Nederlandse deelname aan vredesmissies; Brief van de Ministers van Justitie en van Defensie
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29521, nr. 95

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

03-04-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

29521 nr. 95

23-03-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29521Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 23 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 521Nederlandse deelname aan vredesmissiesnr. 95BRIEF VAN DE MINISTERS VAN JUSTITIE EN VAN DEFENSIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 23 maart 2009Met deze brief wordt invulling gegeven aan de toezegging van de minister
van Defensie tijdens het algemeen overleg over de EU informele ministeriële
in Praag van 11 maart jl. om nadere informatie te verstrekken over de
juridische implicaties van aanhouding en detentie bij piraterijbestrijdingsoperaties.
De primaire taken van EU Atalanta en Allied Protector
deze operaties liggen respectievelijk op het gebied van bescherming van voedseltransporten
van het World Food Programme en patrouillering
(Atalanta) en afschrikking van piraterij (Allied Protector). Deelnemende schepen van EU Atalanta kunnen in het uiterste geval
verdachten aan-houden. Voor Allied Protector geldt dat de aanhouding van verdachten
een nationale aangelegenheid is. Overigens zijn tijdens de twee Nederlandse
maritieme missies in 2008 voor de kust van Somalië geen aanhoudingen
van verdachten van piraterij en gewapende overvallen op zee verricht.Piraterij en gewapende overvallen op zeePiraterij is al sinds lange tijd erkend als een misdrijf onder het internationaal
recht. Het misdrijf is in het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht
van de zee (VNZeerechtverdrag, ook bekend als UNCLOS) opgenomen en is als
volgt gedefinieerd:a. iedere onwettige daad van geweld of aanhouding, alsmede iedere daad
van plundering die door de bemanning of de passagiers van een particulier
schip of een particulier luchtvaartuig voor persoonlijke doeleinden wordt
gepleegd en die is gericht:(i) op volle zee, tegen een ander schip of luchtvaartuig of tegen personen
of eigendommen aan boord van een zodanig schip of luchtvaartuig;(ii) tegen een schip, een luchtvaartuig, personen of eigendommen op een
plaats die buiten de rechtsmacht van enige staat valt;b. iedere vrijwillige deelneming aan de exploitatie van een schip of luchtvaartuig
met kennis van de feiten die het schip of luchtvaartuig tot piratenschip of
piratenluchtvaartuig maken; c. iedere opruiing tot of opzettelijke vergemakkelijking van een in letter
a of b omschreven handeling.Uit deze definitie kan worden opgemaakt dat van het misdrijf piraterij
alleen sprake kan zijn indien het wordt gepleegd op volle zee. Als soortgelijke
handelingen worden gepleegd in territoriale wateren, worden zij als «gewapende
overvallen op zee» aangeduid.Rechtsgrond voor optredenOp grond van het VN-Zeerechtverdrag zijn alle partijen bij dat verdrag
verplicht zo nauw mogelijk samen te werken ter bestrijding van piraterij.
In art. 110 van het verdrag is expliciet de mogelijkheid opgenomen van onderzoek
door een marineschip aan boord van een schip op volle zee. Van deze mogelijkheid
mag gebruik worden gemaakt indien er een redelijke grond bestaat voor de verdenking
dat het betreffende vaartuig piraterij bedrijft. Dit is één
van de weinige uitzonderingen op de vrijheid van navigatie op volle zee.Het VN-Zeerechtverdrag biedt geen rechtsgrond voor de bestrijding van
gedragingen in TTW’s van een vreemde kuststaat. Er bestaan twee mogelijkheden
voor optreden in TTW’s:1. De voorafgaande instemming van de betreffende kuststaat. Een voorbeeld
hiervan is het verdrag dat in april 2008 is gesloten tussen Nederland en Somalië,
waarin Somalië toestemming gaf op te treden in Somalische territoriale
wateren ter bescherming van transporten van het World Food Programme (WFP).2. Een autorisatie van de VN Veiligheidsraad op grond van hoofdstuk VII
van het VN Handvest. Een voorbeeld hiervan is VR-resolutie 1846 (2008), de
opvolger van VR-resolutie 1816 (2008). Met deze resolutie autoriseerde de
VN Veiligheidsraad de staten die met Somalië samenwerken en die door
de Somalische autoriteiten (TFG) bij de SGVN zijn aangemeld, de territoriale
wateren van Somalië binnen te gaan en alle noodzakelijke middelen te
gebruiken die nodig zijn om piraterij en gewapende overvallen op zee te bestrijden,
overeenkomstig het toepasselijke internationaal recht.Op grond van art. 105 van het VN-Zeerechtverdrag mag iedere staat op volle
zee een piratenschip of een schip dat door piraten is overmeesterd en zich
in hun macht bevindt, in beslag nemen, de personen aan boord aanhouden en
de goederen aan boord in beslag nemen.Titel VIa van het Nederlandse Wetboek van Strafvordering stelt dat bevoegde
opsporingsambtenaren en andere opsporingsambtenaren, waaronder in het bijzonder
commandanten van marineschepen binnen de grenzen van het internationale recht
ook buiten Nederland strafvorderlijk mogen optreden. Zo zijn commandanten
van Nederlandse oorlogsschepen in internationale wateren bevoegd om verdachten
van zeeroof, zoals gedefiniëerd in het Wetboek van Strafrecht, aan te
houden wanneer deze al dan niet op heterdaad worden betrapt.De uitoefening van rechtsmacht kan voor zover het internationale recht
dit toelaat. In het algemeen kan het soevereiniteitsbeginsel de uitoefening
van rechtsmacht in de weg staan. Dat is echter niet het geval voor piraterij
op volle zee, waarvoor het VN Zeerechtverdrag een grondslag biedt. Dat is
ook niet het geval voor de territoriale wateren van Somalië, aangezien
de VN Veiligheidsraad staten de bevoegdheid heeft gegeven om schepen in die
wateren die verdacht worden van piraterij en gewapende overvallen aan te houden
c.q. te achtervolgen. Achtervolging van schepen vanuit open zee in de territoriale
wateren mag uitsluitend na toestemming van de betreffende staat. GeweldsinstructieVoor iedere militaire operatie, inclusief operaties ter bestrijding van
piraterij, worden Rules of Engagement (ROE) opgesteld door de hoogste commandant
voor een gegeven operatie. Bij operaties onder de vlag van een internationale
organisatie (VN, NAVO, EU) worden deze vervolgens vastgesteld door een (politiek)
orgaan binnen de betreffende organisatie. Rules of Engagement vormen de vertaalslag
voor commandanten van het mandaat naar de praktische uitvoering daarvan. Rules
of Engagement bevatten de bevoegdheden die nodig worden geacht om het mandaat
uit te voeren, welke in het geval van piraterijbestrijdingsoperaties onder
meer gebaseerd zullen zijn op het VN Zeerechtverdrag. Per operatie kunnen
deze bevoegdheden uiteenlopen.Mogelijkheden tot uitoefening van rechtsmachtNederland heeft ingevolge artikel 4, onderdeel 5, van het Wetboek van
Strafrecht universele rechtsmacht voor zeeroof als bedoeld in de artikelen
381 tot en met 385 Sr – dat wil onder meer zeggen het op volle zee plegen
van daden van geweld tegen andere vaartuigen, personen of goederen –
en kan deze rechtsmacht uitoefenen indien een strafrechtelijke vervolging
door het Openbaar Ministerie opportuun wordt geacht. Deze opportuniteit hangt
onder andere af van de vraag of er sprake is van een Nederlands belang of
aanknopingspunt. Dit laatste wordt met name bepaald door de vlag waaronder
het schip vaart, de nationaliteit van de piraten en slachtoffers en de lading
aan boord van het schip.De opportuniteit en (praktische) haalbaarheid van een eventuele vervolging
zullen per geval door het Openbaar Ministerie moeten worden beoordeeld. Met
uitzondering van die gevallen waarin er een duidelijk Nederlands belang is,
lijkt vervolging en detentie in Nederland niet de meest voor hand liggende
oplossing.Aanhouding verdachtenIndien verdachte(n) van piraterij op volle zee worden aangehouden door
een Nederlands marineschip, als verdacht van kaping en/of geweld aan boord
van een vaartuig, dan worden deze verdachten voorgeleid aan de commandant
van het marineschip waarop de verdachten zich bevinden. De commandant handelt
overeenkomstig het bepaalde in artikel 539 a e.v. van het Wetboek van Strafvordering.
Op grond van dit artikel heeft hij bepaalde afgeleide strafvorderlijke bevoegdheden,
wanneer aanwijzingen van de Officier van Justitie niet afgewacht kunnen worden.
Indien een commandant gebruik maakt of heeft gemaakt van de hem toekomende
bevoegdheden dan maakt hij van zijn verrichtingen en bevindingen ten spoedigste
proces-verbaal op. Per geval dient overleg plaats te vinden met de Officier
van Justitie, Indien onverwijld handelen noodzakelijk is waardoor aanwijzingen
van de Officier van Justitie niet kunnen worden afgewacht, mag ook achteraf
worden gerapporteerd. Hierbij moet melding worden gemaakt van het strafbare
feit en getroffen maatregelen. Behandeling van verdachten aan boordVan piraterij verdachte personen zullen indien noodzakelijk voor korte
tijd worden gedetineerd in daartoe door de commandant aangewezen scheepsruimten.
Zij zullen humaan worden behandeld en worden voorzien van de noodzakelijke
voorzieningen, waaronder indien noodzakelijk medische hulp. In overleg met
de Officier van Justitie zullen de verdachtenindien juridisch noodzakelijk –
rechtsbijstand ontvangen. Indien aan boord van het marineschip een Video Tele
Conferencing verbinding (VTC) beschikbaar is, kan met een raadsman in Nederland
worden gecommuniceerd. Indien noodzakelijk zal een tolk (vanuit
Nederland) hierbij behulpzaam zijn. Daarmee kan, binnen de technische en operationele
mogelijkheden, worden voldaan aan de basisrechten van de verdachten.Uitgaande uitleverings- en overleveringsverzoeken (verzoeken
aan andere landen)Indien de betrokkene zich in de rechtsmacht van een andere staat bevindt
en Nederland wil betrokkene strafrechtelijk vervolgen dan zal betrokkene aan
Nederland moeten worden overgedragen.In het geval de andere staat een EU-lidstaat betreft, gebeurt dat in beginsel
op grond van een Europees Aanhoudingsbevel, in andere gevallen op grond van
een uitleveringsverzoek. De Nederlandse wet eist geen verdragsbasis voor uitgaande
uitleveringsverzoeken. De Officier van Justitie vaardigt een Europees Aanhoudingsbevel
respectievelijk een uitleveringsverzoek uit. Europese Aanhoudingsbevelen kunnen
rechtstreeks verzonden worden naar de justitiële autoriteiten van het
betreffende EU-land.Inkomende uitleverings- en overleveringsverzoekenIndien de betrokkene zich in de Nederlandse rechtsmacht bevindt –
bijvoorbeeld omdat hij is aangehouden door de Nederlandse marine – maar
door een andere staat strafrechtelijk zal worden vervolgd, zal betrokkene
aan dat andere land moeten worden overgedragen. Ook dit gebeurt in beginsel
op grond van een Europees Aanhoudingsbevel of uitleveringsverzoek. Voor uitlevering
eist de Nederlandse wet een verdragsbasis. Op de uitleveringsprocedure is
de Uitleveringswet van toepassing alsmede het verdrag waarop het uitleveringsverzoek
is gebaseerd.Vervoer van aangehouden verdachtenDe wijze van overdracht van verdachten is afhankelijk van de opstelling
van het land waar het schip zich bevindt. Afhankelijk van de opstelling van
het betreffende land kan het mogelijk eenvoudiger zijn verdachten over te
dragen aan boord van het schip in plaats van aan wal. Per geval zal in overleg
een werkwijze worden afgesproken voor het vervoer van ver-dachten.Nationale juridische regelingen ten aanzien van aanhouding
en vervolging in overige deelnemende landen aan EU NAVFORVan alle deelnemende landen aan EUNAVFOR hebben de meeste, waaronder Nederland,
het misdrijf zeeroof strafbaar gesteld. Niet altijd is het misdrijf als «zeeroof»
gekwalificeerd, maar de handelingen die daaronder vallen zijn wel strafbaar
gesteld. In ieder geval is het misdrijf van het gewapend overvallen van een
schip op volle zee in hun nationale wetgeving strafbaar gesteld.Uit een recente questionnaire van Denemarken en het VN Office on Drugs
and Crime (UNODC) kan worden opgemaakt dat veel landen rechtsmacht kennen
voor zeeroof die buiten de territoriale wateren is gepleegd. Een beperkt aantal
landen heeft universele rechtsmacht voor zeeroof gevestigd. Andere landen
kennen extra territoriale rechtsmacht voor strafbare feiten met als aanknopingspunt
de nationaliteit van het slachtoffer of de dader, dan wel de vlag waaronder
het schip vaart. De opsporing en vervolging van zeeroof wordt beheerst door
het nationale recht van de staat die overgegaan is tot aanhouding dan wel
vervolging.Internationale afspraken vervolging en berechtingVoor de anti-piraterijoperatie van de Europese Unie (EU) voor de kust
voor Somalië, Atalanta, is in EU-kader overeengekomen, dat indien de
aanhoudende lidstaat zijn jurisdictie over de verdachten van piraterij of
gewapende overvallen op zee niet kan of niet wil laten gelden, zal worden
bezien of één of meer andere lidstaten deze bereidheid en mogelijkheid
wel hebben. Indien andere lidstaten geen bereidheid tonen of geen mogelijkheden
hebben, dan kan de aanhoudende lidstaat besluiten tot overdracht van de verdachten
naar een derde land dat dan zijn jurisdictie over deze verdachten zal laten
gelden. Een dergelijke overdracht met het oog op vervolging in een derde land
kan conform EU-besluit alleen geschieden als de overdrachtsvoorwaarden overeenstemmen
met het toepasselijke internationaal recht, in het bijzonder internationale
mensenrechtenverdragen en -conventies. De Europese Unie beoogt overdrachtsovereen-komsten
conform deze voorwaarden te sluiten met relevante landen in de regio.De Europese Unie heeft op basis van art. 24 Verdrag betreffende de Europese
Unie reeds een overdrachtsovereenkomst gesloten met de regering van Kenia.
Deze overeenkomst is tot stand gekomen op 6 maart 2009 en behelst de
voorwaarden en modaliteiten van overdracht van verdachten door EU Atalanta
aan Kenia, en hun behandeling na overdracht. In de overeenkomst tussen de
EU en Kenia is vastgelegd dat overgedragen gevangenen zullen worden behandeld
conform internationaal recht, in het bijzonder internationale mensenrechtenverdragen
en -conventies. De Keniase regering heeft bevestigd dat Kenia de doodstraf
niet zal uitvoeren ten aanzien van door Atalanta overgedragen verdachten.
Voorts is vastgelegd dat de aanhoudende lidstaat en het Rode Kruis te allen
tijde toegang hebben tot de door die lidstaat aangehouden verdachten. Op 10 maart
jl. heeft de eerste overdracht plaats gehad van verdachten van piraterij of
gewapende overvallen op zee door EU Atalanta aan Kenia. Het betreft negen
verdachten die door het Duitse fregat in de EU-operatie, Rheinland-Pfalz,
waren aangehouden.In alle gevallen geldt dat de aanhoudende lidstaat zelfstandig en per
geval beslist over eventuele overdracht binnen het daartoe gestelde EU en
nationale kader. De NAVO heeft geen regeling tot overdracht van gevangenen
in de regio, zoals de EU die wel heeft. Voor de NAVO-operatie Allied Protector geldt dat eventuele aanhoudingen door de deelnemende
lidstaten onder nationale vlag geschieden. Het is vervolgens aan de aanhoudende
lidstaat om te bezien of die zijn jurisdictie kan en wil laten gelden. Indien
dit niet het geval is, kan worden bezien of één of meer andere
lidstaten deze bereidheid en mogelijkheid wel hebben. Onder alle omstandigheden
zal gewaarborgd zijn dat de aanhoudende staat zelfstandig beslist over vervolging
en overdracht.De minister van Justitie,E. M. H. Hirsch BallinDe minister van Defensie,E. van Middelkoop 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29521-95.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl