Subsidiebeheer; Rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24825, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

29-08-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24825 nr. 2

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamSAMENVATTING1 INLEIDING2 OPZET SUBSIDIEBEHEER 2.1 Inleiding2.2 Doelgerichtheid 2.2.1 Inleiding2.2.2 Ex-ante evaluatie2.2.3 Evaluatiecriteria2.3 Regelgeving 2.3.1 Inleiding2.3.2 Juridische grondslag2.3.3 Anti-cumulatiebeding2.3.4 Controlerechten2.3.5 Verantwoordingsprocedure2.3.6 Sanctiebepalingen2.4 Uitvoeringsproces 2.4.1 Inleiding2.4.2 Uitvoeringskosten2.4.3 Termijnen2.4.4 Voortgangsrapportages2.5 Kasbeheersing 2.5.1 Inleiding2.5.2 Gemiddelde ramingsverschillen2.5.3 Eigen financiële bijdrage2.6 Controle2.7 Evaluatie 2.7.1 Inleiding2.7.2 Evaluatie-onderzoek2.7.3 Inzicht in de realisatie van de doelstellingen2.8 Conclusies3 WERKING SUBSIDIEBEHEER 3.1 Inleiding3.2 Voorschotten en afrekening 3.2.1 Inleiding3.2.2 Voorschotdefinitie3.2.3 Voorschotadministratie3.2.4 Voorschotverlening3.2.5 Afrekening3.3 Controleprotocollen 3.3.1 Inleiding3.3.2 Aanwezigheid controleprotocol3.3.3 Inhoud protocollen3.3.4 Uitkomsten accountantscontrole3.3.5 Uitvoering accountantscontrole3.4 Sanctiebeleid 3.4.1 Inleiding3.4.2 Aanwezigheid sanctiebeleid3.4.3 Inhoud sanctiebeleid3.4.4 Werking sanctiebeleid3.4.5 Vastlegging van sancties3.5 Intermediairs3.6 Conclusies4 EINDCONCLUSIES5 REACTIE MINISTER VAN FINANCIËN6 NAWOORD REKENKAMERBIJLAGE 1De steekproef van 100 subsidiesBIJLAGE 2Ouderdom voorschottenOverzicht ouderdom openstaande voorschotten per ultimo
1994 en 1995 (bedragen x f 1 mln.) BIJLAGE 3BevoorschottingOverzicht bevoorschotting per regeling BIJLAGE 4TermijnenOverzicht termijnen indienen verantwoording en vaststelling
subsidie 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24825Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 101 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 825Subsidiebeheernr. 2INHOUD Samenvatting5   1Inleiding7   2Opzet subsidiebeheer92.1Inleiding92.2Doelgerichtheid9 2.2.1Inleiding9 2.2.2Ex-ante
evaluatie9 2.2.3Evaluatiecriteria10 2.3Regelgeving102.3.1Inleiding10 2.3.2Juridische grondslag102.3.3Anti-cumulatiebeding11 2.3.4Controlerechten112.3.5Verantwoordingsprocedure11 2.3.6Sanctiebepalingen112.4Uitvoeringsproces12 2.4.1Inleiding122.4.2Uitvoeringskosten12 2.4.3Termijnen122.4.4Voortgangsrapportages12 2.5Kasbeheersing132.5.1Inleiding13 2.5.2Gemiddelde ramingsverschillen132.5.3Eigen financiële bijdrage14 2.6Controle142.7Evaluatie15 2.7.1Inleiding15 2.7.2Evaluatie-onderzoek152.7.3Inzicht in de realisatie van de doelstellingen15 2.8Conclusies16   3Werking subsidiebeheer183.1Inleiding183.2Voorschotten en afrekening19 3.2.1Inleiding193.2.2Voorschotdefinitie20 3.2.3Voorschotadministratie203.2.4Voorschotverlening21 3.2.5Afrekening223.3Controleprotocollen24 3.3.1Inleiding243.3.2Aanwezigheid controleprotocol24 3.3.3Inhoud
protocollen24 3.3.4Uitkomsten accountantscontrole253.3.5Uitvoering accountantscontrole26 3.4Sanctiebeleid263.4.1Inleiding26 3.4.2Aanwezigheid sanctiebeleid263.4.3Inhoud sanctiebeleid27 3.4.4Werking sanctiebeleid273.4.5Vastlegging van sancties28 3.5Intermediairs283.6Conclusies29    4Eindconclusies31   5Reactie
minister van Financiën32   6Nawoord Rekenkamer33   Bijlage
1De steekproef van 100 subsidies34 Bijlage 2Ouderdom
voorschotten37 Bijlage 3Bevoorschotting38 Bijlage
4Termijnen39SAMENVATTINGDe Algemene Rekenkamer heeft in 1988 een rijksbreed onderzoek naar de
opzet van het subsidiebeheer gedaan. Dit onderzoek heeft zij op een iets beperkter
schaal in 1995 op hoofdlijnen herhaald om een conclusie te kunnen trekken
over de ontwikkelingen in het subsidiebeheer sinds 1988. Voor dit vervolgonderzoek
heeft de Rekenkamer een steekproef getrokken van 100 subsidieregelingen.In onderstaand overzicht is in percentages weergegeven hoeveel van de
onderzochte regelingen in 1988 aan de Rekenkamereisen voldeed en hoe die percentages
in 1995 liggen. De bevindingen hebben betrekking op de peiljaren 1986 respectievelijk
1994.  peiljaar
1986peiljaar 1994ontwikkeling Doelgerichtheid subsidieregeling:   *
ex-ante evaluatie aanwezig42%20%–-* evaluatiecriteria aanwezig12%30%+      Regelgeving:   * juridische grondslag formeel juist44%67%+ +* anti-cumulatiebeding opgenomen16%49%+ + *
controlerechten geregeld67%69%o * verantwoordingsprocedure
opgenomen90%93%o * sanctiebepalingen opgenomen63%82%+     Uitvoeringsproces:   * termijn indiening aanvraag
vastgelegd44%68%+ + * termijn beslissing aanvraag
vastgelegd10%50%+ + * termijn indiening verantwoording
vastgelegd–81%niet bekend * termijn definitieve
vaststelling vastgelegd–38%niet bekend     Kasbeheersing:   *
gemiddeld verschil raming/realisatie29%26%o * subsidies
met afwijking > 5%61%63%o * subsidies met afwijking
> 50%19%14%+  * bijdrage uit andere bron62%80%+     Controle:   * subsidiëring
uit andere bron aanwezig45%50%+  * naleving subsidievoorwaarden
in accountantsverklaring60%59%o     Evaluatie:   *
ex-post evaluatierapport aanwezig18%43%+ + *
zowel ex-ante als ex-post aanwezig6%5%o * inzicht
in realisatie doelstellingen39%71%+ +De Rekenkamer concludeert uit de vergelijking van de situatie toen en
nu dat de opzet van het beheer van subsidies in zijn algemeenheid weliswaar
is verbeterd, maar dat er nog veel ruimte voor verbetering is. Zo besteden
de ministeries nog te weinig aandacht aan de doelgerichtheid van de subsidieregelingen.
Op het terrein van de regelgeving zijn wel belangrijke vorderingen geboekt,
maar ook hier kunnen voor individuele regelingen diverse verbeteringen plaatsvinden.
Hoewel het inzicht in de realisatie van doelstellingen is toegenomen, wordt
de helft van de subsidies nog steeds niet geëvalueerd.De handreiking die de Rekenkamer destijds heeft opgesteld voor het beheer
van subsidies blijft actueel en biedt naar het oordeel van de Rekenkamer
nog steeds een goed uitgangspunt voor verdere verbetering van dit terrein.De Rekenkamer heeft aan de hand van 21 geselecteerde subsidieregelingen
de werking van het subsidiebeheer op een aantal aspecten nader onderzocht.
De onderzochte regelingen waren gespreid over zeven departementen.Uit dit onderzoek bleek dat de door de ministeries gevoerde voorschotadministraties
in het algemeen aan de eisen voldoen. Informatie over omvang en ouderdom van
de voorschotten per regeling is niet altijd op toegankelijke wijze beschikbaar.
Voor het merendeel van de onderzochte regelingen wordt voor 100% bevoorschot.
Dit is niet in overeenstemming met de geldende voorkeur voor een lager percentage
en ook niet altijd met departementale richtlijnen en de subsidieregelingen
zelf. Ook het betalingsritme is meestal anders dan de in regelgeving vastgelegde
voorkeur (per maand).De termijnen voor indiening van verantwoordingsinformatie lopen sterk
uiteen en worden in de praktijk veelvuldig overschreden. De termijnen voor
vaststelling van subsidies door de ministeries liggen lang niet altijd vast
en zijn in het algemeen niet in overeenstemming met de redelijk geachte termijn
van acht weken. Achterstanden in de afrekening komen voor een aantal regelingen
voor.Ten aanzien van de controle door externe accountants liepen de richtlijnen
voor controle en rapportage sterk uiteen. De Rekenkamer constateerde dat deze
controles niet altijd de vereiste informatie opleverde.Bij de in dit deel van het onderzoek betrokken ministeries is voorzien
in de mogelijkheid om in voorkomende gevallen sancties op te leggen. In de
toepassing ervan zijn ministeries nog terughoudend: slechts in een beperkt
aantal gevallen worden daadwerkelijk sancties opgelegd.De Rekenkamer concludeert dat ook op uitvoeringsniveau nog verbeteringen
nodig zijn. Er bestaan zowel in de regelingen als in de uitvoering nog grote
verschillen tussen ministeries en tussen regelingen. De Rekenkamer acht een
verdere stroomlijning van regelgeving en een meer uniforme uitvoering noodzakelijk.
De invoering van de derde tranche AWB kan hieraan een belangrijke impuls geven.De minister van Financiën schreef in zijn reactie dat hij het met
de Rekenkamer eens is dat er verdere verbeteringen in het subsidiebeheer mogelijk
zijn. Op het punt van evaluaties, informatie over uitvoeringskosten en rapportering
over controle-uitkomsten van externe accountants stonden reeds maatregelen
op stapel.De ministers van Justitie, van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen gingen in hun reacties in op aspecten
van de uitvoering van de onderzochte regelingen. 1 INLEIDINGDe Rekenkamer rapporteerde in het Verslag 1988 over haar rijksbrede onderzoek
«Subsidies». Mede als gevolg van dit onderzoek ontwikkelde de
regering het geïntegreerde subsidiebeleid dat tot doel heeft:– het verbeteren van het subsidiebeheer en van het beleid tegen
misbruik en oneigenlijk gebruik van subsidies;– het doorlichten van subsidies op actualiteit, effectiviteit en
doelmatigheid.In 1992 stelde de Rekenkamer vast dat haar aanbevelingen door het Ministerie
van Financiën verwerkt waren tot een leidraad voor het doorlichten van
de subsidieregelingen (Tweede Kamer, vergaderjaar 1992–1993, 23 065,
nrs. 1–2, p. 61). Verder heeft de regering in de derde tranche Algemene
Wet Bestuursrecht (AWB) nadere voorschriften geformuleerd over het subsidiebeheer,
die tegemoet komen aan diverse aanbevelingen van de Rekenkamer. Dit wetsvoorstel
is thans in behandeling bij de Eerste Kamer; gestreefd wordt naar invoering
per 1 januari 1997. Toch heeft de Rekenkamer in de afgelopen jaren in haar
Rapporten bij de financiële verantwoording diverse malen tekortkomingen
in het subsidiebeheer gesignaleerd.Daarom heeft zij (zoals reeds aangekondigd in 1992) opnieuw onderzoek
naar het subsidiebeheer gedaan, waarin het onderzoek uit 1988 naar de opzet
van het subsidiebeheer op hoofdlijnen is herhaald.In het onderzoek uit 1988 inventariseerde de Rekenkamer in totaal 722
subsidies van het rijk met een financieel belang van f 28,9 miljard voor
het peiljaar 1986.Voor het huidige onderzoek heeft de Rekenkamer op basis van de subsidiebijlagen
bij de begroting 1995 een steekproef getrokken van 100 subsidieregelingen
met een gezamenlijk financieel belang van f 15 miljard (zie bijlage 1).
De Rekenkamer wijst erop dat deze steekproef representatief is voor de rijksoverheid
als geheel, maar niet voor de ministeries afzonderlijk.Doordat voor het huidige onderzoek een andere, voor het ministerie minder
bewerkelijke werkwijze is gevolgd, zijn de bevindingen op een aantal punten
niet geheel vergelijkbaar met die van het oorspronkelijk onderzoek.De bevindingen die wel te vergelijken zijn leveren een beeld op van de
mate waarin er sedert 1988 verbeteringen zijn opgetreden in de opzet van het
subsidiebeheer.De Rekenkamer heeft vervolgens onderzoek verricht naar de werking van
het subsidiebeheer in de praktijk voor 21 subsidieregelingen van 7 departementen
waar in het verleden opmerkingen gemaakt zijn over de onderzochte aspecten.De normen voor het onderzoek naar de opzet van het subsidiebeheer waren
dezelfde als die voor het onderzoek in 1988 zijn toegepast.Voor het onderzoek naar de werking zijn normen ontleend aan de Algemene
Wet Bestuursrecht, het geïntegreerd subsidiebeleid, algemeen geldende
regelgeving (Besluit verlening voorschotten, Regeling Departementale Begrotingsadministraties)
en specifieke regelgeving (per ministerie en per regeling).De Rekenkamer stuurde haar bevindingen in juni 1996 naar de betrokken
ministeries. De ministers van Financiën, Justitie, Sociale Zaken en Werkgelegenheid
en Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen reageerden in juli 1996. De minister
van Binnenlandse Zaken schreef dat het rapport hem geen aanleiding gaf tot
opmerkingen. De brief van de minister van Financiën was een
algemene reactie, deze wordt in het hoofdstuk 5 behandeld. De overige brieven
gingen in op bevindingen over in het het onderzoek betrokken regelingen en/of
het subsidiebeheer bij de desbetreffende ministeries. Deze reacties zijn op
de relevante plaatsen in de tekst opgenomen. 2 OPZET SUBSIDIEBEHEER 2.1 InleidingVoor de beoordeling van de opzet van het subsidiebeheer onderzocht de
Rekenkamer in 1988 op basis van door de ministeries ingevulde vragenlijsten
de volgende zes beheersaspecten:· doelgerichtheid· regelgeving· uitvoeringsproces· kasbeheersing· controle· evaluatie.In 1996 heeft de Rekenkamer voor de uitvoering van het onderzoek gebruik
gemaakt van het toetsingskader dat was ontwikkeld voor het onderzoek in 1988.
In dit onderzoek zijn om de werklast voor de ministeries te reduceren dezelfde
aspecten beoordeeld op basis van door de ministeries verschafte documentatie
en niet zoals in 1988 op basis van door de ministeries ingevulde vragenlijsten.
Uitgangspunt bij de analyse van de documenten was de aanwezigheid van gewenste
voorschriften of voorzieningen. Verder is gelet op de aanscherpingen in de
normatiek die in de tussentijd naar aanleiding van het geïntegreerde
subsidiebeleid zijn afgesproken (zoals bijvoorbeeld verwoord in de derde tranche
van de AWB). De opgevraagde documentatie behelsde: de actuele regeling, een
voorbeeld van een beschikking, interne richtlijnen en/of subsidievoorwaarden,
een beschrijving van de hoofdlijnen van de uitvoeringsorganisatie en het uitvoeringsproces,
periodieke verslaglegging over de uitvoering en de prestaties, controleprotocollen,
accountantsrapporten en (indien aanwezig) een evaluatierapport. Peiljaar voor
het onderzoek was 1994. 2.2 Doelgerichtheid 2.2.1 InleidingDe Rekenkamer heeft onderzocht of:· voorafgaand aan de totstandkoming van de subsidies onderzoek
is verricht naar mogelijke, respectievelijk verwachte effecten van de subsidies
(ex-ante evaluatie);· voorafgaand aan de totstandkoming van de subsidies evaluatiecriteria
zijn geformuleerd om de meting van de doelbereiking mogelijk te maken.De Rekenkamer is van mening dat niet bij alle subsidieregelingen een ex-ante
evaluatieonderzoek en het vooraf vaststellen van evaluatiecriteria doelmatig
en/of noodzakelijk is. Zij heeft buiten beschouwing gelaten:· de subsidies die vóór 1974 zijn ingesteld (omdat
de aandacht voor evaluatie pas in de jaren 70 is ontstaan); subsidies die
gebaseerd zijn op internationale richtlijnen of verordeningen (omdat de beleidsvoorbereiding
ook internationaal geschiedt);· subsidies met een financieel belang van minder dan f 1 miljoen
(uit doelmatigheidsoverwegingen). 2.2.2 Ex-ante evaluatie54 van de 100 geselecteerde regelingen kwamen in aanmerking voor beoordeling
op dit punt.Uit het onderzoek in 1988 was gebleken dat bij 42% van de onderzochte
subsidies een ex-ante evaluatie had plaatsgevonden. In 48% van de gevallen
was een dergelijk onderzoek niet uitgevoerd, terwijl in 10% van de gevallen
sprake was van een onvolledige evaluatie.De Rekenkamer stelde nu vast dat voor 11 van de 54 (20%) onderzochte subsidieregelingen
een ex-ante evaluatie was verricht. In 38 onderzochte gevallen (70 %) was
een dergelijk onderzoek niet uitgevoerd, terwijl in 5 gevallen volgens het
ministerie wel een ex-ante evaluatieonderzoek was uitgevoerd, waarvan echter
geen rapport beschikbaar was.Van de 23 regelingen die van na 1988 dateren was voor slechts 4 een ex-ante
evaluatieonderzoek beschikbaar. 2.2.3 EvaluatiecriteriaDe Rekenkamer stelde in 1988 vast dat voor 12% van de regelingen evaluatiecriteria
waren geformuleerd. Bij 83% ontbraken deze criteria terwijl bij 5% geen schriftelijke
onderbouwing van deze criteria kon werden gegeven. Deze bevindingen bleken
geen verband te hebben met het financieel belang van de regeling.In het huidige onderzoek blijkt dat het percentage regelingen mét
evaluatiecriteria iets hoger ligt: 30%. Ook voor de na 1988 opgestelde regelingen
zijn niet vaker dan bij oudere regelingen evaluatiecriteria geformuleerd (7
van de 23 regelingen met een financieel belang van meer dan f 1 miljoen).
Wanneer ook de subsidies met een financieel belang van minder dan f 1
miljoen op dit punt worden beoordeeld (21 subsidies) blijkt dat bij 21 van
de 75 subsidies (28%) evaluatiecriteria waren geformuleerd. In 54 gevallen
(72%) waren geen evaluatiecriteria vooraf geformuleerd. 2.3 Regelgeving 2.3.1 InleidingDe Rekenkamer heeft onderzocht of:· een formele regeling getroffen is;· in de regeling een anti-cumulatie beding is opgenomen;· schriftelijk controlerechten zijn bedongen;· een verantwoordingsprocedure is vastgelegd;· sanctiebepalingen schriftelijk zijn vastgelegd. 2.3.2 Juridische grondslagUit doelmatigheidsoverwegingen is alleen voor subsidies met een financieel
belang groter dan f 1 miljoen de juridische grondslag onderzocht. In
1988 berustte 44% van deze subsidies op een formele regeling. Bij regelingen
met een hoger financieel belang was vaker sprake van een formele regeling.In het huidige onderzoek kwamen 72 van de 100 geselecteerde subsidies
in aanmerking voor beoordeling op dit punt. Bij 67% van de subsidies met een
financieel belang van meer dan f 1 miljoen bleek sprake te zijn van een
formeel juridische grondslag (wat neerkomt op een toename van 50% ten opzichte
van 1988). Specifiek voor de regelingen die ná 1988 werden opgesteld,
stelde de Rekenkamer vast dat bij 16 van de 23 regelingen sprake was van een
formeel juridische grondslag (70%). Deze verbeteringen zijn in lijn met de
voorschriften ten aanzien van subsidieregelgeving die zijn opgenomen in de
derde tranche van de AWB.Op grond van het onderzoek uit 1988 beval de Rekenkamer aan om bij subsidies
met een financieel belang kleiner dan f 1 miljoen de standaardsubsidievoorwaarden
van het ministerie van toepassing te verklaren, gecombineerd met specifieke
voorwaarden in de subsidiebrief. In het huidige onderzoek zou dit van toepassing
zijn op 17 regelingen zonder juridische grondslag. In 5 van die 17 gevallen
was volgens de aanbeveling gehandeld. Bij 4 subsidieregelingen waarbij een
formele regeling ontbrak waren noch standaardsubsidievoorwaarden gesteld,
noch nadere bepalingen in de subsidiebeschikking opgenomen.Bij de subsidieregelingen van na 1988 waren er vier zonder een formeel
juridische grondslag. In alle vier gevallen waren wel voorwaarden gesteld;
bij twee regelingen was de aanbevolen combinatie van standaardsubsidievoorwaarden
en voorwaarden in de subsidiebeschikking toegepast. 2.3.3 Anti-cumulatiebedingIn 1988 stelde de Rekenkamer vast dat bij 16% van de onderzochte subsidies
een anti-cumulatiebeding aanwezig was. Er was een sterk verband tussen het
financieel belang van de subsidie en het opnemen van een dergelijk beding
in de regeling.In het huidige onderzoek werd bij alle 100 subsidieregelingen nagegaan
of er een anti-cumulatiebeding was opgenomen. Bij 49 was een anti-cumulatiebeding
in de regeling, standaardsubsidievoorwaarden of beschikking opgenomen.Het verband tussen de aanwezigheid van een anti-cumulatiebeding en het
financieel belang van de regeling werd in het huidige onderzoek niet gevonden. 2.3.4 ControlerechtenIn 1988 stelde de Rekenkamer vast dat voor 67% van de onderzochte subsidies
schriftelijk controlerechten bedongen waren. Voorts bleek dat met het toenemen
van het financieel belang ook vaker schriftelijk controlerechten waren bedongen.In het huidige onderzoek werden 97 regelingen op dit punt beoordeeld.
Bij 67 hiervan (69%) waren de controlerechten schriftelijk vastgelegd. Bij
52 van deze regelingen (79%) was sprake van een financieel belang groter dan
f 1 miljoen. 2.3.5 VerantwoordingsprocedureIn 1988 werd vastgesteld dat bij 90% van de onderzochte subsidies de verantwoordingsprocedure
schriftelijk was vastgelegd. Een verantwoordingsprocedure ontbrak relatief
vaker bij subsidies met een geringer financieel belang dan bij subsidies met
een groter financieel belang.In het huidige onderzoek werd bij 96 subsidies onderzocht of er een verantwoordingsprocedure
is vastgelegd. Dit bleek bij 89 subsidies (93%) het geval te zijn. 2.3.6 SanctiebepalingenIn 1988 trof de Rekenkamer bij 37% van deze regelingen geen vastgelegde
sancties aan.In het huidige onderzoek werden 98 van de 100 onderzochte regelingen op
dit punt beoordeeld. De Rekenkamer onderscheidde sancties die betrekking hebben
op: · de tijdigheid van de informatievoorziening (aanwezig in 66 regelingen);· de volledigheid van de informatie (aanwezig in 77 gevallen);· de juistheid van de informatievoorziening (aanwezig in 76 gevallen).Bij 80 regelingen (82%) is er sprake van tenminste één sanctiebepaling;
bij 63 regelingen hadden de geformuleerde sancties betrekking op alle drie
aspecten. 2.4 Uitvoeringsproces 2.4.1 InleidingDe Rekenkamer heeft onderzocht of:· inzicht bestaat in de uitvoeringskosten per afzonderlijke subsidie;· termijnen worden gehanteerd voor de aanvraag, toekenning, verantwoording
en de vaststelling van de subsidie. 2.4.2 UitvoeringskostenUit het huidige onderzoek blijkt dat bij 25% van de onderzochte regelingen
informatie beschikbaar was over het aantal ambtenaren dat betrokken is bij
de uitvoering van de subsidieregelingen en dat in 13% van de gevallen informatie
beschikbaar was over de omvang van de uitvoeringskosten. In 1988 lagen deze
percentages beduidend hoger (respectievelijk 89% en 29%), maar omdat het huidige
onderzoek gebaseerd is op analyse van verstrekte documenten en er voor het
onderzoek in 1988 niet naar ondersteunende documentatie is gevraagd gaat een
vergelijking in dit geval mank. 2.4.3 TermijnenOp grond van het huidige onderzoek stelt de Rekenkamer een aanzienlijke
toename ten opzichte van 1988 vast in het stellen van termijnen. Bij 68% van
de onderzochte regelingen was een termijn gesteld voor de indiening van de
subsidieaanvraag (44% in 1988), terwijl in 50% van de regelingen een termijn
voor de beslissing op de aanvraag was gesteld (16% in 1988).Voor de indiening van de verantwoordingsstukken was in 81% van de regelingen
een termijn gesteld. In 38% van de regelingen was de vaststelling van de subsidie
aan een termijn gebonden (over deze laatste twee termijnen was in het onderzoek
1988 geen informatie verzameld). Bij 27% van de onderzochte regelingen waren
voor alle hiervoor genoemde fasen in het subsidieproces termijnen gesteld.
Met name de Ministeries van Justitie en van Defensie onderscheidden zich op
dit punt in positieve zin.In 11% van de gevallen was informatie beschikbaar over het behalen van
de gestelde termijn voor de toekenning van de subsidie en in 10% van de gevallen
over het behalen van de gestelde termijn voor de definitieve vaststelling
van de subsidie. De ontvangen informatie op dit onderdeel was echter zeer
summier van aard (zie ook punt 3.2.5). 2.4.4 VoortgangsrapportagesOp grond van haar onderzoek 1988 beval de Rekenkamer aan om naast informatie
over de begrotingsuitputting ook informatie te verzamelen over voortgang in
de uitvoering van de afzonderlijke subsidieregelingen.De Rekenkamer stelde vast dat bij 73% van de regelingen enige voortgangsinformatie
beschikbaar was. Deze informatie was in 69 gevallen financieel
van aard (begrotingsuitputting), terwijl in 61 gevallen enige informatie beschikbaar
was over de inhoudelijke voortgang in termen van kengetallen en doelbereiking.
Bij 57 subsidies was sprake van beide. De Rekenkamer merkt op dat met name
de inhoudelijke informatie kwalitatief van zeer uiteenlopende aard was en
acht verdere aandacht hiervoor van belang. 2.5 Kasbeheersing 2.5.1 InleidingDe Rekenkamer onderzocht twee punten die ook in 1988 aan de orde kwamen,
namelijk of:· het voor subsidies begrote bedrag wordt overschreden;· de gesubsidieerde een eigen financiële bijdrage moet leveren
of andere inkomsten moet verwerven.In 1988 stelde de Rekenkamer vast dat voor 61% van de subsidies de realisatie
meer dan 5% afweek van het oorspronkelijk begrote bedrag; voor 19% meer dan
50%. Het verschil tussen raming en realisatie bedroeg gemiddeld 29% van het
begrote bedrag. Ook bij subsidies die gebonden waren aan een maximum budget
bleek bij 36% de overschrijding gemiddeld 15%.Het huidige onderzoek richtte zich op 99 van de 100 subsidies, omdat van
één subsidie de benodigde gegevens ontbraken. Met de 99 subsidies
was een geraamd bedrag gemoeid van meer dan f 13,7 miljard, overeenkomend
met iets minder dan 50% van de voor 1994 begrote subsidie-uitgaven.Uit het onderzoek bleek het totaal van overschrijding en onderuitputting
f 1,5 miljard (10,9%) te bedragen (overschrijding 9,8%, onderuitputting
1,1%). Het overeenkomstige percentage uit het onderzoek 1988 bedroeg 12% (overschrijding
4,2%, onderuitputting 7,3%).Dat de overschrijding procentueel meer dan verdubbeld is, moet worden
toegeschreven aan twee subsidies, die door hun omvang en de mate van overschrijding
een zeer grote invloed hebben op de totaalcijfers van de steekproef (Exportkredietverzekering
en Investeringsgaranties en de Wet Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers). Indien
deze twee buiten beschouwing worden gelaten bedraagt de overschrijding van
de overige subsidies niet f 1,5 miljard, maar bijna f 480 miljoen,
of 3,8% van het begrotingstotaal.Aangezien het percentage van 3,8 in dezelfde orde van grootte ligt als
het percentage in 1988 is er op dit punt geen sprake van verbetering. Wel
is er sprake van aanzienlijk minder onderuitputting van de begrote subsidiebudgetten.Voor de overige subsidies kan evenals in 1988 worden geconcludeerd dat
naarmate het financieel belang van een regeling toeneemt de mate van overschrijding
en onderuitputting afneemt.De minister van Justitie acht het in het geval van COA juister te spreken
van een te lage raming, omdat 1994 het jaar was van de onvoorziene record-instroom
van asielzoekers. 2.5.2 Gemiddelde ramingsverschillenIn 1988 bedroeg het gemiddelde van alle ramingsverschillen 29%, dat wil
zeggen dat de kasuitgave van een subsidie gemiddeld òf 29% meer, òf
29% minder bedroeg dan het begrote bedrag. Het overeenkomstige percentage
voor de 99 subsidies uit 1994 is licht afgenomen, tot 26%. Er is niettemin nog steeds sprake van procentueel aanzienlijke verschillen
tussen ramingen en realisatiebedragen. 63% van de onderzochte subsidies vertonen
een verschil tussen raming en realisatie van meer dan 5% (in 1988 61%). Het
procentuele aandeel van de subsidies met een afwijking van meer dan 50% is
gedaald; in 1988 was dat 19%, in 1994 14%.Het totaal van de afwijkingen (overschrijdingen en onderuitputtingen)
bedraagt ruim 23% van het begrotingstotaal van de desbetreffende subsidies.
Het beeld wordt in feite bepaald door de bedragen en percentages bij de subsidies
van meer dan f 100 miljoen. 2.5.3 Eigen financiële bijdrageIn 1988 stelde de Rekenkamer vast dat bij 9% van de onderzochte subsidies
expliciet was vastgelegd dat de gesubsidieerde een eigen bijdrage dient te
leveren, danwel andere inkomsten dient te verwerven. Bij 53% werd deze eis
impliciet gesteld.Uit het huidige onderzoek blijkt een duidelijke verbetering op dit onderdeel.
Zo werd bij 35 van de onderzochte subsidies (36%) expliciet en in 42 gevallen
(44%) impliciet de eis gesteld een eigen bijdrage te leveren, danwel andere
inkomsten te verwerven. 2.6 ControleVoor de beoordeling van de controle onderzocht de Rekenkamer of:· wordt gecontroleerd of de gesubsidieerde uit andere bron subsidie
ontvangt;· sprake is van achterstand in de afwikkeling van de controles;· de accountantsverklaring betrekking dient te hebben op de naleving
van de subsidievoorwaarden.De 4 subsidies die worden verstrekt via een intermediair die zelf de subsidievoorwaarden
opstelt werden in deze analyse buiten beschouwing gelaten.In 1988 werd geconstateerd dat in 45% van de gevallen een controle op
subsidiëring uit andere bron plaatsvond.In het kader van het huidige onderzoek stelt de Rekenkamer vast dat in
48 gevallen (50%) gecontroleerd werd of de gesubsidieerde uit andere bron
subsidie ontvangt. In 46 gevallen (48%) waren daarvoor geen aanwijzingen te
vinden, en in 2 gevallen ontbrak de informatie hierover (zie ook punt 2.3.3.
over anti-cumulatiebedingen).In 1988 stelde de Rekenkamer voor 28% van de onderzochte gevallen een
controle-achterstand vast. Van 13% was geen informatie op dit punt beschikbaar.In het huidige onderzoek bleken er in 95% geen aanwijzingen te zijn voor
een controle-achterstand. Slechts in 2 gevallen was duidelijk sprake van een
achterstand in de controle.In het onderzoek uit 1988 bleek dat bij 60% van de subsidies de gevraagde
accountantsverklaring ook betrekking moest hebben op de naleving van de subsidievoorwaarden.In het huidige onderzoek stelde de Rekenkamer vast dat in 57 van de 96
onderzochte regelingen (59%) de accountantsverklaring tevens betrekking diende
te hebben op de naleving van de subsidievoorwaarden. In 19 gevallen (20%)
was deze eis niet gesteld, terwijl in 16 gevallen (17%) geen accountantsverklaring
was voorgeschreven. Voor de resterende 4 subsidies was op dit punt geen informatie
verstrekt. 2.7 Evaluatie 2.7.1 InleidingDe Rekenkamer heeft onderzocht of:· schriftelijk gerapporteerd evaluatieonderzoek is verricht.· inzicht bestaat in de realisatie van de subsidiedoelstellingen; 2.7.2 Evaluatie-onderzoekVolgens de Rekenkamer moeten in een evaluatie-onderzoek één
of meer van de volgende elementen aan de orde komen: uitvoeringskosten, planconforme
uitvoering, doelbereiking, effectiviteit, neveneffecten, efficiency. Daarnaast
moet een evaluatie-onderzoek empirisch zijn en een probleemstelling, doelstelling
of onderzoeksopzet bevatten.Subsidies met een financieel belang van minder dan f 1 miljoen werden
voor dit punt buiten beschouwing gelaten omdat voor die subsidies de kosten
van een evaluatie niet altijd opwegen tegen de baten. Er bleven 72 subsidieregelingen
over.De Rekenkamer stelde vast dat bij 38 van de 72 subsidieregelingen (53%)
een ex-post-evaluatierapport beschikbaar was (34% in 1988), waarvan er 31
(43%) aan de hiervoor gestelde eisen voldoen (18% in 1988). In zowel kwantitatief
als kwalitatief opzicht is dus sprake van een duidelijke verbetering sinds
het oorspronkelijk onderzoek.Voor slechts 5 van de 100 onderzochte subsidies was zowel een ex-ante
als een ex-post evaluatie uitgevoerd (6% in 1988). Voor de helft van de onderzochte
subsidies was noch een ex-ante, noch een ex-post evaluatie was uitgevoerd.In het schema op de volgende bladzijde is de evaluatiesituatie bij de
100 onderzochte regelingen weergegeven.{{ RAADPLEEG VOOR DIT SCHEMA HET GEDRUKTE KAMERSTUK }}2.7.3 Inzicht in de realisatie van de doelstellingenIn 1988 werd vastgesteld dat volgens opgave van de ministeries bij 79%
van de onderzochte regelingen sprake was van inzicht in de doelbereiking.
Bij nader inzien kon dat antwoord echter slechts in 39% van de gevallen voldoende
worden onderbouwd.Uit het huidige onderzoek bleek dat voor 71% van de onderzochte regelingen
documentatie over doelbereiking beschikbaar was.Het verrichten van evaluaties (vooraf en achteraf) en het vooraf formuleren
van evaluatiecriteria bleken ieder bij te dragen aan inzicht in de doelbereiking.
Bij de meeste regelingen (94%) waarvoor een ex-post evaluatie was verricht
was er ook inzicht in de doelbereiking. Wanneer geen ex-postevaluatie was
verricht, ontbrak dit inzicht in bijna de helft van de gevallen.Voor alle 11 subsidies waarvoor een ex-ante-evaluatie was verricht was
er ook inzicht in de mate van realisatie van doelstellingen (59% in 1988).
Voor 86% van de regelingen waarvoor evaluatiecriteria waren geformuleerd was
er ook inzicht in de realisatie van doelstellingen (79% in 1988). 2.8 ConclusiesDe ministeries besteden nog steeds te weinig aandacht aan de doelgerichtheid
van de subsidieregelingen. Er is op dit punt geen noemenswaardige verbetering
ten opzichte van 1988. Het percentage regelingen waarvoor een ex-ante-evaluatie
werd verricht is zelfs afgenomen. Op het terrein van subsidieregelgeving zijn
ten opzichte van 1988 belangrijke vorderingen geboekt, met name waar het de
formeel-juridische grondslag en het opnemen van een anti-cumulatiebeding en
sanctiebepalingen betreft.Het uitvoeringsproces behoeft echter volgens de Rekenkamer nog steeds
meer aandacht. Informatie over de voor de uitvoering benodigde menskracht
en de kosten van de uitvoering zijn nog veel te weinig beschikbaar. Ook worden
nog te weinig termijnen gesteld aan het vaststellen van de subsidie.Het kasbeheer is ten opzichte van 1988 weinig verbeterd. Er is nog steeds
sprake van procentueel aanzienlijke verschillen tussen ramingen en realisaties
(26% in 1994, 29% in 1988). Bij 63% van de subsidies is het verschil tussen
raming en realisatie groter dan 5% (in 1988 61%).In de opzet van de controle op de uitvoering van de regelingen zijn lichte
verbeteringen te bespeuren. Het percentage regelingen waarbij de accountantsverklaring
ook betrekking moet hebben op de naleving van de subsidievoorwaarden is gelijk
gebleven (circa 60%). Wel wordt wat vaker gecontroleerd of ook uit andere
bron subsidie wordt verstrekt.Zowel het uitvoeringsproces als de controle zouden volgens de Rekenkamer
meer aandacht moeten krijgen in de voortgangsrapportages.Hoewel zowel in kwantitatief als in kwalitatief opzicht sprake is van
een duidelijke verbetering in de evaluaties sinds het oorspronkelijk onderzoek,
beschouwt de Rekenkamer de geboekte vooruitgang als onvoldoende. Nog steeds
wordt de helft van de subsidies niet geëvalueerd. 3 WERKING SUBSIDIEBEHEER 3.1 InleidingDe Rekenkamer heeft voor haar onderzoek naar de werking van het subsidiebeheer
in de praktijk 21 subsidieregelingen geselecteerd van zeven ministeries waar
zich in de afgelopen jaren problemen hebben voorgedaan op de onderzochte aspecten.
Het betreft de Ministeries van Justitie, van OCenW, van VROM, van V&W,
van EZ, van SZW en van VWS. Gegeven de beperkte opzet van dit deelonderzoek
hoeven de uitkomsten niet representatief te zijn voor de onderzochte ministeries.
Van de zeven onderzochte ministeries beschikten er vier over algemene subsidievoorwaarden
(Justitie, OCenW, SZW en VWS), één over kaderwetgeving (EZ),
één over een handboek subsidiebeheer (V&W) en één
over aanwijzingen voor het opstellen van subsidieregelingen (VROM).In verband met de invoering van de derde tranche AWB wordt op een aantal
ministeries gewerkt aan (kader)wetgeving. De minister van OCenW gaat hier
in zijn reactie nader op in en kondigt tevens een richtlijn aan die gericht
is op de in dit onderzoek betrokken aspecten van subsidiebeheer.De geselecteerde regelingen zijn gespreid over de verschillende beleidsterreinen
en gespreid naar soort subsidie. Subsidies met een financieel belang kleiner
dan f 1 miljoen werden buiten beschouwing gelaten. De Rekenkamer onderzocht
in totaal 172 dossiers, met een totaal financieel belang van f 3188,5 miljoen.
Een deel van de in dit onderzoek betrokken subsidieregelingen wordt niet uitgevoerd
door de verantwoordelijke minister, maar door een organisatie die als intermediair
fungeert tussen het ministerie en de uiteindelijke subsidie-ontvanger. De
aanvraag voor subsidiëring van bepaalde activiteiten wordt dan ingediend
bij de intermediair en deze beslist over de toekenning van de subsidie, terwijl
de benodigde middelen door de rijksoverheid ter beschikking worden gesteld. De onderzochte regelingen zijn in onderstaand overzicht weergegeven: ministerieregeling *= uitvoering
door intermediairbegrotingsart.fin. belang
(realisatie 94) JustitieCentraal orgaan opvang asielzoekers (COA)*98.011 133,9 Slachtofferhulp*02.07 (onderdeel)10,4  Particuliere
jeugdinrichtingen05.03 (onderdeel)64,0 OCenWMinderhedenbeleid19.05.01
(onderdeel)11,3  Investerings- en werkgelegenheidsprojecten
cultuur (BWIC)16.03.012,2  Bevordering museale presentaties
(Mondriaanstichting)*18.01.04 (onderdeel)1,7 VROMWet
Stads- en Dorpsvernieuwing (WSDV)*03.191 035,3  Regeling
subsidiëring milieu-organisaties05.15.01 (onderdeel)18,7 Bijdragebesluit openbare lichamen milieubeheer – Bodembeschermingsgebieden05.16.0218,7V&WExploitatiebijdragen streekvervoer03.10.03683,1 Stimulering zeescheepvaart/ Investeringspremieregeling Zeescheepvaart05.31.0168,5 Stimulering openbaar vervoer – agressiebestrijding3.14.0237,8EZBesluit subsidies energieprogramma's brandstofcellen (Novem-BC)*06.02/06.0315,2 Besluit subsidies energieprogramma's – Energiewinning uit
Afval en Biomassa (Novem- EWAB)*06.02/06.0314,9  Besluit
Bedrijfsomgevingsbeleid stedelijke knooppunten04.10.01021,8 SZWEmancipatiesubsidies08.069,5 Jeugdwerkgarantiewet (JWG)*04.18338,6  Wet
Sociale Werkvoorziening (WSW)04.113 509,8 VWSSubsidieregeling
voorzieningen maatschappelijk en cultureel welzijn06.02.0421,0 Stichting Aidsfonds*12.06.01 (onderdeel)3,9  Subsidies
Patiënten- en Consumentenbeleid12.09.0311,5 Totaal 7 013,83.2 Voorschotten en afrekening 3.2.1 InleidingIn de rapporten bij de financiële verantwoordingen van de afgelopen
jaren heeft de Rekenkamer veel aandacht besteed aan de problematiek rond de
afrekening van subsidievoorschotten. Met name bij de Ministeries van VWS,
OC&W en in mindere mate EZ was sprake van achterstanden in de afrekening.
Naast de tijdigheid was ook de juistheid van de afrekening een punt van aandacht,
met name bij het Ministerie van SZW. Ook had de Rekenkamer in het verleden
kritiek op de volledigheid van de registratie, samenhangend met de interpretatie
van de voorschotdefinitie en het gehanteerde registratiesysteem (o.a. V&W)
en werden opmerkingen over de hoogte van de bevoorschotting gemaakt.De Rekenkamer heeft in het onderhavige onderzoek de juiste en volledige
verantwoording van de voorschotten en de kwaliteit en de tijdigheid van de
afrekening opnieuw onderzocht.De bevindingen hebben betrekking op 18 van de 21 in het onderzoek betrokken
regelingen. Bij drie regelingen was geen sprake van voorschotverstrekking
in de zin van het Besluit verlening voorschotten. 3.2.2 VoorschotdefinitieHet ministerie dient – in geval van subsidies – als voorschot
aan te merken vooruitbetalingen op een aan een derde verstrekte aanspraak
op subsidie (Besluit verlening voorschotten). In de administratie dienen ook
voorlopige betalingen waarvoor nog geen definitieve afrekening heeft plaats
gevonden als voorschot aangeduid te worden (RDB).Alle in het onderzoek betrokken ministeries bleken eigen departementale
richtlijnen voor subsidievoorschotten ontwikkeld te hebben. De hiervoor geldende
uitgangspunten en definities zijn in het algemeen in overeenstemming met het
gestelde in Besluit verlening voorschotten en RDB-bepalingen. 3.2.3 VoorschotadministratieDe registratie van voorschotten dient zodanig te zijn dat de volledigheid
en juistheid van de vastlegging gegarandeerd is.De Rekenkamer heeft onderzocht:· of het ministerie een voorschottenadministratie voert en of deze
is ingericht conform de bepalingen in de RDB; of de voorschotbedragen juist,
tijdig en volledig zijn verwerkt in de administratie;· of de voorschotadministratie (eventueel in combinatie met andere
vastleggingen) de vereiste informatie oplevert over omvang en ouderdom van
openstaande voorschotten en over achterstanden in de afwikkeling van voorschotten
en de oorzaken daarvan;· of de departementale saldibalans met bijbehorende toelichting
deze informatie voor het ministerie als geheel oplevert (in lijn met de door
de minister van Financiën onderschreven behoefte aan een verhoogde informatiewaarde
van de saldibalans, getuige zijn reactie op het Rekenkameronderzoek «Beheer
van leningen door de Rijksoverheid» (Tweede Kamer, vergaderjaar 1995–1996,
24 555).Uit het onderzoek bleek dat alle ministeries een voorschotadministratie
voerden. Er zijn geen belangrijke afwijkingen ten opzichte van de regelgeving
in de RDB aangetroffen. Voor de onderzochte regelingen viel de aansluiting
tussen de verstrekking van voorschotten en de vastlegging in de voorschotadministratie
in alle gevallen te maken.Voor een aantal regelingen houden de beleidsdirecties eigen administraties
bij. Deze voorzien in een behoefte als het gaat om zaken als voortgangsinformatie,
rappellering en uitputting van budgetten.Voor 15 van de 18 onderzochte regelingen bleek de voorschotadministratie
de stand en ouderdom van openstaande voorschotten per ultimo 1993, 1994 en
1995 te kunnen geven (zie ook bijlage 2). In sommige gevallen leverde dit
problemen op, onder andere door conversieproblemen bij overdracht naar een
ander ministerie en het ontbreken van een registratie per regeling.De Rekenkamer constateerde dat de informatiewaarde van de saldibalans
met bijbehorende toelichting voor het onderdeel voorschotten per ministerie
sterk uiteenloopt. De saldibalans van VROM geeft de meest complete informatie.
Per artikelonderdeel kan de ouderdom en eventuele achterstand in de afrekening
afgelezen worden. VWS geeft deze informatie eveneens, zij het geaggregeerd
voor het ministerie als geheel. Voor de overige ministeries wordt in het algemeen
wel informatie over de ouderdom van openstaande voorschotten gegeven (zij
het bij V&W in beperkte mate), de informatie over eventuele achterstanden
in het afrekenen is echter zeer beperkt of ontbreekt geheel. Op basis van
deze informatie kan voor deze ministeries geen uitspraak gedaan worden over eventuele verwijtbaarheid inzake het afrekenen. Voor SZW kan deze
informatie overigens wel afgeleid worden aan de hand van de vermelde afrekentermijnen.
Voor een oordeel over het afrekenen van voorschotten bij het ministerie van
VWS wordt verwezen naar het rapport bij de rekening 1995 van dit ministerie. 3.2.4 VoorschotverleningDe Rekenkamer heeft onderzocht of (conform de vereisten in de AWB) de
in het onderzoek betrokken regelingen bepalingen bevatten omtrent de verlening
van voorschotten en zo ja, welke.Belangrijke toetspunten waren voorts:· het toegestane bevoorschottingspercentage. Hiervoor dient bij
voorkeur een lager percentage dan 100% gehanteerd te worden om tijdige afrekening
te stimuleren en mogelijke financiële en budgettaire risicos zoveel mogelijk
te beperken;· afstemming van vooruitbetalingen op de liquiditeitsbehoefte van
de ontvanger om ongewenste reservevorming met rijksmiddelen te voorkomen.
Ook het risico van parkeren van begrotingsgelden moet zoveel mogelijk beperkt
worden. In de toelichting bij het Besluit verlening voorschotten wordt, zeker
in geval van substantiële bedragen, een voorkeur uitgesproken voor uitkering
in maandelijkse termijnen.Uit het onderzoek bleek dat in 14 van de 18 regelingen bevoorschottingsbepalingen
zijn opgenomen.De mate van detaillering van de regelingen varieert op dit punt sterk.
Niet in alle gevallen is in of krachtens de regeling het percentage van maximale
bevoorschotting en het ritme van bevoorschotting vooraf bepaald. Een aantal
keren is een korte verwijzing naar de algemene subsidievoorwaarden van het
ministerie opgenomen. In de subsidietoekenning is in het algemeen wel aangegeven
onder welke condities voorschotten worden verstrekt. Dit geldt ook voor die
gevallen waar een formele regeling ontbreekt of een regeling op onderdelen
geen expliciete bepalingen bevat.Voor een aantal regelingen varieert het bevoorschottingspercentage met
de aard van de subsidie (projectsubsidies 80% en exploitatiesubsidies 90 tot
100%). Opvallend is dat voor 13 van de 18 in dit onderdeel betrokken regelingen
bevoorschotting tot 100% mogelijk is, hoewel in de AWB en veelal ook in departementale
richtlijnen een voorkeur wordt uitgesproken voor hantering van een lager percentage.
Bij het Ministerie van VWS werden gevallen aangetroffen waarin de standaardsubsidievoorwaarden
met bevoorschottingspercentages van 80% voor projecten en 95% voor structurele
subsidies van toepassing waren en er niettemin voor 100% bevoorschot werd.In de meeste gevallen bleek als reden voor de 100%-bevoorschotting de
aard van de subsidiëring (exploitatiesubsidies aan instellingen die financieel
volledig afhankelijk zijn van te ontvangen subsidiegelden) te worden aangevoerd.Uit het dossieronderzoek (139 dossiers) op dit punt bleek dat voor circa
tweederde hiervan een bevoorschotting van het volledige bedrag gold, overigens
een aantal malen in afwijking van de voor het departement geldende regeling.
Bij VROM werd voor de onderzochte regelingen altijd voor een lager percentage
bevoorschot.Ten aanzien van het betalingsritme is voor 7 van de onderzochte regelingen
voorzien in maandelijkse betalingen. Het ministerie van VWS lijkt, in overeenstemming
met het bepaalde in de handreiking, ongeacht de omvang van de subsidies aan
dit betalingsritme vast te houden. Bij de andere ministeries
komen kwartaalbetalingen (3x) en half-jaarlijkse betalingen (3x) voor. In
5 gevallen wordt het gehele bedrag in één keer bevoorschot.Voor de helft van de onderzochte regelingen wordt vooraf een opgave van
de liquiditeitsbehoefte gevraagd.Zie bijlage 3 voor een volledig overzicht. 3.2.5 AfrekeningOm tot afrekening van voorschotten te kunnen overgaan dient het ministerie
te beoordelen of de aanvrager voldaan heeft aan zijn verplichtingen en op
een juiste wijze rekening en verantwoording heeft afgelegd. Ook voor de 3
regelingen waarvoor geen voorschotten worden verstrekt geldt een verantwoordingsplicht.
Deze zijn dus ook in dit onderdeel betrokken.Uit het onderzoek bleek dat bij de onderzochte 21 regelingen in de meeste
gevallen de verantwoordingseisen duidelijk in de regeling en in de individuele
subsidietoekenning waren vastgelegd. Alleen de toekenningsbrieven inzake het
Minderhedenbeleid (OCenW) waren naar de mening van de Rekenkamer op dit punt
niet geheel toereikend.In de meeste gevallen moet de subsidie-ontvanger de volgende verantwoordingsinformatie
leveren:· jaarrekening met algemene accountantsverklaring;· aanvullende accountantsverklaring omtrent naleving van de subsidievoorwaarden
(meestal volgens een voorgeschreven protocol);· een activiteitenverslag.Daarnaast worden soms aanvullende verslagleggingen geëist (bv. voortgangsverslagen,
toezichtsverslagen etc.).De te hanteren termijn voor de indiening van de verantwoording verschilt
per ministerie en per regeling. In de derde tranche AWB wordt uitgegaan van
een uiterste termijn van zes maanden na afloop van het boekjaar; voor de verantwoording
over specifieke uitkeringen door gemeente- en provinciebesturen geldt –
in verband met de vaststelling van de gemeentelijke of provinciale rekening –
meestal een termijn van maximaal tien maanden. De termijnen opgenomen in de
standaardsubsidievoorwaarden per ministerie lopen uiteen van 3 maanden (Justitie)
tot 5 maanden (SZW). Deze liggen binnen de toekomstige norm van de AWB.Opvallend is de grote variatie in de per regeling gehanteerde termijnen
voor de indiening van de verantwoordingsstukken. Deze lopen uiteen van 2 (EZ/Novem)
tot 10 maanden (VROM/ WSDV). Afwijkingen ten opzichte van de departementale
richtijnen komen voor, zowel in negatieve als positieve zin. Indien termijnen
van 8 maanden of langer aan de orde zijn betreft het meestal regelingen waarbij
lagere overheden als subsidie-ontvanger betrokken zijn (specifieke uitkeringen).Zie ook bijlage 4 voor een volledig overzicht.Uit het dossieronderzoek bleek dat in de praktijk veelvuldig sprake is
van termijnoverschrijdingen. Van de 172 onderzochte gevallen was in 5 gevallen
de verantwoordingstermijn nog niet verstreken. Dit betrof in het algemeen
projectsubsidies met een langere looptijd. Van de overblijvende 167 gevallen
werd de verantwoording 77 maal op tijd en 77 maal te laat ontvangen. Van 13
dossiers (met name van OCenW: BWIC en V&W: Stimulering Zeescheepvaart)
was dit gegeven niet te achterhalen.Voor een aantal regelingen wordt door de betrokken beleidsdirecties een
eigen registratie- (15) en/of voortgangsbewakingssysteem (11) gebruikt. Opvallend
is overigens dat voor geen van de onderzochte departementen deze signalering
standaard vanuit de centrale (financiële) systemen plaatsvindt.
Voor het Ministerie van VWS is weliswaar een departementaal subsidieregistratiesysteem
beschikbaar, maar dit wordt nog niet algemeen toegepast.Voor regelingen met een gering aantal subsidie-ontvangers (in het geval
van intermediairs soms maar één) of met regelmatig contact met
de subsidie-ontvangers werd een voortgangsregistratie meestal niet nodig gevonden.
Overigens bleek uit het dossieronderzoek dat ook voor deze regelingen verantwoordingen
te laat werden ingediend.In het dossieronderzoek is tevens nagegaan of het ministerie in geval
van niet-tijdige of onvolledige verantwoordingen de geëigende acties
ondernam en of de verantwoording daarna alsnog ontvangen werd. Voor 57 gevallen
kon worden vastgesteld dat een rappel was uitgegaan; uiteindelijk werd voor
68 gevallen de verantwoordingsinformatie alsnog binnen redelijke termijn ontvangen.Tenslotte is onderzocht of er termijnen gesteld waren aan het afrekenen
van voorschotten door het ministerie en zo ja, of deze termijnen voor de onderzochte
regelingen gerealiseerd werden.In 9 van de onderzochte regelingen is (in overeenstemming met de bepalingen
derde tranche AWB) een termijn opgenomen, waarbinnen het ministerie tot vaststelling
van de subsidie moet overgaan. Meestal is de einddatum afhankelijk gesteld
van de datum van ontvangst van de verantwoordingsstukken.Voor de overige regelingen wordt soms teruggevallen op geldende departementale
richtlijnen of zijn streefdata opgenomen in AO-beschrijvingen etc. Opvallend
is dat de algemene subsidievoorwaarden van ministeries lang niet altijd een
bepaling op dit punt bevatten. In 2 gevallen was de termijn geregeld in de
geldende overeenkomst. In 3 gevallen waren de departementale subsidievoorwaarden
van toepassing verklaard. In de overige 7 gevallen kon geen duidelijke termijn
uit de regelgeving worden afgeleid.Slechts 3 regelingen blijken te voldoen aan de in de AWB genoemde redelijke
termijn van acht weken. De overige overschrijden deze termijn in meer of mindere
mate. Uitschieter is de WSW, waarvoor gestreefd wordt naar een behandelingstermijn
van 18 maanden na ontvangst van de verantwoording. Voor vier regelingen zijn
geen termijnen gesteld; voor drie regelingen (WSDV, Emancipatiebeleid en WSW)
worden door de beleidsdirectie streefdata gehanteerd.In zijn reactie geeft de minister van SZW aan dat de termijn van 18 maanden
nodig is voor een volledige uitvoering van het bestuurlijk toezicht door de
rijksconsulent. Ingevolge de invoering van de derde tranche AWB bestaat het
voornemen om deze termijn terug te brengen tot 12 maanden.De gestelde termijnen werden niet altijd gehaald. Dit gebeurde met name
bij Justitie, OCenW en V&W. Voor de onderzochte regelingen bij VROM en
VWS werden in het geheel geen achterstanden geconstateerd. De voor de WSDV
(VROM) gevolgde dechargeprocedure was onduidelijk op het punt van de afsluiting
van openstaande punten. Het ministerie heeft verbeteringen toegezegd en hiervoor
een projectgroep opgericht.In haar reactie bevestigt de minister van Justitie de kritische opmerkingen
ten aanzien van de Landelijke Organisatie Slachtofferhulp voor het onderzoeksjaar
1994. Nadien zijn volgens de bewindsvrouwe de geconstateerde onvolkomenheden
aangepakt, onder andere door de introductie van de Planning- en Controlcyclus
bij het ministerie. Voor COA is het gesignaleerde probleem volgens de minister
inmiddels ten dele opgelost. 3.3 Controleprotocollen 3.3.1 InleidingDe accountantsverklaringen bij de financiële verantwoordingen van
gesubsidieerde instellingen zouden tevens de naleving van de subsidievoorwaarden
dienen te omvatten. Een standaard jaarrekeningcontrole van een accountant
is daar niet op gericht. Dit betekent dat het ministerie in de subsidieregeling
zelf of in een zogenaamd contoleprotocol hiervoor aanwijzingen moet geven.
Van een accountant wordt geen volledige doelmatigheidstoets verlangd. Wél
kan een accountant beoordelen of de voorgeschreven procedures en de feitelijke
uitvoering daarvan een zekere waarborg vormen voor een goede toepassing van
de regeling. Een dergelijke controle wordt aangeduid als een procedurele toets.Controleprotocollen moeten daarnaast duidelijk maken met welke betrouwbaarheid
de controlerend accountant zijn oordeel tenminste dient te geven en welke
goedkeuringstoleranties gelden. Tevens dienen in het protocol duidelijk de
reikwijdte en intensiteit van de controle te worden aangegeven. In het protocol
dient te worden vermeld, wanneer de accountant dient te rapporteren over geconstateerde
fouten, onzekerheden en/of leemten in de administratieve organisatie en interne
controle (rapporteringstolerantie).Noch de Rekenkamer noch de departementale accountantsdiensten beschikken
over specifieke betrouwbaarheids- en tolerantiegrenzen voor de controle van
subsidies. De Rekenkamer is evenwel van mening dat deze grenzen minimaal gelijk
dienen te zijn aan die voor de artikelen van de financiële verantwoording
van de ministeries. Dit betekent een betrouwbaarheid van 95% en de volgende
goedkeuringstoleranties:· subsidies < f 100 miljoen: 10% van het subsidiebedrag;· subsidies > f 100 miljoen en < f 1 miljard:
f 10 miljoen;· subsidies > f 1 miljard: 1% van het subsidiebedrag.Voor kleine subsidies wordt veelal geen accountantsverklaring geëist,
omdat de kosten daarvan niet in verhouding zouden staan tot het subsidiebedrag.
Voor de 21 onderzochte subsidieregelingen was wel een accountantsverklaring
vereist, zij het dat voor zeven regelingen een ondergrens is gesteld aan het
bedrag waarvoor een verklaring is vereist (variërend van f 25 000,–
tot f 250 000,–).De Rekenkamer heeft onderzocht of controleprotocollen waar nodig worden
toegepast, of ze alle vereiste elementen bevatten en of de controles conform
de protocollen worden uitgevoerd. 3.3.2 Aanwezigheid controleprotocolVoor 15 van de 21 regelingen waren aanwijzingen over de accountantscontrole
vastgelegd in een controleprotocol. Deze protocollen waren in overleg tussen
de beleidsdirecties en de DADs tot stand gekomen. De protocollen bevatten
alle een modelaccountantsverklaring, waarin de naleving van de subsidievoorwaarden
aan de orde kwam.Bij één van de andere zes waren mondelinge aanwijzingen
gegeven. Bij twee regelingen kon slechts een indicatie worden verkregen over
de uit te voeren controles op basis van het model accountantsverklaring. Bij
de andere drie ontbraken ze volledig. 3.3.3 Inhoud protocollenSlechts in 4 van de 15 in het onderzoek betrokken protocollen waren zowel
goedkeuringstolerantienormen opgenomen als betrouwbaarheidsnormen (JWG, WSW,
Milieu-organisaties en Bodembeschermingsgebieden). In één
protocol (Stimulering Zeescheepvaart) waren alleen de goedkeuringstoleranties
opgenomen.De gehanteerde betrouwbaarheids- en goedkeuringstolerantiegrenzen voldeden
aan de normen van de Rekenkamer.10 van de 15 onderzochte protocollen bevatten aanwijzingen over de reikwijdte
en de intensiteit van de controle.Deze aanwijzingen varieerden van vaststellen dat aan een aantal specifieke
bepalingen was voldaan (OV, Stimulering Zeescheepvaart en WSDV) tot het per
bepaling aangegeven welke vorm van aandacht hieraan zou moeten worden gewijd
(VWS-subsidies).Voor 6 subsidieregelingen werd een procedurele toets voorgeschreven. De
overige protocollen richtten zich vooral op de controle van financiële
en kwantitatieve gegevens.In 5 van de 15 in het onderzoek beoordeelde protocollen waren in het geheel
geen rapporteringstoleranties opgenomen. Slechts in vier van de controleprotocollen
is vermeld dat geconstateerde fouten en/of onzekerheden boven een bepaald
geldsbedrag en/of percentage in de accountantsverklaring en/of het accountantsrapport
dienen te worden gerapporteerd. In de zes andere protocollen waren alleen
kwalitatieve bepalingen opgenomen over het niet naleven van subsidiebepalingen
en/of misbruik en oneigenlijk gebruik.De inhoud van de kwantitatieve rapporteringstoleranties varieerde aanzienlijk:
van het melden van fouten en onzekerheden boven f 5 000,–
tot boven f 100 000,–.In sommige gevallen moet bij de afweging of wel of niet dient te worden
gerapporteerd onderscheid worden gemaakt tussen incidentele en systematische
fouten. Systematische dienen naar hun aard steeds te worden gerapporteerd.
Ook fouten die de rechtmatigheid van de uitgaven en ontvangsten betreffen
ofwel het exploitatieresultaat beïnvloeden moeten altijd worden gerapporteerd.De kwalitatieve rapporteringsgrenzen waren ook nogal verschillend. In
vier protocollen was alleen de volgende zinsnede opgenomen: voor zover de
subsidievoorwaarden niet zijn nageleefd maakt de accountant hiervan melding
in zijn verklaring. 3.3.4 Uitkomsten accountantscontroleVoor de vaststelling van de subsidie is de verklaring van de controlerend
accountant essentieel. Indien geen goedkeurende verklaring wordt afgegeven
of een van het protocol afwijkende formulering wordt gebruikt, dient het ministerie
dit te signaleren en actie te ondernemen. De beleidsdirectie moet dan vaststellen
waar de knelpunten liggen en nagaan of de subsidie al dan niet moet worden
teruggevorderd danwel of er aanleiding is een sanctie te te passen.Uit het dossieronderzoek bleek dat voor alle regelingen een toets op de
accountantsverklaring plaatsvond. In het dossieronderzoek trof de Rekenkamer
twee niet goedkeurende verklaringen aan (Regeling Milieuorganisaties/ VROM)
en één oordeelsonthouding (Particuliere jeugdinrichtingen/ Justitie).
In alle gevallen verrichtte het ministerie nader onderzoek. Hiertoe werden
o.a. gesprekken gevoerd met de gesubsidieerde en diens accountant. In één
geval gaf dit aanleiding om het subsidiebedrag ten nadele te wijzigen; in
de twee andere gevallen werd de subsidie uiteindelijk toch vastgesteld op
het toegekende bedrag. In vier gevallen werd een van het protocol afwijkende (goedkeurende) verklaring
aangetroffen. Na overleg met de gesubsidieerde/de controlerend accountant
bleken hier geen inhoudelijke redenen voor te zijn en werd alsnog de gewenste
formulering toegepast. 3.3.5 Uitvoering accountantscontroleHet ministerie dient zich ervan te verzekeren dat gesteund kan worden
op de verklaring van de controlerend accountant. In eerste instantie dient
de beleidsdirectie zich daarvan aan de hand van de overige verantwoordingsstukken
een beeld te vormen. Daarnaast is het gewenst dat de DAD's ten behoeve van
de beleidsdirecties reviews uitvoeren, waarin beoordeeld wordt of de externe
accountants de controles uitvoeren conform de daaraan gestelde eisen in het
protocol en of die controles kunnen leiden tot een uitspraak over de naleving
van de subsidievoorwaarden.De Rekenkamer constateerde dat, ondanks een goedkeurende verklaring van
de controlerend accountant, in een aantal gevallen correcties op de financiële
verantwoordingen werden aangebracht. Het betrof onjuiste toevoegingen aan
de reserves (6 maal), het toepassen van onjuiste capaciteitsgegevens (5 maal)
en onjuiste boekingen/ verrekeningen (8 maal). In alle gevallen leidden de
correcties tot een lagere subsidievaststelling.Bij een van de regelingen die uitgevoerd wordt door intermediairs (WSDV)
werden aanwijzingen voor onvolkomenheden in de accountantscontrole en het
hierop door de intermediairs uitgeoefende toezicht aangetroffen.De Rekenkamer stelde vast dat de controle door de externe accountants
niet altijd de vereiste informatie opleverde.De Rekenkamer constateerde dat voor 10 van de 21 regelingen geen reviews
zijn gehouden. Hiervan hadden twee regelingen geen controleprotocol (Stimulering
OV en Emancipatiebeleid), de overige 8 wel. Bij drie ander regelingen die
ook geen controleprotocol hebben waren overigens wel reviews uitgevoerd. Het
niet houden van reviews hield bijna steeds verband met gering geachte risico's
en de aanwezige capaciteit. 3.4 Sanctiebeleid 3.4.1 InleidingDe Rekenkamer heeft onderzocht:· of de ministeries over een beleid beschikken dat voorziet in
het opleggen van sancties bij het niet naleven van subsidievoorwaarden of
het verstrekken van onjuiste of onvolledige informatie;· of zij dit beleid op voldoende wijze uitvoeren en evalueren. 3.4.2 Aanwezigheid sanctiebeleidVoor alle 21 onderzochte regelingen waren sanctiebepalingen van toepassing:
voor 11 ervan op grond van het wettelijk voorschrift waarop de regeling is
gebaseerd en voor de overige tien op basis van de algemene subsidievoorwaarden
of een kaderwet. De sanctiebepalingen in de subsidieregelingen met een wettelijke
grondslag komen over het algemeen goed overeen met de bepalingen in de algemene
voorwaarden/kaderwet. In vier gevallen trof de Rekenkamer op onderdelen afwijkingen
aan. 3.4.3 Inhoud sanctiebeleidSancties dienen te kunnen worden opgelegd bij:· het niet, niet tijdig, onjuist of onvolledig verstrekken van
informatie;· het niet of niet volledig naleven van de subsidievoorwaarden;· het aanwenden van de subsidie voor andere doelen dan waarvoor
de subsidie werd verstrekt;· het niet of niet goed uitvoeren van de intermediaire functie.Sancties zouden in ieder geval moeten inhouden dat subsidies kunnen worden
ingetrokken of verlaagd. Intrekken komt met name in aanmerking als de prestaties
waarvoor de subsidie werd verstrekt niet zijn geleverd of niet kan worden
vastgesteld dat die zijn geleverd. Verlagen zou toegepast moeten worden als
de omvang of de kwaliteit van de prestaties onvoldoende is of hierover onvoldoende
zekerheid kan worden verkregen. Indien tijdens de subsidieperiode komt vast
te staan dat niet (geheel) wordt voldaan aan de subsidievoorwaarden zou opschorting
van de bevoorschotting mogelijk moeten zijn.Sancties ten opzichte van een uitvoerende intermedair kunnen bestaan uit
het doorberekenen van eventuele kosten voor de staat, korten op de bestuursvergoeding
of bestuurlijke maatregelen.De Rekenkamer constateerde dat het merendeel van de genoemde redenen voor
het opleggen van sancties in 15 van de onderzochte regelingen was terug te
vinden.Drie regelingen die worden uitgevoerd door intermediairs vertoonden op
dit punt tekortkomingen. Voor COA en LOS ontbraken sanctiemogelijkheden voor
tekortkomingen in de uitvoering van hun werkzaamheden als intermediair. Voor
hun rol als eindontvanger van het deel van de subsidie dat bestemd is voor
eigen activiteiten of uitvoeringskosten was voor deze organisaties overigens
wel voorzien in sanctiebepalingen. Voor de WSDV zijn sanctiebepalingen voor de eindontvangers (gemeenten)
van kracht, de toepassing ervan door de intermediairs (provincies) schoot
echter tekort. De minister kon een betere uitvoering niet afdwingen doordat
sanctiebepalingen ten opzichte van de provincies ontbraken. Op dit moment
is een hierop gerichte wetswijziging in voorbereiding.Overige tekortkomingen werden gesignaleerd bij de regeling Particuliere
Jeugdinrichtingen, de Exploitatiebijdrage Openbaar Vervoer en de regeling
Stimulering Agressiebestrijding Openbaar vervoer. Voor de eerste twee regelingen
bestond geen mogelijkheid de subsidie in te trekken, voor de laatste regeling
is slechts voorzien in de mogelijkheid vervolgsubsidies te weigeren. De Rekenkamer
acht dit onvoldoende gelet op de gestelde eisen en het incidentele karakter
van projectsubsidies.In haar reactie geeft de minister van Justitie aan dat het op grond van
de regeling Particuliere Jeugdinrichtingen wel mogelijk is de subsidie te
verminderen. Deze bepaling is volgens haar in het verleden ook toegepast. 3.4.4 Werking sanctiebeleidOnderdeel van een effectief sanctiebeleid is het kenbaar maken van dit
beleid aan de gesubsidieerden. Sancties dienen in de daartoe geëigende
gevallen daadwerkelijk te worden opgelegd. De Rekenkamer onderzocht aan de
hand van 172 dossiers of aan deze twee voorwaarden werd voldaan.De Rekenkamer stelde vast dat daar waar sanctiebepalingen bestonden, deze
onder de aandacht werden gebracht. Dit gebeurde in beperkte mate expliciet
in de toezeggingsbrieven en voor het overgrote deel impliciet door te verwijzen
naar de algemene subsidievoorwaarden, kaderwetten en/of subsidieregelingen.
Voorts werden rappelbrieven aangetroffen waarin op de mogelijkheid van sancties
werd gewezen.In het dossieronderzoek is nagegaan of op basis van de in 3.4.3 genoemde
normen er gevallen voor toepassing van sancties in aanmerking zouden komen.
Vooral het niet-tijdig indienen van veranwoordingsinformatie kwam veelvuldig
voor (zie ook 3.2.5). In de meeste gevallen werd niet direct overgegaan tot
het toepassen van sancties, maar kreeg de gesubsidieerde de gelegenheid alsnog
aan zijn verplichtingen te voldoen. Uiteindelijk bleven er 32 gevallen over
die voor toepassing van sancties in aanmerking kwamen. De redenen liepen uiteen:
ontbreken accountantsverklaring (10), niet-tijdige indiening verantwoording
(8), onjuiste informatie (6), geen goedkeurende verklaring (3) en niet-voldaan
aan de subsidievoorwaarden (5). Slechts in zeven gevallen werd daadwerkelijk
tot gedeeltelijke inhouding of terugvordering overgegaan. In de overige gevallen
werd alsnog na overleg een oplossing gevonden of werd volstaan met een waarschuwing.
Met name in die gevallen waarin de gesubsidieerden voor 100% afhankelijk zijn
van de subsidie of taken voor het Rijk uitvoeren, constateerde de Rekenkamer
een terughoudende opstelling van de ministeries bij toepassing van het sanctiebeleid. 3.4.5 Vastlegging van sanctiesDe ministeries moeten hun sanctiebeleid kunnen evalueren om de effectiviteit
ervan te bepalen en het beleid zonodig bij te stellen. Dit betekent dat zij
een systematische documentatie moeten bijhouden van de wel en niet opgelegde
sancties.De Rekenkamer constateerde dat bij geen van de ministeries een systematische
vastlegging van sancties plaatsvond.Bij één regeling was de evaluatie van het sanctiebeleid
in ontwikkeling. 3.5 IntermediairsZoals in 3.1 is aangegeven is voor een aantal regelingen de uitvoering
overgedragen aan een organisatie buiten het betrokken ministerie. Naast de
in het voorafgaande genoemde punten was voor de Rekenkamer vooral van belang
hoe de de rechtmatigheid van de besteding van subsidiegelden wordt gewaarborgd
en hoe de kans op M&O wordt beperkt. Voor dit onderdeel heeft de Rekenkamer
zich beperkt tot de bij de ministeries beschikbare informatie; dossieronderzoek
bij de intermedaire organisaties zelf heeft niet plaatsgevonden.Taken en verantwoordelijkheden van de intermediair en de daarover af te
leggen verantwoording moeten duidelijk vastliggen. Ook moet duidelijk zijn
op welke wijze het toezicht op de uitvoering geregeld is en welke mogelijkheden
tot (bij)sturing en sanctionering de minister heeft.De subsidieregeling moet eenduidig vastleggen het doel, de doelgroepen,
de voorwaarden waaronder subsidie wordt toegekend en de sancties die staan
op niet-naleven ervan. De eindontvangers moeten over hun rechten en plichten
geïnformeerd worden.Voor de in het onderzoek betrokken regelingen constateerde de Rekenkamer
grote verschillen in beleidsvrijheid die intermediairs bij de uitvoering van
regelingen is gegund. Deze komt voort uit gemaakte (politieke) keuzes en de
aard van de regelingen en/of intermediaire organisaties. In die gevallen waarin
provincies of gemeenten als intermediair optreden is de beleidsvrijheid in
het algemeen groter dan bij andere organisaties. Dit hangt mede samen met
het feit dat ook op het niveau van lagere overheden democratische
verantwoording wordt afgelegd. Met name voor de WSDV is gekozen voor een vergaande
vorm van decentralisatie. In overeenstemming met de regeling heeft de minister
geen enkele invloed op de bestedingen door eindontvangers. De subsidievoorwaarden
zijn vooral formeel van aard.In een aantal gevallen bepaalt de intermediair zelf onder welke voorwaarden
subsidies aan de eindontvangers worden verstrekt (Mondriaanfonds en in mindere
mate Novem). Voor deze organisaties moet het betrokken ministerie vooraf wel
het subsidiereglement goedkeuren.Uit het onderzoek bleek dat in een aantal gevallen de regelgeving te laat
tot stand kwam, waardoor de juridische basis bij de start van de werkzaamheden
ontbrak. Dit had onder andere tot gevolg dat beleidsplannen, mandateringsovereenkomsten
etc. te laat tot stand kwamen. Ook de uiteindelijke verantwoording en vaststelling
werd hierdoor vertraagd. Dit gold met name voor COA en het Mondriaanfonds.Volgens de minister van Justitie was in dit geval sprake van een incidenteel
probleem, samenhangend met de overgang van het COA van het toenmalige Ministerie
van WVC naar het Ministerie van Justitie.Inhoudelijk voldoet de regelgeving voor de verhouding tussen minister
en intermediair in het algemeen aan de gestelde eisen. In alle gevallen waren
voldoende eisen gesteld aan de door de intermediair te leveren verantwoordingsinformatie.
Volgens de Rekenkamer bieden de voorschriften in opzet voldoende waarborgen
voor de rechtmatige besteding van de subsidiegelden. De WSDV bleek een lacune
te vertonen. De minister kan de intermediairs geen sancties opleggen als die
tekortschieten in de uitvoering van de regeling (zie 3.4.3).Voor wat betreft de aansturing van het M en O-beleid werd geconstateerd
dat slechts bij één regeling (JWG) expliciet eisen werden gesteld
aan het te voeren beleid. In het controleprotocol voor de WSDV is bepaald
dat de controlerend accountant zijn oordeel moet geven over de uitvoering
van het M en O-beleid door provincies en gemeenten. Hiervoor is een door het
ministerie als hulpmiddel een handleiding opgesteld. In de overige gevallen
wordt geen expliciete aandacht aan het te voeren M en O-beleid besteed. Dit
tekort wordt in de praktijk in een aantal gevallen gecompenseerd door aanvullende
controlemaatregelen (bv. vergelijking van gegevensbestanden bij COA), voorzieningen
in de administratieve organisatie (Novem) en het gebruik van modelformulieren
(Novem). 3.6 ConclusiesDe Rekenkamer trekt voor de 21 onderzochte subsidieregelingen de volgende
conclusies:· De door de ministeries gevoerde voorschotadministraties voldoen
in het algemeen aan de eisen van de RDB. Niet in alle gevallen bleek de informatie
over de omvang en de ouderdom van de voorschotten per regeling gemakkelijk
op te leveren. De informatiewaarde van de saldibalans en toelichting liep
voor het onderdeel voorschotten per ministerie sterk uiteen.· Voor het merendeel van de onderzochte regelingen is een bevoorschotting
tot 100% mogelijk. In de praktijk vindt 100% bevoorschotting ook plaats in
afwijking van departementale richtlijnen en subsidieregelingen. Ook het betalingsritme
week in veel gevallen af van het uit een oogpunt van kasbeheer meest wenselijke
regime (maandelijkse termijnen).· Eisen aan inhoud en indiening van de verantwoording door subsidie-ontvangers
waren in het algemeen voldoende duidelijk vastgelegd in de onderzochte
regelingen en/ of toekenningsbrieven. De termijnen voor indiening van de verantwoording
liepen per regeling sterk uiteen en zijn nog niet in alle gevallen in overeenstemming
met de in de derde tranche AWB genoemde algemene termijn van zes maanden.
Uit het onderzoek bleek dat termijnoverschrijdingen in de praktijk veelvuldig
voorkwamen.· De termijn voor vaststelling van subsidies is niet in alle in
het onderzoek betrokken regelingen vermeld. De in de praktijk gehanteerde
termijnen lopen per regeling en per ministerie sterk uiteen en vallen over
het algemeen niet binnen de in de AWB vermelde redelijke termijn van acht
weken. Voor een aantal regelingen blijken achterstanden in de afrekening voor
te komen.· Voor alle 21 regelingen was een accountantsverklaring vereist;
voor 15 regelingen werden nadere aanwijzingen voor de controle gegeven in
de vorm van een controleprotocol. De protocollen bevatten alle een modelaccountantsverklaring,
waarin de naleving van de subsidievoorwaarden aan de orde kwam. Betrouwbaarheids-,
goedkeurings- en rapporteringstoleranties waren echter onvoldoende of onvolledig
opgenomen. Uit het onderzoek kreeg de Rekenkamer aanwijzingen dat de controle
door externe accountants niet altijd de vereiste informatie opleverde. Bij
circa de helft van de onderzochte regelingen (10 van de 21) bleken géén
reviews door de DAD te zijn gehouden.· Bij alle in dit deel van het onderzoek betrokken ministeries
is voorzien in de mogelijkheid om in voorkomende gevallen sancties op te leggen.
In individuele regelingen werden nog tekortkomingen gesignaleerd. Slechts
in een beperkt aantal gevallen werden daadwerkelijk sancties opgelegd. Met
name waar gesubsidieerden voor 100% afhankelijk zijn van subsidie en/of een
taak voor het Rijk uitvoeren, signaleerde de Rekenkamer een terughoudende
opstelling van de ministeries. Evaluatie van het sanctiebeleid vond nog bij
geen van de ministeries plaats; voor één van de regelingen was
dit wel in ontwikkeling.· Inhoudelijk voldeed de regelgeving ten aanzien van intermediairs
in het algemeen aan de eisen. Wel kwam regelgeving in enkele gevallen te laat
tot stand. De eisen ten aanzien van het door intermediairs te voeren M en
O-beleid zijn naar de mening van de Rekenkamer nog te weinig expliciet gemaakt. 4 EINDCONCLUSIESDe Rekenkamer komt tot de eindconclusie dat sinds haar subsidie-onderzoek
uit 1988 de opzet van het subsidiebeheer is verbeterd. Niettemin zijn naar
haar mening nog verdere verbeteringen nodig, zowel op regeling- als op uitvoeringsniveau.De aandacht van de ministeries voor het subsidie-instrument en het beheer
daarvan is mede als gevolg van de totstandkoming van het geïntegreerd
subsidiebeleid toegenomen. De geconstateerde verbeteringen betroffen vooral
de regelgeving en met name het opnemen van anticumulatiebedingen en sanctiebepalingen.Hoewel zowel het aantal als de kwaliteit van de evaluaties vergeleken
met 1988 duidelijk verbeterd waren, vindt de Rekenkamer de vooruitgang toch
nog onvoldoende. Nog steeds wordt de helft van de subsidies niet geëvalueerd.
Wel was voor die regelingen die niet geëvalueerd waren vaker dan in 1988
andere documentatie beschikbaar over de realisatie van de doelstellingen van
de regeling. De Rekenkamer is van mening dat de evaluatiecultuur bij het rijk
verdere ontwikkeling behoeft. Ook op andere punten is er nog ruimte voor verbetering
in de opzet van het beheer. Zo heeft de Rekenkamer geen verbetering geconstateerd
ten aanzien van de doelgerichtheid van de regelingen en de kasbeheersing.De Rekenkamer herinnert eraan dat zij bij het onderzoek uit 1988 voor
de ministeries een handreiking voor het beheer van subsidies heeft opgesteld,
die ook voor de nu gewenste verbeteringen haar nut kan bewijzen.Uit het onderzoek naar een aantal aspecten van de uitvoering van het subsidiebeheer
bleek dat de ministeries vaak terughoudend zijn in het toepassen van sancties
bij in gebreke blijven van de subsidie-ontvanger. In het bijzonder de tijdige
en volledige indiening van verantwoording wordt door subsidie-ontvangers nog
onvoldoende in acht genomen, vaak zonder dat daar een sanctie als verlaging
van de subsidie of opschorting van de bevoorschotting op volgt.De Rekenkamer is verder van mening dat de rechten van de subsidie-ontvanger
tot uitdrukking zouden moeten komen in vastgelegde behandelings- en vaststellingstermijnen.
Deze ontbreken in veel subsidieregelingen of -toekenningen. Een aantal ministeries
heeft inmiddels een aanzet tot verbetering gegeven, maar de in de AWB genoemde
redelijke termijnen worden in de meeste gevallen nog niet gehaald.Ten aanzien van de controle door externe accountants liepen de richtlijnen
voor controle en rapportage sterk uiteen. In veel gevallen waren deze te weinig
uitgewerkt. De Rekenkamer constateerde dat deze controles niet altijd de vereiste
informatie opleverden. Zij vindt dat meer aandacht voor de inhoud en uitvoering
van de controle door externe accountants op zijn plaats zou zijn.De Rekenkamer is van mening dat de invoering van de derde tranche AWB
een nieuwe impuls aan de verdere verbetering van het subsidiebeheer kan geven.
De daarin opgenomen normatiek kan een verdere stroomlijning en meer uniforme
uitvoering van regelingen bewerkstelligen. Uit het onderzoek bleek dat nog
grote verschillen in uitvoering bestaan, zowel tussen ministeries als tussen
regelingen.De Rekenkamer realiseert zich dat de uitvoeringspraktijk altijd weerbarstiger
is dan de theorie. Desondanks acht zij het op basis van dit onderzoek goed
mogelijk om te komen tot een situatie waarin op regelingniveau alle relevante
aspecten de nodige aandacht krijgen. Door alerter te zijn op risico's in het
uitvoeringsproces moet het mogelijk zijn de praktijk van het subsidiebeheer
bij de ministeries een extra impuls te geven. 5 REACTIE MINISTER VAN FINANCIËNDe minister van Financiën verheugt zich over de conclusie dat de
opzet van het subsidiebeheer sinds het door de Rekenkamer verrichte onderzoek
uit 1988 verbeterd is. Dit stemt overeen met de conclusies uit de laatste
voortgangsrapportage over het geïntegreerd subsidiebeleid, die in het
voorjaar van 1994 aan de Tweede Kamer werd gezonden. Niettemin is de minister
met de Rekenkamer van mening dat er verdere verbeteringen in de werking van
het subsidiebeheer mogelijk zijn.De minister merkt op dat door de keuze van het peiljaar 1994 een minder
volledig beeld wordt verkregen van de positieve effecten van het geïntegreerd
subsidiebeleid. Deze zijn immers volgens de minister voor een deel pas na
1994 goed zichtbaar geworden.In 1994 is besloten om iedere subsidieregeling ten minste een maal per
vijf jaar te evalueren en er is een programmering van evaluaties tot stand
gekomen, aldus de minister. Dit laat onverlet dat hij de conclusie van de
Algemene Rekenkamer dat het aantal ex ante evaluaties onvoldoende is, onderschrijft.
Hieraan zal nadere aandacht besteed worden in de handleiding ter voorkoming
en bestrijding van M en O, die thans wordt opgesteld. Verder kan voortgebouwd
worden op het Regeringstandpunt Evaluatieonderzoek in de rijksdienst (d.d.
28 december 1994).Ook hij vindt dat te weinig informatie beschikbaar is over de kosten van
de uitvoering van subsidieregelingen en over de voor de uitvoering benodigde
menskracht. Hij verwijst in dit verband naar de Handleiding Kengetallen en
de ontwikkelingen die thans op dit terrein plaatsvinden. Ten aanzien van de bevindingen over de accountantscontrole stelt de minister
het belang van duidelijke subsidievoorwaarden voorop. Controleprotocollen
kunnen een nuttige ondersteuning bieden, maar duidelijke subsidievoorwaarden
maken nadere aanwijzingen voor de inrichting van de controle en de rapportering
overbodig. De minister kondigt aan dat de rapportering over controle-uitkomsten
in interdepartementaal verband aan de orde wordt gesteld.Volgens de minister moeten de aan controle en/of rapportering te stellen
eisen van geval tot geval worden bezien. Een algemene uitspraak geldend voor
alle subsidietoekenningen acht de minister niet mogelijk.Over de controle door externe accountants is reeds overleg gaande met
de accountantsdiensten van de desbetreffende ministeries en het Koninklijk
NIVRA.De departementale accountantsdiensten hebben afgesproken dat een terughoudend
reviewbeleid gevoerd wordt, dit mede met het oog op de effectiviteit en efficiency
van de controle.De minister merkt op dat grote verschillen tussen raming en realisatie
niet hoeven te duiden op een ontoereikend kasbeheer. Deze kunnen immers het
gevolg zijn van exogene factoren of van bewust beleid (beleidsintensiveringen
of -extensiveringen).Tenslotte onderschrijft de minister dat in regelingen en/of toekenningsbrieven
termijnen voor vaststelling van subsidies en termijnen voor indiening van
de verantwoording dienen te worden vastgelegd. Met het van kracht worden van
de derde tranche van de AWB worden hiervoor normen vastgelegd. Vooruitlopend
daarop worden deze nieuwe termijnen al in toenemende mate toegepast. 6 NAWOORD REKENKAMERDe Rekenkamer is het met de opvatting van de minister van Financiën
eens dat duidelijke subsidievoorwaarden nadere aanwijzingen voor de controle
en de rapportering daarover overbodig kunnen maken. Uit het onderzoek blijkt
echter dat deze situatie nog niet is bereikt en dat controleprotocollen nog
niet gemist kunnen worden.Gelet op de conclusie dat de externe accountantscontrole niet altijd de
vereiste informatie oplevert, hecht de Rekenkamer veel belang aan het overleg
dat op dit punt gaande is met de departementale accountantsdiensten en het
Koninklijk NIVRA. Ook het aangekondigde interdepartementale overleg over de
rapportering van de controle-uitkomsten acht zij nuttig.De Rekenkamer onderschrijft in zijn algemeenheid de opvatting van de minister
over het terughoudend reviewbeleid, gebaseerd op een risico-inschatting vooraf.
Wel geeft zij in overweging in deze risico-analyse nadrukkelijk te betrekken
het risico dat controles door derden-accountants niet altijd de vereiste informatie
opleveren.Hoewel de Rekenkamer het betreurt dat ontwikkelingen die pas na 1994 goed
zichtbaar zijn niet in volle omvang in het onderzoek zijn betrokken, meent
zij dat de tijd tussen de peiljaren van beide onderzoeken (1986 en 1994) ruim
voldoende is om belangrijke verbeteringen te mogen veronderstellen. De door
de minister aangekondigde acties (de totstandkoming van een handleiding M
en O, de stapsgewijze ontwikkeling van kengetallen, het te voeren overleg
met het koninklijk NIVRA en accountantsdiensten over externe accountantscontrole
en het interdepartementaal overleg over de rapportering van controle-uitkomsten)
kunnen naar het oordeel van de Rekenkamer bijdragen aan een verdere verbetering
van het departementale subsidiebeheer. Daarnaast is volgens de Rekenkamer
een extra inspanning geboden op het terrein van het sanctiebeleid. Zij vertrouwt
erop dat de minister van Financiën zijn aansturende rol op dit terrein
zal blijven waarmaken. De Rekenkamer zal de uitkomsten met belangstelling
blijven volgen. BIJLAGE 1De steekproef van 100 subsidiesFinancieel belang (realisatie 1994) bedragen x f 1000,–   Ministerie
van Algemene Zaken1.Stichting Perscentrum Nieuwspoort95   Kabinet voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken2.Algemeen Nederlands Persbureau (ANP)150 3.Stichting
Momumentenzorg2 000    Ministerie van Buitenlandse
Zaken4.Stichting Jason17,5 5.Radio Nederland
Training Centre (RNTC)2 342 6.Koninklijk Instituut
voor de Tropen (KIT)27 589 7.Doelbijdragen en speciale
activiteiten12 585,4    Ministerie van Justitie8.Landelijke Organisatie voor Slachtofferhulp10 4009.Landelijk Buro Racismebestrijding1 436,8 10.Vluchtelingenwerk
Nederland5 277,9 11.Particuliere Jeugdinrichtingen63 99412.Wet Centraal Orgaan Asielzoekers1 133 896    Ministerie
van Binnenlandse Zaken13.Subsidiëring Stichting Koninklijk
Paleis Amsterdam355 14.Subsidiëring Samenwerkingsverbanden
Minderheidsgroeperingen3 257    Ministerie
van Financiën15.Beroepsopleiding Financieel-Economisch
Beleidsmedewerker135 16.Regeling Exportkredietverzekering
en Investeringsgaranties (EKI)836 100    Ministerie
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen17.Creativiteitsontwikkeling41118.Personeelsbeleid – additioneel in zake lerarenbeleid66919.Commissie examenontwikkeling362 20.Informatiseringsgelden
(PICO-II)1 500 21.Invoeringsprogramma's WBO7 606,222.Minderhedenbeleid11 291 23.RMC6 00024.Onderwijsvoorrangsbeleid – emancipatiebeleid5 19625.Vernieuwing HBO15 294 26.Investerings-
en werkgelegenheidsaspectencultuur2 202 27.Subsidie
behoud en beheer musea5 870 28.Bevordering aantrekkelijkheid
en toegankelijkheid museale presentaties1 675    Ministerie
van Defensie29.Koninklijke Vereniging ter beoefening van
de Krijgswetenschap (leerstoel UvA)19,9 30.Stichting Coördinatie
Maritiem Onderzoek (CMO)198 31.Joods Vormingswerk1032.Stichting Rechtsbijstand Dienstplichtigen663 33.Stichting
Homosexualiteit en Krijgsmacht57,9 34.Stichting Het Koninklijk
Nederlands Leger- en Wapenmuseum «Generaal Hoefer»1 370,835.Doelsubsidie HDO/TNO103 433    Ministerie
van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer36.Apparaatskosten
gemeenten – regeling diverse bijdragen milieubeheer0 37.Bodem
(begrotingswet 1995)0 38.Bijdrageregeling defosfateren17739.Geluid en verkeer, diverse bijdragen milieubeheer69,340.Stimuleringsregeling milieutechnologie inzake: industrie, bouw,
produkten en consumenten56,2 41.Bijdrage ineens nieuwe vrije
sector woningen7 605,9 42.Subsidieregeling NOx-arme
gasmotoren4 052 43.Besluit zonering buitenlandse luchtvaartterreinen
Noord- en Midden-Limburg3 232 44.Integrale Milieuzonering –
inzake bijdragenbesluit openbare lichamen milieubeheer0 45.Stimuleringsregeling
milieutechnologie – inzake afvalstoffen122,8 46.Industrie,
bouw, produkten en consumenten, regeling diverse bijdragen milieubeheerniet
bekend147.Stadsvernieuwing1 035 260 48.Jaarlijkse bijdragen huurwoningen DKP-systeem3 990 974,749.Regeling bijdragen ROM-gebieden – inzake milieutechnologie
en -infrastructuur8 200 50.Regeling subsidiëring
milieuorganisaties – inzake milieutechnologie en -infrastructuur18 70051.Bijdragen openbare lichamen milieubeheer – inzake drinkwater,
water en landbouw18 736 52.Regeling saneringsprogramma
verkeerslawaai – inzake geluid en verkeer7 925    Ministerie
van Verkeer en Waterstaat53.Stichting Waterloopkundig
Laboratorium en Grondmechanica Delft7 720 54.Centrum
voor Regelgeving en Onderzoek in grond-, weg- en waterbouw en verkeerstechniek
(CROW) alsmede in het verkeer805 55.Maritieme Research Instituut
Nederland (MARIN) 1 800 56.Infrastructuur openbaar
vervoer2 844 899 57.Stimulering OV57 42858.Wet stimulering Zeescheepvaart68 541    Ministerie
van Economische Zaken59.Besluit uitkeringen Interreg.
1993–19946 255 60.Managementcursussen Midden-
en Oost-Europa1 671 61.Collectieve bedrijfsontwikkeling
1994 (CWO)557 62.Programma uitzending managers Oost-Europa4 63363.Besluit subsidies informatietechnologie68 64.Borgstelling
MKB68 025 65.Besluit subsidies energieprogramma's152 06466.Besluit subsidies energiebesparingstechnieken188 57267.Besluit uitkeringen bedrijfsomgeving stedelijke knooppunten
(BOB)21 834 68.Internationale ruimtevaartprogramma's129 60069.Programma samenwerking Oost-Europa11 879    Ministerie
van Landbouw Natuurbeheer en Visserij70.Bijdrage professionalisering
sportvisserij425 71.Vergoedingsregeling voor werknemers
in de sportvisserijsector90 72.Bijdrage aan het bedrijfsleven
in verband met verbetering marktstructuur5 000 73.Reconstructie
Midden-Delfland1 493 74.Bijdrage particuliere terreinbeherende
natuurbeschermingsorganisaties25 500 75.Gebiedsgericht
milieubeleid600 76.Demonstraties en voorlichtingsobjecten3 35777.Herinrichting Oost-Groningen en de Gronings-Drentse veenkoloniën7 04278.Regeling reconstructie oude glastuinbouwgebieden631    Ministerie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid79.Vakcentrales29780.Communautaire programma's121,3 81.Preventieve
maatregelen10 82.Nederlands Instituut voor Arbeidsomstandigheden
(NIA)3 282 83.TNO 9 669 84.Emancipatie
subsidies 9 556 85.Sociale werkvoorziening3 509 77486.Jeugd Werk Garantiewet338 630    Ministerie
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport87.Subsidieregeling
voorzieningen maatschappelijke ontwikkeling0 88.Infectieziektebestrijding2 28389.Stichting Renine320 90.Plattelandsgebieden3 21591.Regeling subsidiëring landelijke sportstimuleringsorganisaties
en -projecten6 602 92.Examens1 317 93.Orgaandonatie1 27794.Onderzoeksinstituten3 900 95.Besluit
subsidiëring en stimulering voorzieningen van maatschappelijk en sociaal-cultureel
welzijn21 011 96.Kankerresearch18 985 97.Uitvoering
landelijke preventie en zorg19 561 98.Aids17 15099.Patiënten- en consumentenbeleid11 532 100.Implementatiekosten
herstructurering geneesmiddelenbeleid12 404 Totaal realisatie
199414 959 955,61 Het gaat hier om een verzamelbakartikel waarop niet alleen
de uitgaven voor deze subsidie, maar ook nog allerlei andere uitgaven worden
geboekt. Het ministerie heeft geen uitsplitsing gegeven. Het bedrag moet tussen
de f 1 miljoen en f 10 miljoen liggen. BIJLAGE 2Ouderdom voorschottenOverzicht ouderdom openstaande voorschotten per ultimo
1994 en 1995 (bedragen x f 1 mln.) minist.regeling19941994 vs
>1 jr%19951995 vs >1 jr% JustitieCOA1 476,2441,9301 803,8594,033 Slachtofferhulp19,89,44712,41,411 Part. jeugdinrichtingen105,241,539140,672,444OCenWMinderhedenbeleid46,9onbek. 55,2onbek.  BWIConbek. onbek.2,71,141   Museale
presentatiesonbek. onbek.onbek.     VROMMilieu-organisaties19,12,71418,83,116 Bodembesch/openb. lich. 9,60010,000V&WStimulering zeescheepvaart540,5onbek. 555,5onbek. EZEnergieprogr. Novem-BC28,118,56638,428,073 Energieprogr. Novem- EWAB6,81,82611,26,861 Bedrijfsomgevingsbeleid36,114,34072,736,250SZWEmancipatiebeleid26,920,17513,06,449 Jeugdwerkgarantiewet560,0221,940783,2372,248 WSW13 854,110 345,5759 214,85 732,662VWSLandelijke jeugdorg.20,90022,200 Stichting Aidsfonds3,9009,40,44 Patiënten- en Cons. beleid23,112,15213,30,43Het feit dat een voorschot ouder is dan een jaar duidt niet zonder meer
op achterstand in het afrekenen. Of sprake is van achterstand hangt af van
de in de regeling gestelde termijnen en de looptijd van een subsidie. BIJLAGE 3BevoorschottingOverzicht bevoorschotting per regeling ministerieregelingpercent.
voorsch. termijnbet. liq. beh. JustitieCOA100maandja Slachtofferhulp1002x per jaarnee  Particuliere
jeugdinrichtingen100maandja OCenWMinderhedenbeleid80/100jaarnee BWIC80/95jaar /half jaarnee  Museale
presentaties1004x per jaar; 1e deel 77%ja VROMMilieu-organisaties80/902x
per jaarja  Bodembescherming/openb.lichamen50jaarneeV&WStimulering zeescheepvaart100jaar (5x)/2x per
jaar (80/20)nee EZEnergieprogr. Novem-BC80kwartaalja Energieprogr. Novem-EWAB80kwartaalja  Bedrijfsomgevingsbeleid
stedelijke knooppunten*100jaar (5x)nee SZWEmancipatiebeleid80/100kwartaalnee Jeugdwerkgarantiewet100maandja  Wet
Sociale Werkvoorziening100maandja VWSLandelijke
jeugdorganisaties100maandnee  Stichting Aidsfonds100maandja Patiënten- en Consumentenbeleid80–100maandnee* Voor deze regeling worden voorschotten verstrekt voor een periode van
5 jaar tot een totaal van 100%; de jaarlijkse termijnen zijn vastgesteld op
10%, 2x20% en 2x25%. BIJLAGE 4TermijnenOverzicht termijnen indienen verantwoording en vaststelling
subsidie ministerieregelingtermijn
verantw.Termijn vaststelling JustitieCOA3
mnd. 3 mnd.  Slachtofferhulp3 mnd. 3 mnd.  Particuliere
jeugdinrichtingen3 mnd. 9 mnd. OCenWMinderhedenbeleid2/6
mnd. 6 mnd.  BWIC4 mnd. 5 mnd.  Museale
presentaties4 mnd. – VROMStads- en Dorpsvernieuwing8/10
mnd. 8 mnd  Milieu-organisaties4 mnd. 2 mnd. Bodembescherming/openbare lichamen8,5 mnd. 5 mnd.V&WExploitatiebijdragen streekvervoer9 mnd. nvt Stimulering zeescheepvaart6 mnd. –  Agressiebestrijding
openbaar vervoer9 mnd. – EZEnergieprogr. Novem-BC2
mnd. 2 mnd.  Energieprogr. Novem-EWAB2 mnd. 2
mnd.  Bedrijfsomgevingsbeleid stedelijke knooppunten4/8 mnd.3 mnd. SZWEmancipatiebeleid5 mnd. voor eind
jaar t+1  Jeugdwerkgarantiewet8,5 mnd. –  Wet
Sociale Werkvoorziening8 mnd. 18 mnd. VWSLandelijke
jeugdorganisaties3 mnd. 6 mnd.  Stichting Aidsfonds4
mnd. –  Patiënten- en Consumentenbeleid4
mnd. 5 mnd. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24825-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl