor gaat om het professionaliseren van de uitvoeringspraktijk
door onder meer het verspreiden van good practices en van kennis en ervaring,
opgedaan in ontwikkeltrajecten. Deze sporen voeden en versterken elkaar en
grijpen in elkaar voor wat betreft hun effectiviteit.De ontwikkeltrajecten concentreren zich elk op een bepaald thema van het
inburgeringsproces. Het betreft hier de versterking van de gemeentelijke regiefunctie,
de intergemeentelijke samenwerking, de inkoopfunctie, het vraagstuk van afstemming
vraag en aanbod, uitval- en sanctiebeleid met daaronder begrepen het inburgeringsonderzoek,
duale trajecten, de verbetering van het huidige onderwijsprogramma, de kinderopvang
en de traject- en maatschappelijke begeleiding. Al werkende weg worden in
de praktijk verbeteringen beproefd, good practices gebruikt en modellen ontwikkeld.
De producten, die op deze wijze tot stand komen en verbeteringen van het inburgeringsproces
betekenen, worden door de TI gedistribueerd naar andere gemeenten en uitvoeringsorganisaties.
Zo ontstaat er een olievlekwerking waarbij de verschillende regio's gebruik
maken van elkaars expertise.Gemeenten en uitvoeringsorganisaties die tot de G25 of de G17 behoren
worden door de TI gestimuleerd om zich als partner bij een ontwikkeltraject
te melden. Vervolgens zal op interactieve wijze de verdere aanpak van het
ontwikkeltraject met de geïnteresseerde gemeenten en uitvoeringsorganisaties
worden uitgewerkt. De partners die deelnemen aan een ontwikkeltraject doen
dit op basis van vrijwilligheid, maar verbinden zich wel aan het realiseren
van de gestelde doelen en resultaten. Ook een deel van de verbeteringen in
het oudkomersbeleid zullen derhalve door de activiteiten van de TI kunnen
worden gerealiseerd.Daarnaast is een start gemaakt met deelopdracht 3 van de TI, te weten
de verbetering en stroomlijning van de informatievoorziening en monitoring
op het terrein van inburgering tussen gemeentelijke geledingen onderling,
tussen gemeenten en inburgeringspartners en tussen gemeenten en het Rijk.De werkzaamheden van de TI eindigen eind 2002. De TI zal met haar activiteiten
dan een belangrijke impuls hebben gegeven aan het inburgeringsbeleid in het
algemeen, waardoor ook het oudkomersbeleid op de middellange termijn zal zijn
gestimuleerd.In de evaluaties van de WEB en de WIN worden ook thema's meegenomen die
van belang kunnen zijn voor het oudkomersbeleid. Het gaat dan bijvoorbeeld
om de regierol van de gemeente, de samenwerking tussen de verschillende inburgeringspartners,
de opbrengst van het inburgeringsprogramma voor de inburgeraar, de intergemeentelijke
samenwerking en de besteding van middelen. De evaluatie van de WEB wordt in
de zomer van 2001 afgerond en de evaluatie van de WIN in het voorjaar van
2002. 3. Het SCP rapportOmdat een goed inzicht in de individuele achtergrondkenmerken van de groep
oudkomers ontbrak, heeft het kabinet het Sociaal en Cultureel Planbureau eind
2000 gevraagd hiernaar onderzoek te doen. In februari 2001 heeft het kabinet
het door het SCP, in samenwerking met het NIDI, opgeleverde rapport «Oudkomers
in beeld» aan de Tweede Kamer toegestuurd. Het SCP geeft aan dat de
genoemde aantallen in het rapport niet het resultaat zijn van een integrale
telling, maar van een schatting op basis van steekproefgegevens.Het SCP heeft, op basis van een combinatie van de criteria taalbeheersing,
opleidingsniveau en relatie tot de arbeidsmarkt, berekend hoe groot de groep
oudkomers is die in een achterstandspositie zou kunnen geraken. Het SCP heeft
met name inzicht gegeven in het aandeel werklozen en opvoeders, omdat deze
in het huidige kabinetsbeleid reeds zijn benoemd tot prioritaire groepen.
Daarbij maakte het SCP onderscheid tussen de klassieke en de nieuwe migranten.Het SCP komt van de totale groep oudkomers van 957 000 personen uit
op een groep van circa 464 000 personen. Daarbij gelden de volgende kanttekeningen:Ten eerste is dit, zoals gezegd, een schatting en geen integrale telling
van het aantal werklozen en opvoeders:• voor de klassieke migranten kon het aandeel aan de hand van onderzoeksgegevens
berekend worden en bleken in totaal 251 000 personen tot de prioritaire
groep te behoren. Hiervan is naar schatting 96% opvoeder en 13% werkloos (er
is dus sprake van een kleine overlap);• van de groep nieuwe migranten is, vanwege het ontbreken van gegevens,
niet duidelijk hoe groot de groep opvoeders en de groep werklozen is. Het
SCP heeft derhalve alle personen die aan één of meer van de
criteria werkloosheid, slechte taalbeheersing of lage opleiding voldoen, tot
de prioritaire groep gerekend.Ten tweede is het SCP uitgegaan van een combinatie van factoren (taalbeheersing,
opleiding en verhouding tot de arbeidsmarkt/werkloosheid). Het is dan ook
niet zo dat de hele groep een taalachterstand heeft.Ten derde is de mate van taalbeheersing niet tot stand gekomen op basis
van een test, maar op basis van een eigen, dus subjectief, oordeel van de
betrokken oudkomer over de vraag of hij moeite heeft met de Nederlandse taal.
Aan betrokkenen is niet de vraag voorgelegd of er behoefte bestaat aan een
taalcursus. De uitkomsten zeggen eerder iets over de subjectieve beoordeling
van het taalniveau dan over de behoefte aan NT2-onderwijs. Het zou dan ook
te ver voeren om er zonder meer vanuit te gaan dat voor de hele groep van
464 000 oudkomers een aanbod NT2 noodzakelijk of wenselijk is.Het rapport van het SCP biedt derhalve een indicatief kader en geen aanknopingspunten
voor de nadere prioritering.4. Aanvullend beleid zorg en welzijn voor oudere migrantenKwetsbare categorieHet kabinet heeft besloten op terreinen van zorg en welzijn aanvullend
faciliterend beleid voor ouder wordende migranten te ontwikkelen1. Vooral de zogenaamde interculturalisatie van zorg- en welzijnsinstellingen
is daarbij van groot belang. Daaronder wordt verstaan het versterken binnen
de instellingen van op de migrant gerichte kennis, vaardigheden, bejegeningsmethodieken
en attitudes, naast een personeelsbeleid dat rekening houdt met de veranderende
samenstelling van de bevolking2. Tot nu toe vormen
de oudere migranten een onderbelichte categorie. Dat geldt met name voor erkende
vluchtelingen en asielgerechtigden. Hun maatschappelijke positie
biedt een somber beeld, aldus ook het SCP1. Het
gebrek aan perspectief en afhankelijkheid eisen veelal hun tol blijkens gezondheidsklachten,
problemen tussen de generaties en sociale achterstand. Zo laat de Armoedemonitor
2000 zien dat driemaal zoveel huishoudens van migranten dan huishoudens van
autochtonen van een minimumuitkering moeten leven.Samenwerking binnen de infrastructuurDe infrastructuur van landelijke, provinciale, regionale en lokale voorzieningen
op het gebied van zorg en welzijn dient te zijn gericht op een efficiënte
samenwerking. Deze is onmisbaar om de resultaten van opgedane kennis en ervaringen
breder te communiceren met het oog op een optimale hulp- en dienstverlening,
in casu in een interculturele context. Op landelijk niveau dragen –
in opdracht van het ministerie van VWS – het NIZW en FORUM gezamenlijk
verantwoordelijkheid voor informatievoorziening en werkontwikkeling. Onder
oudere migranten ontbreekt het vaak aan kennis en vaardigheden om zelfstandig
hulpvragen te formuleren en bij de juiste instanties oplossingen te vinden.
Het gevolg is een tekort aan noodzakelijke hulp en ondergebruik van voorzieningen.VraagWijzer zorg en welzijnOm de toegankelijkheid, bereikbaarheid en vraaggerichtheid van voorzieningen
op het terrein van zorg en welzijn te bevorderen, zal aansluiting worden gezocht
bij het project Loket Zorg en Welzijn, ofwel VraagWijzer. Dit is een initiatief
van de Rijksoverheid. Het ministerie van VWS steunt onder andere met financiële
middelen de ontwikkeling ervan. Maar het zijn de gemeenten en lokale en regionale
organisaties, die deze VraagWijzer vorm moeten geven. Inmiddels hebben zich
tientallen gemeenten en instellingen aangesloten. Ook oudere migranten kunnen
er binnenkort aankloppen. De mensen die VraagWijzer in de praktijk gestalte
geven, moeten in staat zijn om hun concrete problemen te herkennen en hen
ondersteuning te bieden. Als die behoefte helder is, kan met de oudere migrant
een begaanbare route door het woud van informatie en dienstverlenende organisaties
worden uitgestippeld. Omdat de behoeften van de burger bepalend zijn, is VraagWijzer
een instrument bij uitstek voor vraaggerichte dienstverlening. Daarbij zal
speciale aandacht worden besteed aan oudere migranten, die extra kwetsbaar
zijn en als gevolg daarvan moeite hebben hun vragen concreet te presenteren. WelzijnDe afgelopen vijf jaar zijn initiatieven genomen ter oplossing van specifieke
welzijnsproblemen van oudere migranten. Op landelijk niveau heeft het NIZW
een aantal projecten ontwikkeld en deze zijn in diverse gemeenten, interactief
met lokale eigen organisaties en betrokken ouderen in gang gezet. De bestaande
mogelijkheden op het gebied van intercultureel welzijn moeten naar de mening
van het kabinet worden uitgebreid, verbeterd en verdiept. Daarbij lijkt het
vooral een kwestie te zijn van overdracht van methodieken, vaardigheden en
kennis, gebaseerd op «best practices».Het kabinet is van mening dat de zelfstandigheid en het zelfrespect van
de ouder wordende migrant kunnen worden bevorderd door hun maatschappelijk
isolement tegen te gaan en de toegankelijkheid van bestaande zorg-, welzijn-
en sportvoorzieningen te bevorderen. Een effectief aanbod dient te worden
geboden, ongeacht de etnische en culturele achtergrond van deelnemers. ZorgDe behoefte onder de ouder wordende migranten aan zorg is volgens het
SCP gelijk aan die van autochtonen. Erkende vluchtelingen en asielgerechtigden
zijn in het SCP-onderzoek van 1998 nog niet meegenomen. De specifieke problematiek
van deze categorieën, vaak bepaald door hun gedwongen migratie, vereist
bijzondere aandacht in de zorgverlening. Het aanbod sluit vaak niet goed aan
op cultuurbepaalde zorgvragen van migranten. Er is de afgelopen jaren zeker
vooruitgang geboekt. Toch blijft een zekere ontoegankelijkheid van instellingen
en hun medewerkers ten opzichte van hulpvragen van personen met een migrantenachtergrond
zorgen baren. Veelal is er sprake van gebrek aan voldoende geïnformeerd
zijn in cultureel opzicht, aan de juiste kennis en vaardigheden en aan de
vereiste attitude voor een soepeler omgang met leden uit etnische minderheidsgroepen.
Dit kan leiden tot afsluiting, tot vermijdingsgedrag en miscommunicatie. In
onze pluriforme samenleving, met haar hoge normen aan sociale kwaliteit, dient
hierin verandering te komen.Concrete actiepunten inzake interculturalisering van de zorg, die voornamelijk
zijn ontleend aan het RVZ-advies zijn:1. De ontwikkeling van een infrastructuur en een centraal aanspreekpunt
om aanwezige kennis en expertise inzake interculturalisering te bevorderen;2. De organisatorische inbedding van zorgconsulenten uit etnische minderheidsgroepen;3. Het stimuleren van onderzoek, ontwikkeling en monitoring;4. De interculturalisering van opleidingen;5. Intercultureel management en personeelsbeleid;6. Meer aandacht voor vraaggerichte zorg door versterking van de positie
en de inbreng van leden uit etnische minderheidsgroepen;7. Effectieve voorlichting over het bestaan en efficiënt gebruik
van het persoonsgebonden budget;8. De verbetering en eventuele uitbreiding van het aantal steunpunten
voor gezondheidsvoorlichters.In de Kamer1 is steun uitgesproken voor dergelijke
maatregelen. Recent is een projectorganisatie ingericht die belast is met
de opstelling van een actieplan dat in september 2001 naar de Kamer wordt
gezonden.Personeelsplan zorgsector voor de komende vijftien tot
twintig jaarUit diverse rapporten en adviezen blijkt dat een gedifferentieerde zorgvraag
voor ouderen uit etnische minderheidsgroepen zal ontstaan. De personeelssamenstelling
in de sectoren zorg en welzijn dient, in lijn met het kabinetsbeleid, een
afspiegeling te zijn van de gehele samenleving. Om in 2015 aan deze toenemende
interculturele zorgvraag te kunnen voldoen, is een intensivering nodig van
het huidige interculturele personeelsbeleid. Het ministerie van VWS geeft
in dit verband mede richting aan het algemene arbeidsmarkt- en werkgelegenheidsbeleid
van het kabinet. In onderlinge samenhang zijn daartoe drie trajecten in gang
gezet. Ten eerste heeft het ministerie van VWS met sociale partners en Arbeidsvoorziening
Nederland een arbeidsmarktconvenant afgesloten. Het beleid richt zich vooral
op het verminderen van de dreigende tekorten aan met name verplegend en verzorgend
personeel. Op de tweede plaats zijn er afspraken gemaakt over de instroom
van zorgpersoneel uit etnische minderheidsgroepen. Tijdens het project Topaz
(1994–1999) zijn in totaal 12 000 allochtonen in de zorgsector
ingestroomd. De expertise opgedaan met het project Topaz wordt ondergebracht
in het Kenniscentrum doelgroepen van de Sectorfondsen zorg en welzijn, zodat
niet alleen continuïteit is gewaarborgd, maar ook intensiveringen in
gang kunnen worden gezet. Dit regiepunt zal de regio's en zorginstellingen
faciliteren. Het is de bedoeling dat dit kenniscentrum nog in
2001 operationeel zal zijn. Op de derde plaats worden door het ministerie
van VWS de mogelijkheden verkend om, in samenspraak met de sociale partners,
specifiek beleid te ontwikkelen dat is gericht op de combinatie van inburgering
en toeleiding naar banen in de zorg.Het kabinet heeft in februari 2001 een commissie Arbeidsdeelname vrouwen
uit etnische minderheden geïnstalleerd, met als taak de arbeidsparticipatie
van vrouwen uit etnische minderheidsgroepen te bevorderen. Er is een onderzoek
gestart naar stimulansen en kansen en belemmeringen van deze vrouwen om toe
te treden tot de arbeidsmarkt. In de commissie wordt vanuit de zorg- en welzijnssector
op bestuurlijk niveau deelgenomen. De bevindingen van deze commissie worden
meegenomen in het bovengenoemde arbeidsmarktconvenant bij het tot stand komen
van het jaarplan 2002 en 2003. De afspraken over de instroom van zorgpersoneel
uit etnische minderheidsgroepen in de jaarplannen kunnen dan nader worden
geconcretiseerd naar actief beleid op het gebied van werving, begeleiding,
training, instroom én het behoud van werk voor vrouwen uit etnische
minderheidsgroepen in deze sectoren.De intensivering van het huidige interculturele personeelstraject strekt
zich overigens niet alleen uit over de komende jaren. Om te kunnen inspelen
op de prognoses van het SCP, dient deze intensivering ook te gelden voor de
(middel)lange termijn tot 2008 en 2015:1. Bij de vormgeving van dit beleid is een bestaand instrument beschikbaar
dat jaarlijks arbeidsmarktverkenningen uitvoert. Deze jaarlijkse verkenning
geeft niet alleen inzicht in de huidige tekorten per branche en per functieniveau,
maar tevens is te zien welke tekorten kunnen ontstaan tot en met 2008 bij
ongewijzigd beleid;2. Ook kan een verdere ontwikkeling van her-, en bijscholingstrajecten
voor zij-instromers uit etnische minderheidsgroepen, inclusief het aanleren
van vaktaal-bekwaamheden, een bijdrage bieden om te voorzien in een toenemende
interculturele zorgvraag;3. Daarnaast dient bij zorginstellingen, maar ook bij het zorgonderwijs
en personeelsopleidingen de aandacht voor interculturalisatie te worden bevorderd
wat betreft kennis, vaardigheden en attitudes.Met deze intensivering van intercultureel personeelsbeleid met het oog
op de instroom van gekwalificeerd personeel in de totale zorgsector zal geruime
tijd gemoeid zijn. In 2002 zal het kabinet u over de stand van zaken berichten. BIJLAGE Huidig beleidUitgangspunt van het oudkomersbeleid op de middellange termijn is, dat
de participatie van en maatwerk voor oudkomers zoveel mogelijk dient te worden
gewaarborgd binnen bestaande beleidsinstrumenten. Waar aan de kenmerken en
behoeften van (een deel van de) oudkomers door het reguliere beleid niet tegemoet
kan worden gekomen, moet of het huidig beleid worden aangepast of moeten voldoende
aanvullende maatregelen worden genomen.Gebruik makend van het huidige budget kan voor een deel van de oudkomers
in het huidige beleid reeds voorzien worden in een aanbod. In dit hoofdstuk
wordt ingegaan op de middelen die de Rijksoverheid verstrekt en wordt het
beleid geschetst.ReïntegratiemiddelenSluitende aanpak en sociale activeringMet de sluitende aanpak van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
wordt gerealiseerd dat alle werklozen, dus zowel de nieuw instromende werklozen
als het zittende bestand van langdurige werklozen, een passend aanbod krijgen
dat zoveel mogelijk is gericht op toeleiding naar de arbeidsmarkt. De aanpak
richt zich zowel op uitkeringsgerechtigden als op mensen zonder uitkering.
Aan werklozen voor wie directe arbeidstoeleiding niet de geëigende weg
is, zal een anderszins passend traject worden aangeboden, dat zich in eerste
instantie richt op sociale activering. Van belang is actieve afstemming tussen
de instrumenten inburgeren, sociale activering en het arbeidsmarktinstrumentarium.
Aangezien er steeds nieuwe instroom plaatsvindt, valt moeilijk in te schatten
hoeveel etnische minderheden de komende jaren exact onder de sluitende aanpak
zullen vallen. Met gemeenten zijn echter afspraken gemaakt over een evenredige
participatie van etnische minderheden in het aanbod van trajecten. De aanpak
voor zowel de nieuwe instroom als het zittende bestand zal uiterlijk in 2002
volledig sluitend zijn. De sluitende aanpak voor WW-gerechtigden is naar verwachting
eind 2001 al volledig sluitend. In de grote gemeenten is de sluitende aanpak
voor de nieuwe instroom op dit moment al sluitend.Voor oudkomers geldt bij uitstek dat het aanbod goed moet aansluiten bij
de behoefte van de oudkomer. Om het aanbod te laten aansluiten op de behoefte,
moet het onder meer mogelijk zijn om taalcursussen voor oudkomers als (verplicht)
onderdeel van een reïntegratietraject aan te bieden. Het is op dit moment
al mogelijk om de middelen die voor trajecten in het kader van de sluitende
aanpak beschikbaar zijn, aan te wenden voor taalcursussen wanneer onvoldoende
kennis van de Nederlandse taal een belemmering voor arbeidsdeelname vormt.
Het is van belang dat gemeenten de kansen die met de sluitende aanpak worden
geboden optimaal benutten, door alle hiervoor beschikbare middelen zo effectief
mogelijk en gecombineerd in te zetten. Voor het kabinet heeft deze aanpak
prioriteit.De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid maakt hierover afspraken
met de gemeenten. Naar aanleiding van de intentieverklaring van de VNG «Een agenda voor de toekomst» zijn op 24 april 2001
concrete afspraken gemaakt over de aandacht voor minderheden in het reïntegratiebeleid
en de sluitende aanpak binnen gemeenten. In aanvulling daarop worden met de
grote gemeenten concrete afspraken gemaakt over het realiseren van een sluitende
keten van reïntegratie voor oudkomers, waarbij de gemeenten hebben aangegeven
zich de komende periode te gaan richten op het combineren van reïntegratieactiviteiten
en taalcursussen. Ook met de G21 zullen dergelijke afspraken
worden gemaakt. De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid is hierover
met deze gemeenten in gesprek.Ook op het terrein van sociale activering worden steeds meer activiteiten
ondernomen gericht op taalverwerving. Zo is in 2000 de Stimuleringsregeling
sociale activering van kracht geworden. Doelstelling van deze regeling is
om sociale activering een stimulans te geven door ten behoeve van de (verdere)
ontwikkeling van het beleid en van de infrastructuur een eenmalige subsidie
te verstrekken. In totaal was met de regeling 40 miljoen gulden beschikbaar,
verspreid over vier jaren. Aan 444 gemeenten is subsidie toegekend, waardoor
het totale budget van de regeling nagenoeg is besteed. Ten aanzien van oudkomers
is een combinatie van taalverwerving en sociale-activeringsactiviteiten bij
sociale activering zeer gewenst. Bij de ontwikkeling van sociale activering
krijgt de doelgroep etnische minderheden in relevante gemeenten dan ook aandacht.
Zo is er een aanbod ontwikkeld om etnische minderheden via taal(werk)stageprojecten
te activeren. Doelstellingen daarbij zijn om etnische minderheden op de werkplek
de Nederlandse taal te laten oefenen, om sociale vaardigheden aan te leren
die nodig zijn op de werkvloer en om werkritme op te doen. Al naar gelang
de afstand tot de arbeidsmarkt ligt de nadruk in deze projecten primair op
de verwerving van taal en sociale vaardigheden of op het opdoen van arbeidsritme.
Hiervan is ook afhankelijk of de stage in het vrijwilligerswerk wordt verricht
of op een «echte» werkplek. Ook zijn er projecten die primair
zijn gericht op de verbetering van de sociale zelfredzaamheid van etnische
minderheden. Nederlandse taaltrainingen, met name conversatielessen, maken
hiervan deel uit.Het Informatie- en Servicepunt Sociale Activering (ISSA), een samenwerkingsverband
van de ministeries van SZW en VWS, laat een handreiking sociale activering
voor etnische minderheden ontwikkelen. Gemeenten en organisaties krijgen hiermee
handvatten aangeboden voor de manier waarop zij de doelgroep kunnen bereiken
en kunnen activeren in het kader van sociale activering. In juni 2001 wordt
deze handreiking verspreid.EducatiemiddelenMet de invoering van de WEB zijn twee componenten in één
systeem samengebracht, die daarvóór gescheiden waren: het beroepsonderwijs
en de volwasseneneducatie. Educatie staat open voor alle volwassenen en is
gericht op de persoonlijke ontplooiing ten dienste van het maatschappelijk
functioneren; zo worden cursussen aangeboden als sociale redzaamheid of inburgering,
maar ook voorbereidend wetenschappelijk onderwijs als onderdeel van het voortgezet
algemeen volwassenenonderwijs. Projecten binnen ROC's, die educatie met beroepsonderwijs
combineren, worden verschillend aangeduid: doorlopende leerlijnen, gecombineerde
programma's NT2-beroepsonderwijs en geïntegreerde trajecten.Volgens de Monitor educatie 2000 wordt door de ROC's circa 50% van het
educatiebudget besteed aan NT2. Op jaarbasis zijn naar schatting 20 000
cursusplaatsen beschikbaar voor oudkomers. De kosten van een NT-2 cursus lopen
echter per gemeente sterk uiteen. Zozeer zelfs, dat het niet mogelijk is een
gemiddelde kostprijs te geven. Bepalend is primair het niveau van de cursist
en secundair wat de gemeente en het ROC overeenkomen in hun contract. Doorgaans
wordt gewerkt met kleine groepen van 8 tot 12 deelnemers. Onderwijs per computer
in open leercentra maakt het mogelijk dat de cursisten in hun eigen tempo
werken, daarin liggen wellicht ook mogelijkheden om meer oudkomers op te vangen.
Meestal vormen ROC's niveaugroepen, oud- en nieuwkomers zitten daarom meestal
in één groep. De lengte van een NT2 traject kan per deelnemer verschillen, afhankelijk van het eindniveau dat de deelnemer wil halen,
van het soort traject (intensief of extensief) en van de leerderscapaciteiten
van de deelnemer.Specifieke oudkomersmiddelenBijdrageregelingen oudkomersIn het regeerakkoord 1998–2002 is voor de intensivering van het
oudkomersbeleid een budget aangekondigd voor taal- en inburgeringsprogramma's
voor oudkomers. Als specifieke doelgroepen zijn opvoeders en werklozen genoemd.
De in het regeerakkoord beschikbaar gestelde middelen waren, gezien de omvang
van de doelgroep oudkomers niet toereikend om een verdere implementatie vanaf
de start mogelijk te maken. Het kabinet heeft er daarom in eerste instantie
voor gekozen de middelen op die plaatsen in te zetten waar de problematiek
het grootst is, namelijk in de G251, en ze daarom
toe te voegen aan de Bijdrageregeling Sociale Integratie en Veiligheid G25.
Daarnaast is besloten om 30% van deze oudkomersmiddelen ten goede te laten
komen aan 17 gemeenten2, niet behorend tot de
G25, met 7% of meer etnische minderheden in hun populatie. Dit is geregeld
in de Bijdrageregeling Oudkomers G17, die in november 1999 in werking is getreden.
Omdat het streven van het kabinet erop gericht is tot een verdere implementatie
te komen, is door het kabinet vanaf 2000 een budget gereserveerd voor
een intensivering van het bestaande oudkomersbeleid. Een deel van deze middelen
is inmiddels gebruikt voor een volgende uitbreiding van het oudkomersbeleid
en is aan een nieuw geselecteerde groep van 12 gemeenten3 verstrekt. Deze gemeenten hebben evenals de G17 7% of meer etnische
minderheden in hun totale populatie, maar het betreft kleinere gemeenten met
een inwoneraantal van minimaal 18 000 en maximaal 60 000 inwoners.
Dit is geregeld in de Bijdrageregeling Oudkomers G12 (november 2000).Het kabinet heeft de 54 gemeenten verzocht meerjarige ontwikkelingsplannen
voor oudkomers te ontwikkelen met een samenstel van lokale maatregelen. Daaraan
liggen de volgende doelstellingen ten grondslag: het vergroten van deelname
aan en succesvolle afronding van trajecten voor beheersing van Nederlandse
taal door werklozen en opvoeders uit de groep oudkomers. In het meerjarenplan
moeten de gemeenten een beschrijving geven van de omvang en de samenstelling
van de groepen, waarop het gemeentelijk oudkomersbeleid is gericht. Daarnaast
moeten de gemeenten een beschrijving geven van de maatregelen die zij willen
nemen en moeten zij hieraan streefcijfers koppelen. Deze streefcijfers geven
aan welke prestaties ten opzicht van de vastgestelde beginsituatie zullen
worden bereikt. In 2004, als het meerjarenplan is afgelopen, doen de gemeenten
inhoudelijk en financieel verslag aan het Rijk over de besteding van de middelen.
Wel zal vanuit het Rijk tussentijds ondersteuning plaatsvinden door middel
van evaluaties en monitoring. Om de voortgang van de projecten te kunnen volgen
heeft het kabinet een monitor laten ontwikkelen, die vanaf de zomer 2001 operationeel
zal zijn.Uit de ingediende plannen van de 54 gemeenten ten aanzien van het bereik
van de groepen opvoeders en werklozen blijkt, dat er op jaarbasis ongeveer
10 000 personen worden bereikt.Hoewel er zeer verschillende vormen van trajecten zijn, heeft het merendeel
van deze trajecten een duaal karakter. Hierin wordt voor werklozen NT2 gecombineerd
met werk/opleiding en wordt voor opvoeders NT2 gecombineerd met opvoedingsondersteuning.
De uitvoering van de NT2- lessen is vaak in handen van het ROC. Verder zijn
er nog andere instellingen betrokken bij de uitvoering van een dergelijk traject.
Zij worden meestal bij de opzet van de trajecten reeds betrokken. Men kan
hier in het geval van opvoeders denken aan: kinderopvanginstellingen,
het onderwijsveld (vaak scholen en schoolbesturen), welzijnsinstellingen en
consultatiebureaus. Bij taal/werktrajecten worden weer andere organisaties
betrokken, zoals welzijnsorganisaties, Arbeidsvoorziening, vrijwilligerswerk,
Vluchtelingenwerk en CWI's.Gemeenten achten het betrekken van zelforganisaties van en voor de doelgroep
noodzakelijk. Ook bij de werving van deelnemers voor trajecten kunnen zij
een grote rol spelen. Vaak worden deelnemers via laagdrempelige activiteiten
geworven (moskee, scholen). De groepen die een traject volgen bestaan gemiddeld
uit ongeveer 15 personen. Gemeenten leggen in het beleid vooral de nadruk
op opvoeders. De gemeenten zelf voeren bij deze trajecten de regierol en worden
hierin soms ondersteund door een projectgroep waarin ook een aantal vertegenwoordigers
van betrokken (zelf)organisaties zitting hebben. Met de betrokken organisaties
worden vaak prijs- en productafspraken gemaakt, zodat de gemeente op afstand
kan sturen op output.De opzet van de trajecten is over het algemeen zodanig dat doorstroom
naar bestaande projecten mogelijk is en vaak wordt beoogd. De rol van een
casemanager wordt in zo'n geval erg belangrijk geacht.Conclusies:• een substantieel deel van de door het kabinet geprioriteerde groep
krijgt vanuit het huidige beleid een aanbod. De groep werkloze oudkomers krijgt
vanwege het huidige beleid van het ministerie van SZW een passend aanbod,
waarin, waar nodig, ook de NT2-component van het traject zal worden meegenomen.
Dit NT2-deel kan slechts ten dele worden gefinancierd uit reïntegratiemiddelen.
Deze aanpak moet in 2002 zijn gerealiseerd. Vanuit de budgetten van de ministeries
van OCenW en BZK kunnen jaarlijks ongeveer 30 000 NT2-trajecten worden
aangeboden, waarvan een deel een duaal karakter zal hebben. Tot en met 2006
betekent dit 180 000 NT2-trajecten. Een deel van het oudkomersbeleid,
dat het kabinet voor ogen staat, kan hiermee worden geëffectueerd;• de 54 gemeenten, die specifieke oudkomersmiddelen ontvangen, hebben –
met uiteenlopende intensiteit – een start gemaakt met het aanbieden
van duale trajecten, het samenwerken met verschillende instellingen, het versterken
van hun regierol en het financieren op output. Door het beleid van het ministerie
van SZW zal er meer samenhang ontstaan tussen de sluitende aanpak en het aanbieden
van NT2-trajecten. Daarmee is eveneens een start gemaakt met het samenhangende
beleid om het oudkomersbeleid op de middellange termijn effectief te laten
zijn.Het kabinet wil hierbij nog het volgende opmerken:• hoewel het bovenstaande overzicht kwantitatieve informatie geeft
over het bereik van oudkomers de komende jaren, is er geen goed inzicht in
het aantal oudkomers dat in het verleden is bereikt. Het is dus ook niet duidelijk
hoeveel oudkomers in de komende jaren een aanbod nodig zullen hebben;• hoewel met het huidige beleid een forse investering in het oudkomersbeleid
mogelijk is, zal ook goed moeten worden gekeken naar de kwaliteit van de aangeboden
trajecten. Het feit dat toch een aanzienlijk deel van de oudkomers nog steeds
in een achterstandspositie verkeert, kan erop duiden dat het aanbod wellicht
een ander karakter moet krijgen. Het kabinet investeert daarom in een goede
afstemming tussen vraag en aanbod. Overige beleidsterreinenNaast de hierboven genoemde beleidsterreinen en middelen die specifiek
voor de doelgroep oudkomers kunnen worden inzet, zijn er vanwege belendende
beleidsterreinen middelen die goed met de reïntegratie-, educatie- en
oudkomersmiddelen kunnen worden gecombineerd, teneinde een breed en adequaat
aanbod voor oudkomers te realiseren.De consultatiebureausDe consultatiebureaus, die een sociaal-medische taak vervullen, spelen
een belangrijke rol bij het bereik van ouders uit achterstandsgroepen met
kinderen van zeer jonge leeftijd. Voor een effectieve signalering, doorverwijzing
en motivering en begeleiding van ouders is een sluitend netwerk van in ieder
geval consultatiebureau's, GGD'en, peuterspeelzalen en basisscholen vereist.
Hiervoor is per 1 januari 2001 structureel 35 miljoen gulden beschikbaar met
enkele relevante taakomschrijvingen voor het oudkomersbeleid1:• outreachend werken (extra inspanningen om ouders te motiveren om
het consultatiebureau te bezoeken);• ondersteunen van ouders;• actieve doorverwijzing (extra inspanningen).Dit jaar gaat een tijdelijke specifieke regeling «vroegsignalering
achterstandsgroepen jeugdgezondheidszorg» van kracht. In artikel 2 van
deze regeling wordt als (sub)doel van de uitkering vermeld:• verwijzing en begeleiding van jonge kinderen met een taalontwikkelingsachterstand
of een -naar het oordeel van het consultatiebureau- verhoogd risico daarop,
naar voorschoolse voorzieningen en intensieve educatieve programma's, alsmede
begeleiding van de ouders of verzorgers in dat kader;• ondersteuning van ouders of verzorgers van jonge risico-kinderen,
toegespitst op het door het consultatiebureau gesignaleerde risico.Deze taak van de consultatiebureaus kan goed aansluiten op het doel de
groep opvoeders een duaal traject aan te bieden.Brede school /VVEDe laatste jaren is op veel plaatsen in Nederland, onder verschillende
namen, de brede school ontwikkeld. Op lokaal niveau wordt het initiatief genomen
om samenwerking tot stand te brengen tussen onderwijs en welzijn, met als
doel de ontwikkelingskansen van kinderen te vergroten. De brede school is
op de eerste plaats bedoeld voor kinderen, maar zal zich ook vaak op de ouders
richten, waardoor ouders zich zo kunnen ontwikkelen dat zij op hun beurt hun
kinderen beter kunnen ondersteunen. Het aanbod van een brede school wordt
lokaal bepaald. Opvoedingsondersteuning aan oudkomers kan dus één
van de activiteiten zijn. De gemeente heeft hierbij de regie en kan de verschillende
financiële stromen gecombineerd inzetten.Ook voor- en vroegschoolse educatie kan onderdeel uit maken van de brede
school. Peuterspeelzalen en kinderopvang vormen op dit moment de belangrijkste
partners van scholen die breed zijn.In 2000 is een regeling voor- en vroegschoolse educatie (VVE) gepubliceerd
waarmee in 172 gemeenten extra middelen kunnen worden ingezet voor het verhogen
van deelname van jonge kinderen aan gestructureerde (taal)achterstandsprogramma's.
In achtereenvolgens 2001 en 2002 wordt het VVE-budget structureel uitgebreid
waardoor in 2002 376 gemeenten hun aanbod kunnen ontwikkelen of uitbreiden.
De afgelopen jaren waren in veel gemeenten al programma's ontwikkeld voor
3–5 jarigen, gericht op het vroegtijdig aanpakken van achterstanden
bij kinderen uit etnische minderheidsgroepen en autochtone kinderen. Gemeenten
is uitdrukkelijk gevraagd een relatie te leggen met taalactiviteiten
voor oudkomers. Dit is één van de onderwerpen die opgenomen
moeten zijn in het activiteitenverslag van de gemeente.Zowel op het terrein van de brede school/VVE als het terrein van de consultatiebureaus
gaat het om het realiseren van een integrale aanpak in het bereiken van de
doelgroep en het realiseren van een aanbod voor de oudkomers.KinderopvangOp dit moment zijn de gemeenten verantwoordelijk voor de uitbreiding van
de kinderopvang. Zij ontvangen daartoe een Rijksbijdrage die gekoppeld is
aan het realiseren van de uitbreidingstaakstelling. Onder de nieuwe Wet basisvoorziening
kinderopvang (WBK) zal de financieringsstructuur en de verantwoordelijkheidsverdeling
veranderen. Ouders die gebruik maken van kinderopvang krijgen een inkomensafhankelijke
tegemoetkoming zodanig dat samen met de (ook inkomensafhankelijke) ouderbijdrage
in tweederde van de kosten van kinderopvang is voorzien. Het resterende deel
dient via CAO-afspraken/werkgeversbijdragen gefinancierd te worden. Voor bepaalde
doelgroepen wordt in de wet geregeld dat de gemeente of de uitkeringsinstantie
verplicht is de werkgeversbijdrage te voldoen. Het gaat hierbij om de volgende
doelgroepen: nieuwkomers, Abw-gerechtigden, WW'ers, arbeidsgehandicapten en
herintreders. Ook worden studerende ouders en de sociaal-medisch geïndiceerden
onder de doelgroepen van de WBK gerekend.Daarnaast heeft de gemeente de vrijheid om in aanvulling daarop ten behoeve
van door hen zelf te bepalen categorieën kinderopvang in te kopen. Materieel
betekent deze financieringsstructuur voor de kinderopvang onder de WBK dat
daar waar sprake is van verplichte trajecten in het kader van inburgering
of reïntegratie, danwel sprake is van een sociaal medische indicatie,
dat men onder de landelijk bepaalde doelgroepen valt, terwijl anderszins de
gemeenten de mogelijkheid hebben voor diegenen die hier niet voor in aanmerking
komen te voorzien in een tegemoetkoming kinderopvang. XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot121 februari 2001 (27 083, nr. 16).XNoot1Tweede Kamer, 1998–1999, 26 333, nr. 8.XNoot1C. Gelauff-Hanzon, «Cursussen voor etnische minderheden: vraag en
aanbod», 1988, COMT Leiden.XNoot1Kamerstukken II, 1998–1999, 26 477, nrs. 1–2; Kamerstukken
II, 1999–2000, 26 477, nr. 5.XNoot2TK, vergaderjaar 1999–2000, 27 223, nr. 1.XNoot1Toezegging aan de kamerleden Arib en Gortzak (vergaderjaar 1999–2000,
nr. 1218) en kabinetsreactie op rapportage minderheden van SCP.XNoot2Brief Minister van VWS (d.d. 13 november 2000) met reactie op advies «Interculturalisatie
van de zorg» van de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg (RVZ), en uitkomsten
van het Algemeen Overleg op 22 februari 2001.XNoot1SCP rapportage minderheden 1999.XNoot1Algemeen Overleg op 22 februari 2001.XNoot1Almelo, Arnhem, Amsterdam, Breda, Den Haag, Deventer, Dordrecht, Eindhoven,
Enschede, Groningen, Haarlem, Heerlen, Hengelo, Helmond, 's-Hertogenbosch,
Leeuwarden, Leiden, Maastricht, Nijmegen, Rotterdam, Schiedam, Tilburg, Utrecht,
 Venlo en Zwolle.XNoot2Alkmaar, Almere, Amersfoort, Bergen op Zoom, Capelle aan den IJssel, Delft,
Gouda, Hoorn, Lelystad, Nieuwegein, Oss, Purme- rend, Roosendaal, Spijkenisse,
Vlaardingen, Zaanstad en Zoetermeer.XNoot3Culemborg, Diemen, Gorinchem, Harder- wijk, Hoogezand-Sappemeer, Leerdam,
Maas- sluis, Roermond, Tiel, Weesp, IJsselstein, Zeist.XNoot1Per brief (kenmerk DJB/APJB-2 073 228) van 9 juni 2000 door
de Staatssecretaris van VWS en de Staatssecretaris van OCenW gemeld aan de
Tweede Kamer. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27083-17.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl