Wet fiscale behandeling van pensioenen; Nadere memorie van antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19981999-26020, nr. 104d

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

22-04-1999

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26020 nr. 104d

16-04-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. AlgemeenLastenstijging als gevolg van ruilmogelijkheid nabestaandenpensioen Adviescommissie2. Relatie met belastingen in de 21e eeuw en
het pensioen- convenant Relatie met belastingen in de 21e eeuwPensioenconvenant3. Salaris-/diensttijdnorm Fictief loonBuitenlandse concerndiensttijdOverdracht pensioenkapitaal naar buitenland4. Toetsing aan de 100%-grens5. Pensioendefinitie6. Snel slijtende beroepen7. Nabestaandenpensioen8. AOW-inbouw9. Pensioenregelingen in eigen beheer10. Internationale aspecten11. Uitvoeringsaspecten12. Overgangsbepaling13. Budgettaire gevolgenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26020Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 59 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 020Aanpassing van de Wet op de loonbelasting 1964, de Wet op de inkomstenbelasting
1964, de Coördinatiewet Sociale Verzekering en in samenhang daarmee enige
andere wetten naar aanleiding van de voorstellen van de werkgroep Fiscale
behandeling pensioenen (Wet fiscale behandeling van pensioenen)nr. 104dNADERE MEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 16 april 1999 1. AlgemeenMet belangstelling en waardering hebben wij kennis genomen van de nadere
reacties van de leden van de fracties van VVD, CDA en PvdA op de memorie van
antwoord. Wij hebben getracht de in het voorlopig verslag gestelde vragen
in de memorie van antwoord zo volledig en helder mogelijk te beantwoorden.
Het spijt ons dan ook dat deze inspanning volgens de leden van de CDA-fractie
niet geheel zou zijn geslaagd omdat naar de mening van deze leden een aantal
concrete vragen niet zou zijn beantwoord. Wij hopen de teleurstelling van
de leden van de CDA-fractie op dit punt weg te kunnen nemen.De door deze leden in het algemene deel gestelde vragen met betrekking
tot de positie van de directeur-grootaandeelhouder, de belastingherziening
in de 21e eeuw en pensioenopbouw over fictief loon worden beantwoord
in de onderdelen 9, 2 en 3 van deze nadere memorie van antwoord.De in het algemene deel door de leden van de PvdA-fractie gestelde vragen
over de budgettaire aspecten worden in onderdeel 13 van deze nadere memorie
van antwoord beantwoord. Lastenstijging als gevolg van ruilmogelijkheid nabestaandenpensioen De leden van de VVD-fractie vragen naar aanleiding van de reactie op het
artikel van de heer P. Van Yperen (Staatscourant van 7 december 1998) in welke
orde van grootte moet worden gedacht met betrekking tot een sterke lastenstijging
bij pensioenuitvoerders. In zijn artikel merkt auteur op dat de voorgenomen
wetswijziging, die is meegedeeld aan de Tweede Kamer (kamerstukken II 1997/98,
25 694, nr. 3) en waarover op 3 september 1998 een algemeen overleg heeft
plaatsgevonden, nadelig zou uitwerken voor alleenstaanden. Hij doelt onder
andere op het voornemen dat de verplichte keuzemogelijkheid op grond van artikel
2b van de Pensioen- en spaarfondsenwet tussen óf een nabestaandenpensioen
óf een hoger of eerder ingaand ouderdomspensioen, alleen zal gelden
voor nabestaandenpensioen op opbouwbasis, en niet voor een pensioen op risicobasis.
In het kader van het pensioenconvenant heeft de ambtelijke Werkgroep Meetwijzer
van de Stichting van de Arbeid, de Verzekeringskamer en het Ministerie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid de te verwachten kostenconsequenties
volgens artikel 2b van de Pensioen- en spaarfondsenwet berekend voor een standaardpensioen
dat wat betreft de bestandskenmerken goed aansluit bij het gemiddelde van
de gehele pensioenfondsensector. Bij die berekening is uitgegaan van ruil
van het nabestaandenpensioen op het moment van ingang van het ouderdomspensioen
en een gelijke ruilfactor voor mannen en vrouwen. Vervolgens is er rekening
mee gehouden dat alle alleenstaanden wegens het ontbreken van een nabestaande
hun nabestaandenpensioen zullen omzetten in een hoger ouderdomspensioen. Uit
de berekening volgt een structurele lastenverhoging van 1% ten opzichte van
de huidige situatie. Daarbij is geen rekening gehouden met gedragseffecten.
Aan deze gedragseffecten kunnen wij geen kwantitatieve invulling geven. AdviescommissieDe leden van de PvdA-fractie vragen om een uitleg van de passage in de
memorie van antwoord dat de nog in te stellen adviescommissie de bevoegdheid
krijgt om – binnen de budgettaire kaders van het wetsvoorstel –
te adviseren over elementen die wettelijk niet zijn toegestaan, maar maatschappelijk
wenselijk worden geacht en de status van de advisering van deze commissie.
Hierop kunnen wij antwoorden dat de adviescommissie aan de hand van ontwikkelingen
in de praktijk (periodiek) advies kan uitbrengen aan de verantwoordelijke
bewindslieden over ontwikkelingen op pensioengebied die afwijken van de wettelijke
normering, maar niettemin van belang zijn voor een verdergaande flexibilisering.
Ondergetekenden zullen dit advies binnen zes maanden na ontvangst, voorzien
van een reactie, aan de Tweede Kamer voorleggen. Zonodig en mogelijk zal deze
reactie vergezeld gaan van een voorstel van wet ter uitvoering van dit advies. 2. Relatie met belastingen in de 21e eeuw en
het pensioen- convenant Relatie met belastingen in de 21e eeuwDe leden van de fracties van VVD en CDA gaan nader in op de in het kader
van de invoering van een oudedagsparaplu te realiseren taakstelling van f 1,5
mld. en vragen, onder verwijzing naar een onderzoek van het Verbond van Verzekeraars
naar het gebruik van de thans bestaande aftrekmogelijkheden voor lijfrenten,
hoe wij zouden omgaan met de mogelijkheid dat deze f 1,5 mld. besparing
wellicht niet gehaald wordt. Ook de leden van de CDA-fractie veronderstellen
aan de hand van de resultaten van genoemd onderzoek dat hierdoor de budgettaire
opbrengst onder druk zou komen te staan. De leden van de PvdA-fractie vragen
in dit kader of de fiscale pensioenruimte op basis van dit wetsvoorstel ook
zal gelden voor de «derde pijler». Naar aanleiding hiervan merken
wij op dat in het Regeerakkoord in het verlengde van de nota «Belastingen
in de 21e eeuw: een verkenning» ervan is uitgegaan dat door
het onderbrengen van het gefacilieerde lijfrenteregime onder de oudedagsparaplu –
bij het handhaven van de mogelijkheid fiscaal begeleid te voorzien in pensioentekorten –
een bijdrage zal worden geleverd aan de grondslagverbreding waardoor een budgettair
bedrag van circa f 1,5 mld. beschikbaar zal komen. Uitgangspunt van de
in het kader van de belastingen in de 21e eeuw te introduceren
herziening van het lijfrenteregime is dan ook binnen deze budgettaire voorwaarde
een systeem te ontwerpen dat voldoende mogelijkheden biedt voor de opbouw
van een adequate oudedagsvoorziening. De concrete uitwerking van dit nieuwe
systeem, die zal blijken uit de voorstellen voor een herziening van de belastingwetgeving
in de 21e eeuw, is thans nog onderwerp van overleg en afweging.
Een gedachtenwisseling over de concrete invulling van de oudedagsparaplu
zal vanzelfsprekend bij de parlementaire behandeling van het desbetreffende
voorstel van wet plaatsvinden.Daarnaast merken wij op dat de invulling van oudedagsvoorzieningen in
de te introduceren belastingwetgeving in de 21e eeuw slechts betrekking
zal hebben op oudedagsvoorzieningen buiten de arbeidsrelatie, terwijl het
onderhavige voorstel van wet betrekking heeft op de oudedagsvoorzieningen
binnen een arbeidsrelatie. Het zijn afzonderlijke voorstellen die onafhankelijk
van elkaar het eigen wetgevingstraject kunnen doorlopen. Het is dan ook nadrukkelijk
niet de bedoeling de thans voorliggende voorstellen voor de fiscale begeleiding
van oudedagsvoorzieningen binnen een arbeidsrelatie bij de te introduceren
belastingwetgeving in de 21e eeuw opnieuw ter discussie te stellen.Wij bevestigen dat, in het kader van de reguliere jaarlijkse opbouw, de
gedachte van de oudedagsparaplu ertoe leidt dat samenloop van een goede pensioenvoorziening
binnen een arbeidsrelatie met daar nog boven uitgaande aanvullende opbouw
op individuele basis buiten de arbeidsrelatie om onder de oudedagsparaplu
niet meer mogelijk zal zijn en delen uiteraard de conclusie van de leden van
de CDA-fractie dat samenloop wel zal kunnen optreden indien sprake is van
een duidelijk pensioengat of pensioentekort uit het verleden.Op de door deze leden gestelde vraag inzake de gangbaarheidstoets voor
in eigen beheer gehouden regelingen wordt ingegaan in onderdeel 9 van deze
nadere memorie. PensioenconvenantDe leden van de fracties van VVD, CDA en PvdA vragen of het te introduceren
overgangsrecht bij een eventuele inwerkingtreding van de «switch- box-bepaling»,
op grond waarvan de maximale pensioenruimte kan worden vastgesteld op een
opbouw van 2% per dienstjaar op basis van een middelloonstelsel, voor werknemers
die reeds onder een middelloonregeling vallen nadeliger uitwerkt dan voor
werknemers die onder een eindloonregeling vallen. In de eerste plaats hechten
wij eraan nogmaals te vermelden dat er geen enkele aanleiding bestaat voor
de veronderstelling dat de gemaakte afspraken in het pensioenconvant niet
zouden worden nagekomen, zodat op dit moment een eventuele inwerkingtreding
van genoemde «switchbox-bepaling» wat ons betreft niet aan de
orde is. Niettemin zijn wij bereid nader in te gaan op de door deze leden
gestelde vraag. Een eenduidig antwoord is echter niet te geven, aangezien
dit afhankelijk is van factoren als carrièreontwikkeling, loon en prijsontwikkeling
en de verstreken looptijd van de opbouwperiode en vooral de pensioentoezegging
die door de werkgever is gedaan. Werkgevers zullen over het algemeen voor
een middelloonregeling kiezen wanneer men de kosten van de pensioenregeling
beheersbaar wil houden. De middelloontoezeggingen zullen in die (gematigde)
regelingen een opbouw van 2% per dienstjaar niet overtreffen. Toepassing van
de «switchbox-bepaling» heeft in die situatie geen gevolgen. Mocht
een werkgever ondanks de keuze voor middelloon toch een resultaat op het niveau
overeenkomstig een eindloonregeling bereikbaar willen laten zijn, dan kan
een hoger opbouwpercentage worden gekozen. De carrièreontwikkeling
waardoor in een eindloonregeling hoge backservicelasten worden veroorzaakt,
wordt dan vertaald in dat hogere percentage. Voor werknemers voor wie door
een steilere carrièreontwikkeling de wettelijk toegestane opbouw voor
een middelloonregeling van 2,25% onvoldoende blijkt, is via de mogelijkheid
van aanwijzing een hoger opbouwpercentage mogelijk. Wij zijn daarom van mening
dat indien een juiste schatting van de carrièreontwikkeling is gemaakt
en van het daarbij behorende opbouwpercentage, een werknemer met een middelloonregeling
bij inwerkingtreding van de «switchbox-bepaling» niet slechter
af zal zijn dan een werknemer met een eindloonregeling. Beoogd
is immers een in beide gevallen gelijk resultaat. Voor beide werknemers geldt
op het moment waarop de «switchbox-bepaling» wordt toegepast dat
de pensioenopbouw voor de toekomst beperkt zal worden. 3. Salaris-/diensttijdnorm Fictief loonDe vraag van de leden van de CDA-fractie of pensioenopbouw mogelijk is
over het bedrag dat op grond van artikel 12a van de Wet op de loonbelasting
1964 als fictief loon in de heffing is betrokken, kunnen wij als volgt beantwoorden.
Bij de parlementaire behandeling van de Wet van 13 december 1996 tot wijziging
van enige belastingwetten (herziening regime ter zake van aanmerkelijk belang,
consumptieve rente en vermogensbelasting), Stb. 652, is in de nota naar aanleiding
van het verslag (kamerstukken II 1996/97, 24 761, nr. 7, pag. 54) door
de eerste ondergetekende op vragen van de leden van de fracties van CDA en
VVD geantwoord dat met de invoering van artikel 12a in samenhang met artikel
11d van de Wet op de loonbelasting 1964 wordt beoogd dat door aanmerkelijk-belanghouders
zoveel mogelijk een zakelijk salaris wordt genoten. Over dat genoten salaris
kan dan pensioenopbouw plaatsvinden. In de situatie dat door de aanmerkelijk-belanghouder
geen of een te laag loon wordt genoten en hij voor fictief loon wordt belast,
wordt terzake van dit fictieve loon tot het bedrag dat bij de vennootschap
in aftrek is gekomen een informele kapitaalstorting aangenomen. Mocht de vennootschap
alsnog tot nabetaling van het als fictief loon in aanmerking genomen bedrag
overgaan dan is sprake van een dividenduitkering. Voorts heeft de eerste ondergetekende
in antwoord op de vragen van die leden opgemerkt dat hij bereid was gedurende
een overgangsfase de nabetaling niet als dividenduitkering aan te merken indien
de aanmerkelijk-belanghouder gedurende de aanslagregeling terug zou komen
op zijn beslissing en de vennootschap alsnog over zou gaan tot uitbetaling,
mits de vennootschap ter zake van de salarisbetaling het gestorte kapitaal
met een gelijk bedrag vermindert en de aandeelhouder zich op het standpunt
stelt dat de verkrijgingsprijs van de aandelen niet is verhoogd. Over nabetalingen
van fictief loon in deze overgangsperiode kan pensioenopbouw plaatsvinden
mits aan de overige voorwaarden is voldaan om de nabetaling niet als dividenduitkering
aan te merken. De eerste ondergetekende is bereid deze soepele opstelling
nog enige tijd voort te zetten als daar in de praktijk behoefte aan blijkt
te bestaan. Op termijn is het natuurlijk beter dat overeengekomen loon in
de plaats treedt van fictief loon. Buitenlandse concerndiensttijdDe leden van de fracties van CDA en PvdA stellen vragen bij de voorziene
wijziging van artikel 10a, eerste lid, onderdeel b, van het Uitvoeringsbesluit
loonbelasting 1965, waarin als voorwaarde wordt gesteld dat buitenlandse concerndiensttijd
als diensttijd in aanmerking mag worden genomen voor zover bij
het verbonden lichaam in het buitenland niet is deelgenomen aan een pensioenregeling.
De leden van de CDA-fractie vragen of de daarmee verband houdende lasten fiscaal
gedragen moeten worden door het hoofdkantoor of de buitenlandse concernmaatschappij.
Voorts vragen de leden van de PvdA-fractie of de buitenlandse diensttijd voor
de opbouw meetelt ongeacht de hoogte van de in het buitenland opgebouwde pensioenrechten
en verwijzen daarbij naar het belastingverdrag met de Oekraïne, waarin
Nederland zich het heffingsrecht over pensioenuitkeringen voorbehoudt, omdat
de Oekraïne niet heft over particulier geregelde periodieke uitkeringen.Met betrekking tot de vraag inzake de doorberekening van de kosten merken wij op dat het meetellen als diensttijd van de jaren waarin
voor een buitenlandse concernmaatschappij is gewerkt tot gevolg heeft dat
de werkgever in Nederland de pensioenlasten die op die periode betrekking
hebben doorberekent aan het in het buitenland gevestigde verbonden lichaam.
De vraag inzake de fiscale behandeling van deze kosten wordt overigens niet
door de bepalingen van de Wet op de loonbelasting 1964 bestreken. De beoordeling
of de lastenverdeling in concernsituaties op juiste wijze heeft plaatsgevonden,
dient plaats te vinden aan de hand van de bepalingen van de Wet op de vennootschapsbelasting
1969.De voorziene bepaling in het Uitvoeringsbesluit loonbelasting 1965, op
grond waarvan de bij het buitenlandse concernonderdeel doorgebrachte diensttijd
kan meetellen voor de Nederlandse pensioenregeling, is een begunstigende regeling.
De hoofdregel zou immers zijn dat voor de jaren in het buitenland, waar over
het salaris ook aldaar belasting is betaald, de pensioenopbouw zou drukken
op die periode en dat land. En, achteraf, de Nederlandse fiscus daarvoor «aftrek»
te laten geven lijkt alleen maar gepast voor zover er inderdaad elders geen
pensioen is opgebouwd. De in genoemde bepaling in het Uitvoeringsbesluit loonbelasting
1965 dat voor zover niet is deelgenomen aan een pensioenregeling
aldaar betekent dat voor de vaststelling van de diensttijd rekening wordt
gehouden met de periode waarin in het buitenland een dienstbetrekking is vervuld
en aldaar is deelgenomen aan een pensioenregeling. In de memorie van antwoord
is in een aantal voorbeelden aangegeven op welke wijze met de in het buitenland
opgebouwde rechten rekening kan worden gehouden. Zo kan in een situatie van
waardeoverdracht van de bij het buitenlandse verbon- den lichaam opgebouwde
pensioenrechten een eventueel pensioentekort ten opzichte van de actuele pensioenregeling
worden aangevuld. Indien waardeoverdracht niet mogelijk is, kan een aanvullende
inkoop van pensioenrechten plaatsvinden waarbij eveneens rekening dient te
worden gehouden met de in het buitenland opgebouwde rechten. Concreet betekent
dit dat over bij een buitenlands concernonderdeel doorgebrachte diensttijd
aanvullend op het buitenlandse pensioendeel in Nederland binnen de daartoe
gestelde normering en gerelateerd aan het actuele inkomen pensioen kan worden
opgebouwd. Overdracht pensioenkapitaal naar buitenlandDe leden van de fractie van het CDA vragen of geruisloze overdracht van
pensioenkapitaal naar een buitenlandse pensioenuitvoerder in het kader van
het aanvaarden van een dienstbetrekking bij een buitenlandse concernmaatschappij
ook mogelijk is indien de werknemer in Nederland blijft wonen. De leden van
de PvdA-fractie vragen in dit verband waarom het Besluit van 2 december 1996,
nr. DB96/113M, BNB1997/16, dat niet toelaat. Dit besluit is gebaseerd op het
per 1 januari 1995 ingevoerde artikel 11c, vierde lid, van de Wet op de loonbelasting
1964, op grond waarvan pensioenkapitaal fiscaal geruisloos kan worden overgedragen
in het kader van het aanvaarden van een dienstbetrekking in het buitenland.
Blijkens de memorie van toelichting op dat artikel heeft de wetgever destijds
de situatie op het oog gehad van een werknemer die Nederland metterwoon heeft
verlaten. Genoemd besluit gaat van diezelfde gedachte uit. In het kader van
de belastingherziening voor de 21e eeuw zal worden bezien of een verruiming
op dit punt wenselijk is, dit evenwel onder het nadrukkelijke beslag dat het
niet de bedoeling kan zijn dat op die wijze eraan wordt meegewerkt dat ten
laste van de Nederlandse fiscus opgebouwde pensioenaanspraken aan een adequate
belastingheffing worden onttrokken.Op de door de leden van de PvdA-fractie gestelde vraag of ervan kan worden
uitgegaan dat de fiscale pensioenruimte op basis van dit wetsvoorstel
ook zal gelden voor de «derde pijler» is reeds in onderdeel 2
van deze nadere memorie ingegaan. 4. Toetsing aan de 100%-grensDe leden van de CDA-fractie merken met betrekking tot de toetsing aan
de 100%-grens op dat in de praktijk meer en meer de salaris-diensttijd regelingen
(eindloonstelsel of middelloonstelsel) worden verzekerd in de vorm van een
kapitaalverzekering met pensioenclausule. Door de winstdeling, die bij een
beleggingsverzekering hoog kan zijn, kan volgens deze leden ook in dit geval
de situatie ontstaan dat het kapitaal op enig moment groter is dan noodzakelijk
is om een pensioen ter grootte van 100% van het laatste salaris aan te kopen.
Deze leden, alsmede de leden van de PvdA-fractie, vragen in dit kader of de
bepalingen van het voorgestelde artikel 18a, negende lid, ook van toepassing
zijn op kapitaalverzekeringen met pensioenclausule die zijn gesloten ter dekking
van eindloon- of middelloontoezeggingen. De leden van de PvdA-fractie stellen
voorts dat de wettekst niet geheel conform de bedoeling is en vragen of dit
op een passend moment kan worden bijgesteld.Bij de beoordeling welke regels op een bepaalde pensioenregeling van toepassing
zijn, is allereerst van belang te bezien onder welk pensioenstelsel de regeling
kwalificeert. Bij die beoordeling komt grote waarde toe aan die elementen
van de regeling die de uiteindelijke omvang van de pensioentoezegging bepalen.
Bij eindloon- of middelloonregelingen wordt de pensioentoezegging bepaald
op het recht op een uitkering die gerelateerd is aan de loon-diensttijdnorm.
Bij beschikbare-premieregelingen wordt de pensioentoezegging bepaald op een
(leeftijdsafhankelijke) premie. De uiteindelijke uitkering is dan niet rechtstreeks
aan de loon- diensttijdnorm gerelateerd, maar wordt bepaald door de rendementen
op de ingelegde premie. Bij een eindloon- of middelloonregeling is de werkgever
op basis van de Pensioen- en spaarfondsenwet verplicht om aan de werknemer
een toezegging te garanderen ter grootte van een afgesproken percentage van
respectievelijk het laatst genoten of gemiddeld genoten salaris. Kiest die
werkgever, zo dit mogelijk zou zijn, voor een financiering van de eindloontoezegging
door middel van een beleggingsverzekering, dan draagt hij het risico dat op
pensioeningangsdatum de waarde van de beleggingen onvoldoende blijkt te zijn
om de toezegging na te komen. Omdat werkgevers dit risico niet behoren te
lopen, stelt de Pensioen- en spaarfondsenwet strenge eisen aan de wijze waarop
pensioenuitvoerders hun pensioengelden beleggen. Het kan niet zo zijn dat
een werkgever die de verplicht voorgeschreven externe uitvoering van pensioenregelingen
bij een verzekeraar onderbrengt wel een zodanig risico zou mogen aanvaarden.
De verzekeraar behoort daarom voor een eindloon- of middelloontoezegging de
toegezegde uitkeringen te garanderen. Reden waarom in de memorie van antwoord
op een desbetreffende vraag van de leden van de CDA-fractie is geantwoord
dat een beleggingsverzekering op basis van beschikbare premies en een eindloon-
of middelloonregeling niet met elkaar zijn te verenigen. Ingeval de pensioentoezegging
wordt bepaald door een percentage per dienstjaar van het eindloon of gemiddeld
loon is voor de toetsing aan de 100%-grens het vierde lid van het voorgestelde
artikel 18a van toepassing. Indien de kapitaalverzekering naast gegarandeerde
pensioenuitkeringen een winstdelingsregeling kent, kan de winst worden aangewend
voor een indexering van de uitkeringen binnen de in het voorgestelde artikel
18d gestelde grenzen. Indien met de kapitaalverzekering geen pensioenresultaat
wordt gegarandeerd maar de toezegging wordt bepaald door de betaalde premies
en de daarop behaalde rendementen dient de regeling te worden beoordeeld volgens
de regels van het voorgestelde artikel 18a, derde lid, en kan de toetsing
aan de 100%-grens plaatsvinden volgens de regels van het negende en tiende
lid van dat artikel. In antwoord op de desbetreffende vraag van de leden van de PvdA-fractie
delen wij mee dat bij een passende gelegenheid in het bij amendement gewijzigde
artikel 18a, negende lid, in overeenstemming met de bedoeling van de wetgever
zal worden opgenomen dat het toepassingsbereik van het negende lid is beperkt
tot de in artikel 18a, derde lid, genoemde pensioenstelsels.De leden van de fracties van CDA en PvdA vragen met betrekking tot het
bij wijze van afkoop uit te keren «afroombedrag» bij het overschrijden
van de 100%-grens bij beleggingsverzekeringen of en zo ja wanneer een daartoe
strekkende wijziging in de Pensioen- en spaarfondsenwet zal worden bevorderd.
In de memorie van antwoord is in dit verband geantwoord dat de Pensioen- en
spaarfondsenwet zal moeten worden aangepast om een vrijval van het overschot
mogelijk te maken. Bij nader inzien is echter de vraag gerezen of een vrijval
van dat deel van het kapitaal dat met behulp van beleggingen is opgebouwd
en bestemd is om pensioenuitkeringen in te kopen daadwerkelijk wordt belemmerd
door het afkoopverbod in de Pensioen- en spaarfondsenwet. Dit aspect is thans
in studie.De leden van de CDA-fractie vragen voorts of het tiende lid van het voorgestelde
artikel 18a, evenals het negende lid, slechts van toepassing is bij emigratie
van een werknemer aan wie pensioenrechten zijn toegekend op basis van een
beschikbare-premieregeling. Deze vraag kunnen wij bevestigend beantwoorden.
Dit resultaat wordt bewerkstelligd door de in het tiende lid van artikel 18a
opgenomen verwijzing naar het negende lid, dat slechts van toepassing is op
beschikbare-premieregelingen.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de fractie van het CDA of
het acceptabel is dat het financieren van een backservice-koopsom wordt gebaseerd
op een rekenrente van 4% in de opbouwfase en een rekenrente van 4% in de uitkeringsfase,
merken wij op dat het uitgangspunt van het onderhavige wetsvoorstel is dat
een eindloonpensioen niet uitgaat boven de grenzen van 2% per dienstjaar en
onder omstandigheden maximaal 100% bedraagt van het laatstgenoten loon op
het moment van ingang van het pensioen. Het is evident dat de financiering
van dat eindloonpensioen zoveel mogelijk bij die uitgangspunten aansluit.
Het financieren van een backservice koopsom gebaseerd op een rekenrente van
4% in de opbouw- fase en 4% in de uitkeringsfase is binnen die gestelde normering
in beginsel toegestaan. Mocht de marktrente boven de 4% stijgen en de pensioentoezegging
daardoor boven de gestelde bovengrenzen uitkomen dient een aanpassing van
de rekenrente plaats te vinden hetgeen zal leiden tot een aanpassing van de
premie.De leden van de PvdA-fractie merken op dat wanneer een man en een vrouw
van gelijke leeftijd en functie deelnemen aan eenzelfde beschikbare-premieregeling
de werkgever aan de vrouw een hogere premie beschikbaar zal moeten stellen,
wil de pensioenuitkomst voor man en vrouw gelijk zijn. Zou de beschikbaar
gestelde premie beter renderen dan verwacht, zo stellen deze leden, dan zou
voor beiden een pensioenoverschot kunnen ontstaan dat voor de vrouw groter
zal zijn dan voor de man. Deze leden vragen vervolgens of een deel van het
overschot terug zou moeten vallen aan de werkgever. Naar aanleiding hiervan
merken wij op dat in het voorgestelde artikel 18a, negende lid, is geregeld
dat het surplus bij een overschrijding van de in het zevende lid opgenomen
100%-norm bij beschikbare-premieregelingen op het moment onmiddellijk voorafgaande
aan het tijdstip van ingang van het pensioen wordt aangemerkt als loon uit
dienstbetrekking van de werknemer.In antwoord op de vraag van deze leden of bij uitbetaling van het overschot wellicht een ongelijke beloning ten nadele van de man zou
kunnen ontstaan, merken wij op dat deze vraag slechts betrekking kan hebben
op de situatie dat het overschot eenmalig aan de werknemer wordt uitgekeerd.
De vraag of het feit dat de hoogte van de eenmalige uitkering van het overschot –
na inhouding van belasting – voor mannen en vrouwen ongelijke behandeling
betekent, moet worden bezien in de relatie tot de discussie over de vraag
of er sprake is van afkoop in de zin van de PSW en zal in de eerdergenoemde
studie worden meegenomen. Indien een eventueel surplus ingevolge de pensioenregeling niet aan de
werknemer toekomt, maar – zonder inhouding van belasting – terugvalt
aan de werkgever of de verzekeraar, doet zich deze vraag niet voor. Ingeval
de werkgever de pensioentoezegging op de 100%-norm heeft gemaximeerd, is sprake
van een oververzekering en valt het surplus boven de 100% terug aan de werkgever
(of de verzekeraar) en leidt tot een toename van de winst. In dat geval is
het desbetreffende surplus geen pensioen en speelt de eventuele problematiek
van afkoop en gelijke behandeling niet. 5. PensioendefinitieDe leden van de PvdA-fractie vragen waarom het begrip «pensioengevend
loon» niet in de wet is gedefinieerd en merken op dat zij het begrijpelijker
zouden vinden wanneer het begrip «pensioengevend loon» gelijk
zou zijn aan het begrip «pensioengrondslag». Dat de AOW-inbouwmethode
zich niet verdraagt met het begrip «pensioengrondslag» staat in
geen verhouding tot het invoeren van een onhelder begrip, aldus deze leden.
Hieromtrent merken wij op dat het pensioengevend loon wordt bepaald door de
in het voorziene artikel 10b van het Uitvoeringsbesluit loonbelasting 1965
toegestane beloningselementen in geld of natura. Deze beloningselementen mogen
tot het pensioengevend loon worden gerekend voor de waarde die op grond van
de Wet op de loonbelasting 1964 tot het fiscale loon wordt gerekend. De pensioengrondslag
is het resultaat van het aldus vastgestelde pensioengevend loon verminderd
met een franchise. Deze franchise is in de wet als een minimumbedrag bepaald,
maar het staat werkgevers en werknemers vrij een hoger bedrag af te spreken,
hetgeen meer regel dan uitzondering is. Ook bij beschik- bare-premieregelingen
is het gebruikelijk de premie uit te drukken in zowel een percentage van het
pensioengevend loon als in een percentage van de pensioengrondslag. Dit heeft
ons doen besluiten de franchise en het pensioengevend loon als afzonderlijke
factoren te bepalen. Vanuit deze gedachte is een gelijkstelling van de begrippen
pensioengevend loon en pensioengrondslag, zoals deze leden prefereren, niet
mogelijk.Tenslotte merken wij in antwoord op een desbetreffende vraag van deze
leden op dat ervoor gekozen is het pensioengevend loon bij algemene maatregel
van bestuur en niet in de wet nader uit te werken omdat de tekst van de wet
daardoor overzichtelijker blijft en het begrip pensioengevend loon, indien
dat wenselijk is, sneller kan worden aangepast aan de maatschappelijke ontwikkelingen. 6. Snel slijtende beroepenDe leden van de VVD-fractie stellen dat bij een aantal snel slijtende
beroepen sprake is van een pensioenleeftijd beneden 60 jaar. Het is mogelijk
dat ook in die gevallen de pensioenregeling, bestaande uit een (ruim) overbruggingspensioen
en een ouderdomspensioen, in totaliteit bezien niet leidt tot een pensioen
dat boven de grenzen van een 2% eindloonregeling uitgaat. Zij vragen of een
dergelijke regeling kan worden aangewezen. Ook de leden van de CDA-fractie
stellen hierover een vraag. Hierop kunnen wij antwoorden dat op grond van
het voorgestelde artikel 19d van de aanwijzingsbevoegdheid voor pensioenregelingen
gebruik kan worden gemaakt voor collectieve regelingen die op
bepaalde onderdelen afwijken van de in de artikelen 18a tot en met 18g gestelde
normen, maar waarvan de omvang van het uiteindelijke pensioenresultaat niet
meer dan in geringe mate afwijkt en de totale omvang blijft binnen de in dit
wetsvoorstel gestelde kaders. Bij een vervroegde pensionering dienen beide
pensioenvormen (te weten het overbruggingspensioen en het ouderdomspensioen)
actuarieel te worden gekort, waarbij bovenmatigheid in de ene pensioenvorm
kan worden gecompenseerd met niet benutte ruimte in de andere pensioenvorm.
De door deze leden genoemde combinatie van een ruim overbruggingspensioen
en een ouderdomspensioen dat op onderdelen afwijkt van de gestelde normen
maar in totaliteit bezien niet leidt tot een bovenmatig pensioen kan met inachtneming
van het vorenstaande worden aangewezen.De leden van de PvdA-fractie vragen of de opmerking in de memorie van
antwoord met betrekking tot de snel slijtende beroepen zo kan worden verstaan
dat bijvoorbeeld het besluit van 30 november 1972, nr B71/ 24 096, V-N
1973, blz. 35, inzake pensioenopbouw van voetballers en beroepswielrenners
ongewijzigd kan blijven. In genoemd besluit is voor contractspelers in het
betaalde voetbal, mede in het tijdperk dat voorstellen aanhangig waren om
het zogeheten natuurlijk maximum in de wet te verankeren, een regeling getroffen
voor inkomensvoorzieningen voor de oudedag en nabestaanden die is ondergebracht
bij de Stichting «Contractspelersfonds KNVB» (hierna CFK) Voor
beroepswielrenners is door de betrokken partijen zelf een regeling getroffen
naar het model van het CFK. In de brief van de eerste ondergetekende van 16
januari 1996, nr. WDB96/11M, aan de voorzitters van de Vaste Commissie voor
Financiën en de Vaste Commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid
van de Tweede Kamer der Staten Generaal, is aangegeven dat voor snel slijtende
beroepen, waaronder sporters, geen bijzondere regeling nodig is. In de nota
naar aanleiding van het verslag aan de Tweede Kamer is vermeld dat het naar
onze mening dan ook niet wenselijk is voor bepaalde categorieën een nog
verdergaande opbouw van oudedagsvoorzieningen dan de als zodanig ruime kaders
van dit wetsvoorstel, fiscaal te ondersteunen. Het zou dan in de eerste plaats
in wezen niet meer om pensioenen gaan, maar om zeer specifieke regelingen
voor het uitsmeren van inkomsten. In de tweede plaats lijken afdoende objectieve
criteria voor de afbakening tussen de diverse groepen nauwelijks aan te geven.
Daarbij speelt mede een rol dat aan een kortstondige carrière in één
sector geen eenduidige verwachtingen zijn te ontlenen aan de verdiencapaciteiten
daarna. De eerste ondergetekende gaat er daarom van uit dat ook de genoemde
regelingen binnen de overgangsregeling van vijf jaren binnen de kaders van
dit wetsvoorstel worden gebracht. 7. NabestaandenpensioenDe leden van de CDA-fractie merken op dat bij de omschrijving van het
begrip partner in artikel 18, tweede lid, bloed- en aanverwanten in de eerste
graad zijn uitgezonderd, terwijl in het bestaande artikel 11, derde lid, van
de Wet op de loonbelasting 1964, alle bloed- en aanverwanten in de rechte
lijn worden uitgezonderd. Door deze wijziging zou een grootvader een nabestaandenvoorziening
kunnen treffen voor de kleindochter, aldus deze leden. Hieromtrent merken
wij op dat met de gewijzigde omschrijving van het begrip partner wordt aangesloten
bij het partnerbegrip zoals dit is omschreven in de sociale verzekeringswetten,
zoals bijvoorbeeld de AOW en de Anw. Bij Besluit van 29 januari 1998, nr.
DB3608M, Infobulletin 1998/132, is met betrekking tot het partnerbegrip bij
ongehuwd samenwonenden reeds aangegeven dat het bij de eerste ondergetekende
geen bezwaar ontmoet dat in fiscale zin voor wat betreft het toekennen van
aanspraken op nabestaandenpensioen aan ongehuwd samenwonenden
wordt aangesloten bij het partnerbegrip zoals dit is omschreven in onder meer
de AOW en Anw, op grond waarvan samenwonende bloedverwanten in de tweede graad
niet langer worden uitgezonderd van het partnerbegrip. Door de in het voorgestelde
artikel 18, eerste lid, onderdeel a, onder 2°, voorgestelde gewijzigde
omschrijving van het partnerbegrip is het inderdaad mogelijk dat overeenkomstig
de sociale verzekeringswetten een grootouder een nabestaandenvoorziening treft
voor het kleinkind. Het moet dan echter, dat spreekt vanzelf, gaan om een
situatie waarin sprake is van een samenlevingssituatie.De leden van de PvdA-fractie voelen zich op het verkeerde been gezet,
omdat zij menen dat met het onderhavige wetsvoorstel beoogd is de bestaande
pensioenpraktijk met betrekking tot de nabestaandenvoorzieningen niet te verslechteren.
Uit de rekenvoorbeelden in de brief aan de Voorzitter van de Tweede Kamer
der Staten-Generaal van 24 november 1998 (kamerstukken II 1998/99, 26 020,
nr. 21), concluderen zij echter dat de nabestaandenvoorziening lager zal zijn
dan thans het geval is. In de eerste plaats willen wij hierbij opmerken dat
met het onderhavige wetsvoorstel naast flexibilisering ook meer individualisering
van pen- sioenregelingen is beoogd. Dat wil zeggen dat de mogelijkheid wordt
geboden om beter aan te kunnen sluiten bij individuele omstandigheden van
de werknemer. Een van de factoren waarin dit duidelijk tot uitdrukking komt
is de verruiming van de mogelijkheid van pensioenopbouw door de verlaging
van de voorgeschreven AOW-inbouw van de ongehuwden- AOW naar de gehuwden-AOW
(een verlaging van ongeveer f 21 330 naar f 14 743), waardoor
meer ruimte is ontstaan aan de ondergrens van het pensioen en beter kan worden
aangesloten bij de uitkeringen die de pensioengerechtigden met ingang van
65 jarige leeftijd daadwerkelijk zullen ontvangen. Aanvankelijk is in het
wetsvoorstel zoals dit bij de Tweede Kamer is ingediend het nabestaandenpensioen
uitgewerkt als een zelfstandig te bepalen pensioen ter grootte van ten hoogste
50% van het laatstgenoten loon met een zelfstandige AOW-inbouw ter hoogte
van minimaal de gehuwden-AOW. Juist dit aspect werd breed als een onwenselijke
complicatie ervaren, die onder meer tot gevolg zou hebben dat zeer vele pensioenregelingen
op dit punt zouden moeten worden aangepast. Om die reden is bij nota van wijziging
die aanvankelijk voorgestelde bovengrens van 50% van het laatstgenoten loon
vervangen door de bestaande bovengrens van 70% van het ouderdomspensioen.
In de nota naar aanleiding van het verslag aan de Tweede Kamer is bij deze
wijziging opgemerkt dat dit onverlet laat de voorwaarde dat in het nabestaandenpensioen
minimaal de gehuwden-AOW wordt ingebouwd. De rekenvoorbeelden in genoemde
brief aan de Voorzitter van de Tweede Kamer zijn een uitwerking hiervan, maar
geven geen vergelijking aan van de huidige praktijk, waarin men voor de AOW-inbouw
nog uitgaat van de ongehuwden-AOW of hogere bedragen, met de situatie na invoering
van het wetsvoorstel, waarin de gehuwden-AOW kan worden ingebouwd. Het volgende
voorbeeld geeft die vergelijking wel: Situatie
1Situatie 2 maximaal
ambitieniveau nabestaandenpensioen volgens beleid voor invoering wetmaximaal
ambitieniveau nabestaandenpensioen na invoering wet Eindloonf 100 000Eindloonf 100 000Pensioenopbouw 70%70 000Pensioenopbouw 70%70 000ongehuwden-AOW21 00010/7e
x gehuwden-AOW20 000 ouderdomspensioen49 000Ouderdomspensioen50 000 70%xnabestaandenpensioen70%xnabestaandenpensioenf 34 300 f 35 000In situatie 1 wordt een voorbeeld gegeven van het maximaal
bereikbare nabestaandenpensioen passend in het thans bestaande beleid vóór
invoering van de onderhavige wetswijziging. Conform het huidige beleid is
een AOW-inbouw voorgeschreven van minimaal de ongehuwden-AOW (ongeveer f 21 000).In situatie 2 wordt een voorbeeld gegeven van het maximaal
bereikbare nabestaandenpensioen (bij een ouderdomspensioen van 70% eindloon)
na invoering van het onderhavige wetsvoorstel, waarbij wordt uitgegaan van
de minimaal in te bouwen AOW van f 14 000. Dit minimumbedrag geldt
zowel voor het ouderdomspensioen als voor het nabestaandenpensioen. Indien
het nabestaandenpensioen wordt uitgedrukt in een percentage van 70 van het
ouderdomspensioen, moet worden voorkomen dat ook slechts 70% van de minimaal
in te bouwen AOW van f 14 000 (is f 9 800) wordt gerealiseerd.
Teneinde een minimale inbouw van f 14 000 in het nabestaandenpensioen
te bewerkstelligen, wordt dit minimumbedrag vermenigvuldigd met de factor
10/7, hetgeen resulteert in een AOW-inbouw van f 20 000. Anders
gezegd: men moet bij de vaststelling van de minimale AOW-inbouw in het ouderdomspensioen
de vermenigvuldigingsfactor 10/7 toepassen omdat een fase verder bij de vaststelling
van het nabestaandenpensioen 70% daarvan genomen wordt. In het gegeven voorbeeld
wordt, vanwege de koppeling van het nabestaandenpensioen aan het ouderdomspensioen,
een ouderdomspensioen gerealiseerd van f 50 000. Het maximale ambitieniveau
van het ouderdomspensioen bedraagt ingevolge het onderhavige wetsvoorstel
echter f 70 000 – f 14 000 = f 56 000.
Zoals het hierna opgenomen rekenvoorbeeld laat zien dient, indien dit maximale
ambitieniveau wordt nagestreefd en in het ouderdomspensioen de minimale AOW-inbouw
van f 14 000 plaatsvindt, het nabestaandenpensioen te worden afgeleid
van het ouderdomspensioen voordat AOW inbouw heeft plaatsgevonden. Vervolgens
dient op het nabestaandenpensioen zelfstandig de minimale AOW-inbouw in mindering
te worden gebracht. Deze berekening luidt als volgt:  nabestaandenpensioenouderdomspensioenOuderdomspensioen f 70 000 Nabestaandenpensioen
70%f 49 000  AOW-inbouwf 14 000f
14 000Resultaatf 35 000f 56 000Uit dit voorbeeld blijkt dat het toegelaten maximale ambitieniveau van
het nabestaandenpensioen na invoering van het wetsvoorstel hoger is dan in
de huidige praktijk. 8. AOW-inbouwDe leden van de CDA-fractie onderschrijven dat het pensioenresultaat bij
gebruik van de inbouwmethode of de franchisemethode tot een gelijk resultaat
kan leiden. Zij merken echter op dat het gebruik van de factor 8/7 voor de
franchisemethode indertijd geaccepteerd is vanwege het verschil in opbouwperioden
tussen de AOW en het aanvullend pensioen. Omdat in deze uitgangspunten niets
is veranderd zou de factor 8/7 nog steeds verdedigbaar zijn. Volgens deze
leden zou door de verlaging van de op- bouwperiode voor aanvullende pensioenen
van 40 naar 35 jaar ook een factor 7/7 verdedigbaar zijn. Het is juist dat
het uitgangspunt dat de AOW in 50 jaar wordt opgebouwd niet gewijzigd is.
Een aantal andere uitgangspunten is echter wel gewijzigd. Het uitgangspunt
van het wetsvoorstel is individualisering en flexibilisering waardoor beter
kan worden aangesloten bij hetgeen zich in de praktijk voordoet. Daarom wordt
toegestaan rekening te houden met de (minimale) AOW-uitkering voor gehuwden.
Om beter aan te sluiten bij de kortere arbeidzame periode kan jaarlijks een
pensioen worden toegekend ter hoogte van 2% eindloon waardoor een pensioen
van 70% eindloon (vol pensioen) kan worden gerealiseerd in een periode van
35 jaar. Bij een vol pensioen van 70% dient ten minste de minimale AOW-inbouw
te hebben plaatsgevonden, te weten 100% van de enkelvoudige gehuwden-AOW.
Dat betekent dat bij de franchisemethode de factor 10/7 het enig juiste uitgangspunt
is. Zou de bestaande factor 8/7 of de door deze leden genoemde factor 7/7
worden toegepast, dan zou dat tot gevolg hebben dat in een vol pensioen van
70% een lager bedrag aan AOW zou worden ingebouwd dan ingevolge dit wetsvoorstel
minimaal is voorgeschreven.De leden van de CDA-fractie veronderstellen voorts dat de AOW-inbouw voor
deeltijders via toepassing van de deeltijdfactor op de AOW-inbouw slechts
eenmaal zou behoren plaats te vinden en vragen of het bij samenloop van verschillende
dienstbetrekkingen is toegestaan de AOW- inbouw volledig toe te passen voor
één dienstbetrekking terwijl voor de andere dienstbetrekking(en)
de inbouw achterwege wordt gelaten.Toepassing van de deeltijdfactor bij AOW-inbouw
ligt voor de hand omdat daarmee kan worden bereikt dat slechts éénmaal
AOW-inbouw plaatsvindt over de gezamenlijke deeltijdfuncties. De suggestie
van de leden van de CDA-fractie om bij samenloop van verschillende dienstbetrekkingen
bij één van die dienstbetrekkingen een volledige AOW in te bouwen
en bij de andere deeltijdfuncties de inbouw achterwege te laten is om meerdere
redenen niet wenselijk en niet mogelijk. Ten eerste wordt de werkgever die
geen AOW inbouwt met extra kosten geconfronteerd (de pensioengrondslag stijgt
immers), terwijl de werkgever die de volledige AOW in- bouwt een kostenvoordeel
heeft. Voorts schrijft artikel 2a, derde lid, van de Pensioen- en spaarfondsenwet
voor dat pensioenopbouw, en dus ook de inbouw van de AOW, naar rato moet plaatsvinden.
Dat betekent derhalve dat bij een deeltijdfunctie geen volledige AOW kan worden
ingebouwd of achterwege kan worden gelaten. Bovendien stuit deze benadering
op uitvoeringstechnische bezwaren, ook al omdat het niet door de werkgever
is te controleren of bij een andere functie daadwerkelijk AOW-inbouw plaatsvindt. 9. Pensioenregelingen in eigen beheerDe leden van de CDA-fractie vragen in het kader van het inbrengen van
een extern verzekerd pensioen in de eigen-beheersituatie of het voorgestelde artikel 19b (bedoeld is artikel 19a), tweede lid, tot gevolg
heeft dat deelnemers aan een verplicht beroepspensioenfonds nooit de opgebouwde
aanspraken kunnen overbrengen naar eigen beheer. In het voorgestelde artikel
19a, tweede lid, dat een voortzetting is van het huidige artikel 11b van de
Wet op de loonbelasting 1964, wordt in het tweede lid aan de uitvoering van
een pensioen in eigen beheer de voorwaarde gesteld dat het moet gaan om de
uitvoering van een toezegging als bedoeld in artikel 2, derde lid, van de
Pensioen- en spaarfondsenwet of van toezeggingen waarvoor ontheffing is verleend
van artikel 2, eerste lid, van die wet. Pensioenregelingen die zijn ondergebracht
bij verplichte beroepspensioenfondsen vallen buiten het toepassingsbereik
van de Pensioen- en spaarfondsenwet en voldoen derhalve niet aan de in artikel
19a, tweede lid, gestelde voorwaarde. Bij gelegenheid zal bij een herziening
van de Wet betreffende verplichte deelneming in een beroepspensioenregeling
worden bezien of de relevante wetgeving op dit punt aanpassing behoeft.De leden van de CDA-fractie zijn van mening dat zij geen specifiek antwoord
hebben ontvangen op de vragen die zij hebben gesteld over de «volstrekt
andere positie» van de directeur-grootaandeelhouder, de gangbaarheidstoets
en de consequenties van een overstap van volledig extern verzekeren naar eigen
beheer tijdens de opbouwperiode. In de memorie van antwoord zijn op desbetreffende
vraag van deze leden de elementen genoemd waardoor een directeur-grootaandeelhouder
die in eigen beheer een pensioenvoorziening opbouwt in een andere positie
verkeert dan een belastingplichtige die zijn pensioen heeft ondergebracht
bij een externe verzekeraar. De directeur-grootaandeelhouder blijft de beschikkingsmacht
houden over het pensioenkapitaal dat als financiering binnen de onderneming
blijft. Daardoor heeft hij in feite een liquiditeitsvoordeel binnen zijn eigen
onderneming door een zo hoog mogelijke pensioenreserve op te bouwen. Daarbij
kan hij zonder liquiditeitsverlies een maximaal fiscaal gefacilieerd pensioen
opbouwen, waarbij een eventueel overschot bij overlijden ten goede komt aan
de erfgenamen. Deze positie verschilt ten opzichte van de situatie waarin
pensioen wordt overeengekomen tussen onafhankelijke partijen. Daar waar de
directeur-grootaandeelhouder het pensioen heeft ondergebracht bij een externe
verzekeraar en uit dien hoofde in dezelfde positie verkeert als alle andere
belastingplichtigen die het pensioen hebben ondergebracht bij een externe
verzekeraar is wel sprake van een gelijke positie. Reden waarom bij nota van
wijziging is bewerkstelligd de gangbaarheidstoets te beperken tot die situaties
waarin duidelijk is dat geen sprake is van gelijke gevallen, namelijk de situatie
waarin het pensioen geheel of gedeeltelijk in eigen beheer wordt gehouden.
Met de toepassing van de op zich heel simpele gangbaarheidstoets wordt overigens
bewerkstelligd dat voor in eigen beheer gehouden pensioenen slechts op bepaalde
onderdelen een gelijke behandeling plaatsvindt met hetgeen voor collectieve
regelingen gangbaar is. Voor een belangrijk aspect, te weten de maximaal toegestane
pensioenopbouw van 2% eindloon, geldt de gangbaarheidstoets niet. Teneinde
te voorkomen dat vanwege het ontbreken van de in een werkgevers–werknemersrelatie
bestaande tegengestelde belangen in de eigen beheersituatie op alle fronten
bovengrenzen worden opgezocht zal voor een enkel onderdeel in artikel 10c
van het Uitvoeringsbesluit loonbelasting 1965 invulling worden gegeven aan
hetgeen in collectieve regelingen gebruikelijk is.Met betrekking tot de door deze leden gevraagde consequenties van een
overgang van volledig verzekeren naar eigen beheer tijdens de opbouwperiode
is aangegeven dat het inbrengen van een extern verzekerd pensioen in de eigen-beheerssituatie
wordt gelijkgesteld met een afkoop indien dat pensioen niet voldoet aan de
voor eigen beheer in genoemd artikel 10c gestelde aanvullende voorwaarden.
Concreet betekent dit dat bij een dergelijke overgang naar eigen beheer een
belaste afkoop kan worden voorkomen door het pensioen bij de
overgang zonodig in overeenstemming te brengen met de aan eigen beheer gestelde
voorwaarden.De leden van de PvdA-fractie veronderstellen dat bij de bepaling van het
tijdelijk overbruggingspensioen voor directeuren-grootaandeelhouders bij een
pensioen in eigen beheer geen rekening wordt gehouden met compensatie van
de te betalen premies volksverzekering. Deze veronderstelling is echter niet
juist. Zoals in het voorgestelde artikel 18e is aan- gegeven mag het tijdelijk
overbruggingspensioen bestaan uit een AOW- compensatiedeel en een premie-compensatiedeel.
Met betrekking tot het AOW-compensatiedeel is in het voorziene artikel 10c,
onderdeel e, bepaald dat een overbruggingspensioen voor zover dat dient ter
over- brugging van een uitkering ingevolge de Algemene Ouderdomswet, is afgestemd
op het op grond van artikel 18a, achtste lid, in de pensioenregeling in aanmerking
genomen bedrag. Voor het premie-compensatiedeel is geen aanvullende voorwaarde
opgelegd. 10. Internationale aspectenIn reactie op de vraag van de leden van de CDA-fractie over de dynamische
interpretatie van belastingverdragen merken wij op dat wij het standpunt innemen
dat Nederland zijn heffingsrecht over de aanspraken op pensioen bij een fiscaal
geïndiceerde overdracht van pensioenkapitaal als bronstaat kan effectueren.
De Belastingdienst geeft dan ook in voorkomende gevallen geen verklaringen
af op grond waarvan de overdracht zonder inhouding van belastingen kan plaatsvinden
(de zogenoemde «artikel 27, 7 verklaring») c.q. legt belastingaanslagen
op. Die handelwijze heeft tot nog toe niet geleid tot een procedure voor onderling
overleg zoals voorzien in de belastingverdragen.De leden van de PvdA-fractie verzoeken aan te geven waarom bij pensioenopbouw
ter reparatie van een pensioenverlies dat is ontstaan door een tijdelijk verblijf
in het buitenland per definitie de AOW als franchise moet worden gehanteerd,
terwijl in het buitenland geen AOW wordt opgebouwd. Hierop kunnen wij antwoorden
dat pensioenvoorzieningen in het buitenland zo divers zijn dat het niet mogelijk
is in een wettelijke regeling met alle buitenlandse varianten rekening te
houden. Het is zeer wel mogelijk dat het land waarnaar een werknemer wordt
uitgezonden een met de AOW vergelijkbare voorziening kent, maar er zijn ook
landen die een dergelijke basisvoorziening niet kennen. Het ligt daarom voor
de beoordeling van de pensioensituatie voor de hand uit te gaan van de Nederlandse
situatie, temeer daar de werknemer bij het ontbreken van een buitenlandse
AOW-achtige voorziening de mogelijkheid heeft tot vrijwillige AOW-premievoortzetting
of op andere wijze kan voorzien in een AOW-vervangende inkomensvoorziening. 11. UitvoeringsaspectenDe leden van de CDA-fractie hebben vernomen dat voor de beoordeling van
beschikbare-premieregelingen behoefte bestaat aan een staffel waarvan bij
voorbaat vaststaat dat deze fiscaal acceptabel is en vragen of het mogelijk
is een dergelijke staffel te maken. Voor werknemers die met een dergelijke
staffel niet aan een maximaal pensioen zouden toekomen zou een tegenbewijsregeling
kunnen worden geïntroduceerd. Deze leden vragen of wij daartoe bereid
zijn dan wel in overleg met het veld tot een oplossing willen komen. Ook de
leden van de PvdA-fractie verzoeken een indicatief model te ontwikkelen en
merken op dat indien voor iedere beschikbare-premieregeling overleg plaats
zou moeten vinden tussen pensioenuitvoerder en belastinginspecteur een uiterst
ondoelmatig werk- gelegenheidsproject zou ontstaan.In de memorie van antwoord is reeds aangegeven dat met een uniforme hoogtevaststelling
van de beschikbare-premiepercentages onvoldoende rekening zou kunnen worden
gehouden met de diverse individuele omstandigheden (zoals bijvoorbeeld carrièreverloop
en verschil in sterftekansen). In aanvulling daarop merken wij op dat voor
elke pensioenvorm (ouderdomspensioen met en zonder nabestaandenvoorziening,
een tijdelijk overbruggingspensioen, een nabestaandenoverbruggingspensioen
en een prepensioen) een tabel zou moeten worden ontworpen die weer zou moeten
worden onderverdeeld in verschillende opbouwperioden. Daarbij zou weliswaar
kunnen worden verondersteld dat de pensioenopbouw op een vast tijdstip (bijvoorbeeld
25-jarige leeftijd) aanvangt, maar het is onvermijdelijk dat met ten minste
vijf, pensioeningangsdata rekening zou moeten worden gehouden. Deze (globale)
benadering leidt tot 28 uitgangspunten die voor elk in hoogte variërend
(aanvangs)salaris tot een andere staffel zal leiden omdat de constante AOW-inbouw
in relatie tot die in hoogte variërende salarissen tot verschillende
premiestaffels leidt. Het zou geen bijdrage leveren aan een simpele uitvoering
om een zodanig aantal staffels te maken dat alle situaties zouden worden bestreken.
Daarentegen zou een meer globale benadering in de praktijk veel vragen oproepen
en voor het overgrote deel van de gevallen niet tot het gewenste resultaat
leiden. Wij menen dan ook over goede argumenten te beschikken om niet aan
het door deze leden gedane verzoek tot het vervaardigen van geschikte tabellen
tegemoet te komen. Bovendien zijn wij van mening dat de grondslagen die in
het derde lid van de artikelen 18a, 18b, 18c en 38a, tweede lid, onderdeel
d, zijn vastgelegd voldoende houvast bieden om voor de in de praktijk zeer
deskundige uitvoerders van deze regelingen een goed hanteerbaar kader te bieden.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de CDA-fractie of wij bereid
zijn in overleg te treden met het veld merken wij op dat wij niet enkel die
bereidheid hebben, maar daar ook al ruim uitvoering aan hebben gegeven. Er
is gedurende de totstandkoming van het wetsvoorstel en in de parlementaire
fase veelvuldig contact geweest met deskundigen uit het veld en in het onderhavige
wetsvoorstel is zoveel mogelijk met de door hen naar voren gebrachte wensen
rekening gehouden. Het is de eerste ondergetekende bekend dat pensioenuitvoerders
en verzekeraars via de bevoegde inspecteurs veelvuldig contact hebben met
de bevoegde kennisgroep uit de belastingdienst en daarbij afspraken maken
over acceptabele premiepercentages. Wij verwachten hierbij, indien met redelijke
grondslagen wordt gerekend, geen uitvoeringsproblemen. 12. OvergangsbepalingDe door de leden van de VVD-fractie gestelde vraag inzake de gevolgen
van het toe te passen overgangsrecht in een situatie waarin gebruik wordt
gemaakt van de bevoegdheid om nadere maatregelen te treffen (door toepassing
van de zogenoemde «switchbox-bepaling») voor middelloonregelingen
ten opzichte van eindloonregelingen is in onderdeel 2 van deze nadere memorie
beantwoord. 13. Budgettaire gevolgenDe leden van de CDA-fractie hadden in het voorlopig verslag een aantal
vragen gesteld over de budgettaire gevolgen waarop naar de mening van deze
leden geen specifiek antwoord is ontvangen. Zij willen graag vernemen welke
bedragen zijn gemoeid met het risico dat de goed verdienende werknemer extra
ruimte zou kunnen benutten om individueel bij te storten, wat het budgettair
kader is in dit verband en hoe zich dit verhoudt met de mogelijkheden voor
werknemers om extra ruimte te benutten via het lijfrenteregime.
Ook de leden van de PvdA-fractie vragen inzicht te geven in de budgettaire
ruimte. Dienaangaande merken wij op dat budgettaire neutraliteit het uitgangspunt
van het onderhavige wetsvoorstel is. De achterliggende gedachte daarbij is
dat de voorgestelde verkrappingen (zoals het terugbrengen van het opbouwpercentage
van 2,33% naar 2%) en de verruimingen (zoals het onderbrengen van bepaalde
elementen van loon in natura onder de pensioenregeling en het creëren
van ruimere inkoopmogelijkheden bij de aanwezigheid van pensioentekorten)
elkaar in evenwicht houden en ten opzichte van de bestaande situatie, mede
in het licht van de in het pensioenconvant gemaakte afspraken op het punt
van kostenbeheersing, niet tot een stijging van het collectieve deel van de
pensioenlasten zullen leiden. Teneinde de voorgestelde verkrappingen zeker
te stellen en de voorgestelde verruimingen beheersbaar te houden is ervoor
gekozen de maximaal toegestane grenzen in de wet vast te leggen.De vraag van de leden van de CDA-fractie of er samenhang bestaat tussen
de budgettaire besparingen op grond van het zogenaamde Pensioenconvenant en
de oudedagsparaplu zoals voorzien in het belastingstelsel 21e eeuw
moet ontkennend worden beantwoord. Met het Pensioenconvenant zijn geen budgettaire
besparingen, maar het tegengaan van het onbeheerst groeien van budgettaire
lasten met betrekking tot collectieve pensioenen, beoogd. De voorstellen voor
oudedagsvoorzieningen in het belastingstelsel 21e eeuw hebben geen
betrekking op de collectieve pensioenen, maar zien op de individuele voorzieningen
buiten een arbeidsrelatie om.De Staatssecretaris van Financiën,W. A. F. G. VermeendDe Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,A. E. Verstand-Bogaert 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19981999-26020-104d.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl