Kaderwet diervoeders; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28173, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

04-01-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

28173 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamHOOFDSTUK I. ALGEMEENParagraaf 1. InleidingParagraaf 2. Achtergronden van het voorstelParagraaf 3. DiervoedersParagraaf 4. Regelgeving aangaande diervoedersa. Nationale regelgevingb. De Europese regelgeving op het gebied van diervoedersParagraaf 5. Voorzorgbeginsela. Communautaire en andere internationale achtergrondenb. ToepassingParagraaf 6. De verantwoordelijkheidsverdeling tussen
Rijk, PBO en bedrijfslevena. Regelgevingb. Uitvoeringc. Toezicht en handhavingParagraaf 7. De inhoud en vorm van het wetsvoorstelParagraaf 8. Verhouding met andere wet- en regelgevingGezondheids- en welzijnswet voor dierenDiergeneesmiddelenwetLandbouwwetDestructiewetMeststoffenwetBestrijdingsmiddelenwet 1962Regelgeving Productschap DiervoederParagraaf 9. Europese aspectenParagraaf 10. Handhaving en controlea. Inleidingb. Strafrechtelijke handhavingc. Bestuurlijke handhavingd. ControlesParagraaf 11. RetributiesParagraaf 12 : Effecten voor het bedrijfslevena. Macro-economische gegevensb. BedrijfseffectenParagraaf 13. Uitvoeringslasten voor de overheidParagraaf 14. Advisering Adviescollege toetsing administratieve
lasten en commentaar organisaties en instellingena. Advisering Adviescollege toetsing administratieve lastenb. Commentaar organisaties en instellingen1°. Consumer concerns2°. Voorzorgbeginsel3°. Verantwoordelijkheidsverdeling rijksoverheid /
publiekrechtelijke bedrijfsorganisatieHOOFDSTUK II. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTINGArtikel 1Artikel 2Artikel 3Artikel 4Artikelen 5 en 6Artikel 7Artikel 8Artikel 9Artikel 10Artikel 11Artikel 12Artikelen 13 en 14Artikel 16Artikelen 17–19Artikelen 20 en 21Artikelen 22–24Artikel 25Artikelen 26–30Artikel 31Artikel 32Artikelen 33 en 34Artikel 35Artikel 36Artikel 37Artikel 38Artikel 39Artikel 40Artikel 41Artikel 42Artikel 43Artikelen 44–47Artikel 48Artikel 49OndertekeningBIJLAGE 1Implementatietabel Kaderwet diervoedersBIJLAGE 2Overzicht van op grond van de Kaderwet diervoeders
vast te stellen uitvoeringsregelgeving
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28173Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 194 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 173Bepalingen aangaande onder meer de bereiding en het in het verkeer brengen
van diervoeders (Kaderwet diervoeders)nr. 3MEMORIE VAN TOELICHTING INHOUDSOPGAVEPAGINA   HOOFDSTUK IALGEMEEN1   Paragraaf 1Inleiding1Paragraaf 2Achtergronden van
het voorstel2Paragraaf 3Diervoeders5 Paragraaf 4Regelgeving aangaande
diervoeders7 Paragraaf 5Voorzorgbeginsel11Paragraaf 6De verantwoordelijkheidsverdeling
tussen Rijk, PBO en bedrijfsleven16 Paragraaf 7De inhoud en vorm
van het wetsvoorstel21 Paragraaf 8Verhouding met andere
wet- en regelgeving23 Paragraaf 9Europese aspecten27Paragraaf 10Handhaving en controle31Paragraaf 11Retributies34 Paragraaf 12Effecten voor het
bedrijfsleven37 Paragraaf 13Uitvoeringslasten
voor de overheid38 Paragraaf 14Advisering ACTAL
en commentaar organisaties en instellingen39    HOOFDSTUK IIARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING47   BIJLAGEN 1. Implementatietabel Kaderwet
diervoeders67 2. Overzicht van op grond
van de Kaderwet diervoeders vast te stellen uitvoeringsregelgeving76HOOFDSTUK I. ALGEMEENParagraaf 1. InleidingHet onderhavige wetsvoorstel voorziet in een kader voor regelgeving op
het gebied van diervoeders op Rijksniveau. Daarmee kunnen – in lijn
met de LNV-Beleidsnota Diervoeder «Grondstof voor vertrouwen»
en de Visienota «Voedsel en Groen» – de verantwoordelijkheden
van de overheid voor de met diervoeder gemoeide belangen worden
uitgeoefend.Met dit wetsvoorstel wordt tevens uitvoering gegeven aan de op 9 juni
1999 aanvaarde motie van het lid Waalkens c.s. (Kamerstukken II 1998/99, 26 577,
nr. 9) waarin naar aanleiding van de affaire met dioxinen in veevoer
onder meer de regering werd verzocht met kracht te bewerkstelligen dat er
een versnelling wordt gerealiseerd bij de aangekondigde Kaderwet diervoeders.In deze memorie van toelichting zal, mede namens de Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport, nader worden ingegaan op de achtergronden van het voorstel,
de plaats van diervoeders binnen de agrarische productie en de dierlijke keten,
de diversiteit in diervoeders, de relevante Europese en nationale regelgeving,
de binnen het complex van de voorgestelde diervoederregelgeving gehanteerde
verantwoordelijkheidsverdeling tussen Rijk, andere overheden en het bedrijfsleven
alsmede het advies van het Adviescollege toetsing administratieve lasten (ACTAL)
en de ontvangen commentaren van betrokken instellingen en organisaties.Paragraaf 2. Achtergronden van het voorstelIn de Visienota «Voedsel en Groen» (Kamerstukken II 1999/2000,
27 232, nr. 2) wordt een situatie geschetst die voor 2010 richtinggevend
is en waarin het streven staat weergegeven om in genoemd jaar een duurzaam
werkend, op eigen kracht internationaal concurrerend agro-foodcomplex te hebben
gerealiseerd, dat midden in de samenleving staat en toonaangevend is binnen
Europa. Duurzaam werken betekent in dit kader ten volle rekening houdend met
de veiligheid van de gezondheid van mens, dier en ecosystemen. Voedselveiligheid
is daarvan een onderdeel. De gezondheid van de mens is gerelateerd aan voedsel.
Ook heeft de productie van voedsel en de daaruit verkregen producten, restproducten
en afvalstoffen gevolgen voor het milieu die eveneens van invloed zijn op
de gezondheid en het welzijn van de mens. Consumenten vragen garanties voor
de kwaliteit van het voedsel en stellen daaraan steeds hogere eisen. Vanuit
de samenleving klinkt dan ook de roep om een overheid die marktpartijen met
kracht tegemoet treedt en opkomt voor de belangen van de consument. De verantwoordelijkheid
van de overheid op het gebied van voedsel en voedselveiligheid staat dan ook
niet ter discussie: de daaraan verbonden publieke belangen en waarden zijn
evident. Zoals in de Visienota «Voedsel en Groen» is neergelegd,
is en blijft het een publieke taak om te allen tijde er voor te waken dat
geen producten op de markt komen die niet voldoen aan de eisen voor de volksgezondheid.
Dit heeft een operationele rol van de overheid tot gevolg. Niet kan worden
volstaan met uitsluitend ingrijpen in geval van (potentiële) crisissituaties.
Voorzien dient te zijn in normering op grond waarvan noodzakelijk geachte
inspanningen om de voedselveiligheid te vergroten verplicht worden gesteld
en concrete maatregelen die leiden tot een vroegtijdige signalering en beperking
van risico's voor de voedselveiligheid kunnen worden afgedwongen alsmede in
een adequate preventieve en repressieve handhaving.Ons voedsel dient veilig en gezond te zijn: de in dat licht gestelde eisen
aan levensmiddelen beogen daartoe de nodige waarborgen te bieden. Het scheppen
van waarborgen voor de voedselveiligheid dient echter te beginnen aan het
begin van de voedselketen; daarvoor kan niet worden volstaan met een controle
aan het einde van het proces. De veiligheid van dierlijke producten en de
daarmee vervaardigde levensmiddelen wordt in belangrijke mate bepaald door
het gebruikte diervoeder. Ervaringen uit het recente verleden hebben laten
zien dat met name de dierlijke productie kwetsbaar is. Het is dan ook vanuit
die overweging dat in de Visienota «Voedsel en Groen» wordt vermeld
dat de diervoedersector de komende jaren voor een grote opgave staat. Daarbij
wordt verwezen naar de nota «Grondstof voor vertrouwen»
(Kamerstukken II 1999/2000, 26 991, nr. 22) waarin op de noodzakelijk
onderscheiden velden aangaande diervoeders de beleidsvoornemens zijn uitgewerkt
en onder meer de voorbereiding van onderhavig voorstel van wet is aangekondigd.Daar waar diervoeder aan het begin van de dierlijke productieketen staat,
vormt de gezondheid en kwaliteit ervan een kritisch element voor de kwaliteit
van het eindproduct. Ook vanuit het oogpunt van het voorkomen van dierziekten
is het diervoeder een kritisch element. Gewezen kan worden op de diergezondheidsrisico's
die verbonden zijn aan de vervoedering van voedselafvallen (swill) aan varkens
en van voeders met dierlijke eiwitten aan runderen. Ook voor dieren dient
derhalve het voedsel veilig en gezond te zijn. Zoals de Vereniging Landelijke
Organisatie DIVEBO opmerkt geldt dit uiteraard voor alle dieren, huisdieren
daaronder begrepen.De impact van recentelijk plaatsgevonden hebbende incidenten met diervoeders
en dierlijke producten op de samenleving, de gevolgen van deze incidenten
op de gezondheid van mens en dier, de toegenomen kritische attitude van een
steeds mondiger consument hebben de aandacht voor voedselveiligheid niet alleen
vergroot, doch ook de aan voedselveiligheid toegekende belangen en de rol
die diervoeders daarin spelen aanzienlijk verzwaard. Dit maakt een Kaderwet
diervoeders noodzakelijk waarmee de Rijksoverheid haar verantwoordelijkheden
voor de met diervoeder gemoeide belangen voor de gezondheid van mens en dier
waar kan maken. Met deze Kaderwet heeft tevens een herijking van de verantwoordelijkheidsverdeling
op het gebied van diervoeders tussen het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer
en Visserij en het Productschap Diervoeder plaatsgevonden.Voedermiddelen zijn zeer divers van aard, hetgeen in paragraaf 3
van dit hoofdstuk van de memorie van toelichting tot uitdrukking wordt gebracht.
Deze diversiteit, de onderlinge menging en de toevoeging van middelen betekenen
potentiële risico's voor de gezondheid van mens, dier en voor het milieu.
Zij bergt het risico in zich van te hoge gehalten aan ongewenste stoffen of
producten, van nature aanwezig dan wel veroorzaakt door contaminatie tijdens
de teelt, bewaring of opslag, bewerking en bereiding of transport. Ongewenste
stoffen of producten kunnen in te hoge concentraties niet alleen schadelijk
zijn voor het dier, maar door overdracht via het dierlijk eindproduct ook
voor de mens, terwijl bepaalde ongewenste stoffen of producten via de uitwerpselen
van de dieren kunnen leiden tot milieuschade. Hetzelfde geldt voor toevoegingsmiddelen
die, indien niet juist gemengd, tot te hoge, gevaarlijke concentraties van
bepaalde stoffen in het mengvoeder kunnen leiden. De diversiteit in aard en
herkomst van voedermiddelen maakt het ten behoeve van een veilige en efficiënte
diervoeding voorts noodzakelijk dat een juiste identificatie van de voedermiddelen
plaats vindt met het oog op eventueel aanwezige ongewenste stoffen of producten.Op grond van het onderhavige wetsvoorstel kunnen regels worden gesteld
met betrekking tot het bereiden, be- of verwerken, verpakken, etiketteren,
voorhanden of in voorraad hebben, opslaan, vervoeren, afleveren en vervoederen
van producten bestemd voor de diervoedering (onder andere toevoegingsmiddelen,
voormengsels, voedermiddelen en mengvoeders). Er wordt op gewezen dat in het
onderhavige wetsvoorstel met de grondslag voor het stellen van eisen aan de
samenstelling en etikettering van diervoeders, waaronder ook de huisdiervoeders,
tevens een basis wordt geboden voor het stellen van regels die gericht zijn
op de afzet van diervoeders en de eerlijkheid in de handel. Voor een nadere uiteenzetting van het voorstel, moge worden verwezen naar paragraaf 6
van dit hoofdstuk van de memorie van toelichting.Tegen het licht van de voorstellen voor het voedselveiligheidsbeleid van
de Europese Commissie is een Kaderwet diervoeders ook op zijn plaats. De Europese
Commissie heeft op 12 januari 2000 het Witboek voedselveiligheid (COM
(1999) 719 Final) aan het Europese Parlement en de Raad voorgelegd. Met de
presentatie van het Witboek heeft de Europese Commissie tot uitdrukking gebracht
dat zij voedselveiligheid als speerpunt van beleid ziet. Het Witboek bevat
onder meer een actieplan, waarin diervoeders een prominente rol spelen, dat
de Europese voedselwetgeving coherenter, vollediger en actueler moet maken.
Met een Kaderwet diervoeders wordt een kader geschapen waarin algemene beginselen
en horizontale voorschriften op het gebied van diervoeders zijn opgenomen.
Daarmee wordt recht gedaan aan de rol die diervoeders voor de voedselveiligheid
vervullen. Wat intentie betreft komt een dergelijke wet overeen met het prioritaire
voornemen van de Europese Commissie voor een verordening van algemene strekking
tot vaststelling van de grondbeginselen op het gebied van diervoeder.Aan een Kaderwet diervoeders bestaat vanuit het perspectief van toegankelijke
wetgeving overigens behoefte aangezien de huidige regelgeving op het gebied
van diervoeders erg versnipperd is. Dit heeft te maken met het feit dat zowel
sprake is van onderscheiden LNV-regelgeving als PBO-regelgeving op dit gebied.
Over de achtergronden van deze PBO-regelgeving zij verwezen naar paragraaf 4
van het onderhavige hoofdstuk van deze memorie. Ter zake van de LNV-regelgeving
zij vermeld dat bij of krachtens een verschillend aantal wetten bepalingen
gelden die verband houden met diervoeders, de productie daarvan en de vervoedering.
De bijzondere positie van diervoeder als begin en soms als eindpunt van de
dierlijke productieketen brengt dit met zich. Het betreft de Landbouwwet,
de Landbouwkwaliteitswet, de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren, de Diergeneesmiddelenwet,
de Destructiewet, de Meststoffenwet en de Bestrijdingsmiddelenwet 1962.Met het onderhavige voorstel van wet wordt beoogd deze versnippering zoveel
mogelijk te beëindigen. Slechts wanneer daarvoor een legitimatie bestaat,
worden voorschriften die van belang zijn voor de diervoeders, de productie
daarvan of voor de vervoedering in andere wetten of op andere wetten gebaseerde
regelgeving gehandhaafd. De argumenten daarvoor alsmede de verhouding tussen
het onderhavige voorstel van wet en de andere wet- en regelgeving worden in
paragraaf 8 van het onderhavige hoofdstuk van de memorie van toelichting
weergegeven.Naast de hiervoor weergegeven overwegingen, wordt het onderhavig wetsvoorstel
ingegeven door het (nader) standpunt dat het toenmalige kabinet in 1997 heeft
ingenomen omtrent de toekomst van het PBO-stelsel (bijlage bij Kamerstukken
II 1996/97, 25 091, nr. 2).De regelgeving op het gebied van diervoeders is binnen de Europese Unie
grotendeels geharmoniseerd. Sinds het begin van de jaren '70 is door de Raad
van de Europese Gemeenschap een groot aantal richtlijnen vastgesteld met betrekking
tot de hoedanigheid van en de omgang met diervoeders. Deze regelgeving heeft
zowel de bescherming van de volks- en diergezondheid en het milieu, als de
eerlijkheid in de handel tot doel. Op de inhoud van deze richtlijnen zal in
paragraaf 4 nader worden ingegaan. Voor implementatie van deze richtlijnen
heeft het Productschap Diervoeder bij autonome verordeningen zorggedragen,
onder meer in de Verordening PDV diervoeders 1998 en in de Verordening PDV
controle diervoedersector 1998. In bedoeld nader standpunt van het kabinet
over de toekomst van het PBO-stelsel is over implementatie bij autonome productschapsverordening
het volgende opgenomen: «Voorts is van belang dat er eind
1995 54 verordeningen van kracht waren (waarvan 40 afkomstig van productschappen)
die voortvloeien uit EG-regelgeving, maar waarvoor geen specifieke delegatiebevoegdheid
op nationale wettelijke basis bestond. De verordeningen van de bedrijfslichamen
zijn door de Europese Commissie als adequaat instrument voor uitvoering van
EG-regelgeving erkend. Strikt genomen is hier derhalve geen sprake van medebewind,
waartoe de bedrijfslichamen op grond van artikel 96 van de Wet op de bedrijfsorganisatie
hun medewerking verlenen, maar van verordeningen in autonomie. Materieel kan
de voorgeschreven uitvoering van EG-regelgeving echter niet tot de autonome
bevoegdheden van een bedrijfslichaam worden gerekend. Er wordt in deze gevallen
dan ook wel gesproken van «indirect medebewind». Het publieke
belang van medebewindstaken is evident. Het kabinet is van mening dat voor
de uitvoering van EG-regelgeving in alle gevallen een (nationale) wettelijke
basis moet worden gecreëerd, waardoor het onderscheid tussen «medebewind»
en «indirect medebewind» komt te vervallen. Het kabinet zal derhalve,
in goed overleg met de betrokken schappen, komen met voorstellen tot aanpassing
van de relevante wetgeving op dit punt.»Onderhavig wetsvoorstel geeft voor de diervoederregelgeving uitvoering
aan bedoeld kabinetsstandpunt door op centraal rijksniveau een basis te bieden
voor regelgeving ter implementatie van de Europese diervoederregelgeving.Het kabinetsstandpunt sluit implementatie van Europese regelgeving door
bedrijfslichamen niet uit, maar schrijft wel voor dat in dat geval de implementatie
in medebewind dient te geschieden. Daar moet dan wel een zinvolle en consistente
redengeving voor aanwezig zijn, die in overeenstemming is met de uitgangspunten
zoals die gehanteerd worden in het kader van de verantwoordelijkheidsverdeling
tussen Rijk, andere overheden en bedrijfsleven. Voorzover daartoe aanleiding
bestaat, kan op basis van het onderhavige voorstel in medebewind worden voorzien
voor publiekrechtelijke bedrijfsorganisaties. Hierbij moet gedacht worden
aan het Productschap Diervoeder. Dit Productschap draagt immers thans nog
zorg voor de implementatie van Europese diervoederregelgeving.Voor een nadere uiteenzetting wordt verwezen naar paragraaf 7 van
dit hoofdstuk van de memorie van toelichting.Uit het voorgaande blijkt dat de belangen waarvoor de overheid met het
onderhavige wetsvoorstel zijn verantwoordelijkheden uitoefent de belangen
van de diergezondheid, de volksgezondheid, het milieu en de belangen die verband
houden met de implementatie in nationaal recht van de Europese regelgeving
op het gebied van diervoeders zijn. Het onderhavige wetsvoorstel biedt voor
deze uitoefening van de genoemde verantwoordelijkheden door de overheid de
noodzakelijke basis.Paragraaf 3. DiervoedersBinnen de landbouw spelen diervoeders een belangrijke rol. Diervoeders
zijn enerzijds een belangrijk product van de akkerbouw, anderzijds een substantiële
productiefactor in de veehouderij waar zij door de landbouwhuisdieren worden
omgezet in dierlijke eindproducten als melk, vlees en eieren. Aangezien daarnaast
een belangrijk deel van de diervoeders bijproducten zijn van agrarische procesindustrieën,
draagt hun (her)gebruik als diervoeder niet alleen bij tot een betere valorisatie
van akkerbouw- en veehouderijproducten, maar worden tevens problemen in de
sfeer van afvalstoffen voorkomen. Uiteraard vervullen diervoeders niet alleen
een rol ten behoeve van landbouwhuisdieren, maar ook ten behoeve van andere
dieren. Diervoeders worden al naar gelang hun bestemming ingedeeld in een aantal
categorieën. De basiscategorie wordt gevormd door de voedermiddelen,
voorheen ook wel aangeduid als (mengvoeder)-grondstoffen of indien bestemd
om direct aan de dieren te worden vervoederd als enkelvoudige voedermiddelen.Veelal worden voedermiddelen met elkaar, onder toevoeging van zogenoemde
toevoegingsmiddelen tot mengvoeder gemengd. Wanneer dit mengvoeder als aanvulling
op een basisrantsoen wordt verstrekt, bijvoorbeeld bij rundvee naast –
op het veehouderijbedrijf zelf geteelde of geconserveerde – ruwvoeders
als gras of maïs en silages, wordt het als een aanvullend diervoeder
aangemerkt. Wordt enkel met mengvoeder een totaaldagrantsoen verstrekt, zoals
bijvoorbeeld bij varkens en pluimvee geschiedt, dan is sprake van een volledig
diervoeder. Op basis van de diersoort waarvoor zij zijn bestemd worden mengvoeders
onderscheiden in mengvoeders voor onder andere rundvee, varkens, pluimvee,
en gezelschapsdieren, terwijl de mengvoeders voor jonge dieren worden aangeduid
als kunstmelkvoeders.Toevoegingsmiddelen zijn gericht op de verbetering van het dierlijk productieproces,
waarbij onder meer genoemd kunnen worden vitamines, (micro)mineralen, groeibevorderaars,
geneeskrachtige stoffen, enzymen en micro-organismen, dan wel op de verbetering
van de eigenschappen van de diervoeders, zoals conserveermiddelen, geur-,
kleur- en smaakstoffen alsmede bindmiddelen. Toevoegingsmiddelen worden veelal
eerst met elkaar en met een draagstof gemengd tot een zogenoemd voormengsel
dat vervolgens tijdens de productie van mengvoeder wordt bijgemengd. Worden
voornamelijk mineralen met elkaar gemengd dan spreekt men van een mineraalmengsel.Het onderhavig wetsvoorstel biedt de basis om met betrekking tot al deze
verschillende categorieën en verschijningsvormen van diervoeders regelen
te stellen.Voedermiddelen kunnen eveneens worden onderscheiden naar aard en oorsprong.
Zo kunnen voedermiddelen worden onderverdeeld in organische producten, zowel
plantaardige als dierlijke, en anorganische producten (macro-mineralen). Op
grond van hun voederwaarde voor de dieren kunnen de organische voedermiddelen
verder worden ingedeeld in enerzijds energierijke producten als granen, graanbijproducten,
maniok of tapioca, citruspulp en bijvoorbeeld dierlijke vetten en anderzijds
in eiwitrijke producten als schroten en schilfers van oliehoudende zaden en
dierlijke (bij)producten als magere melkpoeder en dier- en vismeel.In fysisch opzicht kunnen voedermiddelen worden onderscheiden in geconcentreerde
of droge producten, de krachtvoeders, en minder geconcentreerde of vochtrijke
producten. Daarbij gaat het dan om verse of bewaarde ruwvoeders en vochtrijke
krachtvoeders als bierbostel, bietenperspulp, aardappelvezels en dergelijke.Van alle in Nederland voor mengvoederproductie gebruikte voedermiddelen
komt 25 tot 30% van buiten de Europese Unie; de import vindt voornamelijk
via de havens van Rotterdam en Amsterdam uit derde landen uit de gehele wereld
plaats.Zoals reeds in paragraaf 2 van het onderhavige hoofdstuk van de memorie
van toelichting uiteen is gezet, noodzaken de verschillende categorieën
van diervoeder alsmede hun samenstelling en oorsprong, en de verschillende
belangen die daardoor geraakt worden, tot regulering. Op de regelgeving met
betrekking tot diervoeders die in de loop van de tijd tot stand is gekomen
wordt in de volgende paragraaf ingegaan. Paragraaf 4. Regelgeving aangaande diervoedersa. Nationale regelgevingMet de ontwikkeling van mengvoeder ontstond rond 1920 de noodzaak tot
regelgeving op het gebied van diervoeders. Door deze gemengde veevoeders bestond
immers grond voor onduidelijkheid en wantrouwen omtrent de samenstelling van
de in de handel aanwezige voeders. De Wet, houdende bepalingen tot bestrijding
van bedrog in de handel in meststoffen, zaaizaden en veevoeder (Wet van 31
december 1920, Stb. 957) schreef dan ook een verplichte declaratie van de
grondstofsamenstelling voor. Hiermee werden de eerste etiketteringsvoorschriften
voor diervoeders geïntroduceerd. Tot een verdere regulering kwam het
in 1939 toen in het kader van de Landbouw-Crisiswet 1933 het Veevoederbesluit
1939 werd vastgesteld waarmee vorm werd gegeven aan de veevoerdistributie
gedurende de jaren tot 1952. Wetgevende taken kwamen in 1941 te berusten bij
het toen ingestelde Bedrijfschap voor Veevoeder en het Bedrijfschap voor Hooi,
Stro en Ruwvoeder. In 1954 werden deze taken overgenomen door het toen ingestelde
Produkschap voor Veevoeder aan welk productschap blijkens zijn instellingswet
onder andere de regeling van aangelegenheden, verband houdende met het economisch
verkeer tussen de verschillende stadia van voortbrenging en afzet werd overgelaten.De diervoederregelgeving ontwikkelde zich in de tweede helft van de jaren
vijftig en in de jaren zestig en zeventig tot een steeds uitgebreider complex
van voorschriften omtrent de bereiding en etikettering van diervoeders waarbij
ontwikkelingen met betrekking tot technologische hulpstoffen (toevoegingsmiddelen),
mineralen en vitamines aandacht vroegen. Met de inmiddels opgerichte Europese
Economische Gemeenschap ontstond het streven naar harmonisatie van de diervoederregelgeving
binnen Europa, aan welke harmonisatie vanaf 1970 vorm is gegeven. Inmiddels
is een groot aantal basisrichtlijnen vastgesteld en wordt de diervoederregelgeving
in Nederland vrijwel geheel bepaald door de Europese regelgeving ter zake.
De implementatie van die richtlijnen vindt thans met name plaats door regelgeving
van het Productschap Diervoeders dat daartoe de thans geldende Verordening
PDV Diervoeders 1998 heeft vastgesteld. Voor de door het PDV vastgestelde
regelgeving word verwezen naar paragraaf 8 van dit deel van de memorie.b. De Europese regelgeving op het gebied van diervoedersDe oprichting van de Europese Economische Gemeenschap heeft ook op het
gebied van de diervoeders tot een verregaande mate van harmonisatie geleid.
In 1970 werd de belangrijke aanzet tot die harmonisatie gegeven door de instelling
van een Permanent Comité voor veevoeders, de richtlijn betreffende
de invoering van gemeenschappelijke bemonsterings- en analysemethoden voor
de officiële controle van veevoeders (richtlijn nr. 70/373/EEG, PbEG
L 170) en de eerste inhoudelijk harmoniserende bepalingen in richtlijn nr.
70/524/EEG betreffende toevoegingsmiddelen in de diervoeding (PbEG L 270).In Europees kader is een groot aantal basisrichtlijnen vastgesteld. In
het navolgende wordt kort op deze Europese regelgeving ingegaan. Gewezen zij
voorts op de bij deze memorie gevoegde implementatietabel.• Richtlijn nr. 70/373/EEG van de Raad van 20 juli 1970 betreffende
de invoering van gemeenschappelijke bemonsteringsen analysemethoden voor de
officiële controle van veevoeders (PbEG L 170). Op grond van deze richtlijn
dienen de controles van de lidstaten op kwaliteit en samenstelling van veevoeders
overeenkomstig communautair vast te stellen bemonsterings- en analysemethoden
plaats te vinden. De methoden zijn vastgelegd in afzonderlijke uitvoeringsrichtlijnen.
Bij richtlijn nr. 71/250/EEG werden de eerste gemeenschappelijke
analysemethoden vastgesteld. Inmiddels is een zeventiental richtlijnen met
dergelijke methoden vastgesteld, laatstelijk bij richtlijn nr. 2000/45/EG.
Voor de controle op het gehalte aan bestanddelen van dierlijke oorsprong in
diervoeders zijn richtsnoeren vastgesteld bij richtlijn nr. 98/88/EG.• Richtlijn nr. 70/524/EEG van de Raad van 23 november
1970 betreffende toevoegingsmiddelen in de veevoeding (PbEG L 270), zoals
sindsdien gewijzigd. Deze richtlijn schrijft een Europese toelating voor toevoegingsmiddelen
voor. Het gebruik van niet toegelaten toevoegingsmiddelen dient door de lidstaten
te worden verboden. De inhoud van het te leveren aanvraagdossier alsmede de
criteria voor toelating en de intrekkingsgronden zijn in de richtlijn vastgelegd.
Met betrekking tot de te leveren dossiers zijn bij richtlijn nr. 87/153/EEG
voorts richtsnoeren vastgesteld. In de richtlijn worden voorts verpakkings-
en etiketteringsvoorschriften gegeven voor toevoegingsmiddelen en voor diervoeders
waarin deze zijn verwerkt.• Richtlijn nr. 79/373/EEG van de Raad van 2 april 1979 betreffende
de handel in mengvoeders (PbEG L 86), zoals sindsdien gewijzigd. De richtlijn
bevat voorschriften voor de kwaliteit, verpakking en etikettering van mengvoeders.
Als algemeen uitgangspunt is geformuleerd dat mengvoeders gezond, deugdelijk
en van gebruikelijke handelskwaliteit moeten zijn. Ze mogen geen gevaar opleveren
voor de gezondheid van mens of dier en mogen niet worden aangeboden of in
de handel worden gebracht op een wijze die misleidend kan zijn.• Richtlijn nr. 80/511/EEG van de Commissie van 2 mei 1980 houdende
machtiging om in bepaalde gevallen mengvoeders in de handel te brengen in
niet gesloten verpakkingen of recipiënten (PbEG L 126).• Richtlijn nr. 82/471/EEG van de Raad van 30 juni 1982 betreffende
bepaalde in diervoeding gebruikte producten (PbEG L 213), zoals sindsdien
gewijzigd. Ingevolge de richtlijn mogen voederproteïnen (producten die
volgens bepaalde procédés worden vervaardigd met het oog op
hun directe of indirecte eiwitvoorziening) in diervoeders worden verwerkt
en verhandeld indien zij na een Europese toelatingsprocedure op de lijst bij
de richtlijn zijn geplaatst. Ook voor de in dit verband te leveren dossiers
zijn richtsnoeren vastgesteld bij richtlijn nr. 83/228/EEG van de Raad
van 18 april 1983 tot vaststelling van richtsnoeren voor de beoordeling
van bepaalde produkten die worden gebruikt in de diervoeding (PbEG L126).• Richtlijn nr. 93/74/EEG van de Raad van 13 september 1993 betreffende
diervoeders met bijzonder voedingsdoel (PbEG L 237). Ingevolge de richtlijn
dienen dieetvoeders geschikt te zijn voor het doel waarvoor zij zijn bestemd,
worden etiketteringsvoorschriften gesteld en dient hun bestemming voor te
komen op een communautair vastgestelde lijst. Deze lijst is vastgesteld bij
richtlijn nr. 94/39/EG van de Commissie van 25 juli 1994 tot vaststelling
van de lijst van bestemmingen voor diervoeders met bijzonder voedingsdoel
(PbEG L207).• Richtlijn nr. 93/113/EG van de Raad van 14 december 1993 betreffende
het gebruik en het in de handel brengen van voor de diervoeding bestemde enzymen,
micro-organismen en hun preparaten (PbEG L 334). Het betreft hier een specifieke
regeling voor de toevoegingsmiddelen bestaande uit de genoemde stoffen (dossier-
en etiketteringsvoorschriften).• Richtlijn nr. 95/53/EG van de Raad van 25 oktober 1995 tot
vaststelling van de beginselen inzake de organisatie van de officiële
controles op het gebied van diervoeding (PbEG L 265). Met deze richtlijn vindt
harmonisatie van de controles door de lidstaten plaats. Geregeld zijn de controles
aan de buitengrens van de EU en – voorzover het het handelsverkeer binnen
de EU betreft – de controles bij de oorsprong en bestemming van de producten.
Ook het gebruik van de producten, waaronder dat op de primaire
bedrijven, valt onder de controlevoorschriften. Bij niet-conformiteit van
de producten dienen voorgeschreven maatregelen te worden getroffen.• Richtlijn nr. 95/69/EG van de Raad van 22 december 1995 houdende
vaststelling van de voorwaarden en bepalingen voor de erkenning en de registratie
van bedrijven en tussenpersonen in de sector diervoeding en tot wijziging
van de Richtlijnen 70/524/EEG, 74/63/EEG, 79/373/EEG en 82/471/EEG (PbEG L
332). Met deze richtlijn is een geharmoniseerd systeem van erkenning en registratie
van bereiders en tussenpersonen in de diervoeding geïntroduceerd voor
met name genoemde producten. Voorts zijn de erkennings- en registratie-eisen
neergelegd. Erkenning en registratie geschiedt door de lidstaten. Bij richtlijn
nr. 98/51/EG zijn bepalingen vastgesteld met betrekking tot erkenning
en registratie van buiten de EU gevestigde bedrijven. Het binnenbrengen van
producten zal slechts uit aangewezen derde landen en door erkende of geregistreerde
bedrijven kunnen plaatsvinden.• Richtlijn nr. 96/25/EG van de Raad van 29 april 1996 betreffende
het verkeer van voedermiddelen, tot wijziging van de Richtlijnen 70/524/EEG,
74/63/EEG, 82/471/EEG en 93/74/EEG, en tot intrekking van Richtlijn 77/101/EEG
(PbEG L 125). Deze richtlijn bevat kwaliteitseisen en etiketteringsvoorschriften
met betrekking tot voedermiddelen.• Beschikking nr. 98/728/EG van de Raad van 14 december 1998 betreffende
een communautaire regeling inzake retributies in de sector diervoeding (PbEG
L 346). Met deze beschikking worden te innen retributies nader ingevuld, voorzover
het betreft de toelatingsprocedure voor toevoegingsmiddelen en de erkenning
van bedrijven en tussenpersonen.• Richtlijn nr. 1999/29/EG van de Raad van 22 april 1999 inzake ongewenste
stoffen en producten in diervoeding (PbEG L 115) (codificatie van richtlijn
nr. 74/63/EEG). Diervoeders dienen gezond, deugdelijk en van gebruikelijke
handelskwaliteit te zijn. Het in het verkeer brengen van voeders en voedermiddelen
die niet aan deze eisen voldoen is verboden. Desalniettemin kunnen in voedermiddelen
verontreinigingen voorkomen. Richtlijn nr. 1999/29/EG heeft hierop betrekking.
In de bijlagen van de richtlijn zijn de maximumgehalten aan ongewenste stoffen
en producten opgenomen die mogen voorkomen in voedermiddelen, onderscheidenlijk
mengvoeders.Deze Europese regelgeving is met zeer grote regelmaat aan wijziging onderhevig.
Ter illustratie moge dienen dat richtlijn nr. 70/524/EEG (toevoegingsmiddelen)
een vijftigtal keren en richtlijn nr. 79/373/EEG (mengvoeders) een vijftiental
keren is gewijzigd. Een zeer groot aantal richtlijnen is sinds 1970 vastgesteld,
gewijzigd of vervangen, waaronder vele van doorgaans technische aard. Daarnaast
is sprake van een groot aantal communautaire uitvoeringsbesluiten op grond
van de genoemde richtlijnen. Voorbeelden zijn de beschikking nr. 91/516/EEG
van de Commissie van 9 september 1991 tot vaststelling van een lijst van voor
gebruik in mengvoeders verboden ingrediënten (PbEG L 281) en Verordening
(EG) nr. 418/2001 van de Commissie van 1 maart 2001 tot verlening
van een vergunning voor nieuwe toevoegingsmiddelen en nieuwe toepassingen
van toevoegingsmiddelen in de diervoeding (PbEG L 62).Voor de volledigheid wordt tevens gewezen op richtlijn nr. 90/167/EEG
van de Raad van 26 maart 1990 tot vaststelling van de voorwaarden voor
de bereiding, het in de handel brengen en het gebruik van diervoeders met
medicinale werking (PbEG L 92). Deze richtlijn met betrekking tot gemedicineerde
voeders wordt uitgevoerd op grond van de Diergeneesmiddelenwet.Naar aanleiding van de dioxinevondsten in Belgische veevoeders en levensmiddelen
heeft de Europese Raad van ministers (landbouw) op 14 juni
1999 geconcludeerd dat de reeds in het Permanent Comité voor diervoeders
begonnen werkzaamheden voor de herziening van de wetgeving betreffende diervoeders
voortvarend voortgezet dienen te worden en eventueel in het kader van een
verdere strikte harmonisatie wijzigingsvoorstellen voor te leggen, met name
met betrekking tot onder meer:• de doeltreffendheid en geschiktheid van het huidige controlesysteem;• de noodzaak om andere producenten van mengvoeders dan in richtlijn
nr. 95/69/EG voorzien, te registreren;• de noodzaak tot uitbreiding van de lijst van verboden bestanddelen
in diervoeders;• de noodzaak tot uitbreiding van de lijst van ongewenste stoffen.De Raad van ministers benadrukte in zijn conclusies de verantwoordelijkheid
van de producenten van diervoeders voor de productveiligheid. Tenslotte is
de Europese Commissie door de Raad verzocht om de diermeelproblematiek en
het recht met betrekking tot de destructie van dierkadavers te onderzoeken.
Voorstellen tot aanpassing van de lijst van verboden bestanddelen in diervoeders
(alle voedselafvallen en bepaalde vetten) en tot opname van dioxine boven
een bepaald gehalte als ongewenste stof heeft de Europese Commissie volgend
op deze Raadsconclusies inmiddels ingediend.Tevens heeft de Europese Commissie het in paragraaf 2 van dit hoofdstuk
vermelde Witboek voedselveiligheid uitgebracht waarin onder meer de primaire
verantwoordelijkheid van producenten voor de veiligheid van de producten in
alle fasen van de voedselketen als uitgangspunt wordt gesteld. In het witboek
worden voorstellen aangekondigd ter verbetering van en waarborging van de
voedselveiligheid. Daarmee wordt beoogd het vertrouwen van de consument in
de voeding te herstellen en het gezondheidsbeschermingsniveau te verhogen.
De voorstellen in het witboek zijn niet uitsluitend van operationele aard,
zoals (risico-)communicatie over voeding en het op communautair niveau vaststellen
van criteria en richtlijnen voor controles die in de voedingsketen dienen
te worden uitgevoerd, maar ook van institutionele aard, zoals de oprichting
van een Europese Voedsel Autoriteit. Tevens worden in het witboek regelgevings-voorstellen
aangekondigd. Inmiddels heeft de Europese Commissie een aantal ontwerpen daarvan
in bespreking gebracht. Op diervoedergebied betreffen deze ontwerpen wijzigingen
van richtlijn nr. 79/379/EEG betreffende de handel in mengvoeders (wijziging
met het oog op de declaratie van de samenstelling op het etiket), richtlijn
nr. 93/74/EEG betreffende diervoeders met bijzonder voedingsdoel (nieuwe
regeling voor dergelijke voeders), richtlijn nr. 95/53/EG tot vaststelling
van de beginselen inzake de organisatie van de officiële controles op
het gebied van diervoeding (met het oog een verbeterd optreden op communautair
niveau, waaronder rampenplannen, informatie-uitwisseling en bevoegdheden Commissie
tot het treffen van maatregelen bij calamiteiten), richtlijn nr. 95/69/EG
houdende vaststelling van de voorwaarden en bepalingen voor de erkenning en
de registratie van bedrijven en tussenpersonen in de sector diervoeding, richtlijn
nr. 70/524/EEG betreffende toevoegingsmiddelen in de veevoeding en richtlijn
nr. 1999/29/EEG inzake ongewenste stoffen en producten in diervoeding.Voor de reactie van de Nederlandse regering op het Witboek voedselveiligheid
zij verwezen naar de gezamenlijke brief van de Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport en ondergetekende van 31 maart 2000 (Kamerstukken II
1999/2000, 26 991, nr. 5).Ten slotte zij in dit kader gewezen op de aanvullende maatregelen die
in Europees verband in december 2000 op diervoedergebied werden getroffen
ter voorkoming van de verspreiding van BSE. Bij beschikking nr. 2000/766/EG
van de Raad van 4 december 2000 betreffende bepaalde beschermingsmaatregelen
ten aanzien van overdraagbare spongiforme encefalopathieën
en het vervoederen van dierlijke eiwitten (PbEG L 306) werd de vervoedering
van verwerkte dierlijke eiwitten aan landbouwhuisdieren verboden. Voor de
tenuitvoerlegging van die beschikking stelde de Europese Commissie op 29 december
2000 bij beschikking nr. 2001/9/EG (PbEG L 2) een aantal controlemaatregelen
vast.Binnen het geschetste kader van de diervoederregelgeving neemt de toepassing
van het voorzorgbeginsel in toenemende mate een belangrijke plaats in. Op
dit beginsel wordt in de navolgende paragraaf nader ingegaan.Paragraaf 5. VoorzorgbeginselHet gebruik van voedermiddelen, toevoegingsmiddelen, vervangende voederproteïnen,
voormengsels, mengvoeders en diervoeders mag er niet toe leiden dat de grondstoffen,
halffabrikaten en eindproducten een reëel risico opleveren voor de gezondheid
van mens, dier of het milieu. Dit brengt mee dat ook wanneer op basis van
objectieve gegevens een vermoeden bestaat dat er tegen het licht van het bestaande
beschermingsniveau door de verwerking van deze producten in diervoeders dan
wel door het gebruik van diervoeders een reëel risico dreigt voor de
gezondheid van mens of dier of voor het milieu, uit het oogpunt van het voorzorgbeginsel
beschermingsmaatregelen moeten kunnen worden getroffen. Dat het risico op
dat moment nog niet wetenschappelijk kan worden aangetoond mag dan geen reden
zijn om af te zien van het treffen van maatregelen. Handelen uit voorzorg
kan ertoe leiden dat het gebruik van bepaalde voedermiddelen, toevoegingsmiddelen,
vervangende voederproteïnen, voormengsels, mengvoeders en diervoeders
wordt verboden of dat daaraan, ter afwending van de potentiële risico's,
nadere voorwaarden worden verbonden.Het voorzorgbeginsel is in artikel 38 van het wetsvoorstel vastgelegd.
Daarbij is aangesloten bij de uitwerking van het voorzorgbeginsel in artikel 7
van de Europese ontwerp-verordening tot vaststelling van de algemene beginselen
en vereisten van de levensmiddelenwetgeving, tot oprichting van een Europese
Voedselautoriteit en tot vaststelling van procedures voor voedselveiligheidsaangelegenheden
(PbEG C 2001/304 E/21, blz. 0273–0326). Deze ontwerp-verordening
heeft betrekking op de voedselveiligheid, en strekt zich tevens uit tot het
diervoederbeleid. Wel zijn in afwijking van artikel 7 van de ontwerp-verordening,
dat uitgaat van situaties waarin sprake is van mogelijke schadelijke gevolgen
voor de gezondheid, in artikel 38, eerste lid, ook de mogelijke schadelijke
gevolgen voor het milieu, naast de gezondheid van mens en dier, genoemd. Dit
omdat de Kaderwet ook ziet op de bescherming van het milieu.Overigens wordt opgemerkt dat ook zonder vastlegging van het voorzorgbeginsel
in de wet maatregelen kunnen worden getroffen die worden ingegeven door dit
beginsel. Bedacht moet worden dat het voorzorgbeginsel niet kan worden gelijkgesteld
met een specifieke, afzonderlijke bevoegdheid om maatregelen te treffen. Het
gaat hier om een beginsel dat overheidshandelen ten algemene normeert, in
die zin dat de overheid, gegeven haar verantwoordelijkheid voor de bescherming
van de volks- en diergezondheid, de natuur en het milieu, bij haar handelen
ook rekening moet houden met mogelijke reële risico's, zelfs als terzake
nog geen voldoende wetenschappelijk bewijs voorhanden is. In dat opzicht verschilt
het voorzorgbeginsel niet van andere beginselen die het overheidshandelen
normeren, zoals het zorgvuldigheidsbeginsel, het evenredigheidsbeginsel en
het verbod van willekeur. De plicht om dergelijke beginselen in acht te nemen
is niet te herleiden tot een bepaalde wet, maar is veeleer de resultante van
de in de maatschappij levende opvattingen over de plaats, taak,
en verantwoordelijkheden van de overheid binnen de samenleving. Net zo min
als de overheid eerst bij codificatie van het zorgvuldigheids- en evenredigheidsbeginsel
werd verplicht om bij haar handelen zorgvuldigheid en evenredigheid te betrachten,
ontstaat pas bij vastlegging in de wet de verplichting om mede uit het oogpunt
van voorzorg te handelen. Een en ander brengt mee dat ook in het kader van
andere wetten, waarin het voorzorgbeginsel niet is vastgelegd, uit voorzorg
kan worden gehandeld.Alvorens in onderdeel b van deze paragraaf in te gaan op de toepassing
van het voorzorgbeginsel, zal eerst de achtergrond van dit beginsel worden
geschetst.De met betrekking tot het voorzorgbeginsel ontvangen commentaren hebben
geen aanleiding gegeven tot wijziging van het daaromtrent gestelde. Voor een
reactie op de desbetreffende commentaren zij verwezen naar paragraaf 14
van dit deel van de memorie van toelichting.a. Communautaire en andere internationale achtergrondenBinnen de communautaire kaders zal eerst met de inwerkingtreding van de
verordening die onder meer strekt tot vaststelling van de algemene beginselen
en vereisten van de levensmiddelenwetgeving een uitwerking van het voorzorgbeginsel
worden geïntroduceerd. Deze uitwerking richt zich op alle stadia van
de productie, verwerking en distributie van levensmiddelen en diervoeders.De Europese Commissie is van mening dat in de Gemeenschap altijd naar
een hoog beschermingsniveau op het gebied van volks- en diergezondheid en
milieu moet worden gestreefd. In de meeste gevallen worden daartoe maatregelen
op basis van voldoende wetenschappelijke gegevens getroffen. Wanneer er echter
gegronde redenen zijn om te vrezen dat er reële risico's zijn die de
gezondheid van mens, dier en plant of het milieu kunnen aantasten, maar aan
de beschikbare gegevens geen sluitend wetenschappelijk bewijs kan worden ontleend,
acht de Europese Commissie het voorzorgbeginsel als strategie voor risicobeheer
aanvaardbaar. De Commissie heeft op dit punt haar lijn uitgezet in de Mededeling
van 2 februari 2000, COM (2000) 1, die zij heeft geformuleerd ter uitvoering
van een resolutie van de Raad van 13 april 1999 inzake de toepassing
van het voorzorgbeginsel. De Europese Raad te Nice heeft in december 2000
een resolutie vastgesteld waarin zij de beginselen van de toepassing van het
voorzorgbeginsel ondersteunt zowel op het niveau van de communautaire instellingen
als op het niveau van de lidstaten. Ook het Gemengd Parlementair Comité
van de Europese Economische Ruimte heeft er in zijn resolutie van 16 maart
1999 op gewezen dat het van groot belang is dat het voorzorgbeginsel op het
vlak van voedselveiligheid wordt gehanteerd.In het EG-verdrag zelf is het voorzorgbeginsel als zodanig niet gedefinieerd.
Het is slechts genoemd in de milieuparagraaf, in artikel 174. Op grond van
die bepaling dient de Gemeenschap in haar milieubeleid te streven naar een
hoog beschermingsniveau dat onder meer berust op het voorzorgbeginsel. Volgens
de Commissie mag hieruit evenwel niet worden geconcludeerd dat het beginsel
enkel van toepassing is op het milieugebied. Dit leidt de Commissie onder
meer af uit artikel 6 van het EG-Verdrag, op grond waarvan de eisen inzake
het milieu, waaronder begrepen het op artikel 174 van het EG-Verdrag gebaseerde
voorzorgbeginsel, dienen te worden geïntegreerd in het beleid en het
optreden van de Gemeenschap, bedoeld in artikel 3 van het EG-Verdrag, in het
bijzonder met het oog op het bevorderen van duurzame ontwikkeling. Het beginsel
kan dan ook, aldus de Commissie, worden aangemerkt als een algemeen beginsel
dat niet alleen relevant is in het kader van het milieu, maar ook op het gebied
van de volks- en de diergezondheid. Als legitimatie voert de Europese Commissie
in haar Mededeling aan dat het voorzorgbeginsel in het internationale recht
verankerd is.De eerste erkenning van het voorzorgbeginsel dateert uit 1982 bij de goedkeuring
door de Algemene Vergadering van de VN van het World Charter for Nature. Geleidelijk
aan is dit beginsel in het internationale milieurecht geconsolideerd. Tijdens
de VN-Conferentie over milieu en ontwikkeling (UNCED) in Rio de Janeiro in
1992 is het voorzorgbeginsel onder de beginselen betreffende de algemene rechten
en plichten van de nationale overheid als beginsel (Beginsel nr. 15) opgenomen.
Beginsel nr. 15 houdt in dat de landen het voorzorgbeginsel ter bescherming
van het milieu wanneer er gevaar bestaat voor ernstige of irreversibele schade
aan het milieu zoveel mogelijk moeten toepassen. Wetenschappelijke onzekerheid
mag ingevolge Beginsel nr. 15 niet als reden worden aangevoerd om geen maatregelen
te treffen ter voorkoming van de achteruitgang van het milieu. Beginsel nr.
15 is in soortgelijke bewoordingen opgenomen in de preambule van het in 1992
gesloten Verdrag inzake biologische diversiteit (Trb. 1993, 45) en in artikel
3 van de eveneens in 1992 tot stand gekomen Overeenkomst over klimaatsveranderingen
(Trb. 1992, 189). Tegen het einde van 1992 is aan het voorzorgbeginsel in
het kader van een verdrag ter bescherming van het mariene milieu (Verdrag
van Parijs; Trb. 1993, 141) een ruimere reikwijdte verleend. Niet uitsluitend
ter bescherming van het mariene milieu, doch ook ter bescherming van de gezondheid
van de mens, de fauna en flora dienen preventieve maatregelen te worden genomen
indien stoffen die in het mariene milieu worden gebracht de gezondheid van
de mens, de fauna en de flora in gevaar kunnen brengen of de recreatieve waarde
van een gebied kunnen verminderen dan wel enig ander rechtmatig gebruik van
de zee kunnen belemmeren, zelfs indien er geen eenduidig bewijs is voor een
oorzakelijk verband tussen de stoffen en hun veronderstelde schadelijke effecten.In WTO-verband is het voorzorgbeginsel een essentieel beleidsinstrument
om maatregelen te treffen die tot een hoger beschermingsniveau leiden dan
het niveau in de hierop betrekking hebbende internationale normen. Verwezen
zij naar de Overeenkomst inzake Sanitaire en Fytosanitaire maatregelen (SPS)
dat het voorzorgbeginsel niet met name noemt, doch het wel in artikel 5, zevende
lid, bekrachtigt. Ingevolge genoemd artikellid mogen de leden bij ontoereikende
en voorlopige wetenschappelijke gegevens voorlopige sanitaire en fytosanitaire
maatregelen treffen op basis van de beschikbare relevante informatie. De leden
zijn verplicht om bijkomende gegevens te verzamelen die voor een objectieve
risico-evaluatie benodigd zijn en om de betrokken maatregelen binnen een redelijke
termijn dienovereenkomstig te bezien. De WTO-Beroepsinstantie heeft in de
zaak over de toepassing van EG-maatregelen betreffende vlees en vleesproducten
(hormonen, AB-1997-4, par. 194) verklaard dat bovengenoemd artikel doelt
op het voorzorgbeginsel. De Beroepsinstantie heeft in deze zaak aanvaard dat
regeringen uit voorzorg maatregelen kunnen nemen als risico's irreversibel
zijn, levensbedreigend of schade aan de menselijke gezondheid berokkenen.
Criteria voor de handhaving van tijdelijke SPS-maatregelen worden in de zaak
van de Japanse maatregelen tegen landbouwproducten (AB-1998-8, par. 89)
door de Beroepsinstantie verduidelijkt. Tijdelijk kunnen maatregelen worden
genomen wanneer deze noodzakelijk zijn in een situatie waarin relevante wetenschappelijke
informatie ontoereikend is. Deze maatregelen dienen op grond van de beschikbare
informatie te worden genomen. De tijdelijke maatregel mag alleen worden gehandhaafd
indien aanvullende informatie wordt verkregen die voor een objectievere risico-evaluatie
nodig is en wanneer de maatregel binnen een redelijke periode
in het licht hiervan opnieuw wordt bezien.Tot slot zij er op gewezen dat ook door het Hof van Justitie en het Gerecht
van eerste aanleg jurisprudentie is ontwikkeld over de toepassing van het
voorzorgbeginsel. In de zaak C 180/96 over het uitvoerverbod van rundvlees
uit het Verenigd Koninkrijk in verband met BSE bepaalde het Hof in zijn arrest
van 5 mei 1998 in overweging 99: «Bij onzekerheid omtrent het bestaan
en de omvang van risico's voor de menselijke gezondheid moeten de instellingen
evenwel beschermende maatregelen kunnen nemen, zonder te behoeven wachten
totdat ten volle blijkt dat deze risico's inderdaad bestaan en groot zijn.
(...) Deze benadering wordt bevestigd door artikel 130R, eerste lid, EG-Verdrag
(huidig artikel 174), volgens hetwelk de bescherming van de gezondheid van
de mens tot de doelstellingen van het beleid van de gemeenschap op milieugebied
behoort. Volgens het tweede lid van dit artikel berust dit beleid dat een
hoge graad van bescherming beoogt, met name op het voorzorgbeginsel en het
beginsel van preventief handelen, en moeten de eisen ter zake van de milieubescherming
in het bepalen en uitvoeren van gemeenschapsbeleid op andere gebieden worden
geïntegreerd». Deze overweging wordt eveneens door het Hof gebruikt
in zijn arrest van 5 mei 1998 en in zijn arrest van 16 juli 1998 in de zaak
T 199/96.b. ToepassingZoals is aangekondigd in de Visienota «Voedsel en Groen» heeft
het kabinet voor het terrein van de veiligheid van het voedsel het hanteren
van het voorzorgbeginsel als uitgangspunt genomen, ook op het gebied van diervoeders.
Daarmee worden waarborgen geschapen voor de betrouwbaarheid van het voedsel.
De veiligheid van dierlijke producten en de op basis daarvan vervaardigde
levensmiddelen wordt immers mede in belangrijke mate bepaald door het gebruikte
diervoeder. Daarbij moet overigens een onderscheid worden gemaakt tussen maatregelen
die worden ingegeven door het voorzorgbeginsel en maatregelen die uit preventieve
overwegingen worden genomen. Preventie en voorzorg zijn niet identiek. Bij
preventie is het verband tussen oorzaak en gevolg bekend: met maatregelen
wordt voorkomen dat het bekende gevolg optreedt. Wanneer wordt gehandeld uit
voorzorg beschikt men niet over deze wetenschap. Er is dan sprake van een
gefundeerd vermoeden dat een bepaalde oorzaak samenhangt met een bepaald gevolg,
of er is sprake van een gefundeerd vermoeden dat de gevolgen schadelijk kunnen
zijn. Ofschoon wetenschappelijk het causale verband tussen handeling en gevolg
nog niet kan worden aangetoond, bestaat er een indicatie dat er een dergelijk
verband is. Met handelen uit hoofde van het voorzorgbeginsel wordt het reëel
aanwezige risico vermeden dat het gevolg optreedt of dat het gevolg schadelijk
is.Toepassing van het voorzorgbeginsel is, aldus het voorgestelde artikel
38, eerste lid, aan de orde in situaties waarin na beoordeling van de beschikbare
informatie de mogelijkheid van schadelijke gevolgen voor de gezondheid van
mens of dier of voor het milieu is geconstateerd. Het vergaren van de beschikbare
informatie en de beoordeling daarvan zal op een zorgvuldige en transparante
wijze plaats moeten vinden. Daarbij zij aangetekend dat vaak haast is geboden
met het treffen van maatregelen uit voorzorg. Zeker in die gevallen waarin
het risico op voorhand aanwezig wordt geacht zal in een zeer kort tijdbestek
moet worden besloten of, en zo ja welke maatregelen moeten worden getroffen.
Het spreekt voor zich dat in een dergelijke situatie het zekere voor het onzekere
moet worden genomen en een uitgebreid onderzoek naar het risico, en de evaluatie
daarvan, dan niet aan de orde kan zijn. Eerst nadat maatregelen zijn getroffen
zal moeten worden overgegaan tot nader onderzoek naar de risico's. Al naar
gelang de evaluatie van de uitkomsten van dit onderzoek kan dan
worden besloten de getroffen maatregel op te heffen, te versoepelen of in
stand te laten.Bij de evaluatie van risico's, hetzij voordat uit voorzorg maatregelen
worden getroffen, hetzij nadat maatregelen zijn getroffen, worden de mogelijke
gevolgen, de aard en de ernst van deze gevolgen, en de kans op blootstelling
aan het mogelijke gevaar in beeld gebracht. Uiteraard wordt daarbij rekening
gehouden met de inherente onzekerheden als gevolg van het ontbreken van sluitend
wetenschappelijk bewijs. De overheid zal aan de hand van de uitkomsten van
een al dan niet voorlopige risico-evaluatie, mede gelet op de heersende publieke
opinie, moeten beslissen òf zij maatregelen nodig acht, en zo ja, welke.
Het kan voorkomen dat het mogelijke risico in eerste instantie, gegeven het
gekozen beschermingsniveau, aanvaardbaar moet worden geacht, en er geen maatregelen
worden getroffen. Worden er wel maatregelen nodig geacht, dan moet bovendien
worden bedacht dat dit nog niet zonder meer met zich brengt dat er verboden
of geboden moeten komen te gelden. Ook andere maatregelen zullen moeten worden
overwogen, zoals het opzetten van onderzoeksprogramma's of het informeren
van het publiek over de mogelijke schadelijke gevolgen van een bepaald product
of een handelen. Dwingende verplichtingen zijn kortom ook in het kader van
de toepassing van het voorzorgbeginsel een ultimum remedium.Uit het voorgestelde artikel 38, eerste lid, en tweede lid, tweede volzin,
volgt dat het in dezen gaat om voorlopige maatregelen, getroffen in afwachting
van nadere wetenschappelijke gegevens ten behoeve van een vollediger risicobeoordeling.
Regelmatige monitoring op basis van nieuwe wetenschappelijke ontwikkelingen
is dan ook noodzakelijk. Dit vloeit ook voort uit het eerder aangehaalde artikel
5, zevende lid, van de Overeenkomst inzake Sanitaire en Fytosanitaire maatregelen
(SPS), op grond waarvan maatregelen die bij ontbreken van sluitend wetenschappelijk
bewijs voor het causaal verband tussen het gebruik van een product dan wel
een handeling en het vermoede reële risico zijn getroffen, in afwachting
van vollediger bewijs tijdelijk van aard moeten zijn. Aan de hand van regelmatige
monitoring moet de risico-evaluatie binnen een redelijke termijn kunnen worden
aangevuld, en de maatregelen voorzover nodig worden herzien. Hieraan is geen
strikte tijdslimiet verbonden. Wat een redelijke termijn is hangt in de eerste
plaats af van de concrete omstandigheden, met name de ontwikkelingen in de
wetenschap. Ook ten aanzien van de bewijslast geldt dat per geval zal moeten
worden bekeken welke bewijslastverdeling redelijk is. Alhoewel op de overheid
ten algemene in ieder geval een inspanningsverplichting rust, zal ook van
het bedrijfsleven een actieve bijdrage kunnen worden verwacht aan de bewijslevering.Bij het treffen van maatregelen moeten uiteraard algemene rechtsbeginselen
in acht worden genomen. In het voorgestelde artikel 38, tweede lid, eerste
volzin, zijn in dit verband met name het evenredigheidsbeginsel en het subsidiariteitsbeginsel
genoemd. In sommige gevallen kan het derhalve nodig zijn om een bepaald product
of een bepaalde handeling volledig te verbieden, in andere gevallen moet de
overheid zich beperken tot het stellen van nadere voorwaarden waaronder een
product mag worden gebruikt of een handeling mag plaatsvinden.Bij de toepassing van het voorzorgbeginsel gaat het om de wijze waarop
van bevoegdheden gebruik wordt gemaakt, niet om een afzonderlijk instrument.
In het derde lid van artikel 38 is aangegeven op grond van welke in het wetsvoorstel
opgenomen bevoegdheden maatregelen kunnen worden getroffen met het oog op
voorzorg, bijvoorbeeld:– het aanwijzen van een in diervoeders voorkomende vermoedelijkrisicovolle stof en het stellen van een maximumgehalte, op grond van
artikel 2, tweede lid, onderdeel b. Diervoeders met een hoger gehalte aan
deze stof dan de maximumnorm mogen dan niet meer worden vervoederd, verhandeld,
e.d.– het verbieden van het gebruik van een vermoedelijk risicovol voedermiddel,
ingevolge artikel 3;– het treffen van maatregelen met betrekking tot zich op Nederlands
grondgebied bevindende producten waarvan wordt vermoed dat zij de gezondheid
van mens of dier of het milieu in gevaar kunnen brengen, ingevolge artikel
26, eerste lid.Paragraaf 6. De verantwoordelijkheidsverdeling tussen
Rijk, PBO en bedrijfslevenBij de verantwoordelijkheidsverdeling voor de diervoederregelgeving vraagt
met name de rol van de PBO's aandacht. In deze paragraaf zal daar eerst in
algemene zin op worden ingegaan. Vervolgens worden de consequenties voor het
beleidsveld van de diervoeders geschetst.De publiekrechtelijke bedrijfsorganisaties (PBO's) hebben na de Tweede
Wereldoorlog een bijdrage geleverd aan de versterking van de verschillende
sectoren, voortvloeiend uit de wederopbouwfase met de daarmee gepaard gaande
coöperatieve gedachte. Als gevolg hiervan is ook op het gebied van de
diervoeders de regelgeving verspreid over regelgeving van de rijksoverheid
en regelgeving (autonome verordeningen) van de PBO. Dit acht de regering met
het oog op de na te streven heldere verantwoordelijkheidsverdeling niet langer
wenselijk. Hierbij zij aangetekend dat de rijksoverheid een eenvormige wettelijke
grondslag ontbeerde om zelf regels met betrekking tot diervoeders te treffen
en de afgelopen decennia een groot aantal onderdelen van de diervoederregelgeving
heeft overgelaten aan het PDV, zoals dit schap in zijn commentaar opmerkt.Maatgevend voor de verantwoordelijkheids- of bevoegdheidsverdeling binnen
het openbaar bestuur is de aard en mate van de ministeriële verantwoordelijkheid
voor een bepaald beleidsveld of belang. De ministeriële verantwoordelijkheid
voor een bepaald beleidsveld of belang wordt bepaald door de bevoegdheden
die de bewindspersoon ten aanzien van dat beleidsveld of belang heeft, kan
of moet hebben, dan wel daarop of het ontbreken daarvan wordt aangesproken.
Voor een algemene beschrijving van de inhoud en de reikwijdte van de ministeriële
verantwoordelijkheid zij verder verwezen naar het kabinetsstandpunt «Vertrouwen
in verantwoordelijkheid» dat op 17 september 1999 door de Minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties aan de Tweede Kamer is aangeboden
(Kamerstukken II 1999/2000, 26 806, nr. 1).Bij de bepaling van de aard en mate van de ministeriële verantwoordelijkheid
voor een bepaald beleidsveld spelen verschillende belangen, dimensies en aspecten
een rol die elk op hun beurt ook weer onderlinge relaties kunnen hebben of
op elkaar kunnen ingrijpen en dus ook daardoor gevolgen hebben voor de verantwoordelijkheidsverdeling.In de sfeer van de belangen is de aard daarvan bepalend. Onomstotelijk
is dat de verantwoordelijkheid voor het belang van de volksgezondheid voorbehouden
is aan de rijksoverheid. Het blijft te allen tijde diens taak er over te waken
dat er geen producten op de markt komen, die niet voldoen aan de eisen voor
de volksgezondheid. Datzelfde geldt voorzover het betreft het voldoen aan
de eisen voor de gezondheid van dier en plant, voor het milieu of voor de
natuur. De rijksoverheid is bij dergelijke belangen eindverantwoordelijk,
hetgeen ordening en normstelling op rijksniveau noodzakelijk maakt. In de
sfeer van deze belangen is er derhalve geen ruimte aanwezig voor autonome
bevoegdheden voor de PBO. In dit verband zij tevens gewezen op
artikel 93, tweede lid, van de Wet op de bedrijfsorganisatie waarin is neergelegd
dat een bedrijfslichaam, met inachtneming van de bij het instellingsbesluit
terzake gestelde regels, bevoegd is tot de regeling van een aantal in dat
artikelonderdeel genoemde onderwerpen, voorzover de regeling daarvan niet
bij of krachtens de wet uitsluitend aan anderen is overgelaten. Dit impliceert
dat indien een aangelegenheid bij wet wordt geregeld, voor dezelfde aangelegenheid
geen ruimte bestaat voor de PBO om eveneens regelend op te treden. Daarmee
wordt de positie van de PBO niet uitgehold, zoals het PDV en de Productschappen
Vee, Vlees en Eieren in hun commentaren aangeven, maar nog eens weergegeven,
hetgeen de helderheid in de verantwoordelijkheidsverdeling ten goede komt.Het voorgaande laat onverlet dat de rijksoverheid operationele verantwoordelijkheden
kan toedelen aan dergelijke organisaties. Zo zou de PBO ten aanzien van schakels
in de productieketen in medebewind kunnen worden ingeschakeld voor uitvoerende
taken in het kader van de borging. Hiervoor bestaat aanleiding indien dit
uit een oogpunt van deskundigheid en expertise voordelen biedt of de transparantie
van de keten bevordert. Hier moet dus sprake zijn van een meerwaarde, hetzij
voor de rijksoverheid als verantwoordelijke opdrachtgever, hetzij voor de
«consument». In elk geval is er in dergelijke gevallen sprake
van aansturing en toezicht op rijksniveau. Voor eigen – daarmee mogelijk
conflicterende – aansturings- en toezichtsrelaties vanuit de PBO bestaat
in een dergelijke opzet vanuit de optiek van een heldere inrichting van het
openbaar bestuur geen ruimte.Zeker bij een onderwerp als diervoeders is de internationale dimensie
eveneens een sterk medebepalende factor voor de inrichting van het onderhavige
stelsel. Daar waar Europese of andere internationale verplichtingen dienen
te worden nagekomen – en op het gebied van diervoeders is dit in zeer
sterke mate het geval- is de rijksoverheid verantwoordelijk voor de goede
implementatie en uitvoering daarvan. Daarbij is, zoals ook al uit het eerder
aangehaalde kabinetsstandpunt omtrent de toekomst van het PBO-stelsel bleek,
geen ruimte voor autonomie door de PBO aanwezig.Bij internationale voorschriften aangaande in- of uitvoercontroles of
te verstrekken garanties op het gebied van (dier)gezondheid is het de Staat
die wordt aangesproken op het treffen van vrijwaringsmaatregelen. Derhalve
dienen rijkscontroles plaats te vinden en is er geen plaats voor bevoegdheden
voor anderen, waaronder de PBO.Daar waar de toelating tot de markt van een bedrijf, product of partij
absolute voorwaarde is, derhalve entreevoorwaarde tot het commercieel verkeer,
worden de voorwaarden daarvoor, met inbegrip van de kaders, controle en sancties
bij niet naleving van die voorwaarden, gesteld door de rijksoverheid.Een en ander ligt anders indien het bedrijfsleven zichzelf vrijwillige
extra eisen zou willen opleggen, bijvoorbeeld in de sfeer van de kwaliteit.
Hiertoe bestaat uiteraard de mogelijkheid, zij het dat rekening dient te worden
gehouden met situaties waarbij internationale of nationale regels, bijvoorbeeld
aangaande vrije marktdeelname, nog randvoorwaarden aan die mogelijkheden stellen.De ruimte die voor het bedrijfsleven bestaat is echter niet binnen een
wettelijk stelsel als het onderhavige te scheppen. Het betreft immers primair
een privaatrechtelijk – onderling te maken – stelsel van afspraken
waar de rijksoverheid als zodanig buiten staat. Het is echter denkbaar dat
dergelijke vrijwillige stelsels van kwaliteitsnormen worden verankerd in autonome
verordeningen van de PBO. Van enige relatie van een dergelijk – alsdan
eveneens publiekrechtelijk stelsel – met de op rijksniveau getroffen
wettelijke stelsels is in juridische zin echter geen sprake. Wel zal bij een
dergelijke autonome PBO-regeling voldaan moeten zijn aan alle regels die voor
publiekrechtelijke regelgeving van toepassing is, waaronder eveneens de internationale
verplichtingen van notificatie van technische voorschriften. Bij een zuiver
privaatrechtelijk vrijwillig stelsel is dit niet het geval.Gegeven het uitgangspunt dat de rijksoverheid verantwoordelijk is voor
de gezondheid en veiligheid van diervoeders alsmede voor de vrijwaring van
handelspartners en gegeven het feit dat de diervoederregelgeving in Europees
verband nagenoeg geheel geharmoniseerd is en daarbij (vrijwel) geen ruimte
laat voor nationale invulling, heeft het onderhavige voorstel van wet de nodige
consequenties voor de thans bestaande situatie op het gebied van de diervoederregelgeving,
de uitvoering daarvan en het toezicht daarop.Met het oog op een heldere verantwoordelijkheidsverdeling en een heldere
inrichting van het openbaar bestuur dient voorts in het kader van de nieuwe
opzet versnippering van regelgeving over de rijksoverheid en de PBO (in de
vorm van autonome verordeningen) voorkomen te worden.De in deze paragraaf van de memorie van toelichting geschetste uitgangspunten
hebben dan ook in het kader van het onderhavige wetsvoorstel de hierna beschreven
consequenties.a. RegelgevingHoofdregel is dat binnen de geschetste kaders de regelgeving inzake diervoeders
wordt gebaseerd op het onderhavige wetsvoorstel. Daaruit volgt dat er voor
de aangelegenheden die door dit voorstel bestreken worden en de belangen die
daarmee gediend worden geen ruimte meer aanwezig is voor autonome regelgeving
van de PBO. Voor aangelegenheden waarbij medebewind voordelen oplevert, bestaat
de mogelijkheid dat de bedrijfslichamen in medebewind nadere regels stellen
of uitvoeringstaken ter hand nemen. Het onderhavig wetsvoorstel biedt in dit
verband het kader om in voorkomende gevallen over te gaan tot het inschakelen
in medebewind (artikel 40 van het wetsvoorstel).Het onderhavige wetsvoorstel biedt de basis voor het stellen van regels
inzake de bescherming van de dier- en volksgezondheid en in het belang van
het milieu. Voorts zal de implementatie van Europese regelgeving via de Kaderwet
diervoeders plaatsvinden. Naast de reeds genoemde aangelegenheden, moet daarbij
gedacht worden aan de Europese regelgeving die getroffen is om de transparantie
van de markt te bevorderen, aan etiketteringsregels en voorschriften in het
belang van de afzet. Zulks impliceert dat de huidige autonome regelgeving
van het PDV op dit gebied zal worden vervangen door regelgeving vanwege de
rijksoverheid. Aangezien sprake is van een nagenoeg volledige EU-harmonisatie
bij wege van gebonden implementatie, derhalve zonder afwijkingsmogelijkheden
voor de lidstaten, gaat van regelgeving in medebewind geen meerwaarde uit.
Van regelgeving in medebewind zal derhalve in dit verband niet of nauwelijks
sprake zijn.De primaire verantwoordelijkheid voor het belang van de dier- en volksgezondheid
en het milieu brengt met zich dat bij optredende calamiteiten maatregelen
in regelgevende zin vanuit de overheid getroffen moeten kunnen worden. Deze
verantwoordelijkheid berust ingevolge het onderhavige wetsvoorstel bij de
rijksoverheid.Voor de goede orde wordt nog opgemerkt dat, naast eventuele medebewindsregelgeving,
het PDV ook nog regelgeving in autonomie zal kunnen uitvaardigen. Het betreft
dan onderwerpen die geen Europese achtergrond hebben en evenmin onder de werkingssfeer
van het onderhavige voorstel vallen. Hiertoe kunnen bijvoorbeeld de aanvullende
kwaliteitsregelingen worden begrepen voor producten bestemd voor specifieke
afzetmarkten. Voorbeelden hiervan zijn het Besluit Vvr regeling leveranciers voeders onder graskeurmerk voor graskippen 1995 en de Verordening
Vvr regeling diervoeders voor de productie van varkensvlees volgens Japanstandaard
1995.Het PVV/PVE merkt in zijn commentaar nog op dat het bedrijfsleven ook
een eigenstandige verantwoordelijkheid voor de voedselveiligheid kan uitoefenen.
Zulks kan worden bevestigd. Het bedrijfsleven kan aan deze verantwoordelijkheid
inderdaad ook zelfstandig invulling geven. Er bestaat in onderhavig kader
vanwege de rijksoverheid geen enkel bezwaar tegen, zelfs geen bemoeienis met
een dergelijke uitoefening van de verantwoordelijkheid indien deze door het
private bedrijfsleven wordt uitgeoefend. De situatie ligt echter anders indien
aan deze verantwoordelijkheid vorm gegeven wordt via verplichte autonome regelgeving
van een PBO-orgaan. Immers alsdan is sprake van twee overheden die voorschriften
uitvaardigen op hetzelfde gebied. Zoals al eerder werd aangegeven, is dit
onwenselijk uit hoofde van een heldere verantwoordelijkheidsverdeling, zoals
ook uit de eerderaangehaalde bepaling uit de Wet op de bedrijfsorganisatie
blijkt. Regelgeving door verschillende overheden uit hoofde van hetzelfde
belang leidt voorts tot verwarring en onduidelijkheden. In dit verband wordt
naar aanleiding van de opmerking van het PVV dat de PBO ook op het gebied
van de voedselveiligheid normen moet kunnen stellen die uitgaan boven de wettelijke
(minimum)eisen, er voor de goede orde op gewezen dat normen die uitgaan boven
de wettelijke (minimum)eisen niet uit hoofde van het belang van de voedselveiligheid
worden getroffen, maar uit hoofde van een ander belang, bijvoorbeeld die van
de bevordering van de kwaliteit of van de afzet. Indien dergelijke belangen
voor de normering aan de orde zijn, bestaat er binnen de geschetste kaders
uiteraard de ruimte voor de PBO om tot autonome regelgeving over te gaan.b. UitvoeringDe in het wetsvoorstel opgenomen stelsels van toelating, erkenning of
registratie en controle zien alle op de waarborging dat de producten of productieomstandigheden
met inbegrip van verdere verhandeling voldoen aan de eisen die gesteld worden
vanuit het belang van de volks- en diergezondheid alsmede het milieu. In deze
zijn geen verschillen te onderkennen met andere stelsels als die van de bestrijdingsmiddelentoelating
of de (dier)geneesmiddelenregistratie, vergunningenstelsels voor de bereiding
van dergelijke middelen of slachthuiserkenningen alsmede overige veterinaire
controles (al dan niet aan de buitengrenzen). Deze zijn alle op Rijksniveau
gereglementeerd en worden door of onder de directe verantwoordelijkheid van
de rijksoverheid uitgevoerd. Een en ander brengt met zich dat aan dergelijke
stelsels, voorzover ze betrekking hebben op diervoeders of componenten daarvan
en op de diervoederbereiding of -verhandeling alsmede op te verrichten controles,
op dezelfde of vergelijkbare wijze uitvoering zal worden gegeven binnen de
kaders en randvoorwaarden die in het onderhavige wetsvoorstel worden gegeven.
Met de uitvoering zullen worden belast de Rijksdienst voor de Keuring van
Vee en Vlees (RVV) en, voorzover het werkzaamheden betreft in relatie tot
de toelating van toevoegingsmiddelen en voederproteïnen, het Bureau registratie
diergeneesmiddelen (BRD).Zulks brengt met zich dat het thans in de Verordening PDV Diervoeders
1998 neergelegde stelsel voor toelating van toevoegingsmiddelen en voederproteïnen
alsmede de daarin geregelde erkennings- en registratiestelsels voor bereiding
en verhandeling zullen komen te vervallen.In het licht van het voorgaande spreekt het verder voor zich dat het opleggen
of uitvoeren van bestuurlijke maatregelen in individuele gevallen waarbij
non-conformiteit met de bij of krachtens de wet gestelde voorschriften wordt
geconstateerd of vermoed en bij calamiteiten (hoofdstuk IX van het wetsvoorstel)
de uitvoering zal geschieden door of namens de Minister van Landbouw, Natuurbeheer
en Visserij. c. Toezicht en handhavingHet toezicht op de naleving van het bepaalde bij of krachtens de wet (het
wettelijke toezicht) zal geschieden door rijksambtenaren. Kortheidshalve zij
verwezen naar paragraaf 10, Handhaving en controle, voor een nadere uiteenzetting
hierover. In het geval regelgeving in medebewind in het geding is, dan volgt
de handhaving daarvan het stelsel van de wet waarop het medebewind gebaseerd
is. Dit laatste geldt overigens eveneens voor de strafrechtelijke of bestuursrechtelijke
handhaving van eventuele medebewindsregelgeving. Is sprake van autonome regelgeving
van de PBO, dan staat deze buiten het kader van het onderhavige wetsvoorstel
en daarmee ook het toezicht en de handhaving daarvan.Het onderhavige wetsvoorstel kent voor de handhaving voorts een aantal
modaliteiten. Er wordt voorzien in zowel strafrechtelijke als bestuurlijke
handhaving. Met de opsporing van strafbare feiten zijn opsporingsambtenaren
belast. Voorzover het om bestuurlijke handhaving gaat – gedacht moet
worden aan de oplegging van maatregelen bedoeld in hoofdstuk IX van het wetsvoorstel,
waaronder bestuursdwang – gaat het eveneens om een instrument dat van
essentiële betekenis is voor het daadwerkelijk realiseren van de met
de wet- en regelgeving beoogde doelstellingen van overheidsbeleid en overheidsverantwoordelijkheden.
Met deze bestuurlijke handhaving zal de Minister van Landbouw, Natuurbeheer
en Visserij dan ook belast zijn waarbij voor de uitvoering onder hem ressorterende
ambtenaren kunnen worden betrokken.Het voorgaande laat onverlet dat buiten het vooromschreven stelsel van
het wettelijke toezicht en handhaving voor het bedrijfsleven uiteraard de
mogelijkheid bestaat om zelfstandig in eigen keurings- of controleinstrumenten
te voorzien. In dit verband kan gedacht worden aan eigen certificeringsstelsels
of ketengarantiesystemen. Betreft het inderdaad een geheel eigen stelsel van
het bedrijfsleven, dan staat deze in beginsel buiten het kader van de onderhavige
wet. Hiervoor is expliciet een eigen verantwoordelijkheid aanwezig voor het
bedrijfsleven. De rijksoverheid heeft hier dan ook als zodanig geen bemoeienis
mee.Dit wordt echter anders indien van rijkswege aan de bedrijven een verplicht
stelsel van maatregelen of controlemethodieken wordt voorgeschreven, bijvoorbeeld
HACCP. In dat geval zullen dergelijke stelsels moeten voldoen aan de van overheidswege
gestelde eisen, past het stelsel dus binnen het kader van de wettelijk voorgeschreven
regels en geschiedt het toezicht op de naleving van die regels en de handhaving
daarvan ook langs de wegen als hiervoor beschreven, van overheidswege.Daarnaast is nog een tussenvariant denkbaar, inhoudende dat de rijksoverheid
bij het uitoefenen van het wettelijk toezicht gebruik maakt van de door het
bedrijfsleven in het leven geroepen eigen stelsels van controle. In een dergelijke
variant, waarbij sprake is van «toezicht op toezicht», zal ter
waarborging van de ministeriële verantwoordelijkheden echter sprake moeten
zijn van een stelsel van het bedrijfsleven dat voldoet aan van rijkswege gestelde
eisen (bijvoorbeeld door middel van erkenning) en als zodanig kan worden bijgestuurd
om aan de voorwaarden voor het uit te oefenen overheidstoezicht te kunnen
(blijven) voldoen. De beschreven randvoorwaarden voor een dergelijk stelsel
laten zien dat van «autonomie» alsdan evenmin sprake is. Het wetsvoorstel
biedt in de artikelen 20 en 21 mogelijkheden voor de introductie van dergelijke
stelsels van «toezicht op toezicht» waarbij dus door het bedrijfsleven
in het leven geroepen controlestelsels een functie vervullen ten behoeve van
het overheidstoezicht.Tenslotte wordt in onderhavig kader nog ingegaan op de rol en positie
van de door het PDV in het leven geroepen Keuringsdienst Diervoedersector
(KDD). Het KDD betreft een organisatorische eenheid binnen het PDV
en valt – via de secretaris van het PDV – rechtstreeks onder de
verantwoordelijkheid en aansturing van het bestuur van dat schap. De KDD is
belast met het verrichten van controles op het bepaalde bij of krachtens de
door het PDV vastgestelde autonome en medebewindsregelgeving. Daarbij oefent
het geen toezicht uit in de zin van het wettelijke toezicht, maar verricht
het werkzaamheden als van een publiekrechtelijke keuringsinstelling waarbij
zowel administratieve als fysieke controles aan de orde zijn en beoordeling
van kwaliteitssystemen plaatsvindt. Naar aanleiding van de door de KDD geconstateerde
feiten kan vanwege het PDV een aantal bestuurlijke maatregelen worden getroffen.
Daarbij gaat het om de erkenningen of registraties voor bereiding of verhandeling
(zowel Europeesrechtelijk ingegeven als die in het kader van de eigen GMP-regeling)
of om het opleggen van maatregelen indien geconstateerd of vermoed wordt dat
partijen voedermiddelen of diervoeders niet voldoen aan de gestelde eisen
inzake gezondheid, deugdelijkheid of gebruikelijke handelskwaliteit, dan wel
een gevaar opleveren voor de gezondheid van mens of dier of voor het milieu.
In geval van gegronde verdenking van overtreding van met straf bedreigde voorschriften,
worden onder het thans nog bestaande stelsel de relevante gegevens aan de
AID, de RVV en de Keuringsdienst van Waren door het PDV bekendgemaakt, waarna
deze diensten in actie komen.Het vooromschreven stelsel van toezicht en handhaving van het onderhavige
wetsvoorstel laat zien dat er binnen het kader van de wet als zodanig geen
rol is weggelegd voor een eigenstandige en onder de verantwoordelijkheid van
het PDV functionerende, publiekrechtelijke, keuringsdienst. De KDD vervult
uiteraard nog wel een dergelijke rol voorzover het de controle betreft van
de eigen autonome regelgeving van het PDV. Naar aanleiding van het ontvangen
commentaar van het PDV wordt er op gewezen dat de KDD, naast anderen die aan
de voor erkenning gestelde voorwaarden voldoen, die rol eveneens kan blijven
vervullen indien faciliterend aan het bedrijfsleven voorzieningen worden getroffen
met het oog op het vooromschreven stelsel van toezicht op toezicht. Het gaat
dan om een door het PDV in het leven geroepen vrijwillig borgingssysteem als
het huidige GMP-stelsel. Daarbij wordt benadrukt dat een dergelijk stelsel
er in het kader van de bij of krachtens de wet gestelde voorschriften toe
moet strekken die voorschriften te borgen en niet om tevens uit hoofde van
dezelfde belangen die de wet beoogt te behartigen eisen of aanvullende eisen
te stellen.Paragraaf 7. De inhoud en vorm van het wetsvoorstelHet voorliggende wetsvoorstel maakt het mogelijk om rekening houdend met
de in de vorige paragrafen geschetste uitgangspunten, ontwikkelingen en regelgeving,
in het belang van de gezondheid van mens en dier alsmede het milieu en met
het oog op de transparantie van de markt regels te stellen aangaande diervoeders.Het wetsvoorstel heeft de vorm van een kaderwet. Niet alleen wordt daarmee
de basis gecreëerd voor de implementatie van de Europese regelgeving
die regelmatig aan wijzigingen onderhevig is, maar ook het sterk technische
karakter van de materie, bijvoorbeeld samenstellings- en etiketteringseisen,
en de te stellen voorschriften van administratieve aard rechtvaardigen deze
opzet.Aangezien diervoeder aan het begin van de humane voedselketen staat en
de gezondheid ervan een kritisch element vormt voor de kwaliteit van het eindproduct
is de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport mede-ondertekenaar van
het onderhavige wetsvoorstel. Bij de daarvoor in aanmerking komende uitvoeringsregelgeving
zal eveneens sprake zijn van betrokkenheid. Eveneens betrokken bij de daarvoor
in aanmerking komende uitvoering van de wet wordt de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer. Deze laatste betrokkenheid vloeit
onder meer voort uit het feit dat een verbod op bepaalde grondstoffen voor
diervoeders gevolgen kan hebben voor de afvalstromen en, in geval partijen
diervoeders die niet aan de gestelde eisen voldoen, verwerkt of vernietigd
moeten worden, de belangen van het milieu hierdoor niet geschaad mogen worden.Het wetsvoorstel laat zich onderverdelen in een aantal verschillende onderdelen
en stelsels, met name ingegeven door de Europese regelgeving ter zake.Naast de begripsomschrijvingen van artikel 1 komt een centrale plaats
toe aan de in hoofdstuk II (de artikelen 2–4) neergelegde bepalingen
met betrekking tot de hoedanigheid van diervoeders. Algemeen uitgangspunt
als neergelegd in artikel 2 is dat diervoeders – waaronder tevens de
voedermiddelen en mengvoeders alsmede de huisdiervoeders worden begrepen –
gezond, deugdelijk en van gebruikelijke handelskwaliteit moeten zijn en geen
gevaar mogen opleveren voor de gezondheid van mens of dier. Het is dan ook
verboden om diervoeders te bereiden dan wel in het verkeer te brengen die
niet voldoen aan dit uitgangspunt. Uitwerking vindt plaats door de normstelling
die bij of krachtens het wetsvoorstel wordt gegeven.Toevoegingsmiddelen en vervangende voederproteïnen mogen slechts
op de markt worden gebracht en in diervoeders worden verwerkt indien zij communautair
zijn toegelaten. Aanvragen voor een dergelijke communautaire toelating worden
echter in een lidstaat gedaan. Hoofdstuk III van het wetsvoorstel (artikelen
5–9) geeft de op dergelijke producten betrekking hebbende regels. Naast
regels aangaande de aanvraagprocedure, waaronder die met betrekking tot de
te leveren gegevens en monsters, zullen tevens voorschriften gesteld kunnen
worden aan de bereiding, menging en verpakking alsmede aan de te hanteren
aanduidingen. Het gebruik van toevoegingsmiddelen is onderworpen aan de bij
de toelating gegeven voorschriften. Het handelen in strijd met die voorschriften
is verboden. Mocht ondanks de doorlopen toelatingsprocedure blijken dat er
gevaar voor mens, dier of het milieu ontstaat dan kan een verbod worden uitgevaardigd
of kunnen wijzigingen in de voorschriften worden aangebracht.Met de in hoofdstuk IV (artikelen 10–15) neergelegde regels wordt
de basis gevormd voor de implementatie van de Europese regels over de erkenning
en registratie van bedrijven en tussenpersonen. Een erkenning of registratie
wordt op aanvraag verleend aan degene die verantwoordelijk is voor het bereiden,
be- of verwerken, opslaan, verpakken of afleveren van aangewezen producten.
Aan de erkenning of registratie kunnen eisen gesteld worden, die verschillend
gesteld kunnen worden naar gelang het product of de te verrichten handelingen.
De eisen hebben onder meer betrekking op de lokaliteiten, de inrichting van
het productieproces, de betrokken personen en de voorzieningen ten behoeve
van de controle op de naleving. Een erkenning of registratie heeft alleen
betrekking op de daarin genoemde handelingen, producten en lokaliteiten.Het wetsvoorstel bevat tevens een regeling met betrekking tot de in- en
uitvoer van diervoeders, alsmede toevoegingsmiddelen en voormengsels (hoofdstuk
V), bepalingen met betrekking tot het uit te oefenen toezicht op de naleving
van het bepaalde bij of krachtens de wet en te verrichten controles (hoofdstuk
VI), alsmede met betrekking tot de te nemen monsters, met inbegrip van de
bewaartermijn, en de wijze waarop analyses dienen plaats te vinden (hoofdstuk
VII).Hoofdstuk VIII (artikel 25) biedt de basis voor het heffen van retributies.
Verwezen wordt naar paragraaf 11 van deze memorie voor een nadere uiteenzetting
hierover. Indien met betrekking tot de diervoeding niet aan het bepaalde bij of
krachtens de wet is voldaan dan wel wordt vermoed dat dit het geval is, zullen
bestuurlijke maatregelen kunnen worden opgelegd. De artikelen 26–30
(hoofdstuk IX) bevatten hiervoor de noodzakelijke voorzieningen. Daarbij gaat
het om te treffen maatregelen bij controles aan de buitengrens, bij geconstateerde
onregelmatigheden met betrekking tot zich hier te lande bevindende producten
alsmede om maatregelen die bij een optredende calamiteit kunnen worden getroffen.
Tevens is de mogelijkheid tot het toepassen van bestuursdwang in dit hoofdstuk
neergelegd.Voor het overige en voor een nadere toelichting op de in het wetsvoorstel
opgenomen bepalingen moge kortheidshalve worden verwezen naar de artikelsgewijze
toelichting uit deze memorie van toelichting.Paragraaf 8. Verhouding met andere wet- en regelgevingKwalitatief goede en gezonde diervoeding draagt bij aan een gezonde veestapel
en aan een gezond huisdierenbestand, zoals de Vereniging Landelijke Organisatie
DIVEBO in zijn commentaar ten aanzien van huisdieren opmerkt. In dit licht
bezien vormt het onderhavige wetsvoorstel een aanvulling op het reeds bestaande
stelsel van de dierlijke gezondheidszorg als neergelegd in de Gezondheids-
en welzijnswet voor dieren (preventie en bestrijding van dierziekten), de
Diergeneesmiddelenwet (beoordeling van middelen en eisen aan onder meer bereiders)
en de Wet op de uitoefening van de diergeneeskunde (uitoefening diergeneeskunde).
Met het complex van deze voorschriften wordt beoogd de dier- en volksgezondheid
alsmede de afzet van dierlijke producten door middel van een zo goed mogelijke
kwaliteitsbewaking van dierlijke producten en grondstoffen daarvoor te waarborgen.
In het navolgende zal op dit complex worden ingegaan.De bijzondere positie van diervoeder als begin en soms eindpunt van de
dierlijke productieketen brengt met zich mee dat ook in een aantal andere
wetten bepalingen zijn opgenomen die van belang zijn voor diervoeders, de
productie daarvan of voor de diervoeding. Gewezen zij bijvoorbeeld op de regelgeving
bij of krachtens de Destructiewet, de Meststoffenwet en de Bestrijdingsmiddelenwet
1962. In het navolgende wordt ook op die andere regelgeving nader ingegaan.Gezondheids- en welzijnswet voor dierenDe Gezondheids- en welzijnswet voor dieren (GWWD) bevat onder meer bepalingen
aangaande de zorg voor de gezondheid en het welzijn van dieren. Daarbij zijn
ook bepalingen opgenomen aangaande diervoeders. Zo bevatten de artikelen 6
tot en met 8 en 97 de mogelijkheid tot regelgeving op het gebied van diervoeders
ter voorkoming van de verspreiding van smetstoffen en ter voorkoming van schadelijke
stoffen in dieren en producten van dierlijke herkomst. Daar de artikelen 6
tot en met 8, voorzover niet betrekking hebbend op voedselafvallen, zich specifiek
en in een breder verband richten op de voorkoming van de verspreiding van
smetstoffen en derhalve op de voorkoming van het ontstaan van dierziekten,
wordt ervoor gekozen de betrokken materie binnen de kaders van de GWWD te
blijven reguleren. Anders ligt dit met betrekking tot de regelgeving die op
grond van artikel 97 kan worden vastgesteld. De op grond van dat artikel vast
te stellen regelgeving aangaande diervoeders ziet in haar algemeenheid op
de voorkoming van de aanwezigheid van schadelijke stoffen in dieren en producten
van dierlijke oorsprong. Deze materie, die onder meer ziet op de samenstelling
en bereiding van diervoeders ter voorkoming van gezondheidsproblemen bij mens
en dier, valt rechtstreeks onder de werking van het onderhavige wetsvoorstel.
Artikel 97 van de GWWD kan dan ook vervallen. Dit geldt ook voor artikel 8
voorzover betrekking hebbend op voedselafvallen aangezien tegen het licht van het onderhavige voorstel van wet genoemde regulering op basis
van de GWWD overbodig is geworden. Op grond van bepalingen van het voorstel
van wet kunnen immers regelen worden gesteld ten aanzien van het in het verkeer
brengen, de opslag, het vervoeren en het vervoederen van bedoelde voedermiddelen.
Gelet op de directe relevantie van de samenstelling van deze afvallen voor
de diergezondheid en de indirecte, doch daaraan gelieerde, betekenis voor
de gezondheid van de mens is ervoor gekozen de betrokken materie te reguleren
binnen de kaders van het onderhavige voorstel van wet.Daarnaast biedt de GWWD de mogelijkheid om uit welzijnsoogpunt regelen
te stellen aan de voedering van dieren. Zo kunnen op grond van artikel 38
van de GWWD ten algemene aan de voedering en verzorging regelen worden gesteld
en op grond van artikel 45, tweede lid, tweede gedachtenstreepje – in
het kader van de huisvestingsvoorschriften – regelen worden gesteld
aan de voedervoorzieningen. Zo is bijvoorbeeld in het Varkensbesluit ingevolge
artikel 2 voorgeschreven dat varkens ten minste eenmaal per dag gevoederd
moeten worden en op grond van artikel 13 bepaald dat aan zeugen zonder biggen
enig ruwvoeder moet worden verstrekt. Daar het onderhavige wetsvoorstel niet
het oog heeft op dergelijke welzijnsaspecten, laat het de genoemde mogelijkheden
van de GWWD onverlet.DiergeneesmiddelenwetOnder toevoegingsmiddelen worden die stoffen of preparaten verstaan die
worden gebruikt om de eigenschappen van de voeders of de dierlijke producten
te verbeteren, te voldoen aan voedingsbehoeften van dieren, de dierlijke productie
te verbeteren, bijzondere voedingsdoelen te bereiken, de hinder door dierlijke
uitwerpselen te voorkomen of de leefomgeving van de dieren te verbeteren.
Sommige toevoegingsmiddelen hebben een geneeskundige werking (therapeutisch
of profylactisch) en zijn daarom, ingevolge de Diergeneesmiddelenwet, aan
te merken als diergeneesmiddelen, hoewel ze in te kleine hoeveelheden aan
het voeder worden toegevoegd om daadwerkelijk als diergeneesmiddel te kunnen
worden gebruikt. In het Besluit uitzonderingen registratieregime diergeneesmiddelen
zijn de toevoegingsmiddelen dan ook, in hoofdzaak, uitgezonderd van de registratieverplichting
van de Diergeneesmiddelenwet. Aan deze uitzondering ligt mede ten grondslag
het feit dat voor toevoegingsmiddelen – ook andere dan die met een geneeskundige
werking – een afzonderlijk, communautair toelatingsregime geldt ingevolge
richtlijn nr. 70/524/EEG waaraan thans nationaal door het Productschap Diervoeder
autonoom uitvoering wordt gegeven. Ingevolge het thans in het onderhavige
wetsvoorstel voorgestelde stelsel zal het toelatingsregime voor alle toevoegingsmiddelen
onder de werking van de onderhavige wet vallen. Derhalve worden de toevoegingsmiddelen
van de werking van de Diergeneesmiddelenwet uitgezonderd ingevolge artikel
47 van het onderhavige wetsvoorstel.Naast het registratieregime kent de Diergeneesmiddelenwet ook een vergunningenstelsel
voor onder meer bereiders en afleveraars van diergeneesmiddelen, met inbegrip
van gemedicineerde voeders. Onder gemedicineerde voeders worden de voeders
verstaan waarin ingevolge de Diergeneesmiddelenwet geregistreerde diergeneesmiddelen
zijn verwerkt. De Diergeneesmiddelenwet staat het verwerken van diergeneesmiddelen
in voeders allereerst uitsluitend toe indien bij de registratie van het middel
is aangetoond dat het geschikt is voor verwerking in voeders. Krachtens de
Diergeneesmiddelenwet zijn de bepalingen vastgesteld waaraan bij de productie
van gemedicineerde voeders moet worden voldaan, waaronder de reeds genoemde
vergunningplicht. Op de productie van gemedicineerde voeders is zowel de regelgeving
met betrekking tot diergeneesmiddelen als die met betrekking tot diervoeders
van toepassing. De uitwerking van de bepalingen met betrekking
tot de productie van gemedicineerde voeders is thans in medebewind opgedragen
aan het Productschap Diervoeder.Bij het bereiden van gemedicineerde voeders staat de omgang met diergeneesmiddelen
centraal. De regelgeving met betrekking tot gemedicineerde voeders blijft
daarom op de Diergeneesmiddelenwet berusten. Wel ligt het in de rede om daar
waar ingevolge het onderhavige voorstel wijzigingen optreden in de verantwoordelijkheidsverdeling
met het Productschap Diervoeder, de uitvoering van het stelsel met betrekking
tot gemedicineerde voeders daarmee in overeenstemming te brengen. Een en ander
betekent onder meer dat de uitvoering van het vergunningenstelsel voor bereiders
en afleveraars van gemedicineerde voeders in lijn wordt gebracht met de uitvoering
van het in hoofdstuk IV van het onderhavige voorstel opgenomen stelsel van
erkenning en registratie van bedrijven en tussenpersonen in de diervoeding
en dat het aan het PDV gegeven medebewind nader aan de uitgangspunten als
omschreven in paragraaf 6 zal worden onderworpen.LandbouwwetDe Landbouwwet biedt in de artikelen 19 juncto 13 de mogelijkheid om regels
te stellen ter uitvoering van verordeningen, richtlijnen, beschikkingen en
aanbevelingen van de Europese Economische Gemeenschap, voorzover deze betrekking
hebben op het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Van deze mogelijkheid is gebruikt
gemaakt om daar waar de regelgeving van het Productschap voor Diervoeder niet
kan treden in de inen uitvoer, de Regeling in- en uitvoercontroles diervoeders
vast te stellen. De Regeling verbod diermelen in diervoeders, de Regeling
gehalte dioxine in vetten en diervoeders en de Tijdelijke regeling verbod
dierlijke eiwitten in alle diervoeders landbouwhuisdieren zijn eveneens op
de Landbouwwet gebaseerd. Dergelijke regelgeving zal in de toekomst op grond
van het onderhavige wetsvoorstel worden vastgesteld.DestructiewetDe bij of krachtens de Destructiewet gegeven voorschriften strekken veelal
ter uitvoering van specifieke Europese regelgeving met betrekking tot de omgang
met dierlijke (afval)producten. De Destructiewet ziet op het proces van onschadelijkmaking
van dierlijke afvallen. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen de verschillende
risico's die aan de onderscheiden materialen zijn verbonden. Laag-risico-materiaal
wordt onder andere tot ingrediënten voor diervoeders verwerkt en hoog-risico-materiaal
wordt verwerkt tot nuttige producten, die veelal op hun beurt weer in diervoeders
worden verwerkt, hetgeen thans in Europees verband, voorzover het diermelen
betreft, voor landbouwhuisdieren verboden is. Daarnaast wordt gespecificeerd
hoog-risico-materiaal uitgesloten van dergelijke toepassingen. Dit materiaal
dient te worden vernietigd door verbranding.Bij diervoeders met bestanddelen van dierlijke oorsprong is het niet altijd
gemakkelijk een grens te trekken tussen de onderwerpen die duidelijk behoren
bij de door de Destructiewet geregelde onderwerpen en de onderwerpen die vooral
betrekking hebben op de productie van en de omgang met diervoeders in het
algemeen. Het zal eveneens regelmatig voorkomen dat op voor diervoeder bestemde
dierlijke producten beide stelsels van regelgeving van toepassing zijn. Een
voorbeeld moge dit verduidelijken. De regulering in het kader van de Destructiewet
van de verwerking van materiaal van dierlijke oorsprong tot ingrediënten
voor diervoeders levert onder meer producten waarin dierlijke eiwitten voorkomen.
De verdere bestemming van deze producten, waaronder de vervoedering, wordt
niet anders dan in haar algemeenheid door de Destructiewet geregeld. Indien
de noodzaak bestaat, bijvoorbeeld vanuit overwegingen van diergezondheid,
onderscheid te maken in de diersoorten waaraan dergelijke voeders mogen worden
vervoederd, zal dit op basis van het onderhavige wetsvoorstel
kunnen geschieden. Zo zal het thans nog op de Landbouwwet gebaseerde verbod
om diervoeders, bestemd voor vervoedering aan landbouwhuisdieren, waarin dierlijke
eiwitten voorkomen te bereiden, voorhanden of in voorraad te hebben, te be-
of verwerken, af te leveren of te vervoederen, op grond van het onderhavige
voorstel worden gesteld.MeststoffenwetIngevolge artikel 3, tweede lid, van de Meststoffenwet kunnen bij of krachtens
algemene maatregel van bestuur regels worden gesteld aan de kwaliteit van
diervoeders. Daarmee gemoeide belangen zijn die van de bevordering van de
deugdelijkheid van dierlijke meststoffen en van een doelmatige afvoer daarvan.
Met deze brongerichte benadering kunnen derhalve regels worden gesteld aan
diervoeders met het oog op de gewenste kwaliteit van mest. Van deze mogelijkheid
tot het stellen van regels is tot op heden geen gebruik gemaakt. Zo daartoe
nog termen aanwezig zijn, zal dergelijke normstelling op grond van het onderhavige
voorstel plaats kunnen vinden. Artikel 3, tweede lid, van de Meststoffenwet
kan derhalve vervallen. Artikel 48 van het onderhavige voorstel voorziet hierin.In het stelsel van regulerende mineralenheffingen (Minas), dat op 1 januari
1998 is ingevoerd, worden ten aanzien van veehouderijbedrijven forfaitaire
of verfijnde mineralenheffingen geheven als bedoeld in hoofdstuk IV van de
Meststoffenwet. Voor deelname aan het stelsel van verfijnde mineralenheffingen
zijn met betrekking tot de afname van diervoeders nadere voorwaarden in de
Regeling diervoeders Meststoffenwet vastgelegd. Gelet op het specifieke karakter
van deze regeling voor de verfijnde mineralenheffing en de directe relatie
met het beleid aangaande meststoffen, brengt het onderhavige wetsvoorstel
daarin geen veranderingen. De betrokken regelgeving en uitvoering blijft derhalve
op de Meststoffenwet gebaseerd.Bestrijdingsmiddelenwet 1962Naast het toelatingsvereiste met specifieke gebruiksvoorschriften en de
mogelijkheid om algemene voorschriften voor het gebruik van bestrijdingsmiddelen
te geven, geeft artikel 5a van de Bestrijdingsmiddelenwet 1962 de mogelijkheid
regelen te stellen omtrent de omgang met materiaal waarop bestrijdingsmiddelen
zijn toegepast. Zo kunnen onder andere veiligheidstermijnen worden vastgesteld
voor het oogsten van met een middel behandelde planten om te voorkomen dat
er schadelijke hoeveelheden residuen van dat middel in bijvoorbeeld diervoeders
terecht komen. Ook het telen van gewassen op met een bestrijdingsmiddel behandelde
grond kan aan regels worden gebonden. Zo werd in 1979 het telen van bepaalde
voor menselijke of dierlijke consumptie bestemde gewassen gedurende een bepaalde
periode verboden op grond die behandeld werd met aldrin of dieldrin bevattende
bestrijdingsmiddelen. Artikel 5a van de Bestrijdingsmiddelenwet 1962 is in
algemene bewoordingen gesteld en ziet niet specifiek op diervoeders, reden
waarom dat artikel gehandhaafd wordt. Voorzover de noodzaak bestaat om bepaalde
met bestrijdingsmiddelen behandelde gewassen van gebruik voor de vervoedering
aan vee uit te sluiten zal dit echter op grond van de onderhavige wet kunnen
geschieden.Regelgeving Productschap DiervoederDoor het Productschap Diervoeder (PDV; voorheen Produktschap voor Veevoeder)
is, mede ter uitvoering van de in paragraaf 4 genoemde Europese regelgeving,
via verordeningen een groot aantal voorschriften aangaande de bereiding en
verhandeling van diervoeders vastgesteld.Met de Verordening PDV diervoeders 1998 (VoBo 1998, nrs 23 en 24) heeft
het productschap een integrale verordening op het gebied van de diervoeding
vastgesteld. Deze verordening, die de hoofdregels van de op diervoeding betrekking
hebbende voorschriften bevat, verving een groot aantal afzonderlijke bijzondere
verordeningen. Verordening PDV diervoeders 1998 voorziet in het erkenningen-
en registratieregime voor bereiders van en handelaren in bepaalde producten,
voorschriften aangaande de handel in en etikettering van voedermiddelen, voormengsels
en mengvoeders, toelatingsvereisten en overige regels voor de verhandeling
van toevoegingsmiddelen en bijzondere stikstofhoudende producten en bepalingen
met betrekking tot ongewenste stoffen en producten. Deze elementen van de
verordening worden thans in het onderhavige wetsvoorstel neergelegd.In het kader van de uitvoering van het op de Diergeneesmiddelenwet gebaseerde
stelsel voor gemedicineerde voeders heeft het PDV in medebewind de Verordening
Vvr gemedicineerd voeder 1993 vastgesteld. In deze verordening wordt het vergunningvereiste
voor bereiders en handelaren verder uitgewerkt en de etikettering nader geregeld.In het kader van de op de Meststoffenwet gebaseerde MINAS-regeling heeft
het PDV bij Verordening Vvr erkenningsregeling MINAS leveranciers diervoeders
1997 nadere uitwerking aan de bedoelde erkenningsregeling gegeven en voorschriften
aangaande de etikettering van de voeders gesteld.Voor huisdiervoeders heeft het PDV een afzonderlijke autonome regeling
getroffen bij Verordening Vvr hygiënische productie en handel huisdiervoeders
1998. Hierin is een vergunningvereiste voor de bereiding en verhandeling van
dergelijke voeders neergelegd.Bovengenoemde verordeningen zijn algemeen verbindend voor de ondernemingen
werkzaam in de diervoedersector.Het PDV heeft daarnaast ook een aantal autonome vrijwillige kwaliteitsregelingen
in het leven geroepen, met name indien betrokkenen een bepaalde kwaliteit
jegens afnemers willen garanderen. Voorbeelden zijn de voorschriften voor
diervoeders voor de productie van varkensvlees volgens Japanstandaard en de
regeling voor leveranciers van voeders voor scharrelkippen en voor graskippen.
De belangrijkste regeling is echter de Verordening Vvr erkenningsregeling
GMP diervoedersector 1992, die zal worden vervangen door de Verordening PDV
Erkenningsregeling GMP diervoedersector 2000. De GMP-regeling diervoedersector
is een vrijwillige regeling voor bedrijven in de diervoedersector die werken
volgens het (kwaliteits)systeem van Good Manufacturing-/managing Practice
(GMP) voor deze sector. Het doel van de regeling is producten en diensten
voort te brengen, op een wijze die in hoge mate waarborgt dat leveranciers
en toeleveranciers van deze producten en diensten voldoen aan de uit verschillende
hoofde gestelde basiskwaliteitseisen voor diervoeders alsmede aan de eisen
die de afnemer stelt in het kader van deelname aan kwaliteitsregelingen in
de sectoren vee, vlees, eieren en zuivel.Paragraaf 9. Europese aspectenDe dierlijke productie en de veeteelt nemen in het gemeenschappelijke
landbouwbeleid een belangrijke plaats in. De resultaten van de dierlijke productie
en de veeteelt hangen in vergaande mate mede af van het gebruik van geschikte
diervoeders van goede kwaliteit. Naar mate de Europese integratie steeds meer
vorderde, ging de communautaire belangstelling uit naar die sectoren die nog
gekenmerkt werden door distorsies en andere handelsbelemmeringen. Met name
bij diervoeding was hiervan, mede ingegeven door de met diervoeder gemoeide
belangen, zoals weergegeven in paragraaf 2 van het onderhavige hoofdstuk,
sprake. Ter bescherming van de volks- en diergezondheid hadden de lidstaten
zelf reeds diverse voorschriften vastgesteld betreffende de productie, het
in de handel brengen en het gebruik van diervoeders. De Commissie
van de Europese Gemeenschappen constateerde dat de diervoederregelgeving in
de lidstaten op belangrijke punten van elkaar afweek en daardoor rechtstreeks
invloed uitoefende op de totstandbrenging en de werking van de gemeenschappelijke
markt. De Commissie van de Europese Gemeenschappen concludeerde dan ook dat
harmonisatie geboden was. In 1970 werd een belangrijke aanzet tot die harmonisatie
gegeven door de instelling van een Permanent Comité voor veevoeders
en werden de eerste harmoniserende bepalingen vastgesteld, waarvoor verwezen
zij naar paragraaf 4 van het onderhavige hoofdstuk. Deze werden gevolgd
door talloze richtlijnen en beschikkingen die vele aspecten van de diervoeding
betroffen. Mede naar aanleiding van voortschrijdende technieken en inzichten
is de communautaire diervoederregelgeving nog steeds aan uitbreiding en wijzigingen
onderhevig, zoals eveneens uit paragraaf 4 van het onderhavige hoofdstuk
blijkt. De communautaire diervoederregelgeving laat zich dan ook kenmerken
door een grote mate van harmonisatie. Slechts daar waar in die regelgeving
minimumeisen zijn getroffen of op andere wijze expliciet aan de lidstaten
ruimte wordt geboden voor nadere regelgeving, zoals dat het geval is met vrijwaringsmaatregelen,
bestaat er ruimte voor nationale bepalingen. Dat geldt uiteraard ook voor
die aspecten waarvoor nog geen communautaire voorzieningen zijn getroffen
en EU-regelgeving ontbreekt.Het onderhavige wetsvoorstel biedt de basis voor de implementatie van
de Europese regelgeving ter zake van diervoeders. Worden aanvullende nationale
maatregelen overwogen, dan zal met de Europese kaders rekening dienen te worden
gehouden. In het navolgende wordt hierop ingegaan.Bij gebruikmaking van de bevoegdheid tot het treffen van nationale voorschriften
dient zowel het primaire als het secundaire gemeenschapsrecht in acht te worden
genomen. Het EG-Verdrag beschouwt het vrije verkeer van goederen als één
van de grondslagen van de Gemeenschap. Voor de realisering daarvan wordt in
genoemd verdrag in de artikelen 23, 25, 28 en 29 met betrekking tot tarifaire
en non-tarifaire belemmeringen voorzien in een aantal verbodsbepalingen. De
Europese gemeenschap is gegrondvest op een douane-unie. Een gevolg daarvan
is dat het vrije verkeer van goederen niet alleen betrekking heeft op producten
die hun oorsprong vinden in een van de lidstaten, maar ook op producten die
afkomstig zijn uit derde landen en in één van de lidstaten rechtmatig
in het verkeer zijn gebracht. Dergelijke producten zijn dan gelijkgesteld
met producten van oorsprong uit de Europese Unie. Bijgevolg gelden de verbodsbepalingen
inzake tarifaire en non-tarifaire belemmeringen ook ten aanzien van deze producten.
Het Hof van Justitie heeft in talloze uitspraken nadere invulling aan bovengenoemde
bepalingen gegeven. Wanneer nationale maatregelen worden getroffen dient ook
acht te worden geslagen op deze jurisprudentie.Voorkomen dient te worden dat in- en uitvoerrechten worden opgelegd alsmede
heffingen van gelijke werking als douanerechten, die door het Hof zijn uitgelegd
als : «eenzijdige opgelegde geldelijke lasten die wegens grensoverschrijding
op nationale of buitenlandse goederen worden geheven, zelfs wanneer deze lasten
niet ten behoeve van de Staat worden geheven, geen enkele discriminerende
of beschermende werking hebben en al concurreert het belaste product niet
met enige nationale productie» (Zaak Marimex, C 29/72). Op het verbod
van heffingen van gelijke werking als douanerechten bestaan drie uitzonderingen.
Zo mogen retributies, heffingen die hun grondslag vinden in het gemeenschapsrecht
zelf alsmede heffingen die deel uitmaken van een algemeen stelsel van binnenlandse
belasting wel worden opgelegd. Eveneens mogen geen non-tarifaire handelsbelemmeringen, zoals kwantitatieve
in- en uitvoerbeperkingen en maatregelen van gelijke werking worden getroffen.
Deze verboden hebben een open karakter: zo is het begrip «maatregel
van gelijke werking» en daarmee de reikwijdte van deze verboden nog
steeds voorwerp van interpretatie door het Hof van Justitie waarbij het Hof
verschillen hanteert ten aanzien van de in- en uitvoer. Het Hof definieert
een maatregel van gelijke werking als een invoerbeperking als: «elke
handelsregeling die de intracommunautaire handel, al dan niet rechtstreeks,
daadwerkelijk of potentieel kan belemmeren» (Dassonville, zaak 8/74).
Daaronder vallen ook maatregelen die zowel betrekking hebben op ingevoerde
als op nationale producten (Cassis de Dijon, zaak 120/78). De Dassonville-formule
geldt onverkort voor niet-discriminerende producteisen, zoals voorschriften
die betrekking hebben op benaming, vorm, afmeting, gewicht, samenstelling,
aanbieding ter verkoop, etikettering, verpakking. Eventuele nationale keurmerken,
productie-, fabricage-, veiligheids-, prijs- en milieuvoorschriften dienen
dan ook aan het bovenstaande te worden getoetst. Nationale bepalingen die
verkoopmodaliteiten aan banden leggen of verbieden worden echter niet aangemerkt
als een maatregel van gelijke werking als een kwantitatieve invoerbeperking
mits zij van toepassing zijn op alle marktdeelnemers en dezelfde invloed hebben
op de verhandeling van nationale producten en op die van andere lidstaten
(Keck-arrest, zaken C267/91 en C268/91).Van een maatregel van gelijke werking als een kwantitatieve uitvoerbeperking
is sprake wanneer een nationale maatregel een beperking van het uitgaande
goederenverkeer ten doel of tot gevolg heeft waardoor de nationale markt of
productie ten koste van de productie of handel van andere lidstaten een voordeel
geniet (arrest Groeneveld, zaak 15/79). Op grond van deze rechtspraak kunnen
lidstaten anders dan dat het geval is ten aanzien van de invoer niet-discriminerende
maatregelen treffen die de uitvoer belemmeren, voorzover zij geen betrekking
hebben op een terrein dat door een gemeenschappelijke marktordening wordt
bestreken waarvoor de Dassonville-formule geldt (Vriend, zaak 94/79).Op grond van artikel 30 EG-Verdrag kunnen echter maatregelen (van gelijke
werking) worden getroffen ter bescherming van de openbare zedelijkheid, orde
of veiligheid, de gezondheid en het leven van personen, dieren of planten,
het nationaal artistiek historisch en archeologisch bezit of de industriële
en commerciële eigendom mits zij geen middel tot willekeurige discriminatie
zijn en geen verkapte beperking van de handel tussen de lidstaten inhouden.
Wel dienen de maatregelen noodzakelijk en proportioneel te zijn. Bij het ontbreken
van harmonisatie kan er voorts spanning ontstaan tussen het beginsel van het
vrij verkeer van goederen en legitieme nationale belangen die niet door artikel
30 EG-Verdrag worden bestreken. Het Hof van Justitie heeft dan ook bepaald
dat belemmeringen van het intracommunautaire verkeer als gevolg van dispariteiten
van nationale regelingen moeten worden aanvaard, voorzover dringende behoeften
onder meer verband houdende met de doeltreffendheid der fiscale controles,
de bescherming van de consument, de volksgezondheid, het milieu en de eerlijkheid
der handelstransacties ze noodzakelijk maken (Cassis de Dijon-arrest). De
maatregelen dienen wel noodza-kelijk en evenredig te zijn. Deze bepaling en
de invulling die het Hof van Justitie eraan heeft gegeven biedt de overheid
voorzover het een terrein betreft waar volledige harmonisatie ontbreekt mogelijkheden
tot regulering.Op grond van een aantal diervoederrichtlijnen kunnen lidstaten ter bescherming
van de daarin genoemde belangen, zoals de bescherming van de volks- en diergezondheid
of het milieu, vrijwaringsbepalingen treffen. Zij hebben een unilateraal en
voorlopig karakter en worden in het kader van het Permanent Comité
voor diervoeders beoordeeld en eventueel, afhankelijk van die beoordeling,
overgenomen in communautaire regelgeving. Lidstaten zijn met het oog hierop
verplicht maatregelen die in het kader van de vrijwaring worden getroffen
onverwijld te melden aan de Commissie van de Europese gemeenschappen ten einde
de betreffende maatregelen voor bovengenoemd comité te agenderen. Met
het treffen van vrijwaringsmaatregelen kan uitvoering worden gegeven aan het
voorzorgbeginsel, zoals dat beschreven wordt in paragraaf vijf van het onderhavige
hoofdstuk. Ook maatregelen die uit preventieve overwegingen wenselijk zijn,
kunnen daarop worden gebaseerd. In dat geval is, anders dan wanneer men uit
voorzorg handelt, het verband tussen oorzaak en gevolg bekend en wordt met
de vrijwaringsmaatregelen voorkomen dat het bekende gevolg optreedt. Vrijwaringsmaatregelen,
ongeacht of zij door het voorzorgbeginsel dan wel louter uit preventie worden
ingegeven, dienen met het oog op de beoordeling ervan in communautair verband
goed onderbouwd te zijn. Op grond van richtlijn nr. 1999/29/EG inzake ongewenste
stoffen en producten in diervoeding kunnen lidstaten wanneer op grond van
nieuwe gegevens of op grond van een nieuwe beoordeling van bestaande gegevens
wordt geconstateerd dat een in de bijlagen bij die richtlijn vastgesteld maximumgehalte
of een niet in die bijlagen genoemde stof of product gevaar oplevert voor
de gezondheid van mens of dier of milieu, voorlopig dit gehalte verlagen,
een maximumgehalte vaststellen of de aanwezigheid van de stof of het product
in diervoeders of voedermiddelen verbieden. Richtlijnen nrs. 70/524/EEG en
82/471/EEG kennen vergelijkbare vrijwaringsmogelijkheden met betrekking tot
toevoegingsmiddelen respectievelijk bepaalde in diervoeding gebruikte producten.
Eveneens kunnen ter uitvoering van richtlijn nr. 1995/53/EG tot vaststelling
van de beginselen inzake de organisatie van de officiële controles op
het gebied van diervoeding vrijwaringsmaatregelen worden getroffen wanneer
zich op het grondgebied van een derde land problemen voordoen die een gevaar
kunnen vormen voor de gezondheid van mens of dier of voor het milieu. Deze
maatregelen kunnen de schorsing inhouden van de invoer van diervoeders of
van producten die in diervoeders worden verwerkt. Tevens kunnen aan de invoer
nadere voorwaarden worden gesteld.Wanneer gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheid de in de communautaire
diervoederregelgeving voorziene minimumeisen aan te vullen met additionele
eisen of aspecten die nog niet door de communautaire regelgeving worden bestreken
te reguleren, dienen vaak ook bepaalde procedurele aspecten in acht te worden
genomen. Gewezen zij op de verplichting ontwerp technische voorschriften in
het kader van richtlijn nr. 98/34/EG betreffende een informatieprocedure op
het gebied van normen en technische voorschriften te notificeren aan de Commissie
van de Europese Gemeenschappen. Onder «technisch voorschrift»,
dat ruim dient te worden uitgelegd, wordt verstaan: een technische specificatie
of andere eis met betrekking tot de verhandeling of het gebruik van een product,
alsmede de bepalingen waarbij de vervaardiging, de invoer, de verhandeling
of het gebruik van een product wordt verboden. Diervoeders en de daarin voorkomende
grondstoffen en producten vallen onder het begrip «product» van
de bovengenoemde richtlijn. Daaronder worden alle producten verstaan die industrieel
worden vervaardigd en alle landbouw- en visserijproducten. Achtergrond van
deze verplichting is het opheffen of beperken van belemmeringen voor het vrije
verkeer van goederen die uit nationale technische voorschriften kunnen voortvloeien.
De lidstaten moeten na de mededeling aan de Commissie van de Europese Gemeenschappen
minimaal drie maanden wachten met de vaststelling van de betrokken regelgeving.
In deze zogeheten «standstill-periode» hebben zowel de Commissie
van de Europese Gemeenschappen als de lidstaten de gelegenheid om met het
oog op de goede werking van de interne markt op het ontwerp te
reageren. Indien zij een uitgebreide gemotiveerde mening ten aanzien van het
ontwerp uitbrengen wordt de standstill-periode met drie maanden verlengd.
Ook in het kader van de Wereld Handelsorganisatie bestaat eveneens met het
doel onnodige handelsbelemmeringen te voorkomen de verplichting om ontwerp
technische voorschriften te notificeren. Indien sprake is van een sanitaire
of fytosanitaire maatregel die nodig is ter bescherming van het leven of de
gezondheid van mens,dier en plant dient de maatregel te worden aangemeld op
grond van de SPS-overeenkomst (Agreement on the application of Sanitary and
Phytosanitary Measures) waarvoor een standstill-termijn geldt van vijfenveertig
dagen. Deze standstill-termijn vangt overigens pas aan nadat de communautaire
standstill-termijn is verstreken.Met het in de onderhavige paragraaf geschetste kader zal telkenmale rekening
worden gehouden bij de voornemens tot het treffen van maatregelen in regelgevende
zin.Paragraaf 10. Handhaving en controlea. InleidingAdequate handhaving van wet- en regelgeving is van essentiële betekenis
voor het daadwerkelijk realiseren van de met die weten regelgeving beoogde
doelstellingen van overheidsbeleid. Het betreft niet alleen de handhaving
van de normen van het commune strafrecht, maar met name ook de normen die
vastliggen in de zogenoemde beleidsinstrumentele wet- en regelgeving. Tot
deze laatste categorie behoort ook het stelsel van het onderhavige wetsvoorstel.
Met name sinds het begin van de jaren negentig zijn op tal van terreinen van
overheidsbeleid analyses gemaakt en maatregelen getroffen en aangekondigd
ter versterking van de rechtshandhaving.De hoofdlijnen van de analyses en voorgestelde maatregelen op het terrein
van de rechtshandhaving liggen bijvoorbeeld vast in de volgende, nog onverkort
actueel zijnde stukken: «Met vaste hand» (nota inzake rechtshandhaving)
(Kamerstukken 1990/91, 22 045, nrs. 1–2), «Bestuurlijke boeten»
(kabinetsstandpunt betreffende het advies van de toenmalige Commissie voor
de Toetsing van Wetgevingsprojecten «Handhaving door bestuurlijke boeten»)
(Kamerstukken II 1993/94, 23 400, nr. 48) en «In juiste verhouding»
(kabinetsstandpunt betreffende het rapport van de Commissie Korthals Altes
«Het Recht Ten Uitvoer Gelegd») (Kamerstukken II 1995/96, 24 802,
nr. 2). Voorts kan nog worden gewezen op het begin 1998 verschenen rapport
van de door het vorige kabinet ingestelde Commissie bestuursrechtelijke en
privaatrechtelijke handhaving waarop het kabinet bij brief van 18 april 2000
aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal heeft gereageerd door de aanbieding
van het Kabinetsstandpunt inzake «Handhaven op Niveau». (Kamerstukken
II 1999–2000, 26 800 VI, nr. 67). Ook de voornoemde regeringsnota's
en de recentere studie van de Commissie bestuursrechtelijke en privaatrechtelijke
handhaving in beschouwing nemend, is in dit verband één van
de belangrijkste thema's het vinden van het juiste evenwicht tussen handhaving
door middel van de inzet van het strafrechtelijke instrumentarium en de inzet
van andere handhavingsinstrumenten. Bij deze laatste categorie kan onder meer
worden gedacht aan mogelijkheden van bestuursrechtelijke handhaving.Geconstateerd kan worden dat bij de handhaving van beleidsinstrumentele
regelgeving nog steeds een betrekkelijk zwaar beroep wordt gedaan op de toepassing
van het strafrecht. De druk op de totale capaciteit van het strafrechtelijk
apparaat is hierdoor groot, zeker bezien in het licht van de nog steeds stijgende
vraag naar handhaving van de commune regels van het Wetboek van Strafrecht
(de commune criminaliteit).Het huidige kabinet deelt het in de bovenvermelde nota's neergelegde beginsel
inhoudende dat toepassing van het strafrecht geen automatisme mag
zijn, maar dat eerst wordt nagegaan of het, gelet op onder meer de aard en
ernst van de normschending niet is aangewezen om over te gaan tot vormen van
bijvoorbeeld bestuursrechtelijke handhaving. Dit betekent dus dat waar mogelijk,
de handhaving door het betrokken bestuursorgaan zélf moet plaatsvinden;
strafrechtelijke handhaving moet worden beperkt tot de terreinen waarop deze
niet kan worden gemist.Het onderhavige wetsvoorstel voorziet in het licht van het voorgaande
dan ook in een mix van handhavingsinstrumenten. Naast strafrechtelijke handhavingsmogelijkheden
biedt het voorstel bestuurlijke handhavingsmogelijkheden.b. Strafrechtelijke handhavingVia strafbaarstelling door overtreding van de bij of krachtens het voorstel
vast te stellen voorschriften onder de werkingssfeer van de Wet op de economische
delicten te brengen is de strafrechtelijke handhaving in het voorstel in artikel
43 voorzien. Met de opsporing van strafbare feiten zullen worden aangewezen
de ambtenaren van de Algemene Inspectiedienst (AID) en de ambtenaren van de
Dienst der douane en accijnzen in verband met overtredingen die in het kader
van de in- en uitvoer uit respectievelijk naar derde landen worden begaan.
Met het oog op de volksgezondheidsbelangen zullen ook ambtenaren van de Keuringsdienst
van Waren van het Ministerie van Welzijn, Volksgezondheid en Sport worden
aangewezen.c. Bestuurlijke handhavingDe wet voorziet in verschillende situaties in de mogelijkheid van vormen
van bestuursrechtelijke handhaving. Gewezen zij hier op de mogelijkheden van
de minister om maatregelen te treffen indien er niet voldaan wordt aan het
bepaalde bij of krachtens deze wet of daar een vermoeden van bestaat. De maatregelen
die getroffen kunnen worden zijn verdeeld in verboden en geboden, zowel ten
algemene als per individuele partij(en). Er kan onder meer verboden worden
dat de producten vervoerd, be- of verwerkt of in het verkeer gebracht worden
dan wel vervoederd aan dieren. Een verplichting kan bijvoorbeeld worden opgelegd
met betrekking tot het vernietigen of uit de handel nemen van de producten,
het eventueel centraal opslaan en het terugzenden naar het land van oorsprong.Naast bovengenoemde maatregelen is er ook een mogelijkheid opengesteld
voor de minister om maatregelen te treffen indien dieren door middel van vervoedering
of drenking aan te wijzen schadelijke stoffen hebben opgenomen of daar een
vermoeden van bestaat. Met betrekking tot die dieren alsmede de daarvan afkomstige
producten kan een aantal maatregelen worden getroffen, zoals het ophokken,
opstallen of op één plaats houden van de betreffende dieren.Daarnaast kan ingevolge artikel 30 worden overgegaan tot toepassing van
bestuursdwang ter handhaving van de bij of krachtens de wet gestelde verplichtingen.
De toepassing van bestuursdwang wordt met name bepaald door afdeling 5.3 van
de Algemene wet bestuursrecht. In artikel 5.21 van die wet wordt bestuursdwang
als volgt gedefinieerd: het door feitelijk handelen door of vanwege een bestuursorgaan
optreden tegen hetgeen in strijd met bij of krachtens enig wettelijk voorschrift
gestelde verplichtingen is of wordt gedaan. De vooromschreven mogelijkheden
van bestuursrechtelijke handhaving sluiten aan bij de aan het begin van deze
paragraaf geschetste ontwikkelingen inzake andere handhavingsvormen dan het
strafrecht. Met de bestuurlijke handhaving zullen de ambtenaren van de Rijksdienst
voor de keuring van Vee en Vlees (RVV) en de Algemene Inspectiedienst (AID)
zijn belast. d. ControlesMet het toezicht op de naleving van het bepaalde bij of krachtens de wet
zullen naast de met de opsporing van strafbare feiten aangewezen diensten
tevens ambtenaren van de RVV worden aangewezen.De controles zullen worden uitgevoerd overeenkomstig het bepaalde bij
richtlijn nr. 95/53/EG van de Raad van 25 oktober 1995 tot vaststelling van
de beginselen inzake de organisatie van de officiële controles op het
gebied van diervoeding (PbEG L 265). Ingevolge deze richtlijn dienen controles
te worden uitgevoerd op de invoer in de EU, op het handelsverkeer binnen de
EU en op de primaire bedrijven.De invoercontroles zullen door de RVV aan de buitengrens van de EU worden
uitgevoerd en kunnen bestaan uit een overeenstemming-, een documenten- en
een fysieke controle. Ambtenaren van de Dienst der douane en accijnzen zullen
de ambtenaren van de RVV bijstaan en zorgdragen voor de controles op de bij
de partijen gevoegde documenten. De analyses van de monstername die in het
kader van de fysieke controles kunnen plaatsvinden zullen door verschillende
laboratoria worden geanalyseerd.Wat de controles op het handelsverkeer binnen de EU en de Nederlandse
verhandeling betreft, ligt het zwaartepunt bij de oorsprong van de producten.
De RVV en AID zullen door middel van steekproefsgewijze fysieke controles,
overeenstemmingscontroles alsmede andere visuele inspecties en administratieve
controles er op toe zien dat de productie en verhandeling voldoen aan de bij
of krachtens het wetsvoorstel vastgestelde voorschriften. De controles bestrijken
alle stadia van de productie, de tussenstadia die aan het in het verkeer brengen
voorafgaan, het in het verkeer brengen zelf, het voorhanden en in voorraad
hebben alsmede het gebruik van de producten. De controles worden zonder kennisgeving
vooraf uitgevoerd. De controles hebben ook betrekking op het gebruik van verboden
(grond)stoffen in diervoeding. Tevens wordt gecontroleerd of de inrichting
en de administratie van diervoederfabrieken en handelaren voldoen aan de daarvoor
gestelde vereisten. Daarnaast kunnen op de plaats van bestemming steekproefsgewijze
controles plaatsvinden. Indien daartoe aanwijzingen zijn dat de regelgeving
wordt overtreden, vinden gerichte controles plaats. Dit kan bijvoorbeeld ook
tijdens het vervoer van de producten plaats vinden. Ook primaire bedrijven
worden onderworpen aan de bovenvermelde controles.Een instrument dat ten dienste zal staan van de bovenvermelde controles
is het in het kader van de EU ontwikkelde snelle waarschuwingssysteem, het
Rapid Alert Systeem (RAS), dat in het kader van de acties voorzien in het
Witboek Voedselveiligheid zal worden uitgebreid tot het terrein van de diervoeders.
Via het RAS worden thans gevaren en risico `s verband houdende met onder meer
besmettelijke dierziekten en zoönosen voor de dier- en volksgezondheid
aan de Europese Commissie gemeld alsmede de beheersmaatregelen die de meldende
lidstaat heeft getroffen. De Europese Commissie licht vervolgens de overige
lidstaten in over de situatie en de eventueel genomen maatregelen. Indien
de bovenvermelde uitbreiding is gerealiseerd zullen alle gevaren en risico's
voor de dier- en volksgezondheid naar aanleiding van geconstateerde normoverschrijdingen
die verband houden met diervoeders en diervoedergrondstoffen binnen de EU
in een vroegtijdig stadium aan de toezichthoudende diensten van de lidstaten
worden gesignaleerd. Op deze wijze kan pro-actief worden ingespeeld op gesignaleerde
potentiële gevaren en risico`s.Daarnaast is in het kader van het Witboek voedselveiligheid voorzien in
een koppeling van diverse Early Warning Systemen zodat een geïntegreerde verzameling van diverse aan de voedselveiligheid gerelateerde
gegevens tot stand zal worden gebracht. Wanneer een zodanige integratie van
informatiesystemen tot stand is gebracht, zal ook daarvan door de bovenvermelde
diensten in het kader van controles en toezicht gebruik worden gemaakt.Paragraaf 11. RetributiesSinds begin jaren '90 geldt het uitgangspunt van het kabinetsbeleid dat
zoveel mogelijk kostendekkende tarieven in rekening moeten worden gebracht
voor door de rijksoverheid aan derden geleverde prestaties (Kamerstukken II
1990/91, 21 481, nr. 53). Een dergelijke doorberekening strookt ook met
het – in het kader van de operatie Marktwerking, Deregulering en Wetgevingskwaliteit
door een interdepartementale werkgroep uitgebrachte – rapport «Maat
houden : een kader voor doorberekening van toelatings- en handhavingskosten».
Dit rapport vormt een leidraad voor de doorberekening van toelatings- en handhavingskosten.
Bij brief van 19 juli 1996 van de toenmalige Minister van Justitie aan de
Tweede Kamer heeft de regering te kennen gegeven de door de werkgroep in het
rapport «Maat houden» geformuleerde uitgangspunten en aanbevelingen
over te nemen (Kamerstukken II 1995/96, 24 036, nr. 22). Door de werkgroep
zijn uitgangspunten geformuleerd ter beantwoording van de vraag of en in hoeverre
handhavingskosten kunnen worden doorberekend. In dat kader zijn de activiteiten
die de overheid ten behoeve van de naleving van wet- en regelgeving verricht
onderscheiden in vier categorieën:• toelating: het door de overheid toetsen of bedrijven en burgers
voldoen aan gestelde eisen, het eventueel geven van extra voorschriften en
het verlenen van toestemming voordat zij tot het starten en verrichten van
bepaalde handelingen over mogen gaan;• post-toelating: periodieke verlenging van toelating of een vooraf
aangekondigde en vastgelegde controle of nog steeds aan de toelatingseisen
wordt voldaan;• preventieve handhaving: steekproefsgewijze of niet aangekondigde
toezichtsactiviteiten gericht op naleving en voorkoming van overtredingen;• repressieve handhaving: overheidsactiviteit gebaseerd op redelijk
vermoeden van strafbare feiten of overtreding van een bestuursrechtelijke
norm.De werkgroep heeft voor deze categorieën een analytisch kader ontwikkeld
voor de besluitvorming over het doorberekenen van handhavingskosten. Daarbij
wordt als algemeen uitgangspunt gehanteerd dat de handhaving van wet- en regelgeving
in beginsel uit de algemene middelen wordt gefinancierd, terwijl de met toelating
en post-toelating verband houdende kosten in beginsel worden doorberekend.
Dit onderscheid vloeit voort uit het specifieke karakter van toelating en
post-toelating, waarbij sprake is van een individueel toerekenbaar profijt
of voordeel dat eruit bestaat dat betrokkene bepaalde handelingen mag verrichten
die voor anderen verboden zijn dan wel gedrag mag nalaten dat voor anderen
verplicht is gesteld. De door de overheid verrichte activiteiten in het kader
van preventieve en repressieve handhaving zijn in de regel niet individueel
toerekenbaar en leveren geen individueel voordeel op. Van het algemene uitgangspunt
kan in bijzondere gevallen worden afgeweken. Daarvan zal in ieder geval sprake
zijn indien uit hoofde van communautaire beginselen en regelgeving de doorberekening
van de kosten verplicht is, of wanneer deze doorberekening uit dien hoofde
niet is toegelaten.Op grond van de hierboven geschetste categorie-indeling vallen de keuringswerkzaamheden,
die op basis van het voorstel van wet worden verricht, onder
de categorie toelating en bestaat er derhalve aanleiding tot de doorberekening
van de keuringen en andere controles. Hetzelfde geldt voor de toelating van
producten, onderzoeken en proefnemingen en voor de registratie of erkenning
van ondernemingen. Het betreffen werkzaamheden die worden uitgevoerd om te
bezien of de betreffende producten, onderzoeken, proefnemingen en ondernemingen
voldoen aan de bij of krachtens het voorstel van wet gestelde eisen en, wanneer
daarvan sprake is, in het verlenen van een toestemming in de vorm van een
toelating, registratie of erkenning, op grond waarvan de betreffende ondernemingen
tot het verrichten van bepaalde handelingen gerechtigd zijn. De werkzaamheden
die verband houden met de instandhouding van een reeds verleende toelating,
erkenning of registratie vallen onder de categorie post-toelating. Het gaat
om administratieve handelingen dan wel onderzoeken ter plaatse, teneinde vast
te stellen of de toegelaten partij respectievelijk erkende of geregistreerde
onderneming nog steeds tot een dergelijke toelating respectievelijk erkenning
of registratie gerechtigd is. Tegenover deze door de overheid verrichte werkzaamheden
en verleende diensten, staat immers een individueel aanwijsbaar voordeel voor
de betrokken derden.In artikel 104 van de Grondwet is bepaald dat belastingen van het Rijk
worden geheven uit kracht van wet en dat andere heffingen van het Rijk bij
de wet worden geregeld. Het onderscheid tussen «belastingen» en
«andere heffingen» is van belang, nu de term «uit kracht
van wet» minder vergaande delegatie toelaat dan de term «bij de
wet». Ten aanzien van belastingen komt de aan de dag te leggen terughoudendheid
tot uitdrukking in het destijds door de Tweede Kamer der Staten-Generaal aanvaarde
amendement Van Rooyen c.s., dat ten grondslag heeft gelegen aan het in artikel
104 van de Grondwet gemaakte onderscheid tussen «belastingen»
en «andere heffingen». In dit amendement wordt uitgesproken dat
delegatie aan de regering ongewenst is ten aanzien van de elementen van het
belastbaar feit, de basis van het tarief en de kring van belastingplichtigen.
Uit de parlementaire geschiedenis blijkt echter ook ten aanzien van «andere
heffingen» de plicht tot terughoudendheid; hoewel in de parlementaire
geschiedenis wordt erkend dat in de praktijk de noodzaak om te delegeren zich
bij heffingen meer voordoet dan bij belastingen, volgt uit de parlementaire
geschiedenis dat de wetgever ook bij heffingen de essentialia zoveel mogelijk
in de wet zelf moet vastleggen (Kamerstukken I 1980/81, 15 575, nr. 20,
blz. 3).In artikel 25 van het voorstel van wet is vastgelegd voor welke werkzaamheden
de Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij, overeenkomstig een door
hem vastgesteld tarief, een vergoeding van kosten kan heffen; daarmee is voldaan
aan het in artikel 104 van de Grondwet neergelegde vereiste dat «andere
heffingen» van het Rijk bij de wet worden geregeld. Er zij op gewezen
dat het niveau van het tarief wordt vastgesteld op het niveau van ministeriële
regeling. Het uitgangspunt van de regering dat zoveel mogelijk kostendekkende
tarieven in rekening moeten worden gebracht vereist een instrument waarmede
wijzigingen van de hoogte van de tarieven snel kunnen worden doorgevoerd.
Gelet hierop wordt het tarief vastgesteld bij ministeriële regeling.
Snelle aanpassing van het tarief aan gewijzigde omstandigheden is derhalve
mogelijk. De tarieven kunnen bijvoorbeeld door loon- en prijsontwikkelingen –
welke direct van invloed zijn op de kosten die bij het verrichten van werkzaamheden
voor derden worden gemaakt – onvoldoende hoog, of omgekeerd, juist onnodig
hoog blijken te zijn. Flexibiliteit mag echter niet ten koste gaan van de
kenbaarheid en de rechtszekerheid: met betrekking tot de hoogte van de vast
te stellen tarieven en de door te berekenen kostencomponenten gelden vastomlijnde
en inhoudelijke kaders. Zoals reeds aangegeven heeft de regering de Tweede
Kamer der Staten-Generaal medegedeeld zich te kunnen vinden in
de uitgangspunten van het MDW-rapport«Maat houden». Ingevolge
deze uitgangspunten moet bij doorberekening van kosten van (post-) toelatingsactiviteiten
duidelijk gemaakt kunnen worden welke kosten worden gemaakt en welke worden
doorberekend. Voorts mag de vergoeding in beginsel de werkelijke kosten niet
overschrijden en moet er een direct verband zijn tussen de gemaakte kosten
en de te betalen vergoeding. Een richtsnoer bij de berekening van de afzonderlijke
kostencomponenten wordt gevonden in de«tarievenhandleiding» van
de Directie Accountancy Rijksoverheid van het Ministerie van Financiën.Naast de nationale richtsnoeren dient er bij de vaststelling van tarieven
rekening te worden gehouden met kaders die voortvloeien uit het Europese recht.
Zowel voor geharmoniseerde als voor niet geharmoniseerde tarieven geldt ingevolge
richtlijn nr. 85/73/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen van 29
januari 1985 inzake de financiering van de keuringen en veterinaire controles
zoals bedoeld in de Richtlijnen 89/662/EEG, 90/425/EEG en 91/496/EEG (PbEG
L 162) dat de totale opbrengsten die met tarifering worden behaald, niet uitkomen
boven de voor de werkzaamheden werkelijk gemaakte kosten. Voor wat betreft
de kostencomponenten bepaalt genoemde richtlijn dat tarifering de loonkosten
en de sociale premies van de keuringsdienst moet dekken, alsmede de administratiekosten
die in het kader van de uitvoering van de werkzaamheden worden gemaakt.Het in de richtlijn vastgelegde uitgangspunt dat opbrengsten niet meer
mogen bedragen dan de voor de werkzaamheden werkelijk gemaakte kosten, wordt
ondersteund in de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese
Gemeenschappen.De jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen
is ook van belang voor het antwoord op de vraag in hoeverre het opleggen van
tarieven op grond van het communautaire recht geoorloofd is. De mogelijkheden
om voor bepaalde werkzaamheden tarieven vast te stellen worden niet uitsluitend
nationaal, doch ook communautairrechtelijk bepaald. Voorzover tarifering ingevolge
het communautaire recht dwingend is voorgeschreven, zal er geen sprake zijn
van verstoring van de interne markt of de eerlijke mededinging. Nadere toetsing
aan het Europese recht is dan niet aan de orde. Een dergelijke toetsing is
wel relevant bij het opleggen van niet-communautair voorgeschreven tarieven.
Artikel 25 EG-Verdrag verbiedt de invoer van nieuwe in- en uitvoerheffingen
of heffingen van gelijke werking. Als heffing van gelijke werking wordt beschouwd
iedere wegens grensoverschrijding tussen lidstaten eenzijdig opgelegde geldelijke
last op nationale of buitenlandse goederen. Uit de jurisprudentie volgt echter
dat heffingen voor keuringen en controles die krachtens communautaire voorschriften
op uniforme wijze dienen te worden verricht en die ertoe strekken het tussenstaatse
handelsverkeer te vergemakkelijken en in het algemeen belang van de Gemeenschap
zijn voorgeschreven wel zijn geoorloofd, mits de heffingen de werkelijke kosten
van de voorgeschreven keuringen of controles niet overschrijden (zaak 46/76,
Bauhuis, zaak 18/87 Commissie/Duitsland). Ook heffingen die aangemerkt kunnen
worden als retributies zijn toelaatbaar, mits ook dan de heffingen de werkelijke
kosten van de keuringen of controles niet overschrijden en er een redelijke
verhouding bestaat tussen de heffingen en de verleende diensten (zaak 89/76,
Fytosanitaire keuringen II). Van een retributie, zoals hiervoor bedoeld, is
overigens slechts sprake indien de verleende dienst een bijzonder en individualiseerbaar
voordeel betreft, dat door de overheid wordt toegekend aan de deelnemer in
het economische verkeer.Het opleggen van niet-geharmoniseerde tarieven die niet onder de reikwijdte
van de hiervoor bedoelde excepties vallen, is eveneens toegestaan, mits
desbetreffende tarieven – in de zin van artikel 90 EG-Verdrag –
deel uitmaken van een algemeen stelsel van binnenlandse belastingen dat gelijkelijk
geldt voor ingevoerde en binnenlandse producten. Een binnenlandse belasting
wordt geheven ongeacht de herkomst of bestemming van de goederen. In die situatie
geldt – op grond van de Europeesrechtelijke kaders – met betrekking
tot de kostendoorberekening in beginsel geen beperking tot het niveau van
de werkelijk gemaakte kosten. Voorzover deze tarieven echter worden geheven
voor op de wet gebaseerde werkzaamheden, betreft het werkzaamheden die kunnen
worden gerangschikt onder de in het MDW-rapport «Maat houden»
onderscheiden categorie (post-)toelating. Gelet op de in het rapport genoemde
uitgangspunten, dient de doorberekening dan te worden beperkt tot aan het
niveau van de werkelijke kosten en moet er een direct verband tussen de gemaakte
kosten en de te betalen vergoeding bestaan.Uit bovenstaande kaders volgt derhalve dat doorberekening van de voor
derden verrichte werkzaamheden, is beperkt tot aan het niveau van de werkelijk
gemaakte kosten en dat de door te berekenen kosten in een rechtstreeks verband
dienen te staan met de werkzaamheid waarvoor het tarief wordt opgelegd. Bij
de op grond van het onderhavige wetsvoorstel te hanteren tarieven zullen deze
uitgangspunten leidend zijn.Paragraaf 12 : Effecten voor het bedrijfslevena. Macro-economische gegevensDe Nederlandse productie en handel in diervoeders is uiterst omvangrijk.
De volgende gegevens (1999) zijn beschikbaar. De productie van diervoedergrondstoffen
bedraagt jaarlijks circa 8 miljoen ton waarvan er ongeveer 5,6 miljoen ton
(circa 75%) wordt uitgevoerd, inclusief doorvoer na import. Onder uitvoer
dient in dit verband zowel de uitvoer naar derde landen (10 tot 15%) als de
uitvoer naar andere lidstaten van de Europese Unie (85 tot 90%) te worden
verstaan. Ongeveer 13,4 miljoen ton wordt jaarlijks ingevoerd waarvan 25 tot
30% uit derde landen afkomstig is.In de diervoedersector dient onderscheiden te worden tussen bedrijven
die zich hebben toegelegd op de productie van huisdiervoeders en bedrijven
die zich hebben toegelegd op de productie van en handel in voeding van landbouwhuisdieren.
Nederland telt bijna 1300 bedrijven in deze sectoren, verdeeld over een kleine
1500 vestigingen. 80 daarvan hebben zich toegelegd op de productie van huisdiervoeders.
De circa 1400 vestigingen die zich hebben toegelegd op de voeding van landbouwhuisdieren
zijn onder te verdelen in een viertal categorieën, te weten in de handel
en productie van voormengsels en toevoegingsmiddelen, in de handel en productie
van mengvoeders en kunstmelk, in de handel en productie van enkelvoudige diervoeders
en in de handel en productie van grondstoffen. Daarnaast zijn 37 ondernemingen
gespecialiseerd in de op- en overslag van landbouwhuisdiervoeders en circa
300 transportbedrijven die diervoeders vervoeren. Circa 80 veehouderijbedrijven
mengen zelf op het bedrijf voeders en bezitten daartoe een vergunning.Er zijn in de agrarische sector circa 68 000 bedrijven met landbouwhuisdieren.
Op een groot aantal zijn meerdere categorieën van dieren aanwezig. Onderscheid
is echter te maken in 48 000 rundveebedrijven, 16 000 varkensbedrijven
en 4400 pluimveehouderijen. Op ruim 42 000 komen overige landbouwhuisdieren
voor als paarden en schapen.Al deze bedrijven worden geconfronteerd met de diervoederregelgeving en
derhalve met de voorschriften die bij of krachtens het onderhavige voorstel
van wet zullen gelden.b. BedrijfseffectenZoals beschreven in de paragrafen 2 en 4 van het onderhavige hoofdstuk
is de regelgeving op het gebied van diervoeders grotendeels binnen de Europese Unie geharmoniseerd en is daaraan hoofdzakelijk uitvoering
gegeven in regelgeving van het Productschap Diervoeders. Het onderhavige wetsvoorstel
voorziet in een kader voor regelgeving op het gebied van diervoeders en biedt
derhalve een basis voor de implementatie van de communautaire diervoederregelgeving
op Rijksniveau. Daarmee wordt slechts de rechtsgrondslag gewijzigd: materieel
worden de voorschriften, voorzover zij strekken ter uitvoering van de communautaire
regelgeving, niet gewijzigd. Dit geldt eveneens voor de huidige, zij het in
omvang beperkte diervoederregelgeving die reeds onder vigeur van onder meer
de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren is getroffen. Ook voor deze regelgeving
zal het onderhavige wetsvoorstel een kader bieden. Het bedrijfsleven zal voorzover
het de vigerende regelgeving van zowel het Productschap Diervoeders als het
Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij betreft dan ook met dezelfde
verplichtingen en lasten worden geconfronteerd.Uiteraard betekent het niet dat er binnen het kader van het onderhavige
wetsvoorstel geen ruimte bestaat om ten opzichte van de bovenvermelde vigerende
regelgeving additionele voorschriften te stellen indien daarbij tevens wordt
voldaan aan de kaders, zoals weergegeven in paragraaf 7 van het onderhavige
hoofdstuk. In dit verband zij bijvoorbeeld gewezen op de regelingen die bij
of krachtens de artikelen 10, 11, 12, 20, 22, 25, 26, 28, 32, 33, 36 en artikel
42 kunnen worden gesteld. Voor een beschrijving van de in deze artikelen vermelde
administratieve lasten zij verwezen naar hetgeen daaromtrent onder het kopje
Advisering Adviescollege toetsing administratieve lasten in paragraaf 14
wordt vermeld. De in artikel 25 van het voorstel van wet toekomende bevoegdheid
tot het heffen van een vergoeding van kosten overeenkomstig een door de minister
vast te stellen tarief leidt tot een lastenverzwaring. Tegenover een aan een
tarief inherente lastenverzwaring staat echter een handeling van de overheid
op grond waarvan de betrokken betalingsplichtige een individualiseerbaar voordeel
verkrijgt.Overigens zullen de effecten van de bovengenoemde artikelen pas geconcretiseerd
kunnen worden wanneer in nadere regelgeving aan bovenvermelde artikelen uitvoering
wordt gegeven. Zoals in paragraaf 4 wordt vermeld is de huidige communautaire
diervoederregelgeving nog immer aan wijzigingen en uitbreidingen onderhevig.
Nieuwe lasten kunnen ook daaruit voor het bedrijfsleven voortvloeien.Paragraaf 13. Uitvoeringslasten voor de overheidHet onderhavige wetsvoorstel brengt in relatie tot de thans nog bestaande
situatie een aantal nieuwe uitvoeringslasten voor de overheid met zich mee.
Deze vloeien voort uit de uitgangspunten en voornemens als neergelegd in de
eerderaangehaalde beleidsnota diervoeder «Grondstof voor vertrouwen».
In dat kader zijn die lasten dan ook reeds in belangrijke mate onder ogen
gezien, waarbij met name de gevolgen voor de uitvoering en handhaving aan
de orde zijn.Effecten binnen de departementale organisatiestructuur van het Ministerie
van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij zijn afwezig. Daar was reeds sprake
van afdelingen belast met de vormgeving van het beleid aangaande diervoeders,
met inbegrip van het Europese beleid dienaangaande. Voorzover er van intensivering
van de inzet op dat vlak sprake zal zijn, waaronder tevens de totstandbrenging
van regelgeving wordt gerekend, wordt daarin binnen de bestaande organisatie
voorzien.Anders ligt dit bij de concrete uitvoering en handhaving van de in het
onderhavige wetsvoorstel neergelegde stelsels, zij het dat dit per stelsel
verschilt en in ogenschouw dient te worden genomen dat deze stelsels als zodanig
niet nieuw zijn maar van een andere wettelijke basis worden voorzien. Onderstaand
wordt hierop ingegaan. In het kader van het Europese toelatingsstelsel voor toevoegingsmiddelen
en voederproteïnen wordt met betrekking tot de ontvangst en initiële
beoordeling van toelatingsaanvragen alsmede doorgeleiding daarvan aan de Europese
Commissie een intermediaire rol vervuld door de lidstaten. In dat verband
was reeds een onderdeel van het Productschap Diervoeder belast met de administratieve
begeleiding. Tevens was het Bureau registratie diergeneesmiddelen (BRD) mede
belast met de beoordeling. In het kader van het stelsel op grond van het onderhavige
wetsvoorstel zullen alle taken in dezen worden uitgevoerd door het BRD. Daartoe
is in een uitbreiding van de formatie voorzien van 1.5 fte. In dit verband
zij opgemerkt dat voor de indiening en behandeling van aanvragen kostendekkende
tarieven zullen worden vastgesteld.Het in hoofdstuk IV van het voorstel neergelegde stelsel van erkenning
en registratie van bedrijven en tussenpersonen zal door de Rijksdienst voor
de Keuring van Vee en Vlees (RVV) worden uitgevoerd. Daartoe zal deze dienst
voor de aan dit stelsel verbonden administratieve en bestuurlijke werkzaamheden
met 3 fte worden uitgebreid. De onderzoekswerkzaamheden die ter plaatse noodzakelijk
zijn voor de erkenning en registratie worden verricht door dezelfde ambtenaren
van de RVV die belast zullen zijn met het toezicht op de naleving van het
gestelde bij of krachtens de wet. Verwezen zij naar de daarop betrekking hebbende
passage. Overigens zij ook hier vermeld dat voor de uitvoering van het erkenningen-
en registratieregime in kostendekkende tarieven zal worden voorzien.Ook thans vinden reeds controles aan de buitengrens bij invoer plaats.
Ingevolge de thans nog op de Landbouwwet gebaseerde Regeling in- en uitvoercontroles
diervoeders zijn ambtenaren van de RVV en van de Dienst der douane en accijnzen
met de controle bij invoer belast. Een regeling op grond van het onderhavige
wetsvoorstel brengt hierin geen nieuwe lasten met zich mee.De inzet van ambtenaren van de AID en RVV belast met het toezicht op de
wettelijke bepalingen zal 32 fte bedragen. In deze inzet zijn tevens het verrichten
van de controles aan de buitengrens en de onderzoekswerkzaamheden voor het
erkenningen- en registratiestelsel begrepen, het treffen van maatregelen in
bestuursrechtelijke zin alsmede strafrechtelijk onderzoek naar aanleiding
van geconstateerde onregelmatigheden.Aangezien met het onderhavige wetsvoorstel voor een belangrijk deel slechts
sprake is van het verschaffen van een andere basis voor reeds bestaande regelgeving
en stelsels voor diervoeders, worden op voorhand geringe extra lasten voorzien
voor het Openbaar Ministerie en de zittende magistratuur. Echter niet te ontkennen
valt, mede gelet op de Europese ontwikkelingen in dit verband en ook gelet
op de Visienota «Voedsel en Groen», dat voedselveiligheid de komende
jaren een hoge prioriteit zal hebben. Het aantal verbalen en daarmee de belasting
voor de rechtelijke macht zouden in de nabije toekomst kunnen oplopen. Derhalve
zullen de extra lasten de komende jaren worden gemonitoord.Paragraaf 14. Advisering Adviescollege toetsing administratieve
lasten en commentaar organisaties en instellingena. Advisering Adviescollege toetsing administratieve lastenHet onderhavige voorstel is voor advies voorgelegd aan het Adviescollege
toetsing administratieve lasten, de ACTAL. De ACTAL is een onafhankelijk college
dat voorgenomen wet- en regelgeving beziet op administratieve lasten voor
het bedrijfsleven en daarover aan de betrokken bewindspersoon advies uitbrengt.
Administratieve lasten worden door de ACTAL gedefinieerd als de totale kosten
voor het bedrijfsleven uit hoofde van wettelijke informatieverplichtingen.
In zijn advies constateert ACTAL dat een kwantitatieve onderbouwing van de
gevolgen van de administratieve lasten voor het bedrijfsleven in het onderhavige
voorstel ontbreekt. Overeenkomstig het advies van ACTAL volgt onderstaand
een beschrijving van de administratieve lasten die uit het onderhavige voorstel
van wet voortvloeien voor het bedrijfsleven alsmede een kwantitatieve beschrijving
van een aantal van deze lasten.Op basis van beschikbare gegevens is een geringe kwantificering voorhanden.
Het betreffen gegevens van een recentelijk door het Economisch Instituut voor
Midden- en Kleinbedrijf (EIM) uitgevoerde quick scan naar de administratieve
lasten van het bedrijfsleven met betrekking tot bestaande regelgeving van
het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij, voorzover betrekking
hebbend op diervoeders. De gegevens die uit deze quick scan voortvloeien zijn
ramingsgegevens en geven weer dat de administratieve lasten op jaarbasis voor
het betrokken bedrijfsleven met betrekking tot de Regeling in- en uitvoercontroles
diervoeders (Stcrt. 1998, 151) f 33 725,–, de Regeling vetten
in diervoeders (Stcrt. 2000, 15) f 142 500,–, en de Regeling
invoercontrole citruspulp 1998 (Stcrt. 1998, 151) f 335,– bedragen.
De Regeling gehalte dioxine in vetten en diervoeders (Stcrt. 1999, 114) bevat
geen administratieve lasten. Thans zijn er behoudens de kosten die verbonden
zijn aan het verkrijgen van een erkenning of registratie die op jaarbasis
worden beraamd op f 500,– geen kwantitatieve gegevens beschikbaar
van de administratieve lasten die uit de regelgeving van het Productschap
Diervoeders voortvloeien, voorzover deze strekt ter uitvoering van de communautaire
regelgeving.Met het bovenstaande wordt in geringe mate tegemoet gekomen aan het verzoek
van ACTAL de administratieve lasten die uit het onderhavige voorstel vloeien
te kwantificeren. Behoudens de op grond van de uitgevoerde quick scan beschikbare
gegevens ontbreken overige kwantificeringen. Bijgevolg kunnen geen vergelijkingen
worden gemaakt met toekomstige situaties. Gelet op het verzoek van ACTAL zal
een nul-meting worden uitgevoerd op grond waarvan de lasten van de huidige
diervoederregelgeving inzichtelijk worden. Aangezien het onderhavige voorstel
van wet in belangrijke mate strekt ter vervanging van bestaande en communautaire
regelgeving of in verband met het treffen van maatregelen in geval van calamiteiten
noodzakelijk is gebleken, is het wenselijk niet de verdere procedure voor
het onderhavige voorstel van wet te vertragen door eerst de resultaten van
deze nul-meting af te wachten. Derhalve zullen deze gegevens op een later
tijdstip beschikbaar komen en betrokken kunnen worden bij de uitvoeringsregelgeving.Van de onderstaande administratieve lasten zij vermeld dat zij ter uitvoering
van de communautaire regelgeving strekken en reeds voorzien zijn in bestaande
regelgeving van het Productschap voor diervoeders, behoudens wanneer wordt
vermeld dat zij in regelgeving van het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer
en Visserij zijn opgenomen. Materieel worden deze voorschriften met het onderhavige
voorstel van wet niet gewijzigd: zij krijgen slechts een nieuwe rechtsgrondslag.
Met betrekking tot deze voorschriften zal het bedrijfsleven dan ook in beginsel
met dezelfde lasten en verplichtingen worden geconfronteerd. Het betreft:– het aanbrengen van de in artikel 4, eerste lid, onderdeel d, en
de in artikel 8, onderdeel f, vermelde aanduidingen;– de aanvragen, bedoeld in artikel 6, eerste lid, van een toelating;– de aanvragen van een erkenning of registratie, bedoeld in artikel
10, eerste lid, met betrekking tot de bereiding, de be- en verwerking en het
in het verkeer brengen van toevoegingsmiddelen, voormengsels die toevoegingsmiddelen
bevatten en mengvoeders die voormengsels met toevoegingsmiddelen bevatten;– de controles, bedoeld in artikel 16, derde lid, onderdeel c, en
artikel 21, eerste lid. Zowel in uitvoerende als in regelgevende
zin is hieraan uitvoering gegeven door zowel het productschap als de Minister
van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij;– het voeren van een administratie, bedoeld in artikel 20, eerste
lid, is ten dele zowel voorgeschreven in regelgeving van het productschap
als in regelgeving van de Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij;– het verstrekken van inlichtingen over herkomst en verhandeling,
bedoeld in artikel 26, zesde lid;– de meldplicht, voorzien in artikel 32, voorzover het voedermiddelen
en mengvoeders betreft en die slechts ongewenste stoffen bevatten;– het houden van aantekeningen, bedoeld in artikel 33, onderdeel
d, is voorzover met betrekking tot houders van voor de humane consumptie gehouden
dieren voorzien in regelgeving van het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer
en Visserij terzake van het ontvangen van diervoeders en grondstoffen;– de aanvraag van een ontheffing, bedoeld in artikel 35, eerste
lid, is zowel voorzien in regelgeving van het productschap als in regelgeving
van het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij. Tegenover deze
administratieve last kan aan betrokkene echter een lastenverlichting worden
verleend.Binnen het kader van het onderhavige voorstel van wet bestaat er overigens
ruimte om ten opzichte van de bovenvermelde vigerende regelgeving additionele
voorschriften te stellen. Zoals uit het bovenstaande overzicht valt af te
leiden, strekken de artikelen 10, 11, 12, 20, 22, 25, 26, 28, 32, 33, 36 en
42 niet dan wel, slechts gedeeltelijk ter uitvoering van de communautaire
diervoederregelgeving en kunnen derhalve voor het bedrijfsleven leiden tot
nieuwe administratieve lasten.Op grond van het ingevolge artikel 42 voorgestelde artikel 3, derde lid,
heeft de Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij de bevoegdheid om
het vervoederen, het be- en verwerken dan wel het in het verkeer brengen van
voedermiddelen aan een toelating te verbinden. Aan een dergelijke toelating
kunnen voorwaarden of voorschriften worden verbonden. Om een toelating te
krijgen dienen bedrijven een aanvraag in te dienen en, in voorkomend geval,
de aanvraag te doen vergezellen van monsters. Ook is het mogelijk dat bedrijven
alvorens een toelating wordt verleend aan een onderzoek ter plaatse worden
onderworpen. De erkenning of registratie, bedoeld in artikel 10, kan benodigd
zijn voor het bereiden, het be- of verwerken, het in voorraad of voorhanden
hebben of het in het verkeer brengen van door de Minister van Landbouw, Natuurbeheer
en Visserij aangewezen vervangende toevoegingsmiddelen, voederproteïnen,
voormengsels, mengvoeders, voedermiddelen en diervoeders. Zoals hierboven
is vermeld is op grond van vigerende regelgeving thans slechts met betrekking
tot bedrijven die toevoegingsmiddelen, voormengsels die toevoegingsmiddelen
bevatten en mengvoeders die voormengsels met toevoegingsmiddelen produceren
en verhandelen in een dergelijke registratie respectievelijk erkenning voorzien.
De maatregelen die ingevolge het voorgestelde artikel 20 kunnen worden voorgeschreven
aan degene die toevoegingsmiddelen, vervangende voederproteïnen, voormengsels
en diervoeders bereiden, be- of verwerken, verpakken, etiketteren, voorhanden
en in voorraad houden, opslaan, vervoeren of in het verkeer brengen teneinde
een goede naleving van het bij of krachtens het onderhavige wetsvoorstel bepaalde
te bevorderen kunnen lastenverzwaringen, waaronder administratieve lasten
zoals het voeren van een administratie, het aanbrengen van kentekens of vermeldingen
op producten en het onderwerpen van de producten aan controles tot gevolg
hebben. Het voeren van een administratie is op grond van vigerende regelgeving
slechts vereist ten aanzien van bedrijven die reeds in het bezit zijn van
een erkenning of registratie dan wel diervoeders of grondstoffen
van diervoeders produceren en verhandelen. Ingevolge artikel 22 van het voorstel
van wet kan de Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij bepalen dat
bedrijven monsters van toevoegingsmiddelen, vervangende voederproteïnen,
voormengsels, mengvoeders, voedermiddelen en diervoeders dienen te nemen.
Naast de reeds vermelde administratieve lasten zijn de navolgende informatieverplichtingen
ten opzichte van vigerende diervoederregelgeving eveneens geheel nieuw:– de informatieplicht, bedoeld in artikel 26, eerste lid, onderdeel
g;– het aanvragen van toestemming, bedoeld in artikel 28, eerste lid;– het identificeren en registreren, bedoeld in artikel 28, derde
lid;– de informatieplicht, bedoeld in artikel 32, eerste lid, voorzover
niet van toepassing op diervoeders en voormengsels die ongewenste stoffen
bevatten;– de aanvraag van toestemming voor een proefneming, bedoeld in artikel
36, tweede lid.Administratieve lasten die voortvloeien uit nadere op het onderhavige
voorstel van wet gebaseerde regelgeving zullen conform de aanbeveling van
ACTAL in beeld worden gebracht. Dit zal geschieden in de toelichtingen bij
de betreffende regelgeving.ACTAL constateert tevens dat niet blijkt of bij het opstellen van het
onderhavige voorstel van wet overwogen is te streven naar een minimalisering
of zelfs een reductie van de administratieve lasten voor het bedrijfsleven
en of er onderzoek heeft plaatsgevonden naar alternatieven die mogelijk minder
lastendruk veroorzaken. Zoals hierboven reeds wordt vermeld, zij opgemerkt
dat het overgrote deel van de onderhavige wetgeving rechtstreeks voortvloeit
uit communautaire regelgeving. Voorzover daar administratieve lasten voor
het bedrijfsleven uit voortvloeien, is reductie hiervan door het zoeken van
alternatieven dan wel het minimaliseren ervan, gezien de herkomst van de betreffende
voorschriften, niet mogelijk.ACTAL wijst erop dat met het onderhavige wetsvoorstel de toegankelijkheid
van de diervoederregelgeving wordt vergroot aangezien hiermede de versnipperde
regelgeving grotendeels wordt teruggebracht. Met de onderhavige Kaderwet Diervoeders
zullen bij het bedrijfsleven dan ook geen onduidelijkheden meer bestaan over
de vraag wie bevoegd is tot het toezicht en het uitvoeren van controles.b. Commentaar organisaties en instellingenTevens is het onderhavige voorstel voor commentaar voorgelegd aan het
Productschap Diervoeder, de Productschappen Vee, Vlees en Eieren, het Productschap
Margarine, Vetten en Oliën, LTO Nederland, de Consumentenbond, de Nederlandse
Vereniging Diervoederindustrie, de Nederlandse Voedingsindustrie Gezelschapsdieren,
de Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde, het Centraal
Bureau Levensmiddelenhandel, de Vereniging Landelijke Organisatie DIBEVO,
de Koninklijke Vereniging het Comité van Graanhandelaren, de Vereniging
van de Nederlandse pluimveeverwerkende industrie en de Nederlandse vereniging
voor de handel en verwerking van pluimvee, wild en tamme konijnen.1Van bovengenoemde organisaties hebben het Productschap Diervoeder, de
Productschappen Vee, Vlees en Eieren, de Nederlandse vereniging voor de handel
en verwerking van pluimvee, wild en tamme konijnen, de Vereniging van de Nederlandse
pluimveeverwerkende industrie, de Nederlandse Vereniging Diervoederindustrie,
de Vereniging Landelijke Organisatie DIBEVO, de Koninklijke Vereniging het
Comité van Graanhandelaren en de Koninklijke Nederlandse Maatschappij
voor Diergeneeskunde gereageerd. Ook de Algemene Nederlandse
Vereniging van Eierhandelaren heeft ongevraagd commentaar verleend.Veelal is instemmend op het voorstel tot een Kaderwet diervoeders gereageerd:
de meeste organisaties willen dan ook formeel gehoord worden over de voorschriften
die ter verdere uitwerking van de onderhavige kaderwet zullen worden vastgesteld.
Aan dit verzoek zal in beginsel gevolg worden gegeven, voorzover de uitwerking
niet louter een strikte implementatie van communautaire regelgeving is, noch
indien het voorschriften betreft die met spoed in het kader van noodsituaties
dienen te worden getroffen ter voorkoming van een gevaarzetting voor de gezondheid
van mens of dier of het milieu vanwege de acute noodzaak van dergelijke bepalingen.
Daarbij zal er overigens wel naar gestreefd worden overleg te voeren of informatie
te verstrekken voorafgaand aan de invoering. Over een aantal onderwerpen stelt
het bedrijfsleven zich echter kritisch op. Dit geldt met name de verantwoordelijkheidsverdeling
tussen de overheid en de publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie, het voorzorgbeginsel
en de reguleringsbevoegdheid uit hoofde van de zogeheten consumer concerns.1°. Consumer concernsTen opzichte van de voor commentaar voorgelegde versie is het oorspronkelijk
voorgestelde tweede lid van artikel 3, dat de mogelijkheid bood om uit hoofde
van andere belangen dan de gezondheid van mens of dier voedermiddelen te verbieden,
uit het onderhavige voorstel van wet verwijderd. Genoemd artikelonderdeel
voorzag in een reguleringsmogelijkheid, die verbonden is met discussies omtrent
de zogenoemde consumer concerns: maatschappelijke belangen waarbij gedacht
moet worden aan ethische, esthetische en emotionele aspecten die aan het gebruik
van bepaalde voedermiddelen verbonden kunnen zijn en aanleiding kunnen vormen
om het gebruik ervan te verbieden. Benadrukt dient te worden dat anders dan
de Productschappen Vee, Vlees en Eieren, de Nederlandse vereniging voor de
handel en verwerking van pluimvee, wild en tamme konijnen, de Vereniging van
de Nederlandse pluimveeverwerkende industrie en de Algemene Nederlandse Vereniging
van Eierhandelaren in hun commentaar aangeven met deze bevoegdheid niet was
voorzien uitvoering te geven aan het voorzorgbeginsel, zoals vermeld in paragraaf 5.
Op grond van genoemd beginsel wordt in tegenstelling tot de reguleringsmogelijkheid
op grond van consumer concerns uitdrukkelijk gehandeld om onaanvaardbare risico's
voor de gezondheid van mens of dier of het milieu te voorkomen. Bij de consumers
concerns gaat het om overwegingen die buiten de sfeer van dergelijke risico's
liggen.Met het verwijderen van de onderhavige reguleringsmogelijkheid wordt tegemoet
gekomen aan de wensen van het bedrijfsleven, zij het om geheel andere motieven.Bovengenoemde organisaties voeren in hun commentaar aan dat zij de onderhavige
bevoegdheid veel te ruim achten en zijn daarnaast van mening dat de overheid
zich ter zake van consumer concerns van regulering dient te onthouden: zij
beschouwen dat primair een taak van het bedrijfsleven zelf. Van het op grond
van het ongeclausuleerd uitoefenen van bevoegdheden, waar de bovengenoemde
organisaties alsmede het Productschap Diervoeder in hun commentaar voor vrezen,
zou echter geen sprake zijn gelet op de in het voor advies voorgelegde versie
voorziene waarborgen, waaronder een grote parlementaire betrokkenheid bij
een krachtens het voorgestelde artikellid getroffen regeling en een ter inzage
legging. Ten aanzien van een ontwerp van de betrokken regeling diende namelijk
de parlementaire voorhangprocedure te worden gevolgd.Wat de overheidsregulering betreft zij het volgende opgemerkt. In de voor
commentaar voorgelegde versie werd erkend dat een groot aantal aspecten
inzake de aanvaardbaarheid van producten, zoals kwaliteit en smaak, een uitsluitende
verantwoordelijkheid van het bedrijfsleven is. Daar zag de reguleringsbevoegdheid
in de voor advies voorgelegde versie ook niet op. Overheidsregulering terzake
van consumer concerns werd noodzakelijk geacht voor die onderwerpen waarbij
sprake is van grote gevoelens van maatschappelijke onrust, zoals dat het geval
is bij diervoedergrondstoffen als diermelen afkomstig van kadavers en diervoeders
afkomstig van genetisch gemodificeerde grondstoffen (ggo's). Inmiddels is
er een communautaire verordening die voorziet in een verbod van vervoedering
van diermelen (Verordening EG nr. 999/2001 van het Europees Parlement en de
raad van de Europese Unie houdende vaststelling van voorschriften inzake preventie,
bestrijding en uitroeiing van bepaalde overdraagbare spongiforme encefalopatieën
(PbEG L 147). Ook ten aanzien van de ggo's zal in communautair verband besluitvorming
over de toelating plaatsvinden. Ofschoon deze communautaire voorstellen niet
direct worden ingegeven door consumer concerns, is hiermede een belangrijke
bestaansreden voor het betreffende artikelonderdeel komen te vervallen.Zoals reeds werd opgemerkt in de voor advies voorgelegde versie zij gewezen
op de communautairrechtelijke risico's die verbonden zijn aan het eenzijdig
nationaal uitvaardigen van verboden die niet gerelateerd zijn aan onderwerpen
waarop het voorzorgbeginsel en vrijwaringsbepalingen zien. Dergelijke verboden
kunnen al snel door hun handelsbelemmerend effect een inbreuk vormen op het
vrije goederenverkeer binnen de Europese Unie. Het beginsel van gemeenschapstrouw
dwingt er dan ook toe om de maatregelen mede ingegeven door consumers concerns
in Europees verband te realiseren.Om bovenvermelde redenen is de mogelijkheid om uit hoofde van andere belangen
dan de gezondheid van mens of dier voedermiddelen te verbieden uit het onderhavige
voorstel van wet gehaald.2°. VoorzorgbeginselOver het voorzorgbeginsel en de wijze waarop hieraan uitvoering zal worden
gegeven zij verwezen naar paragraaf 5. Het bedrijfsleven is verdeeld
over toepassing van genoemd beginsel. Het Productschap Diervoeders stemt met
de toepassing ervan in. Het productschap wijst erop dat dat met de nodige
algemene rechtsbeginselen dient te worden omkleed. Benadrukt zij dat toepassing
slechts zal geschieden met inachtneming van de navolgende beginselen: proportionaliteit,
evenredigheid, maatregelen op basis van risico-analyse naar aanleiding van
voorlopige wetenschappelijke inzichten dan wel gerechtvaardigde vermoedens,
doch in geen geval op basis van geruchten respectievelijk speculaties, non-discriminatoir,
herroepbaar, transparantie en consistentie. Het Productschap Diervoeders acht
een basis voor de toepassing van het beginsel in Europese kaders echter noodzakelijk.
Gewezen zij evenwel op de mededeling van de Commissie van 2 februari 2000
inzake het voorzorgbeginsel, het Witboek voedselveiligheid, de resolutie van de
Europese Raad te Nice waarin de Raad de toepassing van het voorzorgbeginsel
ondersteunt zowel door de communautaire instellingen als door de lidstaten
en meer recentelijk, het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement
en de Raad tot vastlegging van de algemene beginselen en vereisten van de
levensmiddelenwetgeving, tot oprichting van een Europese Voedselautoriteit
en tot vaststelling van procedures voor voedselveiligheidsaangelegenheden.
Uit genoemde documenten blijkt de communautaire verankering van het voorzorgbeginsel
alsmede de wijze waarop dat beginsel moet worden toegepast. Voorts zij nog
gewezen op de in paragraaf 5 vermelde jurisprudentie inzake het voorzorgbeginsel
door het Hof van Justitie en het Gerecht van eerste aanleg: ook
daaruit blijkt dat het voorzorgbeginsel als strategie voor risicobeheer genoegzaam
verankerd is.Anders dan het Productschap Diervoeder zijn de Productschappen Vee, Vlees
en Eieren, de Nederlandse vereniging voor de handel en verwerking van pluimvee,
wild en tamme konijnen, de Vereniging van de Nederlandse pluimveeverwerkende
industrie en de Algemene Nederlandse Vereniging van Eierhandelaren bevreesd
voor het toepassen van het voorzorgbeginsel. In dat kader spreken zij van
een ongeclausuleerde volmacht aan de minister om noodmaatregelen te nemen.
De regering bestrijdt dat daarvan sprake kan zijn: immers uitvoering geven
aan genoemd beginsel, kan slechts indien de algemene rechtsbeginselen in acht
worden genomen volgens de kaders, zoals uiteengezet in paragraaf 5. Daarnaast
zij erop gewezen dat de maatregelen die uit hoofde van het beginsel worden
uitgevaardigd worden gemotiveerd en voorwerp kunnen zijn van zowel rechterlijke
als politieke toetsing. Van een verkenning van de grenzen van de rechtstaat,
zoals voornoemde organisaties stellen, kan dan ook geen sprake zijn.Vermeld zij dat de bovenvermelde organisaties een aantal artikelen uit
het voorstel van wet noemen waarbij sprake zou zijn van ongeclausuleerde bevoegdheden
van de Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij. Genoemde artikelen
zijn ten onrechte door hen in verband gebracht met het voorzorgbeginsel. Met
de inmiddels uit het voorstel van wet verwijderde reguleringsbevoegdheid inzake
consumer concerns was niet beoogd uitvoering te geven aan het voorzorgbeginsel,
zoals reeds hierboven onder de subparagraaf «consumer concerns»
is uiteengezet. Voorts worden de oorspronkelijk voorgestelde en thans aangepaste
artikelen 36 en 39 als uitvoeringsbepalingen van het voorzorgbeginsel aangehaald.
Dit is echter niet het geval. Bedacht moet worden dat de bevoegdheden in artikel
36 slechts betrekking hebben op producten die kennelijk in een proefstadium
verkeren of voor proefdoeleinden worden aangewend. De toegekende bevoegdheid
om voor dergelijke producten voorschriften te stellen is overigens niet nieuw:
ook ingevolge de Diergeneesmiddelenwet en ingevolge de Bestrijdingsmiddelenwet
1962 bestaan dergelijke bevoegdheden. Het voorgestelde artikel 39 strekt ter
nakoming van uit het EG-Verdrag voortvloeiende verplichtingen. Het gaat derhalve
om het uitvoering kunnen geven aan dwingende communautaire besluiten. Artikel
9 is eveneens in het bovenstaande kader van ongeclausuleerde volmachten geplaatst.
Vermeld zij dat genoemd artikel ter implementatie strekt van artikel 8, eerste
lid, van richtlijn nr. 82/471/EEG alsmede artikel 11, eerste lid, van richtlijn
nr. 70/542/EEG.De Productschappen Vee, Vlees en Eieren, de Nederlandse vereniging voor
de handel en verwerking van pluimvee, wild en tamme konijnen, de Vereniging
van de Nederlandse pluimveeverwerkende industrie en de Algemene Nederlandse
Vereniging van Eierhandelaren vinden het niet rechtvaardig dat het kostenrisico
voor de op grond van de artikelen 26 en 27 genomen maatregelen wordt neergelegd
bij het bedrijfsleven. Vermeld zij dat deze toerekening voortvloeit uit richtlijn
nr. 95/53/EG. Ook indien deze maatregelen worden aangewend om uitvoering te
geven aan het voorzorgbeginsel dienen de kosten daarvan in beginsel te worden
gedragen door het bedrijfsleven. Vermeld zij dat ingevolge het in paragraaf 2
vermelde Witboek voedselveiligheid de producent de primaire verantwoordelijkheid
heeft voor de veiligheid van producten. Vanuit deze verantwoordelijkheid zijn
zij gehouden tot het wegnemen van onaanvaardbare risico`s voor de gezondheid
van mens of dier en voor het milieu. Wanneer zulks echter niet gebeurt dient
de overheid maatregelen te nemen ter afwending van deze risico's. Het is dan
ook niet meer dan logisch dat de daaraan verbonden kosten door het bedrijfsleven
worden gedragen. Bedacht moet worden dat het bedrijfsleven –
indien het uitvoering zou hebben gegeven aan de eigenstandige verantwoordelijkheid–
zelf voor de maatregelen zou hebben zorggedragen en derhalve ook de daarvoor
benodigde kosten zou hebben betaald. Erkend wordt dat toepassing van het voorzorgbeginsel
door de overheid niettemin tot schadeplichtigheid aanleiding kan geven indien
de maatregelen door een rechter als onrechtmatig worden bevonden.3°. Verantwoordelijkheidsverdeling rijksoverheid /
publiekrechtelijke bedrijfsorganisatieIn de voor commentaar toegezonden versie van het onderhavige voorstel
van wet waren met betrekking tot de bovengenoemde verantwoordelijkheidsverdeling
de volgende uitgangspunten verwoord: regelgeving, uitvoering en toezicht door
de rijksoverheid. Van de in de betreffende versie voorziene medebewindsbepaling
werd vermeld dat daarvan slechts gebruik zal worden gemaakt indien daarvoor
een duidelijke meerwaarde zou bestaan voor de rijksoverheid of de consument.
Bijgevolg kan de publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie de autonome taken
slechts aanwenden ter zake van niet door het voorstel van wet bestreken onderwerpen.
Het Productschap Diervoeder, de Productschappen Vee, Vlees en Eieren, de Nederlandse
vereniging voor de handel en verwerking van pluimvee, wild en tamme konijnen,
de Vereniging van de Nederlandse pluimveeverwerkende industrie en de Algemene
Nederlandse Vereniging van Eierhandelaren geven in hun adviezen weer dat zij
de bovenvermelde uitgangspunten een ernstige uitholling van de autonome bevoegdheden
van de publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie vinden. Naar hun mening dient
het bedrijfsleven vanuit de eigen verantwoordelijkheid te kunnen voorzien
in autonome regelgeving die complementair en ondersteunend is ten opzichte
van overheidsregelgeving. Voorts zou het vorderen van medebewind niet beperkt
dienen te worden tot gevallen waarin sprake is van een duidelijke meerwaarde
voor de rijksoverheid of de consument, doch ook wanneer de sector dan wel
het bedrijfsleven daar voordeel bij heeft. Het Productschap Diervoeder wijst
op de mogelijkheid voor de overheid om bij het toezicht gebruik te maken van
het in het kader van het autonome kwaliteitsborgingssysteem GMP door de Keuringsdienst
Diervoedersector uitgeoefende toezicht. In de optiek van het productschap
zou deze keuringsdienst in het kader van het toezicht op toezicht-model een
rol moeten kunnen spelen.Zoals in paragraaf 2 wordt vermeld, dient versnippering van diervoederregelgeving
zoveel mogelijk te worden voorkomen: mede vanuit het perspectief van toegankelijke
wetgeving acht de regering geen termen aanwezig voor het geven in medebewind
van een regeling indien daarvan uitsluitend een meerwaarde voor het bedrijfsleven
uitgaat. Kennis en ervaring bij de publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie
zijn slechts aanleiding voor het vorderen van medebewind indien dat ten nutte
strekt van de rijksoverheid of de consument. Voorzover geen sprake is van
een dergelijke meerwaarde, vindt diervoederregulering in beginsel plaats op
het niveau van de rijksoverheid.Tegen dezelfde achtergrond is het niet wenselijk dat de publiekrechtelijke
bedrijfsorganisatie terzake van die terreinen die door het onderhavige voorstel
van wet worden bestreken autonome regelgeving opstelt. De met het onderhavige
voorstel van wet te behartigen belangen zijn: volks- en diergezondheid, milieu,
ongeacht of deze behartiging voortvloeit uit internationale verplichtingen,
en voorts, doch met de restrictie «voorzover de behartiging voortvloeit
uit internationale verplichtingen», de eerlijkheid in de handel en de
afzet. Aan het in de voor commentaar voorgelegde versie neergelegde uitgangspunt
dat de rijksoverheid primair voor de behartiging van bovengenoemde belangen
verantwoordelijk is wordt dan ook vastgehouden. Indien de belangen
op rijksniveau worden behartigd, ontbreekt de bevoegdheid om in autonomie
regels te stellen ter behartiging van dezelfde belangen. Ter zake van deze
belangen en onder de bovenbeschreven voorwaarden, kan de publiekrechtelijke
bedrijfsorganisatie wel tot medebewind worden geroepen.Echter indien de complementaire regelgeving wordt ingegeven door andere
belangen dan waartoe het onderhavige voorstel van wet strekt dan wel strekt
ter behartiging van de eerlijkheid in de handel en de afzet en zulks niet
voortvloeit uit internationale verplichtingen, is regelgeving op autonome
grondslag wel mogelijk. Uit hoofde van voedselveiligheid kan bijgevolg in
autonomie bijvoorbeeld geen strengere dioxine-norm worden gesteld, doch wel
indien die norm wordt ingegeven ter bescherming van een ander belang dat niet
bestreken wordt door de wet. Voor alle duidelijkheid zij vermeld dat het bedrijfsleven
te allen tijden langs private weg zich strengere normen kan opleggen ook op
die terreinen die door de wet worden behartigd. Private normen onderscheiden
zich van publieke normen doordat bedrijven zich op vrijwillige basis aan deze
normen onderwerpen: deelname aan een privaatrechtelijk certificerings- dan
wel borgingssysteem is niet verplicht voorgeschreven. Mits zij voldoen aan
de ingevolge de artikelen 20 en 21 gestelde eisen kunnen deze systemen een
rol vervullen in het toezicht op toezicht-model, zoals uiteen gezet in paragraaf 6.
Ter verduidelijking van de door het Productschap Diervoeder opgeworpen vraag
zij vermeld dat dit eveneens geldt voor het autonome door het Productschap
Diervoeder vormgegeven ketenborgings- dan wel certificeringssysteem (GMP/HACCP)
waarvan de deelname niet door een publieke norm verplicht is gesteld en voorzover
dat systeem voldoet aan de door de Minister van Landbouw, Natuurbeheer en
Visserij ingevolge bovengenoemde artikelen gestelde eisen.HOOFDSTUK II. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTINGArtikel 1In het eerste lid zijn de onderscheiden in het onderhavige wetsvoorstel
gehanteerde begrippen gedefinieerd. Daarbij is voor de in de diervoeding gebruikte
begrippen aangesloten bij de definities zoals deze in de verschillende Europese
richtlijnen worden gehanteerd. Complicerende factor daarbij is het feit dat
dezelfde begrippen in de richtlijnen qua bewoording anders zijn omschreven.
Dergelijke verschillen zijn niet beoogd en inhoudelijk levert dat ook geen
veranderingen in de toepassing op. In dergelijke gevallen is de meest gebruikelijke
of meest recente omschrijving gehanteerd. De Europese Commissie is zich bewust
van dergelijke verschillen en zal voorstellen tot harmonisatie formuleren.Het merendeel van de in de diervoeding gebruikte producten valt onder
het begrip diervoeder of voedermiddel. In de onderscheiden op diervoeding
betrekking hebbende richtlijnen wordt gewerkt met begrippen die een specifiek
aspect van voor diervoeding gebruikte producten belichten. Dit heeft tot gevolg
dat gebruik wordt gemaakt van afzonderlijke begrippen, terwijl dat product
bijvoorbeeld ook reeds onder het begrip diervoeder of voedermiddel valt. Teneinde
die specifieke aspecten in het onderhavig wetsvoorstel tot uitdrukking te
brengen, zijn voorzover nodig de betrokken begrippen in het eerste lid van
artikel 1 overgenomen. Er wordt op gewezen dat voedermiddelen en mengvoeders
als zodanig ook onder het begrip van «diervoeders» vallen. Dit
is dan ook voor alle helderheid in de begripsomschrijving tot uitdrukking
gebracht. In de op grond van het wetsvoorstel te treffen regelgeving zal nader
op verschillende categorieën van diervoeders worden ingegaan, zodat langs
die weg specifieke regelingen worden getroffen voor bijvoorbeeld huisdiervoeders
('petfood') of dieetvoeders. Dezelfde verschillen in bewoording zijn van toepassing voor de in het
tweede lid opgenomen omschrijving van het «in het verkeer brengen».
Ook hier is gebruik gemaakt van de meest recente omschrijving. Met dit begrip,
voorheen ook wel als afleveren of verhandelen aangeduid, wordt feitelijk elke
overdracht aan derden bedoeld. Aangezien het onderhavige voorstel niet alleen
op dergelijke overdrachten ziet maar tevens op de bereiding of het in voorraad
hebben van diervoeders zonder dat daaraan het element van in het verkeer brengen
aan verbonden behoeft te zijn, zijn in het voorstel in de relevante artikelen
telkens ook de overige handelingen als bereiden, vervoeren, verpakken en vervoederen
genoemd als onderwerp van regulering.In het algemeen deel van deze memorie van toelichting (paragraaf 4,
onder b) is al aangegeven dat op het gebied van de diervoeding zeer veel Europese
regelgeving is vastgesteld, vaak ook met een sterk technisch uitvoeringskarakter.
Teneinde dergelijke regelgeving, die doorgaans een zeer korte implementatieperiode
kent, in de Nederlandse regelgeving neer te leggen is in het onderhavige wetsvoorstel
op diverse plaatsen gebruik gemaakt van de term communautaire maatregel. In
dit verband wordt verwezen naar onder andere de voorgestelde artikelen 5,
eerste lid, en 24. Van deze communautaire maatregelen alsmede het tijdstip
waarop deze in werking treden wordt ingevolge het derde lid mededeling gedaan
in de Staatscourant.Artikel 2Dit artikel dient ter implementatie van de Europese richtlijnen inzake
voedermiddelen, mengvoeders en ongewenste stoffen en producten.Diervoeders, mengvoeders en voedermiddelen dienen gezond, deugdelijk en
van gebruikelijke handelskwaliteit te zijn en mogen geen gevaar opleveren
voor de gezondheid van mens of dier. Ingevolge het eerste lid is het onder
meer verboden dergelijke voeders te bereiden of in het verkeer te brengen.
De voeders zijn ingevolge het tweede lid in elk geval niet gezond, deugdelijk
of van gebruikelijke handelskwaliteit indien ze niet voldoen aan de wettelijke
regels. Daarbij is tevens aangegeven uit hoofde van welke belangen de onderhavige
wet de regels stelt. Omgekeerd betekent het tweede lid echter niet dat producten
die wel aan deze regels voldoen automatisch ook als gezond, deugdelijk of
van gebruikelijke handelskwaliteit moeten worden aangemerkt.Daarnaast bevat het tweede lid een regeling voor ongewenste stoffen en
producten in voeders. Onder ongewenste stoffen en producten worden die stoffen
en producten verstaan die voorkomen in voedermiddelen en diervoeders en schadelijk
kunnen zijn voor de gezondheid van mens of dier of voor het milieu. Ongewenste
stoffen en producten mogen slechts in de in richtlijn nr. 1999/29/EG aangegeven
hoeveelheden in voedermiddelen en diervoeders voorkomen. Ingevolge het derde
lid kan overeenkomstig de genoemde richtlijn onder voorwaarden en aan aangewezen
categorieën van bereiders worden toegestaan dat be- of verwerking, waaronder
ingevolge het vierde lid tevens menging wordt begrepen, plaatsvindt. Het vijfde
lid tot slot is bedoeld als vangnet voor de situatie waarin blijkt dat een
bepaald product in de praktijk als diervoeder wordt gebruikt terwijl het niet
voldoet aan de definitie van diervoeder, neergelegd in het voorgestelde artikel
1, eerste lid, onderdeel b. Daarbij kan het bijvoorbeeld gaan om een product
dat niet oraal wordt toegediend. In dergelijke gevallen zullen de voor diervoeders
voorgeschreven maxima aan ongewenste stoffen en producten, bedoeld in het
voorgestelde artikel 2, tweede lid, onderdeel b, uit het oogpunt van rechtsgelijkheid
ook voor deze als diervoeder gebruikte producten moeten gelden.Onderdeel b van het tweede lid biedt tevens de mogelijkheid om naar aanleiding
van nieuwe inzichten of een optredende calamiteit een vastgesteld gehalte
aan te passen of voor een nieuwe stof of product vast te stellen.
Daarbij zal – ook indien deze gehaltes uit hoofde van het voorzorgbeginsel
worden vastgesteld – melding aan de Europese Commissie moeten plaatsvinden.
Het kan daarbij gaan om nieuwe producten waarvoor nog geen Europese regelgeving
is vastgesteld, om vervuilingen van bepaalde voedermiddelen en diervoeders
met stoffen waarvoor in Europees verband geen maximumnorm is vastgesteld of
om bestaande producten waarvan op grond van gewijzigde inzichten de veiligheid
niet meer wordt aangenomen. De mogelijkheden van de minister om van deze bevoegdheid
gebruik te maken, worden op zich gereguleerd door de Europese regelgeving.
Het zal hier immers vaak gaan om producten die op basis van een richtlijn
zijn toegelaten. Voor een nationaal verbod van het product is in dat geval
slechts ruimte indien dit ter bescherming van de volks- of diergezondheid
of van het milieu noodzakelijk is. Gewoonlijk zal een wetenschappelijke onderbouwing
van het nationale verbod aan de Commissie en de overige lidstaten van de Europese
Unie dienen te worden voorgelegd. Indien Commissie en lidstaten na bestudering
van de overgelegde gegevens tot de conclusie komen dat de nationale maatregel
terecht genomen was, zal de maatregel in Europese regelgeving worden opgenomen
en derhalve voor de hele Europese Unie van kracht worden. Zijn de Commissie
en de lidstaten van mening dat de maatregel niet terecht genomen was, dan
dient de nationale maatregel te worden ingetrokken.Artikel 3Artikel 3 biedt de basis voor de regulering van de voor diervoeding als
zodanig of na be- of verwerking bestemde grondstoffen, in het onderhavig kader
aangeduid met «voedermiddelen». Zodra dergelijke grondstoffen
de bestemming diervoer (al dan niet be- of verwerkt) krijgen is sprake van
voedermiddelen. Ten aanzien van de verhouding tussen de voorgestelde artikelen
2 en 3 zij het volgende opgemerkt. In het eerste lid van artikel 2 is het
in vele richtlijnen op het gebied van diervoeders opgenomen algemene uitgangspunt
vastgelegd dat elke concrete partij diervoeder gezond, deugdelijk en van gebruikelijke
handelskwaliteit moet zijn en geen gevaar mag opleveren voor de gezondheid
van mens of dier of voor het milieu. Uit een dergelijk algemeen geformuleerd
uitgangspunt volgen evenwel op de voorhand nog geen concrete normen. Zonder
nadere voorziening zou de overheid dus niet sturend kunnen optreden wanneer
dit in verband met de te beschermen belangen nodig is. Er kan immers discussie
blijven bestaan over de vraag of een bepaald diervoeder al dan niet gevaar
oplevert voor de gezondheid van mens of dier of voor het milieu, waarbij het
uiteindelijk aan de strafrechter is om hierover een oordeel te vellen. Daarbij
kan het gaan over het gehalte aan een bepaalde ongewenste stof, bijvoorbeeld
dioxinen, in het diervoeder, maar ook om de grondstof van het diervoeder –
het voedermiddel – als zodanig. Uit het oogpunt van rechtszekerheid
en transparantie is het in dergelijke situaties gewenst dat op de voorhand
duidelijk is in welke situatie een diervoeder in ieder geval niet is toegestaan.
Met artikel 3 kan sturend worden opgetreden met betrekking tot de voor diervoeding
aan te wenden grondstoffen. Daartoe kan een aantal aangewezen voedermiddelen
ten algemene voor diervoeding worden uitgesloten. Met de aldus op te stellen
(negatieve) lijst van voedermiddelen wordt uitvoering gegeven aan artikel
10, onderdeel c, van richtlijn nr. 79/373/EEG betreffende de handel in mengvoeders
en de op grond daarvan vastgestelde beschikking nr. 91/516/EG van de Europese
Commissie betreffende de vaststelling van een lijst van voor gebruik in mengvoeders
verboden ingrediënten. Ook hier geldt dat de materie op zich Europees
is geregeld, maar dat het mogelijk is nationaal een aanvullend verbod te treffen
indien daartoe aanleiding bestaat. Ook in dergelijke gevallen zal daarbij
de eerder bij de toelichting op artikel 2 geschetste procedure
richting Europese Commissie en andere lidstaten moeten worden gevolgd.Aangezien het huidige systeem waarbij grondstoffen kunnen worden gebruikt
tenzij deze expliciet zijn verboden onvoldoende toegesneden kan zijn op de
verschillen in risico's van de verschillende grondstoffen, is, zoals uiteengezet
in het Beleidsbesluit Diervoeder, een genuanceerder systeem, waarbij een «nee,
tenzij» benadering het uitgangspunt is, wenselijk. De Europese Commissie
heeft in het Witboek voedselveiligheid deze benadering opgenomen als actiepunt;
daartoe zijn tot op heden echter nog geen voorstellen geformuleerd. Opname
van een «nee, tenzij» stelsel in het onderhavige artikel levert
dan ook strijd op met vorengenoemde richtlijn, reden waarom daarvan is afgezien.
Gelet op de wenselijkheid van een dergelijk positief stelsel en de te verwachten
totstandkoming daarvan in Europees verband, is daarvoor in het onderhavig
wetsvoorstel al wel in een basis voorzien (artikel 42). Aldus kan een spoedige
inwerkingtreding en toepassing worden bewerkstelligd, zodra het Europese stelsel
op dit punt is aangepast. De spoedige totstandkoming van het Europese stelsel
zal met kracht worden bepleit.Artikel 4Krachtens dit artikel kunnen onder meer regelen gesteld worden met betrekking
tot de voorwaarden waaraan het product dient te voldoen. Het gaat daarbij
om die voeders die op zich aan de eisen met betrekking tot de gezondheid van
mens of dier voldoen. Ook in dit kader kunnen echter daaraan eisen aangaande
bijvoorbeeld de hoedanigheid worden gesteld. Ingevolge het eerste lid zullen
voorschriften worden gesteld met betrekking tot de wijze waarop het wordt
bereid, be- of verwerkt, verpakt of geëtiketteerd.De vast te stellen regelgeving kan verschillend worden gesteld naar gelang
de aard of categorie van de producten.Diervoeders met een bijzonder voedingsdoel (dieetvoeders) mogen slechts
in het verkeer worden gebracht indien de bestemming en de samenstelling voorkomen
op de bijlage bij richtlijn nr. 93/74/EEG betreffende diervoeders met een
bijzonder voedingsdoel. Aan deze eis zal ingevolge het eerste lid uitvoering
kunnen worden gegeven. Dergelijke voeders worden op de richtlijnbijlage geplaatst
op initiatief van de Europese Commissie. Met het bepaalde in het tweede lid
wordt uitvoering gegeven aan artikel 3 van richtlijn nr. 93/74/EEG.Artikelen 5 en 6Voor toevoegingsmiddelen en vervangende voederproteïnen eist de Europese
regelgeving een toelating. Een verzoek tot toelating dient gewoonlijk bij
een lidstaat te worden ingediend, die na een eerste toetsing van de ingediende
gegevens het dossier voor verder onderzoek en besluitvorming voorlegt aan
Brussel. Artikel 5 verbiedt het voorhanden en in voorraad hebben van niet
ingevolge de Europese procedures toegelaten producten als bedoeld. Dergelijke
producten zullen ook niet in andere voor diervoeding bestemde producten mogen
worden verwerkt.Artikel 6 voorziet in de mogelijkheid regelen te stellen omtrent de wijze
waarop een aanvraag moet worden ingediend, welke gegevens daarbij moeten worden
overgelegd en de wijze van behandeling van de aanvraag. Deze regelen kunnen
verschillend worden gesteld naar gelang de categorie van middelen. Ingevolge
artikel 25 zullen de kosten ten laste van de aanvrager worden gebracht. De
aanvraagprocedure wordt geregeerd door de ter zake gestelde regels van de
Algemene wet bestuursrecht en de Europese regels ter zake van de behandeling
in het Brusselse traject.In de bij de aanvraag voor een toelating overgelegde gegevens kunnen later wijzigingen optreden of de aanvrager kan op grond van technische
en wetenschappelijke ontwikkelingen tot de conclusie komen dat in de gegevens
wijzigingen dienen te worden aangebracht. Dergelijke wijzigingen dienen ingevolge
het vierde lid van artikel 6 te worden gemeld om het toelatingenbestand actueel
te houden. Niet voorziene wisselwerking tussen toevoegingsmiddelen onderling
en tussen toevoegingsmiddelen en diergeneesmiddelen dienen eveneens te worden
gemeld zodat de toelating indien nodig kan worden aangepast om schadelijke
effecten voor de gezondheid van mens of dier of voor het milieu te voorkomen.
De meldingsplicht heeft in de eerste plaats betrekking op de aanvrager van
de toelating maar kan, indien nodig, eveneens betrekking hebben op andere
bereiders van een product, be- en verwerkers en dierenartsen.Artikel 7Bij de toelating van toevoegingsmiddelen worden gebruiksvoorschriften
gegeven. Daarbij gaat het om de bestemming (soort voer, soort dier) als om
maximaal toegestane gehaltes en eventuele menging met andere producten. Het
is verboden om in strijd met dergelijke voorschriften te handelen (eerste
lid). Dergelijke gebruiksvoorschriften kunnen zich tevens richten tot de uiteindelijke
gebruiker van het voer, de houder van dieren die zijn dieren voert. Het tweede
lid verbiedt het vervoederen in strijd met de daarvoor gestelde voorschriften.Voor de bereiding en verhandeling van bepaalde toevoegingsmiddelen is
een erkennings- of registratieeis, als voorzien in artikel 10, aan de orde.
Derhalve wordt ingevolge het derde lid hiermee een koppeling gelegd.Artikel 8Naast het toelatingsvereiste voor een individueel middel en de daarbij
gegeven voorschriften zullen op grond van dit artikel algemene regels kunnen
worden gesteld met betrekking tot toevoegingsmiddelen. Daarbij gaat het om
algemene regels aangaande de bereiding, de verpakking en de etikettering.Artikel 9Artikel 9 biedt de basis om nationaalrechtelijk in te grijpen indien de
minister van mening is dat met betrekking tot toevoegingsmiddelen, vervangende
voederproteïnen of voormengsels en voeders waarin deze zijn verwerkt
er een gevaar voor de gezondheid van mens of dier of voor het milieu aanwezig
is. Alsdan zal onder meer het verhandelen en het vervoederen kunnen worden
verboden. De bevoegdheid die in het onderhavige artikel wordt toegekend aan
de minister volgt uit de relevante communautaire bepalingen waarin een dergelijke
bevoegdheid aan de nationale autoriteiten wordt toegekend. Aangetekend zij
dat bij vaststelling van dergelijke regels de eerder reeds omschreven Europese
procedures zullen moeten gevolgd. Van het op grond van het onderhavige artikel
ongeclausuleerd uitoefenen van bevoegdheden, zoals de Productschappen Vee
Vlees en Eieren, de Nederlandse vereniging voor de handel en verwerking van
pluimvee, wild en tamme konijnen alsmede de Vereniging van de Nederlandse
pluimveeverwerkende industrie vrezen, is dan ook geen sprake omdat het handelen
op grond van het onderhavige artikel communautair is ingebed en in dat verband
wordt getoetst.Artikel 10Voor het bereiden, be- of verwerken, opslaan, verpakken of het in het
verkeer brengen van bepaalde toevoegingsmiddelen, voormengsels, voedermiddelen
of mengvoeders is een vergunning nodig. Het gaat daarbij om bepaalde
ingevolge richtlijn nr. 95/69/EG als gevoelig aangemerkte producten waarvoor
ingevolge die richtlijn een bedrijf of tussenpersoon die de betrokken handelingen
verricht, deze eis wordt gesteld. De vergunning moet de kwaliteit van de betrokken
producten waarborgen alsmede de risico's voor mens, dier en milieu beperken.
Afhankelijk van de aan de producten waarvoor de vergunning wordt aangevraagd
klevende risico's gelden zwaardere of minder zware eisen voor de aanvrager.Richtlijn nr. 95/69/EG duidt de hier bedoelde vergunningen aan als respectievelijk
erkenning en registratie. Deze termen zijn daarom ook in artikel 10 en volgende
gebruikt.Om te voorkomen dat het onderhavige wetsvoorstel nadat het tot wet is
verheven geen basis zal kunnen bieden voor in de toekomst nog in de richtlijn
op te nemen producten of handelingen waarvoor een erkenning of registratie
vereist is, zijn deze niet in het wetsvoorstel zelf opgenomen, maar worden
ze aangewezen. Dit biedt tegelijkertijd de mogelijkheid om bij gebleken noodzaak
uit hoofde van nationale overwegingen een dergelijk erkennings- of registratiestelsel
in het leven te roepen voor alsdan aan te wijzen producten. Daarbij kan onder
meer gedacht worden aan bijzondere categorieën van voedermiddelen als
vetten en dergelijke.Erkenning of registratie wordt verleend door de minister op aanvraag van
degene die voor het bereiden, be- of verwerken, opslaan, verpakken of afleveren
verantwoordelijk zal zijn.Erkenning is, ingevolge richtlijn nr. 95/69/EG nodig voor:– het bereiden, be- of verwerken, opslaan, verpakken of afleveren
van de volgende toevoegingsmiddelen en voederproteïnen: antibiotica,
coccidiostatica en andere geneeskrachtige stoffen, groeibevorderende stoffen,
vitaminen, provitaminen en stoffen met een gelijkaardige werking die chemisch
duidelijk omschreven zijn, sporenelementen, enzymen, micro-organismen, carotenoïden
en xanthofyllen, oxydatie tegengaande stoffen waarvoor bij of krachtens de
Europese regelgeving een maximumgehalte is vastgesteld, proteïnen verkregen
uit bacteriën, gist, algen en draadvormige schimmels met uitzondering
van bepaalde gisten, bijproducten van de vervaardiging van aminozuren door
gisting, aminozuren en de zouten daarvan, hydroxy-analogen van aminozuren;– het bereiden, be- of verwerken, opslaan, verpakken of afleveren
van voormengsels van de volgende toevoegingsmiddelen: antibiotica, coccidiostatica
en andere geneeskrachtige stoffen, groeibevorderende stoffen, vitaminen A
en D, provitaminen en stoffen met een gelijkaardige werking die chemisch duidelijk
omschreven zijn, de sporenelementen Cu en Se;– het bereiden van mengvoeders die voormengsels van de volgende
toevoegingsmiddelen bevatten: antibiotica, coccidiostatica en andere geneeskrachtige
stoffen, groeibevorderende stoffen;– het bereiden van mengvoeders vervaardigd op basis van grondstoffen
als bedoeld in artikel 3bis van richtlijn nr. 74/63/EEG met hoge gehaltes
aan ongewenste stoffen of producten.Registratie is ingevolge richtlijn nr. 95/69/EG nodig voor:– het bereiden van toevoegingsmiddelen met een vastgesteld maximumgehalte,
met uitzondering van die waarvoor een erkenning nodig is;– het bereiden van voormengsels of mengvoeders die de volgende toevoegingsmiddelen
bevatten: vitaminen, provitaminen en stoffen met een gelijkaardige werking
die chemisch duidelijk omschreven zijn met uitzondering van A en D, sporenelementen
met uitzondering van Cu en Se, carotenoïden en xanthofyllen;– enzymen, micro-organismen, oxidatie tegengaande stoffen waarvoor bij of krachtens de Europese regelgeving een maximumgehalte is vastgesteld;– het bereiden van mengvoeders die voormengsels van de volgende
toevoegingsmiddelen bevatten: vitaminen, provitaminen en stoffen met een gelijkaardige
werking die chemisch duidelijk omschreven zijn, sporenelementen, carotenoïden
en xanthofyllen, enzymen, micro-organismen, oxidatie tegengaande stoffen waarvoor
bij of krachtens de Europese regelgeving een maximumgehalte is vastgesteld;– het be- of verwerken, opslaan, verpakken of afleveren van andere
toevoegingsmiddelen dan die waarvoor een erkenning nodig is alsmede van voormengsels
van de volgende toevoegingsmiddelen: antibiotica, coccidiostatica en andere
geneeskrachtige stoffen, groeibevorderende stoffen, vitaminen A en D, provitaminen
en stoffen met een gelijkaardige werking die chemisch duidelijk omschreven
zijn, de sporenelementen Cu en Se.Aangezien de eisen om voor een erkenning of registratie in aanmerking
te komen kunnen verschillen naar gelang van het product of de handelingen
die verricht worden, zal een verleende erkenning of registratie slechts betrekking
hebben op de daarin genoemde producten, handelingen en plaatsen (artikel 10,
tweede lid). Gelet op het karakter van de erkenning of registratie worden
beiden opgenomen in een register. Daaromtrent worden ingevolge het voorgestelde
artikel 15, tweede lid, regels gesteld. Ingevolge het eerste lid van genoemd
artikel vindt tevens mededeling van de erkenning of registratie in de Staatscourant
plaats.De eisen waaraan voldaan zal moeten zijn, worden op grond van het voorgestelde
artikel 11 bij of krachtens algemene maatregel van bestuur gesteld. Per groep
van producten en daarmee te verrichten handelingen zijn in de bijlagen bij
richtlijn nr. 95/69/EG de minimumvoorwaarden neergelegd waaraan degene die
bereidt, be- of verwerkt, opslaat, verpakt of in het verkeer brengt moet voldoen
om – naar gelang het product in kwestie – voor een erkenning of
registratie in aanmerking te komen. De eisen die gesteld worden hebben onder
meer betrekking op de lokaliteiten, de inrichting van het productieproces
en de daarbij betrokken personen alsmede de voorzieningen ten behoeve van
de controle op de naleving.Artikel 11Een Europese registratie of erkenning kan slechts worden verleend indien
de aanvrager en zijn bedrijf voldoen aan de in de bijlage bij richtlijn nr.
95/69/EG opgenomen minimumvoorwaarden. Per groep van producten en de daarmee
te verrichten handelingen zijn in de bijlage bij richtlijn nr. 95/69/EG de
minimumvoorwaarden neergelegd waaraan degene die bereidt, be- of verwerkt,
opslaat, verpakt of aflevert moet voldoen om voor een erkenning of registratie
in aanmerking te komen. De eisen hebben onder meer betrekking op het personeel,
de inrichting van het productieproces, de kwaliteitsbewaking, de opslag, de
documentatie inzake het productieproces, de administratie, de omgang met klachten
en het terugroepen van producten, en kunnen verschillen naar gelang het type
toevoegingsmiddelen, vervangende voederproteïnen, voormengsels of diervoeders.
In artikel 10 van het wetsvoorstel is daarom bepaald dat de erkenning of registratie
slechts geldig is met betrekking tot de daarin genoemde handelingen, producten
en lokaliteiten.Artikel 12De in artikel 12 bedoelde ministeriële regeling zal betrekking hebben
op de wijze van indienen van een aanvraag en de gegevens die daarbij dienen
te worden overgelegd. Ingevolge artikel 25 zullen kosten voor de behandeling
in rekening worden gebracht. Om te toetsen of de aanvrager daadwerkelijk voldoet
aan de eisen zal gewoonlijk een onderzoek ter plaatse noodzakelijk zijn. De
kosten van dit onderzoek zullen eveneens bij de aanvrager in rekening worden
gebracht. De regeling zal tevens betrekking hebben op wijzigingen in de gegevens
die aan de erkenning of registratie te grondslag liggen. Hierbij kan bijvoorbeeld
worden gedacht aan wijzigingen in de persoon van de houder van de erkenning
of registratie maar ook aan vergaande wijzigingen in het productieproces.Artikelen 13 en 14Nadat de erkenning of registratie is verleend, dient regelmatig te worden
gecontroleerd of de houder van de erkenning of registratie nog voldoet aan
de in artikel 11 bedoelde eisen. Mocht dit niet meer het geval zijn dan zal
hem, afhankelijk van de geconstateerde afwijking, een redelijke termijn tot
aanpassing worden gegeven. Is de afwijking na afloop van die termijn nog niet
hersteld dan dient de erkenning of registratie te worden ingetrokken. Dit
is eveneens het geval indien de handelingen waarvoor de erkenning is verleend
niet meer worden verricht.De controles zullen worden verricht door de RVV. De kosten van de controles
komen ingevolge artikel 25 voor rekening van de houder van de erkenning of
registratie.Artikel 16Krachtens het voorstel van wet is het verboden diervoeders, vervangende
voederproteïnen, toevoegingsmiddelen en voormengsels in of buiten Nederland
te brengen, behoudens wanneer deze voldoen aan de met het oog op het in of
buiten Nederland brengen gestelde eisen. Deze eisen kunnen onder meer betrekking
hebben op de genoemde producten alsmede op de bewijsstukken die deze moeten
vergezellen, de wijze waarop zij dienen te worden aangeduid en de controles
waaraan ze moeten worden onderworpen. De controle op de voorschriften met
betrekking tot uit lidstaten afkomstige producten geschiedt na het wegvallen
van de binnengrenzen van de Europese Unie op de plaats van productie. Indien
daartoe redenen zijn kunnen zij ook op de plaats van bestemming of tijdens
het vervoer worden gecontroleerd. De lidstaat van oorsprong dient er op toe
te zien dat de voor lidstaten en derde landen bestemde producten worden geproduceerd
overeenkomstig de bij of krachtens de wet gestelde eisen. Producten die afkomstig
zijn uit derde landen worden stelselmatig gecontroleerd aan de buitengrenzen
van de Europese Unie. Daarmede wordt voorkomen dat diervoeders, voedermiddelen,
toevoegingsmiddelen, vervangende voederproteïnen, mengvoeders en voormengsels
de Europese Unie binnenkomen die niet voldoen aan de voorschriften die gelden
binnen de Europese Unie. Tevens biedt het voorstel van wet een basis voor
het ter beschikking blijven van producten die in Nederland worden gebracht
en in dat kader aan een controle worden onderworpen van de controlerende instantie,
in afwachting van de bevindingen van de controles. Dit op kosten van de verzender,
diens gemachtigde dan wel de importeur.In artikel 16 van het voorstel van wet wordt niet gesproken van «in-
en doorvoer». Deze begrippen zijn in het voorstel van wet niet gedefinieerd.
Door het ontbreken van een omschrijving van wat in het voorstel van wet onder
«invoer» moet worden verstaan kan de vraag rijzen of hier invoer
in de feitelijke betekenis van grensoverschrijding, het brengen in Nederland,
wordt bedoeld dan wel of dit begrip moet worden opgevat als het in het vrije
verkeer brengen. Dit laatste geschiedt als producten in douane technische
zin worden vrijgemaakt hetgeen zowel aan de grens als in het binnenland kan
plaatsvinden. Het is duidelijk dat niet-conforme producten of producten die
een gevaar kunnen vormen voor de gezondheid van mens of dier
reeds aan de grens moeten worden tegengehouden. Om elk misverstand ten aanzien
van deze aangelegenheid weg te nemen wordt in artikel 16 van het voorstel
van wet niet gesproken van «in- en doorvoer», maar van het brengen
in Nederland, onder welke terminologie zowel de invoer als de doorvoer is
begrepen, ongeacht of er sprake is van het brengen in het vrije verkeer of
niet. Het gebruik van deze terminologie betekent overigens niet dat de doorvoer
van diervoeders, voedermiddelen, toevoegingsmiddelen, vervangende voederproteïnen,
mengvoeders en voormengsels aan hetzelfde regime moet of zal worden onderworpen
als de invoer.Artikelen 17–19De aanwijzing van toezichthoudende ambtenaren zal op grond van artikel
17, eerste lid, plaatsvinden. De ambtenaren zullen beschikken over alle in
de Algemene wet bestuursrecht genoemde bevoegdheden.Het kan voor toezichthoudende ambtenaren noodzakelijk zijn om onderzoeken
in woningen te verrichten. Wij zijn ons ervan bewust dat het huisrecht een
fundamenteel vrijheidsrecht is en dat de bescherming van dat recht in beginsel
zwaar dient te wegen. Echter wanneer het belang dat de bevoegdheid tot binnentreden
beoogt te beschermen zwaarder weegt dan het belang van de bescherming van
het huisrecht, is, naar het de regering voorkomt, de bevoegdheid tot het binnentreden
in een woning zonder toestemming gerechtvaardigd. Van deze rechtvaardiging
is ongetwijfeld sprake indien het toezicht gericht is op het tegengaan van
mogelijk in een woning of in een met die woning verbonden ruimte aanwezig
gevaar voor de gezondheid van mens en dier en voor het milieu. Aangezien het
regelmatig voorkomt dat verboden substanties worden opgeborgen in een woning
of in een met die woning verbonden ruimte, vergt een adequaat toezicht op
de naleving van het onderhavige voorstel van wet dan ook dat zonder toestemming
van de bewoner een woning kan worden betreden. Veelal zal het in de regel
gaan om verboden substanties die in de diervoeding gebruikt worden om bepaalde
effecten te bereiken, zoals bepaalde antibiotica die in de diervoeding kunnen
worden gebruikt. Vermeld zij dat deze bevoegdheid om vergelijkbare redenen
eveneens in de Diergeneesmiddelenwet is voorzien. Ook daar wordt het toezicht
in het belang van de volks- en diergezondheid gehouden.Met het oog op het bovenstaande is in artikel 18 voor de ingevolge artikel
17 aangewezen ambtenaren de bevoegdheid neergelegd tot het betreden van woningen
zonder dat daarvoor toestemming benodigd is van de bewoner. Bij de uitoefening
van deze bevoegdheid wordt de procedure gevolgd, zoals bepaald in de paragrafen
1 en 2 van de Algemene wet op het binnentreden, en worden daarbij de overige
in genoemde paragrafen op het binnentreden van woningen zonder toestemming
van de bewoner opgenomen waarborgen in acht genomen.Uiteraard gaat aan het doorlopen van de procedureregeling van de Algemene
wet op het binnentreden en aan het binnentreden zelf een afweging vooraf die
de bovenbedoelde ambtenaar dient te voeren tussen het belang van het binnentreden
in het kader van zijn toezichthoudende taak in het licht van de bescherming
van de volks- en diergezondheid en het milieu en het fundamentele belang van
het beschermen van het huisrecht van betrokkene. Slechts met een zorgvuldige
en evenwichtige afweging van de onderscheiden belangen wordt gewaarborgd dat
van de in artikel 18 voorziene bevoegdheid geen willekeurig of lichtvaardig
gebruik zal worden gemaakt.Artikel 5:18 van de Algemene wet bestuursrecht regelt onder meer de bevoegdheid
tot het nemen van monsters. Ingevolge artikel 19 van het onderhavige
wetsvoorstel wordt aanvullend voorgeschreven dat monsters ter plaatse worden
verpakt en verzegeld. Hetzelfde geldt voor de monsters waarvan een exemplaar
bij de belanghebbende wordt achtergelaten.Het verpakken en verzegelen van monsters ter plaatse is een procedure
die eveneens in de Diergeneesmiddelenwet is voorgeschreven voor de op grond
van deze wet genomen monsters. Het ter plaatse verpakken en verzegelen van
monsters wordt voorgeschreven uit een oogpunt van zorgvuldigheid en rechtsbescherming.
Met het verpakken en verzegelen ter plaatse wordt getracht te voorkomen dat
met de inhoud van de monsters wordt gemanipuleerd. Niet zelden wordt een uitkomst
bestreden en wordt later eventueel aan de hand van een door de belanghebbende
bewaard monster een tegenexpertise uitgevoerd. Het feit dat in het kader van
toezicht monstername in tweevoud plaatsvindt en wanneer de belanghebbende
eveneens om een monster verzoekt monstername in dat geval in drievoud plaatsvindt,
vindt zijn grondslag in richtlijn nr. 95/53/EG van de Raad van 25 oktober
1995 tot vaststelling van de beginselen inzake de organisatie van de officiële
controles op het gebied van diervoeding (PbEG L 265). In genoemde richtlijn
worden de lidstaten gehouden te voorzien in de mogelijkheid de belanghebbende
een tegenexpertsie uit te laten voeren en voorts officieel verzegelde referentiemonsters
te bewaren.Artikelen 20 en 21Het voorgestelde artikel 20 ziet op mogelijkheden om in de preventieve
sfeer maatregelen door de betrokkenen in de productiekolom en verhandelingsfase
te doen nemen teneinde de naleving van de wet te bevorderen. In tegenstelling
tot de in artikel 21, vijfde lid, voorziene mogelijkheid van een vrijwillig
stelsel dat aan te stellen voorwaarden voldoet, gaat het in artikel 20 om
de mogelijkheid om een verplicht stelsel van maatregelen voor te schrijven.
Met beide artikelen is een passende mix van op onderscheiden situaties toe
te passen voorzorg- en controlemethodieken mogelijk.Eerste lid – Preventieve maatregelen. Bij
algemene maatregel van bestuur kan worden voorgeschreven dat bijvoorbeeld
bereiders, verpakkers of vervoerders van bepaalde categorieën van producten
verplicht zijn bepaalde maatregelen te treffen ter bevordering van een goede
naleving van de gestelde voorschriften. Die maatregelen kunnen zowel verplichtingen
betreffen om in de preventieve sfeer zelf controle uit te oefenen, als middelen
om de overheidscontrole te vergemakkelijken. De mogelijke maatregelen zijn
niet-limitatief opgesomd in de tweede zin van het eerste lid. De maatregelen
kunnen uiteraard ook een combinatie betreffen. In of krachtens de algemene
maatregel van bestuur zullen tevens voorschriften kunnen worden vastgesteld
hoe de voorgeschreven maatregelen moeten worden uitgevoerd. De genoemde maatregelen
worden hieronder toegelicht.Onderwerpen aan onderzoek. Het ligt het meest
voor de hand een preventief onderzoek van bijvoorbeeld grondstoffen voor te
schrijven indien dat uit een oogpunt van gezondheidsbescherming voor mens
en dier gewenst is.Toetsen aan steekproeven. Met name in het
geval van massaproduktie kan worden voorgeschreven dat een aantal monsters
van een product gemiddeld moet voldoen aan bepaalde voorschriften.Bedrijfscontrolesysteem. Onder bedrijfscontrolesysteem
wordt verstaan het geheel van door betrokkene te nemen maatregelen als hulpmiddel
bij de uitvoering van bovenbedoelde toetsingen. Zo kunnen maatregelen worden
voorgeschreven met betrekking tot bijvoorbeeld frequentie van controle, nauwkeurigheid
van machines, statistische werkzaamheden.Voeren van administratie. Al dan niet in het
kader van een van de drie voorgaande mogelijke maatregelen kan
worden bepaald dat er een administratie wordt gevoerd. In de praktijk zal
het vrijwel steeds gaan om computermatig verwerkte en verzamelde gegevens
tijdens productie, opslag of vervoer.Kentekens. Ter vergemakkelijking van de controle
kan worden voorgeschreven dat (door middel van kentekens of vermeldingen)
wordt aangegeven dat een product voldoet aan de gestelde norm.Tweede lid – Verhandelingsverbod. Kan
op grond van het eerste lid worden bepaald dat betrokkene aan bepaalde verplichtingen
moet voldoen teneinde bepaalde belangen te waarborgen, krachtens het tweede
lid kan het complement worden voorgeschreven. Bij algemene maatregel van bestuur
kan namelijk worden bepaald dat producten ten aanzien waarvan de vereiste
maatregelen niet zijn genomen, niet mogen worden verhandeld.Derde lid. Met betrekking tot het toetsen
door middel van een steekproef is in het derde lid de mogelijkheid opgenomen
van een verbod om producten te verhandelen, indien bij dat onderzoek is gebleken
dat het resultaat van de steekproef ongunstig was. Naast een mogelijk absoluut
verbod is het ook denkbaar een voorwaardelijk verhandelingsverbod te formuleren.
In de praktijk betekent het dat men de producten kan «opknappen».Vierde lid. Bij algemene maatregel van bestuur
worden regels gesteld met betrekking tot de gang van zaken bij het aanvragen
tot erkenning en de beoordeling van een voorgesteld bedrijfscontrolesysteem,
alsmede de van overheidszijde te verzorgen mededeling over de erkenning. Voor
de behandeling van aanvraag zullen ingevolge artikel 25 kosten in rekening
worden gebracht.Ingevolge artikel 21, eerste lid, kunnen controles worden voorgeschreven
teneinde na te gaan of aan de voorschriften die bij of krachtens deze wet
aan de producten of de bereiding ervan zijn gesteld, wordt voldaan. Het tweede
tot en met vierde lid regelen de aanwijzing van met controles belaste ambtenaren
of personen, de bekendmaking van die aanwijzing alsmede hun bevoegdheden.Het vijfde lid geeft de grondslag voor controle op controle. Dergelijke
controles zullen voorts tot gevolg hebben dat door de ingevolge het tweede
lid aangewezen ambtenaren of personen hun controle-activiteiten hierop kunnen
afstemmen. Ook zal de intensiteit van deze controles kunnen worden afgestemd
op de deelname aan het goedgekeurde stelsel van eigen controles. Dit zal ook
gevolgen hebben voor het totaal aan te betalen controle-retributies.Artikelen 22–24Met het oog op de ingevolge dit wetsvoorstel neergelegde regelgeving ter
waarborging van de gezondheid en veiligheid van diervoeders alsmede hun kwaliteit
is het noodzakelijk dat de mogelijkheid geschapen wordt om monsters van de
verschillende producten door de onderscheiden categorieën van bedrijven
te doen bewaren. Het voorgestelde artikel 22 voorziet hierin. Dergelijke monsters
vervullen ook in de sfeer van de terugtracering een onmisbare schakel bij
eventueel optredende calamiteiten.Naast instellingen voor onderzoek van de monsters (artikel 23) kunnen
op grond van artikel 24 ook analysemethoden worden vastgesteld of goedgekeurd,
voorzover zij niet reeds op communautair niveau zijn vastgesteld. Van de communautair
vastgestelde methoden wordt ingevolge artikel 1, derde lid, mededeling gedaan
in de Staatscourant. Artikel 25Voor de in dit artikel geregelde retributies zij tevens verwezen naar
paragraaf 11 van het algemeen deel van deze memorie.Zoals aldaar uiteen is gezet bestaat er aanleiding voor de op grond van
artikel 25 van het voorstel van wet aan de Minister van LNV toekomende bevoegdheid
tot het heffen van een vergoeding van kosten overeenkomstig een door hem vast
te stellen tarief.Artikel 25, eerste lid, heeft betrekking op de heffing die door de Minister
van LNV kan worden opgelegd wegens het verrichten van in dat lid vermelde
handelingen. Het tarief zelf volgt uit de op het onderhavige artikel te baseren
ministeriële regeling. Over de achtergronden voor deze opzet zij verwezen
naar hetgeen hierover reeds in bovengenoemde paragraaf is vermeld.Het in onderdeel a bepaalde biedt de basis voor het in rekening brengen
van de kosten die verband houden met de behandeling van een aanvraag om een
bij of krachtens de wet voorgeschreven vergunning, toelating, aanwijzing,
erkenning of registratie dan wel voor het in rekening brengen van de behandeling
van een aanvraag tot wijziging daarvan. Het in onderdeel b bepaalde biedt
de basis voor het doorberekenen van de kosten die verband houden met de instandhouding
van een reeds verleende vergunning, toelating, aanwijzing, erkenning of registratie.
Het gaat dan om kosten die verband houden met administratieve handelingen
dan wel onderzoeken ter plaatse, teneinde vast te stellen of nog steeds aan
de in het kader van de vergunning, toelating, aanwijzing, erkenning of registratie
gestelde eisen wordt voldaan. Onderdeel c biedt de basis om onderzoeken ter
plaatse in rekening te brengen. Ter verduidelijking dat het toelatings- respectievelijk
post-toelatingsactiviteiten zoals uiteengezet in paragraaf 11 betreffen,
die ingevolge het rapport «Maat houden: een kader voor doorberekening
van toelatings- en handhavingskosten» kunnen worden doorberekend, zij
opgemerkt dat wanneer op grond van artikel 13 tot een onderzoek ter plaatse
wordt besloten een dergelijk onderzoek generiek zal worden uitgevoerd bij
elke vertegenwoordiger van de groep waarvoor een erkenning of registratie
ingevolge artikel 10 wordt vereist. Op deze wijze uitgevoerde onderzoeken
ter plaatse treffen alle betrokkenen waarvoor een erkenning of registratie
ingevolge artikel 10 wordt vereist gelijkelijk. Bijgevolg kunnen de daaraan
verbonden kosten conform het bovenvermelde rapport worden doorberekend. De
onderdelen d en e hebben betrekking op het in rekening brengen van de kosten
die verband houden met de controles die worden verricht terzake van het brengen
binnen en buiten Nederland van toevoegingsmiddelen, voormengsels, voedermiddelen
en diervoeders en de terzake af te geven bewijsstukken. Op grond van onderdeel
f kunnen de kosten van de behandeling van een aanvraag voor erkenning van
een bedrijfscontrolesysteem worden doorberekend. Het in onderdeel g bepaalde
biedt de basis voor het in rekening brengen van de kosten die verband houden
met de behandeling van een aanvraag om krachtens de wet voorgeschreven proefnemingen
en onderzoekingen te mogen verrichten. Onderdeel h biedt onder meer een basis
om werkzaamheden die de RVV op verzoek van betrokkenen verricht in rekening
te brengen. De in het eerste lid van artikel 25 van het voorstel van wet genoemde
activiteiten betreffen activiteiten die vallen onder de in het rapport «Maat
houden: een kader voor de doorberekening van toelatings- en handhavingskosten»
onderscheiden categorie post-toelating.Het voorgestelde tweede lid biedt de basis voor het bij of krachtens algemene
maatregel van bestuur in rekening brengen van alle overige onderzoeken of
verrichtingen, waarvoor het eerste lid geen grondslag biedt. Het gaat daarbij
om onderzoeken of verrichtingen die op grond van de wet kunnen worden voorgeschreven,
maar op het niveau van de wet niet nader zijn aangeduid of geconcretiseerd.
Omdat op het niveau van de wet geen – of onvoldoende – concrete
omschrijving is opgenomen van de bedoelde onderzoeken of verrichtingen, zou
een ongeclausuleerde tariferingsgrondslag onvoldoende de belangen van contribuabelen
beschermen en op gespannen voet kunnen komen te staan met de rechtszekerheid.
In verband daarmee zullen in dergelijke gevallen slechts tarieven worden vastgesteld
voorzover de onderzoeken of verrichtingen eerst in een algemene maatregel
van bestuur zijn geconcretiseerd.In lijn met het uitgangspunt dat de essentialia zoveel mogelijk in de
wet moeten vastliggen, wordt in het derde lid het beginsel verankerd dat doorberekening
van kosten van de verrichte werkzaamheden beperkt is tot aan het niveau van
de werkelijk gemaakte kosten die bovendien in een rechtstreeks verband dienen
te staan met de werkzaamheid waarvoor het tarief wordt vastgesteld.Artikelen 26–30In deze artikelen zijn de bestuursrechtelijke bevoegdheden opgenomen teneinde
conformiteit met de voorschriften te handhaven. De gegeven bevoegdheden kunnen
naar gelang de situatie die zich voordoet worden toegepast. Van belang is
om te wijzen op het feit dat deze bevoegdheden ook bij een optredende calamiteit
kunnen worden toegepast. In dat verband wordt er op gewezen dat de maatregelen
niet alleen in een individueel geval kunnen worden opgelegd, maar ook ten
algemene kunnen worden voorgeschreven.Ten einde uitvoering te geven aan richtlijn nr. 95/53/EG alsmede aan de
voorgenomen wijziging van deze richtlijn, zoals verwoord in het Gemeenschappelijk
Standpunt (EG) nr. 9/2001 door de Raad op 12 februari 2001 vastgesteld (PbEG
C93), is onderscheid gemaakt naar binnen Nederland gebrachte of aanwezige
producten en binnen Nederland te brengen producten. Met de opsomming van maatregelen
aangaande binnen Nederland gebrachte of aanwezige producten wordt daarbij,
naast een aantal noodzakelijk geachte bevoegdheden, tevens uitvoering gegeven
aan richtlijn nr. 1999/29/EG. Daarnaast voorziet het stelsel in een aantal
specifieke maatregelen met betrekking tot dieren en de van deze dieren afkomstige
producten indien die dieren aan te wijzen schadelijke stoffen hebben opgenomen
of zouden kunnen opnemen. Tenslotte is voorzien in een medewerkingsplicht
en de bevoegdheid tot het opleggen van bestuursdwang.Met betrekking tot binnen Nederland gebrachte of aanwezige producten kunnen
ingevolge artikel 26 de in het eerste lid opgesomde maatregelen worden getroffen,
indien niet voldaan wordt aan het bepaalde in deze wet dan wel wordt vermoed
dat daaraan niet wordt voldaan of wanneer zij mogelijk de gezondheid van mens
of dier of het milieu in gevaar kunnen brengen. Deze maatregelen mogen geen
gevaar opleveren voor de gezondheid van mens of dier of voor het milieu. De
kosten van de maatregelen komen voor rekening van degene die verantwoordelijk
is voor het in het verkeer brengen van de producten, de eigenaar of de houder
van de producten. Er kunnen voorwaarden en beperkingen worden opgelegd aan
de maatregelen en er kunnen voorschriften aan verbonden worden.Ingevolge artikel 27, eerste lid, kan bij producten die binnen Nederland
gebracht worden en die niet voldoen aan het bepaalde bij of krachtens de wet
of wanneer zij mogelijk de gezondheid van mens of dier of het milieu in gevaar
kunnen brengen een door de minister aangewezen ambtenaar de volgende maatregelen
opleggen: terug zenden buiten het grondgebied van de EU, terug zenden naar
de lidstaat van oorsprong, vernietigen, in overeenstemming brengen met de
voorschriften, ontsmetten of op passende wijze behandelen, identificeren en
registreren alsmede gebruiken voor andere doeleinden. Voor de
op te leggen maatregelen geldt dat deze geen risico mogen inhouden voor de
gezondheid van mens en dier of voor het milieu. De kosten van de uitvoering
van deze maatregelen komen voor rekening van de verzender of diens gemachtigde
dan wel de importeur.Op grond van het voorgestelde artikel 28 kunnen teneinde de volks- of
diergezondheid te beschermen maatregelen worden getroffen om bepaalde dieren
en producten afkomstig van deze dieren op het bedrijf te houden. Het gaat
dan om dieren die door middel van vervoedering of drenking schadelijke stoffen
hebben opgenomen of wanneer het vermoeden bestaat dat zulks is gebeurd. Op
grond van het voorgestelde artikel 28 heeft de Minister van Landbouw, Natuurbeheer
en Visserij de bevoegdheid te bepalen dat dieren die op grond van dit artikel
aangewezen schadelijke stoffen hebben opgenomen, of waarvan wordt vermoed
dat zij dergelijke stoffen hebben opgenomen, het bedrijf waar ze worden gehouden
niet mogen verlaten, behoudens wanneer daarvoor door hem toestemming wordt
gegeven. Voorts kan de minister bepalen dat deze dieren op een door hem aangewezen
wijze worden gemerkt. De dieren blijven op het bedrijf totdat het tegendeel
is gebleken of van overheidswege is vastgesteld dat het dier vrij is van deze
schadelijke stoffen. Voorzover de volksgezondheid in het geding is, zal de
uitoefening van de bevoegdheden in samenwerking met de Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport plaatsvinden.De verplichting dieren op het bedrijf te houden kan mede betrekking hebben
op het in stallen houden van dieren. Met het opstallen – of met het
ophokken – van dieren kan bijvoorbeeld worden tegengegaan dat dieren
worden blootgesteld aan schadelijke stoffen in de lucht of kan bijvoorbeeld
worden tegengegaan dat dieren verontreinigd gras vreten of verontreinigd slootwater
drinken. Bovenbedoelde maatregelen kunnen op grond van het voorgestelde artikel
ook vanuit preventief oogpunt worden genomen. Dit maakt het mogelijk om ook
bij dreiging van blootstelling aan schadelijke stoffen, dus zonder dat er
al daadwerkelijk sprake is van opname van schadelijke stoffen, op de bedrijven
in te grijpen. Tevens kunnen ingevolge het voorgestelde vijfde lid ter voorkoming
van de opname van schadelijke stoffen maatregelen met betrekking tot voedering
en drenking van de dieren worden getroffen. Op grond van het voorgestelde
zesde lid kan tevens worden bepaald dat producten van de dieren die op grond
van dit artikel aangewezen schadelijke stoffen hebben opgenomen, of waarvan
wordt vermoed dat zij dergelijke stoffen hebben opgenomen, totdat het tegendeel
is gebleken dan wel van overheidswege is vastgesteld dat de dieren vrij zijn
van deze schadelijke stoffen, uit de handel worden genomen en centraal worden
opgeslagen. Ten behoeve van het noodzakelijke onderzoek zal tevens sprake
kunnen zijn van proefslachtingen. Daarnaast biedt het onderhavige artikel
de mogelijkheid in het eerste lid, onderdeel e, tot het treffen van andere
maatregelen voorzover deze communautair zijn voorgeschreven. Hiermede wordt
gerefereerd aan het eerdergenoemde Gemeenschappelijke Standpunt waarin ten
aanzien van dieren die schadelijke stoffen hebben opgenomen maatregelen verplicht
worden gesteld, zoals voorgeschreven in richtlijn nr. 96/23/EG van de Raad
inzake controlemaatregelen ten aanzien van bepaalde stoffen en residuen daarvan
in levende dieren en in produkten daarvan (PbEG L 125). Genoemde richtlijn
voorziet onder meer in het doden of vernietigen van dergelijke dieren.De ervaringen opgedaan bij calamiteiten, zoals de brand bij ATF-chemie
in Drachten op 12 mei 2000, tonen aan dat het kunnen treffen van de hiervoor
voorgestelde maatregelen gewenst is. Voorts is een ieder die dieren en producten
onder zich heeft of heeft gehad met betrekking waartoe maatregelen als bedoeld
in het onderhavige artikel zijn genomen, verplicht inlichtingen
te verstrekken aan de minister omtrent herkomst en verhandeling van deze dieren
en producten. Deze verplichting vergemakkelijkt de tracering en tracking waartoe
de overheid is gehouden, zoals voorgeschreven in het bovengenoemde Gemeenschappelijk
Standpunt, wanneer risico`s niet uitgesloten kunnen worden voor de gezondheid
van mens of dier of voor het milieu.De medewerkingsplicht en de bevoegdheid tot het opleggen van bestuursdwang
zijn in de artikelen 29, onderscheidenlijk 30 neergelegd. Artikel 31Met het voorgestelde artikel 31 wordt een voorziening getroffen voor het
geval dat grondstoffen onverminderd het bij of krachtens het voorstel van
wet bepaalde toch de gezondheid van de mens of dier of het milieu in gevaar
kunnen brengen. Op grond van het onderhavige artikel is het verboden toevoegingsmiddelen,
vervangende voederproteïnen, voormengsels en diervoeders te bereiden
waarvan de verwerking tot het bovenstaande gevolg leidt of waarvan men het
vermoeden heeft dat het kan leiden tot het bovenstaande gevolg.Artikel 32In dit artikel wordt voorzien in een verplichting voor een ieder die producten
of grondstoffen onder zich heeft en constateert of vermoedt dat de producten
niet voldoen aan het bepaalde bij of krachtens het voorstel van wet of wanneer
zij mogelijk de gezondheid van mens of dier of het milieu in gevaar kunnen
brengen om onverwijld de Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij hiervan
in kennis te stellen alsmede van de maatregelen die zijn getroffen ter voorkoming
van een gevaarzetting voor de gezondheid van mens of dier of het milieu. Deze
verplichting geldt ook voor dierenartsen indien zij vermoeden of constateren
dat toevoegingsmiddelen, vervangende proteïnen, voormengsels of diervoeders
niet voldoen aan het bepaalde bij of krachtens het voorstel van wet of wanneer
zij mogelijk de gezondheid van mens of dier of het milieu in gevaar kunnen
brengen. Het verstrekken van deze informatie kan, afhankelijk van de ernst
van de situatie en de mogelijke gevolgen voor de gezondheid van mens of dier
of het milieu, ertoe leiden dat van overheidswege conform de voorgestelde
artikelen 26 tot en met 30 wordt opgetreden alsmede in strafrechtelijke opsporing
en vervolging.Artikelen 33 en 34Op grond van de artikelen 33 en 34 kunnen aan houders van dieren voorschriften
worden gesteld. Deze kunnen betrekking hebben op de herkomst, de bereiding,
de opslag, de bewaring en verdere behandeling en vervoedering van producten.
Tevens kan op grond van het voorgestelde artikel 33 een administratieplicht
worden opgelegd met betrekking tot de ontvangen, bereide dan wel de hoeveelheid
vervoederde producten. Een dergelijke verplichting facilliteert namelijk de
met toezicht en opsporing belaste instanties.Artikel 35Het voorgestelde artikel 35 biedt de Minister van Landbouw, Natuurbeheer
en Visserij de mogelijkheid van het bepaalde bij of krachtens het voorstel
van wet vrijstelling of ontheffing te verlenen. Van deze bevoegdheid mag geen
gebruik worden gemaakt indien het belang van de gezondheid van mens of dier
of van het milieu zich daartegen verzet. Aan een vrijstelling of ontheffing
kunnen voorschriften of voorwaarden worden verbonden. Een vrijstelling
of een ontheffing kan onder beperkingen worden verleend.Van de bevoegdheid tot het verlenen van een vrijstelling of ontheffing
zal overigens veelal slechts gebruik worden gemaakt in geval van calamiteiten
en incidenten waarbij van een gevaarzetting voor de gezondheid van mens en
dier of het milieu sprake is of waarbij een zodanige gevaarzetting niet uitgesloten
kan worden geacht. In een zodanige situatie is snel handelen geboden en dient
in de mogelijkheid te worden voorzien dat de voorschriften die daaraan in
de weg staan niet behoeven te worden opgevolgd. Om vergelijkbare redenen is
ook in de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren in eenzelfde bevoegdheid
voorzien. Bedacht moet worden dat met de bevoegdheid tot het verlenen van
een vrijstelling of ontheffing evenwel geen uitholling van het bij of krachtens
het bepaalde van het onderhavige voorstel van wet wordt beoogd. Het feit dat
de diervoederregelgeving voor een groot deel uitvoering geeft aan dwingende
communautaire bepalingen is hier reeds een waarborg voor. De bevoegdheid voorzien
in de onderhavige voorgestelde bepaling zal niet op zodanige wijze mogen worden
aangewend dat daardoor de doelstellingen van het Verdrag tot oprichting van
de Europese Gemeenschap in gevaar kunnen worden gebracht. Gebruikmaking van
de onderhavige bevoegdheid in bovenvermelde zin staat hier echter niet haaks
op. In dit verband zij erop gewezen dat met gebruikmaking van de onderhavige
bevoegdheden, wellicht zelfstandig, doch in elk geval in samenhang met gebruikmaking
van bevoegdheden voorzien in andere voorgestelde bepalingen, uitvoering kan
worden gegeven aan het voorzorgbeginsel dat, zo moge blijken uit paragraaf 5,
in het internationale recht is verankerd.Met inachtneming van de bovenvermelde clausulering van het internationale
recht valt het overigens niet uit te sluiten dat in incidentele gevallen zonder
dat sprake is van calamiteiten of incidenten, derhalve bij onvoorziene omstandigheden,
van de in de onderhavige voorgestelde bepaling beschreven bevoegdheden gebruik
zal worden gemaakt indien dit uit overwegingen van evenredigheid en proportionaliteit
geboden is. Wanneer men bijvoorbeeld reeds uit hoofde van deelname aan een
erkend bedrijfscontrole-systeem aan bepaalde eisen heeft voldaan of bepaalde
zaken genoegzaam ten genoegen van de overheid heeft gewaarborgd, zou het niet
getuigen van evenredigheid en proportionaliteit indien men daarnaast moet
voldoen aan voorschriften die weliswaar hetzelfde beogen doch dit niet op
een identieke wijze bewerkstelligen. Mede tegen de achtergrond het bedrijfsleven
niet met onnodige lasten te confronteren, kan het verlenen van een vrijstelling
of een ontheffing in dergelijke gevallen te overwegen zijn. Van een uitholling
van het bij of krachtens het bepaalde van het onderhavige voorstel van wet
is ook in dergelijke gevallen geen sprake.Met het oog op de kenbaarheid van het gebruik van de in artikel 35 verleende
bevoegdheden zij vermeld dat een vrijstelling zal worden gepubliceerd in de
Staatscourant. Met betrekking tot ontheffingen acht de regering een dergelijke
publicatie in het licht van uitvoeringslasten niet opportuun. Anders dan bij
vrijstellingen wordt geen grote doelgroep door een ontheffing geraakt, zodat
publicatie uit hoofde van kenbaarheid minder voor de hand ligt.Artikel 36Op basis van het voorgestelde artikel kunnen afzonderlijke regelen worden
gesteld met betrekking tot producten die kennelijk in een proefstadium verkeren
of voor proefdoeleinden worden aangewend. Het betreft hier de ontwikkeling
van nieuwe producten of het verrichten van onderzoek met betrekking tot bestaande
producten. Bepaald kan worden dat proefnemingen slechts na daartoe
gedane aanvraag kunnen worden toegestaan. Voor de behandeling en beoordeling
van die aanvraag zullen kosten in rekening worden gebracht. In de Diergeneesmiddelenwet
en de Bestrijdingsmiddelenwet 1962 zijn identieke bepalingen opgenomen.De Productschappen Vee, Vlees en Eieren, de Nederlandse vereniging voor
de handel en verwerking van pluimvee, wild en tamme konijnen alsmede de Vereniging
van de Nederlandse pluimveeverwerkende industrie vrezen dat met het onderhavige
artikel ongeclausuleerde bevoegdheden worden verleend. Bedacht moet worden
dat de onderhavige bevoegdheden slechts betrekking hebben op producten die
kennelijk in een proefstadium verkeren of voor proefdoeleinden worden aangewend
en juist tot doel hebben de mogelijkheden van de wet te verruimen zodat de
proeven en onderzoeken kunnen worden verricht. Innovaties kunnen hiermee mogelijk
worden gemaakt. In kwantitatieve zin zal slechts spaarzaam van de bevoegdheden
in het onderhavige artikel gebruik worden gemaakt. Op geen enkele wijze zal
daarbij voorbij worden gegaan aan het fundamentele vereiste dat de gezondheid
van mens of dier niet in gevaar mag worden gebracht. Hetzelfde geldt ten aanzien
van de bescherming van het milieu.Artikel 37Aangezien in het belang van de gezondheid van mens of dier soms een onverwijlde
voorziening geboden is bij het ontbreken waarvan onaanvaardbare risico's en
gevolgen kunnen optreden, is in het voorgestelde artikel 37 een voorziening
getroffen op grond waarvan regelen in plaats van bij algemene maatregel van
bestuur in een ministeriële regeling kunnen worden getroffen. Aangezien
het in zeer spoedeisende gevallen zelfs onaanvaardbare risico's kan opleveren
wanneer maatregelen pas van kracht worden na officiële publicatie in
de Staatscourant, biedt het voorgestelde artikel 37 de mogelijkheid om de
maatregelen onmiddellijk na bekendmaking, via bijvoorbeeld de media, te effectueren.
Maatregelen kunnen door middel van internet en het ANP bekend worden gemaakt.
Een dergelijke wijze van bekendmaking is overigens niet nieuw. Om vergelijkbare
redenen is in de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren voorzien in de mogelijkheid
om van de in artikel 4, eerste lid, van de Bekendmakingswet genoemde bekendmakingswijzen
af te wijken. Van deze mogelijkheid werd bijvoorbeeld ten tijde van de varkenspest
en de mond- en klauwzeer-uitbraken gebruik gemaakt: de ter voorkoming van
verspreiding van smetstoffen getroffen vervoersverboden werden bekend gemaakt
via internet en de media.Artikel 38In artikel 38 is het voorzorgbeginsel uitgewerkt. Verwezen wordt naar
paragraaf 5 van hoofdstuk I van deze toelichting.Artikel 39Het voorgestelde artikel 39 ziet op het stellen van regels ter uitvoering
van een verdrag of een besluit van een volkenrechtelijke organisatie. Zoals
in het algemeen deel van de toelichting is aangegeven (paragraaf 4) is
de Europese regelgeving aangaande diervoeders sterk in beweging. De daarbij
gegeven implementatietermijnen zijn voorts vaak van korte duur. Ten einde
tijdig die regelgeving te kunnen implementeren is een bepaling als de onderhavige
onontbeerlijk. Het stellen van de regels kan overeenkomstig het kabinetsstandpunt
Versnelde implementatie van EG- en andere internationale besluiten (Kamerstukken
II 1998/99, 26 200 VI, nr. 65) geschieden bij of krachtens algemene maatregel
van bestuur. Artikel 40Het voorgestelde artikel 40 biedt de mogelijkheid om medebewind te vorderen
van het bestuur van een productschap of een bedrijfschap als bedoeld in artikel
66 van de Wet op de bedrijfsorganisatie. De gevorderde medewerking kan bestaan
uit het stellen van regelen of het stellen van nadere regelen en het nemen
van besluiten. Voor het antwoord op de vraag wanneer van deze mogelijkheid
gebruik wordt gemaakt, wordt verwezen naar paragraaf 6 van het eerste
hoofdstuk van de onderhavige memorie van toelichting.Artikel 41Onder de vigerende regelgeving van het Productschap Diervoeders staat
beroep open bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Zoals beschreven
in de paragrafen 2 en 4 van het eerste hoofdstuk van de Memorie van Toelichting
is de regelgeving op het gebied van diervoeders grotendeels binnen de Europese
Unie geharmoniseerd en is daaraan hoofdzakelijk uitvoering gegeven in regelgeving
van het Productschap Diervoeders. Het onderhavige wetsvoorstel voorziet in
een kader voor regelgeving op het gebied van diervoeders op Rijksniveau. Met
het onderhavige wetsvoorstel is voor een belangrijk deel slechts sprake van
het verschaffen van een andere basis voor reeds bestaande regelgeving en stelsels
voor diervoeders. In het voorgestelde artikel 41 is er dan ook voor gekozen
de bovengenoemde beroepsgang te continueren. Bijgevolg kan een belanghebbende
tegen een op grond van het voorstel van wet genomen besluit beroep in stellen
bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Overigens zij vermeld dat
deze beroepsgang ook gangbaar is in het kader van andere wettelijke stelsels,
zoals de Diergeneesmiddelenwet, de Bestrijdingsmiddelenwet en de Gezondheids-
en welzijnswet voor dieren. Over de gevolgen van het aantal procedures in
vergelijking met de vigerende situatie van productschapsregelgeving zij verwezen
naar hetgeen daarover is opgemerkt in paragraaf 13.Artikel 42Het onderhavige artikel voorziet in de vervanging van de tekst van artikel
3 met het oog op de introductie van het principe van «nee, tenzij»
voor voedermiddelen. Bij de toelichting op artikel 3 werd hieraan reeds gerefereerd.
Gekozen is om het artikel in zijn geheel te vervangen. Daarbij komt het hier
voorgestelde zesde lid overeen met het tweede lid van het thans reeds in artikel
3 opgenomen voorstel. Nieuw zijn derhalve het eerste tot en met vijfde lid.
Daarin is in lijn met de in het Beleidsbesluit Diervoeder neergelegde uitgangspunten
voorzien in een aantal verschillende instrumenten aangaande grondstoffen voor
diervoeders.Teneinde de nee, tenzij benadering in het onderhavige wetsvoorstel neer
te leggen is in het eerste lid de systematiek van een positieve lijst neergelegd.
Het zal verboden zijn andere dan de aangewezen grondstoffen als voedermiddel
aan te wenden of in het verkeer te brengen. Op grond van deze bepaling zullen
voedermiddelen waarvan op grond van jarenlange praktijkervaring is gebleken
dat het risico voor de volks- of diergezondheid in beginsel afwezig is zonder
meer kunnen worden aangewezen. Voor voedermiddelen waarvan dit niet kan worden
aangenomen, kunnen ingevolge het tweede lid nog voorwaarden of voorschriften
worden gegeven of kan ingevolge het derde lid een toelatingsvereiste worden
ingeroepen. Voedermiddelen uit deze laatste categorie zullen pas mogen worden
verwerkt in diervoeders of als zodanig mogen worden vervoederd indien ingevolge
de toelatingsprocedure is gebleken dat risico's beheersbaar zijn. Ook aan
de toelating kunnen voorwaarden en voorschriften worden verbonden (vierde
lid). Omtrent de aanvraag en de daarbij verder te volgen procedure
zullen ingevolge het voorgestelde vijfde lid regels worden gesteld. De inzet
van deze verschillende instrumenten zal afhankelijk zijn van de aard van de
grondstoffen en de daaraan verbonden mogelijke risico's.Aangezien het huidige Europese stelsel thans nog niet in een positief
stelsel als omschreven voorziet, zal de inwerkingtreding van dit artikel bij
afzonderlijk koninklijk besluit worden bewerkstelligd.Artikel 43Het niet voldoen aan de bij of krachtens deze wet vastgestelde voorschriften
wordt onder de werkingssfeer van de Wet op de economische delicten gebracht.
Het onderhavige artikel strekt hiertoe. Zoals reeds beschreven in paragraaf 2
van het eerste hoofdstuk van deze memorie zijn bij diervoeders de belangen
van de volks- en diergezondheid en het milieu gemoeid. Correcte naleving van
de bij of krachtens het onderhavige voorstel van wet gestelde voorschriften
is van bijzonder belang, omdat overtreding van deze voorschriften tot onaanvaardbare
risico `s en gevolgen voor de volks- en diergezondheid alsmede voor het milieu
kunnen leiden. Er behoeft in dit kader slechts te worden gewezen op de aan
de volks- en diergezondheid verbonden gevolgen van de vervoedering van ondeugdelijk
diervoeder. Dergelijke gevolgen zijn zeer ingrijpend, leiden zowel voor het
bedrijfsleven als voor de overheid tot een aanzienlijke lastenverzwaring en
raken de samenleving als geheel, hetgeen recentelijk plaatsgevonden hebbende
incidenten met diervoeders en dierlijke producten, zoals de dioxine- en de
BSE-crises, nog eens hebben duidelijk gemaakt. De bij of krachtens het onderhavige
voorstel van wet gestelde voorschriften dienen naast het sectorale belang,
dan ook in belangrijke mate het algemene belang. Gelet op de ernstige consequenties
die de niet naleving van de bovenbedoelde voorschriften met zich mee kan brengen,
wenst de regering een passende strafmaat toegepast te zien. Het handelen in
strijd met eerderbedoelde voorschriften vormt ingevolge het voorgestelde artikel
43 een economisch delict. De overtreding van een aantal van deze voorschriften
wordt, gelet op het bovenstaande, ondergebracht onder artikel 1, ten eerste,
van de Wet op de economische delicten (hierna: de WED).Op grond hiervan is de overtreding van betreffende voorschriften, voorzover
opzettelijk begaan, een misdrijf, waarvoor een gevangenisstraf van ten hoogste
zes jaren of een geldboete van maximaal 100 000 gulden kan worden opgelegd.
Voorzover niet opzettelijk begaan, wordt overtreding van desbetreffende voorschriften
gekwalificeerd als een overtreding, waarvoor een hechtenis van ten hoogste
1 jaar of, een geldboete van maximaal 25 000 gulden kan worden opgelegd.
Overtredingen van voorschriften waarbij de volks- of diergezondheid in een
geringere mate in het geding is dan bij overtredingen van de voorschriften
die onder artikel 1, ten eerste, van de WED zijn ondergebracht, zijn onder
artikel 1, ten tweede, van de WED gebracht. Bijgevolg is overtreding van betreffende
voorschriften, voorzover opzettelijk begaan, een misdrijf, waarvoor een gevangenisstraf
van ten hoogste twee jaren of een geldboete van maximaal 25 000 gulden
kan worden opgelegd. Voorzover niet opzettelijk begaan, wordt overtreding
van betreffende voorschriften gekwalificeerd als een overtreding, waarvoor
een hechtenis van ten hoogste zes maanden of een geldboete van maximaal 25 000
gulden kan worden opgelegd.Overtreding van voorschriften van administratieve aard of die slechts
een ondersteunende functie hebben van reeds onder artikel 1, ten eerste en
ten tweede, van de WED gebrachte voorschriften alsmede overtredingen van voorschriften
waarbij de volks- en diergezondheid niet in het geding is, zoals het geval
is bij diervoedermiddelen die zich in een proefstadium bevinden
en nog niet met het oog op de verhandeling worden geproduceerd, worden onder
artikel 1, ten vierde, van de WED gebracht en worden aangemerkt als overtredingen.
Daarvoor kan op grond van de WED een hechtenis van ten hoogste 6 maanden of
een geldboete van maximaal 25 000 gulden (4e categorie) worden opgelegd.Artikelen 44–47Op grond van de voorgestelde artikelen 44 tot en met 47 worden wijzigingen
aangebracht in respectievelijk de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren,
de Veewet, de Diergeneesmiddelenwet en de Meststoffenwet. Voor een nadere
toelichting op de in de genoemde wettelijke stelsels aangebrachte wijzigingen
wordt verwezen naar paragraaf 8 van het algemeen gedeelte van deze memorie
van toelichting.Artikel 48Onderhavig voorgesteld artikel voorziet in een overgangsperiode van 12
maanden voor reeds door het Productschap Diervoeders verleende erkenningen
en registraties.Artikel 49Gelet op de vele verschillende onderwerpen die in het kader van het onderhavige
voorstel geregeld worden en de nadere uitwerking die daarvoor nog zal moeten
geschieden, wordt voorzien in een gefaseerde inwerkingtreding bij koninklijk
besluit.Bij die inwerkingtreding zal tevens rekening worden gehouden met de zes-weken-termijn,
bedoeld in artikel 12, eerste lid, van de Tijdelijke referendumwet.De Staatssecretaris van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij,G. H. Faber BIJLAGE 1Implementatietabel Kaderwet diervoedersRICHTLIJNENKADERWET opmerkingenRichtlijn 70/373/EEG   betreffende de invoering van gemeenschappelijke bemonsterings-
en analysemethoden voor de officiële controle van veevoeders   artikel 1artikel 24publicatie in de Staatscourantanalysemethoden artikel 2interne procedure  artikel 3interne procedure  artikel 5inwerkingtreding  artikel 6behoeft geen
implementatie      Richtlijn 70/524/EEG   betreffende toevoegingsmiddelen in de diervoeding   artikel 1, eerste lidreikwijdte  artikel 1, tweede lidartikel 1 + uitv.bep  artikel 1, derde lidartikel 1  artikel 2artikel 1 definities artikel 3artikel 5, eerste
lid vergunning toelatingsverbodartikel 3 Ainterne EG
eisen  artikel 4artikel 6 aanvraag vergunning artikel 5interne EG procedure  artikel 6, eerste lidartikel 6ministeriële regelingretributie artikel 6, tweede lidinterne EG procedure  artikel 7artikel 6  artikel 7 Aartikel 6ministeriële regeling artikel 8interne EG procedure  artikel 9Communautair
besluit  artikel 9 ACommunautair
besluit  artikel 9 BCommunautair
beluit  artikel 9C, eerste lidartikel 6, tweede lidministeriële regelinggesloten dossier artikel 9 C, tweede lidartikel 6, tweede lidministeriële regelinggesloten dossier artikel 9 C, derde lidartikel 6, tweede lidministeriële regeling artikel 9 C, vierde lidartikel 6, tweede lidministeriële regeling artikel 9 C, vijfde lidartikel 6, tweede lidMinisteriële regelingWetenschappelijke gegevens artikel 9 C, zesde lidartikel 6, tweede lidministeriële regelinginformeren vergunning artikel 9 DCommunautair
besluit  artikel 9 ECommunautair
besluit  artikel 9 F t/m Iovergangsmaatregelen (uitgewerkt) artikel 9 Kartikelen
5 en 7 in het verkeer
brengen toevoegingsmiddelenartikel 9 LEU besluit  artikel 9 MEU besluit  artikel 9 Nartikel 6ministeriële regelingmonografie artikel 9 Oartikel 6ministeriële regelingsignalement artikel 9 Partikel 6ministeriële regelingmonstername artikel 9 Qartikel 8bij/krachtens AMVB artikel 9 Rinterne EG
procedure  artikel 9 Sartikel 6  artikel 9 Tinterne EG
procedure  artikel 10artikel 8bij/krachtens AMVB artikel 11, eerste lidartikel 9ministeriële regeling artikel 11, tweede lidinterne EG procedure  artikel 11, derde lidinterne EG procedure  artikel 12, eerste lidartikel 8bij/krachtens AMVB artikel 12, tweede lidartikel 8  artikel 12, derde lidàrtikel 8, onder abij/krachtens AMVB artikel 13, eerste lidartikel 7, derde lid erkenning artikel 13, tweede lidartikel 8, onder cbij/krachtens AMVB artikel 13, derde lidartikel 8, onder dbij/krachtens AMVB artikel 14artikel 8,
onder fbij/krachtens AMVBaanduidingen artikel 15artikel 8,
onder fbij/krachtens AMVBaanduidingen artikel 16artikel 8,
onder fbij/krachtens AMVB artikel 17artikel 8,
onder fbij/krachtens AMVB artikel 18artikel 8,
onder fbij/krachtens AMVB artikel 19behoeft geen
impl.  artikel 20behoeft geen
impl.  artikel 21artikel 17 controle artikel 21 Aartikel 6,
vijfde lidministeriële regelingtoevoegingsmiddelen van oorsprong uit derde landenartikel 22artikel 5,
tweede lid uitvoer
naar derde landen artikel 23interne EG
procedure  artikel 24interne EG
procedure  artikel 25communautaire
maatregel  artikel 26implementatie
termijn  artikel 27behoeft geen
implementatie  Bijlagenhoofdstuk III
(artikel 5) lijst toevoegingsmiddelen     eerste richtlijn 71/250/EEG   betreffende de vaststelling
van gemeenschappelijke analysemethoden voor de officiële controle van
veevoeders   artikel 1artikel 24mededeling in de Staatscourantanalyse methoden artikel 2implementatie
termijn  artikel 3behoeft geen
implementatie      tweede richtlijn 71/393/EEG   betreffende de vaststelling
van gemeenschappelijke analysemethoden voor de officiële controle van
veevoeders   artikel 1art. 24mededeling in de Staatscourantanalyse methoden artikel 2implementatie
termijn  artikel 3behoeft geen
implementatie      derde Richtlijn 72/199/EEG   betreffende de vaststelling
van gemeenschappelijke analysemethoden voor de officiële controle van
veevoeders   artikel 1art. 24mededeling in de Staatscourantanalyse methoden artikel 2implementatie
termijn  artikel 3behoeft geen
implementatie      vierde Richtlijn 73/46/EEG   betreffende de vaststelling van gemeenschappelijke
analysemethoden voor de officiële controle van veevoeders   artikel 1art. 24mededeling in de Staatscourantanalyse methoden artikel 2implementatie
termijn  artikel 3behoeft geen
implementatie      eerste Richtlijn 76/371/EEG   houdende vaststelling van gemeenschappelijke bemonsterings
methoden voor de officiële controle van diervoeders   artikel 1artikel 22 bemonsteringsmethoden artikel 2implementatie
termijn  artikel 3behoeft geen
implementatie      zevende Richtlijn 76/372/EEG   houdende vaststelling
van gemeenschappelijke analysemethoden voor de officiële controle van
diervoeders   artikel 1art. 24mededeling in de Staatscourantanalyse methodenartikel 2implementatie
termijn  artikel 3behoeft geen
implementatie      achtste Richtlijn 78/633/EEG   houdende vaststelling
van gemeenschappelijke analysemethoden voor de officiële controle van
diervoeders   artikel 1art. 24mededeling in de Staatscourantanalyse methodenartikel 2implementatie
termijn  artikel 3behoeft geen
implementatie      Richtlijn 79/373/EEG   betreffende de handel in mengvoeders   Artikel 1behoeft geen
implementatie  artikel 2artikel 1 definities artikel 3artikel 2, eerste
lid deugdelijke handels
kwaliteit artikel 4artikel 4bij/krachtens AMVBverpakking artikel 5artikel 4, eerste
lidbij/krachtens AMVBverpakking artikel 5 quaterartikel
4, eerste lidbij/krachtens AMVBvermeldingen op verpakking artikel 5 quinquies,artikel 4, eerste lidbij/krachtens AMVBaanduidingen verpakking artikel 5 sexiesartikel
4, eerste lidbij/krachtens AMVBetiketteringartikel 6artikel 4, eerste
lidbij/krachtens AMVBaangewezen stoffen artikel 7vervallen  artikel 8vervallen  artikel 9behoeft geen
implementatie  artikel 10interne procedure
+ art 3 en 24  artikel 10 bisartikel
4, eerste lidbij/krachtens AMVB artikel 11artikel 4,
eerste lidbij/krachtens AMVBaanduiding verpakkingartikel12artikel 20bij/krachtens AMVBsteekproef
controle artikel 13behoeft geen
implementatie  artikel 14artikelen 16
en 37  artikel 15behoeft geen
implementatie  artikel 16impl. termijn  artikel 17inwerkingtreding      negende Richtlijn 81/715/EEG   houdende vaststelling
van gemeenschappelijke analysemethoden voor de officiële controle van
diervoeders    art. 24mededeling in de Staatscourantanalyse
methoden artikel 2implementatie
termijn  artikel 3behoeft geen
implementatie      Richtlijn 82/471/EEG   bepaalde in diervoeding gebruikte producten (voederproteïnen)   artikel 1reikwijdte  artikel 2artikel 1 definities artikel 3, eerste lidartikel 5, eerste lid lijst van producten artikel 3, tweede lidartikel 37  artikel 4uitgewerkt  artikel 5artikel 8, onder
fbij/krachtens AMVBaanduidingen op de verpakking artikel 6interne EG procedure  artikel 7, eerste lidartikel 6  artikel 7, tweede lidinterne EU procedure  artikel 7, derde lidartikel 6 vertrouwelijkheid artikel 8, eerste lidartikel 9ministeriële regelingverbod artikel 8, tweede en derde lidinterne EG procedure  artikel 9artikel 8 etikettering artikel 10behoeft geen
implementatie  artikel 11behoeft geen
implementatie  artikel 12artikel 17 steekproef controle artikel 13interne EG
procedure  artikel 14interne EG
procedure  artikel 15communautair
besluit lijst toevoegingsmiddelen artikel 16artikel 5,
tweede lid uitvoer
naar derde landen artikel 17inwerkingtreding  artikel 18behoeft geen
implementatie  Bijlagenartikel 5 voederproteïnen    Richtlijn 83/228/EEG   tot vaststelling van de richtsnoeren voor de beoordeling
van bepaalde producten die worden gebruikt in de diervoeding   artikel 1artikel 6ministeriële regelingsamenstellen dossiers artikel 2inwerkingtreding  artikel 3behoeft geen
implementatie  Bijlagenartikel 6 richtsnoeren voor bepaalde
producten in diervoeder.     Tiende Richtlijn 84/425/EEG   houdende de vaststelling van gemeenschappelijke analyse
methoden voor de officiële controle van diervoeders   artikel 1art.24mededeling in de Staatscourantanalyse methoden artikel 2implementatie
termijn  artikel 3behoeft geen
implementatie      Richtlijn 86/174/EEG   tot vaststelling van
de methode voor de berekening van de energiewaarde van mengvoeders voor pluimvee   artikel 1artikel 4, eerste
lid vermelding op de
verpakking artikel 2inwerkingtreding  artikel 3behoeft geen
implementatie  Bijlageartikel 4 vermelding van het resultaat     Richtlijn 87/153/EEG   tot vaststelling van
richtsnoeren voor de beoordeling van toevoegingsmiddelen in diervoeding   artikel 1artikel 6ministeriële regelingdossiers die bij verzoek moeten worden gevoegd artikel 2behoeft geen
implementatie  artikel 3inwerkingtreding  artikel 4behoeft geen
implementatie  bijlageartikel 6, eerste
lid richtsnoeren voor
de beoordeling van toevoegingsmiddelen in diervoeding     Richtlijn 91/357/EEG   tot vaststelling van
de categorieën van ingrediënten die mogen worden gebruikt voor het
etiketteren van mengvoeders voor andere dieren dan huisdieren   artikel 1artikel 4bij/krachtens AMVBetiketteren artikel 2inwerkingtreding  artikel 3behoeft geen
implementatie  Bijlageartikel 4 ingrediënten die mogen
worden vermeld op etiketten van mengvoeders.     Elfde Richtlijn 93/70/EEG   tot vaststelling van
gemeenschappelijke analyse methoden voor de officiële controle van diervoeders   artikel 1art. 24mededeling in de Staatscourantanalyse methoden artikel 2implementatie
termijn  artikel 3behoeft geen
implementatie      Richtlijn 93/74/EEG   betreffende diervoeders met bijzonder voedingsdoel  gewijzigd bij: RL 96/25/EGartikel 1artikel 2 en
4 in de handel brengen artikel 2artikel 1 definities artikel 3artikel 4, derde
lidbij/krachtens AMVBgeschikt voor bijzonder voedingsdoelartikel 4behoeft geen
implementatie  artikel 5artikel 4bij/krachtens AMVBverpakking,
etiketterenartikel 6uitgewerkt  artikel 7behoeft geen
implementatie  artikel 8behoeft geen
implementatie  artikel 9interne EG procedure  art.10art. 17 controle artikel 11wijzigingen
RL 74/63, 79/373 en 82/471.  Artikel 12implementatie  artikel 13behoeft geen
implementatie  Bijlage  lijst van bestemmingen (etiketteren)     Richtlijn 93/113/EG   betreffende het gebruik
en het in de handel brengen van voor de diervoeding bestemde enzymen, micro
organismen en hun preparaten   artikel 1reikwijdte  artikel 2artikel 2 geen gevaar voor de gezondheid artikel 3uitgewerkt  artikel 4uitgewerkt  artikel 5uitgewerkt  artikel 6uitgewerkt  artikel 7artikel 8bij/krachtens AMVBin de handel
brengen, vermeldingen artikel 8implementatie  artikel 9inwerkingtreding  artikel 10behoeft geen
implementatie      Twaalfde Richtlijn 93/117/EG   tot vaststelling van
gemeenschappelijke analyse methoden voor de officiële controle van diervoeders   artikelart. 24mededeling in de Staatscourantanalyse methoden artikel 2implementatie
termijn  artikel 3behoeft geen
implementatie      Richtlijn 95/53/EG   tot vaststelling van
de beginselen inzake de organisatie van de officiële controles op het
gebied van diervoeding   artikel 1reikwijdte  artikel 2art. 1 + uitvoeringsbep.definities  artikel 3, eerste lidbehoeft geen implementatie  artikel 3, tweede lidartikel 16 uitvoer
controle artikel 4artikel 17 tot
21  artikel 5artikel 16,
tweede lidministeriële regelingsteekproefsgewijze controle artikel 6artikel 16,
vierde lid plaatsen
van binnenkomst artikel 7artikel 16,
tweede lid fysieke
steekproef artikel 8artikel 27,
eerste lid ongunstig
resultaat artikel 9, eerste lidartikel 16, derde lid art. 9 document artikel 9, tweede lidbehoeft geen implementatie  artikel 9 bisartikel
16 vrijwaring artikel 9 terbehoeft
geen implementatie  artikel 10artikel 17  artikel 11artikel 17  artikel 12artikel 17  artikel 13artikel 26  artikel 14informatie
uitwisseling  artikel 15, eerste lidinterne EG procedure  artikel 15, tweede lidinformatie uitwisseling  artikel 15, derde lidinterne EG procedure  artikel 16artikel 17  artikel 17, eerste liduitvoering  artikel 17, tweede lidAWB vertrouwelijkheid artikel 17 bisbehoeft
geen implementatie  artikel 18, eerste lidartikelen 19 en 22ministeriële regelingmaatregelen nodig voor analyseartikel18, tweedeartikel
23ministeriële regelingaanwijzen instellingen artikel 18, derde lidartikel 22 en 24  artikel 18, vierde lidinterne EG procedure  artikel 19WED  artikel 20behoeft geen
implementatie  artikel 21informatie
uitwisseling  artikel 22, eerste liduitgewerkt  artikel 22, tweede lidinf.uitwisseling  artikel 22, derde lidinterne procedure  artikel 23interne EG
procedure  artikel 23 bisinterne
EG procedure  artikel 24implementatie-
termijn  artikel 25inwerkingtreding  artikel 26behoeft geen
implementatie      Richtlijn 95/69/EG   houdende de vaststelling
van de voorwaarden en bepalingen voor de erkenning en de registratie van bedrijven
en tussenpersonen in de sector diervoeding en tot wijziging van de Richtlijnen
70/524/EEG, 74/63/EEG, 79/373/EEG en 82/471/EEG   artikel 1, eerste lidreikwijdte  artikel 1, tweede lididem  artikel 1, derde lidartikel 1 + uitv. Bep definities artikel 2, eerste lidartikel 10 erkenning
bedrijven voor genoemde handelingen artikel 2, tweede lidartikel 11, eerste lidbij/krachtens AMVBeisen aan erkenning artikel 2, derde lidartikel 14 doorhalen,
intrekken erkenning artikel 3, eerste lidartikel 10 erkenning
tussenpersonen voor genoemde handeling artikel 3, tweede lidartikel 14 intrekking,
doorhaling erkenningartikel 4, eerste lidart. 12ministeriële regeling artikel 4, tweede lidbehoeft geen implementatie  artikel 5artikel 15,
tweede lidministeriële regelingregister erkenning artikel 6informatie uitwisseling  artikel 7, eerste lidartikel 10 registratie
bedrijven artikel 7, tweede lidartikel 11, eerste lidbij/krachtens AMVBeisen registratie artikel 7, derde lidartikel 11  artikel 7, vierde lidartikel 14 intrekking artikel 8, eerste lidartikel 10 registratie
tussenpersonen artikel 8, tweede lidartikel 11 eisen registratie artikel 8, derde lidartikel 14 intrekken
registratie tussenpersoonartikel 9, eerste lidartikel 12, eerste lidministeriële regelingregistratie procedure artikel 9, tweede liduitgewerkt  artikel 10artikel 15,
tweede lidministeriële regelingregister artikel 11informatie
uitwisseling  artikel 12artikel 12ministeriële regelingeisen vereenvoudigde procedure artikel 13artikel 13bij/krachtens AMVBcontroles artikel 14interne EG
procedure retributies artikel 15interne EG
procedure  artikel 16interne EG
procedure  artikel 17wijziging richtlijnen gewijzigd RL 70/524 artikel 18wijziging richtlijnen Gewijzigd. RL 74/63 artikel 19wijziging richtlijnen wij. RL 79/373 artikel 20wijziging richtlijnen gewijzigd. RL 82/471 artikel 21implementatie
termijn  artikel 22inwerkingtreding  artikel 23behoeft geen
implementatie  bijlageartikel 11 voorwaarden voor erkenning.     Richtlijn 96/25/EG   betreffende het verkeer van voedermiddelen, tot wijziging
van de Richtlijnen 70/524/EEG, 74/63/EEG, 82/471EEG en 93/74/EEG en tot intrekking
van Richtlijn 77/101/EEG   artikel 1reikwijdte  artikel 2artikel 1  artikel 3artikel 2  artikel 4artikel 4  artikel 5artikel 4bij/krachtens AMVBverpakking artikel 6artikel 4bij/krachtens AMVBuitz. Op
art. 5 van de RL artikel 7artikel 4bij/krachtens AMVBvoorwaarden artikel 8artikel 2, derde
lid + artikel 4min regelingongewenste stoffen toestaan artikel 9artikel 4, eerste
lidbij/krachtens AMVBverpakking artikel 10behoeft geen
implementatie  artikel 11behoeft geen
implementatie  art.12artikel 17  artikel 13interne procedure  artikel 14wijz. rl 70/527  artikel 15intrekken richtlijn
77/101/EEG  artikel 16behoeft geen
implementatie  artikel 17implementatie
termijn  artikel 18implementatie
voorschriften  artikel 19inwerkingtreding  artikel 20behoeft geen
implementatie  bijlagenartikel 4      Richtlijn 98/51/EG   tot vaststelling van
bepalingen ter uitvoering van Richtlijn 95/69/EG van de Raad houdende vaststelling
van de voorwaarden en bepalingen voor de erkenning en de registratie van bedrijven
en tussenpersonen in de sector diervoeding   artikelen 1 t/m 11behoeven
geen implementatie ziet op procedures erkenning derde landen    Richtlijn 98/64/EG   tot vaststelling van
communautaire analysemethoden voor de bepaling van aminozuren, ruwvet en olaquindox
in diervoeders en houdende wijziging van Richtlijn 71/393/EEG   artikel 1artikel 24mededeling in de Staatscourantanalyses artikel 2  wijziging van RL 71/393/EEG artikel 3implementatie
termijn  artikel 4inwerkingtreding  artikel 5behoeft geen
implementatie      Richtlijn 98/88/EG   tot vaststelling van richtsnoeren voor de microscopische
identificatie van het gehalte aan bestanddelen van dierlijke oorsprong in
het kader van de officiële controle van diervoeders.   artikel 1artikel 24mededeling in de Staatscourant artikel 2implementatie
termijn  artikel 3inwerkingtreding      Richtlijn 99/27/EG   tot vaststelling van
communautaire analysemethoden voor de bepaling van amprolium, diclazuril en
carbadox in dierenvoeders, houdende wijziging van de Richtlijnen 71/250/EEG
en 73/46/EEG en houdende intrekking van Richtlijn 74/203/EEG.   artikel 1artikel 24mededeling in de Staatscourantanalysesartikel 2artikel 24 wijziging Richtlijn 71/250/EEGartikel 3artikel 24 wijziging Richtlijn 73/46/EEGartikel 4  intrekking Richtlijn 74/203/EEG artikel 5implementatie
termijn  artikel 4 (6)inwerkingtreding  artikel 5 (7)behoeft
geen implementatie      Richtlijn 99/29/EG   inzake ongewenste stoffen
en producten in diervoeding  vervanging van 74/63/EEG artikel 1reikwijdte  artikel 2artikel 1 +
uitv. Bepalingen definities artikel 3artikel 2 In het verkeer brengen, verbod artikel 4, eerste lidartikel 2, tweede lidministeriële regelingdiervoeders, bepaalde stoffen artikel 4, tweede lidartikel 2, derde lidministeriële regelingoverschrijden ongewenste stoffen artikel 5, eerste lidartikel 2, tweede lid, onderdeel b  artikel 5, tweede lidartikel 2, derde lid  artikel 6artikel 2, derde
lid  artikel 7artikel 2, derde
lid menging van voedermiddelen artikel 8artikel 2, tweede
lid, onderdeel b evenredige
gehaltes voor aanvullende diervoeders artikel 9, eerste lidartikel 2, tweede lid  artikel 9, tweede lidinterne EG- procedure  artikel 10interne EG-procedure  artikel 11behoeft geen
implementatie geen
andere beperkingen artikel 12, eerste lidartikel 17  artikel 12, tweede lidinformatie uitwisseling  artikel 12, derde lidartikelen 33 en 26+27  artikel 12, vierde lidinformatie uitwisseling  artikel 13interne EG-procedure  artikel 14interne EG-procedure  artikel 15artikel 16 derde landenartikel 16behoeft geen
implementatie  artikel 17inwerkingtreding
bepaling  artikel 18behoeft geen
implementatie  bijlagenartikel 2 lijst stoffen niet van gezonde
handelskwaliteit     Richtlijn 99/76/EG   tot vaststelling van
gemeenschappelijke analyse methoden voor de bepaling van het gehalte aan lasalocide-natrium
van diervoeders   artikel 1artikel 24 analyse methoden artikel 2implementatie
termijn  artikel 3inwerkingtreding  artikel 4behoeft geen
implementatie      Richtlijn 2000/45/EG   tot vaststelling van communautaire analysemethoden
voor de bepaling van vitamine A, vitamine E en tryptofaan in diervoeders   artikel 1artikel 24 analysesartikel 2implementatie
termijn  artikel 3inwerkingtreding  artikel 4behoeft geen
implementatie  beschikkingKADERWET  Beschikking 98/728/EG   retributies   artikel 1artikel 25ministeriële regelingretributies artikel 2interne EG procedure  artikel 3behoeft geen
implementatie  artikel 4artikel 25ministeriële regeling artikel 5interne EG procedure  artikel 6inwerkingtreding  artikel 7behoeft geen
implementatie  Bijlage Aartikel 25  Bijlage Bartikel 25ministeriële regelinglijst van kosten    Beschikking 91/516   vaststelling van een
lijst van voor gebruik in mengvoeders verboden ingrediënten   artikel 1artikel 3  artikel 2behoeft geen
implementatie  artikel 3inwerkingtreding  artikel 4   BIJLAGE 2Overzicht van op grond van de Kaderwet diervoeders
vast te stellen uitvoeringsregelgevingIn het onderstaande overzicht is de uitvoeringsregelgeving opgenomen die
ingevolge het wetsvoorstel kunnen worden vastgesteld, met daarbij de grondslag
in het wetsvoorstel en indien van toepassing de bepalingen van de richtlijn
die met de desbetreffende regelgeving worden geïmplementeerd. Het is
de bedoeling om alle bij algemene maatregel van bestuur te stellen regels
in één besluit op te nemen; hetzelfde geldt voor de door de
Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij vast te stellen regels, aanwijzingen
en dergelijke. Benodigde uitvoeringsregelingBasisRichtlijnI.Bij of krachtens algemene
maatregel van bestuur te regelen   •Regels ter zake
van diervoeders, mengvoeders en voedermiddelen met betrekking tot de bereiding,
be- of verwerking, het verpakken, het bewaren, het vervoederen, het in het
verkeer brengen, de hoedanigheid, de verpakking en de aanduiding op of bij
verpakkingen dan wel op de een zending of partij begeleidende documenten art. 479/373, art. 4, 5, 5 quater, 5 quinquies, 5 sexies, 6, 10 bis, 11 86/174, art. 1, bijlage 91/357,
art. 1, bijlage 93/74, art. 1, 3, 5 96/25, art. 4, 5, 6, 7, 8, 9, bijlagen•Uitvoervoorwaarden
toevoegingsmiddelen, vervangende voederproteïnen, voormengsels en diervoeders
naar derde landenart. 5, tweede lid70/524, art. 22 82/471, art. 16 •Regels betreffende: –
de menging van toevoegingsmiddelen en vervangende voederproteïnen; –
de bereiding, be- of verwerking, het verpakken, bewaren, vervoeren of in het
verkeer brengen van toevoegingsmiddelen, vervangende voederproteïnen
en voormengsels; – het gehalte aan toevoegingsmiddelen of vervangende
voederproteïnen in aanvullende diervoeders en het in het verkeer brengen
van die diervoeders; – de verwerking van toevoegingsmiddelen en vervangende
voederproteïnen in diervoeders; – de aanduidingen op de verpakking
van toevoegingsmiddelen, vervangende voederproteïnen en van voormengsels
en diervoeders waarin deze zijn verwerkt; – de aflevering of vervoedering
van toevoegingsmiddelen, vervangende voederproteïnen, voormengsels en
diervoeders met die toevoegingsmiddelen, vervangende voederproteïnen
of voormengselsart. 870/524, art. 9Q, 10, 12, eerste lid, tweede lid, derde
lid, 14, 15, 16, 17, 18 82/471, art. 5, 9 93/113, art. 8•Voorwaarden voor
erkenning en registratie van bedrijven en tussenpersonenart. 1195/69, art.
2, tweede lid, 7, tweede lid, bijlage •Maatregelen ter
bevordering naleving Kaderwet diervoeders art.
20, eerste lid79/373,
art. 12 82/471, art. 12 •Nadere retributies
ter zake van onderzoeken en verrichtingen met betrekking tot toevoegingsmiddelen,
vervangende voederproteïnen, voormengsels of diervoedersart. 25, tweede lid– •Voorschriften ontheffingen
in proefstadium of voor onderzoeksdoeleindenart.
3779/373, art. 14 82/471, art. 3, tweede lid     II.Bij ministeriële
regeling te regelen   Vaststelling maximum
gehalte aan ongewenste stoffen of producten in diervoedersart. 2, tweede lid, sub b99/29, art. 4, eerste lid, 5, eerste lid, 9, eerste lid•Aanwijzing verboden
voedermiddelenart. 3–•Regels omtrent
aanvraag communautaire toelating toevoegingsmiddelen of vervangende voederproteïnenart. 6, eerste lid, tweede lid, vijfde lid 70/524, art. 4, 6, eerste lid, 7, 7A, 9C, eerste t/m zesde
lid, 9N, 9O, 9P, 21A 83/228, art. 1  •Aanwijzing toevoegingsmiddelen
met betrekking waartoe aan art. 10 moet zijn voldaanart. 7, derde lid70/524,
art. 13, eerste lid, tweede lid95/69, art. 3,
eerste lid •Verbod van eerder
communautair toegelaten toevoegingsmiddelen en vervangende voederproteïnen,
alsmede van voormengsels en diervoeders met die productenart. 9– •Aanwijzing toevoegingsmiddelen,
vervangende voederproteïnen, voormengsels en diervoeders ten aanzien
waarvan een bedrijf of tussenpersoon de erkend of geregistreerd dient te zijnart. 10, eerste lid70/524, art. 13, tweede en derde lid 95/69, art. 2, eerste lid, 7, eerste lid, 8, eerste lid •Regels omtrent
aanvraag erkenning ofregistratieart. 1295/69, art. 4, eerste lid,
9, eerste lid, 12•Eisen voor in-
en uitvoer van toevoegingsmiddelen, vervangende voederproteïnen, voormengsels
of diervoedersart. 16, tweede, vierde, vijfde
en zesde lid79/373,
art. 14 95/53, art. 3, tweede lid, 5, 6, 7, 9bis 99/29, art. 15 •Controles met betrekking
tot naleving van de eisen waaraan de in de wet genoemde producten en handelingen
dienen te voldoenart. 21, eerste lid–•Aanwijzing ambtenaren
belast met controles artikel 21, eerste lidart.
21, tweede lid– •Instellen bemonsteringsplichtart. 2276/371, art. 1 95/53, art. 18, eerste
en derde lid •Aanwijzing onderzoeksinstellingen
ten behoeve van monstersart. 2395/53, art. 18, tweede lid •Aanwijzing analysemethodenart. 24– •Vaststelling retributies
en regels dienaangaandeart. 25, eerste lid, vierde
lidBeschikking 98/728,
art. 4, bijlagen A, B•Maatregelen ten
aanzien van in Nederland aanwezige toevoegingsmiddelen, vervangende voederproteïnen,
voormengsels en diervoeders die niet voldoen aan de wet, of vermoed worden
daar niet aan te voldoen, of bij gebleken of vermoed gevaar voor gezondheid
van mens of dier of voor het milieuart. 2695/53, art. 13 99/29, art. 12, derde lid •Maatregelen ten
aanzien van in Nederland te brengen toevoegingsmiddelen, vervangende voederproteïnen,
voormengsels en diervoeders niet voldoen aan de wet, of vermoed worden daar
niet aan te voldoen, of bij gebleken of vermoed gevaar voor gezondheid van
mens of dier of voor het milieuart. 2795/53, art. 13 99/29, art. 12, derde lid •Maatregelen ten
aanzien van dieren die producten die aan te wijzen schadelijke stoffen hebben
opgenomen of waarvan dat vermoed wordt, en daarvan afkomstige productenart. 28, eerste lid–•Regels omtrent
het verstrekken van inlichtingen over geconstateerde of vermoede risico's
voor mens, dier of milieu en over de ondernomen maatregelen ter voorkoming
van deze risico's, aan de Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserijart. 33, vierde lid99/29, art. 12, derde lid •Aanwijzing verboden
substanties die als grondstof dienen voor toevoegingsmiddelen, vervangende
voederproteïnen, voormengsels of diervoeders, of die in een communautaire
maatregel zijn aangewezenart. 35, eerste lid– •Verlening vrijstelling
of ontheffing in geval van calamiteitenart. 36–XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28173-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl