Cultuurnota 2005-2008; Lijst van vragen en antwoorden over de brief van staatssecretaris Van der Laan (OCW) d.d. 16 september 2005 over cultuurnotasystematiek (28989, nr. 22)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28989, nr. 25

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

29-11-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

28989 nr. 25

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28989Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 41 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 989Cultuurnota 2005–2008nr. 25LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 18 november 2005De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap1 heeft de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Van
der Laan, de volgende vragen ter beantwoording voorgelegd over haar brief
d.d. 16 september 2005 over cultuurnotasystematiek (28 989, nr.
22).De staatssecretaris heeft deze vragen beantwoord bij brief van 18 november
2005. De vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukl.De voorzitter van de commissie,AptrootAdjunct-griffier van de commissie,Boeve1Welke (groepen van) mensen zijn volgens de staatssecretaris
vragers van cultuur? Op welke manier worden vragers van cultuur, bijvoorbeeld
toneel-, musea-, opera- en concertgangers, ondernemers uit de creatieve industrie,
schoolbestuurders en buurthuizen, nu betrokken bij de verdeling van de cultuursubsidies?De hele bevolking kan worden beschouwd als «vrager van cultuur».
Iedereen in Nederland maakt wel gebruik van cultuuraanbod, hetzij gesubsidieerd
dan wel niet gesubsidieerd.Vragers van cultuur worden niet direct betrokken bij de verdeling van
cultuursubsidies, omdat ervoor is gekozen dat deskundigen een advies uitbrengen
over subsidieaanvragen. Indirect worden zijn zij wel betrokken omdat maatschappelijk
bereik een belangrijk aanvullend criterium is bij de vaststelling van de cultuursubsidies.
Een van de eisen in de subsidiebeschikking van de podiumkunstinstellingen
is dat 15% publieksinkomsten moeten worden gehaald. Daarnaast is er
een specifiek programma dat gericht is op het bereiken van een groter en divers
publiek voor cultuur: het Actieplan Cultuurbereik, dat het rijk samen met
gemeenten en provincies financiert.2Kan de staatssecretaris een overzicht bieden hoeveel
euro per inwoner wordt besteed door het Rijk aan rijksmusea in Nederland,
Duitsland, Groot-Brittannië, Frankrijk en eventueel andere Europese landen?In Nederland bestaan in strikte zin geen rijksmusea meer: in 1994 en 1995
zijn deze instellingen verzelfstandigd. Er zijn wel rijksgesubsidieerde musea: dat zijn zowel instellingen die een rijkscollectie
beheren als andere musea. Bij een vergelijking met andere Europese landen
is onderscheid tussen rijks- en andere musea niet mogelijk.In Nederland besteedt het rijk per inwoner €10 aan musea (cijfers
over 2003, bron: CBS). De totale overheidsuitgave (dus alle overheidslagen)
aan musea bedraagt in Nederland €19 per hoofd van de bevolking. Op dat
niveau is een vergelijking mogelijk met enkele Europese landen (bron: A Guide to European Museum Statistics, 2004). Noorwegen35 Zweden24 Luxemburg21Finland20 Nederland19 Duitsland15Letland 3 Slowakije 2De cijfers voor Groot-Brittannië zijn niet geschikt ter vergelijking
omdat een deel van de overheidsuitgaven (o.a. National Lottery Fund) niet
is meeberekend en omdat de data voor Schotland, Ierland en Wales niet beschikbaar
zijn. Met bovenstaande kanttekeningen komt het bedrag voor alleen Engeland
op ca. € 20.3Is het de staatssecretaris bekend dat in Groot-Brittannië
niet langer entreegelden bij rijksmusea worden geheven? Is het de staatssecretaris
ook bekend dat dit in de meeste gevallen het museumbezoek verhoogd heeft en
dat tevens de inkomsten van de musea toegenomen in plaats van afgenomen zijn;
enerzijds door de sterk verhoogde inkomsten uit consumptie in musearestaurants
en aankopen in museawinkels, anderzijds door sterk verlaagde uitgaven
voor kassamedewerkers en administratie van entreegelden? Kan de staatssecretaris
meer inzicht geven in deze ontwikkelingen in Groot-Brittannië? Kan de
staatssecretaris inzicht geven in de mogelijkheden die dit voor de Nederlandse
musea oplevert?Ja, dat is mij bekend. Inderdaad is het museumbezoek bij de Britse nationale
musea over de hele linie toegenomen sinds de invoering in 2001 van gratis
toegang (tot de vaste collecties, in sommige musea alleen voor kinderen).
Of de (neven)inkomsten ook in alle musea zijn toegenomen is mij niet bekend –
wel is het zo dat de gratis toegang door het Department for Culture, Media
and Sports wordt gesubsidieerd. Het grootste deel van de gederfde entreeheffing
wordt op die manier gecompenseerd, niet door toegenomen inkomsten. Overigens
gaan er in het Verenigd Koninkrijk steeds meer stemmen op die betwijfelen
of deze maatregel daadwerkelijk de verbreding van het publiek tot gevolg heeft
(of alleen een kwantitatieve toename).In 2002 is in opdracht van OCW een onderzoek uitgevoerd naar de vormgeving
en effecten van gratis toegang bij Nederlandse musea (Musea en plein publique, APE bv). In dat rapport is ook een vergelijking
gemaakt met casestudies in Groot-Brittannië, Frankrijk en Duitsland.
Conclusie: wanneer alle Nederlandse musea permanent gratis toegankelijk zijn
worden niet de nieuwe publieksgroepen als jongeren, nieuwe Nederlanders etc.
bereikt, maar gaan de huidige bezoekers vaker naar het museum. Over de hele
linie zou het bezoek toenemen met 30%, maar de kosten voor de rijksoverheid
zijn relatief hoog (€87 miljoen). Interessanter bleek het om dit instrument
gerichter in te zetten, door bijvoorbeeld de toegang gratis te maken voor
kinderen en jongeren onder de 18 (dit gebeurt nu al in veel musea, waaronder
het Rijksmuseum).Als de verschillende vormen van gratis toegang alleen in de (voormalige)
rijksmusea worden ingevoerd zou dit aanzienlijk minder toename van bezoekers
genereren – mede omdat bij andere musea (met entreeheffing, bijvoorbeeld
van provincies en gemeenten) het bezoek zou teruglopen.4Is de staatssecretaris van mening dat de afschaffing
van entreegelden voor vaste collecties een goede aanzet is voor de verbreding
en de verhoging van het museumbezoek?Zie ook mijn antwoord op vraag 3. Gezien de uitkomsten van het onderzoek
uit 2002 beschouw ik de afschaffing van de entreegelden als zodanig niet als
een effectief middel om museumbezoek te verbreden. Hoge extra kosten leveren
niet het gewenste resultaat: weliswaar een toename van het totaal aantal bezoekers,
maar te weinig toename van de groepen waar het mij om gaat.Gericht inzetten op bijvoorbeeld educatie in musea, het wegnemen van andere
dan financiële drempels of een cultureel diverse aanpak spreekt mij meer
aan.Gecombineerd met een selectieve gratis openstelling zoals sommige musea
die nu al hanteren (bijvoorbeeld bij bijzondere gelegenheden of voor speciale
publieksgroepen zoals jongeren en scholen) verwacht ik meer effect voor de
verhoging en verbreding van het museumbezoek.5Pleit de staatssecretaris, door de versmalling van
het politieke debat tot «instellingengedoe», voor een systeem
waarbij de politiek zich juist nadrukkelijker dan nu het geval is uitspreekt
over cultuuruitingen?Nee. Aan het eind van het debat over de Cultuurnota 2005–2008 stelden
veel kamerleden vast dat het debat zich verengd had tot een discussie over subsidies aan een aantal instellingen: «instellingengedoe».
Ik deel die opvatting van de kamer en heb daarom in Verschil
maken gezocht naar een manier om het cultuurpolitieke debat beter
te agenderen. Een Cultuurnota op hoofdlijnen waarin de cultuurpolitieke agenda
van het kabinet aan de orde komt en die vooraf gaat aan een subsidieplan waarin
de subsidies aan afzonderlijke instellingen worden vastgesteld moet ervoor
zorgen dat het debat niet verwordt tot «instellingengedoe». Ik
stel mij een cultuurpolitiek debat voor dat gaat over beleidsprioriteiten:
wat willen we eigenlijk bereiken, hoe pakken we dat aan en hoe verdelen we
het geld daarvoor.6Deelt de staatssecretaris de mening van «sommigen»
dat de cultuurnota versnipperd is geraakt?Ja. In «Verschil maken» geef ik aan als een van de redenen
om het systeem tegen het licht te houden, dat elke cultuurnotaronde het aantal
nieuwe kleine instellingen met een laag subsidiebedrag groeide. Ter illustratie,
het aantal instellingen met een vierjarige subsidie is sinds 1992 verdubbeld.
Op dit moment krijgt 33% van de instellingen een subsidie van minder
dan € 100 000,–, terwijl zij tezamen 2% van het
cultuurnotabudget ontvangen. Het tegengaan van vormen van versnippering heeft
overigens meer te maken met inhoudelijke keuzes en criteria dan met de spelregels
waar Verschil maken over gaat. Voor een volgende
Cultuurnota zal dit een belangrijk onderwerp zijn.7Kan de staatssecretaris het begrip «autonomie
van de artistieke expressie» nader toelichten en daarbij aangeven hoe
dit begrip zich in de praktijk onderscheidt van het Thorbecke-adagium?Onder «autonomie van de artistieke expressie» versta ik dat
kunstenaars de ruimte hebben om hun artistieke expressie in vrijheid te kunnen
uiten. Het verschil tussen dit begrip en het Thorbecke-adagium is tweeledig.
In een opzicht is het beperkter: autonomie van de artistieke expressie gaat
om de puur artistieke uitingen van cultuurinstellingen en kunstenaars. Onder
het Thorbecke-adagium zijn in het verloop van de tijd onbedoeld alle criteria
samengebracht, waardoor ook het debat over niet-artistieke onderwerpen niet
meer gevoerd wordt. Het Thorbecke-adagium is een excuus om niets meer te doen.
In een ander opzicht is het ruimer. Thorbecke’s uitspraak betreft uitsluitend
de rol van de staat waartegen de vrijheid van de kunstenaar moet worden afgeschermd.
Met autonomie van artistieke expressie gaat het niet alleen om de staat maar
ook andere maatschappelijke krachten.8Op welke manier wil de staatssecretaris het politieke
debat over cultuur vormgeven als het niet artistiek inhoudelijk is? Welke
criteria bepalen het politiek-culturele debat? Op welke manier draagt zo’n
debat bij aan een rijk cultureel leven zonder een oordeel te geven over kunst?Kunstenaars en cultuurinstellingen leven een belangrijke bijdrage aan
de kwaliteit van onze samenleving. Daarom is er ook publieke financiering.
Het politieke debat kan daarom ook wel degelijk over kunst gaan. Het is wel
zaak in het debat een goed evenwicht te vinden. Het uitgangspunt blijft dat
de politiek geen artistiek inhoudelijk oordeel over programma’s van
kunstinstellingen velt. Criteria van de overheid zijn vooral voorwaardenscheppend
en kunnen zorgen voor een maatschappelijk en politiek draagvlak. 9Aan welke «maatschappelijke krachten, die de
autonomie van kunst kunnen bedreigen» denkt de staatssecretaris? Vallen
hier ook particuliere subsidiegevers onder, of diegene die de vrijheid van
meningsuiting in gevaar brengen, zoals het tragische voorbeeld van de moord
op Theo van Gogh? Op welke manier wil de staatssecretaris de artistieke vrijheid
beschermen anders dan de juridische stappen die ondernomen kunnen worden tegen
hen die kunstenaars bedreigen?Ik denk hierbij niet zozeer aan subsidiegevers die de kraan dichtdraaien
maar vooral aan maatschappelijke groeperingen of individuen die het in het
openbaar tonen van kunstuitingen onmogelijk willen maken. De overheid kan
de artistieke autonomie op drie manieren beschermen. Ten eerste door wettelijke
bescherming te geven. Ten tweede door kunstenaars in hun artistieke proces
te ondersteunen met subsidies en ten slotte door het debat aan te gaan over
de artistieke autonomie. Ik ben overigens van mening dat artistieke autonomie
niet wil zeggen dat er in het geheel geen grenzen zijn. Kunstuitingen in de
openbare ruimte waar iedereen ongevraagd mee wordt geconfronteerd kunnen wel
degelijk aanleiding vormen voor discussie.10Hoe is de staatssecretaris tegemoetgekomen aan de klacht
dat het regionale belang van een instelling door de Raad voor Cultuur niet
altijd wordt onderkend?In mijn adviesaanvraag heb ik de Raad voor Cultuur gevraagd zich uit te
spreken over geografische spreiding.Ook heb ik, op basis van het advies van de Raad voor Cultuur, overleg
gevoerd met de provincies en grotere steden over de subsidiëring van
instellingen waarvoor een gezamenlijke verantwoordelijkheid geldt. Deze overleggen
hebben voor een aantal instellingen geleid tot afwijkingen van het advies
van de Raad voor Cultuur. Aan instellingen en functies buiten de drie grote
steden is op deze wijze circa € 2 miljoen extra beschikbaar gesteld
(buiten de bedragen die beschikbaar zijn gesteld aan de orkesten om de korting
van 4,3% terug te brengen naar 3%).11Hoe beoordeelt de staatssecretaris het risico dat instellingen
het kader voor de aanvraag af gaan wachten om vervolgens de subsidieverstrekker
naar de mond te schrijven?Het geeft alleen maar duidelijkheid dat instellingen vooraf weten op grond
van welke criteria zij beoordeeld zullen worden. In het licht van behoorlijk
en transparant bestuur en rechtszekerheid voor instellingen moet er altijd
een juridische basis zijn die door de rechter kan worden getoetst. Er zal
altijd dus een kader zijn dat ten grondslag ligt aan de subsidieaanvragen
van de instellingen.Ik ga er van uit dat de instellingen niet klakkeloos de beleidsinzet van
de bewindspersoon overnemen, maar hun eigen inhoudelijke beleid op de voorgrond
zullen plaatsen. Bovendien worden instellingen als zij subsidie krijgen gehouden
aan het door hen ingediende beleidsplan en daar ook op afgerekend. Meer politieke
doelen, zoals culturele diversiteit en educatie, zullen vooral via specifieke
programmasubsidies worden verstrekt. Instellingen kunnen daar op intekenen.12Waarom is de staatssecretaris van mening dat het politieke
cultuurdebat niet verder mag marginaliseren, zoals in Groot-Brittannië
kennelijk is gebeurd? Wat zijn precies de schadelijke gevolgen
daarvan voor het culturele leven die de staatssecretaris voorziet?Of er in Groot-Brittannië sprake is van een al dan niet levendig
politiek cultuurdebat, is niet aan mij ter beoordeling. Een levendig politiek
cultuurdebat in Nederland is volgens mij van belang voor het voeren van een
actief en gezond cultuurbeleid. De uitkomst van dat debat moet in mijn visie
mede van invloed zijn op de besteding van de financiële middelen. Het
scheiden van vrijwel alle subsidiebesluiten van het debat heeft het risico
dat de politiek te ver op afstand komt te staan van het culturele leven en
omgekeerd het gevaar dat het culturele leven onvoldoende aansluiting vindt
bij de maatschappij. De Raad van Europa heeft al eerder geconstateerd dat
Nederland hierin een goede middenkoers vaart tussen het Angelsaksische en
het meer dirigistische continentale model. Op die manier kan de overheid mede
zorg dragen voor een breed maatschappelijk draagvlak voor kunst en cultuur.13Hoe wordt voorkomen dat «meer overleg en debat»
hetzelfde oplevert als de «rapporten, nota’s en profielen»
waarvan de staatssecretaris er minder wil hebben?Mijn voorkeur voor meer overleg en debat en voor minder rapporten, nota’s
en profielen heeft deels te maken met een vermindering van de bureaucratie.
Bovendien gaan rapporten, nota’s en profielen vaak óver het veld,
terwijl ik graag het debat wil aangaan mét het veld. Eerder had ik
al geconstateerd dat de systematiek steeds meer is opgetuigd en dat met alle
rapporten en nota’s de procedure steeds langer is geworden en inmiddels
een periode van twee jaar beslaat. De grote hoeveelheid materiaal bleek steeds
moeilijker te verwerken en ook was de wezenlijke bijdrage aan het resultaat
niet altijd scherp; de klacht van de landsdelen is bijvoorbeeld dat hun profielen
geen rol van betekenis hebben gespeeld in de totstandkoming van het vooradvies
van de raad en vervolgens de uitgangspuntenbrief. Overleg en debat hebben
een veel directere werking omdat onduidelijkheden ter plekke kunnen worden
verhelderd en meningsverschillen ter plekke kunnen worden bediscussieerd.14Hoe wordt voorkomen dat de motivering voor subsidieaanvraag
een herhaling wordt van de in de cultuurnota aangegeven beleidsprioriteiten?Zie antwoord op vraag 11.15Wat is het inhoudelijke verschil tussen de cultuurnota
en het subsidieplan?In de nieuwe opzet zal de Cultuurnota het document zijn waarin het kabinet
de hoofdlijnen van het cultuurbeleid uiteenzet. Concreet betekent dit dat
de Cultuurnota zal ingaan op de beleidsmatige prioriteiten en de vertaling
ervan op de verdeling van middelen over sectoren en thema’s. Het subsidieplan
is een toelichting bij de uiteindelijke toekenning van de vierjarige rijkssubsidies
aan culturele instellingen. De Cultuurnota heeft dus een veel bredere strekking
dan alleen de subsidiëring van instellingen; vergelijkbaar met mijn beleidsnota Meer dan de som. 16Hoe wordt de cultuurnota losgemaakt van de subsidieaanvraag?De Cultuurnota zal een zelfstandig document zijn, waarin de hoofdlijnen
van het cultuurbeleid worden uiteengezet. De aanvraagprocedure voor rijkssubsidies
zal los daarvan in een vierjarige cyclus blijven plaatsvinden. Idealiter zal
de Cultuurnota uitkomen voor de aanvraagprocedure begint, maar het kan zijn
dat, bijvoorbeeld door een kabinetswisseling, de Cultuurnota en de aanvraagprocedure
niet volgtijdelijk lopen. In dat geval kan gekozen worden voor de start van
de aanvraagprocedure met een apart beleidskader.17Welk bedrag wordt er totaal indirect aan de kunst-
en cultuur sector uitgegeven via fiscale facilitering, aangezien er op dit
moment is geen duidelijkheid over de omvang, inhoud en effectiviteit van deze
indirecte kunstsubsidies? Hoe verhoudt zich dit tot het bedrag dat wordt uitgegeven
aan de kunst- en cultuursector via directe subsidies? Wordt van al deze fiscale
maatregelen getoetst of ze voldoen aan het beleidskader van OCW? Worden deze
maatregelen geëvalueerd op effectiviteit en noodzaak? Acht de staatssecretaris
het wenselijk om ook de indirecte subsidies (via fiscale facilitering) te
toetsen op de mate waarin zij bijdragen aan de totstandkoming van de doelstellingen
van OCW?Het antwoord op deze vraag is mede door mijn collega van Financiën
beantwoord.Het is niet bekend voor welk bedrag in totaal aan fiscale subsidies jaarlijks
aan kunst wordt uitgegeven. In de Miljoenennota 2006 wordt in bijlage 5 een
overzicht gegeven van alle belastinguitgaven, maar niet vanuit de invalshoek
van kunst. Een aantal van deze belastinguitgaven heeft specifiek betrekking
op de kunst en cultuursector, maar er zijn ook belastinguitgaven die slechts
voor een (onbekend) deel betrekking hebben op de kunst- en cultuursector.
Zo zal de giftenaftrek voor een deel terecht komen bij de kunstsector. Welk
deel voor de kunstsector is bestemd hoeven belastingplichtigen niet aan te
geven op hun aangiftebiljet, zodat deze informatie niet beschikbaar is.In het proefschrift «Door de Muze omhelsd»
inventariseert mevrouw Hemels voor ruim € 800 miljoen aan fiscale
subsidies voor de kunst- en cultuursector. Zij hanteert een ruime beschrijving
van het aantal kunst- en cultuursubsidies via de belastingmaatregelen. Bij
het proefschrift kan worden aangetekend dat bijvoorbeeld het kwalificeren
van het verlaagde BTW-tarief voor (school-)boeken als een fiscale subsidie
ten gunste van kunst en cultuur niet voor de hand ligt. Daarmee is al 630
miljoen van de € 800 miljoen gemoeid.Sinds het begrotingsjaar 2002 vormen de belastinguitgaven een onderdeel
van de VBTB-systematiek. Daardoor zullen alle belastinguitgaven periodiek
worden geëvalueerd op doelmatigheid en effectiviteit, gegeven de doelstelling
die met de belastinguitgave wordt beoogd. Dit geldt ook voor belastinguitgaven
die mede betrekking hebben op de kunst. In de eerdergenoemde bijlage 5 van
de Miljoenennota 2006 is de evaluatieprogrammering voor 2006 opgenomen. In
deze bijlage wordt ook voor elke belastinguitgave aangegeven wat het doel
is van de faciliteit, wanneer de laatste evaluatie is verschenen en op welk
beleidsterrein de belastinguitgave betrekking heeft. Bij een belastinguitgave
op het beleidsterrein van OCW ligt de primaire verantwoordelijkheid voor de
beleidsmatige kant van de evaluatie bij mij. Dit geldt bijvoorbeeld op het
terrein van de kunst voor de vrijstelling in box 3 voor voorwerpen van kunst
en de vrijstelling voor culturele beleggingen en op het terrein
voor onderwijs, de afdrachtvermindering onderwijs.Ook het verlaagde BTW-tarief voor boeken is een voorbeeld van het beleidsterrein
van het ministerie van OCW. Omdat het belastinguitgaven zijn, is ook het ministerie
van Financiën hierbij betrokken.18Hoe worden de verantwoordelijkheden en taken van de
fondsen vormgegeven?De bewindspersoon bepaalt de beleidskaders, stelt de subsidies voor de
fondsen vast en is verantwoordelijk voor het toezicht op de fondsen. De fondsen
leggen hun beleidsplan en subsidieregelingen aan de bewindspersoon ter goedkeuring
voor. Binnen die hoofdlijnen zijn de fondsen vervolgens autonoom in de uitvoering
van de regelingen en de toekenning van hun subsidies. Overigens moeten zij
daarover achteraf wel verantwoording afleggen. Bij de voorbereidingen voor
de Cultuurnota 2009 ev. zal de nadere uitwerking van eenieders verantwoordelijkheden,
taken en bevoegdheden nog de nodige aandacht krijgen (herijking van het toezichtarrangement).19Wie velt in het nieuwe systeem, zoals de staatssecretaris
dat voorstaat, het artistieke oordeel over de subsidieaanvraag?De Raad voor Cultuur zal ook in het nieuwe systeem de artistieke kwaliteit
van de aanvragers beoordelen. De subsidies die bij de cultuurfondsen worden
aangevraagd zullen artistiek worden beoordeeld door de eigen adviescommissies.20Hoe wijkt de, door de staatssecretaris afgewezen, categorie «boegbeelden»
af van de «instellingen die tot de landelijke culturele infrastructuur
in de verschillende sectoren» behoren?In de keuze om verschillende categorieën instellingen op verschillende
manieren te beoordelen, heb ik het begrip boegbeelden afgewezen omdat gebruik
van dat begrip geassocieerd zou kunnen worden met een verschil in kwaliteit.
Instellingen die tot de landelijke culturele infrastructuur in de verschillende
sectoren behoren, blijven in aanmerking komen voor vierjarige rijkssubsidies
wanneer zij aan de subsidie- en beoordelingscriteria voldoen. Daarnaast zullen
drie categorieën instellingen voortaan niet meer elke vier jaar hoeven
aan te vragen, maar voortaan periodiek worden gevisiteerd. Niet omdat zij
kwalitatief boven de rest uitsteken en dus boegbeeld zouden zijn, maar vanwege
hun functie en positie in het bestel en de onderlinge samenhang binnen deze
categorie.21Kan de staatssecretaris aangeven waarom zij gekozen
heeft voor de met name door haar genoemde drie groepen grote instellingen
die uitzicht krijgen op langdurige financiering en waarom vallen de grote
dans- en toneelgezelschappen (Nederlands Danstheater) er niet onder?Het is mij bekend dat ervoor gepleit is de twee grote dansgezelschappen
en de grote theatergezelschappen een langjarig subsidieperspectief te geven.
Ik heb die keuze niet gemaakt. Bij de orkesten is het argument dat het niet
om de kwaliteit gaat, maar om het stelsel als geheel en om de functies die
daarin vervuld moeten worden. Niet de «beste» of «grootste»
orkesten worden gevisiteerd, maar alle rijksgesubsidieerde
orkesten. De voorwaarden met betrekking tot operabegeleiding en speelgebied
hangen zo met elkaar samen dat wijzigingen bij het ene orkest
direct consequenties zullen hebben voor het gehele orkestenbestel. Bij de
grote dans- en toneelgezelschappen is die stelselsamenhang niet op die manier
aanwezig.Overigens wil ik nogmaals benadrukken dat een eigen beoordelingsprocedure
voor de orkesten niet betekent dat deze sector gevrijwaard is van organisatorische
en financiële herschikkingen.22Hoe wil de staatssecretaris deze werving van andere
inkomsten stimuleren? Geldt de mogelijkheid om andere inkomsten te werven
voor instellingen uit alle drie de categorieën die de staatssecretaris
beschrijft?Het staat instellingen uit alle drie de categorieën vrij eigen inkomsten
te werven. De instellingen zijn daarin autonoom. Voor de categorieën
die onder ministeriële verantwoordelijkheid vallen geldt daarvoor in
de podiumkunsten een minimumeis van 15%.23Hoe krijgt de verdeling van de instellingen in categorieën
concreet vorm en wat worden de concrete vereisten voor de verschillende categorieën?
Hoe komt de staatssecretaris tot de verdeling van categorie 1 en waarom ontbreken
daar de toneel- en dansgezelschappen? Waarom ontbreekt in dit licht het Nederlands
Dans Theater? Welke van de bestaande instellingen vallen er onder categorie
2 en 3?Zie voor het eerste deel van de vraag het antwoord op vraag 21. Uitgangspunt
is dat subsidiebeslissingen waarbij naast artistiek inhoudelijke criteria
ook bestuurlijke aspecten een rol spelen onder de ministeriële verantwoordelijkheid
blijven, dat wil zeggen in het subsidieplan. De vraag welke van de bestaande
instellingen in aanmerking zullen komen voor het subsidieplan dan wel subsidiëring
door de fondsen, hangt af van de beleidsmatige keuzes die het kabinet voor
de volgende subsidieperiode zal maken. Aan instellingen in het subsidieplan
worden in ieder geval hoge eisen gesteld ten aanzien van bedrijfsvoering,
cultural governance en eigen inkomsten. Andere aspecten die een rol zouden
kunnen spelen zijn subsidiegeschiedenis, bijdragen van andere overheden, productiecontinuïteit
en de positie in het bestel.Welke van de bestaande instellingen na 2008 deel uitmaken van het subsidieplan
is op dit moment nog niet aan de orde.24Hoe krijgen de bestelvisitaties vorm? Welke rol speelt
de Raad van Cultuur hierbij? Geldt de cultuurnota als leidraad voor de toekenning
van programma subsidies voor categorie 2?Verschillende vormen van visitatie worden momenteel onderzocht –
dat geldt ook voor de mogelijke rol van de Raad daarbij. Waar mogelijk en
relevant wil ik in ieder geval internationaal laten vergelijken, en ook zullen
de visitatierapporten openbaar zijn. Overigens zal de bestelvisitatie uiteraard
niet het enige instrument van toezicht zijn.De doelstellingen van programmatische subsidies zullen geënt zijn
op de hoofdlijnen van beleid en de speciale beleidsdoelen daarbinnen, zoals
die in de cultuurnota worden uiteengezet. Hoe de toekenning van subsidies
verloopt, hangt af van de vorm van een programma en de partners. Of een instelling
in het subsidieplan zit speelt daarbij in principe geen rol. 25Welke rol ziet de staatssecretaris voor de kleinere
instellingen (categorie 3) in het politieke debat?Het cultuurdebat valt nu samen met de subsidieverdeling. In de toekomst
zal het debat gaan over de hoofdlijnen. Voorzover dit instellingen betreft
zal het eerder gaan om categorieën instellingen dan om kleinere of grotere
instellingen. In samenhang kunnen de kleinere instellingen wel degelijk hierin
een rol spelen.26Zal de Raad van Cultuur zowel de artistieke kwaliteiten
als de bestuurlijke en financiële aspecten van de instellingen beoordelen?De Raad voor Cultuur zal zich net zoals de afgelopen periode primair richten
op de artistiek inhoudelijke beoordeling van de culturele instellingen. Daarnaast
betrekt de Raad een aantal aanvullende criteria in zijn oordeel, zoals positie
in het bestel, regionale spreiding en maatschappelijk bereik. De Raad zal
net als in zijn voorgaande adviezen indicaties geven voor de hoogte van de
subsidie. De bewindspersoon stelt de subsidies vervolgens vast. Bestuurlijke
aspecten hebben vooral te maken met de uitgangspunten van cultural governance.
Richtlijnen daarvoor zijn vastgelegd in de handleiding Cultural Governance.27Kan de staatssecretaris aangeven waarom er één
fonds voor de amateurskunst komt en waarom de verschillende vormen van amateur
kunstbeoefening niet worden ondergebracht bij de verschillende fondsen?Het eerdere Fonds voor de Amateurkunst is al in 2002 samengevoegd met
het Fonds voor de Podiumkunsten tot het Fonds voor Amateurkunst en Podiumkunsten
(FAPK). De regelingen bij het FAPK staan open voor alle disciplines. Omdat
voor amateurs ander criteria gelden dan voor professionals is er destijds
voor gekozen om één loket voor amateurs te maken.28Hoe wordt gegarandeerd dat de Raad voor Cultuur zich
richt op toepassing van de hoofdlijnen die door de politiek worden uitgezet?De Raad voor Cultuur is, net als elk adviesorgaan, onafhankelijk. Daarentegen
staat het de bewindspersoon vrij een advies al dan niet over te nemen. De
Raad zal in de toekomst enerzijds functioneren als beleidsadviseur voor strategische
conceptuele vraagstukken. Bij de inrichting van de nieuwe Raad wordt hier
rekening mee gehouden doordat de raadsleden niet langer gebonden zijn aan
sectorcommissies. Anderzijds zullen sectorcommissies de raad bijstaan in de
beoordeling van subsidieaanvragen.29Wat wordt de rol van de Raad voor Cultuur in relatie
tot de fondsen? Wie stuurt de fondsen aan, de Raad voor Cultuur of het ministerie?
Waar vindt de integrale afweging plaats?Fondsen zijn Zelfstandige Bestuursorganen (ZBO). De taken van en het toezicht
op de fondsen zijn geregeld in de Wet op het Specifiek Cultuurbeleid. De bewindspersoon
stuurt de fondsen aan. Nieuw is het voornemen de fondsen niet langer vierjaarlijks
te laten aanvragen zoals de culturele instellingen, maar een langer subsidieperspectief
te bieden en hun functioneren te laten toetsen door onafhankelijke visitatiecommissies.
Wanneer een visitatierapport aanleiding zou geven tot het treffen van maatregelen is dat een zaak tussen het ministerie en de fondsen. De
Raad kan de visitatierapporten betrekken in zijn op te stellen sectoranalyses
en op die manier een integraal advies uitbrengen.30Kan de staatssecretaris meer concreet aangeven welke
instellingen blijven vallen onder de Raad voor Cultuur (en de commissies)
en welke toekomen aan de fondsen?Zie het antwoord op vraag 23.31Als de staatssecretaris de subsidiebeslissingen van
fondsen niet buiten de ministeriële verantwoordelijkheid wil plaatsen,
hoe autonoom kunnen de fondsen dan zijn, en hoe wil de staatssecretaris zicht
houden op de werkzaamheden van de fondsen?Zie het antwoord op vraag 18.32Welke rol wordt, naast de cultuurfondsen, toegekend
aan de gemeenten, die ook subsidie verstrekken aan kleine instellingen?Gemeenten zijn autonoom bij de toekenning van subsidies aan culturele
instellingen. Binnen mijn beleid ken ik geen specifieke rol toe aan gemeenten
waar het gaat om de subsidiëring van individuele (kleine) culturele instellingen.33Wat komt er in de nieuwe systematiek terecht van regionale
spreiding.Het instrumentarium gericht op regionale spreiding wordt aangepast en
uitgebreid.In de toekomst wil ik, voorafgaand aan de cultuurnota, samen met IPO en
VNG een verkenning laten uitvoeren waarin de culturele sector zowel vanuit
het regionale perspectief als vanuit het perspectief van de afzonderlijke
sectoren tegen het licht wordt gehouden. De uitkomsten van deze verkenning
worden meegenomen bij het opstellen van de cultuurnota.Ook wil ik de cultuurconvenanten handhaven. Hierin worden de afspraken
vastgelegd die ik met gemeenten en provincies maak over de subsidiëring
van instellingen.Daarnaast heb ik met IPO en VNG afgesproken te onderzoeken of de budgetten
die worden besteed aan lokale podia en regionale festivals kunnen worden verstrekt
via een gemeenschappelijk programma, en dat er aandacht wordt besteedt aan
de rol van het FAPK in samenwerking met de andere overheden.34Zijn de fondsen berekend op de nieuwe taak en blijven
er niet te veel middelen hangen in de bureaucratie ten koste van de kunst?De fondsen die er taken bij krijgen, zullen zowel hun organisatie als
hun regelingen aan moeten passen. Daarbij zal zeker aandacht worden besteed
aan het toezicht op de doelmatigheid van de fondsen en de omvang van de administratieve
last die de fondsen (zouden kunnen) genereren.De taakuitbreiding zal vooral voor het Fonds voor de Amateurkunst en Podiumkunsten
(FAPK) gevolgen hebben. De positie van het FAPK zal vergelijkbaar worden met
die van het Nederlands Fonds voor de Film en het Fonds voor Bouwkunst, Beeldende
Kunst en Vormgeving. Deze laatste fondsen nemen al veel langer
alle artistieke subsidiebeslissingen voor de film resp. bouwkunst, beeldende
kunst en vormgeving voor hun rekening.Dat neemt niet weg dat bij de voorbereidingen voor de Cultuurnota 2009
ev. eenieders verantwoordelijkheden, taken en bevoegdheden opnieuw tegen het
licht zullen worden gehouden.XNoot1Samenstelling: Leden: Van de Camp (CDA), Lambrechts (D66), Hamer (PvdA),
van Bommel (SP), Mosterd (CDA), Blok (VVD), Balemans (VVD), Slob (CU), Vergeer
(SP), Tichelaar (PvdA), Joldersma (CDA), de Vries (CDA), Van Vroonhoven-Kok
(CDA), Aasted Madsen-van Stiphout (CDA), Eski (CDA), Aptroot (VVD), voorzitter,
Smeets (PvdA), ondervoorzitter, Eijsink (PvdA), Leerdam, MFA (PvdA), Van Miltenburg
(VVD), Kraneveldt (LPF), Hermans (LPF), Van Dam (PvdA), Visser (VVD), Azough
(GL), Roefs (PvdA), Jungbluth (GL).Plv. leden: Ferrier (CDA), Bakker (D66), Bussemaker (PvdA), Vacature (SP),
Brinkel (CDA), Hirsi Ali (VVD), Örgü (VVD), Van der Vlies (SGP),
Kant (SP), Dijksma (PvdA), Hessels (CDA), Sterk (CDA), Atsma (CDA), Van Bochove
(CDA), Van Hijum (CDA), Van der Sande (VVD), Verbeet (PvdA), Arib (PvdA),
Stuurman (PvdA), De Krom (VVD), Varela (LPF), Herben (LPF), Vacature (PvdA),
Nijs MBA (VVD), Halsema (GL), Kalsbeek (PvdA), Vendrik (GL). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28989-25.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl