Vaststelling begroting van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2003; Aanvullend verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28600-V, nr. 11

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

28-11-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

28600-V nr. 11

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam123456789101112 en 131415161718192021222324252627282930313233, 34 en 513536373839404142434445 en 464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28600-VToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 107 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 600 VVaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Buitenlandse
Zaken (V) voor het jaar 2003nr. 11AANVULLEND VERSLAG HOUDENDE EEN LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 19 november 2002De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken1,
belast met het voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel heeft de eer een
aanvullend verslag uit te brengen in de vorm van een lijst van vragen. De
door de regering gegeven antwoorden zijn hierbij afgedrukt.De voorzitter van de commissie,De HaanDe griffier van de commissie,Van Oort 1Is de vorig jaar in antwoord op vragen van de Kamer
uitgesproken erkenning van de regering dat de op vliegbasis Volkel gestationeerde
F-16's een kernwapentaak hebben, maar niet dat er kernwapens op Volkel liggen,
de volledige bijdrage van de Nederlandse regering aan «transparency»
zoals in het paragraaf 32-rapport bedoeld? Wil de regering in het kader
van de beoogde «transparency» bevestigen of ontkennen dat er kernwapens
op Volkel liggen?Zoals op 17 januari 2001 per brief aan de Kamer (TK 26 348, nr. 4)
werd geschreven naar aanleiding van de afronding van het paragraaf 32-rapport,
kan de NAVO om zwaarwegende militair-operationele veiligheidsredenen niet
voldoen aan de wens om meer openheid over aantallen en locaties van tactische
kernwapens in Europa te geven. Hiervoor blijft het huidige NAVO-voorlichtingsbeleid
(«neither confirm nor deny») gelden. De bijdrage van Nederland
aan het rapport wordt in voornoemde brief uiteengezet.2Op welke wijze zal de regering in het kader van de
voorgestelde regionale benadering ook de ecoregio's in haar beleid betrekken?In het kader van de bestaande armoedefocus en landenconcentratie zal de
regering inzetten op een samenhangend natuurbeleid waarbij samengewerkt wordt
met de 19+3 landen en de themalanden milieu. Daarbij is een regionale aanpak
mogelijk voorzover deze voortvloeit vanuit de in de 19+3 landen gekozen sectoren.
Binnen elke regio is bovendien een aantal regionale programma's mogelijk,
waaronder die in zogenoemde ecoregio's. Daarnaast worden door Nederland multilaterale,
regionale programma's ondersteund.3Op welke wijze sluiten de Millenniumdoelstellingen
aan op de begroting 2003? Heeft de regering veranderingen doorgevoerd om tot
een betere afstemming met deze doelstellingen te komen? Zo ja, op welke wijze?
Zo nee, waarom niet?De Millenniumdoelstellingen zijn in belangrijke mate richtinggevend voor
het Nederlandse OS-beleid. De daarmee corresponderende prioriteitstelling
komt in de begroting 2003 onder meer tot uiting in de uitgaven voor onderwijs
en gezondheidszorg, in de nadruk op duurzame ontwikkeling en in de sterke
focus op armoedebestrijding in het algemeen.Landen waarmee Nederland een bilaterale OS-relatie onderhoudt, zijn overigens
primair zelf verantwoordelijk voor de inzet die wordt gepleegd om de realisatie
van de Millenniumdoelstellingen daadwerkelijk dichterbij te brengen. In de
PRSP's wordt die inzet expliciet gemaakt en vertaald naar concrete beleidsvoornemens
per sector. Nederland geeft bilateraal steun in sectoren die door de ontvangende
landen prioritair worden geacht.De in 2002 gemaakte keuzes en de prognoses van het financiële beslag
voor 2003 zijn vertaald in de opstelling van de begroting 2003.Voor het multilaterale programma is de effectiviteit en efficiency die
de instellingen leveren aan armoedebestrijding bepalend voor de toewijzing
van middelen. Nederland is een grote donor van juist die instellingen –
UNDP, WHO, UNICEF, UNFPA – die een belangrijke, rechtstreekse bijdrage
leveren aan de realisatie van de Millenniumdoelstellingen.Voor de nabije toekomst is een Beleidsinformatie Systeem in ontwikkeling
dat tot doel heeft inzichtelijk te maken welke bijdrage voorgenomen beleid levert aan de realisatie van onder meer de Millenniumdoelstellingen.
Dit systeem zal op 1 januari 2004 operationeel zijn.Zie hiervoor ook het eerder gegeven antwoord op vraag 165 (vergaderjaar
2002–2003, 28 600 V, nr. 7).4Wat is het regeringsbeleid ten aanzien van Sri Lanka?
Op welke wijze ondersteunt de regering het vredesproces?Nederland huldigt het uitgangspunt dat een oplossing voor het conflict
tussen de regering van Sri Lanka en de «Liberation Tigers of Tamil Eelam»
alleen op vreedzame wijze kan worden bewerkstelligd en met behoud van de territoriale
integriteit van Sri Lanka. Sinds 1975 onderhoudt Nederland een ontwikkelingssamenwerkingrelatie
met Sri Lanka. In 1999 is Sri Lanka geplaatst op de lijst van 19+3 landen
waarmee een bilaterale structurele relatie wordt onderhouden. Eén van
de sectoren die in dit verband worden ondersteund, heeft een directe relatie
met het vredesproces. Het betreft hier de sector «relief, rehabilitation
en reconciliation». Voorts ondersteunt Nederland het vredesproces en
de wederopbouw actief en worden middelen ingezet voor vredesdividend. In dit
verband kan de pledgingconferentie worden genoemd die op 25 november aanstaande
in Oslo zal plaatsvinden. Nederland zal daar kwijtschelding van schuldaflossing
in 2002 en 2003 toezeggen, wat neerkomt op een bedrag van circa € 5
miljoen per jaar. Voorwaarde is dat de voortgang van het vredesproces gewaarborgd
blijft.5Hoe werken de verschillende gouvernementele en non-gouvernementele
organisaties samen in de Kaukasus? Is er naar het oordeel van de regering
sprake van een goede samenwerking? Zo nee, waarom niet?In de Kaukasus dient een onderscheid gemaakt te worden tussen de humanitaire
hulporganisaties die vooral werken in de Noord-Kaukasus en de meer op structurele
ontwikkeling gerichte hulporganisaties die hun werkterrein hebben in de Zuid-Kaukasus
(Armenië, Georgië en Azerbaidjan).De humanitaire hulporganisaties werken in de Noord-Kaukasus naar het oordeel
van de regering naar behoren samen. In de Zuid-Kaukasus proberen de hulporganisaties
hun hulpstromen in toenemende mate te koppelen aan de door de landen ontwikkelde
PRSP-documenten (Poverty Reduction Strategy Papers). Azerbaidjan presenteerde
onlangs als eerste een dergelijk document. Het Nederlandse kabinet ziet de
PRSP-documenten als een belangrijk instrument voor verdere coördinatie
van hulpinspanningen.6Wat bedoelt de regering met de zin «Zo is het
bereiken van ontwikkelingsdoelstellingen en mondiale bijdragen aan vrede en
veiligheid en omgekeerd kunnen vrede en veiligheid bijdragen aan het bereiken
van ontwikkelingsdoelstellingen – voor een deel afhankelijk van het
bevorderen van vrijhandel, in het bijzonder het wegnemen van barrières
zodat ontwikkelingslanden toegang krijgen tot de Europese markt»?In aanvulling op het antwoord op de eerdere vragen 8 en 10 (vergaderjaar
2002–2003, 28 600 V, nr. 7) over de raakvlakken en synergie tussen
duurzame armoedebestrijding en de overige hoofddoelstellingen van het buitenlands
beleid dient dat handelsliberalisatie en ontwikkelingsvriendelijke handelsregels
in de WTO een belangrijke rol spelen ter bevordering van ontwikkeling en duurzame
armoedebestrijding in ontwikkelingslanden en hun aansluiting bij
de wereldeconomie. De EU draagt als grootste handelsblok een bijzondere verantwoordelijkheid
om grotere marktopening voor ontwikkelingslanden te bieden. Derhalve dringt
de regering aan op een actieve rol van de EU in de Doha-ronde met als doel
deze een echte ontwikkelingsronde te laten zijn. Handelsliberalisatie en -disciplines
zijn echter instrumenten en geen doelen op zich; ze dienen geflankeerd te
worden van complementair beleid om de Millennium-ontwikkelingsdoelstellingen
te realiseren. Handels- en ontwikkelingsbeleid moeten beter gecoördineerd
worden om effectief te zijn. In ontwikkelingslanden dient het handelsbeleid
geïntegreerd te worden in het kader van het algemene ontwikkelingsbeleid,
bij voorkeur in het PRSP-proces. Ontwikkelde landen dienen bij te dragen aan
de handelskansen van ontwikkelingslanden door opening van hun markten voor
producten én diensten uit ontwikkelingslanden, effectieve hulp voor
de versterking van hun instituties en exportcapaciteit, en coherentie op andere
beleidsterreinen in ontwikkelde landen die een negatief effect kunnen hebben
op ontwikkelingslanden. Wat dit laatste betreft maakt Nederland zich sterk
om onder andere ongelijke concurrentie als gevolg van landbouwsubsidies te
bestrijden en negatieve effecten op toegang tot betaalbare medicijnen als
gevolg van te strikte bescherming van intellectuele eigendomsrechten weg te
nemen.7Op welke wijze wil de regering als voorzitter van de
Raad van Europa de Russische Federatie wijzen op de ernstige mensenrechtenschendingen
die de Russische Federatie in Tsjetsjenië heeft begaan?Op welke wijze zal de regering Turkije manen zich te
houden aan de uitspraken van het Europese Hof?Overweegt de Nederlandse regering zich in te zetten
voor een statenklacht tegen Turkije?Hoeveel doden zijn er inmiddels onder de hongerstakers
gevallen (in het kader van de F-type gevangenissen)?De kwestie Tsjetsjenië zal in het kader van het Nederlandse voorzitterschap
van de Raad van Europa een belangrijk politiek aandachtspunt zijn. Bepalend
voor het Nederlandse optreden zal het maandelijkse rapport van de Secretaris-Generaal
zijn over de situatie in Tsjetsjenië en de bijdrage van de Raad van Europa
aan verbetering daarvan. Dit rapport wordt opgesteld met medewerking van drie
Raad van Europa experts aan het kantoor van de Presidentiële Mensenrechtenvertegenwoordiger,
Soeltygov, in Tsjetsjenië. Deze rapportage staat maandelijks op de agenda
van het Comité van Ministers (CM). Nederland dringt thans aan op het
optimaliseren van de rol van de Raad van Europa en de RvE-deskundigen in Tsjetsjenië
en zal dit zo nodig ook tijdens het eigen voorzitterschap van het CM blijven
doen.Op grond van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens houdt het
Comité van Ministers van de Raad van Europa toezicht op de tenuitvoerlegging
door de lidstaten van uitspraken van het Europese Hof voor de Rechten van
de Mens. Nederland acht naleving van de uitspraak van het Hof van groot belang.
Nederland dringt er binnen dit Comité op aan dat lidstaten die in gebreke
blijven, zoals Turkije, haast maken met naleving van de uitspraken van het
Hof. Het vraagstuk van niet-naleving van Hofuitspraken is overigens niet een
exclusief Turks verschijnsel, ook andere landen maken zich «schuldig»
aan dit fenomeen. Nederland is verheugd dat met de wetshervormingen in Turkije
van augustus jl. de mogelijkheid wordt gecreëerd om (vanaf 2003)
na een uitspraak van het Hof de betreffende procedure in Turkije te herzien.
Tegelijkertijd zal Turkije verdere voortgang moeten maken met aanpassingen
van de wetgeving alsmede met implementatie zodat het niet meer
tot EHRM-veroordelingen hoeft te komen.Nederland overweegt thans niet zich in te zetten voor een interstatelijke
klacht tegen Turkije.Zo'n klacht moet met de grootst mogelijke voorzichtigheid ingezet worden
in situaties waarin het betreffende land zichzelf steeds verder isoleert en
de mensenrechtensituatie zorgwekkend verslechtert. Het middel van de interstatelijke
klacht kan tijdrovend zijn en biedt geen snelle oplossing in een crisissituatie.
Het kan echter wel heel snel tot verzuring van relaties en verharding van
posities leiden. Omdat de interstatelijke klacht bedoeld is als instrument
ten behoeve van de internationale gemeenschap, zal Nederland er in beginsel
alleen in combinatie met andere, gelijkgezinde landen gebruik van maken. Als
risico van de interstatelijke klacht geldt dat de positie van de aangeklaagde
staat versterkt zal worden indien de klacht niet wordt gehonoreerd. Inherent
aan elke rechterlijke procedure is de onzekere afloop. In deze bijzondere
situatie dient echter de kans op winst aanzienlijk groter te zijn dan de kans
op verlies, juist vanwege de te verwachten schade in geval van verlies. Voorts
past de waarschuwing dat het indienen van klachten tegen steeds dezelfde staat
uiteindelijk ook een averechts effect kan hebben, wanneer die staat in de
rol van underdog terecht komt. Overigens moet
niet uit het oog worden verloren dat het belang van de interstatelijke klacht
in de afgelopen decennia aanzienlijk is gerelativeerd door de sterke opkomst
van het individueel klachtrecht.Er zijn inmiddels 57 doden te betreuren onder de hongerstakers.8Is de recente Amerikaanse militaire «veiligheidspaper»
binnen de NAVO besproken? Op welke wijze reageerden de lidstaten op dit document?Van VS-zijde heeft in NAVO-kader een presentatie op hoofdlijnen plaatsgevonden
met betrekking tot de nieuwe Amerikaanse veiligheidsstrategie, maar zulks
heeft vooralsnog niet geleid tot een uitvoerige bespreking van het document
onder bondgenoten. Hierbij dient voor de goede orde benadrukt te worden dat
het om een nationale veiligheidsstrategie gaat, en niet om een strategie van
het NAVO-bondgenootschap als zodanig.9Is de EU naar het oordeel van de regering inmiddels
in staat in 2003 de civiele politiemissie in Bosnië te leiden? Zo nee,
waarom niet?De voorbereidingen voor EUPM werden reeds vroeg in 2002 in Brussel, en
later in Bosnië-Herzegovina zelf in gang gezet. Juist omdat de EUPM de
eerste – overigens niet-executieve – EU-geleide politiemissie
betreft, hebben de lidstaten veel aandacht gegeven aan de politieke controle
over strategische aansturing van de missie vanuit Brussel en aan de leiding
ervan in het veld. De regering acht de EU dan ook goed in staat om de huidige
VN-politiemissie in Bosnië-Herzegovina (UNIPTF) per 1 januari aanstaande
af te lossen met de EUPM (zie ook de op 12 november 2002 verzonden brief aan
de Kamer over dit onderwerp).10Is de EU naar het oordeel van de regering in staat
in 2003 de NAVO-missie in Macedonië over te nemen? Zo nee, waarom niet?Gelet op de ontwikkelingen, zal er waarschijnlijk behoefte zijn aan voortzetting
van de internationale militaire presentie in Macedonië, zij het in gereduceerde
vorm. Een overname door de EU van de NAVO-operatie Amber Fox in Macedonië
is naar de mening van de regering afhankelijk van de vervulling
van een aantal voorwaarden. Ten eerste zal de Macedonische regering de EU
moeten verzoeken een militaire operatie in Macedonië te leiden. Ten tweede
acht de regering het wenselijk, mede gelet op de lopende NAVO-operaties op
de Balkan, dat een EU-geleide operatie in Macedonië met de NAVO wordt
afgestemd. Daartoe moet de relatie tussen de EU en de NAVO structureel worden
geregeld. De regering beschouwt de totstandkoming van een dergelijke regeling
als een essentiële voorwaarde voor een EU-geleide operatie in Macedonië.
Vooralsnog is moeilijk aan te geven of deze regeling nog in 2002 tot stand
zal komen.11Op welke wijze wil de regering vorm geven aan de vernietiging
van proliferatiegevoelige materialen in de Russische Federatie?De Nederlandse regering heeft twee verdragen gesloten met de Russische
Federatie die zijn gericht op het verlenen van assistentie bij de vernietiging
van proliferatiegevoelige materialen in de Russische Federatie. In 1998 werd
een Verdrag gesloten met betrekking tot de vernietiging van chemische wapens,
dat in het licht van wijzigingen in het Russische destructieprogramma begin
2002 werd aangepast. Als direct uitvloeisel daarvan werd in Rusland inmiddels
een bedrag van € 2,3 miljoen besteed voor de bouw en de installatie
van een transformator voor vernietigingsfaciliteit voor chemische wapens in
Gorni.In 2000 sloot Nederland een verdrag om te assisteren bij de vernietiging
van nucleaire proliferatiegevaarlijke materialen, dat nog niet heeft geleid
tot de uitvoering van een concreet project.Op beide gebieden wacht de regering nieuwe projectvoorstellen van Russische
zijde af.Daarnaast speelt Nederland een rol bij het overleg tussen donorlanden
op het gebied van chemische ontmanteling. In 1999 werd in Den Haag een internationale
donorconferentie gehouden, die sedertdien heeft geleid tot regelmatig informeel
donoroverleg. Dit wordt op het Ministerie van Buitenlandse Zaken en marge
van de Uitvoerende Raad van de OPCW georganiseerd. Ook vertegenwoordigers
van de Russische Federatie zijn daarbij aanwezig.12 en 13Is de regering voorstander van een eigenstandige(r)
en stevige(r) rol van de EU in het Israëlisch-Palestijnse conflict? Zo
nee, waarom niet? Zo ja, wat voor mogelijkheden ziet de regering hiertoe?Aan de inzet van welke andere instrumenten, naast de
inzet van Hoge Vertegenwoordiger Solana, denkt de regering? Zal de regering
de mogelijkheden die het Associatieakkoord bieden gebruiken? Zo ja, op welke
manier? Zo nee, waarom niet?Zie het antwoord op vraag 41 (vergaderjaar 2002–2003, 28 600
V, nr. 7). In aanvulling hierop kan nog het volgende worden vermeld inzake
het Associatieakkoord met Israël. Het akkoord heeft tot doel de betrekkingen
tussen Israël en de Europese Unie op een groot aantal terreinen vorm
te geven. Een politieke dialoog vormt onderdeel van het associatieakkoord.
Dit biedt gelegenheid om met de Israëlische regering open en waar nodig
in kritische zin te spreken over de situatie in het Midden-Oosten. Tijdens
de laatste Associatieraad van oktober jl. heeft de EU de Israëlische
regering in kritische zin aangesproken op onder andere het disproportioneel
gebruik van geweld door het Israëlische leger, de ontstane slechte humanitaire
situatie in de bezette gebieden en de nederzettingenpolitiek. Van Nederlandse
kant is bij die gelegenheid benadrukt dat, behalve van de Palestijnen,
ook van Israël stappen worden verwacht, in het bijzonder in de vorm van
een begin van ontmanteling van nederzettingen. De Nederlandse regering is
echter van oordeel dat sancties in de vorm van (dreiging met) opzegging van
het Akkoord in de huidige omstandigheden niet aan de orde zijn en geen effectieve
bijdrage zullen vormen aan het zoeken naar een oplossing voor het conflict
in het Midden-Oosten. Voor zo'n benadering bestaat binnen de EU ook geen enkele
steun.14Hoe hebben de andere EU-lidstaten gereageerd op het
regeringsvoornemen het VN-vluchtelingenverdrag te herzien? Is er een officiële
reactie van de UNHCR geweest op het regeringsvoornemen het verdrag te willen
herzien?Er is geen reactie bekend van andere EU-lidstaten op het voornemen van
de regering het VNVluchtelingenverdrag te herzien. UNHCR heeft een reactie
gegeven op de voorstellen van de regering over het asielbeleid, zoals neergelegd
in het Strategisch Akkoord. UNHCR heeft aangegeven dat een versterking van
opvang in de regio geen wijziging van het Vluchtelingenverdrag vereist.15Heeft de regering de donaties aan de UNHCR verhoogd?
Zo ja, met hoeveel? Zo nee, waarom niet? Wat is de reactie van de High Commissioner?Op welke wijze zal de regering de UNHCR organisatorisch
ondersteunen?In aanvulling op het antwoord eerder gegeven op vraag 73 en vraag 7 HGIS
(vergaderjaar 2002–2003, 28 600 V, nr. 7) kan ik u informeren dat
voor 2002 besloten is de financiële tekorten waar UNHCR mee kampt te
verlichten door een extra ongeoormerkte bijdrage te verstrekken van € 5
miljoen.16Is het waar dat bedrijven hinder ondervinden bij de
toekenning van ORET, omdat de regering een getekend contract wil zien, terwijl
overheden in ontwikkelingslanden niet kunnen tekenen omdat er geen financieringstoezegging
is? Zo ja, hoe vaak komt het voor dat bedrijven om deze reden geen gebruik
van ORET kunnen maken?Het is mij bekend dat het rondkomen van de restfinanciering van ORET projecten
knelpunt is voor het niet doorgaan van projecten.Bij het overhandigen van een Oret aanvraag wordt een prioriteitsstelling
van de ontvangende overheid verlangd. De restfinanciering is dan in de meeste
gevallen nog niet rond.De financiering van ORET-projecten wordt niet altijd even goed wordt begrepen
in ontwikkelingslanden. Mede daarom bestaat de mogelijkheid om een contract
te tekenen tussen een Nederlandse leverancier en de lokale afnemer in het
ontwikkelingsland onder voorwaarde van het beschikbaar komen van ORET-steun.
Hierdoor wordt voorkomen dat ORET wacht op een getekend contract en een ontvangende
overheid wacht op ORET-toezegging.Om dat proces te helpen stuurt de Nederlandse overheid een preliminaire
ORET-schenkingsaanbieding aan het betreffende ontwikkelingsland, waarin een
goedgekeurd contract en financiering als voorwaarden staan genoemd. De preliminaire
aanbieding heeft voor Nederland de status van een committering. De contractpartijen
en financiers kunnen daarmee hun onderhandelingen afronden. Nadat aan alle voorwaarden is voldaan stuurt de Nederlandse overheid een
definitieve schenkingsaanbieding aan het betrokken ontwikkelingsland. Na ondertekening
daarvan en nadat aan alle daarin vermelde voorwaarden is voldaan kan een project
van start gaan.Naast onbekendheid met ORET-financiering zijn er ook andere factoren die
het tot standkomen van ORET-projecten kunnen bemoeilijken. Het gaat om moeilijke
ontwikkelingsmarkten. Door de financiële crisis in Azië is het lastig
om projecten in een land zoals bijv. Indonesië rond te krijgen. Bij gebrek
aan reguliere export kredietverzekering (NCM) is het uitgesloten dat een bank
het commerciële deel van de transactie wil financieren. In het geval
van Indonesie is de NCM premie van 20% ver boven gemiddeld. Voor dit soort
transacties naar risicovolle en onzekere markten heeft Nederland de z.g. GOM-faciliteit
(Garantie faciliteit voor Opkomende Markten) beschikbaar. Onder GOM bedraagt
het maximaal te verzekeren transactiebedrag (exclusief ORET-hulpfinanciering) € 10
mln. Dit is ontoereikend voor de grotere Oret-transacties die tot max € 45
mln. kunnen omvatten. Andere landen bieden vaak gunstiger faciliteiten onder
een regulier regime voor exportkredietverzekering.Een andere reden voor het niet doorgaan van projecten kan zijn de verandering
in de prioriteiten van ontvangende overheden of na het aantreden van een nieuwe
regering.Het ministerie noch FMO heeft systematisch inzicht in de redenen waarom
de «restfinancieringen» niet rondkomen. De bedrijven melden dat
niet en weten dat vaak zelf niet.17Op welke wijze heeft de regering hulp gegeven aan de
Palestijnse Autoriteit (PA) nu er sprake is van een humanitaire noodtoestand?
Wat wordt het beleid van de regering c.q. de EU ten aanzien van de PA? Op
welke wijze verleent Nederland steun aan de reorganisatie binnen de PA?Zie het antwoord op de eerdere vragen 39, 43, 71 en 156 (vergaderjaar
2002–2003, 28 600 V, nr. 7), waar is ingegaan op de Nederlandse
hulp. Voor wat betreft de EU kan, in aanvulling hierop, nog worden vermeld
dat de EU onder andere steun biedt aan de Palestijnse Autoriteit in de vorm
van directe begrotingssteun (€ 120 miljoen per jaar, ongeveer 10
procent van de begroting van de Palestijnse Autoriteit). Deze steun is in
de afgelopen periode van groot belang geweest omdat het financieel overleven
van de Palestijnse Autoriteit hiervan afhankelijk was. Daarnaast draagt de
EU bij aan UNRWA en worden vanuit het MEDA en het ECHO programma-activiteiten
op humanitair terrein en op andere terreinen ondersteund. In het kader van
de MEDA- en ECHO-programma's wordt in het bijzonder aandacht besteed aan activiteiten
op terrein van democratisering, versterking van het maatschappelijk middenveld
en economische en sociale ontwikkeling. In totaal heeft de EU in de periode
1994 – 2001 ter waarde van ruim € 1,4 miljard steun verleend
aan activiteiten ten behoeve van de Palestijnse Gebieden.18Kan de regering de Kamer een overzicht geven van landen
die voor 2003 zijn opgenomen in de GMV-lijst, inclusief budget en gekozen
speerpunten per land?Per brief DMV/VG-759/01 van 15 oktober 2001 is de Kamer op de hoogte gesteld
welke landen op de zogeheten GMV-lijst staan. In 2002 is daarin één
wijziging opgetreden vanwege de beslissing Rwanda aan de structurele samenwerkingslanden
toe te voegen. In dezelfde brief werden per land de speerpunten aangegeven. Deze speerpunten
zijn vervat in de door de posten opgestelde beleidskaders. Indien zich hierin
wijzigingen hebben voorgedaan, zal zulks duidelijk worden in de jaarplannen
2003, die door de posten per eind 2002 zullen worden ingediend.Overigens diende in 2002 nog een aantal beleidskaders te worden opgesteld
op basis van de resultaten van missies die najaar 2001 in een aantal landen
werd uitgevoerd (Albanië, Bosnië, Guinee Bissau, Moldavië).Zodra de jaarplannen zijn ontvangen zal een actualisering worden gemaakt
van het in hogergenoemde brief gegeven GMV-landenoverzicht. De Kamer zal hierover
alsdan bericht ontvangen.De geraamde budgetten voor 2003 zijn: Albanië 5 084 000 Armenië1 1 026 000 Bosnië27 328 000 Cambodja 3 027 000 China 1 300 000 Colombia 3 500 000 El Salvador 1 700 000 Georgië 1 422 000 Guatemala 5 661 000 Guinee Bissau 3 766 000 Honduras 2 200 000 Kenia 3 805 000 Moldavië 1 026 000 Namibië   908 000 Nepal   990 000 Pakistan 1 838 000 Palestijnse Gebieden 9 352 0002 Zimbabwe 4 445 000 19Waaraan denkt de regering als zij spreekt over een
aanscherping van het criterium «goed bestuur» in het bilaterale
landenbeleid? Hoe zal de regering dit criterium in het vervolg toepassen?
Is het denkbaar dat de regering een bilaterale relatie inzet om een bijdrage
te leveren aan de verbetering van het bestuur en verbetering van het bestuur
niet alleen hanteert als toelatingseis voor een bilaterale relatie?Zie het antwoord op vragen 70 en 71 (vergaderjaar 2002–2003, 28 600
V, nr. 7).20Welk deel van de (Rijks)overheidsaanbestedingen wordt
aan kleding besteed? Om welke diensten en om hoeveel mensen die dienstkleding
of uniformen dragen gaat het? Voor welk bedrag wordt jaarlijks gemiddeld ingekocht
aan dienstkleding en uniformen?De aanschaf van dienstkleding en uniformen valt onder de verantwoordelijkheid
van de desbetreffende departementen. Op het Ministerie van Buitenlandse Zaken
worden 85 personen voorzien van dienstkleding. Jaarlijks wordt er gemiddeld
voor € 45 000 aan dienstkleding ingekocht. Het betreft de volgende
diensten: bewaking 15 personen, technische dienst 4 personen, receptioniste/telefoniste
7, chauffeurs 11, expeditiemedewerkers 3, koeriers 6, kamerbewaarders 3 en
bedrijfshulpverleners 35. In totaal zijn er 85 personen die voorzien moeten
worden van dienstkleding. 1Met de delegatie van bevoegdheden naar Ambassades en Consulaten-Generaal
is ook de bevoegdheid voor de verwerving van goederen als uniformen en dienstkleding
gedelegeerd. Cijfers over de bedragen die hiermee gemoeid zijn, zijn niet
voorhanden. De interne regelgeving waaraan deze verwerving moet voldoen is
neergelegd in het Handboek Bedrijfsvoering BZ. Hierin staat onder andere dat
aanbesteed moet worden op grond van (inter-) nationale wet- en regelgeving.21Is de regering bereid een onderzoek uit te voeren naar
de herkomst van dienstkleding die wordt betrokken door de Rijksoverheid en
de aan haar verbonden uitvoeringsorganen?Is de regering bereid een onderzoek te verrichten naar
de milieugevolgen van de productie alsook naar de arbeidsomstandigheden waaronder
de kleding geproduceerd wordt? Is de regering bereid daarbij in het bijzonder
aandacht te besteden aan vragen als «wie zijn de leveranciers van dienstkleding
en waar zijn zij gevestigd?» «wie zijn de producenten en waar
zijn zij gevestigd?» en «in welke landen wordt de kleding geproduceerd?»?Vraagt de regering de huidige leverancier(s) naar een
milieu- en sociale rapportage of stelt de regering soortgelijke eisen op?
Zo nee, waarom niet?Het Ministerie van Buitenlandse Zaken is in het bezit van een ISO-certificering
14001 voor milieu. Dit houdt onder andere in dat leveranciers via certificeringen
moeten kunnen aantonen dat zij in hun productie-afvalverwerkings- of recyclingprocessen
voldoen aan geldende milieurichtlijnen. Het Ministerie moet, om de ISO-certificering
te behouden, jaarlijks haar leveranciers benaderen om de geldigheid van de
certificaten te controleren.In de aanbestedingen van het Ministerie, ook die voor dienstkleding, is
een aparte paragraaf aan milieu gewijd. Het niet voldoen aan de hierin gestelde
eisen is een grond voor uitsluiting in de mededinging voor contracten.In 2003 zal in de aanbesteding voor dienstkleding naast een «milieuparagraaf»
een «sociale paragraaf» opgenomen worden. Deze zal evenals de
milieuparagraaf als uitsluitingsgrond dienen voor potentiële leveranciers.Het Hoofdstuk verwerving van goederen en diensten van het Handboek Bedrijfsvoering
BZ wordt op dit moment herzien. Daarbij wordt mede op grond van doelmatigheid
bezien in hoeverre de regels die betrekking hebben op milieu en ILO criteria
in het HBBZ apart gestipuleerd worden. 22In hoeverre voldoen de aan de Rijksoverheid toeleverende
dienstkledingbedrijven aan de zogenaamde International Labour Organization-normen
(ILO-normen) en milieurichtlijnen? Wat kost het de Rijksoverheid om aan deze
normen en richtlijnen te voldoen?In de aanbesteding voor dienstkleding van het Ministerie van Buitenlandse
zaken in 2003 zullen de milieurichtlijnen en de ILO-normen als uitsluitingscriterium
gelden voor leveranciers die meedingen naar het contract. Aangezien de huidige
leveranciers ook aan deze richtlijnen moeten voldoen zal dit geen extra kosten
met zich mee brengen.23Is de regering bereid door middel van een proefproject
bij één grote (overheids)afnemer, bijvoorbeeld bij het ministerie
van Defensie, een begin te maken met de realisatie van duurzame inkoop van
dienstkleding en uniformen? Zo nee, waarom niet? Het Ministerie van Buitenlandse Zaken is al in haar aanbesteding voor
dienstkleding, zij het op bescheiden schaal, bezig met het duurzaam inkopen
van deze goederen. Zoals bij vraag 22 aangegeven zullen milieu en ILO richtlijnen
als uitsluitingscriterium bij deze aanbesteding een belangrijke rol spelen.Begin 2003 zal in een interdepartementaal overleg over Maatschappelijk
Verantwoord Ondernemen gesproken worden over het betrekken van milieu en sociale
criteria bij aanbestedingen van de Rijksoverheid.24Zal de regering bij de uitvoering van een effectiever
ontwikkelingssamenwerkingsbeleid de 20/20-regel bij het beoordelingskader
betrekken?De 20/20-regel van de sociale Top Kopenhagen behelsde de toezegging, dat
ontwikkelingslanden, die 20% van hun overheidsbudget zouden aanwenden voor
basis sociale voorzieningen mochten rekenen op de sturing van 20% van het
OS-budget van donoren eveneens in de richting van basis sociale voorzieningen.Als doelstelling is deze regel in die zin achterhaald, dat nu de armoedebestrijdingsstrategie
van ontwikkelingslanden – uitgewerkt in een PRSP of vergelijkbaar document –
als uitgangspunt wordt genomen van onze hulp. Daarin wordt landspecifiek de
meest effectieve mix bepaald van strategieën om armoede te verminderen.Overigens haalt Nederland die 20% al een aantal jaren ruimschoots (22.8%
in 2001).25Welke bestemmingen heeft de regering voor de meerjarige
ruimte gevonden?Zoals ook blijkt uit de toelichting op de tabel met de belangrijkste wijzigingen
ten opzichte van de vorige ontwerpbegroting op blz. 22 van de MvT bij de Ontwerpbegroting
2003 (Kamerstuk 28 600, nr. 1) heeft de meerjarige ruimte de volgende
bestemmingen gekregen: verhoging van de structurele bijdrage aan UNHCR, bijdragen
aan het DDR-programma Grote Meren, partnershipprogramma's met UNDP en de WHO,
de Global Alliance for Vaccins and Immunization, Education for All, het Global
Fund to fight AIDS, TB and Malaria, activiteiten op het gebied van sociale
ontwikkeling (onder meer reproductieve gezondheidszorg in Afrika), ontwikkeling
van de private sector, medefinancieringsprogramma's met het maatschappelijk
middenveld en de hogere bijdrage aan de eerstejaarsopvang van asielzoekers
uit ontwikkelingslanden (conform het Strategisch Akkoord gebaseerd op de werkelijke
kosten in plaats van een forfaitair bedrag).26Op welke wijze en in welke gebieden zet de Amerikaanse
regering zich in Afrika in voor vredesoperaties en conflictpreventie? Hoe
zal de Nederlandse regering zich inzetten voor een nauwere samenwerking? Op
welke wijze zal deze inzet vorm krijgen? Zijn er nog andere landen op dit
gebied actief in Afrika? Zo ja, welke?Het Amerikaanse veiligheidsbeleid ten aanzien van Afrika is gebaseerd
op 4 hoofddoelen, namelijk 1) beëindigen conflicten, 2) opbouw van capaciteit
van Afrikaanse krijgsmachten met het oog op het oplossen van «eigen
conflicten», 3) professionaliseren van de krijgsmachten, en 4) de strijd
tegen het terrorisme. De VS neemt niet deel aan (VN-)vredesoperaties in Afrika, maar verstrekt
een aanzienlijk deel van de financiering van operaties in Afrika. Daarnaast
heeft de VS dit jaar ongeveer USD 56 miljoen beschikbaar voor zogeheten PKO
(Peace Keeping Operations)-fondsen bestemd voor de opbouw van de Afrikaanse
vredeshandhavingscapaciteit (voor 2003 is naar verwachting USD 40 miljoen
beschikbaar). Training van Afrikaanse militairen vindt plaats in het kader
van het Africa Crisis Response Initiative (ACRI).Amerikaanse inspanningen richten zich initieel vooral op de opbouw van
stabilisatie-capaciteit in West-Afrika, via de Economic Community of West-African
States (ECOWAS). De VS is echter ook nauw betrokken bij vredesprocessen in
de Grote Meren-regio en de Hoorn van Afrika, waarbij i.h.b. de vredesonderhandelingen
in Somalië en in Soedan genoemd kunnen worden.Nederland is in overleg met de VS over afstemming met betrekking tot vredesoperaties
en conflictpreventie. Hiertoe vinden in november bezoeken plaats aan Washington.
Recentelijk werd vanuit het Vredesfonds een bijdrage geleverd aan de waarnemersmissie
in het Nuba-gebergte in Soedan, waarbij ook de VS nauw betrokken is. Tevens
wordt momenteel onderhandeld over Nederlandse ondersteuning van het Amerikaanse
initiatief voor de opzet van een ECOWAS-depot voor materieel dat wordt ingezet
in regionale vredesoperaties.Voor een overzicht van de projecten die in 2001 en 2002 vanuit het Vredesfonds
zijn gefinancierd verwijs ik naar het antwoord op Kamervraag HGIS 2003/14.Nederland steunt tevens voor de Grote Merenregio met een bedrag van 111
miljoen Euro uit ODA-middelen het door de Wereldbank opgezette Multi Country
Demobilisation and Reintegration Program (MDRP). Dit programma richt zich
ondermeer op de repatriëring van Rwandese gewapende groepen uit de DRC
naar Rwanda.Belangrijke andere landen die actief zijn op het gebied van peacekeeping
en conflictpreventie in Afrika zijn het Verenigd Koninkrijk (British Military
Advisory and Training Teams (BMATT)) en Frankrijk (Renforcement des capacités
africaines de maintien de la paix (RECAMP)-programma). Activiteiten van beide
landen richten zich met name op de opbouw van regionale vredeshandhavingscapaciteit
door middel van financiële ondersteuning en trainingen. Ook met het VK
en Frankrijk wordt al overlegd met het oog op afstemming. Met Frankrijk werd
reeds samengewerkt in het kader van de regionale vredeshandhavingsoefening
in Tanzania (Tanzanite 2002, ondersteund vanuit het Vredesfonds). Tevens werd
een Vredesfonds-bijdrage geleverd aan de school voor vredesmissies in Zambakro,
Ivoorkust – een Frans/Ivoriaans initiatief in RECAMP-kader.Samen met onder andere het VK was Nederland een van de organisatoren van
de vervolgconferentie in Pretoria over de uitvoering door Afrikaanse landen
van het VN-Actieprogramma voor kleine wapens. Nederland zal gezamenlijk met
het VK en Ierland het vervolgprogramma financieren.27Hoe vaak zal het regelmatige politieke overleg met
het Nederlandse bedrijfsleven en NGO's plaatsvinden? Welke Nederlandse bedrijven
en NGO's zullen hierbij betrokken worden?Het streven is om op meer structurele en systematische wijze overleg met
het Nederlandse bedrijfsleven en NGO's te laten plaatsvinden. De exacte modaliteiten
hiervan worden thans samen met betrokken partijen nader ingevuld. Op dit moment
wordt gedacht enkele malen per jaar een politiek overleg op hoofdlijnen te
hebben met vertegenwoordigers van het georganiseerd bedrijfsleven. In het
verlengde hiervan zullen er op thematisch en sectoraal niveau concrete sessies
worden georganiseerd met vertegenwoordigers van specifieke bedrijfstakken.
Zo heeft onlangs een gesprek plaats gevonden met verschillende betrokkenen
in de koffieketen over de problematiek van de historisch lage wereldmarktprijzen
voor koffie. Hierbij is onder meer naar voren gekomen dat koffiebedrijven
een bijdrage kunnen leveren door hun anonieme inkoop geleidelijk te vervangen
door een rechtstreekse inkoop, gebaseerd op een gedragscode met wederzijds
voordeel voor opkoper en koffieboer. Daarnaast zal Nederland de situatie in
deze sector in internationaal verband aan de orde stellen.Verder zal binnenkort een overleg plaatsvinden met een aantal bij het
FME-CWM (vereniging van ondernemingen in de metaal-, kunststof-, elektronica-
en elektrotechnische industrie) aangesloten ondernemers. Doel is om informatie
en ervaringen uit te wisselen over de kansen (en obstakels) van Nederlandse
bedrijven bij het investeren in de armere ontwikkelingslanden.Bovendien kan gedacht worden aan een seminar over de (ontwikkeling van
de) financiële sector in ontwikkelingslanden en een gesprek over aspecten
van maatschappelijk verantwoord ondernemen in ontwikkelingslanden.28Heeft de regering bij de nulmetingen waarmee de regering
een verbeterd inzicht in de effectiviteit van bilaterale hulp wil creëren
ook aandacht voor de kwaliteit en efficiëntie van de hulp? Op basis van
welke criteria bepaalt de regering of hulp effectief is geweest? Worden hierbij
ook de resultaten van de prestatiemeting «ontwikkelingssamenwerking
Indonesië», die als testcase diende voor de introductie van de
prestatiemeting om resultaten van ontwikkelingssamenwerking effectief te kunnen
meten, meegenomen?Het eerste deel van de vraag luidt gelijk aan de eerder voorgelegde vraag
nr. 83 (vergaderjaar 2002–2003, 28 600 V, nr. 7). Het tweede deel
van de vraag komt overeen met de eerder gestelde vraag nr. 84 (vergaderjaar
2002–2003, 28 600 V, nr. 7). Naar de antwoorden op die beide vragen
wordt hier verwezen.Voor het derde deel van de vraag dient het volgende:Bij de (ex ante) beoordeling van voorstellen voor financiering van activiteiten
en sectoren wordt de mate waarin de doelstellingen naar verwachting worden
bereikt, in relatie tot de daarvoor benodigde input, de te leveren output
en de verwachte inpact (de duurzaamheid) als basis genomen. Deze elementen
vormen tevens de basis voor de monitoring en de waardering van de uitvoering
door het geïntroduceerde activiteiten- en sectorwaarderingssysteem. In
die zin sluit dat systeem aan bij de systematiek van de prestatiemeting «ontwikkelingssamenwerking
Indonesië». In het waarderingsstelsel wordt een kwalitatief oordeel
geveld op een vierpuntsschaal met een toelichting, terwijl voor de Indonesische
prestatiemeting gekozen is voor alleen een beschrijvende toelichting. Overigens
is het door DGIS gehanteerde waarderingsstelsel inmiddels ook geïntroduceerd
voor de hulp aan Indonesië.29Welke concrete invulling geeft de regering aan de development
box die door de regering bij de landbouwonderhandelingen in WTO wordt ondersteund?De Doha Development Agenda zou volgens het kabinet moeten resulteren in
nadere afspraken over «speciale en gedifferentieerde behandeling»
(SDT) waarin o.a. het bijzondere belang van de landbouw voor ontwikkelingslanden goed tot uitdrukking komt. In het kader van de «Development
box» wordt een aantal concrete voorstellen besproken als mogelijke elementen
voor een pakket «speciale en gedifferentieerde behandeling» dat
ontwikkelingslanden in staat moet stellen om de kansen die multilaterale handelsliberalisatie
biedt, effectief te kunnen benutten en rekening te houden met hun zorgen over
voedselzekerheid (met name ten aanzien van basisvoedselproducten) en de inkomenspositie
van kleine arme boeren. Het gaat hierbij met name om mogelijkheden voor landen
onder een bepaald ontwikkelingsniveau om binnenlandse steun te kunnen verlenen
voor specifieke doeleinden en doelgroepen (zoals gerichte steun aan kleine
arme boeren via gesubsidieerde inputs voor landbouwproductie, investeringen
en interne transportkosten) en om de mogelijkheid van openstelling van het
speciale agrarische vrijwaringsmechanisme uit de WTO-Landbouwovereenkomst
voor ontwikkelingslanden. Deze bijzondere uitzonderingsclausule op de verplichting
tot marktopening is namelijk alleen toegankelijk voor landen die tijdens de
Uruguay-ronde overgingen tot tarificatie.Voor de goede orde wordt hierbij vermeld dat «de development box»,
zoals door een aantal ontwikkelingslanden in maart dit jaar in Geneve is gepresenteerd,
niet als zodanig op de onderhandelingsagenda staat. Momenteel wordt alleen
nog maar over SDT gesproken.Nederland en de EU hebben zich constructief opgesteld en bereidheid getoond
om deze voorstellen te bestuderen. De inhoud van de voorgestelde box is nogal
vergaand, met name waar deze neerkomt op permanente vrijstelling voor ontwikkelingslanden
van marktopening. Nederland vindt daarbij dat goed bezien moet worden welke
gerichte maatregelen voor «special & differential treatment»
van ontwikkelingslanden effectief zijn, en voor welke landen (met name of
dit ook het geval is voor de allerarmste). SDT mag volgens Nederland niet
resulteren in permanente uitzondering van bepaalde ontwikkelingslanden van
de verplichtingen van het WTO-systeem (met name ten aan zien van markttoegang)
omdat daarmee de integratie van ontwikkelingslanden in het wereldhandelssysteem
juist wordt belemmerd. Tegen deze achtergrond ligt het in de rede om een onderscheid
te maken in niveau van ontwikkeling van ontwikkelingslanden: naarmate ontwikkelingslanden
rijker worden, dienen ze sneller te voldoen aan reguliere WTO-verplichtingen.
Juist in de wat rijkere ontwikkelingslanden met een grote en groeiende binnenmarkt
(zoals vele Aziatische landen) zal de vraag naar landbouwproducten de komende
decennia sterk groeien terwijl tegelijkertijd meer alternatieve werkgelegenheid
buiten de landbouw ontstaat. De mogelijkheid van een permanent beroep op een
development box of SDT door dergelijke landen zou juist deze markten onbereikbaar
maken voor de lage inkomenslanden. Dit is onwenselijk, vooral waar lage inkomenslanden
juist het meest te winnen hebben van meer handel met andere ontwikkelingslanden.
Tegen de achtergrond van deze motivatie beziet Nederland in de landbouwonderhandelingen
SDT ook in de zin van differentiatie en graduatie binnen de groep van ontwikkelingslanden.30Op welke wijze worden de zetels voor nieuwe internationale
organisaties in Nederland geworven?Zetels van nieuwe internationale organisaties kunnen worden verkregen
na een actieve wervingscampagne, maar het kan ook zo zijn dat Nederland in
internationaal verband gevraagd wordt of het een organisatie wil huisvesten.
Ook is voorgekomen dat een internationaal instituut dat al in Nederland gevestigd
was, werd omgevormd tot een internationale organisatie. Bij de beslissing door de Lidstaten over de zetel van een nieuwe internationale
organisatie is de fysieke, sociale en culturele infrastructuur van groot belang.
Daarnaast spelen het bod van het kandidaat-gastland, de eventuele aanwezigheid
van andere organisaties en politieke overwegingen een rol.Onlangs is het IBO-rapport «werving en opvang van internationale
organisaties» afgerond. Hierin worden de procedures voor werving en
opvang van internationale organisaties in Nederland beschreven en voorstellen
gedaan tot verbetering van de besluitvormingsstructuur in geval van werving
van een organisatie alsmede voor stroomlijning van het beleid ten aanzien
van de al in Nederland verblijvende organisaties.Het ligt in het voornemen om het rapport tezamen met het thans op te stellen
regeringsstandpunt begin 2003 aan de Tweede Kamer aan te bieden.31Wat is de stand van zaken met betrekking tot de overleggen
tussen het kantoor van de PG en de regering als het gaat om oorlogsmisdadigers?
Wordt een duidelijker beleid gevoerd met betrekking tot de vervolging van
verdachte oorlogsmisdadigers, die geen asiel hebben aangevraagd, maar zich
wel op Nederlands grondgebied bevinden?In verband met deze vraag verwijst de regering naar het eerdere antwoord
in de Nota naar aanleiding van het verslag over de Wet internationale misdrijven
(28 337). Daar werd ten aanzien van het vervolgingsbeleid inzake internationale
misdrijven aangegeven dat «in paragraaf 6 van de memorie van toelichting
(«Uitvoeringsconsequenties») reeds is ingegaan op enkele algemene
criteria voor een vervolgingsbeleid. Wanneer de parlementaire behandeling
van het onderhavige wetsvoorstel is afgerond en deze, naar de regering uiteraard
hoopt, tot een wet heeft geleid, zal het College van procureurs-generaal van
het openbaar ministerie het vervolgingsbeleid vaststellen en neerleggen in
een aanwijzing (zie eerder de Minister van Buitenlandse Zaken, mede namens
de Minister van Justitie en de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking, in
antwoord op vragen van het lid Karimi over de EU, de AVVN en de Palestijnse
Gebieden, Aanh. Hand. 2001–2002, 1261, p. 2665)».32Vraag niet ontvangen.33, 34 en 51Welke landen verzetten zich tegen een verificatieprocedure
van het Verdrag inzake Biologische Wapens?Heeft de regering zicht op enige vooruitgang in de
onderhandelingen met betrekking tot een verificatieprocedure in het kader
van het Verdrag inzake Biologische Wapens?Welke landen die het Verdrag tegen Biologische Wapens
hebben ondertekend, worden ervan verdacht deze wapens te bezitten? Welke landen
zijn niet aangesloten bij het Verdrag en worden ervan verdacht over biologische
wapens te beschikken?In 2001 werd duidelijk dat de Verenigde Staten fundamentele bezwaren hadden
tegen een compromisvoorstel voor een protocol ter versterking van de naleving
van het Biologische Wapensverdrag dat door de voorzitter van de Ad Hoc Groep
van de Verdragspartijen bij dit verdrag was opgesteld na ruim 7 jaar onderhandelen.
U bent hierover geïnformeerd in de brief van 14 december 2001 met als
onderwerp «de Vijfde Toetsingsconferentie van het Biologische Wapensverdrag»
(Buza 000719). Het is inmiddels duidelijk dat de ad-hoc groep
ter versterking van het Biologische Wapensverdrag, waar de besprekingen over
een verificatieprocedure voor het Biologische Wapensverdrag plaatshadden,
de eerstvolgende jaren niet bijeen zal komen. Tijdens de hervatte Toetsingsconferentie
van het Biologische Wapensverdrag, die aan zal vangen op 11 november 2002,
zal getracht worden een werkprogramma overeen te komen voor de partijen bij
het Biologische Wapensverdrag voor de komende drie jaar, met als doel effectieve
maatregelen ter versterking van het verdrag uit te werken.In genoemde brief van 14 december 2001 werd ondermeer vermeld dat de VS
op de openingsdag van de Toetsingsconferentie een viertal verdragspartijen
(Irak, Iran, Libië en Noord-Korea) samen met een ondertekenaar (Syrië)
en een niet-verdragspartij (Sudan) beschuldigde van het hebben of ontwikkelen
van offensieve biologische programma's. De Nederlandse regering kan deze informatie
niet uit onafhankelijke bron bevestigen.35Oefent de regering druk uit op andere landen het Statuut
van Rome inzake het Internationaal Strafhof te ratificeren? Zo ja, hoe?Nederland oefent door middel van overtuigingskracht druk uit om landen
aan te zetten tot ratificatie van het Statuut van Rome. De intensiviteit hiervan
hangt af van het land in kwestie. De meeste demarches worden in EU-verband
verricht. Zie ook vraag 18 (vergaderjaar 2002–2003, 28 600 V, nr.
7).36Wat gaat de regering concreet doen voor een spoedige
inwerkingtreding van Facultatief Protocol bij het VN-verdrag tegen Marteling?Op 7 november jongstleden heeft de Derde Commissie van de Algemene Vergadering
van de Verenigde Naties (AVVN) het concept-Facultatief Protocol bij de Convention
Against Torture aangenomen met 104 stemmen voor, 8 stemmen tegen en 37 onthoudingen.
De actieve EU-lobby heeft tot dit goede resultaat zeker bijgedragen (zie de
beantwoording van vraag 96 van de eerdere vragen van de Kamer). Na bekrachtiging
van het Protocol in de Algemene Vergadering zal het worden opengesteld voor
ondertekening en ratificatie of toetreding. Het Protocol zal in werking treden
na de twintigste ratificatie of toetreding. Na ondertekening zal Nederland
de interne procedure voor ratificatie in gang zetten.Onlangs werden in het kader van de EU-SADC-bijeenkomst te Maputo alle
SADC-landen in een gezamenlijk communique opgeroepen de Convention Against
Torture te tekenen dan wel te ratificeren voor zover dit nog niet had plaatsgevonden.37Hoe wil de regering de capaciteitsversterking van het
Europese Hof voor de Rechten van de Mens concretiseren?De capaciteitsversterking van het Europese Hof voor de Rechten van de
Mens zal langs verschillende invalshoeken dienen te worden bewerkstelligd.
Uit het interim-rapport van de Stuurgroep Mensenrechten van de Raad van Europa
(CDDH(2002)016) is duidelijk geworden dat louter
juridische en procedurele maatregelen onvoldoende effect zullen hebben om
de effectiviteit van het Hof op de lange termijn te kunnen garanderen. Nederland
heeft daarom ingestemd met een financieel meerjarenkader voor de jaren 2003–2005
dat door de Permanente Vertegenwoordigers van de lidstaten van de Raad van
Europa is aangenomen (GRAB(2002)10rev.), Hier
wordt rekening gehouden met een geleidelijke uitbreiding van operationeel
en administratief ondersteunend personeel van het Hof met 173 functies over
de periode 2003–2005.De gedachtevorming over de te nemen juridische en procedurele maatregelen
heeft binnen de Raad van Europa nog niet tot een eenduidige visie geleid.
Hoewel wordt vastgehouden aan het individuele klachtrecht staat Nederland
positief tegenover het verlenen van een nieuwe bevoegdheid aan het Hof om
klachten die geen substantiële kwestie aan de orde stellen niet in behandeling
te nemen mits de effectiviteit van het Hof hierdoor daadwerkelijk wordt verbeterd.
Voorts staat Nederland positief tegenover maatregelen om het filteren van
klachten, alsmede de behandeling van «kloonzaken», te vereenvoudigen.
Uitbreiding van de griffie is van eminent belang.38Wat gaat de regering concreet doen om de onderhandelingscapaciteit
van ontwikkelingslanden bij de WTO-onderhandelingen te vergroten? Heeft de
regering reeds een initiatief hiertoe genomen? Zo ja, hoe luidt dit initiatief?In hoeverre wordt door relevante actoren gebruik van
gemaakt van dit initiatief en wat zijn hiervan de resultaten?De regering ondersteunt op verschillende manieren de opbouw van de onderhandelingscapaciteit
van de ontwikkelingslanden bij de WTO-onderhandelingen. In 2002 gaf de regering
een bijdrage van ruim 650 000 EURO aan het Doha Development Agenda Global
Trustfund, (DDAGTF) dat door de WTO wordt beheerd (zie ook de begroting van
het Ministerie van Economische Zaken). Dit Trustfund is opgezet voor de uitvoering
van de vele toezeggingen voor technische assistentie die de WTO-Ministers
in de Doha-Verklaring hebben gedaan. De activiteiten zijn uitsluitend gericht
op overheidsfunctionarissen en bestaan uit cursussen, symposia en workshops
op het gebied van de handelspolitiek, die over het algemeen een goede kwaliteit
hebben. In 2002 is het budget voor technische assistentie verdubbeld ten opzichte
van 2001, gebaseerd op een toegenomen vraag van ontwikkelingslanden. Het WTO-secretariaat
bleek deze groei niet aan te kunnen en niet alle van de 500 geplande activiteiten
konden worden uitgevoerd. Nederland en andere donoren zetten zich met het
oog op het plan voor 2003 in voor verbeteringen, onder meer door samenwerking
van de WTO met andere organisaties die op dit terrein actief zijn.Een bijzonder initiatief betreft de actieve steun van de regering aan
de oprichting van een intergouvernementele organisatie, het Agency for International Trade Information and Cooperation (AITIC).
AITIC heeft een bijzondere expertise op het gebied van opbouw van onderhandelingscapaciteit
en richt zich speciaal op het ondersteunen van ontwikkelingslanden die lid
willen worden van de WTO en van kleine ontwikkelingslanden die reeds WTO-lid
zijn, maar onvoldoende in Geneve aanwezig zijn en ook in hun hoofdstad over
weinig onderhandelingscapaciteit beschikken. AITIC is van oorsprong een door
de Zwitserse regering gesteunde NGO, maar wordt nu mede op voorspraak van
Nederland een intergouvernementele organisatie, omdat deze status de organisatie
beter in staat stelt aan de groeiende vraag naar haar als uitstekend beoordeelde
activiteiten te voldoen. Nederland zal actief lid worden en de nieuwe organisatie
steunen met 3 miljoen EURO voor de periode 2003–2006. Het Verdrag voor
de oprichting van AITIC zal begin december officieel worden ondertekend. De
activiteiten hebben tot nu toe geresulteerd in een grotere kennis bij kleine
ontwikkelingslanden over de onderhandelingen en een beter voorbereide positie
in het onderhandelingsproces.Een derde activiteit betreft steun aan internationale NGO's die een goede
reputatie hebben wat betreft het bijeenbrengen van onderhandelaars en deskundigen op bepaalde onderhandelingsthema's zoals TRIPS en investeringen.
Dit soort projecten is vaak bijzonder effectief door de thematische benadering
en de flexibiliteit die NGO's hebben bij het organiseren van discussiefora
en het onderhouden van netwerken van experts producten van deze organisatie.
Overige door Nederland gesteunde technische assistentie-activiteiten, bijvoorbeeld
op het thema TRIPS, hebben geresulteerd in een grotere kennis bij de onderhandelaars
uit ontwikkelingslanden en een betere samenwerking bij het formuleren en het
met succes verdedigen van onderhandelingsvoorstellen, met name op het onderwerp
TRIPS en toegang tot medicijnen.Nederland is zoals bekend ook initiatiefnemer van de WTO-rechtswinkel,
waar ontwikkelingslanden juridische assistentie kunnen krijgen als zij verwikkeld
zijn in specifieke WTO-procedures. De ervaringen die ontwikkelingslanden hiermee
opdoen dragen bij aan het vergroten van hun onderhandelingscapaciteit. Bovendien
overweegt Nederland landen zoals Benin en Burkina Fasso te steunen indien
deelname aan het katoenpanel dat door Brazilië in de WTO is aangespannen
gewenst wordt.39Voorziet de regering in een regionale analyse en benadering
voor de Andesregio, waar het Colombiaanse conflict zich uitbreidt in de regio?
Zo nee, waarom niet? Zo ja, wanneer kan de Kamer een dergelijke analyse tegemoet
zien?De analyse en benadering voor de Andesregio ligt vervat in de Latijns
Amerika notitie die de Kamer op 2 april 2002 is toegegaan (Vergaderjaar 2001–2002,
28 326 nr. 1).40Kan de regering de Kamer aangeven wat de huidige stand
van zaken met betrekking tot de ontwikkeling van de Europese Rapid Reaction
Force is, nu deze ernstige vertraging ondervindt door onder meer de opstelling
van de Griekse en Turkse regeringen (waardoor concurrentie dreigt te ontstaan
met de Amerikaanse voorstellen)?Zal de regering deelnemen aan het tijdens de informele
vergadering van Defensieministers op 24 september 2002 in Warschau door de
Amerikaanse minister van Defensie gepresenteerde plan een NAVO-«Rapid
Reaction Force» op te richten?De tijdens de Europese Raad in Helsinki in 1999 ontwikkelde Head Line
Goal als zodanig ondervindt geen vertraging door de Grieks-Turkse controverse
inzake de mate van betrokkenheid van niet EU Europese NAVO-bondgenoten bij
het EVDB. De doelstelling blijft de Head Line Goal operationeel te laten zijn
in 2003. Cruciaal blijft uiteraard de voorwaarde dat hiervoor voldoende capaciteiten
worden gegenereerd. De inspannigen van de EU-regeringen blijven hierop gericht.De Regering heeft in de persoon van de Minister van Defensie deelgenomen
aan de informele vergadering van Ministers van Defensie van de NAVO in Warschau.41Heeft de regering de regering van de Russische Federatie
aangesproken op de door de Russische strijdkrachten in Tsjetsjenië begane
grove mensenrechtenschendingen? Zo nee, waarom niet?Welke (andere) landen die deelnemen aan de coalitie
tegen terrorisme en ondertussen de mensenrechten schenden, heeft Nederland
aangesproken? Ja, de regering heeft de Russische autoriteiten hierop meerdere malen
aangesproken, zowel in bilaterale besprekingen als in multilateraal verband
(zie ook het antwoord op vraag 34 vergaderjaar 2002–2003, 28 600
V, nr. 7).Nederland heeft ook andere landen die deelnemen aan de coalitie tegen
terrorisme aangesproken op mensenrechtenschendingen. Zo heeft Nederland en
de EU de Pakistaanse wetgeving inzake godslastering regelmatig aan de orde
gesteld (zie ook het antwoord op kamervragen, vergaderjaar 2001–2002,
1359). Naar aanleiding van recente gebeurtenissen in Karachi heeft de EU door
middel van een verklaring uiting gegeven van verontrusting (zie ook het antwoord
op kamervragen, vergaderjaar 2002–2003, 162). Ook de Centraal-Aziatische
republieken zijn regelmatig aangesproken door onder meer de EU en de Permanente
Raad van de OVSE. Zo heeft de Permanente Raad van de OVSE zich op 26 juli
uitgesproken over gewelddadige aanslagen op mensenrechtenverdedigers in Kazachstan.
De EU heeft tijdens de vierde samenwerkingsraad met Kirgizië op 23 juli
uitgebreid over de mensenrechten aldaar gesproken. Op 30 augustus jl heeft
de EU een verklaring afgelegd over de doodstraf in Tadzjikistan. Ook heeft
de Nederlandse Permanent Vertegenwoordiger bij de OVSE tijdens een rondreis
van 26 maart tot 5 april ter voorbereiding op het Nederlands OVSE-Voorzitterschap
in alle vijf Centraal-Aziatische republieken specifieke aandacht gevraagd
voor de mensenrechten in deze landen. Overigens heeft Nederland ook bij de
VS de behandeling van Afghaanse gevangenen in Guantanamo aan de orde gesteld.42Wat is de laatste stand van zaken met betrekking tot
de ontwikkeling van het National Missile Defence-systeem (NMD)?Kortheidshalve moge verwezen worden naar de brief die op 1 november aan
de Kamer werd toegezonden met de reactie van de Regering op het rapport van
de Adviesraad Internationale Vraagstukken getiteld «De Amerikaanse plannen
voor raketverdediging nader bekeken – voors en tegens van bouwen aan
onkwetsbaarheid» (TK 27 857, nr 5).43Op welke wijze wil de regering een grotere Nederlandse
rol in VN-, of EU-politiemissies concretiseren?In haar notitie over de inzet van reguliere politie en Koninklijke Marechaussee
(KMar) bij internationale civiele politie-operaties (de «Politienotitie
2000, Kamerstuk 27 476, nr. 1 d.d. 27 oktober 2000), zette de vorige
regering haar beleidsvoornemens uiteen. De huidige regering heeft deze voornemens
overgenomen en geeft thans uitvoering aan de concrete maatregelen vervat in
de Politienotitie. Het functiebestand van de KMar dat beschikbaar is voor
zowel civiele als militaire politietaken is in de afgelopen jaren uitgebreid
tot totaal 130 VTE's om de uitzenddruk in het kader van vredesoperaties te
verminderen.De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft –
conform het voornemen uit de Politienotitie 2000 – een convenant opgesteld
met de regionale korpsen, KLPD en het LSOP, waarin is geregeld dat ten hoogste
40 VTE's, in beginsel per 2003, beschikbaar zijn voor internationale civiele
politie-operaties.Ten aanzien van de financiering zijn afspraken gemaakt ter compensatie
van de vaste en additionele kosten van uitzending van politiepersoneel. Voor
de additionele kosten (zoals uitrusting, dagvergoedingen, reiskosten, kosten
van verzekeringen en voorbereidings- en nazorgprogramma's) geldt
dat deze voor zowel de reguliere politie als de KMar worden gefinancierd uit
de Homogene Groep Internationale Samenwerking (HGIS).44Moet naar het oordeel van de regering onder civiele
crisisbeheersing, waar de regering sterker op in wil zetten, naast politie,
justitieel personeel en civiele administratie ook nauwere samenwerking met
plaatselijke NGO's worden begrepen? Zo nee, waarom niet?Ja. Bij de inzet van civiele crisisbeheersingsinstrumenten is de regering
voorstander van maximale coördinatie met andere actoren in het veld,
inclusief NGO's, teneinde duplicatie van inspanningen zo veel mogelijk te
voorkomen. Telkenmale zal de meerwaarde van de in te zetten civiele crisisbeheersingsinstrumenten
(op de vier terreinen van de civiele crisisbeheersing: politie, «rule
of law», civiele administratie en civiele protectie) moeten worden getoetst
aan reeds bestaande mechanismen, bijvoorbeeld de activiteiten van de reeds
aanwezige internationale organisaties, alsmede NGO's, in het veld.45 en 46Kunnen NGO's naar het oordeel van de regering gebruik
maken van het Vredesfonds conform de motie-Harrewijn? Hebben NGO's in dit
verband reeds aanvragen ingediend? Zo ja, welke organisaties en hoe luidde
in dezen de regeringsbeslissing?Welke non-gouvernementele projecten zijn door het Vredesfonds
gefinancierd?Binnen het Vredesfonds zijn in beginsel middelen beschikbaar voor de ondersteuning
van NGO's conform de motie-Harrewijn. Bij de beoordeling van dergelijke aanvragen
worden de criteria van het Vredesfonds gehanteerd die eerder aan u bekend
werden gesteld (antwoord op eerdere vraag 15 naar aanleiding van de HGIS-nota,
vergaderjaar 2002–2003, 28 600 V, nr. 7).In het jaar 2001 werd € 981 000 besteed aan projecten van
NGO's (subsidies). Het betrof de ondersteuning van:1) het Afrika-programma van de University for Peace in Costa Rica (UPEACE)
à € 757 000;2) een jeugdverzoeningsprogramma in Libanon (UNDP) à € 167 000;3) een resettlementprogramma voor afvloeiende militairen in Bulgarije
(regionaal opvangcentrum in Sliven, Bulgarije) à € 57 000.In het jaar 2002 werd € 947 000 besteed aan projecten van
NGO's:1) begraafplaats/gedenkteken voor Srebrenica-slachtoffers (Foundation
for the Potocari/Srebrenica memorial and cemetary) à € 250 000;2) steun aan de dialoog tussen regime en oppositie in Birma (Centre for
Humanitarian Dialogue)à € 256 000;3) conferentie inzake tolerantie in het Midden-Oosten in Jordanië
(Jordan Institute for Diplomacy) à € 54 000;4) Afrika-programma van de University for Peace in Costa Rica (UPEACE)à € 170 000;5) een resettlementprogramma voor afvloeiende militairen in Bulgarije
(regionaal opvangcentrum in Sliven, Bulgarije) à € 115 000;6) een jeugdverzoeningsprogramma in Libanon (UNDP) à € 102 000;7) herstructurering Bosnische legers (International Office for Migration)
à € 400 000.In 2001/2002 werden de volgende aanvragen van NGO's op het gebied van
conflictpreventie (motie-Harrewijn) ingediend maar echter vanwege de prioriteit
die is gegeven aan regionale initiatieven afgewezen: 1) Parliamentarians for Global Action, ondersteuning vredesdialoog/conflictpreventie
in Afrika;2) Stichting Burger Vredesteams, training op het gebied van conflicthantering;3) UNITAR, «seminar with members of the permanent forum on indigenous
issues»;4) Centre for European Studies, «Europe on the Treshhold of the
21st Century»;5) Fund for Peace, «NATO Conflict Assessment Framework»;6) European Platform for Conlict Prevention, «Lessons learned in
conflict prevention» en «Searching for peace in the Middle East». 47Wat schort er naar het oordeel van de regering aan
de politieke aansturing van OVSE-missies?Als Nederland in 2003 het voorzitterschap bekleedt, is het verantwoordelijk
voor het dagelijks functioneren van de OVSE. De voorzitter dient onder andere
zorg te dragen voor coördinatie en continuïteit van het optreden
van de OVSE, met inbegrip van dat van de missies.De missies van de OVSE functioneren relatief zelfstandig. Hier liggen
mogelijkheden voor verbetering, in het bijzonder op het vlak van de beleidsmatige
afstemming en van de coördinatie van activiteiten met die van andere
instellingen van de OVSE. Hiermee wordt beoogd de effectiviteit van het optreden
van de OVSE als geheel te vergroten. Een verbeterde rapportage van de missies
aan de OVSE in Wenen over hun activiteiten en optreden vormt hiervoor een
eerste stap. Het Amerikaanse idee in 2003 een werkgroep van de OVSE in het
leven te roepen die het functioneren van de missies beoogt te verbeteren en
te stroomlijnen, strookt met de Nederlandse inzet.48Onderschrijven de nieuwe NAVO-lidstaten de nucleaire
politiek van de NAVO? Zijn deze nieuwe lidstaten bereid onder bepaalde omstandigheden
kernwapens in te zetten? Worden beperkingen vastgelegd wat betreft de plaatsing
van kernwapens in de nieuwe lidstaten, of wat betreft de stationering van
draagsystemen voor kernwapens, zoals aanvalsvliegtuigen?Door deel te worden van het Bondgenootschap onderschrijven de nieuwe toetreders
niet alleen het Noord-Atlantisch Verdrag, maar tevens al datgene wat in de
meer dan 50 jaren van bondgenootschappelijke samenwerking tot stand is gebracht,
inclusief het nucleaire beleid.In de Founding Act van de Permanent Joint Council uit 1997, waarmee de
relatie tussen de NAVO en de Russische Federatie werd geformaliseerd, is uitdrukkelijk
opgenomen dat de Bondgenoten geen voornemen, geen plan en geen reden hebben
om nucleaire wapens te stationeren op het grondgebied van de nieuwe leden,
noch dat zij enige noodzaak zien welk aspect dan ook van NAVO's nucleaire
beleid te herzien.49In hoeverre wordt de nucleaire doctrine van de NAVO
veranderd of zijn er aanzetten tot verandering, nu het Amerikaanse «Nuclear
Posture Review» meldt dat de nucleaire doctrine van de NAVO, in navolging
van de Amerikaanse nucleaire doctrine, wellicht zal worden herzien? Wordt
dit plan uitgevoerd in de NAVO? De Amerikaanse Nuclear Posture Review heeft geen gevolgen voor het nucleaire
beleid van de NAVO. De Amerikaanse Nuclear Posture Review spreekt zich ook
niet uit over de NAVO-doctrine.50Op welke wijze levert de regering een substantiële
bijdrage aan de implementatie van het Europees Capaciteiten Actie Plan?Zoals ook in de begroting van het Ministerie van Defensie is aangegeven,
neemt Nederland in het kader van het op Nederlands initiatief tot stand gekomen
Europees Capaciteiten Actieplan (ECAP) deel aan twaalf van de in totaal 17
landenpanels. Nederland is (co)voorzitter van een drietal landenpanels, te
weten op het gebied van onbemande vliegtuigen («Unmanned Aerial Vehicles»),
«Theatre Ballistic Missile Defence» (TBMD) en op het gebied van
verkennings- en doelopsporingscapaciteiten.Nederland hecht overigens zeer aan een versterking van de Europese militaire
capaciteiten, hetgeen wordt onderstreept door de EVDB-intensivering op de
Defensiebegroting. Versterking van de Europese capaciteiten in NAVO-kader
(door middel van het Prague Capabilities Commitment, het PCC) en EU-kader
(door middel van ECAP) vormen wat Nederland betreft twee kanten van dezelfde
medaille.51Welke landen die het Verdrag tegen Biologische Wapens
hebben ondertekend, worden er van verdacht deze wapens te bezitten? Welke
landen zijn niet aangesloten bij het Verdrag en worden er van verdacht over
biologische wapens te beschikken?Zie antwoord bij vraag 33.52Op welke wijze wil de regering de universaliteit van
het Chemische Wapenverdrag bevorderen alsmede een effectieve uitvoering van
alle onderdelen daarvan concretiseren?Bevordering van de universaliteit van het Chemische Wapensverdrag is een
onderwerp dat zich naar de mening van de regering bij uitstek leent voor actie
in EU-kader. In de eerste helft van 2001 werd reeds een eerste ronde van internationale
demarches uitgevoerd bij de landen die nog geen partij zijn bij dit verdrag.
Inmiddels wordt een nieuwe ronde van EU-demarches uitgevoerd.Daarnaast zal Nederland financiële ondersteuning bieden aan een seminar
in de Caraïben dat door de OPCW wordt georganiseerd, met als doel de
effectieve uitvoering van het Verdrag in de regio te bevorderen.53In welke landen ondersteunt de regering ontmijningsprogramma's?
Welke organisaties worden bij deze ontmijningsprogramma's ingezet?Is de regering op de hoogte van het feit dat gebied
dat door UNMAS is ontmijnd daarna door officials wordt ingepikt (het zogenaamde
landgrabbing dat onder andere in Cambodja en Azerbeidzjan voorkomt)? Komen
deze problemen minder voor bij non-profit-organisaties als HALO Trust en MAG
omdat zij niet gedwongen zijn om met (corrupte) overheden te werken?Nederland ondersteunt ontmijningsprogramma's in Afghanistan, Albanië,
Angola, Azerbeidzjan (Nagorno Karabakh), Bosnië-Herzegovina, Cambodja,
Eritrea, Ethiopië, Georgië, Guinee-Bissau, Noord-Irak, Laos, Mozambique, Somalië, Jemen en de Federale Republiek Joegoslavië
(Kosovo). Het betreft steun aan het wereldwijde aanvaarde concept van«mine
action», bestaande uit programma's voor mijnenruiming, slachtofferhulp,
capaciteitsopbouw, mine risk education, coördinatie en preventie.Organisaties die hierbij worden ingezet zijn: Norwegian Peoples Aid, Halotrust,
Stichting Vluchteling, Mines Advisory Group, Handicap International, ICRC,
UNDP, International Campaign to Ban Landmines en UNMAS.De regering is op de hoogte van het risico dat gezagsdragers zich zojuist
ontmijnde gebieden voor eigen gebruik kunnen toe-eigenen. Ten behoeve van
meer coördinatie en een juiste prioriteitstelling in ontmijning, is de
United Nations Mine Action Service opgericht. Daar waar Unmas geen Mine Action
Coordination Centre heeft, vindt coördinatie met de nationale en lokale
autoriteiten via het belangrijkste VN-agentschap ter plekke plaats. Prioriteiten
worden in eerste instantie op humanitaire en/of ontwikkelingsrelevante gronden
afgestemd. International Mine Action Standards (IMAS) bieden hiertoe richtlijnen
waar de door Nederland gefinancierde organisaties zich aan dienen te houden.
Om het verband tussen ontmijning en sociaal-economische ontwikkeling zeker
te stellen heeft Nederland er bovendien voor gepleit om ontmijning onder te
brengen in de Consolidated Appeals van slachtofferlanden. In 2002 is dit voor
het eerst doorgevoerd. Tot slot wordt in landen waar humanitaire ontmijning
met Nederlandse financiering plaatsvindt, zoveel mogelijk toezicht gehouden
op de uitvoering van deze activiteiten via het netwerk van de Nederlandse
ambassades.Ook op het werkterrein van non-profit organisaties als Halotrust en MAG
speelt deze problematiek daar zij geacht worden hun activiteiten inzake humanitair
ontmijnen af te stemmen met de lokale autoriteiten. Juist om dergelijke problemen
te voorkomen wordt ook afgestemd met de Verenigde Naties.Nederland heeft geen harde informatie over eventuele misstanden in Azerbeidzjan.
In Azerbeidzjan werkt UNDP in samenwerking met de nationale autoriteiten aan
een kleinschalige lokale capaciteit voor mijnenruiming. In dit kader worden
ontmijningstaken uitgevoerd om de Internationale Federatie van het Rode Kruis
en EU in staat te stellen humanitaire projecten uit te voeren. Nederland geeft
geen bijdrage aan dit UNDP-programma. Daarnaast financiert de Azerbeidzjaanse
overheid ook zelf ontmijning in het kader van een programma voor hervestiging
van ontheemden. Nederland steunt alleen Halotrust voor mine action in Nagorno
Karabakh.In Cambodja hebben eerder geconstateerde misstanden ertoe geleid dat de
Nederlandse bijdrage niet meer naar het UNDP-trustfund voor capaciteitsopbouw
van de overheid gaat, maar naar NPA en Halotrust die ontmijningsbrigades van
dezelfde overheid onder eigen toezicht inschakelen. Inmiddels zorgt een «landplanning-unit»
van de Cambodjaanse overheid dat de bestemming van stukken land is toegewezen
alvorens mijnenruiming plaatsvindt.54Op basis van welk criteria bepaalt de regering of er
voor een land in conflict een conflictbeleidskader wordt geschreven? Als voor
een land een conflictbeleidskader is geschreven en is overeengekomen, betekent
dit dan ook dat de regering daar extra budgetten voor vrijmaakt? Het besluit om voor een land in conflict een conflictbeleidskader op te
stellen is in de eerste plaats gebaseerd op een zorgvuldige beoordeling van
de humanitaire noden ter plekke. Daarbij wordt tevens gewogen hoe de crisis
zich in ernst en omvang verhoudt tot noden elders ter wereld. Informatie van
het Office for the Coordination of Humanitarian Affairs (OCHA) van de VN is
daarbij leidend. Factoren die onder andere meewegen zijn het al dan niet bestaan
van een gecoördineerde VN-strategie, de kwaliteit van het Consolidated
Appeal Process (inclusief een actieve betrokkenheid van de nationale autoriteiten)
en de omvang van een eventuele Nederlandse betrokkenheid in relatie tot de
inzet van andere donoren.Als voor een land een conflictbeleidskader is geschreven betekent dit
niet dat de regering daar extra budgetten voor vrijmaakt. Het betekent wel
dat de prioriteiten binnen het wereldwijde humanitaire hulp budget kunnen
worden verlegd. Concreet houdt dit in dat budgetten aan crises elders ter
wereld kunnen worden onttrokken om budgettaire ruimte te creëren voor
extra Nederlandse inspanningen in het nieuw CBK-land.Overigens is een conflictbeleidskader met name bedoeld als subsidiekader
en dient als leidraad bij de beoordeling van aanvragen van NGO's.55Aan welke criteria moet een land in humanitaire crisis
voldoen om in aanmerking te komen voor het opstellen van een Consolidated
Humanitarian Appeal vanuit OCHA? Waarom bestaat zo'n Appeal niet voor Colombia?Is de regering op de hoogte van het bestaan van het
Humanitaire Actieplan van de VN voor Colombia? Heeft de regering overwogen
aan de voorstellen in dit Actieplan een bijdrage te leveren? Zo nee, waarom
niet? Zo ja, wat welke voorstellen zijn/worden door de regering in overweging
genomen?Een Consolidated Appeal wordt opgesteld als in een land sprake is van
een ernstige humanitaire crisis of complexe noodsituatie (1). Een complexe
noodsituatie wordt daarbij gedefinieerd als een meervoudige humanitaire crisis
waarbij sprake is van een aanzienlijke ineenstorting van het gezag als gevolg
van een intern of extern conflict en waarbij een multi-sectorale en internationale
respons noodzakelijk is. Als de noodzakelijke respons het mandaat van één
enkele organisatie te boven gaat (2) en de regering van het betreffende land
om hulp verzoekt (3) komt het land in aanmerking voor het opstellen van een
Consolidated Appeal. Een Consolidated Appeal komt slechts tot stand indien
de nationale autoriteiten instemmen met de inhoud ervan. Fondsenwerving blijkt
vaak een doorslaggevend element in de besluitvorming over het al dan niet
opstellen van een Consolidated Appeal.Een Consolidated Appeal bestaat niet voor Colombia omdat de Colombiaanse
regering niet om hulp heeft verzocht. De autoriteiten wensen ook niet samen
te werken in het kader van een Consolidated Appeal Process. Daarbij speelt
op de achtergrond dat de autoriteiten het weinig wenselijk zouden achten dat
de situatie in Colombia internationaal zou worden aangemerkt als een complexe
noodsituatie.De regering is op de hoogte van het feit dat gewerkt wordt aan een Humanitaire
Actieplan van de VN voor Colombia.De regering heeft niet overwogen aan de voorstellen in dit Actieplan een
bijdrage te leveren. Dat was feitelijk ook onmogelijk, omdat dit document nog niet beschikbaar is. Het Humanitaire Actieplan wordt eind november
officieel gepresenteerd in Bogotá.56Hoe kan de regering de Kamer de verlaging van het budget
voor humanitaire hulp van € 247 110 in 2001 naar € 209 424
in 2007 verklaren?Het budget voor humanitaire hulp wordt in grote mate bepaald door de categorie
Noodhulp Ontwikkelingslanden. Het budget voor noodhulp schommelt gebruikelijk
tussen de € 108 en € 115 miljoen. In 2001 en 2002 is dit
budget incidenteel verhoogd tot respectievelijk € 144 miljoen en € 146
miljoen. Deze optoppingen van het noodhulpbudget vloeiden voort uit Nederlandse
bijdragen ter leniging van onvoorziene noden in India, Kosovo en Afghanistan.
Vooralsnog ljkt er geen reden om het noodhulpbudget structureel te verhogen.
Niet uit te sluiten valt dat zich opnieuw humanitaire rampen van een dergelijke
omvang zullen voordoen. Het budget voor noodhulp zal dan opnieuw incidenteel
en afhankelijk van de omvang van de ramp kunnen worden aangepast.Er is dus sprake van een incidentele verhoging van het budget voor humanitaire
hulp in 2001 en 2002.57Overweegt de regering om, in het kader van de ondersteuning
aan de Afghaanse interimregering bij de naleving van mensenrechten, aan te
dringen de schendingen van de mensenrechten uit het verleden voor het voetlicht
te brengen in de vorm van een VN-tribunaal (zoals in Rwanda) of het instellen
van een waarheid- en verzoeningscommissie (zoals in Zuid-Afrika)? Zo ja, welke
vorm lijkt de regering het meest geschikt? Zo nee, waarom niet? Wat is de
stellingname van de Afghaanse interimregering in dezen?Voor het antwoord verwijs ik naar het antwoord op vraag 128 (vergaderjaar
2002–2003, 28 600 V, nr. 7) uit de eerdere lijst van vragen inzake
de begroting van het Ministerie van Buitenlandse Zaken, waarin onder meer
is gesteld dat «De regering blijft [echter] vasthouden aan de opvatting
dat bouwen aan een duurzame en veilige toekomst pas mogelijk is nadat rekenschap
is afgelegd over het verleden, en zij draagt deze visie bij gelegenheid ook
uit.» In welke vorm «rekenschap» wordt afgelegd is in eerste
instantie door de Afghanen zelf te bepalen, in samenwerking met de Verenigde
Naties. Dit is ook één van de vraagstukken waarover de onlangs
benoemde Nationale Mensenrechtencommissie van Afghanistan zich zal buigen.
De werkzaamheden van deze Commissie worden gecompliceerd door het feit dat
een aantal personen die verantwoordelijk worden gehouden voor schendingen
van mensenrechten deel uitmaken van de transitieregering, of daaraan gelieerd
zijn. Mede als gevolg hiervan heeft de transitieregering nog geen besluiten
genomen over de aanpak van mensenrechtenschendingen, al heeft President Karzai
in het verleden de mogelijkheid van een waarheidscommissie geopperd.De Nederlandse regering acht het niet haar taak te pleiten voor een VN-Tribunaal,
een Waarheidscommissie, of een andere modaliteit. Deze keuze moet door de
Afghaanse regering gemaakt worden, hopelijk op zodanige wijze dat het draagvlak
voor het transitieproces behouden en verbreed wordt. De VN en de EU spreken
de transitieregering hierop aan, met steun van de Nederlandse regering.58Welke stappen voorziet de regering om bij te dragen
aan de transparantie van de Defensie-begrotingen van Indonesië, Oeganda
en Rwanda? Indonesië: Het incorporeren van de extrabudgettaire
inkomsten en uitgaven in het budget van de Indonesische strijdkrachten (TNI)
is van groot belang om de transparantie van het financieel-economisch overheidsbeleid
te vergroten. President Megawati van Indonesië heeft tijdens de viering
van het 57-jarig bestaan van de strijdkrachten nogmaals tot professionalisering
van het leger opgeroepen en aangegeven dat het leger ernst dient te maken
met het ontkoppelen van de zakelijke belangen. Zolang echter de overheid niet
meer dan 30 procent van het militaire budget op zich neemt, valt niet te verwachten
dat TNI op korte termijn de eigen economische belangen zal laten varen. Met
dit proces zullen jaren gemoeid zijn. Als lid van het bestuur van het Partnership
for Governance Reform, dat substantieel met OS-fondsen wordt gesteund, alsmede
in het verband van de Consultative Group on Indonesia (CGI) bepleit Nederland
samen met andere donoren met regelmaat het belang van de realisering van transparante
overheidsbegrotingen, waaronder die van Defensie.Uganda: Momenteel wordt samen met het Verenigd
Koninkrijk een Defense Review gehouden dat de gevraagde transparantie zal
moeten brengen. Volgens planning wordt het concept in juli/augustus 2003 door
de Ugandese President Museveni met de donoren besproken. Uiteindelijk zal
het document aan het kabinet en het parlement ter besluitvorming worden voorgelegd.
Overigens vindt los van de Review zelf reeds uitvoering
overleg plaats tussen de voornaamste donoren van Uganda, waaronder Nederland,
en de Ugandese regering over de hoogte van en de prioriteitsstelling binnen
de defensie-uitgaven.Rwanda: Transparantie van het defensiebudget
in Rwanda is een belangrijk punt van aandacht mede gezien de rol die Rwanda
speelt in de regio en de uitkomsten van het recent verschenen VN rapport over
illegale exploitatie van grondstoffen in de DRC. Defensie-uitgaven maken onderdeel
uit van het MoU tussen Nederland en Rwanda. Op basis van dit MoU verwoordt
Nederland in haar dialoog met de Rwandese autoriteiten de noodzaak van transparantie
van het defensiebudget.Dit jaar zal de Rwandese Rekenkamer een controle doen van het budget van
het ministerie van Defensie. Haar bevindingen zullen aan het Rwandese Parlement
worden voorgelegd. Nederland ondersteunt de Rekenkamer met ca EUR 700 000
bij capaciteitsopbouw.59In welke landen of regio's – naast het Grote
Merengebied – ondersteunt de regering demobilisatieprogramma's?In Afrika worden naast het Grote Merengebied DDR-programma's («Demobilisation
Disarmament and Reintegration») ondersteund in Guinee-Bissau, Eritrea
en Sierra Leone.60Wat zijn de prestatie-indicatoren van het demobilisatie-
en reïntegratieprogramma voor de regio Grote Meren?In het kader van het «Multi-country Demobilisation and Reintegration
Program» (MDRP) zijn strategische, programma- en prestatie-indicatoren
ontwikkeld. De laatste categorie van indicatoren heeft betrekking op respectievelijk
het aantal gedemobiliseerde ex-combattanten, dat assistentie heeft ontvangen
door middel van de verschillende nationale programma's en speciale projecten
die onder het MDRP ressorteren, op de effectiviteit van technische kennisuitwisseling,
en op een efficiënte organisatie van gezamenlijke missies en van voorbereiding
van rapportages. 61Zijn er naast het Grote Merengebied nog meer regio's
in Afrika waar de regering extra aandacht aan zal besteden? Wat is het regeringsbeleid
ten aanzien van de Hoorn van Afrika? Zal de regering in deze regio conflictpreventieprogramma's
ondersteunen?Verschillende regio's in Afrika worden geteisterd door langlopende conflicten
die een zware wissel op de burgerbevolking trekken, het functioneren van de
rechtstaat belemmeren en uitzicht op duurzame ontwikkeling en structurele
armoedebestrijding wegnemen. Het beëindigen van deze conflicten is derhalve
absolute voorwaarde voor het bieden van toekomstperspectief aan de betrokken
bevolkingen.Vanuit dit gezichtspunt besteedt de regering prioritair aandacht aan het
Grote Merengebied en de Hoorn van Afrika. Andere conflictgebieden in West-Afrika
en in de SADC-regio staan eveneens op de Nederlandse agenda. In het West-Afrikaanse
kustgebied is thans na de Mano River landen ook Ivoorkust theater van hevige
gewapende conflicten geworden met potentieel destabiliserende effecten op
andere landen in de regio als Mali, Burkina Faso, Ghana en Benin. In de SADC-regio,
waar de situatie in Angola zich lthans stabiliseert, blijft de toestand in
Zimbabwe grote zorgen baren. In de recente dialoog tussen de EU en de SADC
is ruime aandacht aan de situatie in Zimbabwe besteed, waarbij Nederland een
vooraanstaande rol heeft gespeeld.62Zal de regering tijdens haar voorzitterschap van de
OVSE ook aandacht vragen voor conflictpreventie op andere continenten? Zal
de regering daarbij bijvoorbeeld een verband leggen met haar conflictpreventie-
en DDR-beleid in delen van Afrika?Het voorkomen van conflicten vormt het hart van het werk van de OVSE.
Daarop zijn de inspanningen van de organisatie gericht. In contacten met partners
van buiten het OVSE-gebied vormt conflictpreventie in de regel een belangrijk
onderwerp van gesprek. Zo is bijvoorbeeld met de Aziatische partners van de
OVSE in het kader van een conferentie over «trafficking» van gedachten
gewisseld over conflictpreventie. Tijdens het seminar over Centraal Afrika
in oktober 2002 heeft de Minister van Buitenlandse Zaken aangegeven dat de
manier van werken van de OVSE een handreiking zou kunnen bieden aan Afrikaanse
staten om hun problemen op te lossen. De Minister heeft daarbij gepleit voor
de instelling van een onafhankelijke Afrikaanse Hoge Commissaris voor de Minderheden,
die net als de Hoge Commissaris inzake Nationale Minderheden van de OVSE,
de bevoegdheid zou moeten hebben om etnische tegenstellingen te onderzoeken.
In verschillende delen van Afrika bevordert Nederland conflictpreventie door
bijdragen aan programma's van demobilisatie, ontwapening en reïntegratie
in de samenleving van voormalige strijders.63Hoe groot is het percentage van gelden dat de regering
besteedt aan onderzoek, onderwijs en innovatie conform de Lissabonstrategie?
Indien dit percentage minder dan het door deze strategie voorgeschreven percentage
van 3 bnp bedraagt, wat is de reden voor dit te lage percentage en is de regering
in dat geval bereid het bestaande percentage op te schroeven?De desbetreffende doelstelling die de Europese Raad van Barcelona 16 maart
2002 heeft afgesproken, luidt als volgt (conclusie 47, eerste gedachtestreepje):
«(De Europese Raad) is derhalve van oordeel dat de totale uitgaven voor
O(nderzoek) & O(ntwikkeling) en innovatie in de Unie verhoogd zouden moeten
worden zodat zij tegen 2010 3% van het BBPbenaderen. Tweederde
van deze nieuwe investering moet afkomstig zijn uit de particuliere sector...».
De doelstelling strekt zich niet uit tot onderwijs.In haar mededeling «Meer onderzoek voor Europa, op weg naar 3% van
het BBP» van 11 september 2002, operationaliseert de Commissie deze
doelstelling als volgt:– de 3%-doelstelling geldt voor Europa als geheel; lidstaten kunnen
hun eigen afgeleide doelstellingen bepalen;– het is een inspanningsverplichting; de 3% dient in 2010 te worden
benaderd;– de 3% van het BBP geldt voor de totale uitgaven aan onderzoek
en ontwikkeling (O&O); uitgaven aan onderwijs en innovatie zijn hierin
niet betrokken; en– het bedrijfsleven dient tweederde deel van de totale uitgaven
te financieren.Het streefcijfer van 3% geldt dus voor de Unie als geheel, niet voor individuele
lidstaten. Bovendien is de 3% een doelstelling voor de totale uitgaven aan
O&O, niet alleen voor de publieke uitgaven.In 1999 bedroegen de totale O&O-uitgaven in Nederland 2,02% van het
BBP. De O&O gefinancierd door bedrijven was in 1999 1,01%. De financiering
door de Nederlandse overheid bedroeg in 1999 0,72% van het BBP. De rest (0,29%)
was voornamelijk afkomstig uit het buitenland.Hieruit blijkt dat de uitdaging vooral is gelegen in een verhoging van
de door het bedrijfsleven gefinancierde O&O. Dat neemt niet weg dat daarnaast
moet worden gezorgd voor voldoende en effectieve publieke investeringen in
O&O. De voorgenomen investeringen in het ICES/KIS-pakket (Interdepartementale
Commissie voor Economische Structuurversterking/Kennisinfrastructuur) zijn
daarbij belangrijk. De regering zal volgend jaar in een Innovatiebrief en
het Wetenschapsbudget voorstellen opnemen om deze ambitie te realiseren.64Op welke wijze zal de regering bewerkstelligen dat
het debat over de toekomst van de EU meer dan voorheen ook een maatschappelijk
debat zal worden?Voor het antwoord op deze vraag wil ik u verwijzen naar de brief terzake
van 12 november jl.65Welke andere landen zijn voornemens het Kyoto-protocol
niet te ratificeren? Zal de regering druk op deze landen uitoefenen het Protocol
alsnog te ratificeren of de doelstellingen van het protocol desnoods buiten
dit kader te realiseren? Op welke wijze zal de regering zich hiervoor inzetten?Van de groep van industrielanden (Annex B landen in de termonilogie van
het Kyoto Protocol) is het alleen de VS die niet voornemens is tot ratificatie
over te gaan. Met uitzondering van Australië, dat nog een vraagteken
is, hebben alle andere industrielanden het Kyoto Protocol inmiddels geratificeerd,
dan wel de intentie uitgesproken om tot ratificatie over te gaan. Dit laatste
geldt ook voor Canada en Rusland: beide landen hebben dit in verschillende
internationale fora aangegeven. De regering blijft de internationale contacten
gebruiken om Australië ertoe te bewegen te ratificeren, overigens steeds
volledig afgestemd met de EU-partners. Hetzelfde geldt in beginsel voor de
VS, alhoewel de vooruitzichten op een goed resultaat op korte termijn minimaal
zijn. Van de groep van ontwikkelingslanden is het alleen van de Filippijnen
bekend dat het land het voorbeeld van de VS volgt.66Hoe zal de regering, in het kader van een meer regionale
benadering van Afghanistan, omgaan met landen als Pakistan en Iran? Is de
regering bereid met genoemde landen een intensieve dialoog te starten? Zo
ja, wat zouden volgens de regering de speerpunten van een dergelijke dialoog
moeten zijn? Zo nee, waarom niet?Wat is er terechtgekomen van de samenwerking tussen
Iran en Afghanistan op het gebied van de landbouw?Het verleden heeft aangetoond dat duurzame vrede in Afghanistan slechts
mogelijk is indien de buurlanden bereid zijn mee te werken aan het vredesproces,
en zich van inmenging te onthouden. Mede om deze reden heeft de regionale
dimensie een belangrijke plaats gekregen in het mandaat van de Speciale Vertegenwoordiger
van de EU, Fransesco Vendrell, die net als zijn voorganger de buurlanden frequent
bezoekt. Mede daarom ook is het laatste jaar een toename zichtbaar van bezoeken,
bilateraal (door diverse leden van het vorige kabinet) en door EU-vertegenwoordigers,
aan de buurlanden van Afghanistan.De dialoog met de buurlanden richt zich, behalve op de relaties met die
landen zelf, op de rol die zij kunnen spelen bij het vredes- en wederopbouwproces
in Afghanistan. Het gaat daarbij naast non-interventie, ook om het belang
van intensivering van regionale samenwerking op allerlei gebieden. Goed gecoördineerd
optreden in EU-verband is hiervoor het belangrijkste instrument.Van samenwerking tussen Iran en Afghanistan op landbouwgebied is ondanks
voornemens tot dusverre weinig gerealiseerd.67Waarom kiest de regering er voor binnen de EU er op
aan te dringen de financiële middelen van de EU voor Afghanistan onder
te brengen onder de coördinatie en de vlag van de VN? In hoeverre ontstaat
hiermee het risico dat middelen slechts met grote vertraging op de juiste
plek arriveren, gezien een mogelijk bureaucratische werking van enkele VN-organisaties?
Hoe wil de regering dit mogelijke vertragingsrisico beperken?Wat betreft de wederopbouwhulp voor Afghanistan dringt de regering er
binnen de EU inderdaad sterk op aan de financiële middelen van de EU
onder de coördinatie en de vlag van de VN te brengen. Dit standpunt,
dat ook gebaseerd is op lessen uit het verleden, huldigt Nederland ook voor
wat betreft bilaterale hulp die ons land verstrekt voor de wederopbouw van
Afghanistan, waarbij als kanaal het Afghanistan Reconstruction Trust Fund
(ARTF) wordt gebruikt. Dit is opgezet door WB, UNDP, Asian Development Bank
(AsDB) en de Islamic Development Bank (IsDB). De voorkeur voor het multilaterale
kanaal komt vooral voort uit overwegingen van hulpeffectiviteit. Met zoveel
verschillende donoren – particuliere, bilaterale en multilaterale –
is het gevaar groot dat een enorm complex van hulporganisaties en -systemen,
wordt opgezet hetgeen een ondraaglijke last zou leggen op de schouders van
de Afghaanse interim regering. Dit zou ook haar vermogen om zelf de coördinatie
en leiding in handen te houden van het wederopbouwproces ernstig in gevaar
brengen.Om die reden heeft de regering er vanaf het begin duidelijk voor gekozen
geen bilaterale wederopbouwactiviteiten in Afghanistan te entameren maar daarvoor
uitsluitend gebruik te maken van het multilaterale kanaal. Vanzelfsprekend
is deze lijn ook in EU-verband en elders uitgedragen, helaas met slechts beperkt
resultaat. Veel donoren blijven de voorkeur geven aan bilaterale hulp met
alle gevolgen vandien. Dit laatste is ook een reden waarom de
VN niet aan de verwachtingen heeft voldaan om snel en effectief wederopbouwhulp
te verlenen. Enige kritiek op de VN is zeker op zijn plaats, maar zij wordt
in haar handelen sterk gehinderd doordat donoren onvoldoende middelen beschikbaar
stellen. Er dient ook te worden opgemerkt dat de VN met beperkte middelen
reeds veel in Afghanistan heeft bereikt. Naast het oprichten van het ARTF
en de operationalisering daarvan kunnen worden genoemd, de gezamenlijke needs
assessment en het mobiliseren van de donorgemeenschap. Voorts heeft de VN
het zogenaamde Transitional Assistance Programme for Afghanistan (TAPA) opgesteld
als VN-financieringsmechanisme voor VN-wederopbouwhulp.68Welke EU-lidstaten zijn gelijkgezind als het gaat om
coherentie in het Europese beleid? Gaat de staatssecretaris voor Ontwikkelingssamenwerking
deel uitmaken van de Utstein-groep? Zo nee, waarom niet?De inspanningen om coherentie bespreekbaar te maken in EU-kader worden
in algemene zin gesteund door de Noordelijke EU-Lidstaten, met name door Zweden,
Denemarken, Duitsland en het VK. Voor het overige hangt het van het specifieke
beleidsterrein af welke lidstaten als gelijkgezind beschouwd kunnen worden.
Zo is Frankrijk bijvoorbeeld gelijkgezind ten aanzien van de aanpassing van
octrooibescherming van medicijnen om arme ontwikkelingslanden betere toegang
te bieden tot betaalbare medicijnen maar is dat zelfde land allesbehalve gelijkgezind
als het landbouwhervorming betreft.Voor het overige verwijs ik u naar het antwoord op de eerder gestelde
vraag 5 (vergaderjaar 2002–2003, 28 600 V, nr. 7).69Waarom heeft de regering nog steeds geen sectorkeuze
gedaan in Rwanda? Wanneer worden de sectoren waarin de regering wil samenwerken
met Rwanda de Kamer bekendgemaakt?Wanneer stuurt de regering de Kamer de evaluatie toe
over de voortgang in de ijkpunten in de Nederlandse bilaterale relatie met
Rwanda? Hoe worden deze ijkpunten gemonitored? Is hierbij sprake van onafhankelijke
monitors en van inbreng van NGO's?Welke stappen heeft de regering gezet inzake de totstandkoming
van een Memorandum of Understanding (MoU) met Rwanda voor 2003? Welke andere
landen zijn hierbij betrokken? Wanneer kan de Kamer deze MoU tegemoet zien?Kan de regering de Kamer aangeven voor welke andere
landen op de bilaterale structurele ontwikkelingssamenwerkingslijst het werken
met ijkpunten een rol speelt of zou kunnen spelen?Welke rol speelt de regering bij de monitoren van het
te verwachten verkiezingsproces in 2003 in Rwanda?Het proces dat heeft geleid tot het kiezen van sectoren in Rwanda is niet
over een nacht ijs gegaan. Na een periode van intensieve consultaties is thans
op werkniveau een voorstel afgerond. Na interne goedkeuring zal de Kamer geïnformeerd
worden. Met het VK en Zweden zijn Terms of Reference overeengekomen over gezamenlijke
monitoring van het MoU. Onafhankelijke monitors zullen gedurende de maand
november gesprekken voeren met alle relevante betrokkenen om te komen tot
een weloverwogen en puntsgewijze beoordeling van de geleverde prestaties.
In het proces is nadrukkelijk inbreng van NGO's voorzien. De regering zal
de evaluatie toesturen over de voortgang in de ijkpunten.Het proces om te komen tot een MoU voor 2003 is al enige tijd gaande.
Nederland streeft naar zo veel mogelijk samenwerking met gelijkgestemde
donoren teneinde het MoU zo effectief mogelijk te maken. Hierbij moet evenwel
voldoende ruimte blijven voor specifieke Nederlandse inbreng. Voorzien wordt
dat het MoU begin 2003 gereed zal zijn.Ijkpunten zoals die van toepassing op de OS-relatie met Rwanda, zijn er
niet voor andere landen op de structurele ontwikkelingssamenwerkingslijst.
Wel kan, mede op basis van de evaluatie van het MoU met Rwanda, worden bezien
of deze systematiek ook op andere landen van toepassing zou kunnen zijn.Rwanda heeft de EU uitgenodigd tot monitoring van de verkiezingen in 2003.
De EU heeft Rwanda op de lijst van prioritaire waarneming geplaatst.70Kan de regering de dalende trend van uitgaven in vergelijking
met voorgaande jaren van uitgaven aan programma's in Indonesië motiveren?
Duidt deze trend op het afbouwen van de in principe voor vijf jaar aangegane
relatie met Indonesië? Op basis van welke criteria zal de regering in
2003 besluiten tot een eventuele voortzetting van de relatie? Komt er een
evaluatie?De verlaging van de allocatie voor Indonesië is procentueel gelijk
aan de verlaging voor de overige 19+3 landen. Van afbouw van de OS-relatie
met Indonesië is geen sprake: de verlaging is slechts het gevolg van
krapte binnen het ODA-budget. De Kamer zal binnen afzienbare tijd worden geïnformeerd
over het toekomstig beleid ten aanzien van Indonesië.71In hoeverre heeft de regering bij het opstellen van
de Rijksbegroting 2003 rekening gehouden met de motie-Hessing cs. (27 400V
nr. 39), die pleit voor een toename van middelen voor onderwijs in ontwikkelingslanden
van 15% binnen drie jaar?Het is zeker mijn intentie de motie-Hessing cs. (27 400V nr. 39),
waarin gepleit wordt voor een groei van de onderwijsuitgaven naar 15% van
ODA, binnen drie jaar uit te voeren.De beperkte groei van de OS uitgaven voor 2003 en de daling van de beschikbare
middelen voor de bilaterale ontwikkelingssamenwerking (beleidsartikel 6),
hebben ook gevolgen gehad voor de begrote onderwijsuitgaven 2003. Echter,
in de geest van de motie Hessing, hebben wij onze posten geinstrueerd om verzoeken
van landen voor meer steun bij de indiening van het jaarplan te vermelden
ervan uitgaand, dat deze voorstellen deel van het nationale onderwijsplan
van het land uitmaken en er voldoende capaciteit is om de plannen uit te voeren.
Na de jaarplanbeoordeling, dat wil zeggen in maart 2003, zult u nader worden
geïnformeerd over de effecten die dit heeft op de groei van de onderwijsuitgaven.
Daarenboven is Nederland de grootste donor van het door de Wereldbank gestarte
«Fast Track Initiative» van Education for All met een bedrag van € 135
miljoen voor de komende 4 jaar.72Met welke andere niet-westerse landen heeft de EU visserijakkoorden
gesloten of staat de EU op het punt dat te doen? Op welke wijze zal de regering
bewerkstelligen dat besluiten en overeenkomsten op visserijgebied met die
landen ook coherent zijn met het beleid voor ontwikkelingssamenwerking?De EU heeft visserijakkoorden met de volgende niet-westerse landen: Angola,
Comoren, Dominica (slapend), Equatoriaal Guinee, Gabon, Gambia,
Guinee, Guinee-Bissau, Ivoorkust, Kaapverdië, Madagaskar, Mauritanië,
Mauritius, Sao Tomé en Príncipe, Senegal, Seychellen, Sierra
Leone (slapend) en Tanzania (slapend).Nieuwe overeenkomsten worden voorbereid met de volgende niet-westerse
landen: Kiribati en Mozambique.De Nederlandse regering beoordeelt nieuwe visserijovereenkomsten en verlengingsprotocollen
voor bestaande overeenkomsten op coherentie met het beleid voor ontwikkelingssamenwerking.
Dit is in lijn met conclusies van de Visserijraad uit 1997, waarin gesteld
wordt dat het beleid moet leiden tot duurzame, coherente en kosteneffectieve
visserijakkoorden. In de praktijk betekent dit dat voldoende rekening gehouden
moet worden met de belangen van de lokale visserijsector en met aspecten van
duurzaamheid. De lokale visserijsector moet zich kunnen ontwikkelen. Dit betekent
dat alleen het surplus aan vis, binnen de grenzen van duurzaamheid, gevangen
kan worden door vissers uit derde landen (waaronder de lidstaten van de EU).De regering acht het daarom van groot belang dat nieuwe protocollen worden
afgesloten op basis van een evaluatie van het vorige protocol op aspecten
van duurzaamheid en de belangen van de lokale sector. Mede dankzij de aandacht
die Nederland de afgelopen jaren gevraagd heeft voor deze zaken, is het tegenwoordig
gebruikelijk dat een substantieel deel van de financiële vergoeding die
overeengekomen wordt tussen de EU en het land waarmee een akkoord gesloten
wordt, specifiek gereserveerd wordt voor de financiering van wetenschappelijk
onderzoek, controle, ambachtelijke visserij en plaatselijke visserijgemeenschappen,
opleiding en aquacultuur en andere op duurzame ontwikkeling gerichte activiteiten.Verder heeft de regering de afgelopen periode steeds het belang onderstreept
van gedegen wetenschappelijk onderzoek ter waarborging van duurzaamheid. Dit
heeft geleid tot de instelling van wetenschappelijke comités bij de
nieuwe generatie visserijovereenkomsten. Deze comités evalueren de
bestandssituatie jaarlijks, hetgeen kan leiden tot aanpassing van de overeengekomen
vangsthoeveelheden.Indien de visserijakkoorden van de EU met ontwikkelingslanden desondanks
incoherent zijn met het beleid voor ontwikkelingssamenwerking, zal de regering
dit met de EU-partners bespreken (bijvoorbeeld in de Landbouw- en Visserijraad,
de Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen en via bilaterale contacten).
Ook zal Nederland bij de lopende discussie over de hervorming van het Gemeenschappelijk
Visserijbeleid en de daarmee samenhangende besprekingen over de toekomst van
het externe visserijbeleid, aandacht blijven vragen voor de belangen van ontwikkelingslanden.73Welke rol ziet de regering voor maatschappelijke organisaties
in de concretisering van de afspraken gemaakt tijdens de WSSD in Johannesburg?
Wanneer zal bij het ministerie van Buitenlandse Zaken een actieplan beschikbaar
zijn dat de afspraken van de WSSD vertaalt in concrete acties voor de komende
jaren?Graag verwijs ik naar de antwoorden op de eerdere vragen 171 en 172 (vergaderjaar
2002–2003, 28 600 V, nr. 7). 74Op welke wijze zijn Poverty Reduction Strategy Papers,
sectorbeleidsplannen en nationale strategieën voor duurzame ontwikkeling
naar het oordeel van de regering verder te integreren? Welke instrumenten
en methoden heeft de regering hierbij voor ogen?Gezien de gewenste nationale verantwoordelijkheid van overheden voor hun
ontwikkelingsprocessen vindt de integratie van de verschillende strategieën
op nationaal niveau plaats. Nationale strategieën voor duurzame ontwikkeling
en armoedestrategieën dienen zoveel mogelijk op elkaar te zijn afgestemd.
De sectorbeleidsplannen moeten voortvloeien uit de PRSP's, waarbij betrokkenheid
van vakministeries en het proces van consultatie en afstemming met maatschappelijke
groeperingen van groot belang is voor succesvolle integratie. Het PRSP is
een belangrijk beleidskader en de afstemming met de andere genoemde beleidskaders
kan in het begrotingsproces plaatsvinden. Door de bijdragen van donoren onderdeel
te maken van het begrotingsproces wordt onderlinge afstemming en integriteit
van het begrotingsbeleid bevorderd en kunnen donoren zich in de dialoog ook
op voornoemde onderwerpen richten. Daarmee ontstaat een belangrijk instrumentarium
om integratie en harmonisatie van het beleid in ontvangende landen te bevorderen.Nederland brengt de noodzaak tot integratie van de verschillende plannen
stelselmatig onder de aandacht van de ontvangende overheden, Internationale
Financiële Instellingen (IFI's), VN-organisaties en gelijkgezinde donoren.Met name bilaterale donoren zijn in een goede positie om, via hun reguliere
dialoog met overheid en andere donoren, inclusief de IFI's, te wijzen op de
noodzaak van goede afstemming. Donorcoördinatie en overleg met de overheid
in het betrokken land zijn de geëigende instrumenten om integratie te
bevorderen. De invloed van Nederland is echter beperkt en de nationale capaciteit
in OS landen op terrein van planning, budgettering en uitvoering eveneens.
Om die laatste reden dient de internationale gemeenschap terughoudend om te
gaan met het stellen van steeds nieuwe eisen m.b.t. beleidsplanning, opdat
de beperkte capaciteit niet verder onder druk wordt gezet. Verdergaande harmonisatie
van procedures en afspraken door donoren vormt een belangrijk onderdeel van
dit proces. In landen als Mozambique, Uganda, Tanzania en Burkina Faso is
in dat verband reeds aanzienlijke voortgang geboekt.75Welke rol moeten Poverty and Social Impact Analyses
(PSIA's) volgens de regering hebben in het kader van het poverty reductionbeleid
van de Wereldbank en het IMF? Is de regering van mening dat bij het opstellen
van Poverty Reduction Strategy Papers landen verplicht rekening dienen te
houden met PSIA's op voorwaarde dat deze al voorhanden zijn? Zo nee, waarom
niet?Poverty and Social Impact Analyses (PSIA) hebben tot doel om inzicht te
krijgen in de effecten van concrete beleidsmaatregelen, zoals bijvoorbeeld
de privatisering van de elektriciteitsvoorziening, op de positie van de armen.
Door middel van PSIA kan de kwaliteit van beleid, in termen van effectiviteit
in armoedebestrijding, worden verbeterd. Het integreren van uitkomsten van
PSIA in het PRSP-proces is daarom evident. Het «pro-poor» karakter
van beleidsmaatregelen in de PRSP kan door ex-ante PSIA's worden verhoogd.
Het verplicht stellen van PSIA's in de formulering van PRSPs druist echter
in tegen de gedachte van ownership en de regering is hiervan geen voorstander. Wereldbank en IMF dienen landen te assisteren in het uitvoeren van PSIA's.
Bovendien moeten zij hun eigen programma's, de Poverty Reduction Support Credit
en de Poverty Reduction and Growth Facility, in toenemende mate baseren op
de uitkomsten van PSIA's. De regering dringt continu bij Wereldbank en IMF
aan op spoedige implementatie van PSIA in hun eigen programma's, effectieve
ondersteuning op landenniveau en ruimer budget voor PSIA.76Is de regering bereid over een jaar een voortgangsrapportage
naar de Kamer te sturen waarin de regering de voortgang rapporteert inzake
de zes genoemde verbeterpunten ten aanzien van het Poverty Reduction Growth
Facility (PRGF)?De regering heeft tijdens het Algemeen Overleg met de vaste commissies
voor Buitenlandse Zaken en voor Financiën inzake IMF/Wereldbank, d.d.
25 september 2002, reeds toegezegd om jaarlijks te rapporteren over de voortgang
in het PRSP-proces. De voortgang in PRGF zal integraal onderdeel uitmaken
van deze rapportage.77Hoe wil de regering zich via de Nederlandse ambassades
blijven inzetten voor een intensievere samenwerking tussen de Internationale
Financiële Instellingen (IFI's) onderling, tussen IFI's en VN-instellingen
en tussen IFI's en bilaterale donoren? Betekent dit dat op alle posten personeel
(gedeeltelijk) wordt vrijgesteld om hier invulling aan te geven? Zo nee, waarom
niet en hoe wil de regering in dat geval invulling geven aan haar voornemen?Het bevorderen van coördinatie en intensievere samenwerking tussen
IFI's, VN-instellingen en bilaterale donoren is onderdeel van het reguliere
takenpakket van de ambassades in de landen waarmee Nederland een OS-relatie
onderhoudt. Daarbij moet worden bedacht dat de coördinatie van activiteiten
in ontwikkelingslanden bij de centrale overheid van het ontvangende land ligt,
bijvoorbeeld in het kader van het door dit land geleide PRS-proces. Het is
zeker niet de bedoeling personeel op Nederlandse ambassades al dan niet gedeeltelijk
vrij te stellen voor deze taak, zoals gezegd het afstemmen maakt deel uit
van hun reguliere werkzaamheden.Bevordering van samenwerking tussen genoemde instellingen is uiteraard
geen einddoel. Met betere samenwerking wordt beoogd om te komen tot een zo
doelmatig en doeltreffend mogelijke aanwending van de voor ontwikkelingssamenwerking
beschikbare middelen. Daartoe is kennis nodig van de behoeften van de betrokken
landen, mandaat van de betrokken instellingen en kennis van sterke en zwakke
kanten van die instellingen in het betrokken land. Van medewerkers van ambassades
wordt verwacht dat zij over dergelijke kennis beschikken.78Wat verstaat de regering precies onder een «voldoende
geoutilleerd» kantoor in Afghanistan vanaf 2003? Vanaf welke maand
in 2003 is het streven dat het kantoor «voldoende geoutilleerd»
zal zijn? Hoeveel mensen (fte's) zullen in dit kantoor werkzaam zijn? Wat
zal precies de taakstelling van het kantoor worden? Wat zal de rol worden
van dit kantoor in het reconstructieproces van Afghanistan? Gaat dit kantoor
ressorteren onder de ambassade in Islamabad, of krijgt het een meer onafhankelijke
positie?Onder «voldoende geoutilleerd» wordt verstaan dat het kantoor
te Kabul in personele en materiële zin voldoende zal zijn toegerust om
de taakstelling te vervullen. Recentelijk is het kantoor verhuisd
van een voorlopige naar een meer representatieve en op de werkelijke bezetting
afgestemde huisvesting. Tezelfdertijd zijn voorlopige voorzieningen, o.a.
op het gebied van verbindingen, vervangen door definitieve. De personele bezetting
is nog niet voltallig; enkele functies zijn nog niet bezet of worden op tijdelijke
basis vervuld.De taakstelling van het kantoor betreft vooral het leggen en onderhouden
van de contacten met de Afghaanse autoriteiten die noodzakelijk zijn voor
het uitdragen en implementeren van het Nederlandse beleid met betrekking tot
Afghanistan, alsmede rapportage terzake. Het kantoor vervult een belangrijke
rol in de discussies die plaats vinden met de Afghaanse autoriteiten en de
donorgemeenschap inzake humanitaire hulp en reconstructie van het land.Het streven is erop gericht dat uiterlijk in januari 2003 de voltallige
bezetting van het kantoor, vijf fte's, zal zijn bereikt.De Nederlandse ambassadeur te Islamabad stuurt aan op hoofdlijnen en bewaakt
daarmee het bredere perspectief van de samenhang en de continuïteit van
het ten aanzien van de Centraal-Aziatische regio en Afghanistan gevoerde beleid.79Overweegt de regering een gedeelte van de Nederlandse
bijdrage, naast die via het multilaterale Afghanistan Reconstruction Trust
Fund, ook via NGO's ter plaatse te laten lopen of via directe bilaterale weg?
Zo nee, waarom niet?Hier wordt verwezen naar het antwoord op de aanvullende vraag nummer 6
HGIS. Bij de wederopbouw van Afghanistan bestaat er een urgente noodzaak tot
coördinatie van de veelheid aan hulpactiviteiten. Het streven van de
Afghaanse autoriteiten is het budget voor 2003 te gebruiken als centraal instrument
voor planning en uitvoering van de wederopbouw, als ook voor humanitaire hulp.
Aangezien noch het budget, noch het bijbehorende National Development Framework
al bekend zijn, is nog moeilijk te voorzien in welke vorm Nederland hieraan
zal bijdragen. Vast staat wel dat de regering de voorkeur van de Afghaanse
autoriteiten voor een bepaalde financieringsmodaliteit zoveel mogelijk zal
volgen. In 2002 heeft de regering er voor gekozen om de bijdrage beschikbaar
te stellen via het ARTF en VN-kanalen. NGO's kunnen een beroep doen op Nederlandse
fondsen bij UNAMA, de VN-organisatie die de kanalisering van deze fondsen
ter hand heeft genomen. Gezien het grote belang dat de Afghaanse autoriteiten
hechten aan goede coördinatie van de wederopbouw langs prioriteiten zoals
die door hen zijn gesteld, ligt rechtstreekse financiering van NGO's ter plaatse
niet in de rede. 80Zijn de door de regering toegezegde fondsen voor Afghanistan
al aangekomen en gereed voor besteding in Afghanistan? Zo nee, waar wijt de
regering de ontstane vertraging aan en hoe wil zij deze eventuele vertraging
oplossen?De door de regering toegezegde fondsen voor Afghanistan zijn in de afgelopen
maanden tijdig en vrijwel volledig gerealiseerd. Nederland heeft voor 2002
ruim 90 miljoen EURO toegezegd voor wederopbouw en humanitaire hulp. Daarvan
is op dit moment EUR 86.6 miljoen aangekomen. Het resterende deel (vnl. t.b.v.
de VN voor humanitaire projecten van NGO's en het tweede deel van bijdragen
t.b.v. de ondersteuning van de opbouw van het Afghaanse leger en de Afghaanse
politie) wordt binnenkort gerealiseerd. De Nederlandse regering dringt zowel in bilateraal als in multilateraal
verband met regelmaat aan bij andere landen en organisaties eveneens hun toezeggingen
voor Afghanistan te honoreren. Donoren zegden voor 2002 tijdens de Tokio-conferentie
US$ 1,8 miljard toe. Op 30 september jl. was een bedrag van US$ 1,25 miljard
gecomitteerd en daarvan US$ 890 miljoen gestort.De Afghaanse regering is met name gebrand op bijdragen aan het Afghanistan
Reconstruction Trust Fund (ARTF), het gezamenlijke multi donor fonds voor
ondersteuning van de Afghaanse autoriteiten onder beheer van de Wereldbank.
Het ARTF werd eind mei 2002 operationeel en ontving tot medio oktober bijdragen
van 13 bilaterale donoren ter waarde van in totaal circa $ 105 miljoen.
Nog zes andere donoren hebben toezeggingen gedaan ter waarde van in totaal
bijna $ 99 miljoen. De meeste daarvan zullen naar verwachting nog dit jaar
worden overgemaakt. De Nederlandse bijdrage ad EUR 35 miljoen werd reeds begin
juni overgemaakt op de speciale ARTF rekening van de Wereldbank. Op dit moment
is Nederland daarmee nog steeds de grootste donor binnen het ARTF.Met het ARTF worden de activiteiten van de Afghaanse overheid op het gebied
van wederopbouw rechtstreeks ondersteund. De uitgaven in het kader van de
ARTF zijn tot dusverre volledig besteed aan de betaling van overheidssalarissen
en operationele kosten (eerste loket). De komende tijd zal meer aandacht worden
besteed aan de investeringscomponent van het ARTF (tweede loket) alsmede het
derde loket, ter bevordering van de terugkeer van gekwalificeerde Afghaanse
expatriates.81Hoe zal de regering vorm geven aan het ondersteunen
van het politieke en economische transitieproces in Indonesië? Welke
punten op de hervormingsagenda moeten de Indonesische autoriteiten naar het
oordeel van de regering voortvarender gestalte geven? Maken hervormingen van
het leger hier ook onderdeel van uit?Zie ook het reeds eerder verstrekte antwoord op vraag 188 (vergaderjaar
2002–2003, 28 600 V, nr. 7). Daarin zijn onder meer de sectoren
genoemd waarop de Nederlandse ondersteuning is toegespitst. In dat antwoord
is ook benadrukt dat ons land het cruciaal acht de transitie in Indonesië
substantieel te blijven ondersteunen en de Indonesische regering waar nodig
kritisch aan te spreken op haar bereidheid om de noodzakelijke politieke en
economische hervormingen door te voeren. Met name de juridische hervormingen
en corruptiebestrijding zouden voortvarender ter hand moeten worden genomen.
Daarnaast hecht Nederland evenzeer belang aan hervormingen van de strijdkrachten.
Zie ook het antwoord op vraag 58 en het al eerder verstrekte antwoord op vraag
132 (vergaderjaar 2002–2003, 28 600 V, nr. 7). XNoot1Samenstelling: Leden: Terpstra (VVD), Blaauw (VVD), Van Oven (PvdA), Vos
(GroenLinks), Th. C. de Graaf (D66), Dijksma (PvdA), De Haan (CDA),
voorzitter, Koenders (PvdA), Timmermans (PvdA), Karimi (GroenLinks), Van Bommel
(SP), Eurlings (CDA), Wilders (VVD), Van Aartsen (VVD), Janssen van Raaij
(LPF), ondervoorzitter, Zvonar (LPF), Smulders (LPF), Palm (LPF), Ormel (CDA),
Ferrier (CDA), Teeven (LN), Huizinga-Heringa (ChristenUnie), De Nerée
tot Babberich (CDA), Van Dijk (CDA) en Haverkamp (CDA).Plv. leden: Geluk (VVD), Van den Doel (VVD), Arib (PvdA), Vacature (GroenLinks),
Dittrich (D66), Bussemaker (PvdA), vacature (CDA), Albayrak (PvdA), Netelenbos
(PvdA), Van den Brand (GroenLinks), Van Velzen (SP), Sterk (CDA), Monique
de Vries (VVD), Jorritsma-Lebbink (VVD), Stuger (LPF), De Jong (Groep De Jong),
Wiersma (LPF), Herben (LPF), vacature (CDA), Rambocus (CDA), Jense (LN), Van
der Staaij (SGP), vacature (CDA), Van Winsen (CDA) en Çörüz
(CDA).XNoot1Naast de GMV-hulp aan Armenië en Georgië zullen in 2003 ook
activiteiten kunnen worden uitgevoerd op het gebied van mensenrechten en vredesopbouw
in Azerbaijan en Centraal-Azië voor in totaal 3 mln. XNoot2 In 2002 is circa. 3 mln. van het GMV-programma besteed aan werkgelegenheidsactiviteiten
op lokaal niveau en aan het Emergency Services SupportProgramme van de Wereldbank. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28600-V-11.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl