Marktwerking, deregulering en wetgevingskwaliteit; Verslag algemeen overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24036, nr. 158

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

20-04-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

24036 nr. 158

13-04-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesHet antwoord van de regeringOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24036Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 64 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 036Marktwerking, deregulering en wetgevingskwaliteitnr. 158VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 13 april 2000De vaste commissie voor Economische Zaken1,
de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties2 en de vaste commissie voor Justitie3 hebben op 23 maart 2000 overleg gevoerd met minister Jorritsma-Lebbink
van Economische Zaken over:– de brief van de minister van Economische Zaken
d.d. 21 februari 2000 bij de notitie inzake liberalisering en privatisering
in netwerksectoren (27 018, nr. 1);– de brief van de ministers van Economische Zaken,
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en van Justitie d.d. 28 februari
2000 inzake het kabinetsstandpunt over het ROB- advies «De overheid
de markt in- of uitprijzen?» en over het SER-advies «Markt en
overheid» (24 036, nr. 152).Van dit overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Crone (PvdA) meende dat de regering
de meeste politieke vragen adequaat beantwoordt in de notitie. Zij kiest voor
een pragmatische benadering: per sector zal moeten worden bekeken of marktwerking
en/of privatisering voordelen voor consument en milieu biedt dan wel private
monopolies creëert. Over deze voordelen moet van tevoren duidelijkheid
bestaan, in het bijzonder bij onomkeerbare beslissingen. Privaat eigendom
moet gepaard gaan met private risico's; als deze er niet zijn, kan
er beter worden gekozen voor publiek eigendom. In dat geval kunnen werkzaamheden
zoals het management nog wel worden uitbesteed of getenderd. De heer Crone
vroeg de minister om meer aandacht voor dit soort tussenoplossingen. Hij kon
zich herkennen in de vijf stappen die de regering onderscheidt om per sector
vast te stellen wat er moet gebeuren.De heer Crone pleitte voor een langdurigere bescherming van kleine afnemers,
bij voorkeur door een price cap, zolang deze geen echte keuzevrijheid hebben,
en voor een blijvende rol van een regulator die proactief toezicht houdt,
vooral in de transitiefase, waarbij de (overheids)monopolist gedwongen wordt
tot het maken van ruimte voor nieuwkomers. Met de Onafhankelijke post- en
telecommunicatieautoriteit (OPTA) en de Dienst uitvoering en toezicht Elektriciteitswet
(DTE) is dit respectievelijk in de telecommunicatiesector en de elektriciteitssector
geregeld, maar in de gassector niet en de Nederlandse mededingingsautoriteit
(NMA) oefent slechts toezicht achteraf uit. Zo'n regulator zou zich niet alleen
met eerlijke concurrentieverhoudingen moeten bezighouden, maar ook met politiek
vastgestelde en wettelijk vastgelegde doelstellingen voor milieu en veiligheid,
zoals de Britse regering van plan is. Hoe denkt de minister hierover? Verder
sprak de heer Crone zich uit voor het stellen van sociale eisen aan (een van
de) marktpartijen, zoals de verplichting tot onrendabele aansluitingen, waarvoor
de overheid dan wel een gepaste vergoeding zal moeten geven.Instemming betuigde de heer Crone met de lijn van het kabinet dat er na
liberalisering duidelijkheid over moet komen hoe de markt en het toezicht
erop werken, alvorens er geprivatiseerd wordt. In sectoren waarin een monopolie
vrijwel onvermijdelijk is, achtte hij terughoudendheid met privatisering geboden.
Hij wees erop dat het niet alleen om marktwerking en efficiency, maar ook
om strategisch belangrijke kennis gaat. Commerciële bedrijven zullen
immers altijd een strategisch doel hebben als zij een Nederlands netbedrijf
kopen. Institutionele beleggers zullen een netbedrijf wel alleen voor het
rendement en niet voor de invloed kopen, maar dan is het de vraag waarom de
overheid niet zelf eigenaar blijft en van dit rendement profiteert. De heer
Crone bestreed het standpunt van Energiened dat distributie- en handelsactiviteiten
zonder netbeheer onvoldoende commercieel toekomstperspectief bieden. Hij vroeg
zich af waarom een onderneming een netbedrijf zou kopen als zij door de wet
en het toezicht zo sterk beperkt wordt in de mogelijkheden ermee.Mevrouw Voûte-Droste (VVD) sprak waardering
uit voor de uitgangspunten die in de notitie staan, die leiden tot voordeel
voor consumenten en bedrijven in Nederland. De winst moet komen uit innovatie,
dienstverlening, zorgvuldigheid, toegang en veiligheid. Uiteindelijk gaat
het hierbij om de kwaliteit.De technologische ontwikkelingen, de internationalisering en kapitaalmobiliteit
en de snelle ontwikkelingen op de markt stellen hoge eisen aan de effectiviteit
en de flexibiliteit van bedrijven en van de overheid, die de voorwaarden moeten
stellen. Door het wegvallen van de Europese grenzen verliezen steeds meer
netwerksectoren hun bescherming. Mevrouw Voûte-Droste steunde het standpunt
van de regering dat de barrières voor het functioneren van de markten
zo snel mogelijk moeten worden weggenomen om bedrijven en burgers in Nederland
en Europa van deze ontwikkelingen te laten profiteren. De verantwoordelijkheid
van de overheid kan hierbij worden beperkt tot de garantie van universele
dienstverlening, de bescherming van gebonden klanten in de overgangsperiode,
de leveringszekerheid, de kwaliteit van de dienstverlening en het voorkomen
van negatieve effecten voor milieu, veiligheid en volksgezondheid.Ook mevrouw Voûte-Droste sprak zich uit voor liberalisering als
eerste stap. Deze liberalisering, waaronder niet alleen het mogelijk maken
van concurrentie maar ook het vrijmaken valt, komt voort uit Europese regelgeving en technische vernieuwingen en moet meer keuzevrijheid en doelmatigheid
tot gevolg hebben. Adequate wet- en regelgeving moeten de toegankelijkheid,
de leveringszekerheid, de betrouwbaarheid, de kwaliteit en de veiligheid waarborgen.
Hierbij is een goede toezichthouder nodig, op afstand van de politiek, die
de markt kan reguleren. Vervolgens is privatisering mogelijk op het moment
dat er voldoende concurrentie is. Wanneer de overheid taken afstoot, komen
er middelen vrij die aan andere publieke doeleinden kunnen worden besteed.
Verder blijkt uit ervaringen dat de overheid het niet beter doet dan private
marktpartijen. Door het structuurregime kan een aandeelhouder overigens geen
nadelige invloed uitoefenen.Dat Nederland vooroploopt met de opening van markten, bestreed mevrouw
Voûte-Droste. Consumenten in andere landen profiteren al van sterke
prijsdalingen voor elektriciteit. Als Nederlandse bedrijven niet de kans krijgen
op de ontwikkelingen in te spelen en hun concurrentiekracht te ontwikkelen,
zullen zij het verliezen van buitenlandse bedrijven.Mevrouw Voûte-Droste bepleitte de spoedige totstandkoming van één
adequate toezichthouder. Zij vroeg de regering het model in de notitie uit
te werken voor de verschillende sectoren, inclusief een tijdschema. Ten slotte
sprak zij uit dat zij onder voorwaarden mogelijkheden zag voor liberalisering
en privatisering in de watersector.De heer Van Walsem (D66) concludeerde uit
de notitie dat marktwerking maatwerk is. De grenzen tussen private en publieke
organisaties vervagen, maar door het combineren van economie en democratische
invloed is een heldere visie op markt- en overheidsvraagstukken mogelijk vanuit
de invalshoek van de burger. De centrale vraag in de notitie is hoe de overheid
de publieke belangen in netwerksectoren doelmatig en effectief kan waarborgen.
Technologische ontwikkelingen en ervaringen met nieuwe beleidsinstrumenten
maken het mogelijk dat de overheid haar verantwoordelijkheid neemt zonder
taken zelf uit te voeren. De heer Van Walsem sloot zich aan bij de primaire
keuze voor de markt, onder voorwaarden. Als de overheid publieke belangen
en goed toezicht kan waarborgen, is privatisering van overheidsbedrijven een
reële optie. Een overheidsbedrijf met marktpartijen als concurrent biedt
geen meerwaarde en er is dan sprake van oneigenlijk gebruik van publieke middelen
en vaak van oneerlijke concurrentie. Verzelfstandiging van overheidsdiensten
geeft echter niet automatisch voordeel. Als hierdoor de democratische controle
wordt uitgehold, verliest de burger zijn invloed, die niet wordt gecompenseerd
door invloed op de markt. De heer Van Walsem bepleitte dan ook terughoudendheid
met verzelfstandiging binnen het publieke domein. Mengvormen tussen markt
en overheid achtte hij alleen onder voorwaarden aanvaardbaar. De publieke
taken moeten contractueel vastgelegd zijn, zodat er duidelijkheid over bestaat
of deze goed worden uitgevoerd. Ten slotte sprak hij in verband met de gebrekkige
democratische controle op zelfstandige bestuursorganen (ZBO's) uit dat deze
bij uitzondering moeten worden ingesteld. Deze organisatievorm is gerechtvaardigd
voor toezichthoudende taken en om de keuzevrijheid van het individu in het
marktdomein te waarborgen.Ook de heer Leers (CDA) sprak waardering uit
voor de notitie. Hij achtte het algemeen overleg te kort om recht te doen
aan het belang van dit politieke thema.De overheid laat steeds meer taken uitvoeren door de markt, niet alleen
omdat die het beter en efficiënter kan, maar ook vanwege het streven
naar een minder complexe en flexibelere overheid, vanwege Europese regelgeving
en vanwege globaliseringstendensen. Bovendien wil de overheid de burger minder
verantwoordelijkheden uit handen nemen. Het is echter onduidelijkheid welke
taken de overheid tot haar verantwoordelijkheid rekent. De aanpak lijkt tot
nu toe eerder de uitkomst van een pragmatisch proces dan van een
doordachte visie. Er ontstaat dan ook bezorgdheid in de samenleving over het
feit dat nutsfuncties uitsluitend worden beoordeeld op bedrijfseconomische
termen en niet op de belangen van de burger. Burgers worden geconfronteerd
met hogere tarieven voor de kabelaansluiting, nadat de lagere overheden hun
kabelbedrijven hebben verkocht. Uit onderzoek van de Thorbeckeleerstoel in
Leiden blijkt dat tien jaar van privatiseringen in acht middelgrote steden
nauwelijks tot resultaat heeft geleid: er is geen efficiencywinst opgetreden,
burgers hebben er nauwelijks profijt van gehad en in plaats van overheidsmonopolies
zijn er bedrijfsmonopolies ontstaan.De heer Leers was verheugd over de benadering in de notitie en zei een
groot deel van de uitgangspunten van de regering te delen. Hij steunde de
criteria die de Raad voor het openbaar bestuur (ROB) hanteert voor de beoordeling
van meer marktwerking bij de uitvoering van publieke taken, namelijk betrouwbaarheid,
effectiviteit, transparantie, efficiency en rechtvaardigheid (b.e.t.e.r).
De overheid zal meer als reguleerder en kwaliteitsbewaker moeten optreden
en minder als uitvoerder. Goede normstelling en onafhankelijk toezicht zijn
uiteindelijk belangrijker dan het eigendom van een onderneming. De overheid
zou zich bij de uitvoering van taken wel zo klantgericht en efficiënt
als een private onderneming moeten gedragen. Dat het probleem van dubbele
petten bij de overheid werd geconstateerd, achtte de heer Leers opmerkelijk,
omdat het juist kenmerkend is voor de overheid dat zij zowel de wetgeving
als de rechtspraak en de uitvoering tot taak heeft.Kritiek had de heer Leers op het gebrek aan onderscheid in de notitie
tussen de publieke taak en het publieke belang. Publieke taken zijn alomvattende
taken die aan de overheid zijn voorbehouden. Publieke belangen raken wel de
kern van de samenleving, maar behoeven niet door de overheid zelf te worden
uitgevoerd. Hiervoor moet de overheid zich beperken tot het stellen van maatschappelijke
voorwaarden en tot controle op de uitvoering. De taken van de overheid blijken
echter moeilijk vast te stellen en de maatschappelijke voorwaarden worden
in de notitie nauwelijks uitgewerkt. Dit zouden objectieve, verifieerbare
en juridisch afdwingbare eisen moeten zijn. In de notitie staat dat de uitwerking
van een duidelijke normstelling en een operationeel toezicht nog jaren zal
duren, terwijl er al voortdurend taken wordt geprivatiseerd. Wanneer is hierover
meer duidelijkheid te verwachten? Hierbij gaat het er niet om hoe een publieke
taak het beste kan worden bevorderd, maar hoe de publieke belangen het beste
kunnen worden gewaarborgd. In een onvolkomen markt moet er dan ook niet geprivatiseerd
worden op grond van doelmatigheidsoverwegingen, omdat er dan geen keuze is
voor de consument.De heer Leers constateerde dat er over de privatisering van de drinkwatervoorziening
een verschil van opvatting bestaat tussen de minister van Economische Zaken
en de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
(VROM). Zolang private bedrijven niet de keiharde maatschappelijke garanties
kunnen bieden die in deze sector nodig zijn, zal deze taak door de overheid
behartigd moeten worden. Welke richting wil de regering hiervoor kiezen en
welke conclusie trekt zij uit het feit dat op het Wereldwaterforum de toegang
tot drinkwater als een voor iedereen geldend recht is vastgelegd?De heer Leers vermeldde dat zijn fractie een tussenvorm van de publieke
en de private benadering uitwerkt, namelijk de maatschappelijke onderneming,
die een dam kan opwerpen tegen de commercialisering. Deze bevindt zich in
het private domein en concurreert met andere aanbieders, maar de winst keert
terug naar de onderneming en verdwijnt niet naar aandeelhouders.De constatering van de ROB dat voor een goed functionerende markt een
sterke overheid nodig is, onderschreef de heer Leers. Hij bepleitte een duidelijke
scheiding tussen publiek en privaat, tussen de voorziening en de infrastructuur.
In de netwerksectoren dient de overheid de infrastructuur in handen
te houden. Toezicht is cruciaal, zeker voor vitale nutsfuncties. Hij vroeg
de minister om een reactie op het voorstel van de ROB bij ieder privatiseringsproject
een toezichtsplan op te stellen.De heer Leers deed het voorstel het gebruik van het structuurregime te
heroverwegen, in het bijzonder voor de Nederlandse spoorwegen. Bij enkele
grote privatiseringen verloor de overheid haar invloed op het beleid, maar
bleef zij belanghebbend als aandeelhouder. Haar belang verschoof daarmee van
het publieke domein naar het private domein. De heer Leers vroeg de minister
om een reactie op de mogelijkheid het beheer van deze omvangrijke beleggingen
onder te brengen bij een apart beheersinstituut van de overheid. In dit verband
pleitte hij ervoor het begrip «ministeriële verantwoordelijkheid»
niet te gebruiken om sturingsmaatregelen te onderbouwen, maar te reserveren
voor het eigen beleid en de eigen begroting.De heer Van den Berg (SGP) sloot zich aan
bij de opmerking van de heer Leers dat het om een van de belangrijkste politieke
thema's van de komende jaren gaat en zei daarom te hechten aan een goede discussie
erover. Hij was dan ook blij met de notitie, maar miste hierin een brede visie
op de taken en verantwoordelijkheden van de overheid. Dat de invalshoek van
de discussie sterk financieel-economisch is, betreurde hij. Bij de discussie
had ten minste ook de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
betrokken moeten zijn, omdat het erom gaat hoe publieke doelstellingen het
beste worden bereikt.Omdat er al vele operaties in gang zijn gezet, meende de heer Van den
Berg dat de notitie te laat is uitgebracht. De ervaringen zijn lang niet positief,
zoals ook uit onderzoek blijkt. Vooraf zou moeten worden aangetoond dat uitvoering
van publieke taken door de markt voordelen biedt, vooral omdat het terugdraaien
ervan vaak moeilijk is. Verder blijken de effecten van privatiserings- of
marktwerkingsoperaties vaak bepaald niet gunstig. Hij vroeg of de minister
kon instemmen met het uitgangspunt dat zo'n operatie de publieke en politiek
vastgestelde doelstellingen dichterbij moet brengen. Hij noemde de kerktelefoon
als voorbeeld, waarbij dit niet het geval is.De heer Van den Berg nam het standpunt in dat de overheid eigenaar moet
blijven van de infrastructuur van een publieke voorziening. Hij vreesde voor
nieuwe monopolies wanneer er geprivatiseerd wordt in een sector die geen concurrentie
kent en vroeg zich af of er in dat geval doelmatigheidswinst te behalen is.Met het overzicht van de publieke belangen die in de notitie staan, stemde
de heer Van den Berg in, zij het dat hij marges zag in de vaststelling ervan.
De kerktelefoon zou onder universele dienstverlening kunnen vallen, maar de
staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat is hiertegen. Hij steunde het standpunt
dat publieke belangen moeten worden gewaarborgd via publiekrechtelijke wegen,
dus wet- en regelgeving. Een concessie achtte hij geen privaatrechtelijke,
maar een publiekrechtelijke vorm. Bovendien is deze geen contract, maar wordt
zij eenzijdig door de overheid vastgesteld. Hij vroeg om een reactie van de
minister hierop.Welke gevolgen heeft de discussie over liberalisering en privatisering
in netwerksectoren voor de lagere overheden? In hoeverre worden deze erbij
betrokken?De heer Van den Berg vroeg de minister in te gaan op de aanbevelingen
van de ROB, in het bijzonder over de politieke vaststelling en controle van
het toezichtbeleid. Hij sprak zich uit tegen verzelfstandiging van het toezicht:
bij liberalisering of privatisering moet het toezicht publiek goed geregeld
zijn en onder rechtstreekse verantwoordelijkheid en aansturing van de politiek
vallen, met volledige ministeriële verantwoordelijkheid.Het watersysteem zou volgens de heer Van den Berg publiek domein moeten
blijven. Ook de private elementen in de waterketen zouden onder publieke
regie moeten blijven. Hij was dan ook verheugd over de recente notitie van
de minister van VROM over de Waterleidingwet.Het antwoord van de regeringDe minister beklemtoonde dat de notitie kabinetsbeleid
betreft en wees erop dat de Kamer erom had gevraagd tijdens de behandeling
van de begroting voor Economische Zaken. Het doel van de notitie is om onduidelijkheden
over liberalisering en privatisering weg te nemen. Hierbij zijn ook de overwegingen
en argumenten op een rij gezet, waarvoor in de begroting voor 2000 een aanzet
was gegeven. In de notitie wordt uitgegaan van de ervaringen met eerdere operaties.
Dit leidt niet tot een blauwdruk, maar tot de conclusie dat er in verschillende
sectoren verschillende afwegingen nodig zijn. Marktallocatie werkt beter dan
sturing via de overheid, maar de overheid moet wel voorwaarden stellen waaronder
marktpartijen werken en toezicht erop houden. De kernvraag is hoe de overheid
haar verantwoordelijkheid voor publieke belangen in netwerksectoren doelmatig
en effectief waarmaakt. De nieuwe wetgeving die hiervoor nodig is, komt te
langzaam tot stand, terwijl de behoefte aan duidelijke institutionele kaders
groot is, zowel bij bedrijven als bij burgers.De ministers van economische zaken in de Europese Unie blijken het standpunt
te delen dat versnelling van de liberalisering nodig is. De Raad voor verkeer
en waterstaat pleit in zijn recente advies voor meer marktwerking, waarbij
de overheid haar sturingsmogelijkheden kan vergroten. Op het Wereldwaterforum
is veel aandacht besteed aan het inschakelen van marktpartijen om wereldwijd
een goede watervoorziening te verwezenlijken.De overheid is verantwoordelijk voor schaarse bronnen, maar kan bij de
uitvoering van taken wel degelijk marktpartijen inschakelen, die dit vaak
beter kunnen dan de overheid zelf. De minister bevestigde haar steun voor
de afspraken voor deze regeringsperiode over het eigendom van de waterbedrijven.
Door benchmarking worden de bedrijven geprikkeld tot bedrijfsmatig denken,
maar dit zou niet de laatste stap moeten zijn. Er zal nog een politieke afweging
nodig zijn om te bepalen wat op dit terrein de juiste keuze is.De minister sprak zich uit voor het principe dat de overheid verantwoordelijk
is voor de sturing en het toezicht en dat de marktpartijen voor de uitvoering
zorgen. Klanten worden hierdoor beter bediend, betalen minder voor overheidsdiensten
en krijgen meer service. Het toezicht kan het beste op basis van wetgeving
worden geregeld en op enige afstand van de politiek worden gezet, in een ZBO,
waarbij de ministeriële verantwoordelijkheid gehandhaafd wordt door de
mogelijkheid van een aanwijzing. Hoewel bedrijven niet blij zijn met de toezichthouders,
blijken deze aan de publieke doelstellingen te beantwoorden. Als het toezicht
goed geregeld is, wordt het minder belangrijk waar het eigendom ligt. De NMA
kan immers ingrijpen als een bedrijf misbruik maakt van een machtspositie.De minister was geen voorstander van het toezicht houden op milieueisen
door de mededingingsregulator. Zij beschouwde dit als een andere overheidstaak,
waarop de inspectie milieuhygiëne toezicht moet houden. Bovendien heeft
een toezichthouder op de mededinging geen deskundigheid op dit terrein.Het natuurlijke monopolie achtte de minister geen reden meer om te berusten
in het bestaan van slechts één aanbieder. Monopolies brokkelen
af door nieuwe infrastructuren en nieuwe technologie. Ook is het mogelijk,
een netwerk open te stellen voor verschillende aanbieders. In dat geval is
het niet vanzelfsprekend dat die ene infrastructuur in overheidshanden moet
blijven. De vraag is steeds of volledige afsplitsing van een netwerk nodig
is om een goede toegang te waarborgen. Ook de Europese Commissie
acht dit niet vanzelfsprekend. Het algemene mededingingsbeleid en de transparantierichtlijn
bieden op dit punt goede garanties.Een buitenlands bedrijf kan belangstelling hebben voor een Nederlands
netwerk omdat met schaalvergroting efficiencywinst kan worden geboekt. Ook
kan het eigendom van het netwerk rendement opleveren en toegang tot klanten
geven. De toezichthouder ziet erop toe dat inderdaad iedereen onder gelijke
voorwaarden toegang verkrijgt. De minister was ervan overtuigd dat een particulier
bedrijf beter in staat is tot het aanbrengen van technologische verbeteringen
dan de overheid, ook omdat het gemakkelijker kapitaal kan aantrekken. Zo is
het Franse snelwegennet, dat al jaren geleden geprivatiseerd is, beter dan
het Nederlandse.In verband met internet via de kabel zag de minister concurrentie met
internet via andere infrastructuur. Voor kabeltelevisie geldt dit niet. De
Mediawet maakt hiervoor dan ook een price cap mogelijk en deze bepaling leidt
op zichzelf al tot redelijke tarieven.De minister zag in de volgorde van besluiten als laatste het besluit over
privatisering. Eerst moet de overheid de publieke belangen normeren, goed
toezicht regelen en de markt goed ordenen. In de jaren tachtig werden overheidsdiensten
alleen verzelfstandigd. Hieruit zijn lessen getrokken: nu wordt er zodanig
geliberaliseerd dat het overheidsbedrijf dat een monopolie had, aan concurrentie
dan wel aan toezicht wordt onderworpen. Zij achtte het niet logisch dat een
overheidsorganisatie diensten verleent die ook bedrijven in de markt aanbieden.
Dit heeft oneerlijke concurrentie tot gevolg. Een bedrijf dat geen concurrentie
kent, moet echter aan streng toezicht onderworpen worden. Hierbij loopt de
overheid het risico dat haar aandeelhouderschap wringt met haar toezichthoudende
taak. In dat geval is het beter het toezicht op afstand van de overheid te
zetten. Privatisering in een onvolkomen markt is dus mogelijk mits het toezicht
goed geregeld is en er bijvoorbeeld een price cap gebruikt wordt. Het voordeel
van uitvoering door een geprivatiseerd bedrijf is dat dit door de kapitaalmarkt
wordt gedwongen tot prestatieverbetering en tot snelle strategische beslissingen.De minister achtte een concessie niet uitsluitend een publieke aangelegenheid.
Het kan een privaatrechtelijk contract zijn waarin de publieke belangen worden
vastgelegd. Ook via tendering achtte zij grote besparingen mogelijk.De Mededingingswet is ook van toepassing op netwerksectoren; economische
machtsposities daarin kunnen dus worden bestreden. De regering wil het aantal
specifieke mededingingsregels buiten deze wet tot een minimum beperken, maar
hiervoor kan wel aanleiding zijn in een overgangssituatie. De DTE is al bij
de NMA ondergebracht en voor de OPTA wordt deze mogelijkheid over enkele jaren
bezien. Door het formuleren van beleidsregels houdt de NMA soms ook preventief
toezicht.In Duitsland is de elektriciteitssector volledig geopend, maar nog niet
voor alle consumenten bereikbaar. Waar dit wel het geval is, blijken de tarieven
fors te dalen.In het noorden van het land is over de verkoop van een openbaarvervoersbedrijf
met slechts één marktpartij onderhandeld. Een eventuele vermindering
van de dienstverlening heeft echter te maken met verlaging van de subsidie.
De kwaliteit van het openbaar vervoer is daar ongeveer gelijk gebleven, terwijl
de overheidsbijdrage sterk verlaagd is. De minister achtte een betere dienstverlening
nodig, wat zij wilde bereiken via tendering en concessies, waarbij de publieke
belangen goed geregeld moeten worden. De lagere kosten hoeven niet een bezuiniging
te betekenen, maar kunnen ook meer openbaar vervoer opleveren.De minister wees erop dat de politiek bepaalt wat er onder de universele
dienstverlening valt. Dit soort publieke belangen kunnen in de wet worden
vastgelegd. Gebonden afnemers zullen moeten worden beschermd tegen misbruik
van een economisch monopolie. Ook de kwaliteit is een publiek belang. Het
opstellen van objectieve en verifieerbare normen blijft dus een
overheidstaak, evenals het toezicht op de naleving ervan. In de wetgeving
worden dan ook kwaliteitseisen gesteld in verband met milieu, veiligheid en
leveringszekerheid.Uit de opmerkingen van de heer Leers over de maatschappelijke onderneming
maakte de minister op dat het om een vorm van coöperaties gaat. Zij ging
ervan uit dat deze voortkomen uit particulier initiatief. Zulke ondernemingen
zullen echter normaal moeten concurreren met andere marktpartijen en geen
privileges krijgen.De uitgevoerde studies naar de effecten van verschillende operaties achtte
de minister niet goed van toepassing, omdat zij lagere overheden en niet nutsbedrijven
en bovendien eerder verzelfstandiging dan privatisering betreffen. Zij constateerde
dat de lagere overheden eenzelfde leerproces hebben gevolgd als de rijksoverheid
en zich inmiddels meer richten op daadwerkelijk privatiseren.Het aanbesteden van het management achtte de minister een mogelijkheid,
maar zij zag als nadeel een gebrek aan dynamiek doordat het management niet
verantwoordelijk is voor investeringen en technologische vernieuwing.De voorzitter van de vaste commissie voor Economische Zaken,BiesheuvelDe voorzitter van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,De CloeDe voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,Van HeemstDe griffier van de vaste commissie voor Economische Zaken,Tielens-TripelsXNoot1Samenstelling: Leden: Blaauw (VVD), Biesheuvel (CDA), voorzitter, Witteveen-Hevinga
(PvdA), Leers (CDA), Voûte-Droste (VVD), ondervoorzitter, Van Zuijlen
(PvdA), M. B. Vos (GroenLinks), Rabbae (GroenLinks), Marijnissen (SP),
Hessing (VVD), Giskes (D66), Crone (PvdA), Van Dijke (RPF/GPV), Van Walsem
(D66), Hofstra (VVD), Wagenaar (PvdA), De Boer (PvdA), Verburg (CDA), Stroeken
(CDA), Ravestein (D66), Geluk (VVD), Van den Akker (CDA), Blok (VVD), Hindriks
(PvdA).Plv. leden: Snijder-Hazelhoff (VVD), Atsma (CDA), Kalsbeek (PvdA), Wijn
(CDA), Klein Molekamp (VVD), Schoenmakers (PvdA), Van der Steenhoven (GroenLinks),
Vendrik (GroenLinks), Poppe (SP), Kamp (VVD), Van den Berg (SGP), Kuijper
(PvdA), Van Middelkoop (RPF/GPV), Schimmel (D66), Van Baalen (VVD), Herrebrugh
(PvdA), Smits (PvdA), Schreijer-Pierik (CDA), Van der Hoeven (CDA), Bakker
(D66), Van Beek (VVD), De Haan (CDA), Udo (VVD), Hamer (PvdA), Koenders (PvdA).XNoot2Samenstelling: Leden: Schutte (RPF/GPV), Te Veldhuis (VVD), ondervoorzitter,
De Cloe (PvdA), voorzitter, Van de Camp (CDA), Van den Berg (SGP), Scheltema-de
Nie (D66), Van der Hoeven (CDA), Van Heemst (PvdA), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks),
Rijpstra (VVD), Noorman-den Uyl (PvdA), Hoekema (D66), Dankers (CDA), Cornielje
(VVD), O. P. G. Vos (VVD), Rehwinkel (PvdA), Wagenaar (PvdA), Luchtenveld
(VVD), Verburg (CDA), Rietkerk (CDA), Halsema (GroenLinks), Kant (SP), Duijkers
(PvdA), Balemans (VVD), De Boer (PvdA).Plv. leden: Rouvoet (RPF/GPV), Van Beek (VVD), Zijlstra (PvdA), Van Wijmen
(CDA), Ravestein (D66), Augusteijn-Esser (D66), Balkenende (CDA), Barth (PvdA),
Rabbae (GroenLinks), Cherribi (VVD), Gortzak (PvdA), Dittrich (D66), Wijn
(CDA), Nicolaï (VVD), Van den Doel (VVD), Van Oven (PvdA), Apostolou
(PvdA), Brood (VVD), Mosterd (CDA), Eurlings (CDA), Van Gent (GroenLinks),
Poppe (SP), Belinfante (PvdA), Essers (VVD), Kuijper (PvdA).XNoot3Samenstelling: Leden: Swildens-Rozendaal (PvdA), Van de Camp (CDA), Biesheuvel
(CDA), Scheltema-de Nie (D66), Zijlstra (PvdA), Kalsbeek (PvdA), Apostolou
(PvdA), Middel (PvdA), Van Heemst (PvdA), voorzitter, Rouvoet (RPF/GPV), Rabbae
(GroenLinks), Van Oven (PvdA), Dittrich (D66), ondervoorzitter, O. P. G.
Vos (VVD), Van Wijmen (CDA), De Wit (SP), Weekers (VVD), Wijn (CDA), Van der
Staaij (SGP), Ross-van Dorp (CDA), Patijn (VVD), Niederer (VVD), Nicolaï
(VVD), Halsema (GroenLinks), Brood (VVD).Plv. leden: Wagenaar (PvdA), Balkenende (CDA), Verhagen (CDA),
Van Vliet (D66), Duijkers (PvdA), Arib (PvdA), Kuijper (PvdA), Albayrak (PvdA),
Barth (PvdA), Schutte (RPF/GPV), Karimi (GroenLinks), Santi (PvdA), Hoekema
(D66), Van den Doel (VVD), Rietkerk (CDA), Marijnissen (SP), De Vries (VVD),
Eurlings (CDA), Van Walsem (D66), Buijs (CDA), Rijpstra (VVD), Van Baalen
(VVD), Van Blerck-Woerdman (VVD), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks), Kamp
(VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24036-158.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl