Europees Sociaal Fonds (ESF); Verslag schriftelijk overleg over het rapport van de heer Koning inzake subsidies Europees Sociaal Fonds in de programmaperiode 1994-1999
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26642, nr. 23

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

11-10-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

26642 nr. 23

08-10-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamInleiding van de minister van Sociale Zaken en WerkgelegenheidVragen van de PvdA-fractieVragen over het rapport12345678910111213141516171819202122242526272829303132343536Vragen over de kabinetsreactie3738394041424344Vragen van de VVD-fractie454647484950515253545557585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990Vragen van de CDA-fractie9192939495979899100101102103104105106107108109110111112114115116117119120121123124125126127128129130131132133134135136137Kan met voorbeelden worden aangetoond waarop de heer Koning de vaststelling
baseert, dat het in verreweg de meeste gevallen gaat om onopzettelijke misverstanden?
Om hoeveel gevallen gaat het bij «verreweg de meeste gevallen?»
(blz. 8)138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232233234235236237238239240241Het overzicht geeft per ministerie het totaal toegezegd ESF en het
(op dit moment) totaal eindbeschikt ESF. 242243Arbeidsvoorziening geeft aan dat ook de Algemene Directie van Arbeidsvoorzienig
niet behoorde tot de groep van degenen die twijfelden over de vraag of in
voldoende mate aan de additionaliteitseis was voldaan.244245246247248249250251252253254255256257258259260261262263264265266267268269270271272273274275276277278279280281282283284285286287288289290291292293294296297298299300301302303304305306307308309310311312313314315316317318319320321322323324325326327328329330331332333334335Vragen van de D66-fractieVragen over het rapport336337338339340341342343344345346347348349350351352353354355356357358359360361362363364Zie het antwoord op vragen 45 en 238.365366367368369370371372373374375376377378379380Vragen over de kabinetsreactie381382383384385Vragen van de GroenLinks-fractieVragen over de kabinetsreactie386387388389390391392393Op grond van de Arbeidsvoorzieningswet 1996, artikel 86, eerste lid,
is de minister van SZW bevoegd de Arbeidsvoorzieningsorganisatie aanwijzingen
te geven met betrekking tot de uitoefening van haar taak (aanwijzingsbevoegdheid).
Op grond van het tweede lid is de Arbeidsvoorzieningsorganisatie gehouden
overeenkomstig de aanwijzingen te handelen.394395396397Vragen over het rapport398399400401402403404405406407408409410411412413414415416417418419420421422423424425426427428429430431432433434435436437438439440441442Vragen van de SP-fractie443444445446447448449450451452453454455456457Vragen van de ChristenUnie-fractie458459460461462463464465466467468469Vragen van de SGP-fractieVragen over het rapport470471472475476477478479480481482483484485486487488489490491Vragen over de kabinetsreactie492493494495496497498499500Bijlage behorende bij antwoorden Kamervragen ESF
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26642Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 262 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 642Europees Sociaal Fonds (ESF)nr. 23VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEGVastgesteld 8 oktober 2001De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid1 heeft over het rapport van de heer Koning inzake subsidies Europees
Sociaal Fonds in de programmaperiode 1994–1999 (Kamerstuk 26 642,
nr. 21) en de kabinetsreactie daarop (Kamerstuk 26 642, nr. 22) de navolgende
vragen ter beantwoording aan de regering voorgelegd. Deze vragen, alsmede
de daarop op 5 oktober 2001 gegeven antwoorden, zijn hieronder afgedrukt.De voorzitter van de commissie,TerpstraDe griffier van de commissie,Nava Inleiding van de minister van Sociale Zaken en WerkgelegenheidHierbij zend ik u de antwoorden op het verslag van een schriftelijk overleg
over het rapport van de heer Koning inzake subsidies Europees Sociaal Fonds
in de programmaperiode 1994–1999 (26 642, nr. 21) en de reactie
van het kabinet daarop (26 642, nr. 22). Bij de beantwoording is de volgorde
van het verslag aangehouden.Een aantal vragen zijn gesteld aan de heer Koning. Deze zijn door hem
beantwoord. Vanwege de onafhankelijke positie van de heer Koning als onderzoeker
op het ESF-dossier heb ik ervoor gekozen zijn antwoorden letterlijk op te
nemen. De antwoorden van de heer Koning zijn cursief
gedrukt.Met het oog op de vragen die aan de heer Koning zijn gesteld wil ik uw
aandacht nogmaals vestigen op de opdracht die ik aan de heer Koning heb verleend.
Deze heb ik u bij brief van 1 februari 2001 doen toekomen. Vervolgens heb
ik u op 5 juni 2001 nader geïnformeerd over een aantal aspecten die de
heer Koning in zijn onderzoek nader zou belichten. Beide hierboven genoemde
brieven zijn opgenomen in de bijlagen.1De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,W. A. F. G. Vermeend Vragen van de PvdA-fractieVragen over het rapport1Naar welke gedetailleerde Nederlandse ESF-regeling wordt verwezen? (blz.
6 en 10)Het gaat om de ESF-subsidieregelingen, die door Arbeidsvoorziening
zijn vastgesteld.2Kunnen enkele voorbeelden worden gegeven van complexe Europese regelgeving
die naar Nederlandse maatstaven niet altijd voor de hand liggen? Valt de onenigheid
over de interpretatie van twee EG-richtlijnen hieronder? Waar ging die onenigheid
precies over? (blz. 8 en deel 2, blz. 76)Het gaat om het verschil van inzicht tussen de aanvragers
van het ESF hoe de regelgeving, in de meest ruime zin, na te leven en de inzichten
van de EU omtrent diezelfde regelgeving. Het gaat om alle regelgeving rond
het ESF, dus ook de Nederlandse.Bijvoorbeeld, de toepassing van normtarieven, het niet
aanwezig zijn van opgaven van uitkeringen, afwezigheidsregistraties in plaats
van aanwezigheidsregistraties, geen aparte administratie maar het gebruik
van een kostenplaats in de administratie, gebruik schattingen, toedeling vaste
kosten, samenloop met andere subsidieregelingen en aard van de cofinanciering.3Kunnen enkele voorbeelden worden gegeven van reële meningsverschillen
met de EU over de interpretatie van ESF-regels? (blz. 8)Zie het antwoord op vraag 2.4Kan nader worden aangegeven waarom, ook na wijzigingen in de Bestuursovereenkomst
in 1996, «de regionale, tripartiete machtscentra binnen de Arbeidsvoorziening
voor de landelijke organisatie en voor SZW nauwelijks te nemen horden waren»?
(blz. 9)Omdat de beslissingsmacht wat betreft subsidietoekenning
ESF bij de regionale Arbeidsvoorziening bleef. Regionale tripartiete besturen
bleven na de wijzigingen in de Bestuursovereenkomst en de Arbeidsvoorzieningswet
in hoge mate zelfstandig bevoegd. Ook de ESF beschikkingen kwamen onder auspiciën
van de regio's tot stand.Zie ook het antwoord op vragen 174 en 284.5Waarom was de Nederlandse regelgeving op onderdelen gedetailleerder dan
de EU-regelgeving? Had dat te maken met tegengaan van oneigenlijk gebruik,
met de Nederlandse bestuurscultuur of anderszins? Hoe kan de regelgeving enerzijds
complex zijn, en anderzijds belangrijke vragen niet stellen (blz. 10 en 27)?De uitvoeringsregeling is een nationale decentrale
aangelegenheid, die zaken regelt in detail, waar de EU regelgeving ophoudt
bij de hoofdzaken. Kortom de mate van detail is inherent aan een uitvoeringsregeling.6Op welke Bestuursovereenkomst doelt men precies, als gezegd wordt dat
«de wijze van verantwoorden van ESF-geld als inkomsten voor Arbeidsvoorziening
veel wantrouwen heeft gewekt»? Werd in die bestuursovereenkomst een
nieuwe formulering opgenomen over ESF-eigenorganisatie? (blz 11)De Bestuursovereenkomst van 12 september 1991.Nee.7Waaruit bestond het negatieve beeld dat EU controles in 1994–1995
over de voorgaande ESF-programmaperiode 1990–1993 hadden opgeleverd?
Wanneer en door wie werden de laatste controles over deze periode uitgevoerd?
Wat was de doorwerking van de geconstateerde problemen in de periode 1990–1993
voor de periode daarna? (blz 12)Dit beeld had betrekking op fondsvorming en overfinanciering.In 1996 door de EU met daarna een specifiek onderzoek
naar fondsvorming door IC/OA van Arbvo.Fondsvorming en overfinanciering zijn in de periode
1994–1999 adequaat geregeld.8Kan nader worden aangegeven waaruit de nieuwe controlesystematiek
die in 1997 werd ingevoerd bestond en hoe de organisatie verliep, gezien het
feit dat de controle achteraf door dezelfde afdeling werd uitgevoerd die ook
de preventieve- en interimcontroles uitvoerden? (blz. 13).Over de wijziging in de controlesystematiek in 1997 is gerapporteerd in
de brieven van de minister van SZW aan de Tweede Kamer van 25 juni 1999 (TK,
1998–1999, 26 642, nr. 1) en 29 september 1999 (TK, 1999–2000,
26 642, nr. 3).9In hoeveel gevallen van het totaal aan projecten is
bekend dat ESF-subsidie is toegekend terwijl twijfel bestaat over de juistheid
van de opgevoerde subsidiabele kosten? (blz. 15)Bij twijfel aan de subsidiabiliteit van kosten wordt de aanvrager over
het algemeen in de gelegenheid gesteld een aanvullende onderbouwing te geven.
Indien de subsidiabiliteit van de kosten niet aannemelijk gemaakt kan worden,
wordt geen ESF-subsidie toegekend.10Zijn er tussen 1991–1994 ooit problemen gerezen
en discussies geweest over de term «ESF-eigen organisatie», die
immers al vanaf 1991 binnen Arbeidsvoorziening werd gebruikt? Wat is
het verschil tussen de term «ESF eigen organisatie» uit 1991 en
de term «ESF-eigen organisatie» zoals gebruikt in de partijenovereenkomst
van 1994? Valt uit het overzicht in deel 2, blz. 8, af te leiden dat vanaf 1991
toezeggingen zijn gedaan voor ESF-eigen organisatie, d.w.z. voor ESF-projecten
die door Arbeidsvoorziening zijn uitgevoerd?Nee.Er is geen verschil. Uit het overzicht kan worden opgemaakt dat vanaf 1991 Arbeidsvoorziening
een deel van het beschikbare ESF-budget heeft besteed aan ESF-projecten van
de eigen organisatie. Arbeidsvoorziening had overigens zelf, op basis van
artikel 4 van de bestuursovereenkomst uit 1991, de bevoegdheid om te bepalen
welk deel van het totale ESF-budget zou worden aangewend ten behoeve van ESF-projecten
van de eigen organisatie en ESF-projecten van derden. Deze bevoegdheid is
in 1991 door de minister van SZW bij Arbeidsvoorziening neergelegd.11Hoe komt het dat de toezeggingen inzake ESF-eigen organisatie
in 1995–1996 lager zijn dat tussen 1991–1994? Is in dit verband
het artikel uit NRC-Handelsblad van 24 juli «Melkert oorzaak van ESF-probleem»
bekend? Wat is hierover de mening van de regering? (blz. 18 en deel 2, blz.
8)Volgens Arbeidsvoorziening is de meest voor de hand liggende verklaring
dat in de eerste jaren ESF vooral gekoppeld werd aan subsidiemaatregelen (waaronder
de KBS), die later afgeschaft zijn (fiscalisering leerlingwezen). De organisatie
moest vervolgens de omslag maken naar onder meer de inzet van ESF-gelden ten
behoeve van de Centra voor Vakopleiding.In het betreffende artikel uit het NRC-Handelsblad wordt meerdere malen
de suggestie gewekt dat het inzetten van een deel van het ESF-budget ten behoeve
van ESF-projecten van Arbeidsvoorziening is «uitgevonden» ten
tijde van de partijenovereenkomst als oplossing voor de in het Regeerakkoord
1994–1998 opgenomen ombuiging op de Rijksbijdrage van Arbeidsvoorziening.
Uit mijn antwoorden op de kamervragen van het lid Harrewijn van 10 augustus
2001 (Aanhangsel Handelingen TK, 2000–2001, nr. 1561) en het rapport
van de heer Koning (TK, 2000–2001, 26 642, nr. 21) blijkt dat een
dergelijke bewering feitelijk onjuist is.12Hoe kon het gebeuren dat tijdens de millenniumproblematiek het geautomatiseerde
systeem uitviel? Wat bedoelt men met de zinsnede «hoewel niet alle betrokkenen
het als zodanig wensten aan te merken» als het gaat om de constatering
dat de computer kapot ging als gevolg van het millenniumprobleem? Kan uit
de voorafgaande zin in de tekst op blz. 19 worden afgeleid dat het computerprogramma
door de EU in licentie was geleverd?Er is verschil van inzicht tussen de EU en de Arbvo
over de precieze toedracht rond het veronderstelde millenniumprobleem. Het
systeem is uitgezet omdat de datering van de gegevens niet meer juist was
in te voeren. De problematiek na het uitzetten is vervolgens onderschat. Koning
is wel degelijk van mening dat sprake is van millenniumproblematiek.Zie voor het laatste onderdeel van vraag 12 het antwoord op vraag 13.13Welk deel van de verdwenen gegevens kan ooit nog teruggehaald
worden en welk deel is definitief verloren? Is het waar dat het systeem historische
gegevens wiste? In hoeverre belemmert dat de huidige verantwoording? (blz.
14–19 en deel 2, blz. 64–65)Aangezien diverse vragen zijn gesteld over de ESF-applicatie (ook wel
«DEC» of ESF-projectenadministratie genoemd) worden in het antwoord
op deze vraag ook andere aspecten waarnaar gevraagd wordt beschreven. In de antwoorden op hierna gestelde vragen betreffende de ESF-applicatie
wordt vervolgens verwezen naar het antwoord op vraag 13.De bevindingen van de heer Koning over de ESF-applicatie (ook wel «DEC»
of ESF-projectenadministratie genoemd) betreffen een weergave van de stand
van zaken medio van dit jaar.De applicatie is begin jaren negentig gebouwd en bedoeld om de afwikkeling
van het ESF-programma 1989–1993 en 1994–1999 te ondersteunen.
De applicatie is met name van belang als basis voor afrekening met de EC.
De applicatie is eigendom van de EC. In Nederland is de applicatie als «pilot»
geïmplementeerd. Er zijn thans geen andere lidstaten die de applicatie
hanteren.Wijzigingen in de applicatie behoeven de instemming van de EU.De applicatie dwingt een zekere volgorde van invoer af; aanvraag, eerste
bevoorschotting, tussenrapportage, tweede bevoorschotting, eindrapportage,
eindbeschikking, en uiteindelijk eindbetaling. De applicatie heeft een aantal
checks ingebouwd op de consistentie van gegevens; is het gevraagde voorschot
niet te hoog, kloppen de gegevens in de kwartaalrapportages onderling en ten
opzichte van de aanvraag, etc.Om diverse redenen voldoet de applicatie minder als bron voor managementinformatie.Het is daarvoor ook nooit bedoeld geweest. Als er zich gedurende het programma
wijzigingen voordoen in een project omdat een toezeggingsbedrag wijzigt of
er een nieuwe einddeclaratie wordt ingediend, dan zijn daarvoor systeem ingrepen
nodig, waarmee de eerder ingebrachte gegevens worden overschreven. De applicatie
houdt geen historie vast.Met name het wijzigingen van einddeclaraties doet zich de laatste jaren
meer voor omdat aanvragers in de gelegenheid gesteld worden om op basis van
een eerste controle hun declaratie beter te onderbouwen, en gebleken omissies
te herstellen. Als hen dat niet lukt kiezen ze er vaker voor de al ingediende
einddeclaratie naar beneden bij te stellen.De applicatie geeft ook geen mogelijkheid om de stand van de controle
bij te houden. Het is een projectregistratiesysteem en geen projectvolgsysteem.
Bij de opzet was voorts voorzien in een afdoende externe accountantsverklaring,
en niet van controles door de subsidieverstrekker zelf.Het is verder lastig in de applicatie projecten vast te leggen die over
de jaargrens doorlopen. In de eerste periode bestonden geen projecten die
langer dan een jaar duurden. Aanpassingen voor de periode 1994–1999
hebben niet geleid tot een sluitend systeem.Arbeidsvoorziening geeft aan dat deze al in 1997 de Europese Commissie
geattendeerd heeft op het feit dat de applicatie na 1999 de data niet meer
correct zou verwerken.In 1998 bleek dat de leverancier de software niet meer ondersteunde. Ook
de hardware was verouderd en vertoonde technische gebreken. Eind 1999 bleek
dat de applicatie geen data na 1999 correct kon verwerken. Dat was een gevolg
van het feit dat het programma bij opzet slechts t/m 1999 zou lopen. Bij de
bouw was het verschil tussen subsidiejaren en budgetjaren onvoldoende doordacht.
Ook speelden de verouderde hardware en besturingssystemen daarbij een rol.
Als gevolg hiervan was in het jaar 2000 geen basisadministratie meer aanwezig.
Zowel de interne informatievoorziening over de voortgang van de werkzaamheden,
als de externe informatievoorziening aan het ministerie van SZW en de EC stagneerde
daardoor. In de brief aan de Tweede Kamer van 19 juni 2000 (Soza-00–576) heeft
de minister van SZW aangegeven welke acties zijn uitgevoerd met betrekking
tot het eind 1999 geconstateerde probleem met de ESF-applicatie.Er zijn ten gevolge van het automatiseringsprobleem met betrekking tot
de ESF-applicatie geen gegevens verloren gegaan, blijkens een test uitgevoerd
door Arbeidsvoorziening/ESF Nederland eind 2000.Dat de historische gegevens worden overschreven door de meest actuele
informatie van het project belemmert de huidige verantwoording niet. De kwaliteit
van de gegevens in de ESF-applicatie neemt toe naarmate er meer ESF-projecten
definitief worden vastgesteld en de gegevens daarvan worden vastgelegd in
de ESF-applicatie. Het kabinet verwacht dat de gegevens in de ESF-applicatie
toereikend zullen zijn om uiterlijk in maart 2003 af te rekenen met de Europese
Commissie.14Welke bevoegdheden had de landelijke ESF-coördinator
t.a.v. regionale ESF-coördinatoren, als hij geen enkele formele bevoegdheid
had t.a.v. het toezicht? Wie had dat formele toezicht wel voor 1997? (blz.
21)De hiërarchische relaties liepen binnen Arbeidsvoorziening tot 1997
via het tripartiete bestuursmodel.De landelijke coördinator voerde taken uit onder verantwoordelijkheid
van de Algemeen Directeur. Deze was verantwoording schuldig aan het CBA.De regionale coördinator voerde de taken uit onder verantwoordelijkheid
van de Regionaal Directeur. Deze was verantwoording schuldig aan het RBA.Ten aanzien van de bevoegdheden van de landelijk ESF-coördinator
is het van belang onderscheid te maken tussen de periode vóór
1 januari 1997 en na 1 januari 1997. Vóór 1 januari 1997 had
de landelijke ESF-coördinator van Arbeidsvoorziening geen hiërarchische,
wel een functionele relatie met de regionale ESF-coördinatoren. Met de
inwerkingtreding op 1 januari 1997 van de Arbeidsvoorzieningswet 1996
kreeg de Algemene Directie meer sturende en corrigerende bevoegdheden richting
de regio's inzake het financiële beheer. De landelijke ESF-coördinator
heeft sindsdien, als vertegenwoordiger van de Algemene Directie, ook meer
bevoegdheden gekregen.15Voldeed de opzet van het beleid van de directie Toezicht van het Ministerie
van SZW in algemene zin aan de eisen die gesteld worden aan toezicht op ZBO's?
(blz. 21 en deel 2, blz. 21)Ja.16Kan men de term «pas» in de zin «Pas eind 1996 is door
SZW het eerst Toezichtsplan ESF opgesteld» nader toelichten, gezien
het feit dat op blz. 12 wordt gesteld dat het negatieve beeld dat EU controles
in 1994–1995 hadden opgeleverd vooral de voorgaande ESF-programmaperiode
1990–1993 betroffen. Had er, met andere woorden, veel eerder dan eind
1996 een toezichtsplan kunnen zijn (mede in het licht van de nadere aanscherping
van de regelgeving, en de ministeriële brief die in juni 1996 is gestuurd,
naar aanleiding van controlerapporten van de EU die ook uit 1996 dateren)?
(blz. 21 en deel 2, blz. 23)Ja, de tweede zin bevat een correcte uitleg van term
«pas».17In opdracht van wie en met welk doel was het SoZa-Consult
rapport van september 1994 gemaakt? Op welke periode en projecten hadden de
in dit rapport genoemde tekortkomingen betrekking? Wat was de aanleiding voor
dit rapport? (blz. 22 en deel 2, blz. 23).Aan SoZa-Consult (een interne dienst van SZW) is medio 1994 door de Secretaris-Generaal
van het ministerie van SZW verzocht een onderzoek in te stellen naar de verantwoordelijkheden,
bevoegdheden en taken betreffende het ESF. Het uitgevoerde onderzoek had betrekking
op de programmaperiode 1989–1993. De aanleiding hiervoor was het ontbreken
van een afdoende beschrijving van de toenmalige controlesituatie ESF.18Wanneer zijn missierapporten door de EU opgesteld?
Hoe kan het dat men enerzijds altijd op de hoogte is geweest van de opzet
van de controle van de accountants en anderzijds duidelijk onvrede had met
het feit dat externe accountants onvoldoende de specifieke ESF-voorwaarden
controleerden? Hoe verklaart men dat de EU nu pas op feiten reageert die reeds
lang bekend waren? (blz. 23 en deel 2, blz. 35)Zogenoemde missierapporten worden door de EC opgesteld naar aanleiding
van een in de Lidstaat uitgevoerde controle. De EC heeft in 1994 en 1995 kritiek
geuit op de waarde van verklaringen van externe accountants bij einddeclaraties
van ESF-projecten. Mede naar aanleiding daarvan is de controlesystematiek
voor 1997 en volgende jaren aangepast, nadat dit met de EU besproken was.
In de brieven van 25 juni 1999 (TK, 1998–1999, 26 642, nr. 1) en
29 september 1999 (TK, 1999–2000, 26 642, nr. 3) aan de Tweede
Kamer, is die (gewijzigde) controlesystematiek nader beschreven.In mijn brief aan de EC van 19 september 2001 over de ESF/artikel 24 procedure
1994–1996, die ik in afschrift aan de Tweede Kamer heb gezonden (Soza-01-803),
heb ik de volgende passage opgenomen: «Zoals bekend zijn op reguliere
wijze de einddeclaraties – waarin de uitkomsten van de controles en
herstelacties zijn verwerkt – voor de jaren 1994, 1995 en 1996 bij de
Commissie ingediend en door de Commissie beschikt. Weliswaar is gebleken dat
zich – ondanks het toen vigerende controlesysteem dat mede was gebaseerd
op externe accountantscontroles – onregelmatigheden hebben voorgedaan.
Maar niet is vastgesteld dat de aard en de omvang van de onregelmatigheden
van dien aard zijn, dat een extrapolatie in de omvang en wijze zoals overwogen
door de Commissie in de brief van 20 juli, gerechtvaardigd zou zijn.»19Kan de tweede alinea zo gelezen worden dat de EU na 1996 heeft gesteld
dat projecten in de budgetperiode 1994–1996 niet aan de ESF-voorwaarden
voldeden, op grond van criteria die de EU pas in 1997 heeft geïntroduceerd?
Maakt de EU-regelgeving het mogelijk dat criteria met terugwerkende kracht
worden gehanteerd? Waarom heeft de EU de regels veranderd? In welk opzicht
was men ontevreden over de bestaande regels? Welke mening heeft de regering
over een eventuele evaluatie met terugwerkende kracht? Hoeveel procent van
het subsidiebedrag is feitelijk gecontroleerd, en hoe verhoudt dit zich tot
de controle van tenminste 5% van het subsidiebedrag, dat de EU sinds 1997
vraagt om voldoende zekerheid te kunnen bieden over de definitieve omvang
van het subsidiebedrag? Wat is de voorgeschreven bewaartermijn volgens de
EU die van projectbescheiden moet plaatsvinden? (blz. 23)Voor de beantwoording van het eerste onderdeel van
de vraag wordt verwezen naar Rapport onderzoek ESF deel 2 pagina 33 e.v.In de praktijk werden elementen uit de EU-regelgeving als «onduidelijk»
ervaren. Vervolgens heeft de Europese Commissie in 1997 een verduidelijking
gegeven van de bestaande regelgeving.Ten aanzien van de gevraagde mening van het kabinet verwijs ik naar mijn
brief van 19 september 2001 aan de EU-Commissaris, die ik in afschrift aan
de Tweede Kamer heb gezonden (Soza-01-803).De eis dat ten minste 5% van het subsidiebedrag wordt gecontroleerd, wordt
sinds 1997 gesteld, op grond van Verordening EEG nr. 2064/97, en heeft betrekking
op lopende projecten of acties.Voor de ESF-periode 1994–1996 is sprake is van 100% controle in
en door Nederland, omdat aan de afwikkeling van alle ESF-projecten een oordeel
van een externe accountant – en dus van een onafhankelijke controleur –
ten grondslag ligt. Dat is meer dan de EU-regelgeving voorschrijft.In de controle-systematiek vanaf 1997, waarin de accountantsverklaringen
op projectniveau zijn komen te vervallen, wordt ongeveer 80% van de verstrekte
subsidiegelden ter plaatse bij aanvragers/uitvoerders door Arbeidsvoorziening/IC
(thans Interne Controle van het Agentschap SZW) gecontroleerd. De Minister
van SZW heeft de Tweede Kamer over deze controle-systematiek geïnformeerd
in de brieven aan de Tweede Kamer van 25 juni 1999 (TK, 1998–1999, 26 642,
nr. 1) en 29 september 1999 (TK, 1999–2000, 26 642, nr. 3).In de aanhef van de Subsidieregeling Europees Sociaal Fonds (CBA, 1994)
wordt onder meer verwezen naar de verordening van de Raad van de Europese
Gemeenschappen nummer 2082/93, zoals laatstelijk gewijzigd op 20 juli 1993.
De EG verordening nummer 2082/93 bepaalt in artikel 23 lid 3 het volgende:
«Gedurende drie jaren na de laatste betaling voor een actie houden de
verantwoordelijke instantie en de verantwoordelijke autoriteiten alle bewijsstukken
van de met de actie gemoeide uitgaven en controles ter beschikking van de
Commissie.»20Hoe verklaart de regering dat de Departementale Accountantsdienst
van SZW enerzijds aangeeft dat de resultaten van de controle niet als een
statistische verantwoorde berekening kunnen worden beschouwd, maar anderzijds
concludeert dat een uitbreiding van het onderzoek een onevenredig grote investering
werd geacht? Voldoet dit onderzoek in dit opzicht wel aan de eisen van de
EU en kan het wel als goede basis dienen om de uitkomsten te gebruiken als
basis voor de onderhandelingen met de EU? Hoe komt het dat niet 200 projecten,
zoals de EU had gesteld, zijn geanalyseerd, maar slechts 45? Welke deel van
de uitkomsten van het onderzoek van de Departementale Accountantsdienst van
SZW heeft de EU niet geaccepteerd? (blz. 23 en deel 2, blz. 34)Aangezien diverse vragen zijn gesteld over het onderzoek door de departementale
Accountantsdienst (DAD) betreffende de ESF-periode 1994–1996 worden
in het antwoord op deze vraag ook andere aspecten waarnaar gevraagd wordt
beschreven. In de antwoorden op hierna gestelde vragen betreffende dit onderzoek
wordt vervolgens verwezen naar het antwoord op vraag 20.In het DAD-rapport is aangegeven dat een statistisch verantwoorde berekening
van het totaalbedrag aan ESF-subsidie, dat over de jaren 1994–1996 als
juist dan als wel onjuist/onzeker moet worden aangemerkt, op grond van het
DAD-onderzoek, naar het oordeel van de DAD niet te maken is.In het rapport van de DAD is aangegeven dat uitbreiding van het aantal
projecten, naar het oordeel van de accountant, «een onevenredige groteinvestering vergt van tijd, met name vanwege het veelal niet meer
aanwezig zijn van (delen van) projectadministraties en van personen die inhoudelijk
bemoeienis met de projecten hebben gehad.»In de brief d.d. 20 juli 2001 van de Directeur-Generaal van DG Werkgelegenheid
en Sociale Zaken van de Europese Commissie, waarvan ik de Tweede Kamer op
1 augustus 2001 een afschrift heb gestuurd staat: «Tijdens tussen 1994
en 2000 door de diensten van de Commissie uitgevoerde controles zijn bij de
uitvoering van voornoemde projecten uit de jaren 1994–96 belangrijke
tekortkomingen en onregelmatigheden aan het licht gekomen. De rapporten en
de uiteindelijke bevindingen van deze controles zijn ter kennisneming aan
de bevoegde Nederlandse autoriteiten toegestuurd.Naar aanleiding van deze controles heeft de interne accountantsdienst
van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid («SZW»)
een onderzoek ingesteld naar de juistheid van de door deze projecten ingediende
eindrapportage. Daartoe heeft hij, in samenspraak met de diensten van de Commissie,
een steekproef van 45 willekeurig geselecteerde projecten genomen. De uitgaven
van deze projecten zijn vervolgens gecontroleerd, zowel op basis van de beschikbare
stukken als ter plaatse.»Aansluitend op het ambtelijk verkeer heb ik vervolgens, tijdig voor de
geplande bespreking in de Joint Working Group van 22 juni 2001, op 13 juni
2001 een brief aan EU-Commissaris Diamantopoulou gestuurd. In deze brief staat:
«Ik verwacht dat met de oplevering van het eindrapport van de heer H.E.
Koning meer duidelijkheid zal ontstaan over de ESF-periode 1994–1996
en de verdere planning van afhandelen van de ESF-jaren 1997–1999. Daarom
acht ik het niet verstandig om, vooruitlopend op het eindrapport van de heer
H.E. Koning, in de Joint Working Group te spreken over terugbetalingen. Wel
kan, vooruitlopend op het eindrapport van de heer H.E. Koning, in de Joint
Working Group verkennend worden gesproken over het rapport van de Accountantsdienst
van het Ministerie van SZW over de ESF-periode 1994–1996.»Voor de goede orde wijs ik erop dat het door DAD verrichtte onderzoek
gèèn op de regelgeving gebaseerde standaard controle is, maar
een aanvullend onderzoek met een pilot-karakter, dat is voortgevloeid uit
de wens van de Commissie om inzicht te krijgen in de mate waarin de in 1997
geconstateerde tekortkomingen zich ook zouden hebben voorgedaan in 1994–1996.In de brief van de Europese Commissie van 20 juli 2001 staat niet aangegeven
dat het accountantsonderzoek over 1994–1996 niet voldoet aan de eisen
van de Europese Commissie.De uitkomsten van het onderzoek door de DAD waren in het kort: 7% fout;
17% onzeker; 17% geen administraties meer beschikbaar; totaal 41%. Door reviews
uit te voeren bij de certificerende accountants, in die gevallen waar geen
projectadministratie meer aanwezig was, is door de DAD meer zekerheid verkregen
over de aan deze projecten verstrekte ESF-subsidie. De EC extrapoleert de
uitkomsten van het onderzoek voor de volledige 41% naar de totale subsidie
voor de periode 1994–1996. Dat betekent dat 41% van het door de DAD
onderzochte subsidie uiteindelijk niet zou worden geaccepteerd door de EC.
Ook het «onzekere» deel van 34% zou door de Commissie niet worden
geaccepteerd.Een second opinion op het onderzoek van de DAD heeft niet plaatsgevonden.
Bovendien kan inmiddels worden beschikt over het rapport Koning. Een terugvorderingsprocedure op grond van artikel 24 betreft een procedure
tussen de Commissie en de lidstaat. Het is – ongeacht de omvang van
de steekproef – geen afrekening met aanvragers of uitvoerders.Dat neemt niet weg dat een uiteindelijke terugvordering door de Commissie
een belangrijk argument kan zijn om de kosten daarvan geheel of gedeeltelijk
te verhalen bij (verantwoordelijke aanvragers of uitvoerders van) projecten
en/of accountants die ten onrechte een goedkeurende verklaring zouden hebben
gegeven. Dat zal evenwel op individueel projectniveau moeten gebeuren. In
het geval van extrapolatie is op voorhand niet bekend bij welke projecten
en/of accountants verhaald zou moeten worden.21Hoe moet men de opmerkingen interpreteren dat enerzijds éénmaal
sprake was van overrealisatie, en anderzijds – in de volgende alinea –
dat de overrealisatie volgens berekeningen van april 2001, minimaal 14 miljoen
bedraagt? Moet daaruit de conclusie worden getrokken dat één
project een overrealisatie heeft gekend? Wat bedoelt men in de tweede alinea
dat regelgeving ontbreekt waarvan een eenduidige uitspraak is te doen? Op
welke regelgeving doelt men dan? (blz. 26)De overrealisatie ad. NLG 14 miljoen heeft betrekking
op een totaal op jaarbasis en niet op één project. De bestaande
EU regels voorzien hierin niet.22Is een nadere inschatting te maken welk deel van de
onderrealisatie voortkwam uit de afnemende mogelijkheden geschikte projecten
te vinden, als gevolg van de economische bloei? (blz. 26)Nee, het is niet mogelijk dit nader te kwantificeren.23Is nader aan te geven welk deel van de onregelmatigheden
niet opzettelijke onregelmatigheden betrof? (blz. 27)Het oordeel of sprake is van «niet opzettelijke onregelmatigheden»
moet door de rechter worden uitgesproken. Tot op heden is (door Arbeidsvoorziening
of SZW) 15 maal aangifte gedaan bij het Openbaar Ministerie wegens vermoedens
van strafbare feiten. Het doen van deze aangiften gebeurt schriftelijk. Het
Openbaar Ministerie bepaalt in welke gevallen tot vervolging zal worden overgegaan.
Er zijn nog geen gerechtelijke uitspraken gedaan inzake gedane aangiften.24Hoe moet men het woord «ongeveer» interpreteren in de laatste
alinea, waarin wordt gesteld dat in «ongeveer 10 gevallen» aangifte
is gedaan van misbruik van subsidiegelden? Welke percentage bedraagt het feitelijke
aantal van het totale aantal toegekende projecten en hoe verhoudt dit zich
tot ervaringen in andere landen? (blz 27–28)Het woord «ongeveer» moet worden gezien
als een indicatie, aangezien het aantal aangiftes stijgend is.Op een totaal van circa 9000 projecten in de programmaperiode
1994 – 1999 is vooralsnog sprake van een percentage van minder dan 1,
waarbij vermoedens van strafbare feiten bestaan.25Bestaat er een verband tussen het grote aantal problemen
dat ontstond doordat cofinanciering alsnog als «hard» werd aangemerkt
bij de definitieve subsidievaststelling en de verandering van criteria die
de EU in 1997 heeft geïntroduceerd? (blz. 29)Nee.26Zijn de problemen die zijn ontstaan in verband met
cofinanciering als gevolg van het niet fulltime deelnemen aan projecten specifiek
voor Nederland? En zo ja ligt hier een verband met het meer voorkomen van
deeltijdwerk in Nederland? (blz. 30)Nee, dit komt niet uitsluitend in Nederland voor. Het toerekenen van cofinanciering
houdt geen verband met het meer voorkomen van deeltijdwerk in Nederland, aangezien
het bij deelnemers aan ESF3-projecten uitsluitend gaat om werkzoekenden.27Welke andere geaccepteerde methoden behalve extrapolatie
bestaan er om een eventuele schuld aan de EU te bepalen? Zijn er methoden
die meer mogelijkheden geven de schuld te verhalen? (blz. 34)Er zijn meerdere mogelijkheden voor de Commissie om bij de lidstaat subsidies
terug te vorderen.De Commissie kan op projectbasis een correctie toepassen.Indien de geconstateerde onregelmatigheden een systematisch karakter vertonen,
kan de Commissie de beschikbare gegevens over de onregelmatigheden extrapoleren
naar de gehele programmaperiode, onder de voorwaarde dat er een rechtstreeks
verband is tussen de ontdekte onregelmatigheden en de grotere correctie. Pas
indien geen geschikte informatie van de lidstaat beschikbaar is kan de Commissie
een forfaitaire korting toepassen.Bij de extrapolatie en de forfaitaire korting ontbreekt de één-op-één-relatie
met individuele projecten, hetgeen verhaal bemoeilijkt.28Hoe moet men de zin «Of eventuele overrealisatie met andere jaarbudgetten
of budgetten van andere ESF-doelstellingen kan worden verrekend, is ons door
ontbrekende EU regelgeving niet duidelijk?» Bedoelt men daarmee te zeggen
dat die regelgeving niet bestaat? (blz. 35)Ja, zie ook het antwoord op vraag 21.29Als een negatief en een positief scenario kan worden
berekend over de mogelijke terugbetaling van ESF-gelden aan de EU, waarom
kan dan niet op grond van schattingen een neutraal scenario berekend worden?
Is de regering met deze leden van oordeel dat zowel het positieve als het
negatieve scenario onwaarschijnlijk zijn? (blz. 40)De scenario's zijn kaders voor het maken van schattingen van de omvang
van de terugbetalingen aan de Europese Commissie.30Kan een preciezere berekening en uitleg worden gegeven van de uitgangspunten
en mogelijk nog te treffen correcties die bepalend zijn voor de berekening
van de totale onderrealisatie bij ESF, en de variatie daarbinnen? Het verschil
tussen 1 168 miljoen en 430 miljoen is wel bijzonder groot,
dus graag in het bijzonder daarop een nadere toespitsing? (blz. 40).Het is niet aan Koning om uitgangspunten, de berekening
en uitleg daarvan te kiezen voor verder overleg met de EU.31Op grond waarvan verwacht men dat eventuele terugbetalingen
aan de EU over de periode 1997–1999 wel verhaalbaar zijn? Zijn er signalen
dat Arbeidsvoorziening toezeggingen heeft gedaan aan uitvoerders van ESF-projecten,
waardoor de subsidie mogelijk niet te verhalen is? (blz. 41)Over de ESF-periode 1997–1999 slaan geconstateerde onregelmatigheden
neer in de definitieve eindbeschikkingen van de ESF-projecten. Aangezien,
voordat eindafrekening plaatsvindt, 80% is bevoorschot, behoeft in veel gevallen
niet bij aanvragers teruggevorderd te worden. Aanvragers kunnen gebruik maken
van de reguliere mogelijkheid tot bezwaar en beroep.32Kan de regering bevestigen dat zij verwacht dat medio
2002 alle projecten zijn eindbeschikt? (blz. 43)Vanaf de instelling van het Agentschap SZW per 1 april 2001 heeft het
maken van een integrale planning voor de afwerking van de programmaperiode
1994–1999 de hoogste prioriteit gekregen.Thans heeft deze planning de stand eind mei 2001 als vertrekpunt en de
maand juli 2002 als eindpunt. De planning kent echter een aantal onzekerheden.
Het is de eerste maal dat een dergelijke planning is opgesteld. Een aantal
aanvragers is thans druk doende om de afwikkeling van projecten ESF 1997–1999
te realiseren. Zo is onder meer Arbeidsvoorziening doende om de afwikkeling
van de 197 projecten waarbij Arbeidsvoorziening als aanvrager en uitvoerder
is opgetreden te realiseren. Daarenboven vindt nog overleg plaats over de
wijze van afhandeling van honderden projecten waarbij Arbeidsvoorziening alleen
uitvoerder of begunstigde is geweest of waarbij Arbeidsvoorziening uitsluitend
indirect betrokken is geweest.Alle activiteiten zijn erop gericht om uiterlijk in maart 2003 een adequate
einddeclaratie voor de gehele programmaperiode 1994–1999 voor de Europese
Commissie op te stellen.33Hoe valt te verklaren dat hoewel volgens de Departementale
Accountantsdienst van SZW de reviews zeer positief waren, juist ook op het
punt van rechtmatigheid, alle aan een review onderworpen subsidiegelden wegens
het ontbreken van onderliggende administraties door de EU als «onzeker»
zijn aangemeld? Waren de eisen van de EU bij de Departementale Accountantsdienst
niet bekend, of valt de beslissing van de EU alle projecten als «onzeker»
(en vervolgens als onjuist) aan te melden te verklaren uit het genoemde verschil
in bestuurscultuur, of past de EU anno 2001 met terugwerkende kracht strengere
regels toe dat ze in de periode 1994–1996 had vastgelegd? Welke factor
speelt de door de EU verplichte bewaartermijn van 3 jaar hier? Welke factor
speelt de mogelijk verloren gegane historische gegevens door de EU geautomatiseerde
applicatie hier? (blz. 44)Zie de antwoorden op vragen 19 en 20.Met betrekking tot de «mogelijk verloren gegane historische gegevens»
wordt verwezen naar het antwoord op vraag 13. 34Hoe moet men in dit verband de zinsnede interpreteren
dat «geen rekening is gehouden met de door EU gestelde bewaartermijn
die door de EU aan de programmaperiode wordt gerelateerd, terwijl artikel
23, derde lid, betrekking heeft op projectniveau». Is er nu een bewaartermijn
over de periode 1994–1996 vanwege EU-voorschriften? Zo niet, op grond
van welke voorschriften moet de administratie nu nog beschikbaar zijn? (blz.
45)Zie het antwoord op vraag 19.35Valt bij nader inzien aan te geven of de EU-regelgeving
voorziet in de omkering van de bewijslast die de EU toepast? (blz. 45)Dit punt wordt meegenomen in het overleg met de Europese Commissie.36Deelt de regering de op blz. 45 getrokken conclusies,
namelijk dat de conclusie van de Departementale Accountantsdienst van SZW
dat een statistisch verantwoorde berekening niet te maken is, en van de EU
die op grond van hetzelfde rapport concludeert dat omdat sprake is van een
willekeurig getrokken steekproef, de vastgestelde onregelmatigheden en onzekerheden
een systeemgeboden karakter hebben, niet met elkaar te rijmen zijn? Hoe kan
het dan dat deze toch de basis van overleg tussen de Nederlandse regering
en de EU zijn gaan vormen? (blz. 45 en deel 2, blz. 34–35)Ja. Zie verder mijn brief van 19 september 2001 aan de EU-Commissaris,
waarvan ik een afschrift aan de Tweede Kamer heb gezonden (Soza-01-803).Vragen over de kabinetsreactie37Welke nieuwe (beleids)consequenties trekt de regering
op basis van het rapport Koning als het gaat om de samenhang tussen beleid,
toezicht en controle? (algemeen)In de reactie van het kabinet op het rapport Koning die op 28 augustus
2001 is verzonden aan de Tweede Kamer (TK, 2000–2001, 26 642, nr.
22) wordt onder het kopje «opzet ESF-nieuw» een overzicht gegeven
van alle consequenties die ten behoeve van de ESF periode 2000–2006
zijn getrokken naar aanleiding van bevindingen uit de ESF periode 1994–1999.38Welke toezichthoudende bevoegdheden ten aanzien van
Arbeidsvoorziening werden door de regering in de nieuwe arbeidsvoorzieningswet
wel voorgesteld, maar op aandrang van de Tweede Kamer in de uiteindelijke
wet niet opgenomen? (blz. 4)Het betreft de volgende wijzigingen ten opzichte van het aanvankelijk
ingediende wetsvoorstel:• goedkeuring van de begroting en het beleidsplan is niet meer een
eenzijdige aangelegenheid van de minister (de minister moet bij de toetsing
en goedkeuring van de begroting en het beleidsplan nadrukkelijk rekening houden
met de uitkomsten van het overleg tussen minister en CBA);• de mogelijkheid tot verschuivingen binnen de CBA-begroting, die
geen goedkeuring van de minister vergen, is verruimd (artikel 57); • de ministeriële goedkeuring van jaarrekening en jaarverslag
wordt geschrapt (artikel 64);• een oordeel van de minister of sprake is geweest van een ondoelmatige
aanwending van de rijksbijdrage dan wel van ondoelmatig beheer kan geen grond
meer zijn voor (gedeeltelijke) terugvordering van de rijksbijdrage;• de bevoegdheid in artikel 68 Arbeidsvoorzieningswet tot het stellen
van regels ten aanzien van de inrichting van de begroting en het beleidsplan,
de inrichting van de administratie, de accountantscontrole en de definiëring
en meting van prestaties is bij het CBA gelegd in plaats van bij de minister
(wel met ministeriële goedkeuring).• in plaats van goedkeuring van individuele besluiten inzake door
Arbeidsvoorziening gehanteerde tarieven, kan worden volstaan met een goedkeuring
van een algemene regeling.39Hebben de bevindingen uit het rapport Koning consequenties
voor de concept-subsidieregeling 2000–2006? (blz. 6)sidieregeling Doelstelling 3 is in goed overleg met de eindgebruikers,
de Tweede Kamer en de Europese Commissie opgesteld. Daarbij zijn de ervaringen
uit het verleden meegenomen. De subsidieregeling Doelstelling 3 is op 22 juni
2001 vastgesteld en op 25 juni 2001 gepubliceerd in de Staatscourant. De bevindingen
uit het rapport Koning geven geen aanleiding om de subsidieregeling op dit
moment aan te passen.40Kent het ministerie van SZW eigen toezichtseisen, aanvullend
op en op een ander abstractieniveau dan de Europese eisen? (blz. 7)Het toezicht door SZW is gericht op een recht- en doelmatige uitvoering
van het ESF in Nederland. Hierbij worden de Europese eisen en de eisen die
voortvloeien uit Nederlandse regelgeving in acht genomen.41Met welke regelmaat gaat het Agentschap tussentijdse
bezoeken afleggen bij aanvragers? (blz. 7)Bij de aanvraag gaat het Agentschap bij de aanvrager langs en vervolgens
is ongeveer per halfjaar een projectbezoek gepland.42Het nationale toezichtsarrangement is in overeenstemming
met de Europese regels, stelt de regel. Mag aangenomen worden dat begin jaren
negentig het toezicht formeel ook in overeenstemming was met de Europese regels,
maar dat de interpretatie achteraf verschilt? (blz. 8)Het nationale toezichstarrangement is in overeenstemming met de Europese
regels. Hierover bestaan geen interpretatieverschillen. In de brief van de
minister van SZW aan de Tweede Kamer van 25 juni 1999 is een toelichting gegeven
op (de wijzigingen in) het nationale toezichtsarrangement.43Valt er ondertussen iets meer te zeggen over de mogelijkheden
om accountantsdiensten mede aansprakelijk te stellen voor het onterecht afgeven
van goedkeurende verklaringen in het verleden? (blz. 9)Inmiddels wordt nagegaan in hoeverre accountants die een goedkeurende
verklaring hebben afgegeven over individuele projecten, waarvan achteraf vastgesteld kan worden dat deze niet afgegeven hadden mogen worden,
mede aansprakelijk kunnen worden gesteld voor de eventueel te lijden financiële
schade. Ik zal u tezijnertijd hierover informeren.44Wat is de laatste stand van zaken in de communicatie
met Brussel over de afsluiting van de periode 1994–1996? (blz. 9)Ik heb de Kamer op 19 september 2001 een afschrift gestuurd van mijn brief
aan de EU-Commissaris, waarin staat dat ik spoedig overleg wil voeren met
de Commissie.Vragen van de VVD-fractie45De heer Koning maakt een aantal voorbehouden in zijn rapport: gebreken
in de administratieve vastleggingen; de betrokken instanties zijn nog volop
bezig met de afwikkeling van de einddeclaraties over de programmaperiode 1994–1999;
door het ontbreken van definitief vastgestelde cijfers is de zekerheid die
kan worden ontleend aan de in het rapport opgenomen cijferopstellingen beperkt;
hij heeft slechts beperkt kennis genomen van de gang van zaken rond de in
totaal ongeveer 9 000 ESF-projecten; hij is afhankelijk geweest van de
informatieverstrekking door betrokkenen, waarvan de volledigheid en correctheid
niet steeds controleerbaar was; cijfers zijn afkomstig van bronnen waarvan
de getrouwheid in het verleden meer dan eens twijfelachtig is gebleken. Waarom
is de heer Koning van mening dat hij ondanks al deze voorbehouden toch tot
zijn stellig geformuleerde bevindingen kon komen? Is de regering van mening
dat deze voorbehouden niet zodanig zijn dat geen conclusies getrokken kunnen
worden op grond van het rapport Koning? Waarop is deze mening gebaseerd?De voorbehouden gelden met betrekking tot de exacte
omvang van de in de rapportage genoemde bedragen. De aard van die bedragen,
onderrealisatie, overrealisatie of onregelmatig, staat niet ter discussie.Of op grond van het rapport conclusies getrokken kunnen
worden hangt vanzelfsprekend af van het onderwerp waarover conclusies getrokken
worden. De conclusies getrokken in het rapport, betreffen de inzichten van
de heer Koning en zijn medewerkers, die zijn gebaseerd op feitelijke stukken,
administraties en gesprekken.Zoals vermeld in de reactie van het kabinet op het rapport Koning van
28 augustus 2001 is het kabinet van oordeel dat, met inachtneming van de gesignaleerde
beperkingen, de heer Koning en zijn medewerkers er in zijn geslaagd de gegeven
opdracht adequaat uit te voeren. Daarnaast is in de reactie van het kabinet
opgenomen dat het kabinet tevens vaststelt dat op grond van de beschikbare
gegevens het rapport inzicht verschaft in de feiten die tot het ESF-dossier
hebben geleid en in de wijze waarop de verschillende actoren gedurende de
programmaperiode 1994–1999 daarbij betrokken zijn geweest.46Er is aangifte gedaan bij het OM over vermoedelijk
dubbel declareren door Centra voor Vakopleiding. De heer Koning heeft op dit
punt geen onderzoek gedaan. Wat is de vermoedelijke omvang van dit dubbel
declareren en in welke periode vond het plaats? In mijn brief van 6 juni 2001 heb ik de Tweede Kamer geïnformeerd
over het onderzoek naar het dubbel declareren door Centra Vakopleiding (Soza-01-533).
In deze brief is informatie verstrekt over een drietal onderzoeken:1. onderzoek door een herstelteam van Arbeidsvoorziening;2. nader onderzoek door de Europese Commissie;3. nader onderzoek door SZW.Onder het nader onderzoek door SZW is vermeld dat direct na het beschikbaar
komen van de resultaten van het herstelteam van Arbeidsvoorziening deze geëvalueerd
worden om te kunnen bepalen welke aanvullende acties nodig zijn. Hierover
wordt de Kamer nog nader geïnformeerd.47Wordt van het ESF-budget van f 2,762 miljard voor 1994–1999
tussen de f 430 miljoen en f 1,273 miljard niet benut (de bedragen
van de laatste alinea op blz. 40 van rapport-Koning, aangevuld met de f 105
miljoen voor Technische Bijstand)? Bestaat deze onderrealisatie uit niet aangevraagde
subsidie (1), subsidie die niet toegekend zal worden (2) en subsidie die terugbetaald
moet worden, al dan niet met een verhaalsmogelijkheid (3)? Om welke bedragen
gaat het bij ieder van deze drie categorieën? Welke instanties en bedrijven
betreft het bij 2 en 3? Wat is het aandeel van Arbeidsvoorziening in de totalen
van 2 en 3? Voor wiens rekening komt de schade van 2 en 3 uiteindelijk (zie
ook blz. 41 van het rapport Koning)?Het ESF budget is ongeveer NLG 2 762 miljoen groot.
Na aftrek van het deel bedoeld voor technische bijstand ESF-doelstelling 3
resteert er NLG 2656,2 miljoen. Het gehele subsidiebedrag ter grootte van
NLG 2656,2 miljoen is op aanvragen toegekend. Er is daarom geen onderrealisatie
vanwege niet aangevraagde subsidie (categorie 1).Een deel van de NLG 2 656,2 miljoen aangevraagde
subsidie zal niet worden gerealiseerd omdat de projecten geringer zijn in
omvang dan eerder werd verwacht (onderbezetting) en/of een deel zal niet worden
toegekend omdat de eindbeschikkingen lager zullen worden vastgesteld dan de
ingediende einddeclaraties (onregelmatigheden). Tezamen vormt die onderrealisatie
categorie 2. Categorie 2 bestaat uit twee componenten die nu nog slechts door
schatting zijn te bepalen omdat ten tijde van het onderzoek nog voor een groot
aantal projecten een einddeclaratie moest worden ontvangen en nog geen eindbeschikking
was vastgesteld. In de visie van Koning bedraagt categorie 2 minimaal NLG
357,4 miljoen en maximaal NLG 752,6.Vorengenoemde categorie 3 betreft subsidie die moet
worden terugbetaald, al dan niet met verhaalsmogelijkheid. In rapportdeel
2 van het onderzoek Koning is op pagina 85 aangegeven dat een bedrag van NLG
2246,3 miljoen aan ESF-subsidie van de EU is ontvangen. Gecorrigeerd voor
technische bijstand ESF-doelstelling 3, bedraagt dat bedrag NLG 2141,3. Een
bedrag van NLG 2656,2 miljoen minus NLG 2141,3 miljoen, dit is NLG 514,9 miljoen,
zou nog maximaal te ontvangen zijn van de EU. Het deel van het bedrag aan
onderrealisatie dat uitgaat boven NLG 514,9 leidt tot daadwerkelijke terugbetaling.
Ingeval van minimale onderrealisatie ter grootte van NLG 357,4 miljoen zou
er dan nog subsidie te vorderen zijn voor een bedrag van NLG 157,5 miljoen,
in plaats van te betalen.Voor wat betreft de bovengenoemde bedragen aan onderrealisatie veronderstelt
Koning dat verhaal op aanvragers in beginsel mogelijk is, omdat de bedragen
per aanvrager zijn vast te stellen.Ter berekening van het categorie 3 bedrag dient ter
schatting het minimumbedrag aan onderrealisatie met NLG 71,9 miljoen te worden erhoogd door de eventuele artikel 24 correctie door de EU. Het maximumbedrag
dient ter schatting met NLG 415,5 miljoen verhoogd te worden door de eventuele
artikel 24 correctie door de EU. Omdat deze bedragen zijn berekend op basis
van extrapolatie is de relatie met individuele projecten niet te bepalen en
daarom ligt verhaal op aanvragers niet voor de hand. Om die reden wordt door
Koning gesproken van schade.Als de Arbeidsvoorziening er in slaagt alle kosten
technische bijstand aan te tonen en die kosten blijken maximaal subsidiabel,
dan speelt de post technische bijstand geen verdere rol bij de beoordeling
van de uiteindelijke benutting.In hoofdstuk 3 van deel 2 van het rapport wordt in
detail uitleg gegeven over de in de vraagstelling genoemde bedragen.Niet toegekende subsidies betreft alle publiekrechtelijke
organisaties die hun einddeclaratie niet geheel gehonoreerd zien als gevolg
van controles. Dit betreft een zeer groot deel van de aanvragers.Het precieze aandeel van Arbeidsvoorziening in de totalen aan subsidie
die niet toegekend zal worden (2) en aan subsidie die terugbetaald moet worden
(3), kan pas gegeven worden wanneer van alle projecten de subsidies zijn vastgesteld
met een eindbeschikking. Van een groot aantal projecten van Arbeidsvoorziening
zijn de subsidies nog niet vastgesteld, omdat Arbeidsvoorziening nog doende
is met het opstellen van einddeclaraties. Over de tijdsplanning en uitvoering
hiervan vindt regelmatig overleg plaats.Met uitzondering van de teruggevorderde subsidies over
1994–1996 vanwege de lopende artikel 24 procedure, zijn in beginsel
alle ten onrechte geclaimde subsidies in beginsel verhaalbaar. Omdat in veel
gevallen de correctie op de einddeclaratie lager is dan de nog geclaimde resterende
subsidie behoeft veelal niet teruggevorderd te worden.Schade wordt uitsluitend gedefinieerd als het deel
van het bedrag dat de Nederlandse Staat dient te betalen aan de EU, dat niet
verhaalbaar is op aanvragers, omdat door extrapolatie de relatie niet valt
te leggen tussen het gevorderde bedrag en individuele aanvragers.48Over de periode 1997–1999 wordt volgens de heer Koning vooralsnog
geen financiële schade voor de Staat verwacht omdat die schade verhaald
kan worden. Waarop baseert hij die verwachting? Wie lijdt die schade dan wel
en om hoeveel schade gaat het?Op grond van overleg van Koning met ambtenaren van
de EU wordt niet verwacht dat over de periode 1997–1999 extrapolatie
zal plaatsvinden ter afrekening van die periode. Het verband met de individuele
aanvragers blijft daardoor in stand.49De regering wil nagaan of de financiële schade
voor de Staat over de periode 1994–1996 deels verhaald kan worden op
de accountants die goedkeurende verklaringen gaven voor projecten die achteraf
niet bleken te deugen. Om hoeveel op de accountants te verhalen schade gaat
het?Zie het antwoord op vraag 43.50De heer Koning stelt dat EU-controles al vóór
1994 een negatief beeld opleverden van de Nederlandse ESF-praktijk betreffende
de programmaperiode 1990–1993. Wat is wanneer met betrekking
tot deze controles aan SZW meegedeeld? Wat heeft SZW met die informatie gedaan?Zie het antwoord op vraag 7.In bijlage 2 bij de reactie van het kabinet op het rapport Koning van
28 augustus 2001 (TK, 2000–2001, 26 642, nr. 22) is aangegeven
welke acties door SZW vanaf 1994 zijn ingezet met het doel te komen tot
een structurele verbetering van de ESF-uitvoering door Arbeidsvoorziening.51De heer Koning stelt dat in 1995 de eerste alarmerende
signalen bleken over de programmaperiode 1994–1999. Waaruit bestonden
deze signalen en wanneer werden ze gegeven?De signalen van de EU werden in 1994 en 1995 afgegeven en hadden betrekking
op de accountantsverklaringen bij de einddeclaraties van ESF-projecten.52Welke informatie over Arbeidsvoorziening en ESF werd
bij hun aantreden gegeven aan de toenmalige ministers Melkert, K. de Vries
en Vermeend?De Minister van SZW die in augustus 1994 aantrad, werd niet geïnformeerd
over «een ESF-dossier», in de zin waarin daarover thans wordt
gesproken. Aspecten van deze materie kwamen wel aan de orde in het hem bij
zijn aantreden overhandigde – ambtelijke – «Introductiedossier
bewindslieden».Mijn voorganger, die in 1998 aantrad als Minister van SZW, heeft bij brief
van 25 juni 1999 (TK 1998–1999, 26 642, nr. 1, p. 33) aan de Kamer
gemeld dat hij bij zijn aantreden door zijn ambtsvoorganger is geattendeerd
op de problematiek van de uitvoering van het ESF door de Arbeidsvoorzieningsorganisatie.
Bij zijn aantreden heeft mijn voorganger tevens kennis genomen van het voor
hem en de beide nieuwe staatssecretarissen van SZW voorbereide ambtelijk «Dossier
nieuwe bewindspersonen 1998». Dit dossier is de Tweede Kamer toegezonden
op 6 juni 2001 bij gelegenheid van de beantwoording van schriftelijke vragen
van het lid De Wit (SP), (TK 2000–2001, Aanhangsel Handelingen TK 2000–2001,
nr.1294).Met betrekking tot de overdracht van mijn voorganger aan mij (2000): zoals
ik reeds meldde in mijn antwoord van 6 juni 2001 op schriftelijke vragen van
het lid De Wit (SP) is – gelet op de omstandigheid dat mijn aantreden
als minister van SZW in maart 2000 in zeer korte tijd moest worden voorbereid –
voor mij toen geen dossier gemaakt zoals dat in 1998 werd samengesteld. Wel
is mij een bundel notities aangeboden over lopende zaken. De letterlijke teksten
van de op Arbeidsvoorziening en ESF betrekking hebbende relevante passages
uit die bundel deed ik u als bijlage van de hiervoor genoemde brief van 6
juni 2001 toekomen.53De heer Koning stelt dat bij Arbeidsvoorziening met
betrekking tot ESF onvoldoende scheiding van functies bestond. Wanneer werd
Arbeidsvoorziening met (ieder van) de volgende taken belast:1. (in concurrentie) projecten opzetten en subsidie-aanvragen
indienen;2. subsidie toekennen;3. projecten uitvoeren;4. gegevens registreren;5. uitvoering van projecten controleren;6. ESF-geldstroom beheren? Arbeidsvoorziening werd met elk van deze taken belast door middel van
de ESF-bestuursovereenkomst per september 1991, die overigens in artikel 10
bepaalt dat deze overeenkomst voor zover mogelijk terugwerkt tot januari 1991.54Wanneer, op welke wijze, op wiens initiatief en met betrekking tot welke
punten vond in de periode 1994–1999 afstemming plaats tussen SZW en
de EU over de interpretatie van de ESF-regelgeving van de EU?Er hebben zeer vele afstemmingen plaatsgevonden. In
feite elke vergadering CvT, maar ook naar aanleiding van afwikkeling controles
EU. Van beide zijdes.55De heer Koning stelt dat hij slechts beperkt kennis heeft genomen van
de gang van zaken rond de in totaal ongeveer 9000 ESF-projecten. Waarop baseert
hij dan zijn mededeling dat «hem niet is gebleken dat begunstigden de
gelden in belangrijke mate oneigenlijk hebben gebruikt»? Hoe beoordeelt
u de waarde van deze mededeling van de heer Koning?Koning heeft geen onderzoek gedaan naar strafbare feiten
(zie opdracht). Echter, Koning is wel alert geweest op onregelmatigheden die
als misbruik of oneigenlijk gebruik te beschouwen zijn en heeft daar een oordeel
over gegeven. De basis voor dat oordeel is als volgt. De projecten zijn in
hoge mate gecontroleerd door de afdeling IC/OA. De gegevens over 1997–1999
zijn daarvan voor een groot deel bekend. De periode daaraan voorafgaand is
gecontroleerd door externe accountants, die de administratieve juistheid van
de projecten positief hebben beïnvloed. Koning heeft ongeveer twintig
geïnterviewden bevraagd over de verschillen en overeenkomsten tussen
de periode 1994–1996 en 1997–1999 wat betreft onregelmatigheden.
De communis opinio was dat er nauwelijks verschillen waren, anders dan de
wijze waarop werd gecontroleerd. Die mening was mede gebaseerd op kennis die
ter beschikking was naar aanleiding van controles door de EU, de afdeling
IC/OA en de Departementale Accountantsdienst van SZW op projecten 1994–1996.
Wat betreft de periode 1994–1996 leidde de externe accountantscontrole
ertoe dat een aantal fouten voorafgaande aan eindeclaratie werden gecorrigeerd,
waardoor een aantal onregelmatigheden vóór 1997 minder voorkwamen.
Voorts is bij de controles over de gehele programmapariode gebleken dat er
slechts in relatief beperkte mate sprake is van vermoedens van opzettelijke
onregelmatigheden. Voorzover twijfels zijn over subsidiabiliteit wordt de
subsidie veelal ingetrokken, voor het deel waaraan twijfel bestaat. Vanuit
het perspectief van de EU zijn de gelden dan niet misbruikt of oneigenlijk
gebruikt. De eisen van de EU zijn in casu leidend.Zie het antwoord op vraag 45.56Het voor Nederland beschikbare ESF-budget was vooral
bedoeld voor de bestrijding van langdurige werkloosheid (doelstelling 3).
Uit onderzoek van de Algemene Rekenkamer bleek echter dat deze doelgroep het
minst wordt bereikt (1997–1998 25 965, nrs. 1–2). Wat was
in de periode 1994–1999 per jaar de omvang van de doelgroep langdurig
werklozen? Welke bedragen aan ESF-subsidie zijn in deze periode per jaar voor
deze doelgroep ingezet? Hoeveel langdurig werklozen zijn in deze periode per
jaar dankzij ESF-subsidie aan een baan geholpen?Aangezien de programmaperiode 1994–1999 formeel nog niet is afgrond,
zijn in dit stadium nog geen kwantitatieve gegevens over de gehele periode
beschikbaar. Op 28 augustus 2001 heeft u de 1e en 2e monitoring en
interim evaluatie ontvangen, welke door een extern bureau in respectievelijk
1998 en 1999 zijn opgesteld. In de daarbij behorende brief (Soza-01-712) heb
ik aangegeven dat nog is voorzien in een ex-post evaluatie over de gehele
periode.De in het Enig ProgrammeringsDocument (EPD) geplande omvang van 125 250
personen in de periode 1994–1997 uit de doelgroep langdurig werklozen
(75% van 167 000) is ruimschoots gehaald.In de 2e monitoring en interim evaluatie wordt een overzicht gegeven van
het totale bereik in de periode 1994–1997 (paragraaf 4.2, pagina
58). Het gaat in de periode 1994–1997 om in totaal 530 000 deelnemers.
In dit evaluatieonderzoek wordt vastgesteld dat 60% van de deelnemers in de
periode 1994–1997 behoort tot de categorie langdurig werklozen. De omvang
van de doelgroep langdurig werklozen in de periode 1994–1997 bedraagt
derhalve 318 000 personen.In de 2e monitoring en interim evaluatie staat dat vooral ouderen (40
jaar en ouder), ongeschoolden, allochtonen, en langdurig werkloze deelnemers
(langer dan 1 jaar werkloos) dankzij deelname aan een ESF-project een reguliere
baan kunnen vinden (pagina 100, zie ook de tabel op pagina 101).57De heer Koning stelt dat de resultaten van ESF 1994–1999
ruimschoots uitgaan boven de doelstellingen die werden geformuleerd bij de
start van de programmaperiode. Kunt u exact aangeven op welke doelstellingen
in 1994 deze stelling van de heer Koning betrekking heeft? Welke corresponderende
resultaten waren aan het eind van de periode in 1999 gerealiseerd? Welke aanwijzingen
zijn er over de mate waarin het ESF-programma heeft bijgedragen aan deze resultaten?Zie het antwoord op vraag 56.58In sommige gevallen twijfelden geïnterviewde personen of in voldoende
mate aan de eis van additionaliteit was voldaan (blz. 17 van het rapport).
Welke redenen gaven zij hiervoor zelf aan?De twijfel kwam voort uit het feit dat werd verondersteld
dat projecten op zich additioneel moesten zijn. Omdat het volgens de geïnterviewden
voorkwam dat projecten die vroeger ook al werden uitgevoerd, nu met ESF werden
gesubsidieerd, werd getwijfeld aan de subsidiabiliteit. Additionaliteit is
echter geen aspect dat op projectniveau wordt getoetst.59Wat wordt bedoeld met de laatste zin van paragraaf 3.7 op blz. 16
van het rapport-Koning?In het verwerkingsproces van het rapport is er een
misplaatsing geweest van de laatste zin «In alle gevallen op een adequate
wijze» van paragraaf 3.7 die de laatste zin van paragraaf 3.8
had behoren te zijn. Dat er sprake is van een adequate wijze blijkt uit een
voorbeeld. In de Kamer zijn vragen gesteld naar aanleiding van het jaarverslag
ESF-Nederland 31 maart 2001. Bij de beantwoording van die vragen heeft de
minister twijfel laten blijken over de juistheid van bepaalde gegevens. Er
is toen onverwijld aan ESF-Nederland gevraagd een en ander na te gaan.60Wat bedoelt de heer Koning met zijn mededeling (paragraaf 4.1, blz.
17) dat toetsing van additionaliteit op projectniveau geen vereiste is en
dat daarom additionaliteit niet in het geding is als het gaat om door Arbeidsvoorziening
zelf uitgevoerde ESF-projecten (bij de beantwoording van deze vraag kan het
begrip additionaliteit als bekend worden verondersteld)?Additionaliteit is op grond van EU-regelgeving geen
toetsingscriterium voor projecten en daarom is twijfel aan de subsidiabiliteit
van Arbvo projecten op grond van het additionaliteitsvereiste ten onrechte.61Hoe kon de heer Koning met betrekking tot Arbeidsvoorziening tot de in
algemene zin geformuleerde conclusie komen (paragraaf 4.1, blz. 18) dat
Nederland heeft voldaan aan de gestelde eisen inzake additionaliteit? Welk
onderzoek is door de heer Koning ingesteld naar de eigen ESF-projecten van
Arbeidsvoorziening om deze conclusie te kunnen trekken?Er zijn strikte criteria geformuleerd waaraan Nederland
dient te voldoen wat betreft uitgaven in het kader van arbeidsmarktstimulering.
Aan die criteria wordt ook volgens de EU voldaan.Er behoefde wat betreft additionaliteit geen nader
onderzoek plaats te vinden naar eigen ESF-projecten van Arbvo, omdat het criterium
niet van toepassing is op projecten en daarom ook niet op deze projecten.62Heeft de laatste zin op blz. 18 van het rapport-Koning («Bovendien
is van de EU zijn ontvangen.») uitsluitend betrekking op ESF-projecten
waarbij Arbeidsvoorziening als aanvrager en/of uitvoerder optrad? Wordt met
deze zin bedoeld dat door Arbeidsvoorziening niet meer ESF-subsidie als ontvangsten
is geboekt dan direct kon worden toegerekend naar de eigen ESF-projecten van
Arbeidsvoorziening?Nee, de betreffende zin heeft betrekking op alle projecten.Nee, het gaat in de laatste zin niet om eigen ESF-projecten
van Arbvo, maar om alle ESF-projecten tezamen. De zin heeft als functie duidelijk
te maken dat ESF gelden uitsluitend op ESF projecten verantwoord zijn, zowel
ESF-projecten eigen organisatie als anderszins.63De heer Koning stelt op blz. 21 dat «het niet kwam tot noodzakelijke
interventies van het eerstelijnstoezicht waarvoor Arbeidsvoorziening verantwoordelijk
was». Heeft Arbeidsvoorziening in het kader van het eerstelijnstoezicht
in de periode 1994–1999 bij in totaal 9000 ESF-projecten niet één
keer geïntervenieerd?Er hebben gedurende de gehele periode in overleg met
aanvragers aanpassingen van beschikkingen plaatsgevonden. De regiocoördinatoren
ESF, die gedurende de gehele periode binnen ESF actief zijn geweest, hebben
in interviews aangegeven dat van daadwerkelijk ingrijpen nauwelijks sprake
is geweest.64De heer Koning stelt dat het tweedelijnstoezicht door
SZW voornamelijk gestalte kreeg als EU-controles een reactie noodzakelijk
maakten. Welke concrete tweedelijnstoezichtsactiviteiten met betrekking tot
de ESF-uitvoering ondernam SZW als eindverantwoordelijke in de periode 1994–1999 zèlf, dus onafhankelijk van EU-signalen of EU-acties? Wanneer
werden deze activiteiten ondernomen?Zoals in de reactie van het kabinet op het rapport Koning is gesteld onderkent
het kabinet met het rapport dat ESF 1994–1999 in Nederland op alle niveau's,
van SZW tot en met de uitvoerders, slordig is uitgevoerd. Het kabinet heeft
oog voor wat in de uitvoering en met betrekking tot het ontbreken van voldoende
actief toezicht niet goed is gegaan in de onderzochte programmaperiode. Het
kabinet trekt hier lering uit. Daarbij wijst het kabinet op de acties die
zijn ondernomen verbeteringen te realiseren en om problemen op te lossen.
De bij de reactie van het kabinet gevoegde stukken geven hierin grondig inzicht.Voor
een evenwichtige beoordeling van de bevindingen van het rapport is het naar
de mening van het kabinet gewenst de bestuurlijke context in de betreffende
periode mede in beschouwing te nemen.Het past in de relatie Minister-ZBO om eerst de ZBO aan te spreken verbeteringen
in de uitvoering aan te brengen. In de Arbeidsvoorzieningswet 1996 (artikel
83) staat dat de Minister is belast met het toezicht op de rechtmatigheid
en doelmatigheid van de uitvoering van de Arbeidsvoorzieningswet en andere
wetten die door de Arbeidsvoorzieningsorganisatie worden uitgevoerd. In de
Memorie van Toelichting staat: «De regionale besturen zijn belast met
de verantwoording van de activiteiten van de betreffende regionale uitvoeringsorganisatie,
het centraal bestuur legt verantwoording af over het functioneren van de gehele
organisatie. Deze vormen van verantwoording zijn de basis voor het toezicht
door de Minister (TK 1995–1996, 24 250, nr.3, p.48). Nadien wordt
deze getrapte verantwoordingslijn op verzoek van de Tweede Kamer nog eens
nadrukkelijk bevestigd in de nota naar aanleiding van het verslag (TK 1995–1996,
24 450, nr.6, p. 54).De structuur van de ESF-bestuursovereenkomst sluit aan bij die zoals vastgelegd
in de Arbeidsvoorzieningswet 1996. Zie verder de antwoorden op vragen 174
en 284.65Is door SZW in de periode 1994–1999 overwogen
gebruik te maken van de aanwijzingsbevoegdheid? Zo ja, wanneer en in welke
concrete gevallen? Waarom is vervolgens besloten van die mogelijkheid geen
gebruik te maken?Zoals in de reactie van het kabinet op het rapport Koning van 28 augustus
2001 verwoord, is het voor een evenwichtige beoordeling van de bevindingen
van het rapport naar de mening van het kabinet gewenst de bestuurlijke context
in de betreffende periode in beschouwing te nemen. Daarbij wijst het kabinet
op de acties die zijn ondernomen verbeteringen te realiseren en om problemen
op te lossen. De bij de reactie van het kabinet gevoegde stukken geven hierin
grondig inzicht. Zo heeft de minister van SZW in juni 1996 een brief aan Arbeidsvoorziening
gestuurd waarin de minister aandringt op een plan van aanpak ESF. De Algemene
Rekenkamer kwalificeerde de brief van de minister van SZW van juni 1996 in
een later stadium als een «relatief zwaar bijsturingsmiddel» (TK
1997–1998, 25 965, nrs. 1 en 2).Voor de aanpak van de ESF-problematiek heeft de minister van SZW medio
1999 een Taskforce ESF ingesteld. Deze was gericht op het met spoed in kaart
brengen en analyseren van de problemen en het adviseren over de aanpak in
de toekomst. Op pagina 36 t/m 41 van de brief van de minister van SZW aan
de Tweede Kamer van 25 juni 1999 is nader beschreven welke acties deze Taskforce
ESF heeft ondernomen. De vervolgacties van de Taskforce ESF zijn beschreven
in de brieven van de minister van SZW aan de Tweede Kamer van
29 september 1999 en 16 maart 2000.66Welke tekortkomingen met betrekking tot ESF werden
vastgesteld in het rapport van SoZa-Consult (september 1994)? Welke acties
zijn ondernomen om deze tekortkomingen weg te nemen? Wanneer is van ieder
van deze tekortkomingen vastgesteld dat ze weggenomen waren?Het betrof hier tekortkomingen in de controle-, beheer- en toezichtsstructuur
ESF in de periode 1989–1993. Het rapport gaat in op omissies met betrekking
tot de beleidsvoorbereiding en planvorming, de financiering vanuit Brussel
en de Nederlandse verantwoordelijkheid daarbij, de uitvoering (zoals geconstateerd
door de Europese Commissie), en het toezicht en de controle (dekken onvoldoende
de rechtmatigheid van de ESF-bestedingen af).De bevindingen van het rapport van SoZa-consult zijn meegenomen in het
rapport Kits. De bevindingen in het rapport Kits en het rapport van de Commissie
van Dijk waren voor de minister van SZW aanleiding om de bestuursovereenkomst
1991 ingrijpend te herzien. Met de inwerkingtreding van de Arbeidsvoorzieningswet
1996 zijn staatsrechtelijk en bestuurlijk zuiverder verhoudingen gecreëerd,
waardoor onder meer de tweedelijnstoezichthoudende rol van de minister van
SZW jegens Arbeidsvoorziening beter kon worden ingevuld.Zoals blijkt uit bijlage 2 bij de reactie van het kabinet op het rapport
Koning van 28 augustus 2001 heeft het ministerie van SZW vanaf 1994 acties
ondernomen om te komen tot een structurele verbetering van de ESF-uitvoering
door Arbeidsvoorziening. Mede in het licht van de bestuurlijke context in
de betreffende periode is gebleken dat sprake is van een weerbarstige materie.
In november 2000 heeft de minister van SZW besloten de ESF-subsidieverlening
bij Arbeidsvoorziening weg te halen en onder te brengen bij een agentschap
dat onderdeel is van het ministerie van SZW. Het Agentschap in oprichting
is per 1 april 2001 een feit.67Heeft de EU laten weten dat de controle door de SZW-accountantsdienst
van 200 ESF-projecten uit de periode 1994–1996 voldoende zou zijn voor
de definitieve afrekening over deze periode? Waarom heeft de accountantsdienst
dan volstaan met de controle van 45 projecten?Zie het antwoord op vraag 20.68Volgens de EU-voorschriften moet 5% van het subsidiebedrag
gecontroleerd worden en moet de steekproef representatief zijn. Waarom heeft
de accountantsdienst een niet-representatieve steekproef voor een te laag
percentage uitgevoerd? Waarom is op basis van die steekproef onderhandeld
met de EU over de afwikkeling van de periode 1994–1999?Zie het antwoord op vragen 19 en 20.69Is volgens het rapport van de SZW-accountantsdienst
in 7% van de gevallen de subsidieverlening onjuist en in 34% onzeker?Zie het antwoord op vraag 20. 70Waarom zou het onjuist zijn indien de EU een correctie
oplegt in de gevallen dat onzeker is of de subsidie terecht is verleend?In mijn brief van 19 september 2001 aan de Europese Commissie heb ik aangegeven
dat er naar het oordeel van Nederland onvoldoende grond is voor extrapolatie
en dat niet akkoord kan worden gegaan met de wijze waarop de extrapolatie
tot stand is gekomen.71Is aan de zijde van de SZW-delegatie tijdens het overleg
met de EU over de hoogte van een eventuele correctie over de periode 1994–1996
op enig moment de indruk ontstaan dat met een correctie van 90 miljoen deze
periode kon worden afgesloten?Er is geen schikkingsvoorstel door de Europese Commissie aangeboden. In
1999 heeft uitvoerig overleg met de Europese Commissie plaatsgevonden over
ESF, zoals gemeld in de diverse brieven van de minister van SZW aan de Tweede
Kamer: 25 juni 1999 (TK 26 642 nr. 1), 29 september 1999 (TK 26 642,
nr. 3) en 16 maart 2000 (TK 26 642, nr. 8).De Europese Commissie heeft, zoals eerder aan de Tweede Kamer gemeld in
de brieven van 16 maart 2000 en 19 oktober 2000 (TK 26 642, nr. 8 en
nr. 12), een bedrag van 92,7 miljoen gulden ingehouden op de bevoorschotting
van het jaar 1999. Dat bedrag had betrekking op (eventuele correcties voor)
de periode 1994–1996 en is ingehouden op de bevoorschotting van 1999.72De heer Koning stelt op blz. 28 van zijn rapport dat bij de geregistreerde
onregelmatigheden in verreweg de meeste gevallen van opzet niet is gebleken.
Elders meldt hij gebreken in de administratieve vastleggingen en wijst hij
er op slechts beperkt kennis te hebben genomen van de gang van zaken rond
de in totaal ongeveer 9000 ESF-projecten. Hoeveel en welk percentage van de
projecten met geregistreerde onregelmatigheden heeft Koning onderzocht om
tot zijn conclusie te kunnen komen?Zie het antwoord op vraag 55.73Hoeveel is in de jaarrekeningen van Arbeidsvoorziening
over ieder van de jaren 1994–1999 opgenomen aan EU-subsidie voor «Technische
Bijstand voor ESF-projecten» en voor «ESF-projecten»?In de jaarrekeningen van Arbeidsvoorziening over de jaren 1994–1999
zijn de volgende ESF-subsidiebaten opgenomen: JaarESF-projectenTechnische Bijstand 1994f 103 miljoenf 5 miljoen 1995f 87 miljoenf 7 miljoen 1996f 86 miljoenf 8 miljoen1997f 103 miljoenf 9 miljoen 1998f 133 miljoenf 14 miljoen 1999f 132 miljoenf 24 miljoen74De EU is van mening dat de voor «Technische Bijstand»
gedeclareerde bedragen niet met toereikende administratieve bescheiden kunnen
worden aangetoond. Wat zijn de verschillen tussen de eisen die de EU stelt
voor wat betreft het kunnen aantonen van deze bedragen en de eisen die de
accountant stelde die de jaarrekeningen heeft goedgekeurd? Ook de jaarrekening behoort te zijn onderbouwd met toereikende administratieve
bescheiden om te kunnen worden goedgekeurd door de accountant. In zoverre
is er geen verschil met de eisen van de EU.De goedkeuring door de accountant van de jaarrekening heeft echter betrekking
op de jaarrekening van Arbeidsvoorziening als geheel, met inachtneming van
zekere toleranties. De uitgaven voor technische bijstand vormen maar een zeer
klein onderdeel van deze jaarrekening.Als aan de accountant een verklaring zou zijn gevraagd bij de gedeclareerde
kosten van technische bijstand en de accountant zou evenals de EU bij zijn
onderzoek de gedeclareerde kosten niet hebben kunnen aansluiten met toereikende
administratieve bescheiden, had ook de accountant niet tot een goedkeurend
oordeel bij deze declaratie kunnen komen.75Gaat het bij de «Technische Bijstand» conform
de berekening in de tweede alinea van blz. 38 van het rapport-Koning om in
totaal 105,8 miljoen?Ja.76De heer Koning wijst er op dat indien met een steekproef
(het onderzoek van 45 projecten door de SZW-accountantsdienst) wordt volstaan
en op basis van die steekproef door de EU een bedrag wordt teruggevorderd,
deze terugvordering niet naar individuele projecten kan worden herleid en
dus ook niet kan worden verhaald op de aanvragers of uitvoerders. Waarom heeft
u toch gekozen voor afwikkeling op deze wijze? Welke kwalitatieve en kwantitatieve
inschatting is daarbij gemaakt, met andere woorden hoe groot acht de regering
het risico dat zij moet terugbetalen en hoeveel?Zie de antwoorden op vragen 20 en 44.77In de eerste alinea van blz. 41 is sprake van het verhaal
van financiële schade op aanvragers en op uitvoerders. Is verhaal op
zowel aanvragers als uitvoerders mogelijk? Kunnen aanvragers verhaal halen
bij uitvoerders?Zie het antwoord op vraag 31.De mogelijkheden van verhaal door een aanvrager op een uitvoerder worden
bepaald door onder meer de onderliggende arrangementen die van uiteenlopende
aard kunnen zijn.78Op welk stuk en op welke passage uit dit stuk wordt
gedoeld in de vijfde alinea op blz. 5 van het antwoord van de minister van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid d.d. 10 augustus op schriftelijke vragen
van de heer Harrewijn?De 5e alinea op pagina 5 bevat passages uit de brief van de Algemene Rekenkamer
aan de minister van SZW van 14 juli 2000. Deze brief is meegezonden als bijlage
bij de brief aan de Tweede Kamer van 19 oktober 2000 (TK 26 642, nr.
12) en als bijlage bij de antwoorden op vragen van het lid Harrewijn van 10
augustus 2001 (Aanhangsel Handelingen, TK 2000–2001, nr. 1561). 79Kan worden bevestigd dat ruim een kwart (bijna 27%)
van de ESF-subsidie in de periode 1994–1999 werd toegekend aan eigen
projecten van Arbeidsvoorziening en dat Arbeidsvoorziening daarmee de grootste
aanvrager van ESF-subsidie was?Ja, blijkens de laatste stand van zaken (per 31-08-2001) heeft ruim 30%
van het toegewezen bedrag ESF 1994–1999 betrekking op projecten van
Arbeidsvoorziening. Deze verhouding kan nog wijzigen, aangezien nog niet alle
projecten van Arbeidsvoorziening zijn eindbeschikt.80Bij hoeveel projecten in de periode 1994–1999
is Arbeidsvoorziening zowel aanvrager als uitvoerder geweest (blz. 7 van het
rapport)?Arbeidsvoorziening is in de onderzochte periode bij 605 projecten zowel
aanvrager als uitvoerder geweest.81In de tweede alinea, derde gedachtestreepje, op blz.
2 van de brief van 20 juli 2001 van de EC aan de heer Bot (permanente vertegenwoordiger
bij de EU van Nederland) is sprake van een periode van drie jaar na de laatste
betaling dat alle bewijsstukken van projecten bewaard moeten blijven. Betekent
deze bepaling dat alle bewijsstukken van alle 9000 ESF-projecten in de periode
1994–1999 nu nog steeds beschikbaar moeten zijn? Zo nee, van welke projecten
moeten deze bewijsstukken nu nog wel beschikbaar zijn? Heeft Arbeidsvoorziening
als uitvoerder van de ESF-subsidieregeling deze eis ook steeds aan de subsidieaanvragers
gesteld? Heeft Arbeidsvoorziening voor de eigen projecten zelf aan deze eis
voldaan?Zie het antwoord op vraag 19.Er zijn geen aanwijzingen dat Arbeidsvoorziening thans niet voldoet aan
de voorgeschreven bewaartermijnen.82Wat is er in de periode 1994–1999 gedaan om de
doelmatigheid van de individuele ESF-projecten te kunnen beoordelen? Welke
conclusies werden daaraan verbonden?De beoordeling op doelmatigheid van individuele projecten was onderdeel
van de taak van de regionale ESF-coördinator van Arbeidsvoorziening.
Het eerste moment dat dit plaatsvond was op basis van de door de aanvrager
ingediende aanvraag voor ESF-subsidie en afsluitend aan de hand van de ingediende
einddeclaratie. Daarnaast is door een extern bureau (het NEI) de doelmatigheid
op programmaniveau onderzocht. De bevindingen van het NEI heb ik op 28 augustus
2001 aan de Tweede Kamer gezonden (Soza-01-712). Voorts is nog voorzien in
een ex-post evaluatie over de gehele programmaperiode 1994–1999. Aangezien
de programmaperiode 1994–1999 formeel nog niet is afgrond, zijn in dit
stadium nog geen kwantitatieve gegevens over de gehele periode beschikbaar.83Wat was de materiële betekenis voor Arbeidsvoorziening
van het bepaalde met betrekking tot «ESF-eigen organisatie» in
de zogenaamde partijenovereenkomst van 22 december 1994? Wat was voor Arbeidsvoorziening
het materiële verschil met de periode vóór de partijenovereenkomst? Het begrip ESF-eigen organisatie vindt zijn oorsprong in de bestuursovereenkomst
1991. In artikel 4 van deze overeenkomst wordt bij Arbeidsvoorziening de bevoegdheid
neergelegd om te bepalen welk deel van het ESF-budget wordt ingezet voor eigen
ESF-activiteiten (ESF-eigen organisatie) en welk deel wordt ingezet voor de
subsidiëring van ESF-projecten van derden. Ten tijde van de partijenovereenkomst
was de bestuursovereenkomst 1991 onverkort van toepassing. Zie ook het antwoord
op vraag 10.84In een deelrapport («Arbeidsvoorziening in perspectief») van
het evaluatieonderzoek Van Dijk (1995) stond vermeld: «Op de eerste
plaats wenden RBA's een aanzienlijk deel (circa 40 procent) van de ESF-middelen
voor zichzelf aan. Het sterke vermoeden bestaat dat ESF-middelen in de plaats
zijn gekomen van reguliere RBA-middelen. Ruim 35 procent van de RBA's heeft
aangegeven dat de gegenereerde ESF-gelden geheel of gedeeltelijk in het totale
RBA-budget komen en niet of slechts gedeeltelijk zijn toe te rekenen aan specifieke
projecten of instrumenten. Ten tweede is gebleken dat ESF voor een deel wordt
aangewend voor de financiering van reguliere activiteiten, zoals de Jeugdwerkgarantiewet,
Banenpool, de Kaderregeling arbeidsinpassing, de centra voor beroepsoriëntatie
en de centra voor vakopleiding. De ESF-aanvragen bleken voor een aanzienlijk
deel lopende projecten te betreffen.» Hoe verhouden zich deze conclusies
tot de opmerking in het rapport-Koning (blz. 8) dat ESF-geld door tussenkomst
van SZW of de Arbeidsvoorziening geen bestemming heeft gehad welke in strijd
is met ESF-doelstellingen? Welke actie is ondernomen naar aanleiding van dit
deelrapport? Op grond waarvan kan aangenomen worden dat vorenstaande praktijk
in de periode 1994–1999 niet meer voorkwam?De constatering hangt samen met de eerdere constateringen
met betrekking tot additionaliteit. Voor de periode 1990–1993 heeft
de EU vastgesteld dat voldaan is aan het vereiste van additionaliteit. Als
de met ESF gesubsidieerde activiteiten verder voldeden aan de daaraan te stellen
EU vereisten, werd niet gehandeld in strijd met ESF-doelstellingen.85Wilde het Rotterdamse OM in de periode 1995–1996
onderzoek uitvoeren om het openbaar bestuur te attenderen op risico's van
fraude en corruptie met ESF-geld? Heeft de minister van SZW een garantie gevraagd
dat dit onderzoek in geen geval over zou gaan in strafrechtelijk onderzoek?
Zo ja, waarom? Heeft de minister zich (nadat het OM deze garantie weigerde)
bereid verklaard op schriftelijke vragen van het OM in te gaan? Is het waar
dat de minister de door het OM gestelde schriftelijke vragen niet heeft beantwoord?
Zo ja, waarom niet?Er was overeenstemming met het OM over wat enerzijds onder fenomeenonderzoek
diende te worden verstaan en wat anderzijds onder opsporingsonderzoek.Onder fenomeenonderzoek dient te worden verstaan het verrichten van onderzoek
naar bredere verbanden binnen de samenleving, waarover kennis van belang is
voor de bestrijding in brede zin – dat wil zeggen niet alleen opsporing
en vervolging, maar ook preventie – van de criminaliteit.Nader geconcretiseerd ter zake het ESF houdt dit in het onderzoeken hoe
de subsidieverlening in het kader van het ESF geschiedt, hoe de controle daarop
plaatsvindt en wat de gevolgen van de resultaten van de controle zijn. Indien
misbruik wordt vastgesteld dient te worden bezien op welke wijze dergelijk
misbruik voorkomen kan worden.Het OM wees er nadrukkelijk op dat het verrichten van opsporingsonderzoek
op dit terrein niet het doel van het onderzoek is en ook niet kan zijn. psporingsonderzoek naar fraude met gelden uit het ESF is evenwel in
een later stadium niet uitgesloten.Bovenstaande door het OM geschetste lijn spoorde met de visie van SZW
in zake het onderzoek.Door SZW is vervolgens aan het OM aangegeven dat deze lijn een goed uitgangspunt
vormde voor de samenwerking tussen de politie Rotterdam-Rijnmond en SZW en
dat SZW ervan uitging dat de inmiddels in gang gezette samenwerking zou worden
gecontinueerd. Aanvankelijk zijn vragen van het OM door SZW, voorzover relevant
in het kader van het fenomeenonderzoek, beantwoord.Naar aanleiding van de door SZW toegezegde samenwerking is van de coördinerend
EU fraude officier van justitie een reactie ontvangen. Uit die reactie bleek
dat door het kernteam werd bezien op welke wijze het fenomeenonderzoek ESF
voortgezet diende te worden, omdat ook de Algemene Rekenkamer op dat moment
het voornemen had een onderzoek uit te voeren naar het functioneren van één
of meer communautaire structuurfondsen en dubbel werk op dat punt voorkomen
diende te worden. Daarnaast speelde volgens het OM een rol dat, na «Van
Traa», de inzichten rondom het fenomeenonderzoek waren gewijzigd in
die zin dat een dergelijk onderzoek niet primair door de politie zou moeten
worden uitgevoerd.Zodra meer duidelijkheid verschaft kon worden zou in zake de samenwerking
opnieuw contact met SZW worden opgenomen. Daarna heeft met het OM geen verdere
correspondentie plaatsgevonden.86Kan de Tweede kamer beschikken over interne notitie
van Arbeidsvoorziening van maart 2001 waaruit wordt geciteerd in NRC-Handelsblad
van 26 juli 2001?De interne notitie van maart 2001, waaruit het NRC heeft geciteerd, is
volgens Arbeidsvoorziening de conceptstatus niet ontstegen omdat de notitie
als inhoudelijk en kwalitatief onvoldoende werd beoordeeld. De bedoelde notitie
was opgesteld naar aanleiding van gesprekken die zijn gevoerd met onder andere
medewerkers van Arbeidsvoorziening, die betrokken zijn geweest bij ESF. De
beelden die in de notitie werden geschetst, konden niet met feiten c.q. brondocumenten
worden onderbouwd. Op grond daarvan heeft Arbeidsvoorziening besloten de notitie
terzijde te leggen.Zie ook het antwoord op vraag 319.87Kan in een schematisch overzicht worden aangegeven
wanneer de DAD, Algemene Rekenkamer, Ministerie van Financiën en de Europese
Commissie signalen hebben afgegeven ten aanzien van onregelmatigheden en/of
gebrekkige controle? Wat was de aard van die signalen? Kan voorts in dit overzicht
worden aangegeven op welke wijze en op welk tijdstip SZW met die signalen
is omgesprongen, wie welke actie heeft ondernomen of nagelaten?De DAD voert reviews uit op de door Arbeidsvoorziening uitgevoerde controles
bij ESF-projecten 1997–1999. Mede op grond van de resultaten daarvan
heeft Arbeidsvoorziening vanaf 1999 de opvolging van de controleresultaten
meer inzichtelijk gemaakt.In het kader van het onderzoek Bestrijding werkloosheid
met Europese gelden van 6 april 1998 (Tweede Kamer, 1997–1998,
25 965, nr. 1–2) heeft de Algemene Rekenkamer voor het eerst gerapporteerd
over het financieel beheer van afzonderlijke projecten (die uitgevoerd
zijn in 1996) waarbij tekortkomingen zijn geconstateerd. De Algemene Rekenkamer
heeft in de jaarlijkse rechtmatigheidsonderzoeken, die leiden tot de rapporten
bij de financiële verantwoordingen van de departementen (rfv's), aandacht
gegeven aan de opzet en werking van de controle- en beheersstructuur en het
financieel beheer, op basis van de afzonderlijk door haar uitgebrachte (doelmatigheids)onderzoeken,
waarin ook beleidsresultaten werden onderzocht. Ook het onderzoek Controle en toezicht op ESF-subsidies van 3 februari 2000 (Tweede Kamer,
1999–2000, 26 995 nr. 1–2) resulteerde in aanbevelingen onder
andere op het terrein van de controle- en beheersstructuur en het toezicht
op de werking daarvan. De rijksbrede rapporten,• Beheer en controle EG-geldstromen in Nederland van 17 november
1995, Tweede Kamer, 24 500, nr. 1–2,• Informatievoorziening bij uitvoering van EU-beleid van 13 november
1997, Tweede Kamer, 25 735, nr. 1–2,• EU-geldstromen 1995–1998 van 10 maart 1999, Tweede Kamer,
26 425, nr. 1–2,• EU-structuurfondsen: geld voor ontwikkeling en achterstand, van
7 december 2000, Tweede Kamer, 27 546 nr. 1–2,gaan over de verantwoordelijkheidsverdeling van de verschillende uitvoerende,
controlerende en toezichthoudende instanties en de ministeriële verantwoordelijkheid.De Algemene Rekenkamer heeft aangegeven dat het financieel beheer van
de projecten in veel gevallen te wensen over liet. Bijna alle deelnemers-
en uren-administraties en financiële administraties bleken in meer of
minder ernstige mate tekortkomingen te vertonen. Er bestonden grote kwaliteitsverschillen
tussen de projecten. De meeste projectadministraties verschaften onvoldoende
inzicht in de daadwerkelijke projectuitvoering. In het onderzoek Bestrijding werkloosheid met Europese gelden van 6 april 1998 (Tweede
Kamer, 1997–1998, 25 965 nr. 1–2) trekt de Algemene Rekenkamer
de conclusie dat het financieel beheer teveel tekortkomingen vertoonde om
het te kunnen kwalificeren als ordelijk en controleerbaar. De ESF-regeling
bleek op een aantal punten onduidelijk en werd niet uniform toegepast. Deze
resultaten over 1996 worden bevestigd in het onderzoek over 1997 op verzoek
van de minister van SZW, Controle en toezicht op ESF-subsidies van 3 februari 2000, Tweede Kamer, 1999–2000, 26 995,
nrs. 1–2. Hierin merkt de Algemene Rekenkamer op dat ernst en omvang
van de geconstateerde tekortkomingen ook afhankelijk is van de vraag hoe strikt
de regelgeving moet worden geïnterpreteerd. De aard en omvang van de
aangetroffen tekortkomingen verschilden per project.Het toezicht van het ministerie van Financiën richt zich onder meer
op het onder de aandacht van de minister van SZW brengen van controleresultaten
van de Europese Commissie, Algemene Rekenkamer, SZW, Arbeidsvoorziening en
de Europese Rekenkamer, en de wijze waarop SZW en Arbeidsvoorziening naar
aanleiding hiervan verbetermaatregelen nemen. Het ministerie van Financiën
voert zelf geen controles uit, maar doet zo nodig aanbevelingen.Controlebezoeken namens de Europese Commissie hebben met een zekere regelmaat
plaatsgevonden in de periode 1994–1999 (maximaal vier maal per jaar).
Bij elk controlebezoek namens de Europese Commissie werden een aantal ESF-projecten
beoordeeld.De door de Europese Commissie geconstateerde tekortkomingen hadden betrekking
op tekortkomingen in het financieel beheer bij ESF-projecten (zoals bijvoorbeeld
deelnemers- en uren-administraties en financiële administraties), de
verantwoording van ESF-projecten en de toepassing van de regelgeving
door aanvragers/uitvoerders. In 1994 en 1995 heeft de Europese Commissie aanmerkingen
gemaakt op de accountantsverklaringen bij de einddeclaraties van ESF-projecten.
In 1996 is bij ESF-projecten fondsvorming geconstateerd, waartegen de Europese
Commissie bezwaar heeft gemaakt.De door SZW ontvangen signalen over de ESF-uitvoering hebben geleid tot
de acties zoals beschreven in de reactie van het kabinet op het rapport Koning
van 28 augustus 2001 (TK, 26 642, nr. 22).88De Algemene Rekenkamer was in 1995 al kritisch ten
aanzien van het ESF: «De bestuursovereenkomst tussen SZW en het CBA
biedt onvoldoende waarborgen aan de minister om zijn verantwoordelijkheid
te kunnen dragen». De minister van SZW heeft met deze conclusie ingestemd.
SZW zegde toe deze overeenkomst bij te stellen, dat de toezichthoudende verantwoordelijkheid
van Arbeidsvoorziening nadrukkelijker dient te worden ingevuld en dat een
beschrijving van de beheers- en controlesystemen voor wat betreft het aandeel
van SZW in de EG-geldstromen zal worden afgerond. De overeenkomst is in mei
1996 bijgesteld. Waarom heeft het nog tot mei 1996 moeten duren? Hoe lang
heeft het geduurd voordat deze nieuwe aanpak volledig geïmplementeerd
was?Het betreffende Rekenkamerrapport dateert van 13 november 1995. Op dat
moment vond nog overleg plaats met Arbeidsvoorziening over de door SZW voorgestelde
wijzigingen van de bestuursovereenkomst. De gewijzigde bestuursovereenkomst
is op 4 april 1996 vastgesteld en op 22 april 1996 aan de Tweede Kamer verstuurd.
Op basis van deze nieuwe bestuursovereenkomst zijn door SZW acties ingezet
met het doel te komen tot een structurele verbetering van de ESF-uitvoering
door Arbeidsvoorziening. In vervolg op de brief van de Minister van SZW van
juni 1996 gold vanaf 1997 de nieuwe controlesystematiek, waarbij controle
bij ESF-projecten werd uitgevoerd door de afdeling Interne Controle/Operational
Audit van Arbeidsvoorziening. Zie ook het antwoord op vraag 66.89Het ministerie van Financiën (i.c. de DAR) heeft
naar aanleiding van Kamervragen in 1992 een nota naar de Kamer gestuurd over
EU-geldstromen waarin het beginsel is vastgelegd dat er een toezichthoudende
verantwoordelijkheid is voor de ministers inzake onder meer de structuurfondsgelden,
ook als deze niet via de departementale begrotingen lopen. Wat heeft het ministerie
van SZW met deze informatie gedaan?De bedoelde notitie (TK, 1992–1993, 22 946, nr. 1) vormt een
beschrijving van de bevoegdheden van de Europese Commissie in verhouding tot
de taken en taakuitvoering van de Europese Rekenkamer en in verhouding tot
de bevoegdheden die de verschillende lidstaten hebben ten aanzien van de uitoefening
van de controle ten aanzien van onder andere de ESF-begroting. Ook wordt ingegaan
op de gewenste samenwerking tussen de Europese Commissie en de nationale instellingen.
Verder wordt de conclusie getrokken dat een betere aansluiting moet worden
verkregen tussen de controles van de Accountantsdienst van SZW en de controle-activiteiten
van het DG Financiële Controle. Onder meer de genoemde nota uit 1992
was voor het ministerie van SZW aanleiding om de beheer- en controlestructuur
ESF nader in kaart te brengen.Verder is in 1996 een samenwerkingsprotocol tussen de Accountantsdienst
van SZW en het DG Financiële Controle overeengekomen, dat is medeondertekend
door de DG Rijksbegroting. 90In hoeverre is jaarlijks in de financieel beheerbrief
aandacht gevraagd voor de verbetering van de controle-, beheer- en toezichtstructuur
ten aanzien het ESF (zowel ESF-3 als BUESI) en wat heeft het ministerie van
SZW daarmee gedaan?De minister van Financiën heeft jaarlijks in de financieel beheerbrief
aandacht gevraagd voor de verbetering van de controle-, beheer- en toezichtstructuur
ten aanzien van het ESF vanuit zijn verantwoordelijkheid voor het financieel
beheer van het rijk. De aandachtspunten van Financiën zijn steeds meegenomen
in de maatregelen van SZW ter verbetering van de ESF-uitvoering door Arbeidsvoorziening.
Hiervoor wordt verwezen naar bijlage 2 bij de reactie van het kabinet op het
rapport Koning.Vragen van de CDA-fractie91Is het juist dat ook andere departementen dan SZW betrokken zijn geweest
bij de uitvoering van de opdracht? Zo ja, kunt u aangeven om welke departementen
het dan gaat? Wat was hun respectievelijke betrokkenheid met de uitvoering
van de opdracht van Koning? (algemeen)De opdracht is uitgevoerd door medewerkers van een
privaat kantoor en gedetacheerde medewerkers van de Algemene Rekenkamer en
het ministerie van Financiën allen onder verantwoordelijkheid van Koning.
Er is door de onderzoekers in gelijkwaardigheid samengewerkt. Ongeveer de
helft van de onderzoekers is registeraccountant.92Op welke wijze heeft vergaring van informatie door Koning plaatsgevonden?
(algemeen)Door middel van interviews, vergaring documentatie
en reconstructie van administratieve vastleggingen. Overigens wordt verwezen
naar rapportdeel 1, onderdeel 1.3 Werkwijze en verrichte werkzaamheden.93Is ook gebruik gemaakt van stukken die op decentraal niveau, bij RBA's,
gemeenten en projectuitvoerders etc. beschikbaar zouden kunnen zijn? Zo ja,
op welke wijze blijkt dat uit het rapport? Zo nee, waarom niet? (algemeen)Incidenteel is gebruik gemaakt van «stukken op
decentraal niveau». Zo is documentatie verkregen van enkele uitvoerders
en hebben onderzoekers Koning op hun verzoek via SZW en Arbvo stukken ontvangen
die afkomstig waren van «decentraal niveau».94Waarom mist dit rapport elke bronvermelding? (algemeen)Indien naar het inzicht van Koning vereist is, is in
de tekst van het rapport de bron vermeld. Verdere bronvermelding is achterwege
gelaten zoals te doen gebruikelijk is bij de Algemene Rekenkamer en bij algemeen
accountantsonderzoek. Daarmee neemt de onderzoeker verantwoordelijkheid voor
de niet nader aangehaalde bronnen.95Is het juist dat de heer Koning van de minister van SZW een schriftelijke
verklaring heeft gevraagd en verkregen dat alle ESF stukken aan hem ter beschikking zijn gesteld? Zo ja, kan de Kamer over deze verklaring
beschikken? (algemeen)Ja.Ja, zie bijlage.96Kan de Kamer over alle correspondentie die vanuit SZW
en die vanuit (de staf) van de heer Koning is gevoerd inzake de uitvoering
van het onderzoek-Koning beschikken? (algemeen)Bijgaand doe ik u de correspondentie tussen de heer
Koning en mij toekomen.97Op grond waarvan is in het kader van de opdracht van Koning besloten met
slechts enkele en uitsluitend de huidig verantwoordelijken te spreken? Is
hierover overleg geweest met SZW ? Zo ja, op basis van welke argumenten is
besloten tot de gevolgde werkwijze van beperkte uitnodiging? (algemeen)Vanwege het grote aantal voormalige bestuurders en
directieleden van Arbeidsvoorziening is op grond van praktische overwegingen
gekozen alleen met enkele van de huidige verantwoordelijken te spreken. Wat
betreft de ambtsvoorgangers van de minister van SZW is op grond van staatsrechtelijke
overweging gekozen slechts de zittende minister te spreken.Er is geen overleg geweest met SZW over de keuzes die
Koning heeft gemaakt bij de opzet van zijn onderzoek.98Welke documentatie vanuit de «praktijk» is gedurende het onderzoek
spontaan aan Koning toegezonden? Hoe is daarmee precies omgegaan? Op welke
wijze is de documentatie vanuit de praktijk terug te vinden in het rapport?
(algemeen)Koning heeft documenten ontvangen van uitvoerders,
advocaten van uitvoerders, medewerkers van Arbvo, zowel regionaal als landelijk,
en medewerkers van SZW. In bijna alle gevallen gaat het om vertrouwelijk ter
beschikking gestelde informatie. De informatie heeft betrekking op projecten,
beleid en uitvoering van de ESF regeling door de jaren heen en aspecten van
geautomatiseerde systemen. Tevens zijn er anonieme tips ontvangen aangaande
specifieke voorvallen bij projecten. Alle informatie is beoordeeld. In een
aantal gevallen zijn gesprekken aangegaan met «klokkenluiders».
Voorzover relevant voor het onderzoek heeft de informatie meegewogen bij het
formuleren van de conclusies. Vanwege de vertrouwelijkheid is bronvermelding
niet mogelijk.99Kan de Kamer de beschikking krijgen over alle informatie en documentatie,
die «spontaan» door derden aan Koning is aangeboden? Is overwogen
om één of meer van deze afzenders om toelichting te vragen of
anderszins voor een gesprek uit te nodigen? Zo ja, om wie ging het en wat
is, op welke gronden uiteindelijk besloten? (algemeen)Nee, zie verder antwoord bij vraag 98.100Wie hebben zichzelf gemeld om gehoord te worden door de heer Koning? (algemeen)Zie antwoord op vraag 98.101Klopt het dat de voormalig minister van SZW, verantwoordelijk van augustus
1994 tot augustus 1998, een verzoek heeft ingediend om te worden gehoord door
de heer Koning? Is op zijn verzoek ingegaan? Zo nee, waarom niet? Zo ja, op
grond waarvan? Hoe moet in dat geval de zinsnede «Daarom hebben wij
geen oud-bewindslieden geïnterviewd», op blz. 5 van het rapport
worden verstaan? (algemeen)Koning is niet op de hoogte van het bestaan van een
dergelijk verzoek.Een dergelijk verzoek is ook niet bij SZW ingediend.102Is overwogen om, indien bovenstaand verzoek inderdaad is gedaan en gehonoreerd,
ook andere oud-bewindslieden te horen? Zo nee, waarom niet? Zo ja, welke argumenten
hebben daarbij tot welk besluit geleid? (algemeen)Zie antwoord op vraag 101. Zie ook rapportdeel 1, onderdeel
1.3, blz. 5103Wie is op basis van het eigen verzoek om gehoord te worden wel gehoord
en wie niet? Wie bepaalde precies op wiens verzoek om gehoord te worden wel
of niet is in gegaan? Welke criteria zijn hiervoor gehanteerd? Bestaan van
alle wel gevoerde gesprekken verslagen? Zo ja, kan de Kamer daarover beschikken?
Zo nee, waarom niet? (algemeen)Zie antwoord op vraag 98. Alle verzoeken om gehoord
te worden zijn door de onderzoekers gehonoreerd. De onderzoekers hebben zelf
bepaald of het nodig was voor het trekken van conclusies om verder personen
te horen. Als reeds voldoende overtuigend materiaal beschikbaar was ter beantwoording
van de onderzoeksvragen is afgezien van het nader horen van betrokkenen. Van
alle gesprekken bestaan verslagen. Omdat vertrouwelijkheid is toegezegd bij
de gevoerde gesprekken, staat het Koning niet vrij de verslagen aan de Kamer
te verstrekken, ook niet vertrouwelijk.104Aan wie is het conceptrapport, dat aan de minister van SZW op 13 augustus
jl. ter hand werd gesteld, voor reactie en commentaar voorgelegd? Op welke
wijze is omgegaan met de via voorlegging van het conceptrapport verkregen
reacties? Hebben deze reacties geleid tot wijzigingen in het definitieve rapport?
Zo ja, kan worden aangegeven op punten en plaatsen dit exact het geval is?
Om hoeveel wijzigingen gaat het in totaal? Heeft de minister van SZW op enigerlei
wijze een rol gespeeld bij het bepalen van of en welke wijzigingen in definitieve
rapport zouden worden opgenomen? (algemeen)Een conceptrapport is op 13 augustus voor hoor voorgelegd
aan de bestuurder van Arbeidsvoorziening en de minister van SZW. Op 21 augustus
is een conceptrapport voor wederhoor voorgelegd aan dezelfde partijen. De
reacties zijn voorzover Koning die relevant achtte verwerkt.Nee.105Kan worden bevestigd dat de heer Koning ook vanuit
het ministerie van Algemene Zaken herhaaldelijk is benaderd om de presentatie
van het rapport naar voren te halen? Wat was precies de motivatie van de minister
van SZW druk uit te oefenen om de presentatie van het rapport Koning te doen
versnellen? Wat was de motivatie van Algemene Zaken om eveneens «druk»
uit te oefenen teneinde de presentatie van het rapport eerder dan gepland
te laten plaatsvinden? (algemeen)De secretaris-generaal van het ministerie van Algemene Zaken heeft de
heer Koning één maal (telefonisch) benaderd. Doel was alle op
dat moment beschikbare informatie te verzamelen voor zover relevant voor het
tijdstip van afronding en presentatie van het rapport, dit met het oog op
advisering van de minister-president.Ook vanuit het ministerie van SZW is contact geweest met de heer Koning
over het moment van afronding en presentatie van het rapport. Het doel daarvan
was, ingegeven door de wens van de Tweede Kamer, het rapport zo snel mogelijk
na het afronden ervan openbaar te maken.106Klopt het dat als gevolg van deze naar «druk riekende» acties
van SZW en Algemene Zaken, reacties en laatste informatie versneld verwerkt
moesten worden? Is het denkbaar dat hierdoor het risico van onzorgvuldigheden
of onvolkomenheden in het definitieve rapport is vergroot? (algemeen)Nee.Nee.107Op grond waarvan heeft de heer Koning bij de presentatie verklaard dat
het rapport alle beschikbare informatie bevatte en dat verder onderzoek door
bijvoorbeeld de Kamer niets nieuws zou opleveren? Deelt de regering deze opvatting
van de heer Koning? Zo ja, op grond waarvan? Zo nee, hoe verklaart u de uitspraak
van de heer Koning hierover? (algemeen)Koning heeft zijn verklaring gegeven binnen de context
van zijn opdracht en de in redelijkheid te besteden onderzoekstijd. Op basis
van de hem beschikbare informatie kon hij niet tot een andere conclusie komen.Het kabinet is, met inachtneming van de gesignaleerde beperkingen, van
oordeel dat de heer Koning en zijn team er in zijn geslaagd de gegeven opdracht
adequaat uit te voeren. Het kabinet stelt tevens vast dat op grond van de
beschikbare gegevens het rapport inzicht verschaft in de feiten die tot het
ESF-dossier hebben geleid en in de wijze waarop de verschillende actoren gedurende
de programmaperiode 1994–1999 daarbij betrokken zijn geweest.108Heeft de verantwoordelijk minister in de periode 1994–1998
toestemming gevraagd aan de huidige minister van SZW om een reactie te geven
direct na de presentatie van het rapport voor wat betreft de ministeriële
verantwoordelijkheid? Zo ja, op grond waarvan is ingestemd met deze staatsrechtelijke
curiositeit? Zo nee, waarom niet? Is deze gang van zaken correct met het oog
op het staatsrecht, dat bepaalt dat de huidige minister de verantwoordelijkheid
draagt voor het beleid van zijn/haar voorganger(s)? Zo ja, waarom
heeft dit kunnen gebeuren? Zo nee, waarom niet? (algemeen)De minister van SZW 1994–1998 was en is geenszins verplicht mij
toestemming te vragen zich over wat dan ook te uiten.109Kan een overzicht worden gegeven van de momenten waarop
gedurende de periode 1994–1999 overleg heeft plaatsgevonden tussen SZW
en de EU? Is per overleg verslag gelegd? Zo ja, hebben de verslagen van deze
overlegsituaties deel uitgemaakt van de aan de heer Koning ter beschikking
staande documentatie? (algemeen)In de periode 1994–1999 is een groot aantal reguliere overleggen
geweest tussen SZW en de EU.In de eerste plaats heeft overleg plaatsgevonden in het kader van het
ESF-comité. Dit comité is ingesteld op grond van artikel 147
(ex artikel 124) van het EG-verdrag. In dit artikel is bepaald «dat
het beheer van het [Europees Sociaal] Fonds berust bij de Commissie. De Commissie
wordt in deze taak bijgestaan door een comité dat onder voorzitterschap
staat van een lid van de Commissie en samengesteld is uit vertegenwoordigers
van de regeringen en van de vakverenigingen van de werkgevers en werknemers.»
Het comité brengt op grond van artikel 28 van (EEG-verordening) 2082/93
advies uit over de ontwerpbeschikkingen van de Commissie inzake de communautaire
bestekken uit hoofde van de Doelstellingen 3 en 4 en inzake de communautaire
bestekken uit hoofde van de Doelstellingen 1, 2 en 5b, indien deze aangelegenheden
betreffen waarvoor steun wordt verleend uit het ESF. Dit comité is
in de periode 1994–1999 ongeveer 4 maal per jaar bijeengekomen.Voorts heeft overleg plaatsgevonden met de Europese Commissie in het kader
van het Comité van Toezicht doelstelling 3. Dit CvT is in de periode
1994–1999 ongeveer 2 maal per jaar bijeengekomen.Een ander overlegmoment doet zich voor tijdens de door de Europese Commissie
uitgevoerde controlebezoeken. In de periode 1994–1999 zijn door zowel
DG XX als DG V controlebezoeken uitgevoerd. De resultaten, alsmede de planning
van deze controles kwamen 1 à 2 maal per jaar aan de orde in de zogeheten
«coordination meetings» tussen de toenmalige DG XX en de directeuren
DAD van de Structuurfonds-ministeries. Deze bijeenkomsten vonden plaats in
het kader van de samenwerkingsprotocollen tussen de Europese Commissie en
Nederland welke in februari 1996 zijn afgesloten.Naast deze reguliere overlegmomenten heeft veelvuldig en in allerlei vorm
overleg plaatsgevonden in de periode 1994–1999 tussen SZW en de Europese
Commissie rondom de problematiek van de blokkades in 1994, 1996 en 1999 en
rondom de wijziging van de controlesystematiek van Arbeidsvoorziening.Niet alle overlegmomenten in de periode 1994–1999 zijn op enigerlei
wijze schriftelijk vastgelegd. Verslagen van overlegsituaties hebben deel
uitgemaakt van de aan Koning ter beschikking staande documentatie. 110Indien er geen verslagen zijn gemaakt, waarom niet?
Indien er geen verslagen zijn, zijn er dan wel memo's opgemaakt naar aanleiding
van deze overleggen? Hebben deze ter beschikking gestaan aan de heer Koning? Zo nee, waarom niet? Kan de Kamer over deze memo's beschikken?
(algemeen)Zie het antwoord op vraag 109.Het betreft hier verslagen welke uitsluitend zijn opgesteld voor intern
ambtelijk gebruik. Het is niet gebruikelijk dergelijke verslagen aan de Tweede
Kamer toe te sturen.111Is de regering op de hoogte van de verslaglegging van
deze gesprekken door de EU? Beschikt u over deze verslagen? Zo nee, is de
regering bereid de EU te verzoeken deze verslagen en stukken alsnog beschikbaar
te stellen en deze aan de Kamer te doen toekomen? Zo ja, wil de regering de
Kamer deze eveneens ter beschikking stellen? (algemeen)Ja, voor zover de Europese Commissie afschriften van overleggen aan Nederland
heeft doen toekomen is het kabinet hiervan op de hoogte en beschikt zij over
de bedoelde verslagen.Het betreft hier verslagen welke uitsluitend zijn opgesteld voor intern
ambtelijk gebruik. Het is niet gebruikelijk dergelijke verslagen aan de Tweede
Kamer toe te sturen.112Is het rapport Koning toegezonden aan de Europese Commissie?
Zo ja, kan de Kamer over de begeleidende aanbiedingsbrief beschikken? (algemeen)Het rapport Koning is na ontvangst onmiddellijk naar de Commissaris van
de Europese Commissie, mevrouw Diamantopoulou, gezonden. Zie de bijgevoegde
aanbiedingsbrief.113Welke status heeft het rapport in de besprekingen over
terugbetaling van ESF-gelden uit de periode 1994–1996? Welke rol zal
het rapport kunnen spelen als het gaat om de onderhandelingen met de EU inzake
afhandeling van de periode 1997–1999? (algemeen)Het rapport Koning heeft geen formele of officiële status in de besprekingen
met de Europese Commissie. Het rapport is een Nederlands document over een
onderzoek naar het verloop van de uitvoering en afwikkeling van ESF-subsidies
over de programmaperiode 1994–1999, conform de opdrachtformulering aan
de heer Koning.114Is het juist dat ten aanzien van één
Centrum voor Vakopleiding aangifte is gedaan bij het Openbaar Ministerie?
Zo ja, om welke reden heeft de heer Koning dan afgezien van onderzoek naar
alle Centra voor Vakopleiding ? Zo nee, om hoeveel aangiften gaat het dan
precies? Om welke Centra voor Vakopleiding gaat het daarbij? (blz. 4)Het is juist dat aangifte is gedaan van vermoedens van strafbare feiten
in het kader van een scholingsproject bij het Centrum voor Vakopleiding in
Zeeland. De heer Koning geeft op blz. 4 van zijn rapport aan dat hij heeft
afgezien van nader onderzoek naar deze kwestie, omdat hij «het justitiële
onderzoek niet wil dupliceren, verstoren of beïnvloeden».Anders dan uit de vraag naar voren komt zijn Centra
voor Vakopleiding wel degelijk object van onderzoek geweest voorzover van
belang voor specifieke onderwerpen in het onderzoek, bijvoorbeeld
in verband met ESF-projecten eigen organisatie, de zogenaamde tarievenkwestie
en als aanvrager/uitvoerder van projecten in het algemeen.115Moet worden verondersteld dat de heer Koning heeft afgezien van nader
onderzoek naar Centra voor Vakopleiding omdat de handelswijze die heeft geleid
tot aangifte, door alle Centra is toegepast? (blz. 4)Zie antwoord op vraag 114.116Om hoeveel ESF-geld gaat het in het geval van de Centra
in totaal? Hoeveel cursisten zijn hiermee gemoeid? (blz. 4)Bij in totaal 335 ESF-projecten uit de onderzochte periode is een Centrum
Vakopleiding aanvrager of uitvoerder is geweest. Het totaal van de oorspronkelijke
toewijzingen bedraagt f 299,3 miljoen. Inmiddels is hiervan een bedrag
van f 209,4 miljoen eindbeschikt. Het maximale bedrag aan eindbeschikte
subsidie voor de Centra kan uitkomen op f 281,6 miljoen als alle nog
openstaande projecten Centra Vakopleiding conform de laatst ingediende declaraties
worden eindbeschikt.De ESF-applicatie genereert geen gegevens over totale aantallen deelnemers
van een bepaalde aanvrager en/of uitvoerder.117Hoeveel cursisten zijn of werden de dupe doordat cursussen
niet zijn doorgegaan dan wel afgebroken om bovenstaande reden? (blz. 4)De aangifte bij het Openbaar Ministerie is gedaan naar aanleiding van
een controle van de Europese Commissie die na afloop van het betreffende project
heeft plaatsgevonden. Er zijn geen cursussen afgebroken en derhalve geen cursisten
de dupe geworden.118Om welke jaren van mogelijk onrechtmatige inzet van
ESF-geld door Centra voor Vakopleiding gaat het? (blz. 4)De Centra voor Vakopleiding hebben voor elk van de jaren in de periode
1994–1999 aanvragen ingediend.119Heeft de heer Koning op eigen gezag afgezien van ander onderzoek naar
alle Centra voor Vakopleiding? Zo niet, op wiens gezag is hiertoe besloten?
(blz. 4)Zie het antwoord op vraag 114. Al hetgeen Koning heeft
gedaan, is op eigen gezag gedaan.120Wat is het oordeel van de regering over het niet onderzoeken
van de Centra voor Vakopleiding? Heeft zij op enigerlei wijze invloed uitgeoefend
op dit besluit? Zo ja, op welke wijze? (blz. 4)Dit is een verantwoordelijkheid van de onderzoeker. Op het besluit van
Koning om af te zien van een onderzoek naar het Centrum Vakopleiding Zeeland
heeft het kabinet geen invloed gehad.Zie ook het antwoord op vraag 114. 121Hoe zal alsnog inzicht en overzicht worden verkregen
in aard en omvang van onrechtmatigheden binnen alle Centra voor Vakopleiding?
Op welke termijn kan de Kamer deze informatie tegemoet zien? (blz. 4)Zie het antwoord op vraag 46.122Waarop wordt gedoeld met de constatering dat het aan bruikbaar en betrouwbaar
materiaal ontbreekt voor een zinvolle vergelijking met andere Europese landen?
Met welke landen is hierover contact geweest en met welk resultaat? Is op
dit punt contact geweest met de Europese Commissie? Zo nee, waarom niet? Zo
ja, is daarbij het leveren van betrouwbare informatie door de EC/EU over de
gang van zaken aan de orde geweest? (blz. 4)Bij de Algemene Rekenkamer, de Europese Rekenkamer
en bij de Europese Commissie is navraag gedaan naar betrouwbaar en bruikbaar
materiaal over landen die ook ESF subsidies ontvangen. Omdat de kwaliteit
en beschikbaarheid van het materiaal in hoge mate varieert, mede door specifieke
verschillen tussen de wijze van uitvoering in de EU landen en doordat niet
alle landen in vergelijkbare mate dezelfde ESF-doelstellingen uitvoeren, is
de bruikbaarheid voor het doel van het onderzoek in het geding.123Is het plan van aanpak van de heer Koning met de minister van SZW besproken?
Zo ja, heeft de minister het plan van aanpak goedgekeurd? (blz. 4)Nee.124Wie hebben Koning in zijn opdracht terzijde gestaan? (blz. 4)Zie het antwoord op vraag 91.125Wat moet worden verstaan onder het begrip «relevante informatie»?
zoals in paragraaf 1.3 wordt gemeld? Wie bepaalde, op welke wijze wat
«relevant» was? (blz. 4)Koning bepaalde wat relevant was in het kader van de
onderzoeksopdracht.126Waar is, naast de vooral uit archieven van SZW en Arbeidsvoorziening,
nog meer relevante informatie verkregen? (blz. 4)Open bronnen, bibliotheken, uitvoerders, Ministerie
van Financiën, Algemene Rekenkamer, EU, Europese Rekenkamer, NEI, «klokkenluiders»
en uit de gehouden interviews.127Waarom is geen informatie verzameld uit de archieven van de EU? (blz.
4)EU archieven zijn in beginsel niet openbaar. Er zijn
wel stukken verkregen van de EU, in alle gevallen dat daarom is gevraagd.128Op welke gronden is door de heer Koning bepaald welke bestuurlijke niveaus
«relevant geacht» moesten worden? (blz. 4)Koning heeft zijn aanpak naar eigen inzicht bepaald
in het kader van de hem verstrekte opdracht. Rekening is gehouden met het
gegeven dat de Arbeidsvoorziening nog een onderzoek zal laten verrichten naar
de zogenaamde tripartisering. Ter voorkoming van doublures zijn bepaalde onderzoekshandelingen
daarom beperkt, voorzover dat het onderzoek niet nadelig beïnvloedde.129Waarin verschilt de alternatieve aanpak van de heer Koning van de feitelijke
aanpak door Arbeidsvoorziening en SZW van de afwikkeling van de ESF-periode
1994–1999 ESF? (blz. 5)Op de doelstelling van het onderzoek waren de registraties
door SZW en Arbeidsvoorziening niet toegespitst. De onderzoekers van Koning
hebben om die reden zelfstandig reconstructies opgesteld, die uitsluitend
voor het doel van het onderzoek dienden.130Kan worden aangegeven op grond waarvan de heer Koning stelt dat door het
ontbreken van definitief vastgestelde cijfers, de zekerheid die kan worden
ontleend aan de in dit rapport opgenomen cijferopstellingen beperkt is, terwijl
in de conclusies op blz. 8 een bedrag van f 71 mln. als redelijkerwijs
aan te merken schade over de eerste drie jaren wordt opgevoerd en in deel
2 van het rapport evenzeer rekening gehouden wordt met het negatieve scenario
van een terugbetaling van f 448 mln.? (blz. 5)De genoemde NLG 71 miljoen en NLG 448 miljoen zijn
gebaseerd op uitkomsten controles van specifieke berekeningen van de Departementale
Accountantsdienst van SZW op basis waarvan de EU een extrapolatie heeft verricht.131Hoe verhoudt zich de opmerking van de heer Koning dat onderzoek op projectniveau
rond de in totaal 9000 projecten volstrekt buitensporige inspanningen zou
vergen hetgeen meer dan 100 mensjaren van gekwalificeerde onderzoekers vergt
tot de beoordeling van het rapport van de Departementale accountantsdienst
( juni 2001), waarin naar het oordeel van de heer Koning ten onrechte wordt
opgemerkt dat verder onderzoek over de periode 1994–1996, weinig zinvol
is en een buitensporige inspanning vergt? Betekent dit niet dat de heer Koning
niet inziet hoe materiaal verzameld kan worden voor een goede onderbouwing
van de afrekening en toch tegelijkertijd tot de conclusie komt dat met wat
meer inspanning een goede reactie naar Brussel zou kunnen komen? (blz. 5)In het onderzoeksrapport van de Departementale Accountantsdienst
van SZW staat dat uitbreiding van het onderzoek een onevenredig grote investering
van tijd vergt en dat derhalve wordt aanbevolen geen verder onderzoek te doen.
Die aanbeveling is voor rekening van de Departementale Accountantsdienst.
In het rapport is hierover geen oordeel geformuleerd.Nee.132Kan aangegeven worden op welke punten bij de heer Koning twijfels zijn
gerezen of blijven bestaan omtrent de volledigheid van de verstrekte informatie
van de zijde van Arbeidsvoorziening? (blz. 5) Slechts op onderzoekstechnische gronden is een volledigheidsverklaring
verzocht.133Kan worden aangegeven op welke punten bij de heer Koning twijfels zijn
gerezen of blijven bestaan omtrent de volledigheid van de verstrekte informatie
van de zijde van SZW? (blz. 5)Zie het antwoord op vraag 132.134Deelt de regering de conclusies die de heer Koning
trekt op blz. 6 en 7 van het rapport?Kortheidshalve verwijs ik naar de reactie van het kabinet op het rapport
Koning dat op 28 augustus 2001 aan de Tweede Kamer is verzonden.135Neemt de regering afstand van de opvatting van de heer
Koning dat de meeste onregelmatigheden voorstelbare, onopzettelijke misverstanden
betreffen? Zo niet, deelt de regering het oordeel dat iedereen die een mineure
overtreding van de wet begaat, slachtoffer is van een voorstelbaar, onopzettelijk
misverstand? Of is zij van oordeel dat voor ambtenaren in dit opzicht andere
regels gelden dan voor burgers? (blz. 6)Het kabinet onderschrijft de opvatting van de heer Koning, en is van mening
dat regels en voorschriften onverkort in acht moeten worden genomen, ook als
er sprake is van voorstelbare, onopzettelijke misverstanden.136Hoe verhoudt zich de conclusie van de heer Koning dat geconstateerde onregelmatigheden
in verreweg de meeste gevallen voorstelbare «onopzettelijke misverstanden»
betroffen; met de constatering elders dat van leemtes in de regelgeving nogal
eens «handig» gebruik is gemaakt? Wat wordt met «handig
gebruik» bedoeld? Door wie precies is «handig gebruik gemaakt»
van de leemtes in de regelgeving? Was SZW hiervan op de hoogte? Zo ja, waarom
is niet ingegrepen? (blz. 8)«Handig gebruik» betreft bijvoorbeeld het
zich beroepen op precedenten, waarvan bekend mag worden verondersteld dat
kan worden getwijfeld aan de juistheid van die precedenten. In dat kader is
door geïnterviewden ook het buigen van regels genoemd. Omdat Koning van
onder meer de controle instantie IC/OA heeft begrepen dat dit eerder uitzondering
dan regel is, is geconcludeerd dat het in de meeste gevallen gaat om voorstelbare
onopzettelijke misverstanden. Door aanvragers en uitvoerders is «handig
gebruik» gemaakt.Kortheidshalve wordt verwezen naar bijlage 2 bij de reactie van het kabinet
op het rapport van de heer Koning.137Kan met voorbeelden worden aangetoond waarop de heer Koning de vaststelling
baseert, dat het in verreweg de meeste gevallen gaat om onopzettelijke misverstanden?
Om hoeveel gevallen gaat het bij «verreweg de meeste gevallen?»
(blz. 8)Alleen in de gevallen dat aangifte is gedaan bij justitie
is de conclusie gerechtvaardigd dat sprake is van vermoedens van opzettelijke
onregelmatigheden. Zie ook het antwoord op vraag 136.138Is er in de loop van de jaren 1994–1999 sprake van verschuiving
in de aard van de misverstanden? (blz. 8)Nee.139Betekent de opmerking dat SZW gedurende 1994 een grote
reorganisatie doormaakte en daardoor minder aandacht had voor toezicht en
controle ESF, dat ook op andere beleidsterreinen van het ministerie controle
en toezicht te weinig aandacht hebben gekregen? Zo ja, om welke beleidsonderdelen
en verantwoordelijkheden gaat het dan? Is daarover overleg geweest met de
Kamer? Zo ja, op welke momenten? Zo nee, kan worden toegelicht van welke vorm
van communicerende vaten verband er sprake is als het gaat om CTSV en ESF?
(blz. 9)In het kader van de controle van de departementale financiële verantwoordingen
over de jaren 1994 en 1995 zijn door de departementale Accountantsdienst (DAD)
de financiële consequenties van de reorganisatie-aspecten expliciet in
de werkzaamheden betrokken. De DAD heeft geen consequenties van materieel
belang in de verantwoording over deze jaren aangetroffen.Vanwege de CTSV-kwestie is vanuit de directie Toezicht meer personele
capaciteit op dit dossier ingezet. Dit wil niet zeggen dat op het ESF geen
toezichtsactiviteiten hebben plaatsgevonden. Voor de ondernomen activiteiten
in genoemde periode wordt verwezen naar hoofdstuk 2 van de notitie ESF die
op van 25 juni 1999 aan de Tweede Kamer is gezonden (TK, 1998–1999,
26 642, nr. 1). Overigens heeft het kabinet oog voor wat in de uitvoering
en met betrekking tot het ontbreken van voldoende actief toezicht niet goed
is gegaan in de onderzochte programmaperiode. Het kabinet trekt hier lering
uit.140Kan worden aangegeven op welke wijze controle en toezicht
ESF, als taak en verantwoordelijkheid van de minister van SZW, hebben geleden
onder de CTSV-affaire? (blz. 9)Zie het antwoord op vraag 139.141Wat is na afronding van de CTSV-affaire verbeterd in
controle en toezicht, dat tijdens de affaire is blijven liggen? Kunnen hiervan
aantoonbare effecten worden geschetst in de vorm van verbeteringen in controle
en toezicht? (blz. 9)Zie het antwoord op vraag 139. In deze periode zijn de toezichtsactiviteiten,
door diverse factoren waar in andere vragen op in wordt gegaan, geïntensiveerd,
wat onder meer heeft geleid tot de volgende activiteiten: de gewijzigde bestuursovereenkomst
1996 is tot stand gekomen, waarna vervolgens het toezichtsplan ESF is geschreven.
In dezelfde periode is het CBA verzocht om een plan van aanpak controle en
toezicht ESF met als doel te komen tot verbeteringen in de uitvoering van
het ESF.Over het plan van aanpak heeft vervolgens veelvuldig overleg plaatsgevonden,
wat geleid heeft tot de gewijzigde controlesystematiek vanaf het jaar 1997.
Vervolgens heeft onderzoek plaatsgevonden naar de implementatie van het plan
van aanpak door het CBA. De uitkomsten hiervan zijn in 1998 aan het CBA medegedeeld.
Binnen het departement is in 1997 gewerkt aan de nadere uitwerking
en beschrijving van de controle- en beheerssystemen, hetgeen heeft geleid
tot het ESF-synthese rapport.Voor een volledig overzicht van de ondernomen activiteiten wordt verwezen
naar de brieven van 25 juni 1999 (TK, 1998–1999, 26 642, nr. 1)
en 29 september 1999 (TK, 1998–1999, 26 642, nr. 3) aan de Tweede
Kamer, waarin in hoofdstuk 2 respectievelijk in hoofdstuk 3 van de bijgevoegde
notities de activiteiten worden beschreven.142Wat was de formulering van de taak die de Directie
Toezicht SZW die op 1 januari 1995 is gestart, als het gaat om controle en
toezicht ESF? (blz. 9)De kerntaak van de directie Toezicht is om toezicht te houden op de uitvoering,
binnen de kaders zoals neergelegd in regelgeving en beleid. Dit toezicht bestaat
uit een aantal activiteiten: de uitvoering volgen, de uitvoering toetsen aan
normen, bij negatieve uitkomsten bijsturingsmaatregelen nemen en de effecten
hiervan volgen.143Hoe was de taakverdeling tussen de Directie Arbeidsmarktbeleid
en de Directie Toezicht op dit punt? Hoe verliep de communicatie en samenwerking
inzake ESF door deze beide Directies? (blz. 9)De Directie Arbeidsmarktbeleid was binnen SZW verantwoordelijk voor het
beleid inzake ESF en de aansturing van Arbeidsvoorziening en de Directie Toezicht
was binnen SZW verantwoordelijk voor het tweedelijns toezicht op de uitvoering
en bijsturing van de ESF-uitvoering door de Arbeidsvoorziening.De bedoelde contacten verliepen naar behoren.144Welke opdracht en verantwoordelijkheid had de Departementale
Accountantsdienst precies met betrekking tot ESF? (blz. 9)Voor de door Arbeidsvoorziening uitgevoerde ESF-Doelstellingen beoordeelde
de accountantsdienst, in overleg met de directie Toezicht, vanaf 1997 het
controleplan, de werkprogramma's en steekproefsgewijze de controledossiers
van de afdeling interne controle van Arbeidsvoorziening. Ook voert de accountantsdienst
jaarlijks een review uit op de controle van de jaarrekening van Arbeidsvoorziening
door de externe accountant van Arbeidsvoorziening. Deze review wordt uitgevoerd
in het kader van de controle van de door SZW aan Arbeidsvoorziening verstrekte
Rijksbijdrage en heeft niet specifiek betrekking op ESF.Tussen de controle-instantie van de Europese Commissie (DG XX) en de accountantsdiensten
van SZW, EZ en LNV is in 1996 een samenwerkingsprotocol afgesloten. Op grond
van dit protocol vindt jaarlijks tussen de EC en de accountantsdiensten van
deze drie departementen en het ministerie van Financiën in een «coordination
meeting» overleg plaats over de planning van uit te voeren controles
en de resultaten van uitgevoerde controles. In het kader van dit protocol
is aan de accountantsdienst gevraagd het nader onderzoek naar de ESF-projecten
in 1994–1996 uit te voeren. Ten behoeve van de jaarlijks door SZW aan
de EC op te leveren 30 juni rapportage over de uitvoering van de Verordening
2064 van 1997 (de «controleverordening») van de Europese Commissie
stelt de accountantsdienst een rapport op dat aan de minister wordt aangeboden.
Deze biedt dit rapport, waar nodig voorzien van zijn opmerkingen, aan de Europese
Commissie aan. 145Hoe verliepen communicatie en samenwerking tussen de
DAD en de Directie Arbeidsmarktbeleid? (blz. 9)De bedoelde contacten verliepen naar behoren.146Hoe verliepen communicatie en samenwerking tussen de
DAD en de Directie Toezicht? (blz. 9)De bedoelde contacten verliepen naar behoren.147Hoe verhoudt zich de vaststelling van de heer Koning dat pas in 1996 ESF
naar aanleiding van controles van de EU directe aandacht kreeg van SZW tot
de eerdere verklaring dat de aandacht voor controle en toezicht op ESF vooral
te maken had met reorganisaties binnen het ministerie en de CTSV-affaire?
(blz. 9)Het gaat hier om twee losstaande constateringen.Zie het antwoord op vragen 139 t/m 141.148Heeft de minister van SZW in juni 1996 overwogen gebruik
te maken van zijn ministeriële bevoegdheden, door te besluiten tot het
geven van een ministeriële aanwijzing? Zo nee, waarom niet? Zo ja, waarom
is dan toch besloten van deze bevoegdheid op dat moment geen gebruik te maken?
(blz. 9)Zie het antwoord op vraag 65.149Is op andere momenten overwogen inzake ESF gebruik
te maken van de bevoegdheid tot het geven van een ministeriële aanwijzing?
Zo nee, waarom niet? Zo ja, op welke momenten? Waarom is daarvan op de verschillende
momenten afgezien? (blz. 9)Zie het antwoord op vraag 65.150Welke signalen heeft de EU afgegeven alvorens het besluit te nemen om
in 1999 «in te grijpen en dat ook concreet te doen, vanwege mogelijk
opzettelijke onregelmatigheden»? Maken correspondentie en andere stukken
hierover deel uit van de documentatie waarover de heer Koning de beschikking
heeft gekregen? (blz. 10)Er zijn door de Europese Commissie in 1999 vermoedens
van opzettelijke onregelmatigheden geconstateerd bij een controle. Deze controle
heeft in 1999 geleid tot een zogenaamde artikel 24 procedure.Ja.Zie ook de antwoorden op vragen 64 en 87.151Wat is precies het verschil in aanleiding en karakter van de blokkade
door de EU in respectievelijk 1996 en 1999? (blz. 10)In 1996 was fondsvorming in de ESF-periode 1990–1993
aanleiding tot een blokkade. In 1999 waren de voor de EU onbevredigende controle-uitkomsten te Nijmegen en Rijnmond de aanleiding, die tot een zogenaamde
artikel 24 procedure op projectniveau aanleiding hebben gegeven.152Kan worden aangegeven welke stappen de EU precies heeft
genomen alvorens over te gaan tot eigen onderzoek? (blz. 10)In de brieven van de Minister van SZW aan de Tweede Kamer van 25 juni
1999 (TK 26 642, nr. 1) en 29 september 1999 (TK 26 642, nr. 3)
wordt hier uitgebreid op ingegaan. De brief van 25 juni 1999 is als bijlage
meegestuurd met de reactie van het kabinet van 28 augustus 2001 (TK 26 642,
nr. 22).153Welke stappen zijn door de EU genomen tussen het moment
van onderzoek (april 1999) en het blokkeren van de betaling van ESF-subsidies?
(blz. 10)Zie het antwoord op vraag 152.154Kan worden aangegeven hoe precies is gereageerd en
op welke momenten door Arbeidsvoorziening op de controles van de EU in april
1999? (blz. 10)Zie het antwoord op vraag 152.155Wie was voor Arbeidsvoorziening bij de controles aanwezig
als waarnemer? Is door de waarnemer van Arbeidsvoorziening gerapporteerd over
de bevindingen van de EU tijdens deze controles? Aan wie is precies gerapporteerd
en op welk moment? Kan de Kamer over deze rapportage, indien niet reeds deel
uitmakend van de onderliggende stukken van het rapport Koning, beschikken?
(blz. 10)Volgens Arbeidsvoorziening rapporteerde de landelijke ESF-coördinator
van Arbeidsvoorziening mondeling/telefonisch tijdens controles aan de landelijke
sectormanager Control van Arbeidsvoorziening. Na afloop van controles werd
door hem schriftelijk gerapporteerd over de bevindingen van de Europese Commissie
en Arbeidsvoorziening aan de deelnemers van de controles, inclusief de vertegenwoordigers
van Europese Commissie en SZW alsmede aan de Algemene Directie van Arbeidsvoorziening.Zie verder het antwoord op vraag 152.156Welke stappen zijn binnen Arbeidsvoorziening precies
genomen na afloop van de controles? (blz. 10)Zie het antwoord op vraag 155.157Heeft voor, tijdens en na afloop van het onderzoek
overleg plaats gevonden tussen de waarnemer namens Arbeidsvoorziening en de
waarnemer namens SZW? Zo ja, waarop was dit overleg gericht? Zo nee, kan daarvoor
een verklaring worden gegeven? (blz. 10)Zie het antwoord op vraag 155. 158Heeft dit overleg op enigerlei wijze geleid tot overleg
tussen Arbeidsvoorziening en SZW met het oog op de mogelijke gevolgen van
de door het EU-team aangetroffen situaties, voor de betaling van de ESF-subsidies
door Brussel? (blz. 10)Zie het antwoord op vraag 155.159Is door de waarnemer van SZW gerapporteerd over de
bevindingen van de EU tijdens deze controles? Aan wie is precies gerapporteerd
en op welk moment? Kan de Kamer over deze rapportage door de SZW-waarnemer,
indien niet reeds deel uitmakend van de onderliggende stukken van het rapport
Koning, beschikken? Welke stappen zijn op grond van deze rapportage door de
SZW-waarnemer precies genomen door SZW? (blz. 10)Zie het antwoord op vraag 152.160Wat was het eerste moment waarop de minister van SZW
die in augustus 1998 is aangetreden, met ESF te maken kreeg? (blz. 10)Zie het antwoord op vraag 52.161Is nagegaan hoe de minister is omgegaan met het «testament van zijn
voorganger» waarin nadrukkelijk melding wordt gemaakt van «het
risico dat verbeteringen in de uitvoering van ESF zijn blijven hangen in «papieren
voornemens «? Zo nee, waarom niet? Zo ja, wanneer en op welke wijze
heeft de kennismaking met het dossier ESF plaatsgevonden? (blz. 10)Zie het antwoord op vraag 52.162Is de constatering van de heer Koning dat in de Staten Generaal nauwelijks
politieke aandacht was voor ESF gebaseerd op onderzoek van alle Handelingen
en Kamerstukken van de Tweede en Eerste Kamer waarin aandacht is voor ESF?
Zo ja, kan een opsomming worden gegeven van de momenten waarop volgens de
heer Koning vragen zijn gesteld en antwoorden zijn gegeven inzake ESF door
de minister van SZW? (blz. 10)JaZie betreffende Kamerstukken. In onder meer de brieven
van de minister van SZW, startende op 25 juni 1999 aan de Tweede Kamer (26 642,
nr. 1) en verder, wordt een goed inzicht gegeven van alle handelingen die
SZW heeft verricht inzake ESF. Met name de brief van 16 maart 2000 (TK 26 642,
nr. 8) is in dit kader van belang. Koning heeft zelf geen aparte registratie
gemaakt van alle momenten waarop is gecommuniceerd tussen de Kamer en de minister
van SZW inzake ESF.163Kan eveneens een opsomming worden gegeven van de momenten waarop volgens
de heer Koning vragen zijn gesteld en antwoorden zijn gegeven inzake ESF door
de minister van Financiën? (blz. 10)Het onderzoek van Koning heeft zich niet uitgestrekt
tot de communicatie tussen de minister van Financiën en de Kamer inzake
ESF.164Heeft de heer Koning zich ook verdiept in de wijze waarop gedurende de
periode 1994–1999 de Kamer door de regering uit eigen beweging is geïnformeerd?
Zo nee, waarom niet? Zo ja, hoe beoordeelt de heer Koning de kwaliteit en
diepgang van de door middel van brieven en antwoorden op vragen aan de Kamer
geleverde informatie? Hoe beoordeelt de heer Koning in dat licht de kwaliteit
en diepgang van de aandacht voor ESF in het parlement? (blz. 10)Het is Koning niet gebleken dat SZW terughoudend is
geweest met het verstrekken van informatie aan de Staten-Generaal. Zie verder
blz. 10, rapportdeel 1.165Kan aangegeven worden op welke wijze de minister van
SZW in augustus 1994 is geïnformeerd over het ESF dossier? Kan bijbehorend
stuk – indien niet behorend tot de reeds eerder gevraagde documentatie –
aan de Kamer worden verstrekt? (blz. 10)Zie het antwoord op vraag 52.166Betekent de constatering dat de meeste diepgang werd gevonden in ambtelijke
dossiers aan de ministers die aantraden in 1994 en in 1998, dat het overdrachtsdossier
aan de minister van SZW die in 2000 aantrad diepgang ontbeerde? Waarop is
dat oordeel gebaseerd? (blz. 10)Nee, de dossiers «94 en «98 waren slechts
uitgebreider. Zie voorts het antwoord op vraag 52.167Is nagegaan waarom de regelgeving van Nederland op onderdelen verder ging
dan de EU-regels? Zo nee, waarom niet? Zo ja, wat zijn de bevindingen? (blz.
10)Zie het antwoord op vraag 5.168Kan aangegeven worden hoe vaak de regelgeving voor
uitvoering gedurende de periode 1994–1999 is gewijzigd? Op welke momenten
en door wie? Welke rol speelde SZW hierin? Om welke wijzigingen ging het daarbij
precies? (blz. 10)De landelijke regeling voor ESF-doelstelling 3 is in de periode 1994–1999
elf keer door het CBA gewijzigd; deze wijzigingen dateren van april 1995,
oktober 1995, februari 1997 (2 maal), september 1997, oktober 1997, december
1997, maart 1999, oktober 1999, november 1999 en december 1999. SZW was tot
1997 vertegenwoordigd in het CBA.De aard van de wijzigingen was verschillend: niet alleen inhoudelijke
wijzigingen zijn doorgevoerd, maar ook technische en formele. Bij de eerste
categorie gaat het om wijzigingen om de regelgeving aan te passen aan besluitvorming
door het Comité van Toezicht en nadere regelgeving door de Europese
Commissie (wijziging VIII); bij de laatste valt te denken aan wijzigingen
in verband met aanpassingen in wetgeving (bijv. wijziging III in verband met
de Arbeidsvoorzieningswet 1996 en wijziging VII in verband met de Wet inschakeling
werkzoekenden). De negende en elfde wijziging hangen samen met de wijziging
in de bevoegdheidsverdeling tussen de Regionale Directies van Arbeidsvoorziening
enerzijds en de Algemene Directie anderzijds. Wijziging X houdt
verband met het naderende einde van de programmaperiode 1994–1999.Voor wat betreft doelstelling 2, 5b en de Communautaire Initiatieven (CI's)
heeft het Centraal Bestuur voor de Arbeidsvoorziening in mei 1997 de «Kaderregeling
erkenning publieke medefinanciers voor de scholing van werkenden» vastgesteld,
die als raamwerk moest gaan dienen voor de verschillende regionale subsidieregelingen
voor die doelstellingen en CI's. Deze mogelijkheid is door de EC geaccordeerd.
Bij de regionale doelstellingen heeft men daarna geregeld gebruik gemaakt
van deze Kaderregeling.Voor 1997 bestonden er per regionale doelstelling en per Communautair
Initiatief aparte subsidieregelingen.169Op welke wijze is aandacht besteed aan de uitvoerbaarheid
en consistentie in de regelgeving bij het doorvoeren van wijzigingen? (blz.
10)Zoals bij de vorige vraag reeds is aangegeven, was een aantal wijzigingen
technisch en formeel van aard. Voor wat betreft de inhoudelijke wijzigingen
(in casu veelal nadere verduidelijkingen van bestaande regelgeving) in de
regelgeving kan gezegd worden, dat deze niet alleen op instigatie van de nationale
regelgevende autoriteit, Arbeidsvoorziening, zijn doorgevoerd, maar ook een
aantal malen op voorstel van het Comité van Toezicht. Hierbij waren
knelpunten in de uitvoeringspraktijk de directe aanleiding voor de wijzigingen.
Via wijzigingen van de regelgeving is getracht deze knelpunten weg te nemen.170Op welke wijze en momenten is gecommuniceerd met de
projectaanvragers over veranderingen in de regelgeving? Op welke wijze en
momenten is gecommuniceerd met de projectuitvoerders over veranderingen in
de regelgeving? (blz. 10)Publicatie van de regelgeving heeft plaatsgevonden in de Staatscourant.
De regionale ESF-coördinatoren van de Arbeidsvoorzieningsorganisatie
onderhielden de directe contacten met projectaanvragers en -uitvoerders.171Projectverantwoordelijken hebben meermaals melding
gemaakt van het wijzigen van de spelregels tijdens de loop van het project.
Is een dergelijke klacht gegrond? Zo nee, waarom niet? Zo ja, wat is het oordeel
van de regering? Is het, indien de klacht op basis van dit oordeel gegrond
is, terecht dat dergelijke projecten voor de ESF-subsidie alsnog op nul gesteld
kunnen worden? Zo ja, waarop is dit oordeel gebaseerd? Zo nee, waarom niet?
(blz. 10)Het kader waarbinnen projecten uitgevoerd dienen te worden wordt gevormd
door de Europese verordeningen en de nationale regelgeving. De Europese verordeningen
terzake dateren reeds uit 1988 en zijn in 1993 en 1997 gewijzigd; de in die
verordeningen neergelegde fundamentele eisen (bijv. op het terrein van «verantwoording»)
hebben geen wijzigingen ondergaan; wel is sprake van nadere toelichtingen
op de vereisten uit de Europese Verordeningen. De wijzigingen die op nationaal
niveau in de regelgeving zijn doorgevoerd moeten over het algemeen als nadere
verduidelijking van de regelgeving worden beschouwd. Zie ook het antwoord
op vraag 168 en vraag 169. Projectverantwoordelijken zijn ten alle tijde gehouden om conform de Europese
eisen aan hun verplichtingen te voldoen. Dit wordt bevestigd in een aantal
recente uitspraken van het College van Beroep voor het bedrijfsleven (uitspraken
van 10 juli 2001 inzake Gemeente Alkmaar en Gemeente Den Helder in projecten
uit de jaren 1991, 1992 en 1993).172Is nagegaan waarom het tot begin 2000 heeft geduurd alvorens via bijvoorbeeld
de helpdesk in leemtes in de regelgeving kon worden voorzien? Zo nee, waarom
niet? Zo ja, wat zijn de bevindingen ter zake? (blz. 11)De opmerking in het rapport is een constatering ter
illustratie. Er is geen verder onderzoek gedaan naar de oorzaak.173Is de regering niet van mening dat op grond van alle
signalen en blokkades SZW veel eerder zijn verantwoordelijkheid had moeten
nemen door in te grijpen? (blz. 11)Zoals uit bijlage 2 bij de reactie van het kabinet van 28 augustus 2001
(TK 26 642, nr. 22) blijkt heeft het ministerie van SZW vanaf 1994
acties ingezet met het doel te komen tot een structurele verbetering van de
ESF-uitvoering door Arbeidsvoorziening.174Waarop is, mede gelet op de recentralisatie van de
aansturing van Arbeidsvoorziening in de arbeidsvoorzieningswet 1996, de vaststelling
gebaseerd dat tot 1999 de regionale arbeidsvoorziening autonoom over ESF heeft
geheerst? Acht de regering dit correct en in lijn met de arbeidsvoorzieningswet
1996? (blz. 11)Decentralisatie van bestuur, beleid en uitvoering is een van de hoekstenen
geweest van de Arbeidsvoorzieningsorganisatie zoals die in 1991 gestalte kreeg.
Het belang van deze keuze voor een decentrale benadering werd in 1995 door
de evaluatie-commissie Van Dijk aangetoond: de decentralisatie heeft de afstemming
van het beleid op de regionale arbeidsmarktsituatie aantoonbaar gestimuleerd.
De regionale besturen hebben bovendien naar het oordeel van de evaluatiecommissie
in het algemeen redelijk gefunctioneerd. Tegelijk constateerde de commissie
dat er door die aanzienlijke regionale vrijheid, in combinatie met het gebrek
aan effectieve centrale aansturing, een sterke divergentie tussen RBA's was
ontstaan, zowel in organisatiestructuren, aanpak en werkwijze, als in de samenwerking
met andere organisaties. Op grond hiervan heeft het kabinet destijds besloten
dat vooral de centrale aansturing ten aanzien van de regio's diende te verbeteren,
zonder de gebleken voordelen van een decentrale aanpak op tripartiete grondslag
teniet te doen. «Dit betekent dat van recentralisatie geen sprake kan
zijn, maar dat moet worden gezocht naar een nieuwe balans tussen regionale
verantwoordelijkheid en handelingsvrijheid enerzijds en de noodzaak van één
samenhangende en doelmatig bestuurde, landelijk vertakte, organisatie anderzijds.
Uitgangspunt daarbij is dat de regionale besturen, binnen centraal vastgestelde
kaders voor met name de beheersmatige sturing, de benodigde vrijheid behouden
om een activiteitenpakket te ontplooien dat aansluit bij de regionale omstandigheden.»
(TK 1995–96, 24 450, nr 3, p. 28).Zie verder het antwoord op vraag 4. 175Zijn er in die periode tussen de invoering van de nieuwe
Arbeidsvoorzieningswet momenten geweest waarop de achterstand in het recentraliseren
van de bevoegdheden aan de orde is geweest in het overleg van de minister
van SZW met Arbeidsvoorziening? Zo nee, waarom niet? Zo ja, wanneer deden
deze momenten zich voor en tot welke overwegingen en resultaten heeft dit
geleid? (blz. 11)Dit punt is in de periode 1996/1999 op zowel ambtelijk als bestuurlijk
niveau onderwerp van gesprek geweest, zoals bijvoorbeeld bij het opstellen
van het Plan van Aanpak ESF door Arbeidsvoorziening en de implementatie daarvan.
Eén en ander heeft uiteindelijk geleid tot de vorming van ESF Nederland
eind 1999. Zie ook bijlage 2 van de reactie van het kabinet op het rapport
van de heer Koning van 28 augustus 2001.176Zijn er gedurende deze zelfde periode momenten geweest
waarop dit punt onderwerp van gesprek is geweest tussen de minister van SZW
en het bestuur van het CBA? Zo nee, waarom niet? Zo ja, op welke momenten
is dat geweest en tot welke afspraken hebben deze momenten geleid? (blz. 11)Zie het antwoord op vraag 175.177Kan worden aangegeven welke stappen de heer Koning heeft genomen om te
komen tot de vaststelling dat niet gebleken is dat de ESF-gelden die «conform
de bestuursovereenkomst als eigen inkomsten van Arbeidsvoorziening zijn beschouwd»,
aan niet -ESFprojecten zijn besteed? Is daarmee naar het oordeel van de regering
overtuigend aangetoond dat aanwending door Arbeidsvoorziening voor niet-ESF-doeleinden
uitgesloten is? Waarop is dat gebaseerd? (blz. 11)• Er is vastgesteld wat de omvang was van de als inkomsten van Arbeidsvoorziening
verantwoorde ESF-gelden.• Er is vastgesteld dat alle door Arbeidsvoorziening ontvangen ESF
gelden aan ESF projecten zijn uitbetaald of verantwoord (mathematisch op totalen).• Er is vastgesteld welk deel van het ESF budget aan ESF projecten
Arbeidsvoorziening eigen organisatie is toegekend en daadwerkelijk aan ESF
Arbeidsvoorziening projecten is toegewezen.• Er is nagegaan welk deel van de als inkomsten van Arbeidsvoorziening
verantwoorde ESF-gelden is aangewend voor technische bijstand.• Er is kennis genomen van controlerapporten IC/OA en EU wat betreft
ESF-projecten eigen organisatie.• Op basis van subsidieadministraties en M-lijsten is nagegaan welke
bedragen op ESF-projecten eigen organisatie waren verantwoord.• Er is kennis genomen van de rapportages Deloitte & Touche en
KPMG inzake de aansluiting van de inkomende financiële geldstroom ESF
op de uitgaande geldstroom ESF.Op basis van de hierboven genoemde stappen is geconcludeerd
dat er geen ESF-gelden aan niet ESF-doelstellingen zijn besteed. Daarbij wordt
aangetekend dat over de projecten zelf Koning zich geen oordeel heeft gevormd,
maar vertrouwd heeft op de uitkomsten van de controles.Ja. Op basis van het rapport van de heer Koning en eigen onderzoeksbevindingen
(KPMG-rapport naar de aansluiting ESF-gelden). Zie ook de antwoorden op de
vragen van het lid Harrewijn van 10 augustus 2001. 178Welke «betrokkenen» worden bedoeld als het gaat om de grote
verschillen in betrokkenheid tussen de diverse regionale besturen en directies?
(blz. 11)De regionale ESF coördinatoren en enkele voormalige
medewerkers uit de regio, die vanaf 1991 binnen de Arbeidsvoorziening
werkzaam zijn geweest.179Kan een inkleuring worden gegeven van die verschillen per regio? (blz.
11)Dit viel niet binnen de doelstellingen van het onderzoek.
Het is bovendien niet mogelijk de vraag naar behoren te beantwoorden, omdat
daarvoor de interviews te beperkt in aantal zijn geweest. Er was immers sprake
van 28 respectievelijk 18 regio's, met een bestuur en directie, die uit meerdere
personen bestonden. Binnen het bestek van dit onderzoek was deze inkleuring
niet mogelijk.180Is er ook sprake van grote verschillen in betrokkenheid van regionale
besturen bij de regionale directies? Zo ja, kan dat nader worden geduid? (blz.
11)Zie het antwoord op vraag 179.181Is door de heer Koning een verband gevonden tussen de mate van betrokkenheid
van de diverse regionale besturen bij ESF en de wijze waarop ESF is aangewend?
Zo ja, welk? (blz. 11)Dit aspect viel niet binnen de doelstellingen van het
onderzoek Koning.182Is er verband tussen deze regio's en de controles van de EU? Zo ja, kan
deze verbanden inzichtelijk worden geschetst? (blz. 11)Zie het antwoord op vraag 181.183Kan worden uiteengezet in welke regio's de Arbeidsvoorziening zich liet
leiden door de wensen van grotere steden in de betreffende regio? Wat zijn
hiervan de effecten geweest? (blz. 11)Omdat het onderzoek er niet op was gericht, is geen
volledig beeld te geven. Op grond van wel beschikbare informatie bleken de
steden Amsterdam en Rotterdam, dan wel bepaalde instellingen in die steden,
dominant aanwezig te zijn in bepaalde projecten. Juist die projecten leveren
problemen op bij de controle en de afwikkeling.184Is op dit punt, gelet op artikel 5/10 van het Verdrag
van Rome, ooit overwogen om op ministerieel niveau in te grijpen? Zo nee,
waarom niet? Zo ja, wanneer en waarom is er nooit van ingrijpen sprake geweest?
(blz. 11)In de reactie van het kabinet op het rapport Koning van 28 augustus 2001
is in bijlage 2 weergegeven welke acties vanuit SZW zijn ondernomen en is
in het kabinetsstandpunt aangegeven dat de bestuurlijke context in de betreffende
periode mede in beschouwing moet worden genomen. 185In welke regio's is ESF geheel naar eigen inzicht ingezet? (blz. 11)Omdat het onderzoek er niet op was gericht, is geen
volledig beeld te geven. Op grond van wel beschikbare informatie concludeert
Koning dat in alle regio's een hoge mate van autonomiteit bestond. Rijnmond,
Drechtsteden, Friesland en Amsterdam zijn door de geïnterviewden specifiek
genoemd in verband met bepaalde problematiek.186In welke regio's is de regelgeving tot in de details nageleefd? (blz.
11)De meeste regio's die nu vanuit Deventer en Assen worden
aangestuurd blijken, gezien de uitkomsten van de projecten, zich relatief
nauw aan de regels te hebben gehouden.De regio's die nu vanuit Deventer en Assen worden aangestuurd betreffen
de provincies Groningen, Friesland, Drenthe, Overijssel en Gelderland.187Wat was precies de taakstelling van de ESF-coördinatoren?
(blz. 11)De landelijke en regionale ESF-coördinatoren oefenden hun taak vooral
uit als adviseur en financieel beheerder onder verantwoordelijkheid van de
Algemene Directie Arbeidsvoorziening, respectievelijk van de 18 Regionale
Directies Arbeidsvoorziening. De ESF-coördinatoren hadden formeel geen
beslissingsbevoegdheid, alleen een adviserende.Met de instelling van ESF Nederland eind 1999 en de daarmee samenhangende
opheffing van de 18 regionale coördinatiepunten ESF is de functie van
ESF-coördinator komen te vervallen. De beslissingsbevoegdheid ESF is
toen neergelegd bij de directeur van ESF Nederland die op advies van 6 managers
Service Units (een nieuw ingestelde functie) beslissingen kon nemen.188Kan worden aangegeven op grond waarvan bij SZW blijkbaar de gedachte had
postgevat dat het negatieve beeld van de periode voorafgaande aan 1994–1999
geen enkel verband zou hebben met de toen reeds gestarte nieuwe periode? (blz.
12)Koning heeft deze constatering niet gedaan.189Op blz. 11 wordt geconcludeerd dat de Nederlandse regelgeving meer eisen
stelde en nodeloos ingewikkelder was dan de EU regelgeving. Tegelijkertijd
wordt op blz. 12 gesteld dat uitvoerders, aanvragers en SZW de EU-regelgeving
naar eigen believen interpreteerden. Kan worden aangegeven waarom, onder zijn
verantwoordelijkheid opererende ambtenaren niet zonder enig voorbehoud de
EU-regelgeving uitvoeren? Waarom is dit nooit eerder geconstateerd, maar dit
nu pas door Koning boven tafel komt? (blz. 12)Koning heeft deze constatering niet gedaan.190Wat is in dat opzicht door de minister van SZW precies
gedaan met de signalen die in 1995 vanuit de EU werden gegeven inzake de besteding
van ESF? Welke signalen zijn precies gegeven? (blz. 12) Zie het antwoord op vraag 87.191Is het juist dat de minister veronderstelde dat met
het naar voren halen van de evaluatie van de Arbeidsvoorzieningswet (1995–1996)
en het vernieuwen van de bestuursovereenkomst (april 1996) afdoende kon worden
ingespeeld op de signalen vanuit de EU? Zo nee, waarom niet? Zo ja, welke
effecten werden daarbij verwacht van elk van de beide stappen? (blz. 12)Ja. Beide acties dienden te resulteren in een heldere verantwoordelijkheidsverdeling
tussen SZW en Arbeidsvoorziening inzake beleid, toezicht en uitvoering. Eenzelfde
verantwoordelijkheidsverdeling binnen Arbeidsvoorziening was er eveneens mee
beoogd.Voorts zijn in de gewijzigde bestuursovereenkomst van 1996 nadere bepalingen
opgenomen inzake de begrotings- en verantwoordingscyclus ESF en het toezicht
op de uitvoering van het ESF.192Kan worden aangegeven welke rol het Comité van
Toezicht (CvT) precies heeft gespeeld in het signaleren van onrechtmatigheden
in de uitvoering? In welke mate komt dat overeen met officiële rol en
taken van het CvT. (blz. 12)De taken en verantwoordelijkheden van het CvT worden in het rapport van
de heer Koning beschreven. Kortheidshalve verwijs ik naar bijlage 1 bij deel
1 van het rapport (pagina 3) en bijlage 1 bij deel 2 van het rapport (pagina
4 en 5). Toezichthoudende activiteiten die betrekking hebben op het vaststellen
van de rechtmatigheid van subsidieverlening werden in de onderzochte periode
uitgevoerd door Arbeidsvoorziening (eerstelijns toezicht), het ministerie
van SZW (tweedelijns toezicht) en de Europese Commissie. Dit komt overeen
met hetgeen in het EPD Doelstelling 3, welke op 17 augustus 1994 door de Europese
Commissie via een beschikking is goedgekeurd, ten aanzien van het CvT is opgenomen.193Heeft het CvT vanaf het begin de rol van monitoring
comité gehad of is er sprake van een evolutie van de rol? Zo ja, kan
worden verklaard op grond waarvan deze ontwikkeling heeft plaatsgevonden?
(blz. 12)Zie antwoord op vraag 192.194Is onderzocht of er rond het CvT sprake was van een verschil in perceptie
inzake de bevoegdheden van dit Comité? Zo nee, waarom niet? Zo ja,
zijn er verschillen in perceptie gevonden en welke? (blz. 12)Nee, de bevoegdheden van het CvT liggen vast in het
instellingsbesluit.195Is het gerechtvaardigd dat de minister van SZW diverse
malen de Kamer heeft bericht dat iets in het CvT is besproken, zodat instemming
van de EU mocht worden verondersteld? (blz. 12)Ja. De EC was in de periode 1994–1999 vertegenwoordigd in het Comité
van Toezicht en in die hoedanigheid een volwaardig lid van dit Comité.
In de periode 2000–2006 is de positie van de EC gewijzigd tot die van
adviserend lid. 196Op grond van welke criteria worden/werden leden van
het CvT benoemd? (blz. 12)Aan het begin van de programmaperiode 1994–1999 is aan de organisaties
die zijn vertegenwoordigd in het CvT gevraagd om een medewerker van de betreffende
organisatie aan het CvT af te vaardigen. Deze medewerkers zijn door de betreffende
organisaties zelf geselecteerd.197Klopt het dat de voorzitter en de secretaris van het
CvT namens de minister van SZW zitting hebben in het CvT? Op welke wijze heeft
rapportage aan de minister plaatsgevonden? (blz. 12) en198Was het gebruik dat de vergaderingen van het CvT met
of namens de minister werden voorbereid? Zo ja, op welke wijze vond dat plaats?
Zo nee, waarom niet? (blz. 12)In het CvT hebben drie personen zitting (waaronder de voorzitter) welke
worden aangewezen door de minister van SZW. De secretaris heeft geen zitting
in het CvT namens de minister.Indien de agenda of de uitkomsten van een comité-vergadering daar
aanleiding toe gaven, werd de minister hierover geadviseerd danwel gerapporteerd.
Dit was bijvoorbeeld het geval bij de vaststelling van de verdeling van de
jaarlijkse budgetten (vanaf 1997).199Zijn de bevoegdheden van de landelijke ESF-coördinator
ooit onderwerp van overleg geweest tussen SZW en Arbeidsvoorziening? Zo nee,
waarom niet? Zo ja, waarom is niet eerder dan in 1999 besloten de bijbehorende
hiërarchische bevoegdheden aan de functie toe te kennen? (blz. 12)Nee, zoals in de brief van 25 juni 1999 aan de Tweede Kamer (TK 26 642,
nr. 1) is aangegeven, past de wijze waarop de minister van SZW zijn tweedelijnstoezichthoudende
rol voor Arbeidsvoorziening vorm heeft gegeven in de verhouding tussen een
minister en een ZBO. Dit was gebaseerd op het uitgangspunt van de eigen verantwoordelijkheid
van de ZBO (zelfsturing) en geen overnemend gedrag met als hoofddoel het realiseren
van structurele verbeteringen in het toezicht en financieel beheer. De bevoegdheden
van de landelijk coördinator als zodanig zijn, gegeven de eigen verantwoordelijkheid
van Arbeidsvoorziening voor de inrichting van de organisatie, dan ook geen
onderwerp van overleg geweest tussen SZW en Arbeidsvoorziening. Wel heeft
SZW, in algemene zin, aangedrongen op een meer centrale aansturing van het
ESF door Arbeidsvoorziening, zoals blijkt uit bijlage 2 bij de reactie van
het kabinet van 28 augustus 2001.Zie ook het antwoord op vragen 14 en 174.200Wat wordt bedoeld met het interpreteren van de EU-regelgeving naar eigen
inzicht? (blz. 12)Als voorbeeld diene de problematiek rond de OLAF meldingen,
waar pas in het vierde kwartaal 1999 is overgegaan tot vereiste melding van
onregelmatigheden, omdat Nederland een beperktere visie aanhield van het begrip
«te melden onregelmatigheden» dan de EU. Een ander voorbeeld betreft de wijze waarop ruimhartig is omgegaan met cofinanciering
en het gebruik van ESF gelden voor een provinciale weg (Alkmaar).201Op welke punten was er sprake van interpretatie naar eigen inzicht en
door wie? Moet hieronder worden verstaan dat er op zodanige wijze van eigen
interpretatie door de verschillende spelers was, dat het kon voor komen dat
SZW en Arbeidsvoorziening dezelfde regels verschillend interpreteerden? Zo
ja, kan een opsomming worden gegeven van de verschillende interpretaties van
de EU-regelgeving door SZW en Arbeidsvoorziening? (blz. 12)Zie het antwoord op vraag 200.Dit was in beginsel mogelijk, zie bijvoorbeeld de administratieve
vastlegging ESF-projecten eigen organisatie.Zie het antwoord op vraag 200 waar enige voorbeelden
zijn gegeven.202Op welke wijze en in welke mate is door respectievelijk
Arbeidsvoorziening en SZW afstemming gezocht met de EU over de interpretatie
van regelgeving? Op grond waarvan komt de heer Koning tot deze beoordeling?
Deelt de regering dit oordeel? Welke vorm van afstemming ware wenselijk geweest?
Valt aan te geven in welke mate de problemen die nu bestaan voorkomen hadden
kunnen worden voorkomen indien de benodigde afstemming wel was gezocht? (blz.
12)Zie het antwoord op vraag 109.Koning stelt dat de «afstemming met de EU in
onvoldoende mate werd gezocht» in verband met de problematiek die nu
blijkt te bestaan rond kernpunten als tarieven reïntegratie bij Arbeidsvoorziening,
harde danwel zachte cofinanciering bij projecten en de mate waarin Nederland
heeft voldaan aan het controle- en bewaarcriterium van de EU.Eén van de lessen die is getrokken uit het ESF 1994–1999
is het belang van periodiek overleg met de Europese Commissie met het doel
onderling informatie uit te wisselen. Het kabinet is dan ook van mening dat
het voor een rechtmatige uitvoering van het ESF in de periode 2000–2006
van belang is het periodiek overleg met de Europese Commissie te continueren.203Kan een definitie worden gegeven van de «Hollandse Cultuur»
in het kader van de ESF -problematiek? Is de Hollandse cultuur een afdoende
verklaring voor alle problemen in het kader van ESF? (blz. 12)Zie rapport blz 12 deel 1 waar dit als volgt wordt
gedefinieerd: «gezag en regelgeving niet zonder meer accepteren.»Nee, het wordt gezien als één van de
mogelijke oorzaken.204Waarop is de overtuiging van «de meeste geïnterviewde actoren»
gebaseerd, dat zij er nog steeds van overtuigd zijn dat de problemen in Nederland
met ESF aanzienlijk minder ernstig zijn dan in andere lidstaten? Om welke
actoren gaat het hier? Wordt deze opvatting door de regering gedeeld? Zo ja,
waarop is deze gedachte gestoeld? Dit is gebaseerd op mededelingen van ambtenaren van
de EU en antwoorden van geïnterviewden.Nee.205Zo nee, hoe beoordeeld u deze opvatting, mede gelet
op het feit dat een aantal van deze actoren thans betrokken zijn bij de uitvoering
c.q. afhandeling van ESF-projecten en programma's? (blz. 12)De uitvoering c.q. afhandeling van ESF-projecten en -programma's geschiedt
door het Agentschap SZW volgens heldere normen en via een heldere aansturing.
Daar doet het gestelde in vraag 204 niets aan af.206«Bij de EU wordt daar anders over gedacht» aldus het rapport.
Hoe wordt hierover precies gedacht bij de EU? (blz. 12)De ambtenaren van de EU met wie is gesproken, zijn
ook betrokken bij de uitvoering van ESF in andere landen en zeggen dat daar
in hogere mate de EU regelgeving wordt nagevolgd en gehandhaafd.207Door wie werden controles van de EU namens SZW bijgewoond?
Wat was precies de rol van de waarnemer van SZW bij de controles? (blz. 13)Controles van de Europese Commissie zijn bijgewoond door medewerkers van
de directie Toezicht en/of de departementale Accountantsdienst. De rol van
de waarnemer van SZW is, strikt als waarnemer, te bezien wat de bevindingen
van de Europese Commissie zijn, omdat SZW zicht wil krijgen en houden op de
werking van het systeem van beheer en controle ESF, inclusief de controle
door de Europese Commissie.208Had SZW op enigerlei wijze invloed op de plaatsen waar
de EU controles hield? Zo ja, op welke wijze en met welk effect? (blz. 13)Nee.209Betekent de zinsnede: «(z)odra door de EU werd
duidelijk gemaakt dat maatregelen wenselijk waren werden deze ook genomen»,
dat SZW zich gedurende de controles van de EU geen eigen oordeel vormde? Zo
nee, waarom niet? Zo ja, waar komt dan de bevinding van de heer Koning vandaan?
Moet deze constatering van de heer Koning worden beschouwd als een vaststelling
dat SZW door de EU vastgestelde fouten steeds heeft gezien als incidenten
in plaats van als fouten van mogelijk meer structurele aard? (blz. 13)Zie het antwoord op vraag 64.210Kan worden aangegeven waarom de toenmalige minister
op 13 juni 1996, ondanks het feit dat in zijn ogen Arbeidsvoorziening onvoldoende
gevolg gegeven had aan een controle van de EU, niet heeft gekozen voor het
instrument van een ministeriële aanwijzing? Was dit in de ogen van de
regering op dat moment niet voor de hand liggend geweest? (blz. 13)Zie het antwoord op vraag 65. 211Kan worden aangegeven op welke momenten gedurende de
periode 1994–1999 de Europese regelgeving met betrekking tot de accountantsverklaringen
is gewijzigd? Is hierover overleg geweest met SZW? Zo ja, welke stappen heeft
SZW gezet om tot een adequate implementatie hiervan te geraken? (blz. 13)De Europese regelgeving inzake ESF stelt geen specifieke tegels ten aanzien
van accountantsverklaringen. In de Coördinatieverordening 4253/88 van
de EC wordt in artikel 23, eerste lid, als enige eis aan de controle gesteld
dat Lidstaten de nodige maatregelen moeten nemen om regelmatig te verifiëren
dat de door de Gemeenschap gefinancierde maatregelen stipt zijn uitgevoerd.De nieuwe controlesystematiek vanaf 1997, waarover de heer Koning
op bladzijde 13 spreekt berust op besluitvorming van Arbeidsvoorziening zelf,
waarmee SZW na uitvoerig ambtelijk overleg, tussen Arbeidsvoorziening, SZW,
Financiën en de EC, heeft ingestemd.212Is er een verschil in de mate waarin regionale coördinatoren
toekwamen aan het uitoefenen van toezicht op de projecten? Zo ja, hoe zien
die verschillen er precies uit? (blz. 13)De regionale directeuren waren elk verantwoordelijk voor de mate waarin
de regionale coördinatoren toekwamen aan het uitoefenen van het toezicht
op projecten Hiervoor waren geen algemene richtlijnen.213De heer Koning stelt vast dat het gebrek aan aandacht
voor toezicht ook blijkt uit het zeer beperkte aantal mensen dat binnen Arbeidsvoorziening
belast was met controle en toezicht (slechts twee accountants voor ongeveer
500 mln.)? Waarom heeft SZW niet zijn verantwoordelijkheid genomen om de slagkracht
van controle en toezicht binnen Arbeidsvoorziening te vergroten? (blz. 13)Op pagina 13 van deel 1 van het rapport Koning staat: «Bij de Arbeidsvoorziening
bestond er op het niveau van landelijk en regionaal bestuur en directie slechts
beperkt aandacht voor toezicht op ESF.» Op pagina 22 van deel 2 van
het rapport Koning staat: «De bemensing van de ESF-functie bij de Arbeidsvoorziening
was beperkt, waardoor te weinig tijd overbleef voor het houden van toezicht.»
Ten aanzien van deze passages is het van belang een onderscheid te maken tussen
de ESF-periode 1994–1996 en de ESF-periode 1997–1999.Met betrekking tot de ESF-periode 1994–1996 maakte Arbeidsvoorziening
voor haar toezicht gebruik van de bij de einddeclaraties van ESF-projecten
gevoegde accountantsverklaringen. Voor de ESF-periode 1997–1999 voert
Arbeidsvoorziening zelf bij ESF-projecten controles uit als onderdeel van
haar toezicht op de organisaties die met project uitvoering van ESF belast
waren. Hiertoe heeft Arbeidsvoorziening veel externe capaciteit ingehuurd.
De verhoogde inzet van capaciteit voor controle en toezicht in het kader van
ESF bij Arbeidsvoorziening is een rechtstreeks gevolg van de brief van 13
juni 1996 van de Minister van SZW aan Arbeidsvoorziening.214Hoeveel mensen zijn op dit moment bezig met het afhandelen
van de oude periode, inclusief herstel, verbeter- en administratieve aansluitingsactiviteiten?
(blz. 13) Bij het Agentschap SZW zijn op dit moment 151 medewerkers betrokken bij
de afhandeling van de oude periode. Hiervan zijn er 57 van de Business Unit
ESF 1994–1999, 71 van Interne Controle en 23 van het Landelijk Bureau
Agentschap SZW. De kosten voor de afhandeling komen ten laste van het Agentschap
SZW.Ook bij diverse aanvragers zijn uiteraard personen bezig met het afhandelen
van de oude periode. Zie ook het antwoord op vraag 32.215Waarom is door SZW geen actie genomen gedurende 1994–1999
om de hiërarchische positie van de landelijke coördinator te versterken?
(blz. 13)Zie het antwoord op vragen 14 en 174.216Deugde de administratie niet omdat het door de EU aangereikte
systeem niet deugde? Zo ja, op welke punten deugde deze niet? Waarom is daarover
niet in de EU aan de bel getrokken? Werd dit systeem in alle lidstaten die
ESF-3 ontvingen gehanteerd? Zo ja, waren daar dezelfde problemen? (blz. 13)Zie het antwoord op vraag 13.217Deugde de administratie niet omdat het systeem niet
op de juiste wijze werd toegepast? Zo ja, op welke punten is het onjuist toegepast?
Werd dit door Arbeidsvoorziening en SZW als probleem gezien en ervaren? Zo
ja, waarom is er niets aan gedaan? Zo nee, waarom niet? (blz. 13)Zie het antwoord op vraag 13.218Is er in de loop van 1994–1999 verandering opgetreden
als gevolg van bijsturing, andere regelgeving en/of een andere aanpak van
controles? Zo ja, kan daarvan een beeld geschetst worden? (blz. 13)In de brief van de Minister van SZW aan de Tweede Kamer van 25 juni 1999
(TK 26 642, nr. 1) zijn de bedoelde veranderingen beschreven. Ook in
de reactie van het kabinet op het rapport Koning van 28 augustus 2001 (TK
26 642, nr. 22) wordt hierop ingegaan.219In welk opzicht werd het probleem nog nijpender toen
eind 1999 mogelijk mede als gevolg van de millennium problematiek het geautomatiseerd
systeem uitviel? (blz. 14)Zie het antwoord op vraag 13.220Bij wie bestaat de verwachting dat de administratie
toereikend zal zijn om met de EU af te kunnen rekenen? Waarop is die verwachting
gebaseerd? Wat is het oordeel van Koning hierover? Wat is het standpunt van
de regering hierover? (blz. 14)Zie het antwoord op vraag 13.Koning acht het gestelde doel haalbaar, mits de voortgang
blijft plaatsvinden.Zie het antwoord op vraag 13. 221Over hoeveel projecten is precies onzekerheid door ontbrekende managementinformatie?
Om hoeveel deelnemers gaat het daarbij naar schatting? Welke financiële
omvang is hiermee naar schatting gemoeid? Om welke jaren gaat het? Hoe groot
is het financiële voorbehoud dat de heer Koning vanwege dit gegeven heeft
moeten maken? (blz. 14)Managementinformatie heeft geen directe relevantie
voor projecten, maar op de aansturing van de organisatie.Gedacht kan bijvoorbeeld
worden aan planning van in te zetten medewerkers, omdat niet duidelijk is
in welke fase van voortgang projecten zich bevinden. Eén en ander leidt
tot hogere uitvoeringskosten door planningsfouten, maar heeft geen directe
invloed op subsidiestromen.Een ander gevolg van ontbrekende managementinformatie
is de moeite die het kost om antwoorden te geven over aspecten van de uitvoering
van de ESF-regelgeving in het algemeen.222Hoeveel partijen hebben naar schatting van de heer Koning, mede door niet
ordelijke en controleerbare administratie, te veel of zelfs volledig ten onrechte
ESF-subsidie genoten? Kan een splitsing in die inschatting worden gemaakt
tussen de hoeveelheid teveel genoten subsidie en het aantal partijen dat volledig
ten onrechte ESF-subsidie heeft genoten? Om hoeveel aanvragers gaat het naar
schatting bij de laatste groep? Welk bedrag aan ESF-geld is daarbij betrokken?
Over welke jaren wordt hierbij gesproken? (blz. 14)Zie het antwoord op vraag 221.Op pagina 14 van deel
I geeft Koning aan dat er geen aanwijzingen zijn dat het om substantiële
bedragen gaat. De gevraagde splitsing kan niet worden gemaakt.223Heeft de heer Koning ook onderzoek gedaan naar «gebruiken»
in aanwending van ESF-subsidie die niet overeenkomstig de regelgeving was
en door aanvragersgroepen aan elkaar werden doorgegeven als advies voor als
creatieve aanwending van ESF? Zo ja, kan een overzicht van de bevindingen
worden gegeven? Zo nee, waarom is hiernaar geen onderzoek gedaan? (blz. 14)De heer Koning had geen opdracht en geen bevoegdheid
voor het doen van onderzoek naar mogelijk strafbare feiten. De geconstateerde
gebruiken zijn aan Koning kenbaar gemaakt vanuit de controle IC/OA.224Welke meetlat heeft de heer Koning gehanteerd voor de constatering dat
er geen aanwijzingen zijn dat dit, in verhouding tot het gehele ESF-programma,
substantiële bedragen betreft of uitgaat boven de uitvoeringsproblemen
die inherent zijn aan soortgelijke subsidieregelingen. (blz. 14)Uit de fraudeliteratuur (Albrecht, Bologna, Wells,
etc., maar ook uit onderzoeken van grote Nederlands accountants- en adviesbureaus
en cijfers van Nederlandse verzekeraars) blijkt dat in het algemeen naar schatting
ongeveer twee tot vier procent van alle gelden door middel van opzettelijk
onregelmatigheden verloren gaan. Voor de goede orde merkt Koning op dat deze
percentages geen wetmatigheid zijn, maar hooguit een referentiekader.225Wat wordt verstaan onder «inherente uitvoeringsproblemen»?
Met welke soortgelijke subsidieregelingen is de vergelijking getrokken? (blz.
14)Subsidieregelingen lenen zich in beginsel voor misbruik
en oneigenlijk gebruik, omdat er tussen verstrekker en ontvanger geen natuurlijk
tegengesteld belang is, als de vertrekker er aan hecht het budget maximaal
te benutten. Voorts is in algemene zin de verstrekker van subsidie in hoge
mate afhankelijk van de opgaven van gegevens door de susbsidieverkrijgers.De vergelijking is getroffen met onder meer de WIR,
Instir, zuivelsubsidies en varkenspest.226Wat is de reden dat Arbeidsvoorziening als uitvoerder,
voor wat betreft reïntegratie van werkzoekenden geen afzonderlijk projectadministratie
heeft gevoerd? Wanneer werd dit bij SZW bekend? Welke stappen zijn op dit
punt door SZW genomen? Wat zijn de aantoonbare gevolgen hiervan? (blz. 14)Naar de opgave van Arbeidsvoorziening is Arbeidsvoorziening voor projecten
ten aanzien van reïntegratie (zowel bemiddeling als trajectbemiddeling)
voor wat betreft deelnemergegevens aangewezen geweest op gegevens uit het
PGI-systeem, waarin de werkzoekenden worden ingeschreven, dan wel op eventueel
bestaande extracomptabele overzichten van deelnemers die op een vestiging
van Arbeidsvoorziening werden bijgehouden. De financiële gegevens moesten
worden ontleend aan het regionaal gevoerde FIMA-systeem (vanaf 1999 vervangen
door Oracle), waarin Arbeidsvoorziening tot voor kort de financiële boekhouding
voerde. Een probleem bij de administratie door Arbeidsvoorziening van projecten
ESF is geweest dat deelnemers afkomstig konden zijn vanuit uiteenlopende vestigingen
van Arbeidsvoorziening, soms zelfs uit het hele land, en dat de projectadministraties
voor ESF-projecten bemiddeling en trajectbegeleiding niet waren gestandaardiseerd.Zie ook paragraaf 2.8 Tarieven in deel 2 van het rapport Koning.
Zoals daarin gesteld werd de gevoerde administratie (via het in 2.8 vermelde
P maal Q-systeem) door Arbeidsvoorziening afdoende geacht, ook voor de reïntegratieprojecten.
Dit systeem heeft betrekking op alle door Arbeidsvoorziening te starten, uit
te voeren en te verantwoorden activiteiten.SZW werd hiermee bekend na aanleiding van de uitkomsten van controles
door Arbeidsvoorziening naar de projecten ESF 1997. Op grond hiervan heeft
Arbeidsvoorziening herstelacties ingezet, zoals gemeld in de brieven aan de
Tweede Kamer van 29 september 1999 en 19 juni 2000 (bijgevoegd).227De heer Koning zegt dat volgens Arbeidsvoorziening een reconstructie mogelijk
is omdat de benodigde gegevens wel in de administratie van Arbeidsvoorziening
zelf zijn vastgelegd? Is Koning het eens met deze opvatting van Arbeidsvoorziening?
Zo nee, hoe kijkt Koning tegen deze opvatting van Arbeidsvoorziening aan?
Waarom heeft deze reconstructie tot nu toe niet plaats gevonden? Is dit punt
betrokken bij de activiteiten van de Taskforce die in 1999 door de toenmalige
minister van SZW is ingesteld? Zo nee, waarom niet? Zo ja, waarom is niet
toen reeds de reconstructie plaatsgevonden? Op welke termijn zal de reconstructie
gereed kunnen zijn? Over welke jaren zal de reconstructie moeten worden uitgevoerd?
Welk betrouwbaarheidspercentage zal een reconstructie met terugwerkende kracht
op dit onderdeel kunnen hebben? Waarop baseert u die verwachting?
Is een dergelijke reconstructie reeds besproken met de EU? Zo ja, met welk
resultaat? Zo nee, zal dit alsnog plaatsvinden en op welke termijn? Waarom
heeft de heer Koning niet op dit punt, even als op andere onderdelen, zelf
de reconstructie ter hand genomen? (blz. 14)De inspanning die daartoe geleverd dient te worden,
is zeer aanzienlijk en het is niet op voorhand duidelijk of de EU de inzichten
van Arbeidsvoorziening zal honoreren.Ja, in de brief aan de Tweede Kamer van 29 september 1999 (TK 26 642,
nr. 3) is gemeld dat Arbeidsvoorziening naar aanleiding van de uitkomsten
van de controles over 1997 herstelacties heeft ingezet. Thans is Arbeidsvoorziening
doende met bedoelde reconstructie over ESF 1997–1999.Een formeel gesprek met de Europese Commissie hierover heeft nog niet
plaatsgevonden. Er valt derhalve op dit moment niet aan te geven welk betrouwbaarheidspercentage
een reconstructie met terugwerkende kracht op dit onderdeel kan hebben.Koning heeft geen prioriteit gegeven aan kwesties die
op projectniveau speelden. Bovendien is de onderhavige kwestie zodanig tijdrovend,
dat dit afbreuk zou hebben gedaan aan het tijdig bereiken van de doelstellingen
van het onderzoek waarop de Tweede Kamer herhaaldelijk heeft aangedrongen.228Kan worden aangegeven waarom Arbeidsvoorziening, voor
zover ons bekend wel, met een aparte administratie werkte ten aanzien van
scholing, dit niet deed ten aanzien van reïntegratie? Gaat het daarbij
om bemiddeling of trajectbegeleiding of om allebei? (blz. 14)Naar de opgave van Arbeidsvoorziening kon Arbeidsvoorziening voor de administratie
van scholingsprojecten gebruik maken van het zogeheten ICA-systeem (Integrale
Cursisten Administratie) welke uitsluitend voor de Centra Vakopleiding functioneerde.Zie verder het antwoord op vraag 226.229De heer Koning nuanceert het begrip onregelmatigheden.
Terecht stelt hij dat onregelmatigheden niet altijd fraude is, maar onregelmatigheden
zijn overtredingen van de geldende regels van het ESF. Erkent de regering
deze overtredingen en is zij bereid hiervoor de volle verantwoordelijkheid
te nemen? (blz. 15)In de reactie van het kabinet op het rapport van Koning onderkent het
kabinet met het rapport Koning dat ESF 1994–1999 in Nederland op alle
niveaus, van SZW tot en met de uitvoerders, slordig is uitgevoerd. Ook staat
in de reactie van het kabinet dat volgens de EU-regelgeving de minister van
SZW tegenover de EU volledig verantwoordelijk is voor het ESF-programma.230Welke criteria zijn gehanteerd om te komen tot de vaststelling dat niet
is gebleken dat begunstigden de gelden in belangrijke mate oneigenlijk hebben
gebruikt? (blz. 15)Koning heeft in de tekst de begrippen misbruik en oneigenlijk
gebruik veelal naast elkaar gebruikt. Misbruik betreft het breken van wet-
en regelgeving. Oneigenlijk gebruik het buigen van regelgeving, zonder dat
er sprake hoeft te zijn van misbruik. Het criterium waarnaar
wordt gevraagd betreft het aantal aangiften bij justitie in verhouding tot
het totaal aantal projecten (ongeveer 10 op 9000) en de bevindingen van IC/OA
tot op heden, die niet hebben geleid tot aanwijzingen van misbruik.231Hoeveel gevallen zijn bekend waarin werd verzuimd opbrengsten in mindering
te brengen op de subsidiabele kosten? Was hierbij op enigerlei wijze sprake
van stelselmatig verzuim? Indien er sprake was van onopzettelijk verzuim,
is dan op enig moment overwogen om de uitvoeringsregeling op dit punt te vereenvoudigen
en te verhelderen? Zo ja, is dit ook gebeurd en met welk effect? Zo nee, waarom
niet? (blz. 15)Dit probleem is niet separaat geadministreerd, maar
onder de algemene term «cofinanciering niet onderbouwd en/of foutief
berekend of onvolledig» die met code 641 aan de EU wordt gemeld. Op
pagina 79 van onderzoeksrapport Koning deel 2, wordt een indicatie gegeven
van de frequentie van deze onregelmatigheid. Het specifiek in de vraagstelling
bedoelde probleem is overigens onder ESF doelstellingen 1, 2 en 4 mede door
de Europese Commissie gesanctioneerd.Koning heeft niet kunnen constateren dat hierbij sprake
was van stelselmatig verzuim.232Kan de aanduiding «in de meeste gevallen» worden gekwantificeerd
als het gaat om de constatering dat in de meeste gevallen een en ander, in
samenspraak met betrokkenen, zonder problemen volgens de regelgeving is afgewikkeld?
(blz. 15)Ja, het gaat om bijna alle afwijkingen tussen einddeclaraties
en eindbeschikkingen, ofwel de onregelmatigheden. Ten tijde van het onderzoek
was slechts bij uitzondering sprake van bezwaarschriften, grotendeels geconcentreerd
in de regio Rijnmond.233Wat moet worden verstaan onder «in samenspraak met betrokkenen?»
(blz. 15)In de meest letterlijke zin van de uitdrukking.234Kan een opsomming worden gegeven van de situaties waarin twijfel is ontstaan
over de verenigbaarheid met de ESF-regeling? Valt daarin enig patroon aan
te geven? Zo ja, waaruit blijkt dat? (blz. 15)Bijvoorbeeld, de toepassing van normtarieven, het niet
aanwezig zijn van opgaven van uitkeringen, afwezigheidsregistraties in plaats
van aanwezigheidsregistraties, geen aparte administratie maar het gebruik
van een kostenplaats in de administratie, gebruik schattingen, toedeling vaste
kosten, samenloop met andere subsidieregelingen, aard van de cofinanciering.Niet zodanig dat op projectniveau de aard van de mogelijke
onregelmatigheden voorspeld kon worden.235Kan een overzicht worden gegeven van de punten, voorzien
van voorbeelden, waarop aanvragers het niet eens waren met een consequentie
van de ESF-regelgeving? Kan per onderdeel antwoord worden gegeven op
de vraag of Arbeidsvoorziening het eveneens oneens waren met consequenties
van de EU-regelgeving? Kan hetzelfde worden aangegeven voor SZW? Wat is daarmee
in het overleg met de EU gebeurd? Zo nee, kan worden beschreven hoe is omgegaan
met dit soort problemen door Arbeidsvoorziening? Hoe is met dit soort problemen
omgegaan door SZW? Werd de beoordeling steeds aan de controleur van Arbeidsvoorziening
overgelaten? Zo niet, welke controleur wordt dan bedoeld? Zijn er voorbeelden
aan te geven dat de controleur een werkwijze heeft goedgekeurd, die later
door de EU is afgewezen? Om welke problemen gaat het daarbij? (blz. 15)Aanvragers waren het vaak niet eens met beslissingen inzake uitstel van
voorschotbetalingen op grond van de bepaling in de ESF regelgeving dat Arbeidsvoorziening
alleen betalingen ESF doet indien zij daarvoor vanuit Brussel voldoende middelen
heeft verkregen. Arbeidsvoorziening heeft die bepaling bewust in de regelgeving
geïntroduceerd om te voorkomen dat voorfinanciering ESF nodig was zonder
dat daarvoor voldoende middelen aanwezig waren.Aanvragers zijn het vaak niet eens met een eindbeschikking die lager is
dan de door de aanvrager ingediende einddeclaratie of met het moeten terugbetalen
van subsidie hangende een procedure. Tegen dergelijke beslissingen staat de
mogelijkheid open van bezwaar en beroep. Overigens krijgen aanvragers voorafgaand
aan de subsidievaststelling de mogelijkheid van hoor en wederhoor over een
controle-rapport.Er is over deze punten geen rechtstreeks overleg op bestuurlijk niveau
gevoerd met de EU. Het Comité van Toezicht ESF is de aangewezen instantie
geweest om desgewenst over dergelijke onderwerpen met vertegenwoordigers van
de Europese Commissie van gedachten te wisselen.Zoals in de brief van de Minister van SZW aan de Tweede Kamer van 29 september
1999 (TK 26 642, nr. 3) vermeld op pagina 14 is in de periode vanaf 1994
de nationale ESF-regelgeving een aantal malen nader aangescherpt naar aanleiding
van controlebevindingen. In de reactie van het kabinet op het rapport Koning
van 28 augustus 2001 (TK 26 642, nr. 22) is onder «Opzet ESF-nieuw»
aangegeven dat verbetering van de (uitleg van) regelgeving één
van de terreinen is waaraan bij de opzet van de ESF-periode 2000–2006
aandacht is besteed. Daarbij is aangegeven op welke wijze dit heeft plaatsgevonden.Ja.Nee, over het algemeen was de EU controleur positief
over de kwaliteit van de controle door IC/OA.236Hebben controleurs, wier taak hierdoor verzwaard werd,
hierover aan de bel getrokken? Zo ja, bij wie? Op welke wijze is hiermee vervolgens
omgegaan? Heeft dit geleid tot een andere aanpak? Zo ja, waaruit blijkt dat?
(blz. 15)Dergelijke signalen van controleurs zijn bij SZW niet bekend.237Waaruit wordt afgeleid dat de toegenomen aandacht voor de rechtmatigheid
de aandacht voor doel en opzet van het ESF-programma op den duur naar de achtergrond
verdrong? (blz. 16) Het is de algemene opvatting van de regionale ESF coördinatoren
en andere geïnterviewden, inclusief ambtenaren van de Europese Commissie.238Waarop is de constatering gestoeld dat de resultaten van ESF 1994–1999
ruimschoots boven de doelstellingen uitgaan, terwijl elders wordt opgemerkt
dat door onduidelijkheid in de articulatie van doelen, door dubbele prioriteiten,
de effectiviteit moeilijk te meten is? Hoe verhoudt zich deze uitspraak tot
de vaststelling dat het een gemiste kans is dat ESF niet meer is ingezet op
de langdurig werklozen en met uitsluiting bedreigde werkzoekenden? (blz. 16)Dit valt direct af te leiden uit de evaluaties die
door het NEI zijn uitgevoerd ten behoeve van het Comité van Toezicht.
Bruto, voor eliminatie van de algemene tendens, is de uitkomst van ESF zeer
positief. Netto is vooral een positief effect waargenomen wat betreft de moeilijkst
naar de arbeidsmarkt te leiden doelgroepen. Kennelijk levert ESF voor die
doelgroep het beste rendement. Een doelmatige inzet van gelden zou dan vooral
op die groep gericht moeten zijn.239Waaruit blijkt dat antwoorden aan de Kamer die later moesten worden gecorrigeerd,
in alle gevallen in eerste instantie naar beste weten zijn verschaft? Is nagegaan
of SZW ter vergaring van de informatie voor de antwoorden, niet teveel uit
één bron heeft geput? (blz. 16)Er zijn voor zover Koning bekend is geen antwoorden
gecorrigeerd. Wel is in een later stadium soms aanvullende nadere informatie
verstrekt. Dit wordt bedoeld met «terugkomen op».Gezien de aard van de relatie SZW/ARBVO in verhouding
tot de vraagstelling had SZW geen andere bron.240Op welke wijze heeft de additionaliteitstoets plaatsgevonden
voor de ESF-projecten die door ander ministeries zijn gedaan? Wie was verantwoordelijk
voor controle en toezicht bij deze projecten? (blz. 17)In de Algemene Raad van 19 juli 1993 is door de Europese Commissie een
verklaring afgegeven met betrekking tot de verificatie van artikel 9 (additionaliteit)
door de Europese Commissie. De Commissie geeft in deze verklaring aan dat
het additionaliteitsbeginsel wordt gemeten op macro- en niet op project- of
clusterniveau. Er vindt derhalve geen additionaliteitstoets plaats op individueel
projectniveau.De verantwoordelijkheden voor controle en toezicht bij ESF-projecten van
andere ministeries wijken niet af van de reguliere verantwoordelijkheden bij
ESF-projecten van aanvragers. Voor de volledigheid is de «controle-
en toezichttoren» hieronder verkort weergegeven, zoals ook in de brief
van de Minister van SZW aan de Tweede Kamer van 25 juni 1999 is beschreven
(TK 26 642 nr. 1):1. controle op het niveau van de ESF-projecten (waarbij op aandringen
van de Europese Commissie met ingang van het ESF-jaar 1997 de accountantsverklaringen
bij de einddeclaraties van projecten zijn vervangen door controles door Arbeidsvoorziening);2. controle op het niveau van Arbeidsvoorziening (interne controle, eerste
lijns toezicht door het CBA). In het Enig ProgrammaringsDocument is Arbeidsvoorziening
als de beheersautoriteit aangewezen.3. de externe accountant geeft een verklaring over getrouwheid en rechtmatigheid
van de balansposten, inkomsten en uitgaven in de jaarrekening van Arbeidsvoorziening.
Bovendien rapporteert de externe accountant over zijn bevindingen
ten aanzien van het door Arbeidsvoorziening gevoerde financieel beheer;4. tweedelijns toezicht door het Ministerie van SZW (beoordelen verantwoordingsrapportages
Arbeidsvoorziening, reviews op controles door Arbeidsvoorziening en externe
accountant, zo nodig eigen onderzoek, doorgeleiden ESF-declaraties van Arbeidsvoorziening
naar de Europese Commissie);5. de rol van het Comité van Toezicht, waarin onder meer de Europese
Commissie, het Ministerie van SZW, werkgevers- en werknemersorganisaties vertegenwoordigd
zijn (het Comité van Toezicht houdt zich bezig met beleids- en budgetaangelegenheden
inzake ESF);6. toezicht door het Ministerie van Financiën op het financieel beheer
op het terrein van SZW (het Ministerie van Financiën gebruikt hiertoe
de resultaten van onderzoek door anderen en doet zonodig aanbevelingen);7. controles door de Algemene Rekenkamer bij Arbeidsvoorziening en bij
aanvragers/uitvoerders van ESF-projecten (betreft een bevoegdheid tot onderzoek,
geen reguliere controletaak);8. controles vanuit de Europese Commissie: DG Employment and Social Affairs,
DG Financial Control en Uclaf/OLAF (de Europese Commissie voert jaarlijks
controles uit bij aanvragers en uitvoerders van ESF-projecten);9. controle vanuit de Europese Rekenkamer (de Europese Rekenkamer controleert
het financieel beheer zoals gevoerd door de Europese Commissie; hiertoe controleert
de Europese Rekenkamer onder meer ESF-projecten ter plaatse).241Kan worden aangegeven welke ministeries hebben deelgenomen
aan de uitvoering van ESF-projecten of programma's? Om welke bedragen is het
daarbij in de loop van de periode per ministerie gegaan? Op welke wijze heeft
SZW zijn verantwoordelijkheid als tweedelijns toezichthouder en controleur
richting deze ministeries vorm gegeven? (blz. 17)In de periode 1994–1999 zijn de onderstaande ministeries als aanvrager
ESF opgetreden.Het overzicht geeft per ministerie het totaal toegezegd ESF en het
(op dit moment) totaal eindbeschikt ESF. MinisterieToegezegd ESFEindbeschikt ESF BIZA572 262317 271DEF97 593– EZ740 115103 394JUS20 992 98719 229 135LNV4 348 2303 229 098OCW298 377 145270 429 463SZW2 949 3552 949 355 V&W264 750264 750WVS1 163 5711 117 278 Totaal ministeries329 506 008297 639 745Zie verder het antwoord op vraag 240. Voor alle duidelijkheid: de tweedelijnstoezichthoudende
verantwoordelijkheid van SZW heeft betrekking op Arbeidsvoorziening. Arbeidsvoorziening
was verantwoordelijk voor het eerstelijnstoezicht op de projecten van de aanvragers,
waaronder genoemde ministeries. 242Hoe kreeg het toezicht door SZW vorm ten aanzien van
Financiën, gelet op het feit dat Financiën tot 1997 ook deel uitmaakte
van het Centraal Bestuur Arbeidsvoorziening? (blz. 17)Financiën maakte geen onderdeel uit van de overheidsgeleding van
het CBA. De overheidsgeleding werd tot 1997 gevormd door vertegenwoordigers
van de ministers van SZW, OC&W en EZ. Zie verder het antwoord op vraag
87, 90, 240 en 272.243Kan aangegeven worden hoeveel door de heer Koning geïnterviewde personen
twijfelden over de vraag of in voldoende mate aan de additionaliteitseis is
voldaan? Welke posities bekle(e)d(d)en deze personen? (blz. 17)Ongeveer een kwart ondervraagden, waarbij het met name
ging om uitvoerders of betrokkenen die in de periferie van de ESF regeling
betrokken waren. Regio managers, ambtenaren van het ministerie van SZW, controleurs
en ambtenaren van de Europese Commissie behoorden niet tot deze groep.Arbeidsvoorziening geeft aan dat ook de Algemene Directie van Arbeidsvoorzienig
niet behoorde tot de groep van degenen die twijfelden over de vraag of in
voldoende mate aan de additionaliteitseis was voldaan.244Hoe is het misverstand ontstaan dat additionaliteit tot op projectniveau
moet worden getoetst? Hoe breed bestond dat misverstand? (blz. 17)Bij controles van IC/OA en de EU is in het begin discussie
ontstaan over het begrip additionaliteit. Ook in het CvT is hierover gediscussieerd.
In de loop van de programmaperiode is duidelijk geworden dat het EU-vereiste
in totaliteit aan de lidstaat wordt gesteld en niet aan een individueel project.245Heeft dit «misverstand» geleid tot bij
nader inzien onterechte correcties? Zo nee, kan dat worden onderbouwd? Zo
ja, kan worden aangegeven waar dat het geval was of is? (blz. 17)De toepassing van het begrip «additionaliteit» heeft op projectniveau
niet geleid tot bij nader inzien onterechte correcties. Het criterium van
additionaliteit werd niet op projectniveau gehanteerd.246Wat was precies de rol van het Comité van Toezicht
bij de inhoudelijke bespreking van de additionaliteit? Wat wordt bedoeld met
de opmerking in deel 2 van het rapport op blz. 10 dat inhoudelijke besprekingen
in het CvT niet tot zwaarwichtige kritiek leidden? (blz. 17)De verantwoording over de additionaliteit is een afspraak tussen de lidstaat
Nederland en de Europese Commissie, welke is neergelegd in het EPD Doelstelling
3 1994–1999. Tussenverantwoordingsproducten met betrekking tot
de additionaliteit zijn besproken in het CvT.De Europese Commissie was geclausuleerd positief. De
clausulering hield verband met moeilijk meetbare criteria.247Met welke andere lidstaten werd de discussie gevoerd over de meetbaarheid
van de additionaliteit? (blz. 17)Niet bekend is met welke andere lidstaten de Europese Commissie de discussie
heeft gevoerd over de meetbaarheid van de additionaliteit in de periode 1994–1999.Voor de periode 2000–2006 is de Europese Commissie met elk van de
lidstaten overeengekomen om voor de verantwoording van de additionaliteit
in de periode 2000–2006 gebruik te maken van OESO-gegevens. Hierdoor
is de wijze waarop lidstaten verantwoording afleggen aan de Europese Commissie
inzake de additionaliteit geüniformeerd.248Waaruit blijkt dat de EU in het algemeen tevreden was over de inzet van
de Nederlandse overheid? (blz. 17)Ambtenaren van de Europese Commissie hebben naar aanleiding
van een Europees Rekenkamerrapport over additionaliteit meegedeeld dat Nederland
voldeed aan het betreffende vereiste (vergelijk rapportdeel 1, blz. 18 1e
alinea).249Welke verklaring heeft de heer Koning gevonden voor de bij geïnterviewde
betrokkenen veronderstelling dat veronderstelde aanwending niet het gevolg
blijkt te zijn geweest van een ingreep door SZW in de Rijksbijdrage van 400
miljoen per jaar? Hoe heeft deze verkeerd gebleken veronderstelling kunnen
postvatten bij geïnterviewde betrokkenen? Hoe heeft de verkeerd gebleken
veronderstelling zo lang kunnen voortbestaan? Waaruit blijkt precies dat de
veronderstelling van deze betrokkenen onjuist is? (blz. 18) Welke functie
en positie hebben deze geïnterviewde betrokkenen? Bij hoeveel geïnterviewde
betrokkenen bleek deze onjuist gebleken veronderstelling te hebben postgevat?
(blz. 18)Klaarblijkelijk wordt bedoeld «welke verklaring
is gevonden dat veronderstelde aanwending wel het gevolg blijkt». Koning
heeft hiervoor geen verklaring kunnen vinden, kennelijk is sprake van een
misverstand bij betrokkenen.Dit is bevreemdend, omdat reeds op 23 december 1994
de zogenaamde partijenovereenkomst aan de Kamer is gezonden. Tevens is bij
het rapport van de Commissie van Dijk (1995) het cruciale stuk bijgevoegd,
waaruit kon blijken op welke wijze door Arbeidsvoorziening zou worden voorzien
in de financiering van de korting ter grootte van NLG 400 miljoen. ESF speelde
hierin geen rol.Onbekend, in het algemeen kunnen misverstanden bij
gebrek aan feitelijke grond lang voortleven.Zie onderzoeksrapport deel 2, onderdeel 2.1. De heer
Koning heeft geen enkele feitelijke grond gevonden voor de veronderstelling
van betrokkenen.Medewerkers van ESF Nederland en Arbeidsvoorziening,
maar ook de voormalig voorzitter van de landelijke Arbeidsvoorziening organisatie.Er zijn geen aantallen bijgehouden. De positie van
enkelen die deze mening waren toegedaan was voldoende om dit punt een «issue»
te achten, dat nader onderzoek behoefde.250Waarom is de reconstructie van het totaal van de op
alle ESF-projecten verantwoorde subsidiegelden van Arbeidsvoorziening zelf,
gedaan door de accountant van Arbeidsvoorziening zelf? Op basis van welke
zekerheden is deze constructie uitgevoerd? Zijn daarbij nog onzekerheden blijven
bestaan? Zo ja, welke? (blz. 18)In de relatie Minister-ZBO is het aan de ZBO om keuzes te maken op beheersmatig
terrein. Zo is het ook bepaald in de Arbeidsvoorzieningswet 1996. Het betreffende
accountantsbureau is goed op de hoogte van de geldstromen binnen Arbeidsvoorziening
hetgeen de reconstructie vergemakkelijkt.In opdracht van het Ministerie van SZW heeft KPMG een review uitgevoerd
op de door Arbeidsvoorziening uitgevoerde reconstructie. Dit heeft geleid
tot een rapport van 6 april 2001. Het rapport geeft inzicht in de stand van
zaken betreffende het saldo van de ESF-bankrekening per ultimo 1998. In het
kader van de openingsbalans van het Agentschap SZW per 1 april 2001 wordt
thans gewerkt aan het bepalen van het saldo van de ESF-bankrekening per 30
maart 2001.251Kan nog eens aangegeven worden op welke feiten de constateringen van de
heer Koning zijn gebaseerd en van welke onzekerheden er nog sprake is inzake
de eigen projecten van Arbeidsvoorziening, waar het gaat om het «als
verwaarloosbaar geachte risico dat ESF gelden zijn ingezet voor het instituut
Arbeidsvoorziening? (blz. 19)Zie het antwoord op vragen 177 en 249.252Was het automatische overschrijven van gegevens na
verloop van tijd, in alle lidstaten het geval waar gebruik werd gemaakt van
dit EU administratiesysteem? Zo ja, is hierop actie ondernomen door desbetreffende
lidstaten? Zo nee, hoe komt het dat dit alleen Nederland tot problemen leidt?
Wanneer werd bij Arbeidsvoorziening duidelijk dat deze problemen zich voordeden?
Wanneer werd bij SZW duidelijk dat deze problemen zich voordeden? (blz. 19)Zie het antwoord op vraag 13.253Wat is er aan gedaan om de benodigde administratie
adequaat te maken en de duurzame beschikbaarheid van gegevens te garanderen?
(blz. 19)Zie het antwoord op vraag 13.254Op welke wijze is SZW betrokken bij de invoering van
de M-lijst? Is hieraan goedkeuring verleend? In welke mate wordt bij de afhandeling
van de oude periode gebruik gemaakt van de M-lijst? Hoe zullen de problemen
worden aangepakt die daarbij te voorzien zijn, gelet op de bevindingen van
Koning? (blz. 19 en deel 2, blz. 65 e.v.)De bevindingen van de heer Koning over de M-lijsten betreffen een weergave
van de stand van zaken medio 2001.Vanwege de problemen met de ESF-applicatie (zie het antwoord op vraag
13) heeft Arbeidsvoorziening (ESF Nederland) in 2000 een hulpmiddel ontwikkeld
om het gebrek aan managementinformatie ten gevolge van de niet functionerende
ESF-applicatie op te vangen.Het ministerie van SZW is niet betrokken geweest bij de invoering van
de M-lijsten.De M-lijsten waren in aanzet louter bedoeld om verschillen tussen de aanvraag
en einddeclaratie in beeld te brengen. De M-lijsten waren opgezet om intern
de voortgang van onderhanden dossiers in kaart te brengen, en waren niet bedoeld
om ook van reeds afgehandelde projecten informatie te kunnen leveren.De reikwijdte van de M-lijsten is vervolgens uitgebreid, maar bij het
vervaardigen van de steeds uitgebreidere lijsten heeft de centrale aansturing
te wensen overgelaten.Inmiddels zijn bij het Agentschap SZW de definities van de M-lijsten aangescherpt.
De M-lijsten worden thans intern gebruikt om per onderhanden dossier en per
stap de voortgang bij te houden. Voor de jaren 1997–1999 zijn de M-lijsten
gecompleteerd en bevatten thans alle projecten. Voorts is er, voortbouwend
op de M-lijsten een integrale planning opgesteld, waarbij er ook inmiddels
aansluiting is bewerkstelligd met de ESF-applicatie.255Wat betekent de opmerking van Koning in het tweede deel van het rapport
op blz. 67 «gezien de wijze waarop de input van deze Europese applicatie
tot stand komt» precies? Wat wordt bedoeld met «de bron waaruit
deze input voor een groot deel afkomstig is»? Hoe moet worden verstaan
«en met name de betrouwbaarheid van de gegevens uit deze bron»?Handmatige invoer op basis van een systeem dat ten
dele geen historie vasthoudt, dat een belangrijke tijd niet is gebruikt vanwege
een verondersteld millenniumprobleem en waarmee geen aansluiting is gemaakt
op de financiële administratie.Dit betreft de regionaal ingevoerde ESF/NL-applicatie.De betrouwbaarheid van de gegevens uit deze bron was
voor Koning in het geding, doordat gedurende langere tijd de invoer van gegevens
in de regionale ESF/NL-applicatie had stilgelegen en de juistheid en volledigheid
van de daarna ingevoerde gegevens ten tijde van het onderzoek nog niet vaststond.256In welke mate is de Europese applicatie betrouwbaar
voor de afhandeling van de periode 1994 -1999 in de onderhandelingen met de
EU, in beschouwing nemend dat de heer Koning aangeeft geen gebruik te hebben
gemaakt van deze registratie bij het tot stand komen van zijn rapport vanwege
de onbetrouwbaarheid van de gegevens? (blz. 19 en deel 2, blz. 67)Zie het antwoord op vraag 13.257Welke stappen zijn/worden genomen om de administratie
van Arbeidsvoorziening inzake ESF wel betrouwbaar te maken? (blz. 19)Zie het antwoord op vraag 13.258Hoe beoordeelt de regering de conclusie van de heer
Koning dat vanwege de administratieve tekortkomingen bij Arbeidsvoorziening
er geen betrouwbare antwoorden te geven zijn op vragen die betrekking
hebben op het totaal van gesubsidieerde projecten? (blz. 20)Zie het antwoord op vraag 13.259Waarop is de verwachting van het agentschap SZW gebaseerd
dat binnen afzienbare tijd te kunnen voldoen aan een toereikende verantwoording
aan de EU? Wanneer is dat? (blz. 20)Zie het antwoord op vraag 13.260Hoe beoordeelt de regering het gegeven dat na 7 jaar
nog steeds geen sprake is van een betrouwbare administratie bij Arbeidsvoorziening?
(blz. 20)Zie het antwoord op vragen 13 en 32.261Waarom heeft SZW op dit punt nooit ingegrepen, maar
wel ieder jaar juistheidsverklaringen afgegeven die nodig waren voor de EU?
(blz. 20)De door SZW afgegeven juistheidsverklaringen, gebaseerd op gegevens van
Arbeidsvoorziening, zijn tot en met het ESF-jaar 1996 afgegeven. Vanaf het
ESF-jaar 1997 zijn de jaarlijkse declaraties richting de EU onder voorbehoud
van de uitkomsten van nog lopende controle-activiteiten toegezonden.262Waarom heeft SZW gedurende de periode 1994–1999
nooit een eigen oordeel gevormd over de gang van zaken door één
of meer projecten vanaf de start tot de laatste afrekening te volgen en te
beoordelen? Zou daardoor niet sneller en uit eigen beweging een aantal structurele
fouten aan het licht zijn gekomen, waardoor tijdige correctie en vervolgens
preventie effectief had kunnen zijn? (blz. 20)Zie het antwoord op vraag 64.263In deel 2 van het rapport wordt aangegeven dat SZW correctieve acties
heeft toegepast, veelal op projectniveau. Kan een overzicht aan de Kamer worden
verstrekt waarin wordt aangegeven waarom, wanneer, door wie en met welk effect
tot correcties is overgegaan? (blz. 21 en deel 2, blz. 25)Geen limitatieve lijst, wel voorbeelden: fondsvorming
Drechtsteden, Provinciale weg Alkmaar, Futuro Laboral, ZO-Brabant Hogescholen,
CVV Goes, Technische Bijstand. Voor het doel van het onderzoek kon volstaan
worden met hetgeen op blz. 21, rapportdeel 2 staat opgemerkt.264Was er naar aanleiding van de tweede blokkade en het
veranderen van de controlesystematiek geen aanleiding om af te stappen van
de te afwachtende houding bij SZW ten aanzien van de opvolging van gemaakte
afspraken met Arbeidsvoorziening? Waarom is dat niet gebeurd? (blz. 21)Zie het antwoord op vraag 64.265Wat zijn de uitzonderingen op de regel dat de directie
toezicht te globaal en afwachtend bleef opereren? (blz. 21 en deel 2, blz.
26) Zie het antwoord op vraag 64.266Wat wordt bedoeld met «ampel overleg» (in
deel 2 van het rapport) tussen SZW, Arbeidsvoorziening en de EU over het Plan
van Aanpak Controle en toezicht ESF? Kan het proces nader worden toegelicht?
Kan de Kamer beschikken over alle stukken die hierbij een rol hebben gespeeld?
(blz. 21 en deel 2, blz. 24)Over het plan van aanpak controle en toezicht ESF is vanaf medio 1996
uitvoerig gesproken tussen SZW en Arbeidsvoorziening. Begin december 1996
is het plan van aanpak zoals opgesteld door Arbeidsvoorziening besproken met
vertegenwoordigers van de Europese Commissie. In dat overleg is met name de
controlesystematiek aan de orde geweest. Op basis van de uitkomsten van dit
overleg zijn door Arbeidsvoorziening een aantal opties (waaronder controle
in eigen beheer) nader uitgewerkt. In deze fase is vanuit Arbeidsvoorziening
overleg geweest met de Europese Commissie, SZW en Financiën; tot slot
is het voorstel nog voorgelegd aan de Algemene Rekenkamer, waarna het definitieve
voorstel eind maart 1997 ter goedkeuring aan de minister van SZW is voorgelegd.Vanuit SZW heeft vervolgens nog een afstemmingsronde plaatsgevonden met
de Accountantsdienst en Financiën, alvorens mei 1997 definitieve goedkeuring
aan het plan werd verleend.Bijgevoegd zijn:• de brief van de Minister van SZW aan Arbeidsvoorziening van juni
1996;• het plan van aanpak ESF van Arbeidsvoorziening;• de brief van Arbeidsvoorziening aan de Minister van SZW van maart
1997 waarin wordt ingegaan op het overleg tussen Arbeidsvoorziening, SZW,
Financiën en de EU;• de brief van de Minister van SZW aan Arbeidsvoorziening van mei
1997 waarmee het plan van aanpak is goedgekeurd.267Onderschrijft de regering de conclusie van de heer
Koning dat in het rapport van SOZA-Consult, dat op 1 september 1994 aan de
minister van SZW werd overhandigd, vrijwel alle problemen bij de uitvoering
van ESF in kaart brengt en voorziet van drie belangrijke aanbevelingen? Vindt
de regering het evenals Koning «onbegrijpelijk» dat van dat rapport
niet veel meer gebruik is gemaakt om problemen te voorkomen? (blz. 22)Zie het antwoord op vraag 66.268Waarom geeft de heer Koning in het tweede deel van het rapport aan dat
voor zover hem bekend geen voorbehouden zijn gemaakt bij de controle 1994
-1996? Is hij er niet zeker van over alle stukken te beschikken? (blz. 22
en deel 2, blz. 35)Hoewel uit missierapporten blijkt dat een voorbehoud
wordt gemaakt ten aanzien van de kwaliteit van de externe accountantscontroles
heeft de EU niet bij de ontvangen einddeclaraties tot en met 1996 bezwaar
gemaakt tegen de aard van de controles door externe accountants.269Zijn alle «Mission reports» van de EU betrokken bij het onderzoek?
Zo nee, waarom niet? (blz. 22 en deel 2, blz. 35)Ja.270Kan aangegeven worden waaruit blijkt dat de EU-regelgeving
pas sinds 1997 voorschrijft dat 5% van de projecten moet worden gecontroleerd?
(blz. 23)Dat blijkt uit artikel 3, tweede lid, van verordening 2064/97 van 15 oktober
1997.271Hoe lang is «relatief lang» als de heer Koning oordeelt dat
dit een knelpunt vormt? Welke gevolgen heeft dit voor het proces van schadebeperking?
Welke gevolgen kan dit hebben voor de projectaanvragers en uitvoerders? (blz.
23)Koning vermoedt dat de vraag doelt op de doorlooptijd
van controlerapporten. Die rapporten bleven soms meer dan een jaar op afwikkeling
wachten ten behoeve van definitieve afwikkeling.Een lange doorlooptijd van controlerapporten heeft geen gevolgen voor
het proces van schadebeperking. Eventuele negatieve bevindingen van de Europese
Commissie leiden in de regel tot een neerwaartse aanpassing van de eindbeschikking
van het betreffende project.272Kan precies worden beschreven hoe, wanneer, op welke
wijze en met welk resultaat, Financiën aandacht heeft besteed aan de
opvolging van controlerapporten van de EU? (blz. 23)De controlerapporten van het toenmalige DG XX van de Europese Commissie
werden vanuit Brussel naar de Directeur-Generaal van de Rijksbegroting van
het Ministerie van Financiën verzonden. Vervolgens werden de controlerapporten,
voorzien van een aanbiedingsbrief, doorgestuurd naar de verantwoordelijke
ministers, in het geval van ESF-gelden de minister van SZW. De inhoud van
de aanbiedingsbrieven was sterk afhankelijk van de ernst van de bevindingen
van de controleurs van de Europese Commissie en varieerde van een standaard
aanbiedingsbrief tot brieven waarin nader werd ingegaan op de bevindingen.
In deze laatste brieven werd steeds aangedrongen op een plan van aanpak om
de geconstateerde tekortkomingen op te heffen. In een aantal gevallen is ook
in de financieel-beheerbrieven aandacht gevraagd voor de bevindingen uit de
controlerapporten en de noodzaak tot follow up daarvan. In bijlage 2 bij de
reactie van het kabinet op het rapport Koning is weergegeven tot welke acties
de bij SZW ontvangen signalen hebben geleid.273Maken de rapportages hierover deel uit van de documentatie
die reeds eerder onzerzijds gevraagd is? Zo niet, kan de Kamer daarover beschikken?
(blz. 23)Over de hoofdlijnen van de bevindingen en conclusies van de door de Europese
Commissie uitgevoerde controles in de ESF-periode 1994–1999 is de Tweede
Kamer geïnformeerd door middel van de brief van de minister van SZW van
25 juni 1999 (TK 26 642, nr. 1).274Is aan de problemen inzake ESF voor de heer Koning
aandacht besteed in het kabinet? Zo ja, wanneer was dat, waarover ging dat
en welke besluiten zijn genomen? (blz. 23) Voorafgaand aan de verlening van de opdracht aan de heer Koning zijn door
de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in de ministerraad enige
malen mededelingen gedaan over de stand van zaken in het ESF-dossier. In oktober
1999 zijn in de ministerraad afspraken gemaakt over het verrichten van onderzoek
door de betreffende departementen naar beheer, controle en toezicht van de
Europese structuurfondsgelden. De minister van Financiën heeft de daaruit
voortvloeiende departementale verbeterrapportages bij brief van 20 december
2000 aan de TK gezonden (Tweede Kamer, 2000–2001, 26 264, nr. 3).
In januari 2001 heeft de ministerraad ingestemd met het wetsvoorstel structuur
uitvoering werk en inkomen (SUWI), inclusief de instelling van een tijdelijk
agentschap SZW ten behoeve van de uitvoering van de ESF-subsidieverlening.De wijze waarop het toezicht op de uitvoering van het ESF thans is geregeld,
is geheel in lijn met het wetsvoorstel «Toezicht Europese Subsidies»
dat het kabinet onlangs bij de Tweede Kamer heeft ingediend en ook geheel
in lijn met de achtste wijziging van de Comptabiliteitswet, die op het terrein
van de Europese geldstromen onderzoeksbevoegdheden verleent aan de Algemene
Rekenkamer.275Hoe kan het dat de EU steeds op problemen stuitte terwijl
de departementale accountantsdienst (DAD) ieder jaar juistheidverklaringen
verstrekte? (blz. 23)Juistheidsverklaringen werden in de onderzochte periode niet door de DAD
verstrekt. Zie verder het antwoord op vraag 261.276Is er toestemming gegeven om het rapport van de DAD
op 7 juni 2001 aan de EU toe te zenden? Is nagegaan of de onderzochte projecten
voldoende representatief waren? Is dit rapport onderworpen aan een second
opinion, gezien het belang ervan voor mogelijke claims? Zo nee, waarom niet?
Waarom heeft de minister van SZW pas op 13 juni 2001 een brief geschreven
over dit rapport aan de commissaris van de EU? (blz. 23)Zie het antwoord op vraag 20.277Heeft de minister van SZW toestemming gegeven het rapport
op deze wijze naar de EU te zenden? Was er sprake van een regiefout? (blz.
23)Zie het antwoord op vraag 20.278De heer Koning geeft aan dat projecten in 1999 verlaat
van start zijn gegaan door de blokkade door de EU. Hoe verhoudt zich dit tot
de kasschuif die in de zomer van 1999 heeft plaatsgevonden (350 mln.) om te
voorkomen dat goedlopende projecten door de blokkade zouden worden getroffen?
(blz. 24)Kortheidshalve zij verwezen naar de brief van 29 september 1999 (pagina
2 e.v.) en de brief van 16 maart 2000 (pagina 2) aan de Tweede Kamer (Tweede
Kamer, 1999–2000, 26 642, nrs. 3 en 8)279Kan een overzicht worden gegeven van de controles en
bevindingen van de Europese Rekenkamer, de bevindingen en de opvolging daarvan?
Was hierbij de Algemene Rekenkamer betrokken? Zo ja, hoe en met welk oogmerk?
(blz. 24 en deel 2, blz. 32) In de jaarverslagen van de Europese Rekenkamer over de jaren 1991 tot
en met 1999 worden de bevindingen als regel op geaggregeerd niveau kenbaar
gemaakt en leiden tot conclusies en aanbevelingen met betrekking tot de taakvervulling
van de Europese Commissie. In de jaarverslagen wordt nagenoeg geen aandacht
besteed aan de uitvoering van de ESF-subsidiëring in de afzonderlijke
lidstaten. Voor zover de situatie in afzonderlijke lidstaten worden aangehaald
betreft dit adstructies van door de Europese Rekenkamer gesignaleerde probleemsituaties.
Verwijzingen naar Nederland komen in die voorbeelden nauwelijks voor.Overigens heeft de Europese Rekenkamer in de periode 1991 tot heden jaarlijks
een beperkt aantal (één à twee) onderzoeken gedaan naar
de uitvoering van ESF in Nederland. Deze onderzoeken bestonden als regel uit
een algemeen oriënterend interview met betrokkenen van het ministerie
van SZW en Arbeidsvoorziening, gevolgd door een controlebezoek aan een beperkt
aantal (drie à vier) door de Europese Rekenkamer geselecteerde projecten.Daarbij werden meedere malen tekortkomingen aangetroffen. Deze tekortkomingen
hadden doorgaans betrekking op de naleving van de administratieve voorschriften.
In een aantal gevallen leidden zij tot consequenties voor de vaststelling
van de subsidie.Controlebezoeken van de Europese Rekenkamer worden overeenkomstig artikel
188C, lid 3 van het EG-Verdrag aangekondigd bij de president van de Algemene
Rekenkamer, die de brief, waarin het controlebezoek wordt aangekondigd, doorstuurt
naar de minister, veelal met het verzoek de gevraagde informatie aan de Europese
Rekenkamer te verschaffen. Gebruikelijk is dat de Europese Rekenkamer in deze
brief aangeeft waarop de controlewerkzaamheden zullen zijn gericht en wie
daarmee zijn belast. Zowel systeem-controles als controles van geselecteerde
projecten zijn daarbij aan de orde. De Algemene Rekenkamer wordt overeenkomstig
artikel 188C, lid 3 van het EG-Verdrag door de Europese Rekenkamer uitgenodigd
een vertegenwoordiger aan te wijzen die aan het controlebezoek deelneemt.
In het algemeen wordt hieraan gevolg gegeven, waarbij de vertegenwoordiger
van de Algemene Rekenkamer de rol van toehoorder vervult.280Hoeveel onderzoeken hebben DG V en XX precies gedaan,
met welke bevindingen en welke opvolging? (blz. 24 en deel 2, blz. 33)Sinds 1994 heeft DG XX jaarlijks één of meer controles uitgevoerd
bij ESF-projecten. DG V heeft dit sinds 1998 structureel gedaan. Naast bevindingen
op projectniveau constateerde de EC ook dat de verklaringen van externe accountants
in deze periode niet altijd een garantie waren voor de juistheid van de ingediende
einddeclaratie. Behalve dat bevindingen van de EC door Arbeidsvoorziening
op projectniveau werden afgewikkeld, is een onderzoek gedaan naar mogelijke
fondsvorming/overfinanciering. Het gebrek aan vertrouwen dat de EC stelde
in verklaringen van externe accountants, heeft er mede toe geleid dat de controle-
en beheersstructuur is aangepast en vanaf 1997 geen accountantsverklaringen
meer werden gevraagd, maar controles bij projecten worden uitgevoerd door
Arbeidsvoorziening zelf.281Moet begrepen worden dat de heer Koning niet het functioneren van de accountant
van Arbeidsvoorziening heeft onderzocht, omdat dit een onderdeel is van de
opdracht van de bestuurder die de ontvlechting van Arbeidsvoorziening vorm
geeft? Hoe verhoudt zich dit met het doel van het onderzoek een compleet beeld
te krijgen van wat zich inzake ESF heeft afgespeeld? Op welk
moment kan de Kamer over de resultaten van dat onderzoek beschikken? (blz.
25)Ja.De accountant van Arbvo heeft slechts een beperkte
rol wat betreft ESF als post in de financiële verantwoording van Arbvo.
ESF betreft minder dan 10% van de inkomsten van Arbvo. De rol van de accountant
kan bovendien slechts worden bezien in het totale kader van zijn handelen,
zodat optimaal zichtbaar kan worden gemaakt waar de accountant zijn prioriteiten
heeft gelegd. De heer Koning onderzocht slechts ESF.Het streven van de heer Koopmans is erop gericht het
onderzoeksrapport eind van het jaar 2001 af te ronden.282Deelt de regering de opvatting dat hierdoor het kabinetsvoornemen
om na te gaan of en zo ja hoe, accountants verantwoordelijk kunnen worden
gesteld, kan worden gehinderd of in elk geval vertraagd? Zo nee, waarom niet?
(blz. 25)Nee, het gaat hier om twee verschillende zaken. Het onderzoek van de heer
Koopmans richt zich onder meer op het functioneren van de huisaccountant van
Arbeidsvoorziening. Het kabinetsvoornemen richt zich op accountants die een
goedkeurende verklaring hebben afgegeven over individuele projecten, waarvan
achteraf vastgesteld kan worden dat deze niet afgegeven hadden mogen worden.Zie ook het antwoord op vraag 43.283Hoeveel onderzoeken zijn gedaan naar de implementatie
van de nieuwe controlesystematiek? Hoe is door SZW gereageerd op de conclusies
dat de implementatie nog niet was afgerond? (deel 2, blz 37)Het Ministerie van SZW heeft in 1997/1998 een onderzoek laten uitvoeren
naar de implementatie door Arbeidsvoorziening van het Plan van aanpak ESF.
In juni 1998 heeft de Minister de resultaten van dit onderzoek aan Arbeidsvoorziening
aangeboden en de reeds op ambtelijk niveau gemaakte afspraken (ten aanzien
van de reviews door SZW op de door Arbeidsvoorziening uitgevoerde controles
en de informatie over de verbetering van de aansturing door Arbeidsvoorziening
van de ESF-uitvoering) bevestigd. In het vervolg daarop heeft SZW reviews
uitgevoerd op de door Arbeidsvoorziening uitgevoerde ESF-controles. Mede op
grond hiervan heeft Arbeidsvoorziening in 1999 de opvolging van de controleresultaten
meer inzichtelijk gemaakt.284Wat is door SZW gedaan om de centrale sturing ESF te
versterken zoals in het rapport werd aanbevolen? (deel 2, blz. 38)Zoals verwoord in de reactie van het kabinet op het rapport Koning van
28 augustus 2001 vormden de bevindingen van de Commissie van Dijk voor de
toenmalige minister van SZW aanleiding om de Arbeidsvoorzieningswet ingrijpend
te herzien. Met de inwerkingtreding op 1 januari 1997 van de Arbeidsvoorzieningswet
1996 verkreeg de Algemene Directie meer sturende en corrigerende bevoegdheden
richting de regio's inzake het financiële beheer. Dit had ook invloed
op de uitvoering van het ESF: onder de eerste Arbeidsvoorzieningswet werden
de ESF-beschikkingen door Regionaal Directeuren Arbeidsvoorziening afgegeven
onder mandaat van de Regionale Besturen. Met de inwerkingtreding van de gewijzigde Arbeidsvoorzieningswet worden de beschikkingen afgegeven door Regionaal
Directeuren Arbeidsvoorziening onder mandaat van de Algemene Directie van
Arbeidsvoorziening.Vervolgens heeft SZW acties ingezet met het doel te komen tot een structurele
verbetering van de ESF-uitvoering door Arbeidsvoorziening, zoals weergegeven
in de reactie van het kabinet. Hierbij gaat het om de brief van de minister
van SZW van juni 1996, de bespreking van het plan van aanpak ESF, het onderzoek
naar de implementatie van dit plan van aanpak, het aanspreken van Arbeidsvoorziening
op de stand van zaken van de implementatie in juni 1998, de totstandkoming
van ESF Nederland binnen Arbeidsvoorziening, het weghalen van de beschikkingsbevoegdheid
van de Regionale Directeuren Arbeidsvoorziening en uiteindelijk het besluit
van de minister van SZW om de ESF-subsidieverlening onder te brengen bij een
agentschap van het ministerie van SZW.285De belangrijkste conclusie van de onderzoekers was dat een nieuwe controlesystematiek
slechts één element uit een aantal te nemen verbetermaatregelen
was. Wat waren de andere elementen? Op welk wijze is dit rapport opgevolgd?
Is het rapport beschikbaar voor de Kamer? (deel 2, blz. 38)Introductie van preventieve en tussentijdse controles,
risico-benadering controle, centralisatie aansturing controle, scheiding van
beleid en uitvoering en meer centrale aansturing van de ESF organisatie.Zie het antwoord op vraag 283 en 284. Het rapport van BDO-CampsObers treft
u aan in de bijlage.286Welke Centra voor Vakopleiding zijn door de EU gecontroleerd?
Er zijn 4 hoofdonregelmatigheden vastgesteld. In welke mate kwam elk van deze
onregelmatigheden voor? (deel 2, blz. 39)In april 2001 heeft de EU de volgende vier Centra voor Vakopleiding gecontroleerd:• Utrecht;• Heerlen;• 's-Hertogenbosch• Haaglanden.Zie voor een indicatief beeld (frequentie) pagina 78
en 79 van het onderzoeksrapport deel 2.287Bij de gecontroleerde CVV's zijn herstelacties uitgevoerd.
Voor welk percentage en welk bedrag is gecorrigeerd? Zijn als gevolg van de
EU-controles, in alle CVV's herstelacties uitgevoerd? Zo ja, met welk resultaat?
Zo nee, waarom niet? (deel 2, blz. 39)Zie het antwoord op vraag 32 en 46.288Is er sprake van OCW-ESF-betrokkenheid bij de activiteiten
van de CVV's? Zo ja, graag toelichting. (deel 2, blz. 39)OC&W geeft aan een dergelijke betrokkenheid niet te kennen. 289Op grond waarvan heeft Arbeidsvoorziening landelijk
in maart 1999 de verwachting gewekt dat projecten mochten doorlopen tot in
2000? Welke regio's deden toezeggingen op grond hiervan? Welke regio's bleven
terughoudend?Artikel 7 van de beschikking van de Europese Commissie tot goedkeuring
van het EPD-doelstelling 3 Nederland (gedateerd 17 augustus 1994) bepaalt
dat de steun van het ESF betrekking heeft op de uitgaven in verband met de
in het EPD opgenomen acties waarvoor de lidstaat juridisch bindende bepalingen
heeft uitgevaardigd en waarvoor uiterlijk op 31 december 1999 de nodige financiële
middelen zijn vastgelegd. De uitgaven voor de betrokken maatregelen worden
uiterlijk op 31 december 2001 geboekt, aldus artikel 7 van het EPD.Deze formulering laat de mogelijkheid open, dat projecten in het kalenderjaar
2000 konden en mochten doorlopen; slechts de financiële verplichting
daartoe moest op 31 december 1999 zijn vastgelegd. Het Comité van Toezicht
heeft op 1 december 1999 een besluit van die strekking genomen. Hierop is
Arbeidsvoorziening er van uitgaan, dat doorloop van projecten in het kalenderjaar
2000 toegestaan was, voorzover voor die projecten eerst nog in 1999 een toezegging
was gedaan. Zie ook de beantwoording van de kamervragen van het lid Verburg
d.d. 7 mei 2001 en 6 juni 2001 (Aanhangsel Handelingen TK, 2000–2001,
nrs. 1140 en 1295).Alle regio's hebben dergelijke toezeggingen zonder terughoudendheid gedaan.
Deze toezeggingen zijn gedaan voor doorloopprojecten verspreid over hele land.Er zijn 403 projecten doelstelling 3 geweest met een doorloop vanuit 1999
in 2000 met een totaal voor de doorloop in 2000 toegewezen bedrag van f 140,4
miljoen.290Wanneer is dit onderwerp aan de orde geweest in de
in juni 1999 door de minister ingestelde Task Force ESF? (blz. 25 en deel
2, blz. 41)Dit onderwerp is in het tweede deel van 1999 aan de orde geweest in de
TFE.291Waaruit blijkt dat in september 1999 de EU toestemming heeft gegeven om
de looptijd van projecten te verlengen tot ultimo 2000? Op welke wijze was
SZW hierbij betrokken? (blz. 25 en deel 2, blz. 42)De verwijzing in het rapport naar «september»
berust op een misverstand en moet worden gelezen «december».Zie de antwoorden op kamervragen van het lid Verburg van 7 mei 2001 en
6 juni 2001 (Aanhangsel Handelingen TK, 2000–2001, nrs. 1140 en 1295).292Op welke wijze was SZW betrokken bij het besluit van
Arbeidsvoorziening om geen regionale sub-budgetten vast te stellen en de prioriteiten
los te laten? (blz. 25 en deel 2, blz. 42)Beide onderwerpen zijn in het CvT besproken. Het ministerie van SZW was
in het CvT vertegenwoordigd. 293Hoe bestaat het dat het Comité van Toezicht,
dat zichzelf ziet als monitor-comité, eind 1999 besluit over de beschikking
en doorloop van circa 550 miljoen? (blz. 25)Zie voor een beschrijving van de taken van het CvT het antwoord op vraag
192. Zie ook de beantwoording van kamervragen van het lid Verburg d.d. 7 mei
2001 en 6 juni 2001 (Aanhangsel Handelingen TK, 2000–2001, nrs. 1140
en 1295).In de vergadering van het Comité van Toezicht van 1 december 1999,
waarin ambtelijke vertegenwoordigers van de Europese Commissie zitting hebben,
is door één van de leden de vraag gesteld of het geoorloofd
was om projecten die door de controle-perikelen en de daarmee samenhangende
onzekerheden vertraging hebben opgelopen, in de tijd te verlengen in het jaar
2000. Het Comité concludeerde dat dit akkoord was als het alleen gaat
om uitloop van projecten in de tijd, zonder verdere financiële gevolgen.
Het conceptverslag van deze vergadering is op 7 december 1999 aan alle leden
van het Comité aangeboden met het expliciete verzoek om eventuele opmerkingen
op dit conceptverslag door te geven. Geen van de vertegenwoordigers in het
CvT heeft aangegeven opmerkingen te hebben. Hierop is het conceptverslag op
27 december 1999 door de voorzitter van het CvT definitief vastgesteld en
verzonden aan de leden van het CvT. Arbeidsvoorziening heeft aan de in het
CvT gemaakte afspraak vervolgens uitvoering gegeven.Gedurende de zomermaanden van 2000 ontstond opnieuw een discussie over
de doorlopers toen op ambtelijk niveau door DG Employment and Social Affairs
werd aangegeven dat het deze bevreemde dat de beschikkingen in verband met
de doorlopers nog niet waren afgegeven.In het controlerapport «ESF-controle doorlopers 2000–2001»
van DG Employment and Social Affairs d.d. 30 juli 2001 staat in de samenvatting:– begin citaat –«In het algemeen is het percentage late en mogelijk problematische
vastleggingen laag, respectievelijk 1,86% en 1,84% van het gecontroleerde
steekproefbedrag. Overleg met de juridische dienst van de Commissie heeft
uitgewezen dat de in 2000 afgekondigde verlengingen niet in strijd zijn met
de betreffende verordeningen en besluiten van de Commissie.»– einde citaat –294Waaruit blijkt dat het Comité heeft ingestemd
met «uitloop van lopende en nog (voor 31 december 1999) te verplichten
projecten in 2000?» (blz. 25 en deel 2, blz. 42)Zie het antwoord op vraag 293.295Waarom is verzuimd een besluit over zo'n 550 miljoen
gulden noch op dat moment noch later in december, expliciet op bestuurlijk
niveau met de EU afgestemd? (blz. 25 en deel 2, blz. 42)Zie het antwoord op vraag 293.296Later blijkt dat niet duidelijk wordt of de vertegenwoordiger
van de EU met deze conclusies heeft ingestemd. Wel blijkt dat de voorzitter
van het CvT heeft laten weten dat de conclusies van het CvT mochten worden
beschouwd als een besluit van de EU. Mede op grond van het feit dat bijhet voorleggen van de notulen geen commentaar is gekomen vanuit de
EU-vertegenwoordigershoek. Heeft de voorzitter van het CvT, die namens de
minister zitting heeft in het Comité, hierover overleg gehad met de
minister van SZW? Zo nee, wat is de verklaring daarvan? Wanneer is SZW op
de hoogte gesteld van deze gang van zaken? Hoe wordt deze gang van zaken beoordeeld,
met name ook omdat jaarlijks in goed overleg met SZW en de EU afspraken weren
gemaakt over overheveling van bedragen naar een volgend budgetjaar? (blz.
25 en deel 2, blz. 42)Zie het antwoord op vraag 293.297Deelt de regering het oordeel van Koning dat een expliciete
beoordeling in 1999 over hoe om te gaan met doorlopende projecten de langdurige
discussie met de EU die van dit proces het gevolg was, had kunnen voorkomen?
(blz. 25)Zie het antwoord op vraag 293298Waarom duurde het vervolgens meer dan een half jaar
voor de beschikkingen in verband met de doorlopers werden afgegeven? (blz.
25)Aan de aanvragers is eind december 1999 meegedeeld de indiening van doorloopverzoeken
te combineren met de indiening van de kwartaalrapportage over het 4e kwartaal
1999. Dit is de aanvragers niet in alle gevallen gelukt zodat de meeste verzoeken
in de loop van het voorjaar 2000 binnengekomen zijn. Daarop is in mei 2000
begonnen met het afgeven van doorloopbeschikkingen. Op basis van ambtelijke
signalen vanuit de Europese Commissie dat het afgeven van beschikkingen eind
augustus 2000 afgerond zou moeten zijn, is vanaf juli 2000 door Arbeidsvoorziening/ESF
Nederland nog een inhaalslag uitgevoerd. Zie ook het antwoord op vraag 293.299Wanneer is de Joint Working Group ingesteld? Met welk
doel, mandaat, samenstelling enz? (blz. 25 en deel 2, blz. 44)In december 2000 is een werkgroep van het Ministerie van SZW en de Europese
Commissie ingericht met allereerst het doel informatie uit te wisselen over
de ESF-periode 1994–1999. Een open communicatie en het elkaar over en
weer informeren staat hierbij voorop. Hiervoor is het noodzakelijk dat bij
zowel SZW als de Europese Commissie een helder en eenduidig beeld ontstaat
over de financiële gevolgen van de afwikkeling van ESF oud. Via een aantal
gezamenlijke bijeenkomsten van de Europese Commissie en SZW wordt hieraan
gewerkt met daarnaast als doel om in goed overleg te komen tot een correcte
en beheersbare afwikkeling van ESF 1994–1999. Hierbij was het tempo
waarmee gegevens vanuit ESF Nederland (thans het Agentschap SZW) beschikbaar
komen en de kwaliteit van deze gegevens van groot belang.De werkgroep heeft tevens als doel om er voor te zorgen dat er bij de
Europese Commissie voldoende zekerheid is over de wijze waarop Nederland de
uitvoering van de ESF-periode 2000–2006 heeft ingericht en zal implementeren.De samenstelling bestaat uit ambtenaren van DG Employment and Social Affairs,
het Ministerie van SZW en een vertegenwoordiger van het ministerie van Financiën.De Joint Working Group heeft geen beslissingsbevoegdheid. 300De heer Koning wijst er op dat niet alle onrechtmatigheden
ook als fraude kunnen worden aangemerkt. Dat is terecht. Is het juist dat
het EU-beginsel vergelijkbaar is met het onrechtmatigheidsbegrip in de Nederlandse
comptabiliteitswet? (blz. 27)Een belangrijk begrip in de EU-regelgeving is het begrip «onregelmatigheid».
Volgens Verordening 2988/95, art. 1, tweede lid, wordt onder een onregelmatigheid
verstaan: «elke inbreuk op het Gemeenschapsrecht die bestaat in een
handeling of een nalaten van een marktdeelnemer waardoor de algemene begroting
van de Gemeenschappen of de door de Gemeenschappen beheerde begrotingen worden
of zouden kunnen worden benadeeld, hetzij door de vermindering of het achterwege
blijven van ontvangsten uit de eigen middelen, die rechtstreeks voor rekening
van de Gemeenschappen worden geïnd, hetzij door een onverschuldigde uitgave».
Het Nederlandse begrip «rechtmatigheid» betreft de eis dat verplichtingen
en uitgaven tot stand komen binnen de grenzen die bij begrotingswet zijn vastgesteld
alsmede dat de uitgaven en ontvangsten en de daaraan ten grondslag liggende
verplichtingen en rechten tot stand zijn gekomen in overeenstemming met (andere)
van toepassing zijnde wet- en regelgeving.301Waarom is in Nederland in afwijking van de EU-regelgeving
gekozen voor tekortfinanciering? Waarom heeft op dat punt nooit een bijstelling,
bijvoorbeeld in het belang van inzicht, doorzicht en overzicht van de inzet
van ESF? (blz. 28)De EU-regelgeving regelt slechts de verhouding tussen de EU en de Lidstaten.
De lidstaten hebben zelf de vrijheid en ruimte om aan hun verplichtingen vorm
te geven. Overigens spreekt ook de EU-regelgeving over maximale subsidiebedragen
in aanvulling op of als bijdrage tot de acties van de lidstaten. Er is derhalve
geen sprake van afwijking van de EU-regelgeving.Er is met de Regeling ESF (CBA, 1994) gekozen voor tekortfinanciering
om dubbelfinanciering van projecten, overfinanciering en budgetvervalsing
te voorkomen. Dit punt was in de periode 1990–1993 een zwak uitgewerkt
onderdeel van de toenmalige regelgeving gebleken. De Europese Commissie heeft
dit geaccordeerd bij het goedkeuren van het Enig Programmerings Document.
Het CBA heeft op grond hiervan geen aanleiding gezien om de ESF-regeling op
dit punt te wijzigen.302Is over de beoordeling «harde»en «zachte»
cofinanciering naar uw opvatting voldoende helder gecommuniceerd met de projectaanvragers?
Zo ja, waarop baseert u dat? Zo nee, waarom niet? (blz. 28)Ja, de toelichting bij het besluit van het CBA van 18 december 1997 is
gepubliceerd in de Staatscourant. Verder hebben de regionale ESF coördinatiepunten
de veranderingen gecommuniceerd naar de aanvragers. 303Hoe beoordeelt u de inzet van Arbeidsvoorziening om
alle eigen projecten op basis van «zachte «cofinanciering beoordeeld
te krijgen? Hoe beoordeelt u deze gang van zaken in het licht van het feit
dat andere aanvragers niet de gelegenheid hebben gehad om de cofinanciering
alsnog als «zacht» te doen oormerken? (blz. 28) Bij controles door het team Interne Controle van het Agentschap SZW worden
projecten van Arbeidsvoorziening en andere aanvragers gelijk behandeld.304Hoe groot is het risico dat de heer Koning ziet, als het gaat om het beroep
op het gelijkheidsbeginsel door projectaanvragers? In welke mate acht u deze
gang van zaken in strijd met het beginsel van «gewekte verwachtingen»
bij de projectaanvragers? (blz. 28)Koning kan dit risico niet kwantificeren.Zie het antwoord op vraag 205 en 303.305Op welke wijze zult u bijsturen op grond van de door
Koning geschetste risico's. (blz. 28)Ten aanzien van de afwikkeling van de programmaperiode 1994–1999
zal op dit punt met inachtneming van het aangehaalde Mission Report van de
Europese Commissie van 4 mei 2001 (zie rapport-Koning, deel I pagina 30) worden
gehandeld.306Hoe gaat u om met de aanvragers en uitvoerders die
mede door het «hard en zachte cofinancieringsbeleid» beleid in
financiële problemen zijn geraakt? (blz. 28)Er is geen aanleiding om aanvragers en uitvoerders op dit punt tegemoet
te komen. Zie het antwoord op vraag 302 en 303.307Hoe kan worden verklaard dat Arbeidsvoorziening de
technische bijstandsdeclaratie niet kan onderbouwen? Is deze declaratie door
SZW van een juistheidsverklaring voorzien? (blz. 30)Arbeidsvoorziening geeft aan dat de specificaties voor de gemaakte kosten
technische bijstand Doelstelling 3 tot eind 1999 onderdeel hebben uitgemaakt
van de administraties van de Regionale Directies Arbeidsvoorziening en daarna
van ESF Nederland als onderdeel van Arbeidsvoorziening. De decentrale vastlegging
van specificaties blijkt in een aantal gevallen te kort te hebben geschoten
en op centraal niveau was er geen voorziening aanwezig om deze leemte op te
vullen. Daarnaast geeft Arbeidsvoorziening aan dat de onderbouwing van de
cofinanciering voor de technische bijstand een probleem is, omdat over de
hiervoor als «subsidiabele kosten» aangewezen begrotingsposten
van Arbeidsvoorziening achteraf moeilijk adequaat verantwoording is te geven.De declaratie van de technische bijstand maakte onderdeel uit van jaarlijkse
declaraties die door het ministerie van SZW aan de EU zijn verzonden. Zie
verder het antwoord op vraag 261 en 275.308Waaraan wordt het vertrouwen ontleend dat Arbeidsvoorziening
de declaratie alsnog deugdelijk en tijdig kan onderbouwen? (blz. 31)Tot nu tot heeft Arbeidsvoorziening zelf het vertrouwen geuit dat de declaratie
deugdelijk en tijdig onderbouwd kan worden. 309Op welke wijze heeft SZW de discussie over normtarieven
en feitelijke kosten in goede banen proberen te leiden? Hoe wordt het feit
beoordeeld dat projectaanvragers gedurende de loop van deze discussie geen
subsidie kregen verstrekt waardoor een aantal van hen in financiële moeilijkheden
is geraakt? (blz. 31)De discussie over normtarieven en feitelijke kosten was een zaak tussen
de subsidieverstrekker (Arbeidsvoorziening) en de subsidie-aanvragers. SZW
speelde daarbij aanvankelijk geen rol. Voor SZW werd deze discussie actueel
toen na verzelfstandiging van de ESF-subsidietaken binnen Arbeidsvoorziening
in 1999 (de vorming van het bedrijfsonderdeel ESF Nederland) duidelijk werd
dat ook Arbeidsvoorziening zelf als subsidie-aanvrager met dit probleem te
kampen had. Een voorstel van Arbeidsvoorziening om kosten van scholing en
reïntegratietaken op basis van tarieven te mogen declareren in het kader
van ESF werd door de Departementale Accountantsdienst voor het onderdeel scholing
wel en voor het onderdeel reïntegatie niet (wegens onvoldoende onderbouwing)
acceptabel geacht. Controleurs van de EC kwamen tot dezelfde conclusie. Thans
wordt in overleg met SZW (Agentschap en DAD) door Arbeidsvoorziening nog gewerkt
aan het leveren van een toereikende onderbouwing van een op normen/tarieven
gebaseerde methode om de kosten van reïntegratie-activiteiten van Arbeidsvoorziening
als subsidiabele ESF-projectwerkzaamheden te kunnen declareren.Ten aanzien van het tweede deel van de vraag is het van belang te bepalen
hoe dergelijke standaardtarieven zich verhouden tot de omschrijving van subsidiabele
kosten die is gegeven in artikel 5 van de Regeling Europees Sociaal Fonds
(CBA, 1994) en nader uitgewerkt in bijlage 2 bij die regeling, en of per project
een nacalculatie van de werkelijke kosten dient plaats te vinden om het niveau
van de subsidiabele kosten van het desbetreffende project te bepalen.Voor de beantwoording van de vraag is in de eerste plaats van belang de
reden waarom in de regeling een specifieke opsomming van subsidiabele en niet-subsidiabele
kosten is opgenomen. Doel van de bepaling en de nadere uitwerking is tegen
te gaan dat in het kader van de projecten kosten worden toegevoegd die niet
direct met de uitvoering van het project te maken hebben en die leiden tot
een oneigenlijke verhoging van de prijs. Ook indien kosten worden opgevoerd
via een factuur van derden voor geleverde goederen of diensten dan wordt,
zoals aangegeven in een circulaire van de Algemene Directie Arbeidsvoorziening
van 1 maart 1999, marginaal getoetst of deze kosten redelijk te achten zijn.
In geval van twijfel vindt nader onderzoek plaats.Bij controles wordt geen onderscheid gemaakt tussen projecten van Arbeidsvoorziening
enerzijds en projecten van derden anderzijds; voor beide categorieën
gelden dezelfde eisen. Mede gezien de controles door de Europese Commissie
is de afdeling Interne Controle kritisch bij het accepteren van tarieven als
subsidiabele kosten, doch hiervoor gelden geen andere, strengere eisen dan
ten aanzien van werkelijke kosten. Omdat de aanvrager verantwoordelijk is
voor de correcte administratie, is deze ook aansprakelijk voor het risico
van tekortkomingen. Als daardoor een aanvrager in financiële moeilijkheden
zou geraken, is dat daarvan het gevolg.310Is er bij ESF-3 ook gebruik gemaakt van zogenaamde
U-bocht constructies? Zo ja, in welke mate en was hiervoor toestemming van
de EU? (blz. 31) Nee, de bedoelde en door de Europese Commissie gesanctioneerde constructie
is ontstaan ten behoeve van de maatregel scholing van werkenden. Deze komt
niet voor bij ESF doelstelling-3, aangezien deze doelstelling zich uitsluitend
richt op «werkzoekenden».311Is onderzocht of er sprake is geweest van het twee
of drie keer declareren van dezelfde bij steeds een andere instantie? Zo nee,
waarom niet? (blz. 31)Op het moment dat de controleurs aanwijzingen hebben dat sprake is van
twee of meerdere malen declareren van dezelfde kosten, wordt nader onderzoek
gepleegd.312Hoe wordt verklaard dat Arbeidsvoorziening de eigen
activiteiten ten aanzien van bemiddeling en trajectbegeleiding niet op juiste
wijze heeft geadministreerd? Klopt het dat het hierbij gaat om een bedrag
van ongeveer 260 mln. dat niet kan worden verantwoord en dreigt te moeten
worden terugbetaald? Zo niet, hoe hoog is het bedrag naar schatting dan? (blz.
32)Zie het antwoord op vraag 226 en 228.Arbeidsvoorziening is voor een groot aantal projecten doende om declarabele
einddeclaraties op te stellen voor projecten waarbij Arbeidsvoorziening als
aanvrager en uitvoerder is opgetreden. De herstelactiviteiten van Arbeidsvoorziening
omvatten 197 projecten met een totaal bedrag ESF van f294 miljoen. Arbeidsvoorziening
is als onderdeel daarvan nog bezig met 109 openstaande projecten met een gezamenlijk
bedrag aan de declareren ESF subsidie van f220 miljoen. Over de tijdsplanning
en uitvoering van de herstelactiviteiten vindt regelmatig overleg plaats tussen
Arbeidsvoorziening en het Agentschap SZW.Daarenboven vindt nog overleg plaats over de wijze van afhandeling van
honderden projecten waarbij Arbeidsvoorziening niet de aanvrager, maar alleen
uitvoerder of begunstigde is geweest of waarbij Arbeidsvoorziening uitsluitend
indirect betrokken is geweest.313Waarop wordt het vertrouwen gebaseerd -indien aanwezig-
dat Arbeidsvoorziening alsnog in staat is om de missende administratie betrouwbaar
en sluitend te maken? Hoe komt het dat het ministerie hier nooit op heeft
gestuurd? (blz. 32)Tot nu tot heeft Arbeidsvoorziening zelf het vertrouwen geuit dat het
ontbrekende alsnog opgeleverd kan worden.Zie het antwoord op vraag 64.314Wie zijn de betrokkenen die hebben opgemerkt dat de aandacht voor doelmatigheid
is verdrongen door de aandacht voor rechtmatigheid? Wordt deze opvatting gedeeld?
Zo ja, waarom is er dan niet gestuurd op handhaving van de aandacht voor doelmatigheid?
(blz. 34)Zie het antwoord op vraag 237.Gedurende de looptijd van ESF 1994–1999 is in Nederland de aandacht
voor de doelmatigheid van de ESF-projecten over de gehele linie afgenomen
en is de aandacht in de loop van de tijd steeds meer gericht op de rechtmatigheid
van de uitgaven. De grote aandacht voor rechtmatigheid was en
is op zich terecht. Het gevolg hiervan is evenwel dat in Nederland een eenzijdig
beeld is ontstaan van het ESF. Met het rapport van de heer Koning zijn veel
misverstanden weggenomen en is vast komen te staan dat het ESF-programma 1994–1999
in zijn geheel succesvol is geweest en dat de resultaten van ESF 1994–1999
ruimschoots uitgaan boven de doelstellingen die werden geformuleerd bij de
start van de programmaperiode.315Uit de rapporten van NEI en de Rekenkamer blijkt dat
de doelstellingen uit het EPD zijn gehaald. Tegelijkertijd merken beiden op
dat te weinig is gedaan aan de echt moeilijke groepen op de arbeidsmarkt en
de met uitsluiting bedreigden. Deelt de regering dat oordeel? (blz. 34)Zie het antwoord op vraag 56.316Hoe komt het dat uit het NEI-onderzoek blijkt dat 12%
van de geregistreerde deelnemers zegt niet te hebben deelgenomen aan de ESF-project?
(blz. 34)De aanvragers van ESF-projecten zijn op grond van Europese regelgeving
verplicht om de deelnemers er op te wijzen dat de door hen ontvangen scholing
mede mogelijk is gemaakt door een bijdrage uit het Europees Sociaal Fonds.
De Europese Commissie heeft tijdens controlebezoeken vastgesteld dat dit niet
in alle gevallen is gebeurd. Dit kan mede een verklaring zijn voor het gegeven
dat uit de tweede monitoring en evaluatie van het ESF programma voor Doelstelling
3 van het NEI van augustus 1999 in bijlage B1.3 blijkt dat 8% van de deelnemers
meent niet te hebben deelgenomen aan een ESF-project.317Zijn de NEI-onderzoeken eerder dan op speciaal verzoek,
recent naar de Kamer gestuurd? Zo niet, waarom niet? (blz. 34)De minister van SZW heeft in onder meer de brief van 16 maart 2000 verwezen
naar deze evaluaties (TK 26 642 nr. 8). Ook de Algemene Rekenkamer heeft
in het rapport «Bestrijding werkloosheid met Europese gelden»
van 6 april 1998 (Tweede Kamer, 1997–1998, 25 965, nr. 1–2)
en het rapport «controle en toezicht op ESF-subsidies» van 2 februari
2000 gerefereerd aan de NEI-evaluaties (TK 26 995 nr. 1).318Het rapport Koning is gebaseerd op veel aannames, onzekerheden,
schattingen, reconstructies, verklaringen, verwachtingen en opvattingen van
«betrokkenen». Mede daardoor komt hij met een drietal scenario's
voor de verdere afwikkeling van ESF 94–99. De (onzekere) scenario's
lopen uiteen van terugbetaling van 71 miljoen tot terugbetaling van meer dan
1 miljard in het negatieve scenario? Hoe beoordeelt u het gigantische verschil
tussen het positieve en negatieve scenario? (blz. 8 en 35)Zie het antwoord op vraag 29.319Kent de regering het rapport Potsdammer? Is dit rapport
betrokken bij het werk van de heer Koning? Waar blijkt dat uit? Zo nee, waarom
niet?Zie het antwoord op vraag 86. Uit navraag door Koning bij de huidige directeur van
Arbeidsvoorziening is gebleken dat Arbeidsvoorziening geen rapport Potsdammer
heeft vastgesteld.320Waarom is niet of nauwelijks aandacht besteed aan het fenomeen Fondsvorming
op zowel regionaal als nationaal Arbeidsvoorziening en de gevolgen daarvan?Dit was een probleem in de ESF-periode 1990–1993,
dat volgens de EU in de regeling 1994–1999 is opgelost door introductie
tekortfinanciering.321Waarom is niet onderzocht hoe declaratielijsten richting de EU tot stand
kwamen en of er sprake was van het terugnemen en toevoegen van respectievelijk
niet deugende projecten en «schone» projecten? Kan hierover nadere
informatie worden verstrekt?Een project waarvoor bij Brussel geen subsidie is gevraagd,
valt niet binnen het onderzoekskader van Koning. Daarom is er geen reden niet
op de projectlijsten opgenomen projecten nader te onderzoeken.322Is ook onderzoek overwogen naar de andere doelstellingen van ESF, te weten
ESF 1,2,4 en 5b? Zo nee, waarom niet?JaVoor wat betreft de financiële onderdelen van
het rapport Koning zijn ook de andere ESF-doelstellingen in het onderzoek
betrokken. Voor wat betreft de fenomenen rond ESF is het onderzoek beperkt
gebleven tot ESF-doelstelling 3, omdat het betrekken van de andere doestellingen
vanwege de relatieve omvang van het aantal projecten en de daarbij betrokken
subsidiebedragen naar verwachting geen materiële bijdrage zou leveren
aan het benodigde beeld naar aanleiding van de onderzoeksopdracht.323Wat is de taak en werkwijze van het Bijzonder Opsporingsteam?
(BOT) en onder wiens bevoegdheid werkt dit team? (deel 2, blz. 37)De taak van het Bijzonder Onderzoek Team (BOT) is om onderzoeken uit te
voeren die een ander en doorgaans diepgaander karakter hebben dan de controles
op einddeclaraties door Interne Controle. De aard van de onderzoeken BOT verschilt
per opdracht en is maatwerk.In een aantal gevallen zijn bevindingen uit controles door de Europese
Commissie aanleiding geweest tot het uitvoeren van bijzonder onderzoek, veelal
in het bijzonder gericht op een specifieke problematiek, bij (andere) projecten
van een uitvoerder.Het team BOT is onderdeel van de afdeling Interne Controle (IC) van het
Agentschap SZW.324Hoeveel menskracht is op dit moment bezig met de afhandeling
van ESF'94–'99 en op wiens rekening?Zie het antwoord op vraag 214.325Wie betaalt de uiteindelijke rekening aan Brussel en
de mogelijke rekeningen van projectaanvragers die een rechtszaak aanspannen
nu Arbeidsvoorziening gesplitst wordt en de delen schoon opgeleverd worden? De Staat der Nederlanden is aansprakelijk jegens de Europese Commissie.
Er is geen relatie tussen de splitsing van Arbeidsvoorziening en het aanspannen
van een eventuele rechtzaken door projectaanvragers. Zie ook de brief aan
de Tweede Kamer van 6 april jongstleden over de verantwoordelijkheidsverdeling
ten aanzien van het ESF na 1 april (TK 26 642, nr. 17).326Is het waar dat alle bestuurders van CBA's en RBA's
zijn gevrijwaard van alle verantwoordelijkheden bij hun op aandrang van de
minister versnelde terugtreden op 1 april 2001? Waar blijkt dat uit?De regionale besturen zijn op grond van verantwoordingsdocumenten gedechargeerd.
Er is geen sprake van persoonlijke aansprakelijkheid, tenzij mocht blijken
dat sprake is van schade veroorzaakt door aan, één of meer,
personen toe te wijzen nalatig handelen. Daarvoor heeft geen vrijwaring plaats
gevonden. Ten aanzien van de afspraken die zijn gemaakt ten aanzien van het
CBA wordt verwezen naar de brief aan de Tweede Kamer van 8 maart en 6 april
2001 (TK 26 448, nr. 22 en TK 26 642, nr. 17).327De regering stelt in haar reactie op Koning dat het
onderbrengen van ESF in Arbeidsvoorziening logisch was. Kunt u aangeven hoe
dat precies is gebeurt gelet op het feit dat vanaf het begin duidelijk moet
zijn geweest dat het hier om een bijzondere verantwoordelijkheid van de minister
gaat ten opzichte van de EU?De verzelfstandiging van het Directoraal-Generaal voor Arbeidsvoorziening
per 1 januari 1991 leidde ertoe dat voor de uitvoering van het ESF een nieuwe
opzet moest worden gekozen. «De ervaring van deze organisatie met de
uitvoering van arbeidsvoorzieningsmaatregelen, waarin bovendien op RBA-niveau
de gemeenten vertegenwoordigd zijn, maken het CBA de meest aangewezen partner
voor de Nederlandse overheid. Een belangrijke overweging hierbij was verder
dat in het kader van de meerjarenplanning van de structuurfondsen het meerjarenbeleidskader
van het CBA een goede basis zal zijn voor de verdere ontwikkeling van beleid
met betrekking tot het ESF in Nederland» (Memorie van toelichting bij
de begroting, TK 1990–1991, 21 800 hoofdstuk XV, nr. 2, p. 88).De taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden van Arbeidsvoorziening
ten aanzien van het ESF zijn in 1991 neergelegd in een bestuursovereenkomst
tussen de minister van SZW en Arbeidsvoorziening. Zie ook de brief van de
minister van SZW aan de Tweede Kamer van 25 juni 1999.328Welke waren de specifieke voorzieningen ten aanzien
van ESF vanuit dit perspectief? Zijn deze juist gehanteerd, zo ja, waar blijkt
dat uit? Zo nee, waarom niet?Zie antwoord op vraag 327.Voor de minister van SZW was het evaluatierapport van de Commissie van
Dijk, alsmede een tweetal ambtelijke rapportages met daarin verbeterpunten
voor de uitvoering van het ESF aanleiding om de bestuursovereenkomst van 1991
aangaande het ESF ingrijpend te herzien. Begin 1996 is een gewijzigde bestuursovereenkomst
tussen de minister van SZW en Arbeidsvoorziening vastgesteld. In deze bestuursovereenkomst
is onder meer neergelegd dat de eerstelijnstoezichthoudende rol van Arbeidsvoorziening
op het ESF nadrukkelijk moest worden ingevuld. De gewijzigde bestuursovereenkomst
is op 22 april 1996 aan de Tweede Kamer aangeboden. Op basis
van deze nieuwe bestuursovereenkomst zijn door SZW acties ingezet met het
doel te komen tot een structurele verbetering van de ESF uitvoering door Arbeidsvoorziening.329Kan nog eens worden aangegeven waar de Kamer bij de
arbeidsvoorzieningswet 1996 een verbetering van de uitoefening van toezicht
en controle door de minister heeft verhinderd? Deze verantwoordelijkheid en
positie is immers vastgelegd in de regelgeving van de EU?Zie het antwoord op vraag 38. De EU-regelgeving regelt de verhouding tussen
de EU en de lidstaat. De lidstaat moet de nationale verhoudingen binnen de
kaders van de EU-regelgeving nader invullen.330De heer Koning hanteert het principe dat niemand schuldig
is tenzij schuld is aangetoond. Arbeidsvoorziening stelt in zijn verweer dat
de EU deze bewijslast omkeert. Deze werkwijze blijkt echter duidelijk uit
de EU regelgeving en maakt handhaving mogelijk. Deelt u deze opvatting? Zo
nee, waarom niet?Zie het antwoord op vraag 35.331In de kabinetsreactie staat dat de artikel-24-procedure
zal worden aangevochten. Kan de Kamer over alle stukken die hierop betrekking
hebben beschikken?Zie het antwoord op vraag 44.Thans is sprake van een overleg-situatie. In deze fase van overleg is
het ongewenst om alle stukken die daarbij worden gehanteerd, eenzijdig in
de openbaarheid te brengen. De regering zal achteraf verantwoording afleggen
over het gevoerde overleg.332In het rapport-Koning is nauwelijks aandacht besteed aan het Nederlands
geld dat in het kader van ESF is benut. Zijn de geconstateerde onregelmatigheden
ook met Nederlands geld gepleegd? Zo ja, is onderzocht in hoeverre bij deze
onregelmatigheden de comptabiliteitswet en ander Nederlandse wetgeving is
overtreden?Dit viel buiten het kader van het onderzoek door Koning.
Het toetsingskader betrof nadrukkelijk de Brusselse regelgeving.333In het rapport wordt niet ingegaan op het aanbod van het Openbaar Ministerie
in de loop van de ESF-periode een risico-inventarisatie te ontwikkelen. Waarom
is daarop niet ingegaan?Dit maakte geen onderdeel uit van de opdracht aan de
heer Koning.334Kan de regering inzicht geven in hoe met dat aanbod
precies is omgegaan door SZW? Hoe wordt die gang van zaken beoordeeld?Zie het antwoord op vraag 85. 335Tot welke mogelijke veranderingen leidt dit rapport
als het gaat om de uitvoering en controle in de nieuwe ESF-periode 2000–2006?Zie het antwoord op vraag 37.Vragen van de D66-fractieVragen over het rapport336Wie heeft er precies aan het rapport geschreven? Wie waren de adviseurs
van Koning?Zie het antwoord op vraag 91.337Waarom is er gekozen voor een vrij vage terminologie als EU en SZW? Waarom
is niet gekozen voor een explicietere benaming als: de minister, het ministerie,
de afdeling toezicht?Ten behoeve van de leesbaarheid.338Koning geeft aan het dubbel declareren niet te hebben
onderzocht om de rechtsgang niet te verstoren. Op welk moment worden de uitkomsten
van het onderzoek verwacht?Zie het antwoord op vraag 46.339Gezien het feit dat het slechts om een onderzoek bij
1 Centrum voor Vakopleiding gaat, vragen wij ons af of het toch niet mogelijk
is om de praktijk van dubbeldeclareren te onderzoeken? Zo nee, waarom niet?
(blz 4)Zie het antwoord op vraag 46.340Wie zijn er door Koning geïnterviewd? Wat zijn/waren de functies
van deze mensen? Welke informatie hebben zij gegeven? (blz. 4)Zie het antwoord op vraag 92, 93, 94, 97 en 98.341Klopt het dat de heer Koning wel met de heer Melkert heeft gesproken,
zoals Trouw meldde? Zo ja, welke status heeft dat gesprek als het blijkbaar
niet om een interview ging? (blz. 5)Zie het antwoord op vraag 101 en 102.342Waarop baseert de heer Koning zijn stelling dat het gebrek aan betrouwbare
cijfers geen afbreuk doet aan de conclusies in het rapport? (blz. 5)Zie het antwoord op vraag 45.343De heer Koning stelt geen uitspraak te kunnen doen over de betrouwbaarheid
van de aangeleverde gegevens. Doet dit geen afbreuk aan de conclusies?
Heeft de heer Koning wel geprobeerd om gegevens te controleren? (blz. 5)Zie het antwoord op vraag 45.344Waarom waren de Nederlandse regels zo gedetailleerd
en waren er niet eerder aanwijzingen dat de regels onwerkbaar waren? (blz.
6)Zie het antwoord op vraag 5 en 169.345Waarop baseert de heer koning zijn stelling dat ESF 1994–1999 op
alle niveaus slordig is uitgevoerd? Hij heeft immers geen onderzoek op projectniveau
gedaan. (blz. 6)Zie het antwoord op vraag 92.346Waarop baseert de heer Koning zijn conclusie dat van omvangrijk misbruik
van ESF-gelden geen sprake was? Immers hij heeft geen onderzoek naar dubbel
declareren gedaan en stelt dat veel cijfers niet terug te vinden zijn. (blz.
6)Zie het antwoord op vraag 55.347Waarom heeft de minister van SZW er niet voor gekozen
om het comité van toezicht scherper te laten controleren? (blz. 6)Zie het antwoord op vraag 192.348Gesteld wordt dat Arbeidsvoorziening ernstig tekortgeschoten
is. Waarom heeft de minister van SZW nooit zijn aanwijzingsbevoegdheid gebruikt?
(blz. 7)Zie het antwoord op vraag 65.349De heer Koning stelt dat verschillende uitvoerders slachtoffer zijn geworden
van de veranderende en gedetailleerde wetgeving. Gaat dit ook op voor Arbeidsvoorziening
als uitvoerder? (blz.7)Nee, omdat door de aard van de organisatie minder risico
werd gelopen.350De heer Koning vindt het onbegrijpelijk dat er zo weinig
is geleerd van de aan ESF 1994–1999 voorafgaande periode. Deelt de regering
die mening? Zo ja, wie valt dat te verwijten? (blz. 7)Zie het antwoord op vraag 66 en 188.351De heer Koning stelt dat het ESF-geld volgens de normen die de EU hanteert,
volgens de bedoeling van het programma zijn besteed. Maar hoort daar ook niet
bij dat het moet gaan om inzichtelijke, transparante en goed op administratie
en resultaten controleerbare projecten? (blz. 8) Ja, maar los van een mogelijk tekortschietende administratieve
organisatie kan toch tot de conclusie worden gekomen dat de uitkomsten naar
behoren zijn.352Volgens de heer Koning bestaat er geen twijfel over de vraag of de ESF-gelden
goed zijn besteed. Waar baseert hij dit op? (blz. 8)Zie het antwoord op vraag 238 en zie ook de rapportages
van het NEI en de Algemene Rekenkamer.353Hoe staat het met de afhandeling van de periodes 1994–1996
en 1997–1999? Wanneer worden deze periodes definitief afgesloten? (blz.
8)Zie het antwoord op vraag 32.354De heer Koning stelt dat de aandacht van het ministerie
van SZW van september 1995 tot maart 1996 voornamelijk uitging naar de CTSV-affaire.
Klopt dit? Zo ja, is het niet vreemd dat een affaire die ten eerste op een
ander bewindspersoon en ten tweede op een ander beleidsonderdeel van het ministerie
betrekking heeft als excuus wordt aangevoerd?Zie het antwoord op vraag 139.355Graag een toelichting op de stelling dat SZW wel meer greep kreeg op Arbeidsvoorziening
maar dat de regionale tripartiete besturen nauwelijks te nemen horden waren.
(blz. 9)Zie het antwoord op vraag 4.356Wie valt te verwijten dat het Enig Programmeringsdocument
nauwelijks evalueerbaar was? (blz. 10)Het EPD Doelstelling 3 1994–1999 is tot stand gekomen onder
verantwoordelijkheid van het ministerie van SZW en de Europese Commissie.
Het Nederlandse EPD is bij beschikking van de Europese Commissie van 17 augustus
1994 goedgekeurd. Op basis van de beleidsuitgangspunten in dit EPD is door
een extern bureau een tweetal evaluaties uitgevoerd (1e en 2e monitoring en
interim evaluatie). Beide evaluaties zijn op 28 augustus 2001 naar de Tweede
Kamer gezonden (Soza-01–712). Beide evaluaties geven een goed beeld
van de uitvoering van het ESF in de periode 1994–1997 alsmede inzicht
in de bereikte resultaten. Zie verder het antwoord op vraag 56.357Hoeveel geld is conform de bestuursovereenkomst als
inkomsten van de Arbeidsvoorziening beschouwd? Welke afspraken zijn daar precies
over gemaakt? (blz. 11)Op grond van artikel 4 van de bestuursovereenkomst 1991 is de bevoegdheid
om te bepalen welk deel van het ESF-budget wordt ingezet voor eigen ESF-activiteiten
(ESF-eigen organisatie) en welk deel wordt ingezet voor de subsidiëring
van ESF-projecten van derden neergelegd bij Arbeidsvoorziening. In 1996 is
de bestuursovereenkomst gewijzigd. In de bestuursovereenkomst 1996 is bepaald
dat de bevoegdheid voor de verdeling van het ESF-budget met ingang van 1997
bij de minister van SZW ligt. In de tabel op pagina 8 deel II
van het rapport van Koning wordt aangegeven hoeveel geld conform de bestuursovereenkomst
1991 als inkomsten van Arbeidsvoorziening is beschouwd.358Gaat het in de laatste alinea op blz. 11 om coördinatoren in dienst
van de regionale of landelijke organisatie? (blz. 11)Genoemde coördinatoren waren in dienst van de
regionale organisatie.359Kan een toelichting worden gegeven op de bevoegdheden
van landelijke ESF-coördinator en zijn invulling daarvan. (blz. 12)Zie het antwoord op vragen 14 en 187.360De heer Koning stelt dat de minister van SZW alleen
tot actie overging als er druk vanuit Brussel werd uitgeoefend. Klopt dit?
Waarom is het ministerie na de eerste signalen niet actiever op zoek gegaan
naar informatie? (blz. 13)Zie het antwoord op vraag 64.361Waarop baseert de heer koning zijn conclusie dat er in vergelijking met
het gehele ESF-programma, in Nederland niet substantiële bedragen aan
ten onrechte opgestreken subsidie zijn opgegaan? Zeker gezien het feit dat
geen onderzoek is verricht naar andere EU-landen. (blz.14)Zie het antwoord op vraag 55 en 122. Wat betreft de
andere EU landen beschikt Koning niet over gegevens. Wat betreft Nederland
is er in ieder geval vanaf 1997 in belangrijke mate naar behoren gecontroleerd,
tot 80% van de subsidiemassa. Daarbij werden in geval van twijfel de subsidiedeclaraties
gecorrigeerd. Door die correcties wordt voorkomen dat ESF gelden ten onrechte
worden opgestreken. Wat resteert zijn de niet ontdekte onrechtmatigheden.
Gezien de controle intensiteit, wordt niet verwacht dat het nog om substantiële
bedragen gaat.362Volgens de heer Koning is een reconstructie van de
projectadministratie mogelijk. Wordt deze reconstructie uitgevoerd? (blz.
14)Zie het antwoord op vraag 13.363De heer Koning stelt dat het tot op heden zeer lastig blijkt om gedetailleerde
eenduidig te interpreteren informatie te bemachtigen. Wat betekent dit voor
de conclusies? (blz. 14)Zie het antwoord op vraag 45.364Waarop baseert de heer koning de stelling dat het ESF-programma als geheel
succesvol is geweest? Er zijn immers nog gegevens niet bekend, cijfers die
onbetrouwbaar zijn en een slordige administratie? (blz. 16) Zie het antwoord op vragen 45 en 238.365Klopt het dat, zoals de heer Koning stelt, op projectniveau
substitutie niet getoetst hoeft te worden? Betekent dat, dat op projectniveau
toetsing wel is toegestaan of hoeft het alleen maar niet te worden getoetst
maar is het wel verboden? Als dat laatste het geval is, hoe kan de heer Koning
dan stellen dat additionaliteit niet in het geding is als het gaat om door
Arbeidsvoorziening zelf uitgevoerde ESF-projecten? (blz. 17)Zie het antwoord op vraag 240.366Klopt het dat de accountant die de reconstructie heeft
verricht van hetzelfde accountantsbureau afkomstig is dat de jaarlijkse goedkeurende
accountantsverklaring verstrekte? Zo ja, zou het niet logischer zijn geweest
een ander bureau in te schakelen? (blz. 18)Ja, zie verder het antwoord op vraag 250.367Is het rapport waarin de reconstructie verricht wordt
beschikbaar? Wie heeft dit rapport ontvangen en waarom? (blz. 18)Zie het antwoord op vraag 250.368De heer Koning stelt dat: «als er een verband zou bestaan tussen
kortingen op de rijksbijdrage en de aanwending van ESF-gelden voor de Arbeidsvoorziening,
dan is daarmee nog niet gezegd dat daarmee ESF-gelden voor niet-subsidiabele
doeleinden zouden zijn aangewend. De arbeidsvoorziening is een grote uitvoerder
van ESF-projecten.» De vraag is nou juist of dit zo is. Gezien het feit
dat de administratie niet meer beschikbaar is, is het de vraag hoe de stelling
van de heer Koning bewezen kan worden dat het risico dat ESF-gelden voor het
instituut Arbeidsvoorziening zijn ingezet verwaarloosbaar is? (blz. 19)Zie het antwoord op vragen 177 en 249.369Wanneer verwacht het agentschap SZW te kunnen voldoen
aan een toereikende verantwoording? (blz. 20)Zie het antwoord op vragen 13 en 32.370De heer Koning stelt dat het tot eind 1996 aan duidelijke
signalen ontbrak dat de situatie dringend aanpassing behoefde. Tegelijkertijd
zegt hij ook dat SZW in brieven liet weten dat controle en beheer verbetering
behoefden en dat in september 1994 bijna alle tekortkomingen al waren geconstateerd.
Is het ontbreken van controle en beheer niet voldoende aanleiding om te stellen
dat de situatie al eerder dringend aanpassing behoefde? (blz. 21)Uit bijlage 2 bij de reactie van het kabinet op het rapport van de heer
Koning blijkt dat het ministerie van SZW vanaf 1994 op basis van de destijds
beschikbare informatie acties heeft ingezet met het doel te komen tot een
structurele verbetering van de ESF-uitvoering door Arbeidsvoorziening. In
het rapport van de heer Koning wordt overigens niet gesteld dat het tot eind
1996 aan duidelijke signalen ontbrak dat de situatie dringend
aanpassing behoefte. De duiding «eind 1996» heeft betrekking op
het eerste Toezichtsplan ESF.371Is het normaal dat externe accountantskosten subsidiabel
zijn als projectkosten? (blz. 22)In de periode 1994–1996 waren vanwege de verplichte externe accountantscontrole
de kosten daarvan subsidiabel als projectkosten. Met de wijziging van de subsidieregeling
is in 1997 de verplichte controle door een externe accountant komen te vervallen
en waren vanaf dat moment de kosten daarvan niet langer meer subsidiabel als
projectkosten.372Kan een toelichting worden gegeven op de stelling dat «omdat na
1996 ongeveer 80% van de subsidiemassa door de Arbeidsvoorziening beoogd wordt
te controleren, wordt sindsdien wel wordt voldaan aan de controlevereisten
van de EU»? (blz. 24)Op basis van de gewijzigde controleaanpak waarmee de
EU heeft ingestemd. Op grond van de in 1997 vastgestelde verordening (EG)
2064/97 gaat de EU uit van een norm van 5%.373Om welk bedrag aan subsidies gaat het bij de gesignaleerde
praktijk van gelijktijdige registratie? (blz. 32)Zie het antwoord op vraag 46.374Zijn er nog geen aanwijzingen voor de correcties op
de einddeclaraties? (blz. 32)Nee.375De heer Koning blijft het antwoord op de vraag over
het gelijkheidsbeginsel tussen Arbeidsvoorziening en andere uitvoerders schuldig.
Wat is het antwoord van de regering op deze vraag? (blz. 32)Door het Agentschap SZW worden projecten van Arbeidsvoorziening en andere
aanvragers gelijk behandeld.376De heer Koning stelt dat alle genoemde bedragen een indicatief karakter
hebben. Waarop baseert de heer Koning dan zijn stelling dat Nederland slechts
zo'n 71 miljoen gulden hoeft terug te betalen? Op bladzijde 40 stelt hij dat
dit in het gunstigste geval zo is maar dat het neutrale scenario niet berekend
kan worden. Acht de regering het niet vreemd dat een neutraal scenario niet
te berekenen is? Wat is er voor nodig om zo'n neutraal scenario wel te kunnen
berekenen? Van welk bedrag gaat de regering momenteel uit als het gaat om
terugbetalingen? (blz. 35 en 40)Het bedrag van NLG 71 miljoen is gebaseerd op het 7%
«fout»-percentage van het DAD rapport.Zie ten aanzien van het berekenen van een neutraal scenario het antwoord
op vragen 29 en 30. 377Is de regering bereid het rapport van de DAD met de
resultaten van een onderzoek naar 45 projecten aan de Kamer te sturen? (blz.
40)Het bedoelde rapport is op 1 augustus 2001 aan de Kamer toegezonden (Soza-01-679).378Kan een toelichting worden gegeven op de stelling dat
41% (immers de uitkomst van het onderzoek van de DAD) het meest negatieve
scenario is. (blz. 40)De 41% bestaat zowel uit de 7% die als «onjuist» moet worden
aangemerkt, als uit de 17% die als «onzeker» moet worden aangemerkt
als uit de 17% waarvan geen projectadministraties meer beschikbaar. De Commissie
heeft dus àlle aspecten waarvan niet met 100% zekerheid is vast te
stellen dat ze «juist» zijn volledig in de correctie meegeteld.379Hebben uitvoerders in de ogen van het kabinet verhaalsmogelijkheden?
(blz. 41)Afhankelijk van de juridische relatie tussen de aanvrager en de uitvoerder
kan de uitvoerder verhalen op de aanvrager. Indien de uitvoerder tevens aanvrager
is kan deze in bezwaar of beroep gaan bij de subsidieverstrekker, thans het
Agentschap SZW.380Over welke onbetrouwbare bronnen heeft de heer Koning het precies op blz.
42?Het gaat niet om onbetrouwbare bronnen doch de administraties
van aanvragers/ uitvoerders inclusief van Arbvo zijn niet altijd getrouw geweest.Vragen over de kabinetsreactie381Is de regering van mening dat het doel de middelen
heiligt? Gezien het feit dat het kabinet zo verheugd reageert op de stelling
dat het ESF-programma succesvol is geweest terwijl de heer Koning zelf stelt
dat hij veel conclusies trekt op basis van onbetrouwbare en onvolledige gegevens
maar dat wel te constateren valt dat er slordig is opgetreden.Nee. Het rapport concludeert dat het ESF programma 1994–1999 in
zijn geheel succesvol is geweest en dat er geen twijfel bestaat over de vraag
of de ESF-gelden, volgens de normen die de EU hanteert, volgens de bedoeling
van het ESF-programma goed zijn besteed. Ook heeft ESF-geld door tussenkomst
van SZW of Arbeidsvoorziening geen bestemming gekregen die in strijd is met
de ESF-doelstellingen. Het kabinet is verheugd over deze conclusies maar onderkent
met het rapport dat het ESF 1994–1999 in Nederland op alle niveaus,
van SZW tot en met de uitvoerders, slordig is uitgevoerd. Met betrekking tot
het onderzoek van de heer Koning wordt in het rapport melding gemaakt van
een aantal beperkingen. Deze beperkingen doen volgens het rapport evenwel
geen afbreuk aan de conclusies die in het rapport zijn opgenomen. Het kabinet
is, met inachtneming van de gesignaleerde beperkingen, van oordeel dat de
heer Koning en zijn medewerkers er in zijn geslaagd de gegeven opdracht adequaat
uit te voeren. 382Wat bedoelt de regering precies met de opmerking dat
de bestuurlijke context in de betreffende periode mede in beschouwing moet
worden genomen? Welke specifieke gebeurtenissen en verhoudingen worden bedoeld?Het kabinet stelt in zijn reactie dat voor een evenwichtige beoordeling
van de bevindingen uit het rapport van de heer Koning het gewenst is de bestuurlijke
context in de betreffende periode mede in beschouwing te nemen. Vervolgens
wordt in de reactie van het kabinet ingegaan op de bestuurlijke context in
de betreffende periode.383Hoe verklaart de regering het feit dat de commissie
van Dijk al in 1995 rapporteerde terwijl het ministerie van SZW pas eind 1996
tot de conclusie kwam dat de situatie dringend aanpassing behoefde?Uit de reactie van het kabinet op het rapport Koning van 28 augustus 2001
blijkt dat het ministerie van SZW vanaf 1994 acties heeft ingezet om
te komen tot structurele verbeteringen in de ESF-uitvoering door Arbeidsvoorziening.384Is de regering bereid een overzicht te geven van wie
externe en wie interne controles heeft verricht? Hoe vaak gaat het om accountants
van hetzelfde bedrijf? Is de regering daadwerkelijk van plan om geleden schade
te verhalen op de accountants die ten onrechte een goedkeurende verklaring
hebben afgegeven? Zijn daarvoor al stappen ondernomen?Zie het antwoord op vraag 43.385Is de regering ook van mening dat het ministerie ten
alle tijden verantwoordelijk is en is geweest voor het toezicht? Zo ja, wat
is dan uw oordeel over de wijze waarop deze verantwoordelijkheid is ingevuld?Het Ministerie is ten alle tijden verantwoordelijk voor het tweedelijnstoezicht.
Zoals in de reactie van het kabinet op het rapport Koning is gesteld heeft
het kabinet oog voor wat in de uitvoering en met betrekking tot het ontbreken
van voldoende actief toezicht niet goed is gegaan in de onderzochte programmaperiode.
Het kabinet trekt hier lering uit. Daarbij wijst het kabinet op de acties
die zijn ondernomen om verbeteringen te realiseren en om problemen op te lossen.
Voor een een evenwichtige beoordeling van de bevindingen in het rapport van
de heer Koning is het naar de mening van het kabinet gewenst is de bestuurlijke
context in de betreffende periode mede in ogenschouw te nemen. Hiermee wordt
overigens niets afgedaan aan het feit dat volgens EU-regelgeving de minister
van SZW tegenover de EU volledig verantwoordelijk is voor het ESF-programma.Vragen van de GroenLinks-fractieVragen over de kabinetsreactie386Enerzijds moet de bestuurlijke context in ogenschouw
genomen worden en anderzijds wordt hiermee niets afgedaan aan het feit dat
de minister tegenover de EU volledig verantwoordelijk is, zoals de heer Koning
ook in zijn inleiding constateert. Neemt de regering nou wel of geen verantwoordelijkheid
voor de pittige conclusies die te vinden zijn blz. 6 en 7 van het rapport?
Of moet de bestuurlijke context volgens de regering als een zogenaamde «verzachtende»
omstandigheid worden gezien? (blz. 3)Zie het antwoord op vraag 385.387Welke overwegingen lagen er in het verleden ten grondslag
om in 1991 te kiezen voor tweedelijns toezicht in plaats van eerstelijns toezicht?
Klopt het dat het ministerie van SZW toch eindverantwoordelijk blijft voor
de uitvoering van ESF ondanks dat het tweedelijns toezicht is? (blz. 3)De verzelfstandiging van het Directoraat-Generaal voor Arbeidsvoorziening
per 1 januari 1991 leidde ertoe dat voor de uitvoering van het ESF een nieuwe
opzet moest worden gekozen. De hervorming van de Europese structuurfondsen
met ingang van 1990 bood daarvoor ruimte. Een centraal beginsel van de hervorming
van de structuurfondsen was het Partnership. In de kaderverordening wordt
het gedefinieerd als «nauw overleg tussen de Commissie, de betrokken
lidstaat en de door de lidstaat aangewezen nationale, regionale lokale of
andere bevoegde autoriteit, waarbij elke partij handelt als partner die een
gemeenschappelijk doel nastreeft». Dit partnership zou worden geconcretiseerd
in: opstelling van de plannen; de onderhandelingen over de communautaire steunkaders;
de uitvoering van de operationele programma's op een gedecentraliseerd niveau;
het toezicht op en de evaluaties van de acties. Gelet op het hiervoor genoemde
partnership is door het kabinet destijds besloten dat een belangrijk deel
van de uitvoeringsbevoegdheden zullen worden gedelegeerd aan de Arbeidsvoorzieningsorganisatie:
«De ervaring van deze organisatie met de uitvoering van arbeidsvoorzieningsmaatregelen,
waarin bovendien op RBA-niveau de gemeenten vertegenwoordigd zijn, maken het
CBA de meest aangewezen partner voor de Nederlandse overheid. Een belangrijke
overweging hierbij was verder dat in het kader van de meerjarenplaning van
de structuurfondsen het meerjarenbeleidskader van het CBA een goede basis
zal zijn voor de verdere ontwikkeling van beleid met betrekking tot het ESF
in Nederland» (memorie van toelichting bij de begroting, TK 1990–1991,
21 800 hoofdstuk XV, nr. 2, p. 88). Gelet op de decentrale, getrapte
uitvoeringsstructuur vanaf 1991 lag het in de rede de getrapte toezichtsstructuur
te hanteren, zoals die op basis van de Arbeidsvoorzieningswet ook van toepassing
was op de uitvoering van het arbeidsvoorzieningsbeleid. Deze getrapte toezichtsstructuur
laat geheel onverlet dat de minister van SZW eindverantwoordelijk blijft voor
de uitvoering van ESF.388De regering is met inachtneming van de gesignaleerde
beperkingen van oordeel dat Koning zijn opdracht adequaat heeft uitgevoerd.
Hoe kan de regering tot dit oordeel komen terwijl er nog zoveel gegevens ontbreken
(internationale vergelijking, gegevens over projectafhandeling enz.)? Is dit
niet eerder een oordeel gebaseerd op veronderstellingen dan feiten? (blz.
3)In de reactie van het kabinet op het rapport Koning is gesteld dat het
kabinet van oordeel is dat, met inachtneming van de gesignaleerde beperkingen,
de heer Koning en zijn medewerkers er in zijn geslaagd de gegeven opdracht
adequaat uit te voeren. Het kabinet stelt tevens vast dat op grond van de
beschikbare gegevens het rapport inzicht verschaft in de feiten die tot het
ESF-dossier hebben geleid en in de wijze waarop de verschillende actoren gedurende
de programmaperiode 1994–1999 daarbij betrokken zijn geweest. 389De regering erkent dat de ESF regels op alle niveaus
slordig zijn uitgevoerd. Is het slordig uitvoeren van regels acceptabel? Betekent
dit dat het slordig uitvoeren van regels de norm is? (blz. 3).Nee.Nee.390Op alle niveaus is ESF slordig uitgevoerd. Betekent
dit dat de regering alle betrokken partijen hiervoor verantwoordelijk acht?
Erkent de regering dat zij te laat heeft ingrepen en eerder had moeten ingrijpen?
(blz. 3)In het systeem van beheer, controle en toezicht ESF hebben meerdere partijen
een rol. Zie ook de «controle- en toezichtstoren» in het antwoord
op vraag 240. Al deze partijen hebben een verantwoordelijkheid voor de wijze
waarop het ESF 1994–1999 is uitgevoerd.Zie verder het antwoord op vraag 64.391Het rapport zou volgens de bedoeling van het ESF-programma goed zijn besteed.
Op grond van welke gegevens wordt deze conclusie onderbouwd? (blz. 3)De heer Koning komt tot deze conclusie op basis van
de NEI evaluaties (zie ook het antwoord op vraag 238).392Volgens de EU-regelgeving is de minister volledig verantwoordelijk
voor het ESF-programma. Vindt de regering ook dat zij deze verantwoordelijkheid
volledig en voldoende heeft genomen vanaf 1994? (blz. 3)In de reactie van het kabinet op het rapport Koning is aangegeven dat
het kabinet oog heeft voor wat in de uitvoering en met betrekking tot het
ontbreken van voldoende actief toezicht niet goed is gegaan in de onderzochte
programmaperiode. Het kabinet trekt hier lering uit. Daarbij wijst het kabinet
op de acties die zijn ondernomen om verbeteringen te realiseren en om problemen
op te lossen. Voor een evenwichtige beoordeling van de bevindingen is het
naar de mening van het kabinet gewenst de bestuurlijke context in de betreffende
periode mede in beschouwing te nemen.De diverse acties van SZW op het terrein van ESF zijn beschreven in de
reactie van het kabinet van 28 augustus 2001.393Arbeidsvoorziening kwam niet tot de noodzakelijke interventies
van het eerstelijns toezicht waar zij op grond van de bestuursovereenkomst
met Arbeidsvoorziening wel verantwoordelijk was. Welke sancties en gevolgen
konden aan het niet naleven van de afspraken in deze bestuursovereenkomst
worden verbonden? Kan de kamer een kopie van deze bestuursovereenkomst krijgen?
(blz. 4)Op grond van artikel 9 van de bestuursovereenkomst zullen de uit het Europees
Sociaal Fonds aan de Arbeidsvoorzieningsorganisatie beschikbaar gestelde middelen
die niet zijn besteed in de daarvoor vastgestelde periode, dan wel voor andere
doeleinden zijn besteed dan waarvoor deze zijn toegekend, door de Arbeidsvoorzieningsorganisatie
aan de Europese Commissie worden terugbetaald, inclusief de eventueel daarover
overeenkomstig artikel 24, derde lid van verordening 4253/88,
verschuldigde rente. De Arbeidsvoorzieningsorganisatie vrijwaart de Staat
der Nederlanden van terugvorderingsacties, als bedoeld in artikel 23, eerste
lid van genoemde verordening.Op grond van de Arbeidsvoorzieningswet 1996, artikel 86, eerste lid,
is de minister van SZW bevoegd de Arbeidsvoorzieningsorganisatie aanwijzingen
te geven met betrekking tot de uitoefening van haar taak (aanwijzingsbevoegdheid).
Op grond van het tweede lid is de Arbeidsvoorzieningsorganisatie gehouden
overeenkomstig de aanwijzingen te handelen.In de oude Arbeidsvoorzieningswet van 1991 was de aanwijzingsbevoegdheid
iets beperkter. Artikel 108, eerste lid, bepaalt dat indien de minister van
SZW constateert dat de Arbeidsvoorzieningsorganisatie met betrekking tot het
beheer en de administratie van de inkomsten en uitgaven in strijd handelt
met enige bij of krachtens deze wet vastgestelde bepaling, hij daarvan mededeling
doet aan het Centraal Bestuur. In het tweede lid is bepaald dat de minister
bij een mededeling, als bedoeld in het eerste lid, een aanwijzing geeft hoe
in een geval als aan de orde is, dient te worden gehandeld. Het derde lid
bepaalt vervolgens dat de Arbeidsvoorzieningsorganisatie is gehouden overeenkomstig
de aanwijzing te handelen. Ingevolge het vierde lid maakt het Centraal Bestuur,
binnen een door de minister te stellen termijn, ongedaan hetgeen in strijd
met het bij of krachtens deze wet bepaalde is geschied. Het vijfde lid bepaalt
dat indien het Centraal Bestuur zich met een aanwijzing niet kan verenigen,
het binnen een maand na ontvangst van de aanwijzing daartegen beroep kan instellen
bij de Kroon.Ingevolge de Arbeidsvoorzieningswet 1996, artikel 88, eerste lid, kunnen
de besluiten van het Centraal Bestuur wegens strijd met het recht of het algemeen
belang bij met redenen omkleed Koninklijk Besluit worden geschorst of vernietigd.
Zie hiervoor artikel 112 van de Arbeidsvoorzieningswet van 1991.Een andere sanctiemogelijkheid volgt uit de Arbeidsvoorzieningswet 1996,
artikel 90, eerste lid: «Bij algemene maatregel van bestuur kunnen,
voor zoveel nodig in afwijking van deze wet, voorzieningen worden getroffen
voor het geval het Centraal Bestuur zijn uit een wet voortvloeiende verplichtingen
niet naar behoren nakomt» (zie hiervoor artikel 115, eerste lid, van
de oude Arbeidsvoorzieningswet van 1991).De ESF-bestuursovereenkomst 1991 en 1996 zijn bijgevoegd.394Op aandrang van de Tweede Kamer zijn er in de Arbeidsvoorzieningswet
minder toezichthoudende bevoegdheden opgenomen. Op welke wijze vroeg de Tweede
kamer hiernaar en welke partijen ondersteunden dit? (blz. 4)Zie het antwoord op vraag 38.395Op welke wijze verschilt de bestuursovereenkomst van
1996 van die van 1991 en kan daarvan een kopie naar de Kamer worden gezonden?
(blz. 4)Samengevat komen de belangrijkste verschillen hierop neer.In de bestuursovereenkomst van 1991 heeft de Arbeidsvoorzieningsorganisatie
onder andere als taak het opstellen van plannen als bedoeld in artikel 5 van
verordening 4253/88 EG (artikel 2, eerste lid). De minister van SZW toetst
deze plannen aan de geldende EG voorschriften en aan de wet (artikel
3, eerste lid). In de gewijzigde bestuursovereenkomst is deze«planopsteltaak»
beperkt tot het advies uitbrengen aan de minister van SZW terzake van de wenselijke
inhoud van plannen. De minister van SZW stelt de Arbeidsvoorzieningsorganisatie
vervolgens in de gelegenheid voorstellen te doen alvorens hij de plannen indient
bij de Europese Commissie.In de gewijzigde bestuursovereenkomst neemt de Arbeidsvoorziening bij
de uitvoering een door de minister van SZW vastgestelde nadere verdeling in
subbudgetten in acht.In de gewijzigde bestuursovereenkomst is in artikel 5, eerste lid, bepaald
dat in de subsidieregeling ook bepalingen worden opgenomen met betrekking
tot de co-financiering van de gesubsidieerde projecten, voorzover de EG-voorschriften
terzake voorschriften bevatten. Aan artikel 5 is verder een vierde lid toegevoegd
dat bepaalt dat de Arbeidsvoorzieningsorganisatie voorafgaande aan elk kalenderjaar
een plan zal opstellen voor het toezicht op de rechtspersonen die terzake
van de uitvoering van een operationeel programma subsidie ontvangen van de
Arbeidsvoorzieningsorganisatie. Dit plan behoeft de goedkeuring van de minister
van SZW.Er is een nieuw artikel 6a ingevoegd. Dit artikel bepaalt dat de Arbeidsvoorzieningsorganisatie
de begroting van inkomsten en uitgaven, ingaande het begrotingsjaar 1997,
voorzover deze betrekking heeft op uit het Europees Sociaal fonds ter beschikking
gestelde middelen, een afzonderlijk onderdeel zal doen zijn van de landelijke
en regionale begrotingen van de Arbeidsvoorzieningsorganisatie waarbij onderscheiden
wordt naar de in artikel 4, eerste lid, bedoelde subbudgetten. De minister
van SZW kan nadere regels stellen met betrekking tot de inrichting van deze
begrotingen.Artikel 8 is ook gewijzigd in die zin dat de Arbeidsvoorzieningsorganisatie,
rapporten op zal stellen met betrekking tot het toezicht op subsidie-ontvangers,
alsmede voortgangs- en eindrapporten met betrekking tot de uitvoering van
de operationele programma's, voorzover deze de arbeidsvoorziening betreffen.
Dit alles overeenkomstig door de minister van SZW daartoe vastgestelde regels.Op 22 april 1996 is een afschrift van de gewijzigde ESF-bestuursovereenkomst
aan de Tweede Kamer gezonden. In de bijlage treft u deze nogmaals aan.396Op welke wijze wordt binnen het ministerie een strikte
scheiding aangebracht tussen beleid, uitvoering en toezicht ten aanzien van
de uitvoering van ESF? Hoe ver staat het hiermee? (blz. 7)Zie bijlage 2 bij de brief van de Minister van SZW aan de Tweede Kamer
van 1 februari 2001 betreffende aanvullende informatie over het agentschap
en de nieuwe ESF-periode en de reactie van het kabinet op het rapport Koning
onder «Opzet ESF-nieuw».397Volgens de heer Koning is het uitsluitend de verantwoordelijkheid
van de zittende minister om zijn ambtsvoorgangers te horen (blz. 5 van het
rapport Koning). Heeft de regering informatie ingewonnen bij de ambtsvoorgangers?
Zo ja, wat is daar uitgekomen? Zo nee, waarom is dat niet gebeurd?De ambtsvoorgangers zijn door de minister van SZW in de gelegenheid gesteld
hun opmerkingen ten aanzien van het conceptrapport van de heer Koning aan
de minister van SZW kenbaar te maken. De minister van SZW heeft daarmee bij
de reactie op het rapport Koning rekening gehouden. Vragen over het rapport398Wordt met de zinsnede «op grond van Europese
regelgeving is de Nederlandse staat ongeacht het feit wie daadwerkelijk met
de uitvoering is belast, volledig verantwoordelijk voor een rechtmatige en
een doelmatige uitvoering» ook bedoeld dat dit ongeacht de vorm van
het toezicht, eerste dan wel tweedelijns toezicht is? (blz. 1)Ja.399Op welke wijze wordt de kamer alsnog geïnformeerd
over het dubbel declareren door Centra voor Vakopleiding dat tot aangifte
bij het OM heeft geleid? Komt er in een later stadium alsnog nader onderzoek
naar deze kwestie? En wie is er eindverantwoordelijk voor het functioneren
en declaratiegedrag van deze centra? (blz. 4)Zie het antwoord op vraag 46. Op grond van de Arbeidsvoorzieningswet 1996
is het CBA hiervoor verantwoordelijk. SZW is vanuit zijn toezichthoudende
rol eindverantwoordelijk.400Voor een zinvolle vergelijking met andere Europese
landen ontbreekt het aan betrouwbaar materiaal. Hoe diepgaand zou verder onderzoek
moeten zijn om over bruikbaar materiaal te kunnen beschikken? Zou EC geen
inzicht kunnen verschaffen over de controle en de toepassing van de ESF regelgeving
in andere Europese landen? Hoe heeft de heer Koning relevante informatie verzameld
en bestudeerd? Is er wel genoeg info verzameld om vergaande conclusies te
trekken?401(blz. 4)Zie het antwoord op vragen 92, 93, 97, 98, 122 en 126.402Wat waren de belangrijkste conclusies ten aanzien van
de vergelijking met andere Europese landen van het Algemene Rekenkamer rapport
«Structuurfondsen geld voor ontwikkeling en achterstand» (Kamerstuk
27 546)? (blz. 4)In het rapport staat dat het beeld voor de EU als geheel in hoge mate
aansluit bij de resultaten voor Nederland. In zijn algemeenheid concludeerde
de Rekenkamer dat de bevindingen laten zien dat Nederland het niet slechter,
maar ook niet beter, doet dan de overige EU-lidstaten.403Welke actoren zijn er allemaal geïnterviewd Is het mogelijk om een
precieze lijst van alle geïnterviewden, zo nodig vertrouwelijk, de Kamer
te doen toekomen? (blz. 5)Zie het antwoord op vragen 97, 98 en 99.404Waarop is het standpunt in het rapport gebaseerd dat alleen de huidige
minister zijn ambtsvoorgangers mag horen? Wat zijn hierbij precies de overwegingen?
Wat vindt de regering hiervan? Hoe is dat in het verleden gegaan bij andere
kwesties, zoals bijvoorbeeld Sebrenica? (blz. 5) Zie het antwoord op vraag 97.Het kabinet treedt niet in de afwegingen van de heer Koning omtrent de
door hem gevolgde werkwijze. De praktijk wijst uit dat hieromtrent door onderzoekers
steeds eigen afwegingen worden gemaakt, waarin het kabinet in verband met
de onafhankelijkheid van de desbetreffende onderzoeken niet wil treden.405Kan aangegeven worden waarom (niet) en of nader is gesproken met de volgende
personen:• Partijen bij het zogenaamde Bel Air akkoord;• Management en coördinatie controle en toezicht Arbeidsvoorziening/ESF;• Bestuur Arbeidsvoorziening;• Verantwoordelijken voor uitvoering controle en toezicht bij departement
SZW;• Verantwoordelijken voor uitvoering en controle toezicht EU (Brussel)?
(blz. 5)Met uitzondering van de eerst genoemde partijen en
het bestuur van Arbeidsvoorziening is wel met de andere betrokkenen gesproken.406Kan worden aangeven hoe de partijenovereenkomst uit
1994 (Bel Air) is geïnterpreteerd door het CBA? (blz. 5)Er was geen aanleiding aan te nemen dat het CBA de partijenovereenkomst
anders interpreteerde dan SZW.407Is het eindrapport onder druk van actoren (de minister
van SZW, de minister-president, dan wel de oud-minister van SZW, de heer Melkert)
eerder verschenen dan oorspronkelijk de bedoeling was? Welke tussentijdse
aansporingen hebben hierover precies plaats gevonden, denk aan dagboek de
heer Koning in NRC d.d. 8 september 2001)? (blz. 5)Zie het antwoord op vragen 105 en 106.408De volledigheid en de correctheid van de informatieverstrekking door betrokkene
is niet steeds controleerbaar geweest. Hoe was de kwaliteit van de infoverstrekking
op het moment dat het wel controleerbaar was? Welke info was wel controleerbaar?
Op welke wijze kan de kwaliteit van het rapport worden gegarandeerd, als de
kwaliteit van de info verstrekking zo onzeker is? Zijn de conclusies getrokken
op basis van controleerbare gegevens? (blz. 5)Zie het antwoord op vragen 107 en 122. Er zijn vele
bronnen van gegevens. Een deel van de gegevens, namelijk voorzover vastgelegd
in de regionale applicaties is, hoewel op zich voldoende voor de eisen van
Brussel, niet betrouwbaar gebleken voor de bepaling van bepaalde bedragen.
Het zogenaamde millenniumprobleem speelt daarbij een belangrijke rol, maar
vooral de in opzet bedoelde overschrijving van historische gegevens doet afbreuk
aan de controleerbaarheid. Bovendien ontbreken gegevens waaraan voor de beantwoording
van bepaalde onderzoeksvragen behoefte was. Doordat er alternatieve vastleggingen
beschikbaar waren, Koning zelf veel reconstructie werkzaamheden heeft verricht
en tijdens het onderzoek door Arbvo en SZW werkzaamheden werden verricht die
tot bruikbare informatie heeft geleid, is een groot deel van de tekortkomingen
ondervangen. De bevinding met betrekking tot de kwaliteit van
de administratie heeft met name betekenis voor de conclusie rond het managen
en uitvoeren van ESF. Nu ging het immers maar om beantwoording van enkele
vragen, maar de kwaliteit van de administratie is vooral in het geding als
het gaat om de continue aansturing gedurende de subsidieperiode.409Hoe verhoudt de genoemde beperking dat de exacte omvang van de mogelijke
financiële consequentie van de conclusies niet zeker is zich tot de genoemde
bedragen in de conclusie op pagina van minimaal 71 miljoen? (blz. 5)Zie het antwoord op vraag 130.410Hoe moet de kwalificatie «langdurige onderschatting» precies
worden opgevat? Om hoeveel en welke jaren van onderschatting door respectievelijk
Arbeidsvoorziening en SZW gaat het hier? (blz. 6)Gedurende de gehele ESF programmaduur 1994–1999
heeft deze onderschatting geduurd en vanwege de diverse rollen die betrokkenen
hadden.411Hoe moet de conclusie «van enigermate omvangrijk misbruik van ESF
gelden is evenwel niet gebleken» precies worden begrepen? Waarop is
deze vergaande conclusie gebaseerd, mede afgezet tegen het feit dat veel info
niet meer is te achterhalen en info die wel gegeven is niet meer is te controleren
op volledigheid en correctheid? Is er nou wel of niet sprake van misbruik
en hoe omvangrijk is dat misbruik dan? Is deze conclusie nog afhankelijk van
nader onderzoek dat nog komen gaat? (blz. 6)Zie het antwoord op vragen 55 en 107.Zie ook het antwoord op vraag 24.412Hoe kan het dat de Nederlandse ESF regeling niet voorziet
in alle situaties en om welke niet voorziene situaties gaat het dan? Wie is
verantwoordelijk voor de vaststelling van deze regeling? (blz. 6)De subsidieregelingen dienen als nationale uitwerking van het Europese
beleid met daarin een weerslag van het nationale beleid. Hierbij is het uitgangspunt
duidelijke normen en criteria te hanteren en deze ook vast te leggen in regelgeving.
Vanuit het uitvoerende veld is geregeld aangedrongen op het vastleggen van
de interpretaties van regels in nadere regelgeving. Zo hebben wijzigingen
ook tot doel gehad tegemoet te komen aan behoeften van belanghebbenden. Arbeidsvoorziening
is verantwoordelijk voor de vaststelling van deze regelingen.413Is de regering van mening dat gecompliceerde ESF regelgeving
geen aanleiding mag zijn om deze incorrect uit te voeren? (blz. 6)Zie de antwoorden op vragen 389 en 390.414Het ministerie van SZW heeft de uitvoering van ESF
op afstand gezet maar heeft nagelaten om haar verantwoordelijkheid uit onder
meer artikel 5 van het Verdrag van Rome, adequaat te waarborgen door actief
toezicht. Welke sanctie of maatregelen zijn verbonden aan het niet nakomen
van artikel 5? Is een beroep met terugwerkende kracht mogelijk? (blz. 6) Artikel 5 van het verdrag van Rome voorziet niet in sancties of maatregelen.
De sanctie of maatregel die kan worden getroffen, is dat de Europese Commissie
op grond van artikel 24, derde lid, van verordening 4253/88, overgaat tot
terugvordering wegens onverschuldigde betaling. Bij uitblijvende terugbetaling
kan vervolgens in overeenstemming met de bepalingen van het Financieel Reglement
en volgens de regels die de Commissie volgens de in titel VIII bedoelde procedures
dient vast te stellen, rente voor te late betaling worden geëist.Over de vraag of hierop met terugwerkende kracht een beroep kan worden
gedaan is discussie mogelijk.415Doordat het ministerie de uitvoering op afstand had
gezet had zij zelf geen greep meer en geen inzicht in de kwaliteit van de
uitkomsten. Pas sinds 1999 worden er pogingen gedaan om vat te krijgen. Had
het toenmalige kabinet niet eerder moeten ingrijpen? Wanneer waren er voor
het eerst signalen bekend bij het ministerie? (blz. 6)De tekortkomingen die in 1994 bekend waren, zijn verwerkt in de rapporten
die ten grondslag lagen aan de gewijzigde bestuursovereenkomst van 1996, zoals
het rapport Kits (maart 1995) en het rapport van de Commissie van Dijk (maart
1995) over de evaluatie van de Arbeidsvoorzieningswet. Het ministerie van
SZW heeft in deze periode derhalve nadrukkelijk gebruik gemaakt van de ervaringen
omtrent het ESF in de periode voorafgaand aan 1994.416De landelijke organisatie van Arbeidsvoorziening heeft
verzuimd om eisen te stellen aan de gedecentraliseerde uitvoering van ESF.
Hoe ligt hierbij precies de verantwoordelijkheidsverdeling tussen SZW en Arbeidsvoorziening?
Ofwel welke mogelijkheden had het ministerie om zelf eisen te stellen aan
de gedecentraliseerde uitvoering van ESF? Kon de minister een aanwijzing geven
en in welke omstandigheden kan hij dat en doet hij dat? (blz. 7)De verantwoordelijkheidsverdeling tussen SZW en Arbeidsvoorziening wordt
bepaald door de bestuursovereenkomst tussen de Staat der Nederlanden en de
Arbeidsvoorzieningsorganisatie met betrekking tot aangelegenheden betreffende
het Europees Sociaal Fonds van 12 september 1991 (Stcrt. 1991, 192) en herzien
op 4 april 1996. Kern van de verantwoordelijkheidsverdeling is dat de Arbeidsvoorzieningsorganisatie
fungeert als uitvoerende autoriteit als bedoeld in artikel 4, eerste lid van
de verordening van de Raad van de Europese Gemeenschappen van 24 juni 1988,
nr. 2052/88 (Pb. EG L 185).In de periode 1991–april 1996 was sprake van een formele toetsing
door de minister van SZW van de door Arbeidsvoorziening opgestelde ontwerp-plannen
en programma's (toetsing op strijdigheid met geldende EEG-voorschriften en
aan de wet). Na herziening van de bestuursovereenkomst in april 1996 is sprake
van een inhoudelijk eindoordeel ter zake van deze plannen en programma's door
de minister van SZW.Zowel op grond van de oude als de herziene bestuursovereenkomst was de
Arbeidsvoorzieningsorganisatie verplicht een adequate administratie bij te
houden met betrekking tot de bestemming van de uit het ESF ter beschikking
gestelde middelen. De Arbeidsvoorzieningsorganisatie was daarbij verplicht
de ter zake door de minister van SZW gestelde voorschriften in acht te nemen
(artikel 7 bestuursovereenkomst).Zie verder het antwoord op vraag 393 en 395. 417Arbeidsvoorziening is ernstig tekortgeschoten. Betreft het hier alle partijen
in deze tripartiete organisatie? (blz. 7)Ja, zowel directies als de besturen van Arbvo.418De landelijke organisatie van Arbeidsvoorziening is
in haar rol van aanvrager en uitvoerder van projecten ernstig tekortgeschoten.
Hoe ligt hierbij precies de verantwoordelijkheidsverdeling tussen SZW en Arbeidsvoorziening?
Ofwel welke mogelijkheden had het ministerie om zelf eisen te stellen aan
de projecten? Kon het minister een aanwijzing geven en in welke omstandigheden
kan hij dat en doet hij dat? (blz. 7)Zie het antwoord op vraag 416.419Hoe is het mogelijk dat constructief overleg tussen
Arbeidsvoorziening en SZW in de periode 1994 en 1999 niet mogelijk was? Welke
oorzaken lagen daaraan ten grondslag? Ging het persoonlijke onenigheden en
welke rol heeft oud-minister Melkert daarin gehad? Waarom heeft het ministerie
hierbij niet ingegrepen? (blz. 7)In het licht van de verschillende verantwoordelijkheden was er in de ESF-periode
1994–1999 verschil van opvatting over bepaalde zaken.Er zijn, in het kader van ESF, echter belangrijke momenten geweest waarin
SZW gezamenlijk met Arbeidsvoorziening naar oplossingen voor problemen heeft
gezocht, bijvoorbeeld:.• De gewijzigde ESF-bestuursovereenkomst van april 1996 is in goed
overleg met Arbeidsvoorziening tot stand gekomen.• Daarnaast is het Plan van aanpak ESF dat SZW november 1996 van
Arbeidsvoorziening ontving gezamenlijk tussen Europese Commissie, SZW, Financiën
en Arbeidsvoorziening besproken.• Ook over de vorming van ESF Nederland binnen Arbeidsvoorziening
bestond een gezamenlijk standpunt.420Arbeidsvoorziening en SZW hebben zich onvoldoende rekenschap gegeven van
de betekenis van EU regelgeving. Betekent dat zij zich niet hebben gehouden
aan deze regels en de EU regels hebben overtreden? Hoe gerechtvaardigd is
de twijfel dan die is gerezen over ESF-subsidie voor eigen projecten dan?
(blz. 7)Zie het antwoord op vragen 136, 200, 231 en 234.421Waarom was de Nederlandse ESF regeling zo gedetailleerd en was deze gedetailleerder
dan in andere Europese landen? Welke leemtes vertoonde de regeling? En hoeveel
procent van de aanvragers van de regeling is «over de scheef gegaan
of hebben handig gebruik gemaakt van de regels? In welke gevallen is eerder
sprake van slachtoffers in plaats van aanstichters? (blz. 7)Zie het antwoord op vragen 5 en 168.Zie het antwoord op vragen 231, 234 en 235.Hiervan is geen specifieke registratie aangelegd.In die gevallen dat op goed vertrouwen uitvoering heeft
plaatsgevonden.422Hoe is het te verklaren dat de partijen die te maken
hebben met de uitvoering van ESF zo weinig geleerd hebben van de ervaringen
in voorafgaande periodes, terwijl de tekortkomingen al in 1994 bekend waren?
Hoe is de dossieroverdracht gegaan tussen de laatste vier ministers van SZW
(blz. 7)Uit de reactie van het kabinet op het rapport Koning van 28 augustus 2001
blijkt dat op grond van beschikbare informatie over tekortkomingen vanaf 1994
diverse acties zijn ondernomen om te komen tot structurele verbetering van
de ESF-uitvoering door Arbeidsvoorziening.Zie verder het antwoord op vraag 52.423Wat is de status van de relativerende opmerkingen op blz. 8 van het rapport
in verhouding tot de pittige conclusies op blz. 6 en 7 van het rapport? (blz.
8)Voor het antwoord wordt verwezen naar de laatste alinea
op pagina 8 van rapport Koning deel 1.424Niet gebleken is dat er sprake is van grootschalige fraude of misbruik,
op grond waarvan kunnen deze conclusies worden getrokken? (blz. 8)Zie het antwoord op vragen 136 en 137.425ESF-geld heeft geen bestemming in strijd met ESF-doelstellingen gekregen.
Waar is de onderbouwing hiervan te vinden? Is de regering het eens met deze
conclusie en vindt zij daarvan de onderbouwing in het rapport terug ? (blz.
8)Zie onder meer het antwoord op vraag 72.Het kabinet onderschrijft deze conclusie.426De financiële schade is volgens de heer Koning
beperkt. Gaat het hier om hoop of feiten? Hoe beoordeelt de regering deze
conclusie? (blz. 8)Zie het antwoord op vragen 31, 44 en 48.427Om welke Nederlandse maatstaven gaat het precies en welke reële meningsverschillen
met de EU worden bedoeld? (blz. 8)Zie het antwoord op vragen 5, 168, 231, 234, 235 en
244.428Waarop is de veronderstelling gebaseerd dat over de budgetperiode 1997–1999
vooralsnog geen financiële schade wordt verwacht? Deelt de regering deze
veronderstelling? (blz. 8)Zie het antwoord op vraag 48.429Hoe verhoudt de constatering dat de ESF-regelgeving aan alle door de EU
gestelde eisen voldoet (blz. 10) tot de conclusie dat er reële meningsverschillen bestonden met de EU over de interpretatie van de ESF-regels
(blz. 8)?Zie het antwoord op vragen 136 en 137 en de relatie
met het totaal aantal projecten dat is uitgevoerd.430Op welke onderdelen ging de Nederlandse regelgeving verder dan de EU regelgeving
vereiste? (blz. 10)Zie het antwoord op vraag 5.431Wordt met «niet-consequente uitvoering van EU-regelgeving»
bedoeld dat er interpretatieverschillen waren tussen SZW en de EU? (blz. 11)Nee, hoewel er ook interpretatieverschillen zijn tussen
SZW en de EU, gaat het hier vooral om interpretatieverschillen tussen aanvragers
en uitvoerders enerzijds en de Arbeidsvoorziening anderzijds.432Welk deel van de ESF-gelden is conform de bestuursovereenkomst
als inkomsten beschouwd? Wie is eindverantwoordelijk voor de wijze van verantwoording,
die ervoor heeft gezorgd dat er veel wantrouwen is ontstaan over de rechtmatige
aanwending van ESF gelden? Is er nou wel of niet sprake van een rechtmatige
aanwending door Arbeidsvoorziening van ESF gelden? (blz. 11)Dat deel van het ESF-budget dat door Arbeidsvoorziening op grond van artikel
4 van de bestuursovereenkomst 1991 is bestemd voor ESF-projecten van de eigen
organisatie is door Arbeidsvoorziening sedert 1991 beschouwd als inkomsten
en als zodanig verantwoord in de respectievelijke jaarrekeningen. Dat Arbeidsvoorziening
het ESF-eigen organisatie als inkomsten heeft beschouwd is in overeenstemming
met vigerende boekhoudkundige regels terzake. Deze wijze van administreren
wijkt dan ook niet af van de wijze waarop andere aanvragers omgaan met hun
ter beschikking gestelde ESF-middelen.De heer Koning heeft in zijn rapport geconcludeerd dat ESF-geld door tussenkomst
van SZW of Arbeidsvoorziening geen bestemming kreeg die in strijd is met de
ESF-doelstellingen. Er is geen enkele aanleiding om te twijfelen aan de juistheid
van deze conclusie. Zie ook de antwoorden op Kamervragen van het lid Harrewijn
over dit onderwerp van 10 augustus 2001 (Aanhangsel Handelingen TK, 2000–2001,
nr. 1561).433Welke verklaringen liggen ten grondslag aan het feit dat ESF-coördinatoren
niet altijd oog hadden voor de precieze rechtmatige naleving van de regelgeving?
Wie was bevoegd om hen daar op te wijzen? Wie was daarvoor uiteindelijk verantwoordelijk?
(blz. 11)Zie pagina 22 rapport Koning deel 2.De landelijke coördinator, hoewel hij daartoe
geen formele bevoegdheid had.De Algemene Directie van Arbeidsvoorziening, de Regionale
Directies en (vanaf 1999) de Directeur ESF Nederland.434Alle betrokkenen interpreteerden naar eigen inzicht
de EU-regelgeving maar wie was er uiteindelijk eindverantwoordelijk voor de
uniformiteit in de interpretatie van de EU regelgeving? (blz. 12)Een oordeel over de interpretatie van de EU-regelgeving kan uiteindelijk
worden gegeven door het Hof van Justitie van de EG. Artikel 230 van het EG
Verdrag bepaalt immers dat het Hof bevoegd is uitspraak te doen inzake elk
door een lidstaat (...) of de Commissie ingesteld beroep wegens schending
van wezenlijke vormvoorschriften, schending van het EG Verdrag of van enige
uitvoeringsregeling daarvan.435Bij SZW heeft het ontbroken aan pro-actief toezicht
en nam nauwelijks eigen initiatieven maar was het ministerie daar op grond
van het verdrag van Rome, artikel 5 niet tot verplicht? (blz. 13)Het Verdrag van Rome geeft hiervoor geen specifieke regels. Voor de wijze
waarop inhoud is gegeven aan het toezicht verwijs ik naar de reactie van het
kabinet op het rapport Koning. Zie verder het antwoord op vraag 64.436De landelijke ESF-coördinator had niet de officiële
bevoegdheid om te controleren. Wie had dat dan wel? (blz. 13)Artikel 12 van de Regeling ESF (CBA, 1994) verplicht de aanvrager alle
medewerking te verlenen aan evaluatie-onderzoeken en aan toezicht van en controles
door met de uitvoering van ESF belaste instanties. De ESF-regelgeving stond
controle door de landelijk ESF-coördinator niet in weg; de landelijk
ESF-coördinator was wel degelijk bevoegd om te controleren. De Algemene
Directie Arbeidsvoorziening heeft vanaf 1997 de leiding genomen over
de controles door haar afdeling Interne Controle daarmee te belasten.437Was Arbeidsvoorziening niet op grond van Europese regelgeving
verplicht om een afzonderlijke projectadministratie te voeren dan wel op grond
van afspraken in het bestuursakkoord? (blz. 14)De Europese regelgeving is gericht tot de lidstaat Nederland en niet direct
tot Arbeidsvoorziening. Op grond van artikel 7 van de ESF-bestuursovereenkomst
is de Arbeidsvoorzieningsorganisatie verplicht een adequate administratie
bij te houden met betrekking tot de bestemming van de uit het ESF ter beschikking
gestelde middelen. In de gewijzigde bestuursovereenkomst van 1996 wordt gesproken
over een administratie met betrekking tot het beheer
van de uit het ESF ter beschikking gestelde middelen.438Is het niet eens zijn met de consequentie van de ESF-regeling hetzelfde
als het omzeilen van de regels? Hoe beoordeelt de regering deze conclusie?
(blz. 15)Nee, zie aanvullend ook nog het antwoord op vraag 234.Nee, dat is niet hetzelfde. Het rapport Koning stelt dat een belangrijke
oorzaak van de slordige uitvoering in 1994–1999 op alle niveau's is
gelegen in de van meet af aan gedetailleerde, maar niet in alle situaties
voorzienende en soms onduidelijke regelgeving. Hierdoor konden situaties ontstaan
die niet in overeenstemming bleken te zijn met de, ook op grond
van geconstateerde praktijksituaties evoluerende, opvattingen van de EU over
de wijze waarop het ESF uitgevoerd diende te worden. Verbetering van de (uitleg
van) regelgeving is één van de terreinen waaraan bij de opzet
van de ESF-periode 2000–2006 aandacht is besteed. Eventuele onduidelijkheden
die in de praktijk mochten blijken zullen door SZW aan de Commissie worden
gemeld en besproken. Bij de totstandkoming van de ESF-subsidieregeling 2000–2006
is overleg gevoerd met de eindgebruikers van de subsidieregeling en de Tweede
Kamer om een goede balans te vinden tussen eenvoud en rechtszekerheid. De
concept-subsidieregeling is eveneens besproken met de Europese Commissie,
zowel via het ESF-monitorcomité als via de Joint Working Group.439Hoe moet de conclusie begrepen worden dat het ESF-programma als geheel
succesvol is geweest terwijl het effect niet direct valt te onderscheiden
van de voorspoedige economische ontwikkeling? (blz. 16)Zie het antwoord op vraag 56. Het succes volgens het
NEI is wel degelijk netto te meten, dan blijkt dat vooral de meest zwakke
groepen hebben geprofiteerd.440In welke gevallen en wie twijfelden aan de mate waarin aan de eis van
additionaliteit is voldaan? (blz. 17)Zie het antwoord op vragen 243 en 244.441De heer Koning concludeert dat Nederland aan de eis van additionaliteit
heeft voldaan. Heeft hij daarover gesproken met Arbeidsvoorziening en met
ambtenaren van het ministerie en sociale partners? Is de regering van mening
dat deze conclusie voldoende wordt gestaafd met cijfers en gegevens? (blz.
18)Ja, met uitzondering van de sociale partners.Lidstaten moeten inzake de additionaliteitsverificatie verantwoording
afleggen aan de Europese Commissie, het gaat immers om een eis die voortvloeit
uit Europese verordeningen. Het is dan ook de Europese Commissie die op basis
van de aangeleverde cijfers en gegevens bepaalt in hoeverre een lidstaat heeft
voldaan aan het additionaliteitsbeginsel. Uit het rapport van de heer Koning
blijkt dat de Europese Commissie heeft kunnen vaststellen dat de Nederlandse
overheid zich in de onderzochte periode aan het additionaliteitsbeginsel heeft
gehouden.442Hoe is het mogelijk dat veel van de geïnterviewde personen een andere
veronderstelling ten aanzien van instituut financiering hadden dan de heer
Koning? Waarop zijn deze veronderstellingen gebaseerd? Wat vindt de regering
van deze conclusie van de heer Koning?Zie het antwoord op vraag 177, 243, 244 en 249.Het kabinet ziet geen enkele aanleiding te twijfelen
aan de in het rapport van de heer Koning getrokken conclusie ten aanzien van
instituut financiering.Vragen van de SP-fractie443Op welke bronnen heeft de heer Koning zijn onderzoek gebaseerd? Kan er
een lijst van gesprekken en stukken die als bron hebben gediend worden toegevoegd
aan het rapport?Zie het antwoord op de vragen 92, 93, 126, 127 en 128.Zie het antwoord op de vragen 94 en 98.444Zijn alle door de heer Koning geraadpleegde schriftelijke bronnen ook
openbaar? Zo nee, kan de Kamer in deze stukken dan tenminste wel inzage krijgen?Zie het antwoord op de vraag 98 en 99.445Was er bij de overdracht van het ministerschap van
de heer De Vries aan de heer Melkert in 1994 sprake van een overdrachtsdossier?
Zo ja, werd hierin een stand van zaken met betrekking tot het ESF-dossier
opgenomen?Zie het antwoord op vraag 52.446Er is slechts in enkele gevallen van geconstateerde
fraude. Hoever zijn de onderzoeken naar deze fraudezaken gevorderd?Zie het antwoord op vragen 23 en 24.447Kan de Kamer nu de beschikking krijgen over de rapportages
van de Europese Commissie aan het ministerie naar aanleiding van controles
in Nederland, zoals naar de Centra voor Vakopleiding, om te beoordelen of
de heer Koning terecht heeft afgezien van nader onderzoek naar het dubbel
declareren?Over de hoofdlijnen van de bevindingen en conclusies van de door de Europese
Commissie uitgevoerde controles in de ESF-periode 1994–1999 is de Tweede
Kamer geïnformeerd door middel van de brief van de minister van SZW van
25 juni 1999 (TK 26 642, nr. 1). Over de stand van zaken betreffende
het onderzoek naar Centra voor Vakopleiding, zie het antwoord op vraag 46.448Veel gegevens waren voor de heer Koning niet meer (eenvoudig) te achterhalen.
Is de conclusie dan niet prematuur dat van enigermate van omvangrijk misbruik
geen sprake is?Zie het antwoord op vragen 45 en 55.449Waarom is het aannemelijk dat geld waarvan de besteding door gebrek aan
gegevens niet meer te controleren is geen bestemming heeft gekregen die in
strijd is met de ESF-doelstelling?Zie het antwoord op vraag 45 en 55.450Wat is het essentiële verschil tussen onderrealisatie
en terugbetaling?Onderrealisatie komt er op neer dat een deel van de ESF-subsidie dat aan
een lidstaat is toegewezen niet kan worden ingezet, bijvoorbeeld omdat bij
de einddeclaraties van projecten blijkt dat niet de gehele toebedeelde ESF-subsidie
is benut. Terugbetaling houdt in dat – achteraf – reeds uitgekeerde
subsidiemiddelen moeten worden terugbetaald, bijvoorbeeld omdat bij controles
is gebleken dat de middelen onrechtmatig zijn besteed.451Is onderrealisatie ook een schadepost voor Nederland?
Zo nee, waarom niet?Nee, onderrealisatie betekent dat niet het gehele beschikbare budget is
benut.452Bij recente controle is de «Technische Bijstand»
in het kader van de ESF-doelstelling 3 stopgezet. Verwacht de minister –
net als Arbeidsvoorziening – dat deze subsidie alsnog (grotendeels)
zal worden onderbouwd? Had de heer Koning niet toch ook onderzoek moeten doen
naar deze «Technische Bijstand'?Tot nu tot heeft Arbeidsvoorziening zelf steeds het vertrouwen geuit dat
de declaratie deugdelijk en tijdig onderbouwd kan worden.Koning was bij de betreffende controle door de Europese
Commissie aanwezig. De Europese Commissie heeft de subsidieaanvraag vooralsnog
op nul gezet vanwege ontbrekende stukken. Pas als de definitieve verantwoording
door de Arbvo inzake technische bijstand is opgesteld, zal controle daarop
mogelijk zijn. Die controletaak is de bevoegdheid van de afdeling Interne
Controle van het Agentschap SZW.453Heeft de heer Koning zelfstandig onderzoek verricht naar de eerder ontbrekende
200 miljoen in de begroting van Arbeidsvoorziening?Koning heeft zich gebaseerd op het onderzoek van de
externe accountant van Arbvo en de later daarop door SZW geïnitieerde
review (zie pagina 19 rapport Koning deel 1).454Is er onderhandeld tussen het ministerie en de Europese
Commissie over terugbetalingen van ESF-subsidies door Nederland?Zie het antwoord op vraag 71.455Heeft de EC reeds eerder een schikking voorgesteld
voor terugbetaling? Zo ja, wanneer en voor welk bedrag en waarom is dit voorstel
niet aangenomen?Zie het antwoord op vraag 71.456De heer Koning concludeert dat de schade over de periode
1997–1999 meevalt, omdat de claim over deze periode verhaalbaar zal
zijn? Hoe reëel is deze inschatting en hoe schadelijk zal het maatschappelijk
zijn om deze schade te verhalen op (kleine) aanbieders van scholings-
en werkgelegenheidsprojecten?Zie het antwoord op vragen 31 en 48.457Kan de Kamer een exemplaar krijgen van de overeenkomst
van 22 december 1994 tussen werkgevers, werknemers en het ministerie over
Arbeidsvoorziening?Een exemplaar van deze overeenkomst is op 23 december 1994 aan de Tweede
Kamer verzonden (TK 21 477, nr. 49). Bij de beantwoording van de kamervragen
van het lid Harrewijn d.d. 10 augustus 2001 over de partijenovereenkomst (Aanhangsel
Handelingen TK, 2000–2001, nr. 1561) is een exemplaar van deze brief
nogmaals bijgevoegd. In de bijlagen bij deze kamervragen treft u wederom een
afschrift van deze brief van 23 december 1994 aan.Vragen van de ChristenUnie-fractie458Behoorde het tot de opdracht van de heer Koning om
een visie te geven op het verrichte onderzoek? Op welke wijze is daarbij bepaald
welke punten van discussie het meest belangrijk zijn? (blz. 3)Het ligt voor de hand dat de heer Koning als uitwerking van zijn opdracht
een visie geeft op zijn bevindingen.Op pagina 3 van het rapport van de heer Koning worden een aantal onderwerpen
genoemd. Voor de totstandkoming hiervan wordt verwezen naar de brief van de
minister van SZW aan de Tweede Kamer van 5 juni 2001 (kenmerk TZ/TBO/01/36 846).459Hoe reëel is de kans dat de heer Koning door het
afzien van nader onderzoek naar het vermoedelijk dubbel declareren door Centra
voor Vakopleiding belangrijke relevante informatie heeft gemist met betrekking
tot haar overige werkzaamheden? (blz. 4)Zie het antwoord op vraag 46, 114 en 115.460Hoe beoordeelt de regering het dat er door de heer
Koning nauwelijks dossiers inhoudelijk zijn onderzocht en dat een dossier
waar mogelijk sprake is van fraude (Centra voor Vakopleiding) buiten beschouwing
is gelaten? (blz. 6)De wijze van inrichting en uitvoering van het onderzoek is aan de heer
Koning geweest. Het kabinet treedt daarin niet. Zie verder het antwoord op
vragen 46, 114 en 115.461In welke mate hebben naar het oordeel van de regering
Nederlandse ontvangers van ESF-gelden zich gehouden aan de Nederlandse interpretatie
van ESF-regels? (blz. 6)In het rapport van de heer Koning staat dat het ESF 1994–1999 op
alle niveaus, van SZW tot en met de uitvoerders, slordig is uitgevoerd. Verbetering
van de (uitleg van) regelgeving is één van de terreinen waaraan
bij de opzet van de ESF-periode 2000–2006 aandacht is besteed, zoals
nader is toegelicht in de reactie van het kabinet op het rapport Koning. 462Is de conclusie gerechtvaardigd dat in de onderzochte
periode geen accountantscontrole mogelijk was op de uitgaven van Arbeidsvoorziening
in het kader van ESF? Zo ja, welke consequentie verbindt de regering daaraan?
Zo nee, kan dat worden onderbouwd? (blz. 6)Nee, met betrekking tot de onderzochte periode heeft de externe accountant
van Arbeidsvoorziening ieder jaar accountantscontrole uitgevoerd op de jaarrekening
van Arbeidsvoorziening, uitmondend in een goedkeurende verklaring.463«Blijkens correspondentie en rapporten waren
veel van de nu door ons genoemde tekortkomingen al in 1994 bij de meeste partijen
bekend» Kan een chronologisch overzicht worden gegeven van de beleidswijzigingen
sinds 1994 die een gevolg waren van het bekend worden van deze tekortkomingen?
(blz. 7)Bijlage 2 bij de reactie van het kabinet op het rapport Koning van 28
augustus 2001 (TK 26 642, nr. 22) geeft een chronologisch overzicht van
de acties vanuit SZW vanaf 1994.464In hoeverre acht de regering de opmerking dat over
de budgetperiode 1997–1999 vooralsnog geen financiële schade valt
te verwachten te rijmen met de conclusies op blz. 6 en 7 van het rapport?
Pas sinds eind 1999 was in opzet de controle beter (mogelijk) en tussentijds
was nauwelijks iets geleerd van alle tussentijdse bevindingen (blz. 8).In het rapport van de heer Koning (deel 1 pagina 41) staat: «Financiële
schade» in verband met ESF is in onze visie het bedrag dat door de Nederlandse
staat gedragen moet worden, omdat dit niet meer op de aanvragers verhaald
kan worden. Dit sluit niet uit dat op einddeclaraties van aanvragers lager
beschikt wordt.465In hoeverre valt uit de zinsnede «omdat toen
voor het eerst door de EU werd besloten in te grijpen vanwege mogelijk opzettelijke
onregelmatigheden» (derde alinea van paragraaf 3.1.) af te leiden
dat het initiatief voor aanpassingen en ingrepen bij de EU heeft gelegen?
(blz. 10)Uit bijlage 2 bij de reactie van het kabinet op het rapport Koning blijkt
dat SZW acties vanaf 1994 heeft ingezet met het doel te komen tot een
structurele verbetering van de ESF-uitvoering door Arbeidsvoorziening. Een
aantal van deze acties zijn door SZW genomen, mede naar aanleiding van bevindingen
uit controles van de EU.466Kan de regering aangeven hoe ze de problemen in Nederland
ziet in relatie tot problemen in andere lidstaten? Zijn de problemen in Nederland
relatief gezien niet zo ernstig? (blz. 12)Zie het antwoord op vragen 24, 122, 361 en 402.467«Vanaf 1997 gold een nieuwe controlesystematiek.»
«De regionale coördinatoren kwamen aan toezicht op de projecten
nauwelijks toe.» Kan hieruit mede worden afgeleid dat de gewijzigde
opzet per 1997 het toezicht nog zwakker maakte? (blz. 13) Nee, zoals blijkt uit het antwoord op vraag 240 vormen de regionale coördinatoren
één van de schakels in de controletoren ESF. De nieuwe controlesystematiek
met ingang van ESF-jaar 1997 kwam met name tot uiting in controles bij ESF-projecten
door de afdeling Interne Controle van Arbeidsvoorziening, een afdeling van
de Algemene Directie van Arbeidsvoorziening.468De heer Koning constateert dat tot op heden nog altijd
geen sprake is van een ordelijke en controleerbare administratieve vastlegging
van de met ESF-gelden gesubsidieerde projecten. Welke consequenties verbindt
de regering aan deze belangrijke constatering ten aanzien van de betekenis
van het onderzoek van de heer Koning? (blz. 19)Zie het antwoord op vraag 13.469De Departementale Accountantsdienst van SZW heeft recent
45 projecten over de periode 1994–1996 gecontroleerd. Waarom niet 200,
zoals de EU had gevraagd? (blz. 23)Zie het antwoord op vragen 19 en 20.Vragen van de SGP-fractieVragen over het rapport470De heer Koning stelt dat voor een zinvolle vergelijking met andere Europese
landen betrouwbaar en bruikbaar materiaal ontbreekt. Wat is er wél
bekend over de controle en toepassing van de ESF-regelgeving in andere lidstaten?
(blz. 4)Het rapport van de Algemene Rekenkamer van 7 december
2000: EU structuurfonds: geld voor ontwikkeling en achterstand (Tweede Kamer,
vergaderjaar 2000–2001, 27 546, nrs. 1–2).471Het is momenteel niet mogelijk om tot een compleet beeld te komen van
de financiële omvang van de ESF-projecten door gebreken in de administratieve
vastleggingen. Hoe omvangrijk zijn die gebreken en in hoeverre is daarmee
in strijd met wet- en regelgeving gehandeld? (blz. 5)Niet bekend.Ten aanzien van de ESF-applicatie zoals deze thans bij het Agentschap
SZW wordt gehanteerd, zie het antwoord op vraag 13. Ten aanzien van de administratieve
vastleggingen bij aanvragers en uitvoerders worden door Arbeidsvoorziening
veel controles uitgevoerd. Over de stand van zaken daarvan is in het rapport
Koning gerapporteerd (deel 1, pagina 14 en paragraaf 4.2).472De heer Koning heeft slechts beperkt kennis genomen van de gang van zaken
rond de individuele ESF-projecten. Het onderzoek van alle dossiers zou een
te grote inspanning vergen. Hoeveel individuele ESF-projecten heeft de heer
Koning onderzocht en hoe is de keuze voor die projecten tot stand gekomen?
(blz. 5) Koning is aanwezig geweest als waarnemer bij een tweetal
controles van EU en heeft de uitkomsten van de EU controles van individuele
projecten over de periode gezien. Voorts heeft Koning de uitkomsten van de
45 dossiers van de Departementale Accountantsdienst van SZW gezien, alsmede
een aantal projecten in de regio's.473Ondanks de beperkte kennisneming komt de heer Koning tot de conclusie
(blz. 8) dat niet gebleken is dat er sprake is van grootschalige fraude of
misbruik met ESF-gelden. Hoe hard is dan deze conclusie? (blz. 5 en 28)? Wat
is de waarde van deze conclusie in het licht van de keus (blz. 4) om in geval
van justitieel onderzoek van eigen onderzoek af te zien?Zie het antwoord op vragen 72, 136 en 137.474De heer Koning is afhankelijk geweest van informatieverstrekking door
betrokkenen waarvan de volledigheid en de correctheid niet steeds controleerbaar
was. Heeft de heer Koning alle relevante informatie boven tafel gekregen of
zijn er nog onderdelen waar hij niet volledig grip op heeft? (blz. 5)Zie het antwoord op vraag 107.475Kan nader aangegeven worden van welke informatie van derden de correctheid
en volledigheid niet door eigen onderzoek is bevestigd? (blz. 5)Nee.476Veel van de door de heer Koning genoemde tekortkomingen waren al bij de
meeste partijen bekend. Welke tekortkomingen zijn dat? (blz. 7)Zie het antwoord op vraag 50.477Niet alle ministers zijn in de periode 1994–1999
bij hun aantreden even diepgaand geïnformeerd. De meeste diepgang werd
gevonden in de dossiers aan de heren Melkert en K. de Vries. Kan nader worden
toegelicht over welke informatie zij beschikten? en478In deze periode zijn alleen beide heren nieuw aangetreden
als ministers van Sociale Zaken. Op welke ministers heeft de opmerking over
het ontbreken van diepgaande informatie dan betrekking? (blz. 10)Zie het antwoord op vraag 52.479Een deel van de ESF-gelden is als inkomsten van de Arbeidsvoorziening
beschouwd. Deze wijze van verantwoording heeft veel wantrouwen gewekt. Kan
op feitelijke gronden de conclusie worden getrokken dat dit wantrouwen onterecht
was? (blz. 11)Ja, het deel van de ESF gelden dat als inkomen is beschouwd
is ten goede gekomen aan ESF-projecten en aan financiering van technische
bijstand. Zie antwoord op vraag 177.Zie verder de antwoorden op vragen van het lid Harrewijn van 10 augustus
2001 (Aanhangsel Handelingen TK, 2000–2001, nr. 1561).480Het heeft SZW ontbroken aan pro-actieve aandacht voor
toezicht. SZW stelde teveel vertrouwen in de werkzaamheden van Arbeidsvoorziening.
In hoeverre berustte deze nalatigheid op bewust beleid? (blz. 13)Zie het antwoord op vraag 64.481Is gebleken waarom de regering geen aanleiding heeft
gezien om gebruik te maken van het ultieme middel om in te grijpen bij de
Arbeidsvoorziening, namelijk de aanwijzingsbevoegdheid? (blz. 22)Zie het antwoord op vraag 65.482Waren de geconstateerde tekortkomingen uit het interne
SZW-rapport van september 1994 alleen bij het ministerie bekend?Nee, het rapport was ook bij het ministerie van Financiën bekend.483De heer Koning nuanceert het begrip «onregelmatigheden».
Hoe verhoudt deze term zich met het Nederlandse begrip «onrechtmatigheid»?
(blz. 26)Zie het antwoord op vraag 300.484In tien gevallen is er aangifte gedaan. Wie heeft er
aangifte gedaan? (blz. 27)Zie het antwoord op vragen 23 en 24.485De heer Koning sluit niet uit dat er nog meer zaken zullen volgen. Op
grond waarvan komt hij tot deze stelling? Wanneer komt over eventuele andere
zaken meer duidelijkheid? (blz. 27)Op basis van gegevens van het Agentschap SZW.Zie verder het antwoord op vragen 23 en 24.486Hoever is de procedure van de andere negen zaken? Zijn
de onderzoeken afgerond? (blz. 27)Zie het antwoord op vragen 23 en 24.487Heeft de heer Koning ook inzicht gehad in de dossiers van het Openbaar
Ministerie? Als dit niet het geval is, had dit inzicht nuttig had kunnen zijn
bij de waarheidsvinding? (blz. 27)Nee,Nee.488Ter voorkoming van beïnvloeding van het OM gaat de heer Koning niet
in op de zaken die in procedure zijn. Heeft dit niet tot gevolg gehad dat
juist belangrijke zaken niet zijn nagegaan? (blz. 27)Niet voor de conclusies van het rapport.489Wanneer verwacht de Arbeidsvoorziening te komen met
bewijsmateriaal in verband met de Technische Bijstand? (blz. 31)De onderbouwing van de declaratie voor Technische Bijstand zal naar de
verwachting van Arbeidsvoorziening eind dit jaar gereed zijn. Zie ook het
antwoord op vraag 307.490Ten aanzien van de extrapolatie heeft de heer Koning de indruk dat er
ook grote verschillen in opvattingen hebben bestaan tussen de uitvoerders.
Waarop is die indruk gebaseerd? (blz. 34)Op basis van interviews in de regio's.491Kunnen betrouwbare conclusies getrokken worden, ondanks de vele onzekerheden,
zoals onder andere de financiële status van de met ESF-gelden gesubsidieerde
projecten? Of kan een vervolgonderzoek nuttig zijn als eventuele lacunes en
onduidelijkheden zijn opgelost? (blz. 35–42)Ja.Nee.Vragen over de kabinetsreactie492De minister van SZW stuurde in november 1994 een brief
aan Arbeidsvoorziening. Wat was de inhoud van deze brief? (blz. 4–5)De betreffende brief is bijgevoegd bij de reactie van het kabinet op het
rapport Koning van 28 augustus 2001 (zie bijlage 1 eerstgenoemde stuk).493In de jaren na 1994 is steeds gewerkt aan structurele
verbeteringen van het systeem. Kan de regering dit nader concretiseren? (blz.
5)Zie het antwoord op vraag 64.494De regering geeft een chronologisch overzicht van de
verschillende acties voor de verbetering van de ESF. Kan de regering concreet
aangeven waarom tussen de genoemde data zoveel tijd verstreken is? Is de regering
van oordeel dat genoemde acties eerder hadden moeten plaatsvinden? (blz. 4–6)Het past in de verhouding Minister-ZBO om eerst de ZBO in de gelegenheid
te stellen zelf orde op zaken te stellen. In de reactie van het kabinet op
het rapport Koning is gesteld dat het kabinet oog heeft voor wat in de uitvoering
en met betrekking tot het ontbreken van voldoende actief toezicht niet goed
is gegaan in de onderzochte programmaperiode. Het kabinet trekt hier lering
uit. Het rapport stelt dat activiteiten die vanuit het toezicht
op de uitvoering van het ESF zijn ondernomen niet het gewenste resultaat hebben
gehad. Voor een evenwichtige beoordeling van de bevindingen in het rapport
is het naar de mening van het kabinet gewenst de bestuurlijke context in de
betreffende periode mede in ogenschouw te nemen.495De regering zal zich nader bezinnen op de rol die accountantscontroles
en reviews spelen in het kader van de ESF. Wil de regering nader aangeven
aan welke maatregelen wordt gedacht? (blz. 8)De accountantscontrole op diverse niveaus blijft een belangrijk instrument
voor het verkrijgen van toezichtinformatie. Om de toereikendheid van dit instrument
ten behoeve van het toezicht te waarborgen worden de volgende maatregelen
ingezet:• In de subsidieregelingen ESF3 en Equal is een controle- en rapportageprotocol
opgenomen. Hierin wordt expliciet beschreven aan welke eisen de controle en
de rapportering moet voldoen van de accountant die een verklaring geeft bij
een ESF-subsidiedeclaratie.• Interne Controle van het Agentschap en de Departementale Accountantsdienst
(DAD) voeren steekproefgewijs en op basis van een risico-analyse reviews uit
bij accountants die een verklaring bij een subsidiedeclaratie hebben gegeven.
Doel van dit review is vast te stellen of de accountant zijn werk naar behoren
heeft verricht en of zijn rapportage tezamen met de declaratie waarop zijn
verklaring betrekking heeft een toereikende basis vormt voor de subsidievaststelling.• Door Interne Controle van het Agentschap en de DAD worden ook eigen
controles bij subsidieprojecten verricht. Deze hebben in aanvulling op de
reviews mede tot doel de werking van het systeem van de accountantscontroles
bij subsidiedeclaraties te valideren.• Indien bij beoordeling van ontvangen accountantsverklaringen, bij
reviews of bij projectcontroles blijkt dat de uitgevoerde accountantscontrole
en/of de rapportering (inclusief de daarin opgenomen accountantsverklaring)
door de accountant niet (geheel) aan de eisen voldoet worden de opdrachtgever
van de accountant en de accountant daarop door het Agentschap aangesproken.496Is de regering van mening dat de uitkomsten van het
rapport-Koning voldoende basis biedt om het schadebedrag aanmerkelijk te reduceren?
(blz. 8)Het rapport Koning bevat belangrijke elementen daarvoor. In die zin kan
het rapport een rol spelen in het overleg tussen de Europese Commissie en
Nederland.497Het ministerie van SZW zou op korte termijn met de
Europese Commissie in overleg treden. Wanneer kan de Kamer hierover meer duidelijkheid
krijgen? (blz. 9)Zie het antwoord op vraag 44.498Daar waar mogelijk zal de regering ook «andere
verantwoordelijken» aansprakelijk stellen. Aan welke personen of instanties
wordt concreet gedacht? (blz. 9)Het betreft hier aanvragers/uitvoerders van projecten. 499Kan de regering aangeven waarom vanaf 1994 de
aanbevelingen voor controle en beheer uit het interne SZW-rapport slechts
beperkt heeft opgevolgd? (zie blz. 22 van het rapport-Koning)Zie antwoord op vraag 267.500Welke betrokkenheid is er vanuit het ministerie geweest
bij een eventuele strafrechtelijke vervolging inzake de ESF-projecten? Is
er hierover correspondentie met het Openbaar Ministerie geweest? (zie blz.
27 van het rapport-Koning)Zie het antwoord op vragen 23 en 24. Bijlage behorende bij antwoorden Kamervragen ESF1vraagnr. datumstukbrief1 februari 2001
en 5 juni 2001Brieven minister aan Tweede Kamer
over opdracht heer Koning 9523 augustus 2001Brief SZW aan de heer Koning over stukken ten behoeve
van onderzoek Koning 96februari t/m augustus
2001Correspondentie tussen de minister en de heer
Koning11228 augustus 2001Brief minister aan EU-Commissaris Diamantopoulou 26613 juni 1996Brief minister aan Arbeidsvoorziening: er moet een plan
van aanpak ESF komen266November 1996CBA plan van aanpak ESF 26621 maart 1997Brief Arbeidsvoorziening aan de minister over plan van
aanpak ESF 26613 mei 1997Brief minister aan Arbeidsvoorziening inzake goedkeuring
plan van aanpak ESF 285maart 1998BDO-CampsObers: onderzoek naar plan van aanpak controle
en toezicht ESF 393september
1991 april 1996Bestuursovereenkomsten ESF tussen
minister en Arbeidsvoorziening 45723 december 1994Partijenovereenkomst hoofdlijnen toekomst Arbeidsvoorziening
(TK 21 477, nr. 49)XNoot1Samenstelling: Leden: Terpstra (VVD), voorzitter, Biesheuvel (CDA), Schimmel
(D66), Noorman-den Uyl (PvdA), ondervoorzitter, Kamp (VVD), Van Lente (VVD),
Van Dijke (ChristenUnie), Bakker (D66), Visser-van Doorn (CDA), De Wit (SP),
Van der Knaap (CDA), Harrewijn (GroenLinks), Balkenende (CDA), Van Gent (GroenLinks),
Smits (PvdA), Verburg (CDA), Bussemaker (PvdA), Spoelman (PvdA), Örgü
(VVD), Van der Staaij (SGP), Santi (PvdA), Wilders (VVD), Snijder-Hazelhoff
(VVD), Depla (PvdA) en Bolhuis (PvdA).Plv. leden: E. Meijer (VVD), Van Ardenne-van der Hoeven (CDA), Giskes
(D66), Kortram (PvdA), Blok (VVD), Van Blerck-Woerdman (VVD), Van Middelkoop
(ChristenUnie), Van Vliet (D66), Stroeken (CDA), Marijnissen (SP), J. Ten
Hoopen (CDA), Vendrik (GroenLinks), Mosterd (CDA), Rosenmöller (GroenLinks),
Schoenmakers (PvdA), Dankers (CDA), Dijsselbloem (PvdA), Middel (PvdA), Weekers
(VVD), Van Walsem (D66), Oudkerk (PvdA), De Vries (VVD), Van Splunter (VVD),
Van der Hoek (PvdA) en Hamer (PvdA).XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26642-23.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl