Vaststelling begroting van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2004; Brief minister over meerjarenbeleidplan primair onderwijs (Koers PO)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29200-VIII, nr. 13

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

06-11-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

29200-VIII nr. 13

29-10-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAanleiding en doelVertalen van de besturingsfilosofieDoel Koers Primair OnderwijsProces en PlanningThema'sAfbakeningAandachtspuntenThema 1: onderwijskwaliteit en innovatieHoe staan we er voor?Van centrale sturing...... naar de autonome schoolOnderwerpen ter besprekingThema 2: onderwijspersoneel en organisatieHoe staan we er voor?Van centrale sturing...... naar de autonome schoolOnderwerpen ter besprekingThema 3: de maatschappelijke opdracht van de school in
relatie tot de omgevingHoe staan we er voor?Van centrale sturing...... naar de autonome schoolOnderwerpen ter besprekingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29200-VIIIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 40 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 200 VIIIVaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2004nr. 13BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAPAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 29 oktober 2003In de Memorie van Toelichting bij de OCW-begroting 2004 staat de Koers
Primair Onderwijs (Koers PO) aangekondigd. Hierin staat beschreven dat in
de sectoren primair onderwijs en voortgezet onderwijs het onderwijsveld meer
en directer wordt betrokken bij de totstandkoming van het beleid. In navolging
van soortgelijke documenten voor de bve-sector en het hoger onderwijs zullen
meerjarenbeleidsplannen voor het primair onderwijs en het voortgezet onderwijs
worden opgesteld. Het gaat om documenten die op hoofdlijnen de koers in de
komende jaren voor deze sectoren schetsen. Beide sectoren zullen bij het opstellen
van die documenten worden betrokken.In deze brief wil ik u informeren over hoe ik tot de Koers Primair Onderwijs
wil komen. Daarbij ga ik in op de aanleiding en het doel van de Koers PO en
de planning van het interactieve traject dat in gang wordt gezet om in juni
2004 met de Koers Primair Onderwijs te komen. Daarnaast noem ik in deze brief
enkele inhoudelijke themas en onderwerpen die wat mij betreft tijdens het
interactieve traject aan de orde zijn.Aanleiding en doelDe positie van de rijksoverheid verandert. Binnen het onderwijs en daar
buiten veranderen de bestuurlijke verhoudingen. In het Hoofdlijnenakkoord
Meedoen, meer werk, minder regels van het kabinet staan ook voor onderwijs
en kennis voorbeelden genoemd die verwijzen naar de nieuwe besturing van onderwijs,
cultuur en wetenschap. Ook in de OCW-begroting 2004 is ingegaan op de gewenste
nieuwe relatie van de rijksoverheid met de scholen en (culturele) instellingen
in het land. Deze nieuwe aanpak bestaat uit een aantal elementen die samen
leiden tot een moderne manier van besturen.Eén van deze elementen betreft «minder regels». Door
minder regels ontstaat meer ruimte en tijd voor onderwijs- en cultuurinstellingen
om hun eigen verantwoordelijkheid te nemen. Deze grotere autonomie of «meer ruimte» vormt het tweede aspect van de besturingsfilosofie.
Maar autonomie dient gepaard te gaan met duidelijke afspraken over kwaliteit,
toegankelijkheid en doelmatigheid. Een goede verantwoording is nodig van instellingen
naar de overheid en de omgeving van de instelling, en van overheid tegenover
samenleving en politiek: dit vormt het derde onderdeel van de bestuurlijke
aanpak.Voor OCW heeft de nieuwe besturingsfilosofie consequenties voor de taak
en positie ten opzichte van de sector. De verantwoordelijkheid van de rijksoverheid
ligt op stelselniveau: de overheid zorgt ervoor dat de ordening van het stelsel
zodanig is dat scholen in staat zijn als professionele organisaties verantwoordelijk
te zijn voor het onderwijs. De stelselverantwoordelijkheid leidt tot de volgende
taakvelden:– Vaststelling van de maatschappelijke doelstellingen van het primair
onderwijs, waarbij ruimte wordt gelaten aan de scholen om eigen doelstellingen
te realiseren.– Financiële toerusting van scholen door middel van een globaal
bekostigingsstelsel.– Evaluatie van de verantwoording van scholen over hun resultaten.– Waarborgen dat er een systematiek is om problemen binnen het bestel
op te lossen.Uiteindelijk gaat het erom dat alle kinderen goed onderwijs krijgen op
goed toegeruste scholen. Het stelsel moet onderwijs toegankelijk maken, kwalitatief
goed zijn en voldoende toegerust om de eerste twee doelstellingen te kunnen
realiseren.Vertalen van de besturingsfilosofieDe nieuwe besturingsfilosofie heeft vergaande gevolgen voor de wijze waarop
de verantwoordelijkheid van de overheid voor het onderwijs wordt ingevuld,
en voor de ruimte die scholen krijgen om eigen keuzen te maken. Het gaat erom
een omslag te maken van een bestel dat gekenmerkt wordt door sterke centrale
sturing, naar een bestel dat uitgaat van krachtige, professionele instellingen
met een grote eigen beleidsruimte en heldere verantwoordingslijnen binnen
de vooraf gestelde kaders. De eerste stappen zijn al gezet. Ik verwijs hierbij
onder andere naar het recente voorstel voor het wijzigingen van de schooltijden
en naar het traject lumpsum dat scholen meer bestedingsvrijheid geeft. De
besturingsfilosofie dient echter ook bij alle andere beleidsonderwerpen een
concrete vertaling te krijgen in de dagelijkse praktijk van de scholen, van
de besturen, van de gemeenten en het ministerie. Daarom is het van belang
een gemeenschappelijk kader te schetsen wat betreft de toekomst van de sector.Over de uitwerking van dat kader ga ik de komende maanden graag het gesprek
aan met het veld, de organisaties en vervolgens de Tweede Kamer. Ondertussen
gaat de beleidsontwikkeling door. Lopende trajecten worden gecontinueerd en
zullen steeds meer op een interactieve wijze tot stand komen.Na het verschijnen van het Koersdocument Primair Onderwijs in juni 2004
houdt het interactieve gesprek over de verschillende themas niet op. De interactieve
manier van beleidsontwikkeling en beleidsuitvoering zal de komende jaren verder
gestalte krijgen. Het Koerstraject van dit jaar is mede bedoeld om uit te
vinden welke vormen van interactiviteit het beste werken. Voor het voortgezet
onderwijs loopt er een soortgelijk traject. Daar waar thematisch directe raakvlakken
liggen tussen primair en voortgezet onderwijs zal dit in de documenten tot
uitdrukking worden gebracht. Doel Koers Primair OnderwijsHet doel van de Koers Primair Onderwijs is een visie te formuleren en
een beleidsprogramma voor de komende jaren op te stellen. De visie zal bestaan
uit een nadere invulling en concretisering van de hiervoor geschetste besturingsfilosofie.
Uitgaande van die visie is aan de orde welke onderwerpen in voorwaardelijke
en inhoudelijke zin moeten worden gerealiseerd om de gewenste toekomst te
realiseren. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen de korte termijn (kabinetsperiode)
en de lange termijn (10 jaar). De Koers PO biedt daarnaast een meerjarig beleidsprogramma
en betreft een cyclisch proces.Dit is de eerste keer dat de Koers PO tot stand komt. Het is de bedoeling
om elke vier jaar een Koers PO uit te brengen. Zonodig wordt deze ook tussentijds
bijgesteld. In de beleidsagenda bij de begroting staat jaarlijks aangegeven
wat de concrete voornemens zijn. De Koers PO krijgt een financiële vertaling
in de begroting.Deze brief geeft allereerst een beschrijving van het traject om tot het
Koersdocument Primair Onderwijs te komen. Daarna schets ik het inhoudelijk
kader voor het gesprek met de organisaties en het veld.Proces en PlanningDe Koers Primair Onderwijs komt tot stand in interactie met het veld.
Het is uitdrukkelijk de bedoeling in samenspraak met betrokkenen in het veld
thema's en onderwerpen uit te werken en samen na te denken over de toekomst
van het primair onderwijs, uitgaande van de nieuwe besturingsfilosofie. Er
wordt zodoende ruimte geboden voor een goed gestructureerd en niet vrijblijvend
gesprek. Dit houdt tenminste in dat de door het veld ingebrachte opvattingen
zorgvuldig worden gewogen in de uiteindelijk, onder verantwoordelijkheid van
de politiek, vast te stellen Koers. Daar waar in het overleg tussen veld en
rijk op onderdelen grote mate van overeenstemming bestaat, zal dat ook worden
vastgesteld. Het gaat niet om een proces van onderhandelen totdat alle partijen
elkaar vinden in een akkoord.In de maanden november tot en met januari worden met verschillende partijen
en personen gesprekken gevoerd over de vertaling van de besturingsfilosofie
ten aanzien van de themas en onderwerpen die door mij en door het veld –
na de eerste consultatieronde – zijn geïdentificeerd. Het doel
van de gesprekken is goed inzicht te krijgen in meningen die er zijn en kennis
en ideeën boven tafel krijgen over de themas die aan de orde worden gesteld.In ieder geval zullen gesprekken plaatsvinden met schooldirecteuren, leraren,
ouders en leerlingen, de besturenorganisaties, de vakorganisaties, de schoolleidersorganisaties
en de ouderorganisaties. Daarnaast worden gesprekken gevoerd met betrokkenen
rondom de school, zoals vertegenwoordigers van gemeenten, voorzieningen voor
de jeugd en buurtbewoners. Ook is er de mogelijkheid voor deskundigen en geïnteresseerde
burgers en organisaties een bijdrage te leveren aan de gesprekken over de
inhoudelijke themas.De uitkomsten van de gesprekken met de partijen zullen worden weergegeven
in een zogenaamd «Opbrengstdocument». Op basis van een analyse
van de gesprekken geef ik in het opbrengstdocument de richting aan voor de
uitwerking van de besturingsfilosofie in de concrete beleidsthemas en onderwerpen.
Het opbrengstdocument wordt eind maart 2004 aan de Tweede Kamer gestuurd.
Ik stel het op prijs hierover met de Tweede Kamer van gedachten te wisselen. Uiteindelijk resulteert de uitkomst van het gesprek met de Tweede Kamer
in de Koers Primair Onderwijs. De Koers PO wordt in juni 2004 door het kabinet
aangeboden aan de Tweede Kamer. De vastgestelde Koers PO geeft richting aan
de implementatie van de besturingsfilosofie. Daarbij wordt per thema aangegeven
wat de te zetten stappen zijn op de korte termijn (komende 4 jaar) en/of de
lange termijn (8 tot 10 jaar). Het overleg met het veld over deze stappen
en maatregelen en de implementatie daarvan vindt op interactieve wijze plaats.Thema'sAfbakeningDe Koers Primair Onderwijs geeft voor de komende jaren de richting aan
voor de verschillende beleidsonderwerpen. Sommige thema's en onderwerpen worden
tijdens het Koerstraject verder uitgewerkt. Of lumpsum bijvoorbeeld moet doorgaan
is geen discussiepunt. Wel is aan de orde hoe de nieuwe mogelijkheden van
lumpsum door scholen goed kunnen worden opgepakt. Hoe leggen scholen de verbinding
tussen de grotere bestedingsvrijheid en de verbetering van de onderwijskwaliteit?
Over dergelijke zaken wil ik graag met het veld van gedachten wisselen.De thema's die in het traject Koers PO centraal
staan, zijn:1. Onderwijskwaliteit en innovatie2. Onderwijspersoneel en organisatie3. De maatschappelijke opdracht van de school in relatie tot de omgevingNaast deze drie thema's kunnen er tijdens het interactieve gesprek met
de organisaties en het veld andere themas worden aangedragen ter bespreking.
Dit zal in de eerste ronde met betrokkenen in het veld en de organisaties
duidelijk worden.AandachtspuntenPer thema wordt hierna een eerste aanzet gegeven voor de discussie over
de vragen die centraal staan bij de omslag van centrale sturing naar de autonome
school. Welke gevolgen heeft deze omslag voor de drie genoemde thema's?Bij alle thema's wordt aangegeven wie waarvoor verantwoordelijk is. De
bestuurlijke verhoudingen worden per thema verhelderd. Daarbij dient te worden
opgemerkt dat het scholenveld wordt gekenmerkt door variëteit; zoveel
scholen, zoveel verschillen. Ook varieert de snelheid waarmee scholen veranderingen
invoeren. Bij de uitwerking van de thema's en tijdens de gesprekken zal rekening
worden gehouden met deze verschillen. Wel wordt vooraf verduidelijkt wat de
bandbreedte is waarbinnen de autonome school kan opereren. De ruimte die scholen
hebben en de grenzen aan de variëteit spelen bij elk van de thema's een
rol. Tot slot komt bij elk thema het onderwerp rekenschap aan de orde.Thema 1: onderwijskwaliteit en innovatieHoe staan we er voor?De kwaliteit van ons primair onderwijs is heel behoorlijk, ook internationaal
gezien. De leerlingen krijgen voldoende tijd om zich de leerstof eigen te
maken in een veilig en ondersteunend pedagogisch klimaat. Dit gebeurt onder
begeleiding van leraren die pedagogisch didactisch goed zijn. Scholen hebben
goede contacten met ouders en vaak ook met instellingen die eveneens een functie
vervullen bij de opvoeding en vorming van kinderen. Ouders en leerlingen zijn
over het algemeen tevreden over het primair onderwijs (Onderwijsmeter 2003). Dit alles is geen reden om achterover te leunen, want het kan altijd beter.
We moeten oog hebben voor minder sterke punten van scholen en het bestel waarvan
ze deel uitmaken. Bij de aanpak van deze punten moeten we niet schromen om
nieuwe wegen in te slaan en te verkennen. Dit betekent innoveren, niet in
de zin van een nieuw «grand design» voor het onderwijs; daar zit
niemand op te wachten. Wel innovatie die vanuit en door de scholen wordt vorm
gegeven. Om dit te bereiken moet ook ten aanzien van een thema als kwaliteit
en innovatie een omslag worden gerealiseerd van centrale overheidssturing
naar meer ruimte voor scholen.Van centrale sturing...Tot nu toe is het zo dat bij tekorten in de kwaliteit de overheid primair
aan zet is. Naast het instrument van wetgeving staat de overheid een reeks
van landelijke instituten ter beschikking, die de door de overheid bedachte
vernieuwingen uitwerken en «overdragen» aan de scholen. Wat die
scholen daar zelf van vinden, komt vaak pas aan het eind van de keten aan
het licht, namelijk bij de evaluatie van de beoogde vernieuwing.De aanpak resulteert zelden in het stellen van inhoudelijke prioriteiten.
Vanuit het perspectief van de rijksoverheid zijn alle leergebieden belangrijk
en elk onderzoek dat wijst op tekorten in de kwaliteit van een willekeurig
leergebied geldt als startpunt voor een vernieuwingstraject. Ook de discussie
over de kerndoelen voor het basisonderwijs kenmerkte zich door een voortdurende
stapeling van verwachtingen, zonder dat aangegeven werd welke zaken nu meer
of minder belangrijk waren.Ten aanzien van het onderwijsproces formuleert de overheid onverminderd
hoge ambities: de school moet voor alle leerlingen maatwerk gaan leveren,
elke leerling moet met een op maat gesneden programma een ononderbroken ontwikkeling
kunnen doormaken.In dit beeld is de laatste jaren ook ten aanzien van het veelomvattende
kwaliteitsdossier een kentering gaande die tot uiting komt in de besturingsfilosofie
van Richting, Ruimte en Rekenschap. De eerste en derde «R» duiden
nog steeds op een betrokkenheid van de overheid; maar de middelste «R»
geeft aan dat diezelfde overheid meer wil loslaten en meer wil overlaten aan
de professionals in de scholen. Het loslaten blijkt lastig te zijn. Het gegeven
dat goed onderwijs een zaak van nationale zorg en belang is, heeft daarmee
te maken. Wanneer zaken niet goed gaan, wordt de overheid daar immers nadrukkelijk
op aangesproken.... naar de autonome schoolDe ingezette verandering in het overheidsbeleid heeft voor het domein
«onderwijskwaliteit en innovatie» verstrekkende gevolgen. Het
initiatief voor de bewaking en verbetering van de kwaliteit en voor het beproeven
van vernieuwingen komen nadrukkelijk bij de school te liggen. De school formuleert
duidelijke doelen, en kiest daarin een eigen profiel waarmee ze zich onderscheidt
van andere scholen. De school vertaalt die doelen in een voor haar doelgroep
aantrekkelijk onderwijsprogramma. Daarbij gaat ze na welke sterke en zwakke
punten zich voordoen in de uitvoering van dat programma. Op grond daarvan
stelt de school haar beleid bij. In dit cyclische proces van kwaliteitsbepaling,
uitvoering, kwaliteitsbewaking en verbetering wordt stapsgewijs gewerkt aan
steeds hogere kwaliteit. Op scholen die hun interne kwaliteitszorg op orde
hebben, zal het toezicht van de inspectie minder intensief kunnen zijn («proportioneel
toezicht»). Over de gerealiseerde kwaliteit legt de school verantwoording
af, zowel naar haar directe omgeving (ouders), als naar de overheid (inspectie).
Het is uitdrukkelijk niet de bedoeling om door het toezicht achteraf de autonomie
van de school te ondergraven.Teruggrijpend op wat eerder is opgemerkt over de rol van de overheid gaat
het bij de omslag naar de autonome school om het vinden van een nieuwe en
betere balans. Vertrekkend vanuit de optiek van de school gaat het
hierbij om het vinden van een goede balans tussen de autonomie van scholen
en de rol van de overheid. Een overheidsrol die kan bestaan uit sturen (stellen
van heldere kaders) en stimuleren, maar ook uit het bewust niet ingrijpen
en het verminderen van regels om zo scholen ruimte te bieden voor meer eigen
initiatief en verantwoordelijkheid.Onderwerpen ter besprekingHet geschetste beeld van ruimte voor de autonome school die zelf haar
kwaliteit bewaakt, vraagt om een gesprek over de volgende onderwerpen:• Verbeteren van de kwaliteitszorg.• Ondersteuning bij het ontwikkelen en verspreiden van vernieuwingen
van onderop.• Ruimte voor «maatwerk» vanuit het perspectief van de
school en grenzen aan variëteit tussen scholen.• Verantwoordelijkheden rijk, Inspectie van het onderwijs, schoolbestuur,
schoolleider, leraar en ouders ten aanzien van kwaliteit en innovatie, waaronder
de verantwoordelijkheid voor een goede aansluiting van de basisschool naar
het voortgezet onderwijs (doorlopende leerlijnen).• De wijze van verantwoording afleggen over kwaliteitsbeleid, en
de rol die leerlingvolgsystemen en toetsen daarbij spelen.Thema 2: onderwijspersoneel en organisatieHoe staan we er voor?Een belangrijke bedreiging voor het realiseren van de doelstellingen in
het primair onderwijs is een tekort aan personeel. De scholen staan nu en
de komende jaren voor het probleem dat het aantal afgestudeerden ontoereikend
is om in de vraag naar leraren te voorzien. Tot 2006 zijn er op de basisscholen
zeker 28 000 nieuwe leraren nodig, waarvan slechts maximaal een derde
door de reguliere opleidingen geleverd kan worden. De afgelopen jaren zijn
daarom diverse maatregelen genomen om de instroom van nieuw (en andersoortig)
personeel in de scholen te bevorderen: onderwijsassistenten, leraarondersteuners,
zij-instromers en herintreders. Tevens zijn maatregelen genomen om de uitstroom
uit het beroep te verkleinen, zoals terugdringen van het ziekteverzuim. De
instroom van nieuwe doelgroepen in de scholen, stelt – evenals de onderwijskundige
ontwikkelingen zoals «onderwijs op maat» – nieuwe eisen
aan de schoolorganisatie en het personeelsbeleid van scholen. Immers, de scholen
moeten vorm geven aan de begeleiding en opleiding van zij-instromers en nadenken
over herschikking van taken door het inzetten van onderwijsondersteunend personeel
of het werken in teams.Kwalitatief goed onderwijs staat of valt met voldoende kwalitatief goed
onderwijspersoneel. De omslag van centrale sturing naar meer ruimte voor scholen
zal de rol van de overheid op het gebied van personeelsbeleid beïnvloeden.Van centrale sturing...De omslag van centrale sturing naar de autonome school betekent veel voor
de organisatie van de school en voor het op de school werkzame personeel.
De overheid heeft een verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van de organisatie
en het personeel. Via wetgeving heeft de overheid veel sturing gegeven aan
de inrichting van de onderwijsorganisatie. Via de centraal vastgestelde arbeidsvoorwaarden
heeft de rijksoverheid ook een groot aandeel gehad in het personeelsbeleid
van scholen.Deze aanpak heeft als gevolg dat scholen tot voor kort weinig eigen beslissingsruimte
en mogelijkheden hadden om hun eigen personeelsbeleid te voeren. Schoolleiders
waren daardoor niet gewend of werden niet gestimuleerd om eisen te stellen
aan de kwaliteit van hun personeel of om na te denken over verbetering van
de professionaliteit van hun personeel. Evenmin zijn scholen gewend om eisen
te stellen aan de kwaliteit en de inhoud van de opleidingen. Sinds
het ontstaan van het lerarentekort een aantal jaren geleden, is deze centrale
sturing steeds meer gaan wringen. Scholen die voor de troepen uitlopen en
een visie hebben ontwikkeld op hun school als organisatie en een daarmee samenhangend
eigen personeelsbeleid hebben, hebben vaak weinig problemen bij het werven,
opleiden, begeleiden en professionaliseren van personeel. Het gros van de
scholen daarentegen heeft nooit de kans gekregen en gegrepen om deze pro-actieve
houding te ontwikkelen en loopt tegen allerlei organisatorische problemen
aan.... naar de autonome schoolDe ingezette verandering in de sturing door de overheid heeft voor het
beleid over de kwaliteit van personeel en organisatie grote consequenties.
De reeds ingezette decentralisatie van secundaire arbeidsvoorwaarden maakt
meer keuzevrijheid voor de scholen mogelijk, daarnaast zal de invoering van
lumpsumbekostiging leiden tot een sterke verruiming van de financiële
keuzemogelijkheden van de school.De autonome school werkt vanuit een eigen onderwijskundige visie. Aan
de hand van deze visie richt de school haar organisatie in en voert de school
een eigen personeelsbeleid. De schoolleider speelt hierin een bepalende factor.
De school zal steeds meer bepalen welke competenties zij eist van het personeel.
De kwalificatie-eisen die de rijksoverheid op voorstel van de beroepsgroep
vaststelt, vormen hiervoor een globale richtlijn. De scholen zijn in staat
om passende opleidingen, coaching en begeleiding te organiseren via de pabo's,
roc's en schoolbegeleidingsdiensten dan wel in de eigen organisatie.De school heeft een sterke organisatiestructuur die haar in staat stelt
in te spelen op maatschappelijke ontwikkelingen en onderwijskundige vernieuwingen.Onderwerpen ter besprekingHet geschetste beeld van een school die zelf bepaalt hoe de organisatie
en het personeelsbeleid vorm krijgen, vraagt om een gesprek over de volgende
onderwerpen:• Versterken van de school als professionele organisatie en de schoolleider
als professional.• Wijze van ondersteunen scholen bij versterking onderwijsorganisatie
en verspreiden van vernieuwende ideeën.• Ruimte voor scholen om anders te organiseren en de grenzen aan
de verschillen tussen scholen ten aanzien van personeelsbeleid.• Verantwoordelijkheden rijk, schoolbestuur, schoolleider, leraar,
ouders en de opleidingen ten aanzien van onderwijspersoneel en organisatie.• Verantwoording over de inrichting van de organisatie en het personeelsbeleidThema 3: de maatschappelijke opdracht van de school in
relatie tot de omgevingHoe staan we er voor?Na het gezin is de school de belangrijkste voorziening die de ontwikkeling
en ontplooiing van kinderen bevordert. Veel problemen komen met het kind de
school binnen. De vraag is of de school al deze problemen zelf kan en moet
oplossen. Enerzijds moet de school een beroep kunnen doen op instellingen
die geëquipeerd zijn om een bepaald probleem aan te pakken. Anderzijds
moet de school ook eisen kunnen stellen aan ouders om er voor zorg te dragen
dat er bepaalde minimumvoorwaarden in de opvoeding worden vervuld opdat de
school adequaat haar taak kan vervullen. Naast de school spelen ook het consultatiebureau,
de jeugdarts, de peuterspeelzaal, de kinderopvang, de gastouderopvang, sport-,
en cultuurvoorzieningen een rol bij het bevorderen van ontwikkelingskansen
van kinderen. Drie maatschappelijke ontwikkelingen zijn hierbij van belang.De eerste maatschappelijke ontwikkeling betreft de onderwijsachterstanden.
Via het Gemeentelijk Onderwijsachterstandenbeleid zijn gemeenten in positie
gebracht om lokaal regie te voeren op samenwerking tussen scholen en andere
voorzieningen, opdat onderwijsachterstanden tijdig gesignaleerd en aangepakt
worden. Vanaf 2000 is daar de intensivering van de voor- en vroegschoolse
educatie bij gekomen. Over de effectiviteit van het onderwijsachterstanden
is veel ophef ontstaan: lopen kinderen hun achterstanden wel in? Is er niet
teveel bureaucratie en planlast ontstaan?De tweede maatschappelijke ontwikkeling heeft te maken met de werklast
van ouders door de combinatie van arbeid en zorg. Vanuit nationaal economisch
belang wordt de arbeidsparticipatie van beide ouders bevorderd. Dit heeft
de roep van ouders om kinderopvang en om een sluitend arrangement van opvang,
zorg en onderwijs voor hun kinderen doen toenemen.Beide maatschappelijke ontwikkelingen – in combinatie met het gevoerde
decentralisatiebeleid – hebben lokaal geleid tot het ontstaan van brede
scholen, waarbinnen verschillende voorzieningen samenwerken om de ontwikkelingskansen
van kinderen te vergroten.De derde maatschappelijke ontwikkeling betreft de integratie van leerlingen
met beperkingen in de basisschool. Met de invoering van de basisschool in
1985 is een belangrijke stap gezet om alle leerlingen optimale ontplooiingskansen
te bieden. Scholen bieden adaptief onderwijs en een doorlopende leerlijn aan
de leerlingen van 4 tot 12 jaar. De zorg voor leerlingen met beperkingen is
uitgebreid binnen de basisschool, zodat leerlingen met leer- en opvoedingsproblemen
beter opgevangen kunnen worden. Ook het aantal leerlingen met een handicap
of stoornis op de basisschool blijft groeien (op dit moment zit 20% van de
leerlingen met een handicap in het regulier onderwijs).Van centrale sturing...De knelpunten die lokaal worden ervaren zijn voor een deel terug te voeren
op de verkokerde centrale sturing per stelsel: kwaliteitseisen, verantwoordingseisen,
bekostigingsregels en toegankelijkheidsmaatregelen zijn voor scholen anders
dan voor kinderopvanginstellingen, en die zijn weer afwijkend voor die van
peuterspeelzalen, consultatiebureaus, instellingen voor jeugdhulpverlening
en aansturing van de politie en justitie. Het doorbreken van die verkokering
zoals die met name in het grote stedenbeleid is opgepakt, lijkt soms tot extra
bureaucratie te leiden.De overheid heeft met centrale regels ook getracht alle leerlingen optimale
ontplooiingskansen te bieden. Enerzijds omdat de belangen van vele betrokkenen
(scholen, ouders, zorginstellingen) niet altijd gelijk opliepen, en anderzijds
om de structuren in het onderwijs (zorg, achterstanden) in het gehele land
gelijkelijk vorm te geven.... naar de autonome schoolVanuit het perspectief van kinderen en hun ouders zal lokaal maatwerk
nodig zijn: een voor hen sluitend arrangement van onderwijs, zorg, opvang,
sport en cultuur. Dit veronderstelt keuzemogelijkheden voor kinderen en ouders.Vanuit het perspectief van de school betekent dit, dat de school de autonomie
moet hebben om in goed overleg met partijen in haar omgeving tot gezamenlijke
sluitende arrangementen te kunnen besluiten. Autonomie dus niet in de zin
van op zichzelf, vrij van banden met anderen, maar in de zin van eigen beleidsvoerend
vermogen, zelf vormgevend aan zinvolle verbanden om aan de vraag naar sluitende
arrangementen tegemoet te komen.Hier zitten meerdere aspecten aan: • De school die weet welke kwaliteiten geboden worden door voorzieningen
in de buurt, en daar een adequaat beroep op doet.• De school die ook open staat voor de leerervaringen die kinderen
buiten de school opdoen, en deze ervaringen benut bij de inrichting van de
eigen educatieve opdracht en meerwaarde voor kinderen genereert door zinvolle
verbanden te leggen.• De school die deel uit maakt van een lokale samenleving, en één
van de partijen is die naar vermogen en expertise bijdraagt aan de oplossing
van gezamenlijk gevoelde knelpunten (bijvoorbeeld ten aanzien van de veiligheid
in en rondom de school).• De school die in overleg met de ouders bepaalt op welke wijze zij
haar leerlingen optimale ontplooiingskansen wil bieden.• De school die bepaalt welke leerlingen extra zorg behoeven en wat
er nodig is om deze zorgleerlingen op maat te bedienen. De school weet welke
deskundigheid zij daarvoor zelf in huis moet hebben en welke expertise zij
buiten de school kan verkrijgen.Onderwerpen ter besprekingHet beter positioneren van de school in haar omgeving vraagt om een gesprek
over de volgende onderwerpen:• Verantwoordelijkheden van ouders en de school ten aanzien van de
opvoedende taak en waarden en normen, en de rol van de school ten aanzien
van het oplossen van maatschappelijke problemen.• Ondersteunen van scholen bij de invulling van de maatschappelijke
opdracht.• Verantwoordelijkheid van de scholen ten aanzien van leerlingen
met beperkingen danwel achterstanden.• Ruimte voor scholen om zorg voor leerlingen te verbeteren en de
reikwijdte van de zorgplicht van een school. De rol van de gemeente ten aanzien
van de samenwerking tussen scholen en andere maatschappelijke instituties• Verantwoordelijkheden rijk, gemeente, schoolbestuur, schoolleider,
leraar en ouders ten aanzien van de maatschappelijke opdracht van de school
in relatie tot de omgeving.• De wijze waarop over de maatschappelijke opdracht rekenschap wordt
afgelegd.Ik vertrouw erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,M. J. A. van der Hoeven 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29200-VIII-13.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl