Wijziging Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet (verlenging termijn beschermde afnemer); Verslag wetgevingsoverleg op 29 april 2004, over wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29303, nr. 9

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

25-05-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

29303 nr. 9

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningStenografisch verslag van een wetgevingsoverleg van de vaste commissie
voor Economische Zaken!
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29303Toon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 29372Toon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 144 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 303Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet (verlenging termijn
waarbinnen een afnemer wordt beschouwd als beschermde afnemer in de zin van
de Gaswet en de Elektriciteitswet 1998)29 372Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet ter uitvoering
van richtlijn nr. 2003/54/EG, (PbEG L 176), verordening nr. 1228/2003 (PbEG
L 176) en richtlijn nr. 2003/55/EG (PbEG L 176), alsmede in verband met de
aanscherping van het toezicht op het netbeheer (Wijziging Elektriciteitswet
1998 en Gaswet in verband met implementatie en aanscherping toezicht netbeheer)nr. 9VERSLAG VAN EEN WETGEVINGSOVERLEGVastgesteld 10 mei 2004De vaste commissie voor Economische Zaken1
heeft op 29 april 2004 overleg gevoerd met de heer Brinkhorst, minister
van Economische Zaken, over Wijziging van de Electriciteitswet
1998 en de Gaswet.Van het overleg brengt de commissie bijgaand stenografisch verslag uit.De voorzitter van de vaste commissie voor Economische Zaken,HofstraDe griffier van de vaste commissie voor Economische Zaken,Tielens-TripelsStenografisch verslag van een wetgevingsoverleg van de vaste commissie
voor Economische Zaken!Donderdag 29 april 2004 09.00 uurDe voorzitter: HofstraAanwezig zijn 7 leden der Kamer, te weten:De Krom, Hessels, Crone, Vendrik, Hofstra, Gerkens en Bakker,alsmede de heer Brinkhorst, minister van Economische Zaken, die vergezeld
is van enige ambtenaren.Aan de orde is de behandeling van de wetsvoorstellen:Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet (verlenging termijn
waarbinnen een afnemer wordt beschouwd als beschermde afnemer in de zin van
de Gaswet en de Elektriciteitswet 1998) (29303);Wijziging van
de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet ter uitvoering van richtlijn nr. 2003/54/EG,
(Pb EG L 176), verordening nr. 1228/2003 (Pb EG L 176) en richtlijn nr. 2003/55/EG
(Pb EG L 176), alsmede in verband met de aanscherping van het toezicht op
het netbeheer (Wijziging Elektriciteitswet 1998 en Gaswet in verband met implementatie
en aanscherping toezicht netbeheer) (29372).Kort kan aan de orde worden gesteld (op een later moment zal daar in een
apart overleg nog uitvoerig op worden teruggekomen):- Facturering zakelijke afnemers energie (28982, nr. 16);- Uitvoering quikscan (28982, nr. 17);- Visie op toekomstige structuur van de energiemarkt (28982, nr. 18);- Factureringsonderzoek energiebedrijven vrije zakelijke klanten (28982,
nr. 19).De voorzitter:Ik heet de minister en zijn gevolg, de vele belangstellenden en de collega's
van harte welkom. Ik hoop dat iedereen vannacht goed heeft geslapen, zodat
wij met enig succes aan deze marathonzitting kunnen beginnen. Van dit wetgevingsoverleg
zal een stenografisch verslag worden gemaakt. De nadruk zal, zo is in de commissie
afgesproken, liggen op de meer algemene zaken. In de tweede helft van mei
zal er een vervolg zijn, waarbij we meer artikelsgewijs en met meer amendementen
dan vandaag verder ingaan op de zaak.We zitten met een agenda die loopt tot 15.00 uur, maar ik stel voor om
dat op voorhand niet na te streven. Er moet met deze minister namelijk nog
een VAO worden afgehandeld, terwijl er vrij vroeg vandaag stemmingen zijn
voorzien. We moeten proberen om om 12.00 uur, en eventueel iets later, dit
overleg af te ronden. Ik vraag daarom de leden hun spreektijden goed in het
oog te houden. De afspraak is dat de grote fracties vijftien minuten krijgen,
en de kleinere tien. Ik zie dat eenieder daarmee akkoord gaat.De heerDe Krom(VVD)Voorzitter. De discussie over het al of niet splitsen van de netwerkbedrijven
loopt dwars door alle politieke partijen heen. Ook in het maatschappelijk
veld is er lof en kritiek, waarmee niets mis is. Dogmatisch denken over vraagstukken
als marktorganisatie en -werking leidt tot verstarring van de discussie, waarbij
wordt ontkend dat iedere markt en iedere casus zijn eigen kenmerken en dynamiek
heeft. Je moet van geval tot geval bekijken wat de optimale vorm is om het
publieke belang te borgen en hoe voldoende prikkels worden ingebouwd om het
belang van de burger en de consument zo goed mogelijk te dienen.Een on-Nederlands besluit, kopte een krant. Dat is het ook, simpelweg
omdat er iets wordt beslist en een duidelijke keuze wordt gemaakt. Geen gepolder,
maar leiderschap, en dat is precies wat wij van dit kabinet verwachten. Mijn
fractie ondersteunt het besluit. Met de Algemene Energieraad zijn wij van
mening dat de door het kabinet gekozen oplossingsrichting de meest zuivere
is. Ook voor de VVD-fractie staat het belang van de burger en de consument
centraal als het gaat om de inrichting van de energiemarkt. Wij hebben goed
geluisterd naar met name die organisaties, die de mensen vertegenwoordigen
die direct met de marktopening per 1 juli a.s. te maken krijgen, de consumenten
en de kleine zakelijke verbruikers. Consumentenbond en het MKB hebben zich
allebei voor volledige splitsing uitgesproken. Maar de komende maanden laten
wij uitdrukkelijk ruimte aan de minister om in intensief overleg met aandeelhouders
en de bedrijven zelf op een zo verantwoord mogelijke wijze tot invulling en
fasering van het besluit te komen. Ik zou het op prijs stellen als de minister
hier uitspreekt dat hij dat ook doet, ondanks zijn drukke Europese agenda.
Mijn fractie wacht de uitkomst van het overleg en het plan van aanpak in december
af.De consument staat centraal. Maar waarom zou het de consument iets kunnen
schelen of er wordt gesplitst of niet? Het antwoord is dat mensen ervan uit
moeten kunnen gaan dat er eerlijke concurrentie plaatsheeft. De consument
moet erop kunnen vertrouwen dat de prijs die hij voor het product betaalt
eerlijk tot stand komt. Het is eigenlijk net als bij voetbal: niemand gaat
kijken naar een wedstrijd waarbij het ene team acht spelers heeft en het andere
veertien. Dan zegt iedereen gelijk: dat is niet eerlijk, de uitslag staat
al van tevoren vast, daarvoor ga ik geen kaartje kopen. Als we de netten bij
de grote energiebedrijven laten, krijgen we ook twee teams: één
zonder en één met netten. Het gevolg is hetzelfde: de wedstrijd
wordt niet eerlijk gespeeld, het team met netten legt, net als het team met
veertien spelers, een onevenredig groot beslag op het speelveld. Daarmee zeg
ik natuurlijk niet dat het grote team vals speelt, maar wel dat de voorwaarden
niet optimaal zijn om een goede wedstrijd te zien, waarbij beide partijen
even veel kans hebben. Wat je wilt, is dat iedere partij een gelijk deel van
het speelveld heeft. Daarvoor zijn regels en een scheidsrechter nodig.Het door het kabinet genomen besluit is een liberaal besluit. Juist voor
liberalen staat goede marktwerking voorop. Als je gelooft in de keuzevrijheid
van het individu en de werking van de markt moet je de verantwoordelijkheid
nemen om ervoor te zorgen dat die markt ook goed functioneert en dat alle
aanbieders op dezelfde voorwaarden aan die markt kunnen deelnemen.Het Europees perspectief is, hoor ik mensen zeggen, onderbelicht. Zoals
ik het zie, ligt consolidatie in Europa binnen de sector op de lange termijn
in het verschiet. Als er al angst is bij mensen voor toenemende invloed vanuit
het buitenland, wil je in ieder geval voorlopig niet dat onze netten, die
een cruciale rol spelen bij de leveringszekerheid, in buitenlandse handen
komen. Dominante Europese spelers zonder onze netten zijn nog altijd te verkiezen
boven spelers met onze netten. Ook daarom is het goed dat de netten voorlopig
in overheidshanden blijven. Daarnaast zijn wij met het kabinet van mening
dat regelgeving en toezicht zich eerst maar eens in de markt moeten bewijzen,
voordat wordt geprivatiseerd. Uiteraard kunnen de institutionele beleggers
en de Staat wel degelijk een belang in de netten nemen. Ook dat zal in het
overleg tussen minister en aandeelhouders ongetwijfeld aan de orde komen.Maar hoe zit het met het Europese speelveld dat er nog niet is? Waarom
heeft het kabinet niet gewacht met het besluit om te splitsen, hoor ik sommigen
vragen. Ikzelf vind dat de marktopening in juli dwingt om over dit vraagstuk
een positie in te nemen. Je moet weten waar je wilt eindigen. Maar het is
goed als de minister dit van zijn kant uiteen zet. Van mijn kant wil ik daar
het volgende aan toevoegen. Het is nog geen 2007. Het principebesluit is door
het kabinet genomen, maar timing is cruciaal. De minister moet de tijd gebruiken
om in Europa met kracht dezelfde lijn te bepleiten als die waarvoor het kabinet
heeft gekozen. Hij moet ervoor zorgen dat er een goed functionerende Europese
markt ontstaat. Daarvoor is onder meer van groot belang dat de interconnectiecapaciteit
zo snel mogelijk wordt vergroot. De DTe beveelt onder meer aan om spreiding
van de veilingen van importcapaciteit toe te passen. Wat vindt de minister
daarvan? Wat gaat hij op deze twee punten doen?Ik zie graag dat de minister de aanleg van de kabel naar Noorwegen bespoedigt.
De vergunningen lopen af in 2007. Hoe zit het met de verbinding naar Engeland?
Verwacht de minister dat implementatie van de Europese richtlijnen geleidelijk
een splitsing in andere landen afdwingt? In Denemarken, België en zeer
recentelijk in Griekenland gaat het deze kant uit, terwijl in Engeland splitsing
op natuurlijk wijze heeft plaatsgehad.Worden de Nederlandse bedrijven geen hapklare brokjes voor overnames door
het buitenland? Wellicht is dat zo, maar dat is op zichzelf niet zo erg. Wat
van veel groter belang is, is voldoende aanbieders in de markt voor productiecapaciteit
om gezonde concurrentie te verzekeren. Dat, en niet zozeer de splitsingsvraag
zal bepalend zijn of de markt een succes is of niet. Ook de Energieraad en
de DTe hebben hiervoor aandacht gevraagd. Kan de minister uiteenzetten hoe
hij dat garandeert?De minister zet zwaar in op mededingingsbeleid. Is hij van mening dat
de mededingingsautoriteiten voldoende instrumenten hebben om dit te waarborgen?Zal er bijvoorbeeld ex ante op mededingingsaspecten worden getoetst bij
eventuele verkoop van commerciële bedrijven? Is de minister met mij van
mening dat het nodig is om in Brussel te checken of die instrumenten een toets
door Brussel kunnen doorstaan? Kunnen wij dan op medewerking van Brussel rekenen?De kritische geluiden over het splitsingsbesluit komen vooral uit de hoek
van de bedrijven zelf. Ik heb er alle begrip voor dat de grote energiebedrijven
dit niet leuk vinden. Je kunt het ze niet kwalijk nemen dat zij zich daartegen
ook publiekelijk keren. De vraag is echter wel of je industriepolitiek wilt
bedrijven, of marktpolitiek. Ik geloof dat mensen zoveel mogelijk vrijheid
moeten hebben om zelf hun eigen keuze te maken. Dat is wat mij betreft een
belangrijke voorwaarde voor het ordenend mechanisme van de markt. Maar komt
die markt vanzelf tot stand? Laat maar lopen en het komt wel goed? Nee, marktpolitiek
is nodig. Consumenten moeten in staat zijn om te kiezen. De rol van de overheid
is om de randvoorwaarden te creëren waaronder een markt optimaal kan
functioneren. De voorwaarden worden voor de energiemarkt met het voorliggende
wetsvoorstel ingevuld, en kunnen in grote lijnen op steun van mijn fractie
rekenen. Een sterke markt en een sterke overheid, dat is een publiek belang,
wat bij uitstek de bijzondere verantwoordelijkheid van Den Haag is.Voor een goed functionerende markt zijn transparantie en liquiditeit noodzakelijk.
Op de elektriciteitsmarkt loopt het volume echter terug, wat geen goede ontwikkeling
is. Ik stel voor dat de minister met aanbieders en representatieve organisaties
afspraken maakt om te garanderen dat in ieder geval in tijde van schaarste
een minimumvolume via de APX wordt verhandeld. Deze afspraken zouden in het
convenant kunnen worden vastgelegd. Hetzelfde wil ik voorstellen voor de gasmarkt.
Er is wel een marktplaats voor gas, maar die is niet wettelijk verankerd,
en de Gasunie is daar geen speler op. Ik zie graag dat de minister met betrokken
partijen een convenant afsluit om ook hier transparantie en liquiditeit te
realiseren. Daarin kunnen afspraken worden gemaakt over de inzet van de flexibiliteitdiensten.
Ik overweeg een amendement in te dienen waarin de minister de wettelijke bevoegdheid
krijgt om marktplaatsen aan te wijzen en om minimumvolumes te verhandelen.
Graag een reactie van de minister op dit voorstel. Met de minister ben ik van mening dat een volledig onafhankelijke organisatie
voor het gasnet, zoals voor TenneT in de elektriciteitsmarkt, wenselijk is.
Tegelijkertijd zijn de onderhandelingen met de twee andere grote aandeelhouders
in het gasgebouw, Shell en Esso, afgebroken. De minister zegt daarover wel
iets in de stukken, maar ik vind zijn antwoord wat vaag. Kan de minister toelichten
hoe dit nu verder gaat? Dat is ook vanwege het belang van de koppeling tussen
gas- en elektriciteitsmarkt.De aandeelhouders van de energiebedrijven zijn degenen die het kapitaal
aan de energiebedrijven hebben verschaft. Vanuit hun verantwoordelijkheid
voor het geïnvesteerde kapitaal werpen zij volstrekt terecht de vraag
op of splitsing ten gevolge zal hebben dat de waarde van de afzonderlijke
delen minder is dan van het geïntegreerde energiebedrijf. Persoonlijk
geloof ik dat niet. Netbedrijven zonder commerciële risico's zullen aantrekkelijker
zijn voor institutionele beleggers en omgekeerd zullen commerciële bedrijven
zonder netten aantrekkelijker zijn als overnamekandidaat voor andere commerciële
partijen. In Engeland zijn aandeelhouders na marktopening zelf tot splitsing
overgegaan. Ik voeg daaraan toe dat het wat mij betreft aan de aandeelhouders
zelf is om te beslissen of zij al dan niet van hun belang in het commercieel
bedrijf af willen. Maar de positie van de aandeelhouders verschilt nogal,
zo begrijp ik uit het veld. Sommigen willen zo snel mogelijk van hun belang
af, anderen niet of slechts gedeeltelijk. Er zijn er die best willen splitsen,
terwijl anderen het geïntegreerde bedrijf willen verkopen aan de markt.
Dat laatst vind ik op dit moment geen goede optie. Ik wil eerst zien hoe de
markt zich ontwikkelt en hoe effectief de regelgeving en het toezicht in de
praktijk werken, voordat ik het monopolie van de netten aan de markt uitlever.Ik vind dat deze minister in ieder geval de verantwoordelijkheid heeft
om de aandeelhouders zoveel mogelijk te ondersteunen bij het veiligstellen
van hun belangen. Wat kan hij hun zeggen over de waarde van hun in de energiebedrijven
opgesloten kapitaal? Economische Zaken moet de aandeelhouders actief ondersteunen
bij het proces. Welke regierol heeft de minister in gedachten? Welke expertise
kan hij hun aanbieden? Hoe gaat hij de tijd gebruiken tot december wanneer
er een plan van aanpak ligt?In de schriftelijke inbreng van de VVD-fractie hebben wij gevraagd of
het nog zinvol is, gelet op het splitsingsbesluit dat het kabinet heeft genomen,
om het economisch eigendom nu nog over te dragen. Energiebedrijven zullen
in dat geval eerst een omweg moeten maken om het uiteindelijke doel van volledige
splitsing te bereiken. Zo zouden zij bijvoorbeeld twee keer met de Amerikanen
om de tafel moeten om cross border leases te bespreken. Mijn fractie is op
zichzelf gevoelig voor deze argumenten. Tegelijkertijd schrikken wij ervoor
terug om de overdacht van het economische eigendom er helemaal uit te halen,
omdat dit nu juist wel grotere, met name financiële zelfstandigheid aan
de netbeheerder biedt en daarmee bescherming aan de netten en de aandeelhouders.
Ik kan mij voorstellen dat wij de desbetreffende bepalingen in het wetsvoorstel
laten staan, maar dat wij deze voorlopig niet in werking laten treden. Ik
ben benieuwd naar de reactie van de minister op deze gedachte. Als hij daartoe
bereid is, werpt dat wel de vraag op hoe in de tussenliggende periode de belangen
van de netten en de aandeelhouders worden gegarandeerd. Ik ben ervan overtuigd
dat de energiebedrijven hiermee verstandig om zullen gaan, maar niettemin
zou de minister mijns inziens moeten overwegen, gegeven de beperkte mogelijkheden
van de aandeelhouders, om instrumenten in te bouwen om de positie van de netten
te verzekeren. Aan mijn collega's van de Eerste Kamer doe ik hierbij de oproep
om het wetsvoorstel herziening structuurvennootschappen, dat de bevoegdheden
van aandeelhouders verruimt, snel te behandelen.Ten aanzien van de transporttarieven ben ik voor gereguleerde toegang
tot zowel de elektriciteitsnetten als de gasnetten. Het betreft hierbij een
monopolie waarbij concurrentie niet of nauwelijks mogelijk is. Ik ben er daarom
ook voor dat de positie van representatieve organisaties wordt hersteld in
de elektriciteits- en gasmarkt. Het overleg hierover heeft volgens alle partijen
naar alle tevredenheid gefunctioneerd. Waarom schrapt de minister dit eigenlijk?
Overigens begrijp ik uit de stukken dat het aanleggen van gasleidingen ook
door andere dan GtS mogelijk blijft. Kan de minister dat bevestigen?Het wetsvoorstel veronderstelt dat ook andere dan GtS kwaliteitsconversiediensten
kunnen aanbieden, maar in de praktijk heeft TSO Gas om economische redenen
vrijwel een monopolie. Ik overweeg daarom een amendement in te dienen om de
tarieven voor deze diensten te reguleren. Ook hierop krijg ik graag een reactie
van de minister.Wij hebben ons eerder in de Kamer kritisch uitgelaten over het besluit
Levering zekerheid gas. De energiebedrijven beargumenteren dat het vanuit
het oogpunt van marktwerking zo niet goed geregeld is. Hierover hebben wij
in december vorig jaar kort gesproken in de Kamer. Ik zou in ieder geval willen
voorstellen om de werking van dit besluit te evalueren. Is de minister bereid
om eind 2005, begin 2006 een evaluatierapport daarover aan de Kamer te sturen?Vervolgens kom ik te spreken over de facturering. Gisteren, aan het eind
van de middag, ontvingen wij het resultaat van de quickscan van de DTe. Ik
heb dat stuk nog niet door kunnen lezen, wel de conclusie. Die luidt: de energiebedrijven
zijn goed op weg naar marktopening. Dat gelegd naast de eerdere visie van
de commissie-Van Rooy, het onderzoek van Lloyds Register en een eigen onderzoek
van collega Hessels plus het feit dat volgens het Platform versnelling energieliberalisering
niet al te veel consumenten direct in juli zullen switchen, geeft mij dat
wel vertrouwen. Dat neemt niet weg dat de DTe nog een aantal punten constateert
waaraan nog moet worden gewerkt. De minister moet wat mij betreft de druk
op de ketel houden om de laatste puntjes op de i te zetten. Wat gaat hij nog
doen tot 1 juli a.s.?De heerVendrik(GroenLinks)Het is een heel mooi geluid dat u laat horen over de splitsing. Het is
ook een heel ander geluid dan dat van mevrouw Jorritsma. Dat doet ons allemaal
deugd. Wat zijn nu voor de VVD de opties ten aanzien van het toekomstig eigendom
van de afgesplitste netten? Is daarbij alles mogelijk, zij het onder de garantie
dat sprake is van een gesplitste onderneming of heeft de VVD al voorkeur wat
betreft het toekomstig eigendom?De heerDe Krom(VVD)Ik heb heel bewust dat niet ingevuld, omdat ik vind dat de aandeelhouders
en de minister de ruimte moeten krijgen om dat uit te werken. Het plan van
aanpak krijgen wij in december. Ik heb wel al aangegeven dat wat mij betreft
de Staat er in kan deelnemen en dat ook institutionele beleggers als het over
eigendom gaat er financieel in kunnen deelnemen. Ik wil verder nog even reageren
op wat u heeft gezegd over mevrouw Jorritsma. Persoonlijk heb ik het altijd
bijzonder gewaardeerd dat mevrouw Jorritsma zaken die altijd onbespreekbaar
waren, zoals liberalisering en privatisering – dat geldt zeker voor
GroenLinks – op de agenda heeft gezet. Dat is een grote verdienste.
Inmiddels zijn wij een aantal jaren verder en hebben wij het voordeel van
ervaringen in het buitenland en met KPN. En daar doet mijn fractie haar voordeel
nu mee.De heerVendrik(GroenLinks)Zie ik het dan goed dat het wat betreft de VVD ook mogelijk is dat een
buitenlandse stroomgigant ergens in de nabije toekomst het eigendom verwerft
van een Nederlands net?De heerDe Krom(VVD)De minister en de aandeelhouders gaan het allemaal bespreken. Dan hebben
wij de tijd tot 2007 en dan zien wij wel weer verder.De heerHessels(CDA)Voorzitter. Bij die laatste opmerking van de heer De Krom wil ik mij van
harte aansluiten. Wij hebben de tijd tot 2007 voordat wij conclusies gaan
trekken over eigendomsverhoudingen, aandelen en wat dies meer zij. Wij voeren
vandaag een wetgevingsoverleg zonder dat wij het daadwerkelijk over de wet
hebben die tot liberalisering leidt. En ik betreur dat. De afgelopen weken
is de discussie helemaal beheerst door het splitsingsbesluit. Inderdaad is
dat besluit heel belangrijk met het oog op de toekomst, maar zoals mijn fractie
de afgelopen jaren steeds heeft gezegd, zal er eerst geliberaliseerd moeten
worden en zal pas daarna privatisering aan de orde kunnen zijn. Ik zal vandaag
dan ook niet nader ingaan op de gehele splitsingsdiscussie. Die kunnen wij
de komende anderhalf, twee jaar nog volledig voeren, zoals het kabinet in
de brief dienaangaande ook aangeeft.De heerCrone(PvdA)Ik kan die stellingname niet helemaal begrijpen. De minister zegt dat
de netten niet geprivatiseerd mogen worden, maar dat de commerciële delen
van de concerns wel mogen worden gesplitst. Als u het nodig vindt dat er over
dit alles eerst nog twee jaar nagedacht moet worden, moet u nu een amendement
indienen dat ertoe strekt dat commerciële bedrijven niet mogen worden
geprivatiseerd. Of vindt u dat dit laatste morgen wel mag?De heerHessels(CDA)Wat dat betreft hebben wij nu te maken met de huidige wetgeving. Wij hebben
een voorstel van het kabinet gekregen, dat voor ons als uitgangspunt dient
voor de discussie in de komende jaren. Wij moeten het nu hebben over de vraag
of de liberalisering per 1 juli kan doorgaan. Daarvoor hebben wij nog
twee maanden de tijd. Ik heb dienaangaande een aantal vraagpunten die ik graag
onder de aandacht van de minister wil brengen.De heerCrone(PvdA)Gesteld dat een commercieel bedrijf vanaf morgen, dus na dit debat, ervoor
gaat zorgen om zich al eerste binnen de markt te bewegen en zich gereed wil
maken voor de nieuwe gesplitste situatie door onderbrenging van het eigen
bedrijf in een internationale alliantie, dan zou de minister daar niets tegen
hebben. Hoe denkt u daar over?De heerHessels(CDA)Een bedrijf dat binnen de voorschriften van de huidige wet als zodanig
handelt, zal daarbij niet op mijn tegenstand stuiten.Voorzitter. Met betrekking tot de liberalisering zou ik willen verwijzen
naar het rapport van de DTe en naar de reactie van de minister hierop die
wij 20 minuten geleden hebben ontvangen. De heer De Krom sprak over "mijn
eigen onderzoek", maar ik denk dat dit een te groot woord daarvoor is. Ik
ben eens bij de bedrijven langs geweest; men was niet geheel gerust op de
situatie.De DTe heeft dat zorgvuldiger gedaan. Wat ik na eerste lezing uit dat
rapport haal, is een discrepantie tussen hetgeen de DTe constateert en hetgeen
de DTe concludeert. Ik heb eerst een feitelijke vraag. Ik hoop dat de minister
daar straks gelijk op in kan gaan. In de quickscan wordt uitgegaan van een
switchtermijn van tien dagen. Dat heeft de DTe als uitgangspunt genomen. Kan
de minister toelichten waarom de DTe tien dagen neemt, terwijl de systeemcode,
die volgens mij nog steeds geldt, uitgaat van vijf dagen? Hebben wij het daar
ooit over gehad? Was de minister het daarmee eens? Vindt hij dat dit het juiste
uitgangspunt voor het onderzoek is?Ik wil graag drie citaten voorlezen uit het rapport van de quickscan.1. "Er worden momenteel contingency plannen uitgewerkt en concreet ingevuld
die in de loop van mei beschikbaar zullen komen. De kwaliteit van deze plannen
kan pas na het opstellen ervan worden beoordeeld. De DTe kan derhalve niet
beoordelen of de tijd tussen het gereedkomen van de plannen en 1 juli
2004 voldoende is om te nemen maatregelen tijdig af te ronden."2. "De conclusie van de DTe ten aanzien van de switchuitval is dat energiebedrijven
vooraf geen aantoonbare risicoanalyses en/of plannen van aanpak hebben opgesteld."3. "Wanneer het percentage switchverzoeken groter zal blijken te zijn
dan nu wordt ingeschat, kan het merendeel van de onderzochte partijen niet
op schrift aantonen dat zij de switchuitval kunnen beheersen."Dit is een aantal vergaande constateringen. Ik ben dan ook zeer verrast
als ik de conclusie lees: DTe is ervan overtuigd dat de overgang naar de geliberaliseerde
markt zonder problemen zal verlopen. Ik vind het knap als je op basis van
deze constateringen zo stellig zo'n conclusie kunt trekken. De minister schrijft
onder andere in zijn brief dat de bedrijven de komende twee maanden nog benutten
om een aantal zaken schriftelijk te borgen en in de communicatieplannen weer
te geven. Hij heeft het verder over de personele en organisatorische inzet.
Wil de minister op basis van de constateringen in de quickscan van de DTe –
dus niet op basis van de conclusies – op de kortst mogelijke termijn
overleg voeren met de energiebedrijven, er bij hen op aandringen dat zij zo
snel mogelijk, in ieder geval voor 1 juli, maatregelen nemen om de zaken
die in die constateringen als "nog niet afgerond" worden beschouwd, te regelen
en daaraan een inspanningsverplichting binden?MevrouwGerkens(SP)Hoe oordeelt de heer Hessels over de kwaliteit van de onderzoeken van
de DTe?De heerHessels(CDA)Op basis van mijn eigen ervaringen kan ik de constateringen van de DTe
van harte onderschrijven. Zij hebben goed onderzoek gedaan. Ik heb waardering
voor degenen bij de DTe die op basis van dit soort constateringen die conclusies
hebben geformuleerd, want dat vind ik wel heel erg knap. Dat is natuurlijk
een beetje cynisch gezegd; ik heb daar wel mijn bedenkingen bij. Ik denk wel
dat de DTe op een juiste wijze boven tafel heeft gekregen waar de pijnpunten
zitten. In een vorig overleg heb ik gezegd dat het mijn stellige indruk is
dat nog een aantal zaken niet voldoende is afgezekerd, maar dat die wel nog
gerealiseerd kunnen worden, mits de minister duidelijk met de bedrijven afspreekt
dat die inzet, van extra personeel, van extra administratieve ondersteuning
en van plannen voor als het misgaat, daadwerkelijk met de grootste spoed wordt
gepleegd.In de wet moet nog het een en ander worden geregeld voordat wij op een
goede, verantwoorde, juiste manier kunnen overgaan tot liberalisering en de
positie van de afnemers kunnen garanderen. Wij zullen daarop terugkomen in
het tweede deel van dit overleg, wanneer dat dan ook moge zijn. Een aantal
punten zal ik kort noemen. Op de meeste van deze punten overweeg ik een amendement
in te dienen.Het eerste punt is al genoemd door de heer De Krom: de gereguleerde toegang
tot de elektriciteits- en gasnetten overeenkomstig de bepalingen in de huidige
Elektriciteitswet, inclusief het weer opnemen in de wet van het overleg met
representatieve organisaties. Hoe kijkt de minister hier tegenaan? Uitgaande
van een gereguleerde toegang tot vooral de gasnetten, wil ik de minister vragen
of hij mogelijkheden ziet om de problemen van specifieke groepen, zoals bijvoorbeeld
de koude teelt glastuinders, op te lossen. De fractie van het CDA hecht er
bijzonder veel waarde aan dat voor deze belangrijke sector van de Nederlandse
economie alles op alles wordt gezet om die sector niet teloor te laten gaan.Het tweede punt is het eindelijk in de wet realiseren van een onafhankelijke
TSO Gas, die ook flexibiliteitsdiensten – anders dan alleen transport,
dus ook dag- en weekflexibiliteit – in lijn met de kamerbreed aangenomen
motie-Ten Hoopen regelt. De minister heeft een aantal keren toegezegd dat
hij voorstellen zou doen waarin dit wordt geregeld. Wij vinden dit nog steeds
onvoldoende en zullen daarom een amendement op dit gebied indienen.De heer De Krom heeft gesproken over een marktplaats voor elektriciteit
en gas, maar ik noem het een beurs. Over de precieze invulling daarvan kunnen
wij misschien discussiëren in het tweede deel van dit overleg. Mogelijk
kan daarbij gesproken worden over een verplicht percentage van handel, met
name om de flexibiliteit op die markt te vergroten. Daarnaast hebben wij behoefte
aan een calamiteiten- of afschakelplan dat door de minister op basis van wettelijk
vastgelegde criteria is vastgesteld. Het huidige voorstel is ons te vrijblijvend.
Wij vinden dat daar ook vanuit het land niet voldoende op ingespeeld kan worden.
Is daar op een bepaald schaalniveau op een juiste manier op in te spelen,
of is de schaalgrootte te groot, waardoor ineens delen van het land moeten
worden afgeschakeld? Wij willen hiervoor ook een voorstel doen.Een volgend punt is de aanpak van oneerlijke handelspraktijken. De fractie
van het CDA heeft daar in de gevoerde overleggen in december en daarvoor,
herhaaldelijk om gevraagd: consumentenbescherming, aanpassing in de wet. De
minister heeft in samenwerking met zijn collega van Justitie een aantal voorstellen
gedaan. Daar zijn wij hem erkentelijk voor, maar zij gaan ons nog niet ver
genoeg. Wij willen een aanpak van oneerlijke handelspraktijken met toezicht
door de DTe. Een van onze punten bij de consumentenbescherming is ons pleidooi
voor een opzegtermijn voor de consument, de kleinverbruiker, van maximaal
dertig dagen. Gisteren ontstond al weer enige commotie op de markt doordat
één bedrijf nieuwe voorwaarden stelde en met opzegtermijnen
van één jaar ging werken. Wil je flexibiliteit voor klanten
en kunnen overschakelen bij slechte diensten of bij ontevredenheid, dan is
een jaar veel te lang. Wij willen dus terug naar dertig dagen.Een laatste punt betreft de prijsmaximering. Wij hebben daar enkele discussies
over gevoerd. In dit tijdperk van geautomatiseerde bestanden kan juist discussie
ontstaan over de vraag of iets in de wet staat of niet. Het ging hierbij onder
andere over het artikel over de prijsmaximering. Dat bleek in een officieel
overheidsdatabestand van de Elektriciteitswet verdwenen te zijn, maar volgens
de wetgeving zou het er nog wel in moeten staan. Het staat er dus nog in en
daar zijn wij heel blij en tevreden mee. De fractie van het CDA heeft steeds
gezegd dat zij dat artikel wil handhaven, opdat ingegrepen kan worden op het
moment dat de prijzen exorbitant stijgen zonder aantoonbare oorzaak na de
liberaliseringsdatum 1 juli. Wij hebben daarbij gezegd dat wij hopen
dat de markt zich zodanig zal ontwikkelen dat er ook prijsconcurrentie zal
plaatsvinden.Ik sluit af met een positief punt. Het is weliswaar op heel kleine schaal,
maar wij hebben het eerste teken van prijsconcurrentie opgemerkt. Het gaat
om één energiebedrijf dat in samenwerking met een woningbouwvereniging
of een vereniging van eigenaren een aanbieding doet om iets goedkoper te leveren
dan de vaste leverancier in dat gebied. Zo moet het. Het is een lichtpuntje
en het gebeurt op zeer beperkte schaal. Wij hopen dat dit de uitwerking zal
zijn van die geliberaliseerde energiemarkt, zodat wij achteraf toch kunnen
zeggen dat het de consument daadwerkelijk iets heeft opgeleverd.De heerCrone(PvdA)Voorzitter. Het is een belangrijk debat dat drie jaar te laat plaatsvindt.
Het is goed dat mevrouw Jorritsma de privatisering op de agenda heeft gezet.
Het is alleen jammer dat het zo lang heeft geduurd voordat wij het er weer
af konden halen. Dat tijdverlies is slecht geweest voor de politiek en de
sector, omdat een aantal strategische opties niet kon worden uitgewerkt. Ik
stem vooraf volmondig in met de hoofdlijnen van het beleid van deze minister.
Ik heb van de heer Van Mierlo onder het kabinet-Lubbers geleerd dat je oppositie
moet voeren voor het kabinet.De minister heeft zich in hoog tempo ingewerkt en zeer pragmatisch knopen
doorgehakt. Zijn Leitmotiv is: markt waar markt kan en overheid waar overheid
moet. Minister Wijers is ook op die manier begonnen. Ik heb daarop gereageerd
met te zeggen dat beide meestal samengaan: geen markt zonder een sterke overheid.
Deze minister onderschrijft dat. Veranderen doet echter pijn. Het is onmogelijk
om iedereen tevreden te stellen. Ik citeer daarmee een van de voormalige SG's
van het ministerie, de heer Geelhoed die zei: politiek is pijn doen. Dat is
waar.De politiek zwaarste beslissing die wij vandaag nemen, is dat de netwerkbedrijven
niet worden geprivatiseerd, maar in overheidseigendom blijven. Mijn fractie
is daar erg blij mee... De argumenten zijn bekend en door de Algemene Energieraad
zeer ruim omschreven en toegelicht in het voorlaatste advies. Een natuurlijk
monopolie moet je niet zomeer privatiseren, want dat vergt een enorm pakket
aan regels. Dat blijkt wel als je ziet hoe sterk de wetgeving is uitgebreid
tussen 1998 en heden. Wij merken nu dat er nog meer amendementen nodig zullen
zijn. Ook is een sterke toezichthoudersorganisatie nodig. Vorige week heeft
de DTe dat nog eens benadrukt in een advies. De toezichthouder in Italië
heeft dit weekeinde bekend gemaakt commerciële belangen in de netten
niet gewenst te vinden, zelfs niet van 20%.Wij staan daarin dus niet alleen. Ook in andere landen komt men erachter
dat het risico groot is dat de commerciële eigenaar de opbrengsten uit
het net wil gebruiken voor commerciële activiteiten. Dat gaat uiteindelijk
ten koste van de kwaliteit en betrouwbaarheid van de netten. Het betreft het
steeds verhogen van de rendementseisen voor de netdochter, kruiselingse subsidies,
het uithollen van de kredietwaardigheid van het netbedrijf ten gunste van
de kredietwaardigheid van de handelsonderneming en het niet gelijk behandelen
van concurrenten die het net willen benutten.Een heel belangrijk punt dat ik steeds vaker hoor noemen in andere landen
is dat netbedrijven die commerciële doeleinden hebben, niet investeren
in uitbreidingen van het net. Daarmee zouden zij letterlijk de marktplaats
voor hun concurrenten vergroten. De capaciteit van het net wordt vergroot,
zodat de concurrent op zijn markt kan komen en dus met zijn stroom of gas
kan concurreren. Het is een heel logische strategische reactie van ondernemers,
want wij zijn niet naïef, maar daar moeten wij wel de grens leggen. Wij
moeten dat niet toestaan en de tegengestelde belangen uit het concern halen.Dat het een logisch strategische reactie is, blijkt uit het feit dat wij
het de laatste jaren ook in ons eigen land hebben gezien. Ik heb veel wethouders
aan tafel gehad – dat waren nooit de wethouders van financiën,
die zitten vandaag hier – die woonwijken wilden aanleggen met stadsverwarming,
maar dat mocht niet meer. Zij wilden industrieterreinen aanleggen, maar de
rendementseisen waren verhoogd en zij moesten nu garanties vooraf geven. Het
tarief voor de straatverlichting was sky high geworden, zonder controle van
de overheid. Concurrenten werden overgenomen, bijvoorbeeld installateurs,
of weggeconcurreerd. MKB Nederland en aangesloten organisaties hebben er vaak
op gewezen. Dat gebeurt allemaal met de naamsbekendheid en het geld van het
netbedrijf dat overigens ook in de commerciële delen wordt misbruikt.
Zelfs de sportsponsoring is niet gelukt.Als klap op de vuurpijl hebben de bedrijven de laatste jaren een zeer
wisselende strategie gevoerd. Dat heeft mijn vertrouwen in de sector niet
vergroot. Nog maar drie jaar geleden was het algemene beeld: wij kiezen voor
multi-utility, dat wil zeggen niet alleen energie, maar alles. Energie, kabel,
afval, water en installatiebedrijven, zij zouden het allemaal fantastisch
gaan doen. Zij zouden het bovendien zowel in het binnenland als in het buitenland
gaan doen. Beide strategieën zijn nu verlaten. Zij zijn daarvan teruggekomen
en zij hebben het nu over energie als kernactiviteit. Ik ben daar blij mee.
Die dwaalwegen konden wel bewandeld worden, omdat de ruif waaruit kon worden
gegeten, onbeperkt was. Ik bedoel daarmee de opbrengst van het netbedrijf.
Ik kan het ook simpel zeggen. Er is inmiddels heel veel geld verbrand, zowel
in het buitenland als in het binnenland, aan commerciële activiteiten.
Dat geld is wel bijeengebracht door kleinverbruikers. Ik ben dan ook blij
dat daaraan nu een einde komt.De vraag is wel of wij het met deze wetgeving, al dan niet geamendeerd,
wel voldoende hebben geregeld. Hoe stelt de minister zich voor dat eventueel
snel in aanvullende wetgeving te regelen? Wil de minister ervoor zorgen dat
bedrijven de komende maanden niet alsnog het geld van het netbedrijf gebruiken
voor commerciële activiteiten, bijvoorbeeld door het net financieel te
bezwaren?Wij staan hierin niet alleen in Europa. Wij staan wel alleen tegenover
de grote landen Frankrijk en Duitsland. Zij zijn de grote monopolisten in
Europa. In België, Italië, Zweden, Denemarken en Engeland is verdergaande
splitsing aan de orde, hetzij omdat de kapitaalmarkt dat wenst, hetzij omdat
de toezichthouder dat wenst. Soms is het niet nodig, omdat bijvoorbeeld Vattenfall
een overheidsonderneming is. In al deze landen was vanuit dezelfde perspectieven
sprake van meer of minder verdergaande vormen van unbundeling.Verzelfstandigde netten zijn slechts het halve werk. De andere helft van
het werk is dat er aan de commerciële kant – handel en productie –
echte concurrentie komt en eerlijke marktwerking. Anders is wat wij nu gedaan
hebben voor niets geweest. Ik wil daarom even stilstaan bij wat nodig is om
tot efficiency en eerlijke prijzen te komen, maar ook tot voorzieningszekerheid.In Noordwest-Europa zijn vier grote, dominante spelers overgebleven: twee
Duitse bedrijven, een Frans en een Belgisch bedrijf. De minister heeft nog
steeds niet echt de vraag beantwoord waarom Brussel dit accepteert. Hij zou
het Nederlands voorzitterschap moeten benutten om ervoor te zorgen dat het
niet meer mogelijk is, dwars tegen alle regels in dominante spelers te creëren.
Daarnaast is er gelukkig nog wel een redelijk aantal kleinere spelers, zoals
Vattenfall, maar ook in Oostenrijk en Denemarken.Wij hebben in Nederland twee opties. De eerste is dat de Nederlandse commerciële
delen van Essent, Nuon en Eneco en de anderen gaan naar de grote vier. Dat
vermindert wel de concurrentie, want dan zijn er immers nog maar vier grote
spelers over met een aantal dochters in Nederland. Staat Brussel dat toe?
De markt is dan niet meer liquide. Ik steun dan ook voluit de wensen van de
DTe dat er veel meer moet gebeuren om de markt liquide te maken. Waarom neemt
de minister het laatste advies niet over, namelijk een eventueel verplichte
veiling van capaciteit, al dan niet via een virtual power plant? In die omstandigheden
is het niet meer dan logisch.De tweede optie is dat twee of drie bedrijven samengaan dan wel allianties
aangaan met die kleinere en middelgrote spelers in het buitenland. Dat zou
mijn voorkeursoptie zijn, want dan kun je in allianties de inkoop bundelen,
de verkoop, investeringen, kennis en technologie. Ik zou graag zien dat de
bedrijven de kans krijgen om dat soort dingen te onderzoeken, zodat zij binnen
een alliantie sterk genoeg zijn om niet zonder meer overgenomen te hoeven
worden door de grote vier. Wat is de visie van de minister daarop? Kan hij
deze variant bevorderen?Een middel om dat te bevorderen is simpel dat de aandeelhouders zelf daarvoor
de ruimte bieden. Zij blijven participeren in productiebedrijven en handelsbedrijven,
al dan niet met een controlerend belang of desnoods alleen defensief om verkeerde
overnames te voorkomen. Ik ben er niet helemaal uit wat nu precies de positie
van de aandeelhouders is. Zij sturen ons nog steeds brieven waarin staat dat
de bedrijven een kans moeten krijgen om op de Europese markt te gaan en niet
gesplitst mogen worden. Begrijpen zij eigenlijk wel dat de ijzeren consequentie
daarvan is dat de bedrijven of geheel in handen moeten blijven van de aandeelhouders
of dat de bedrijven integraal moeten worden verkocht aan de markt? Dat zullen
dan buitenlandse partijen zijn. Zij zijn daar niet erg duidelijk over. Ik
zie wel hoe die discussie de komende maanden afloopt.Ik heb de indruk dat de aandeelhouders de consequentie van hun standpunt
om de bedrijven niet te splitsten, niet goed doorzien. Het betekent dat er
twee dingen gebeuren die zij in ieder geval niet willen, namelijk dat er bedrijven
naar het buitenland gaan en dat er aan de waarde van de bedrijven gekomen
wordt. Bovendien willen zij cashen. Als ik die brieven lees, vind ik het soms
nog erger dan de kwadratuur van de cirkel. Dat geeft niet, want zij hebben
altijd gezegd dat wij in Den Haag verantwoordelijk zijn voor de architectuur
van de markt en het publieke belang. De conclusie zal duidelijk zijn na afloop
van dit debat. Er is natuurlijk nog een slotoplossing, namelijk dat het Rijk
alles koopt. Dit wordt ook gezegd: het Rijk mag alles kopen, ook de commerciële
delen.Ik vraag nog bijzondere aandacht voor een vierde of vijfde marktmacht
die naast de vier grote spelers en allianties van de middelgrote spelers mogelijk
is. Die marktmacht kan worden gevormd door de gezamenlijke decentrale opwekkers
en door het veel beter gebruiken van vraagsturing. In Nederland is 40% van
de capaciteit WKK – dit is uniek in de wereld – bij grote industrieën,
glastuinbouw, stadsverwarming en afvalverbranders die veel stroom te bieden
hebben, enz. Daarnaast zijn er grote afnemers als metaalbedrijven, koelhuizen,
enz. die best af en toe kunnen afschakelen voor korte tijd. Dit is erg effectief;
zij verdienen geld doordat zij de dure pieklast niet hoeven te betalen en
de productie wordt ingehaald in de goedkope basislast. Dit maakt ook de basislast
weer rendabeler. Dit is dus een goede werkwijze voor zowel de combinatie economie-milieu
als voorzieningszekerheid en prijsstabiliteit. Kan de minister garanderen
dat er voor die vierde macht in de markt, dat wil zeggen decentrale opwekking
en vraagsturing, niet extra marktplaatsen worden gecreëerd? Er komt al
een aantal initiatieven uit de markt op en die zou hij kunnen stimuleren.Op de gasmarkt moet de marktwerking eerlijker worden door over te gaan
op gereguleerde toegang, onafhankelijke balansfunctie en kwaliteitsconversie.
Voor specifieke groepen vraag ik een marktconforme oplossing, met name voor
de glastuinbouwers die weinig stoken en dus goed voor het milieu werken en
die teelten hebben die dicht aansluiten bij ons klimaat. Zij hebben voorgesteld
om met profielen te werken. Dit is marktconform en zij zeggen dat het kostendekkend
is. Als dit waar is, zou ik graag zien dat de minister dit steunt.Ik heb de voorwaarden voor marktwerking al aangestipt, maar een ander
belangrijk aspect is dat de minister in zijn brief zal opschrijven dat hij
niets doet, want alles wat hij doet, verstoort de markt. Nu hopen wij wel
voor een deel dat hij de markt verstoort, want de markt zal het niet vanzelf
doen. Ik maak hier geen woordenspel van, maar ik dring erop aan dat hij niet
terughoudend is en zo snel mogelijk duidelijkheid biedt over de importcapaciteit.Als de importcapaciteit groeit of de groei van de importcapaciteit is
onzeker, investeert natuurlijk niemand meer in een nieuwe centrale. Daarom
zou ik graag een kosten-batenanalyse zien en zo snel mogelijk een besluit
vernemen over uitbreiding van de importcapaciteit. Bovendien wil ik antwoord
op de vraag of dit zinvol is. Uit een kosten-batenanalyse kan blijken dat
extra capaciteit naar Duitsland niet zinvol is, want Duitsland heeft op termijn
een krappe markt. Dan sluiten wij nu centrales die wij later weer moeten herbouwen,
omdat Duitsland niet meer kan leveren. Of verwacht de minister dat bij een
tekort in Duitsland, Keulen op "zwart" gaat en Arnhem en Nijmegen het licht
krijgen? Wij weten ook dat importcontracten altijd maar een korte looptijd
hebben van een jaar. Die contracten kunnen dus na een jaar zonder juridische
problemen worden beëindigd. Dan zitten wij fout.Ik heb de indruk dat de kabels naar Noorwegen en Engeland veel positiever
zijn, omdat daarmee veel synergie zou zijn te bereiken. Dit moet echter uit
een kosten-batenanalyse blijken en liefst zo snel mogelijk, want tot die tijd
stelt iedereen terecht investeringsbeslissingen uit. Overigens zal de conclusie
zijn dat Nederland zelf voldoende capaciteit moet hebben.Ik wil de onjuiste, maar populaire visie bestrijden dat je alleen capaciteit
kunt bouwen als je netten bezit. Dit is natuurlijk geen duurzame capaciteit,
want als je alleen op netsubsidie draait, ben je per definitie niet duurzaam.
Belangrijker is dat wij toestaan dat er lange en kortetermijncontracten bestaan
en dat die worden bevorderd.Wij zullen in ieder geval een aantal amendementen indienen over de oneerlijke
handelspraktijk. Daarnaast dring ik aan op verbeteringen in de algemene voorwaarden
die zich nu lijken te ontwikkelen in de markt. Wat moet de consument doen
tussen nu, 1 juli en de maanden daarna? Om te beginnen moet iedereen
vrij zijn om zijn oude leverancier op te zeggen en niet tot 1 augustus,
zoals de bedrijven nu zeggen, maar tot 1 oktober. Een uiterste overgangsdatum
op 1 augustus zal ertoe leiden dat de mensen zich onvoldoende kunnen
oriënteren. Ik maak daarom bezwaar tegen contracten die stilzwijgend
automatisch worden verlengd.Een aantal bedrijven stelt als voorwaarde dat zij eenzijdig de prijs mogen
verhogen als bijvoorbeeld de marktkosten stijgen. De consument hoort dit uiterlijk
zes weken te voren en heeft dan twee weken om op te zeggen. Dit lijkt mij
onevenredig; de consument moet dan ook zes weken de tijd krijgen om op te
zeggen. Bovendien moet hier wederzijdse besluitvorming mogelijk zijn. Als
een bedrijf eenzijdig kan zeggen dat de prijs hoger wordt doordat de kosten
hoger zijn, zou de consument in de gelegenheid moeten zijn te vertrekken als
blijkt dat het bedrijf verkeerd heeft ingekocht en hij elders goedkoper terecht
kan. Daarvoor zou ook een periode van zes weken moeten gelden.Ik ben van mening dat bedrijven flink moeten betalen als zij switchproblemen
veroorzaken. De consument moet weten dat hij, als hij overstapt, de prijs
van de nieuwe leverancier krijgt. Dit moet worden gegarandeerd. Als noodleveranciers
of oud leveranciers in de tussentijd hogere kosten veroorzaken, moeten die
kosten worden verhaald op de veroorzaker van die kosten. Dit is de beste prikkel
om ervoor te zorgen dat dit goed komt. Ik sluit mij aan bij de vraag naar
de terugvalopties als dit niet goed gaat.Ik heb steeds gepleit voor een maximumprijs en ik blijf daarbij. Ik accepteer
wel dat er geen generieke maximumprijs hoeft te zijn die vooraf wordt gepubliceerd.
Ik heb wel begrepen dat DTe in de startblokken staat om snel te beoordelen
of de prijzen die bedrijven publiceren, extreem afwijken van wat normaal in
de markt mag. Het betreffende bedrijf zou dan een verlaagde prijs opgelegd
moeten krijgen. Als deze werkwijze binnen de huidige wet is toegestaan, reken
ik erop dat dit wordt uitgevoerd. Zo niet, dan zal ik daartoe een amendement
indienen.Ik ben heel benieuwd naar het antwoord op de vraag welke strategie de
minister zal volgen. Ik dring erop aan dat wordt gestreefd naar vier tot zes
regionale netbedrijven. 50 kV en daarboven zouden naar TenneT moeten overgaan,
want dit zijn strategische netten die ook nodig zijn voor de afschakelplannen
die ik heb voorgesteld. De minister moet proberen om door middel van een regiegroep
zo snel mogelijk overeenstemming te bereiken met alle betrokkenen over de
trajecten die nog moeten worden afgelegd. Dan kunnen wij heel snel de verloren
tijd inhalen.De heerDe Krom(VVD)Als de heer Crone goed naar mij had geluisterd,. had hij gehoord dat ik
heb gezegd dat privatisering niet van de agenda is. Die discussie is echter
niet aan de orde als het over de netten gaat. Ik heb ook nog een appeltje
te schillen met de Partij van de Arbeid over de privatisering van Schiphol,
maar dit zal ik nu niet doen. Ik vraag nu aan de heer Crone of hij het met
mij eens is dat niet zozeer het eigendom van de netten het publieke belang
waarborgt als wel de wijze waarop dit is geregeld. Daarom heb ik steeds gezegd
dat je over dit soort zaken geen dogma's moet uitspreken. Deelt hij die visie?De heerCrone(PvdA)Ik deel de analyse dat het splitsen van bedrijven niet hoeft te leiden
tot waardeverlies. Ik vind het terecht dat de aandeelhouders zeggen dat zij
een beetje zekerheid willen hebben dat de aandeelhouderswaarde overeind blijft.
Overigens heb ik hun net wel een spiegel voorgehouden, want zij willen ook
veel dingen die überhaupt niet kunnen. In de tweede plaats hebben zij
die aandeelhouderswaarde kunnen opbouwen doordat wij hun honderd jaar lang
een soort monopolie op levering hebben gegeven. Zij hebben die waarde dus
gecreëerd onder wettelijke garanties. Ik vind het uitstekend als marktpartijen
meedoen bij het streven naar het handhaven en realiseren van de waarde. Dit
geldt niet voor de commerciële energiepartijen, maar wel voor institutionele
beleggers. Ik heb drie jaar geleden aan minister Jorritsma gevraagd om de
variant te onderzoeken om samen met institutionele beleggers, de Bank Nederlandse
gemeenten werd genoemd, te streven naar het handhaven van de waarde. Ik heb
gevraagd of zij wilde onderzoeken of dit een goede oplossing zou zijn, zowel
voor aandeelhouders als voor het publiek belang. Ik ben blij dat minister
Brinkhorst dit nu heeft opgelost.De heerDe Krom(VVD)De heer Crone geeft geen antwoord op de vraag of hij het ermee eens dat
niet zozeer het eigendom zelf als wel de wijze waarop het wordt geregeld,
het publieke belang waarborgt en dat je daarom niet dogmatisch mag zijn.De heerCrone(PvdA)De theorieboekjes geven de heer De Krom gelijk, maar als een verkeerd
eigendom leidt tot zoveel regelgeving en toezichthouders dat het niet meer
effectief is, kun je beter het eigendom behouden. Ik ben het op dit punt dus
eens met de Algemene Energieraad die zegt dat eigendom moet worden hergewaardeerd
als een sturingselement voor publieke belangen. Ik heb al gezegd dat het daarbij
de vraag is wie de eigenaar is: een commerciële energiepartij of een
institutionele belegger. Dat maakt wel wat uit.De heerVendrik(GroenLinks)Voorzitter. Ik maak namens de hele GroenLinksfractie de minister een groot
compliment. Toen de brief van 31 maart op de deurmat viel, zijn bij ons
echt de champagneflessen ontkurkt! Wij hebben een klein bacchanaal aangericht,
want dit is een uitstekende brief!Mijn fractie was, is en blijft sceptisch over de betekenis van marktwerking
voor de energiesector, maar als je het doet, behoort het netwerkbedrijf onafhankelijk
te functioneren van het leveringsbedrijf. Wat mij betreft hoort dat netwerkbedrijf
in publieke handen te blijven. De minister wil zich hierover nog niet uitspreken.
Hij neemt zelfs twee en een half jaar de tijd om zich te beraden op de vraag
hoe het moet worden geregeld. Waarom moet dit zo lang duren? Waarom gebruikt
hij de brede steun van de Kamer niet om het snel te regelen? Zelf de CDA-fractie
laat zijn oranjegevoel niet spreken en pleit niet voor één grote
nationale kampioen.De brief is natuurlijk eigenlijk veertien jaar te laat. Het heeft mij
wel verbaasd dat dat niet echt wordt onderkend. De keuze voor deze vorm van
marktordening hoort immers de hoeksteen van de marktarchitectuur te zijn.
Het had zelfs al lang geregeld moeten zijn. Maar ook hier geldt: beter laat
dan nooit. Is de minister bereid om op korte termijn aan te geven wat de nieuwe
eigendomstructuur wordt, waarbinnen de netwerkbedrijven moeten functioneren?
Wij moeten daarvoor uit ongeveer zes mogelijkheden kiezen.Bij die keuze zullen wij overigens wel rekening moeten houden met de ervaringen
die wij met de Telecomwet hebben opgedaan. Die ervaringen hebben ons namelijk
geleerd dat wij niet alleen oog moeten hebben voor de vraag hoe de publieke
belangen het beste geregeld kunnen worden, maar ook voor de vraag waar commerciële
private eigenaren van netwerken de bescherming van het publieke belang frustreren.
Laten wij wel wezen: de gang van zaken rond KPN en de Telecomwet heeft ons
een aantal prachtige voorbeelden daarvan opgeleverd. Wij moeten dus niet alleen
nadenken over het borgen van het publieke belang via het publieke eigendom,
maar ook over het borgen van het publieke belang door het tegengaan van privaat
eigendom. Volgens mij is dat minstens zo belangrijk.De minister heeft een belangrijk besluit genomen. Dat besluit had jaren
eerder moeten worden genomen. Daarvoor hebben wij al die tijd ook gepleit,
maar het doet het ons deugd dat het nu zover is. Het smaakt ook naar meer.
Zo ben ik heel benieuwd welke gevolgen het zal hebben voor andere netwerksectoren,
waarvan de constructie nog niet helemaal is geregeld. Daarover komen wij echter
in andere debatten ongetwijfeld nog te spreken.Het doet mij deugd dat de minister nadrukkelijk afstand neemt van de geluiden
in de pers dat het van het grootste belang is dat er een nationale kampioen
wordt geformeerd. Ik heb in de afgelopen weken met grote verbazing kennis
genomen van deze geluiden, want voor 1989 hadden wij al zo'n nationale kampioen.
En wat men eigenlijk voorstelt, is om via een ingewikkeld proces van 15 jaar
over te schakelen van een publieke nationale kampioen naar een private kampioen.
Dat zou een heel merkwaardige ontwikkeling zijn!De relatie tussen de toekomstige structuur en het eigendom van de netwerkbedrijven
enerzijds en de "cross border lease" anderzijds is mij nog niet geheel duidelijk.
Mijn fractie heeft eerder vragen gesteld over de mogelijke toekomstige gevolgen
van dit soort constructies. Deze vragen leken toen niet zo urgent, maar inmiddels
blijkt dat de vragen over dergelijke constructies wel degelijk urgent zijn.
De leasecontracten zijn volgens mij namelijk in hoge mate dwingend. Als dat
niet zo is, hoor ik dat graag, want zelf kan ik dit niet goed beoordelen.
Deze contracten zijn namelijk allemaal geheim. Meer in het bijzonder wil ik
weten in welke mate de leasecontracten bepalend zijn voor de vraag hoe het
eigendom van de netwerkbedrijven eruit komt te zien.Op 1 juli wordt de grijze markt opengesteld voor marktwerking en
wordt er afscheid genomen van de beschermde afnemers. Het is echter nog steeds
de vraag of deze markt adequaat zal functioneren. Verder is er ook nog geen
antwoord gegeven op de voor de consument elementaire vraag of het licht blijft
branden en of men daar een redelijke prijs voor moet betalen. Het is vervelend
dat ik in herhaling moet vallen, maar al in oktober heb ik gezegd dat dat
niet zeker is. Het is ook vandaag nog steeds niet zeker hoe het is gesteld
met de voorzieningszekerheid en de redelijke prijzen.Ik begrijp dat een markt zo werkt dat je eigenlijk geen garanties kunt
geven over voorzieningszekerheid en prijzen. Wij hebben hier immers te maken
met de gekte van de markt. De heer Crone gaf al een mooi voorbeeld van het
"incidentalisme" in de markt. Het kan waarschijnlijk niet anders, maar dat
neemt niet weg dat het nog steeds niet zeker is of dit elementaire publieke
belang voldoende geborgd is. Het licht staat hiervoor bepaald niet op groen.
Het staat eerder op oranje.Wij hebben voorspellingen ontvangen, waaruit blijkt dat wij na 2007 met
groeiende capaciteitstekorten zullen worden geconfronteerd. De minister probeert
hiertegen actie te ondernemen, maar ook hij kan de consument niet garanderen
dat de energiemarkt op termijn geen scheurtjes zal vertonen. Ik maak mij hierover
buitengewoon veel zorgen. Het is namelijk de hoogste tijd dat de Nederlandse
burger hierover zekerheid krijgt. Als die zekerheid niet kan worden gegeven,
wat is dan de winst van deze operatie? Dat zouden lagere prijzen kunnen zijn,
maar als dat al zo is, betalen wij daar wel voor met meer onzekerheid. De
heer Crone vroeg terecht naar berichten in de Volkskrant van afgelopen dinsdag.
Volgens die berichten beraadt de minister zich op mogelijkheden om eventuele
capaciteitstekorten te bestrijden.In diezelfde berichten staat echter ook dat het straks misschien wel goedkoper
is om periodiek een flinke uitval op de koop toe te nemen dan reserve productiecapaciteit
aan te leggen. Als deze berichten onjuist zijn, hoor ik dat natuurlijk graag.
Maar als het wel waar is, geeft dat wel aan hoe cynisch hierover door sommigen
wordt gedacht. Het zou dan ook de vraag zijn welke afnemers straks de prijs
moeten betalen van deze stroomcrises. Ik heb begrepen dat de minister de Kamer
hierover in juni een brief zal doen toekomen. Kan de minister dat bevestigen?Voorzitter. Ik ben ook een beetje verdrietig, want over duurzaamheid en
milieukwaliteit wordt bijna nergens gesproken. In de rondvraag wordt natuurlijk
altijd opgemerkt dat milieukwaliteit van belang is. Maar dat het daar eigenlijk
bij blijft, doet mij buitengewoon veel verdriet. In de interventiewet staat
iets over het implementeren van de richtlijn voor etikettering. Dat komt kort
door de bocht hierop neer: je koopt een pot pindakaas zonder etiket en als
je toch iets wilt weten over de inhoud, verwijst men je naar het jaarverslag
van Unilever.MinisterBrinkhorstU ontvangt vandaag een brief over duurzaamheid!De heerVendrik(GroenLinks)Dat is fantastisch. Ik kon niet vermoeden dat mijn bede zo snel verhoord
zou worden.Voorzitter. De regels voor etikettering moeten strakker worden. Wij moeten
namelijk voorkomen dat wij terechtkomen in een situatie als in de eierenmarkt,
waar je kunt kiezen uit graseieren, scharreleieren en volière-eieren.
Als wij niet oppassen kunnen wij straks kiezen uit: grasstroom, volièrestroom
en scharrelstroom! Dat is natuurlijk ongewenst. De consument moet gewoon heldere
informatie krijgen over de stroom die hij afneemt. Ik roep de minister daarom
op, te komen met heldere regels voor etikettering, want dat is beter voor
de markt en de consument. De minister stelt de belangen van de consument voorop
en hij moet hier dan ook mee in kunnen stemmen. Om het helder in de wet vast
te leggen, zal ik een aantal amendementen indienen.Vanochtend hebben wij een brief ontvangen over het onderzoek van de DTe.
Ik heb die brief snel moeten lezen, maar volgens mij is het de conclusie van
de DTe dat er geen administratieve beletsels zijn om de markt per 1 juli
definitief te openen. Omwille van de tijd was de DTe echter wel gedwongen
tot een niet al te diepgaand onderzoek, gebaseerd op interviews. Ik begrijp
dat. Ik neem het ook absoluut de DTe niet kwalijk. Om dit te gebruiken als
signaal voor "go, no go" vind ik niet sterk. Een beetje kijken en praten met
de mensen van de energiebedrijven of het allemaal wel goed functioneert is
echter niet voldoende. De andere woordvoerders hebben daarover vragen gesteld.
Ik sluit mij daarbij van harte aan. Ik vind het buitengewoon griezelig. Ik
hoor ook andere signalen. Die zijn in de schriftelijke behandeling ruimschoots
gewisseld. Het mag per 1 juli geen grote puinhoop worden. De minister
zegt uiteraard dat dit niet het geval zal zijn. Ook hier vraag ik waar de
garanties blijven. Waar blijft de volledige zekerheid dat de markt fatsoenlijk
gaat functioneren? Ik zie dat onvoldoende terug in de verschillende stukken.Ik heb van mijn Belgische collega's begrepen dat tijdens de vorige zomer,
bij de nakende stroomcrisis in Nederland, wij nog steeds netto-exporteur van
stroom naar België waren. Toen is er opheldering gevraagd aan de Belgische
minister. De Belgen vragen zich immers af of in België ook het licht
uitgaat als dat in Nederland gebeurt. Zegt TenneT in dat geval de contracten
voor export naar België op? Die optie is er. Het is echter een zotte
situatie. Nederland kende bijna een code rood, maar was nog steeds een netto-exporteur
naar België. Kan de minister mij dat nader duiden?De heerHessels(CDA)Kan de heer Vendrik zijn mening geven over wat had moeten gebeuren? Ik
stel die vraag ook in het kader van de toekomst van de eigen productiecapaciteit
in Nederland. Zo te horen vindt hij het vanzelfsprekend dat als een land binnenlands
produceert, de uitvoer wordt stopgezet bij een tekort. Ziet hij zo ook de
toekomst voor Nederland?De heerDe Krom(VVD)Ik heb het betoog van de heer Vendrik zoals altijd met interesse gevolgd.
Ik begrijp er echter niets van. Aan de ene kant maakt hij zich grote zorgen
over het prijsniveau. Aan de andere kant hoor ik hem zeggen dat er om milieuredenen
veel hogere belastingen en heffingen moeten komen op de energie. Dat beïnvloedt
immers de vraag. Dat heeft een geweldig prijsopdrijvend effect. Het is mij
niet ontgaan dat een groot deel van de prijs al wordt bepaald door belastingen
en heffingen. Mijn vraag aan de heer Vendrik is of hij kan bevestigen dat
zijn fractie van mening is dat er nog veel hogere heffingen op energie moeten
komen vanwege het milieu.De heerVendrik(GroenLinks)Ik beantwoord eerst de vraag van de heer Hessels. Ik wil in ieder geval
weten hoe het zit. Daarover gaat mijn vraag. Ook in Nederland hinken wij immers
op twee gedachten. Aan de ene kant wordt de energiemarkt steeds internationaler.
Nederlandse producenten leveren aan België en Duitsland en andersom.
De grenzen zijn weg. Er is geen Nederlandse, maar een Europese markt. Een
goed uitgangspunt is dat contracten nagekomen worden. Dat is allemaal "business
as usual". Aan de andere kant wordt Nederland steeds meer afhankelijk van
buitenlandse producten. Het valt dus nog maar te bezien wie in tijden van
extreme capaciteitstekorten de prijs van de stroomuitval betaalt. Ik zet daar
een groot vraagteken bij. Wie kiest voor een marktordening, moet vaststellen
dat grenzen er niet toe doen. Ik constateer dat in de bepalingen van TenneT
de mogelijkheid staat om de export stop te zetten. Men had dus op 11 augustus
de stroomexport naar België stop kunnen zetten omdat de stroom binnenlands
nodig was. Zo heb ik het begrepen. Als het anders is, hoor ik het graag van
de minister. Wij hebben kennelijk in de arrangementen die getroffen zijn voor
ingrepen tijdens een crisis een klein beetje oranjegevoel. Dat geldt waarschijnlijk
ook voor de Belgen en de Duitsers. Ik kan dat de mensen niet kwalijk nemen.
Het gaat immers om een nationaal publiek belang, namelijk het te allen tijde
voorkomen van stroomuitval. Daartoe zal men arrangementen inrichten. Nederland
hinkt op twee gedachten. Wij moeten het een of het ander doen. Ik signaleer
bovendien veel geluiden uit de markt. Ik lees veel analyses over het toenemende
capaciteitstekort in de toekomst. Daar maak ik mij extreem veel zorgen over.Ik begrijp niet dat de heer De Krom mij niet begrijpt. Dat schept dus
een band! Het is volstrekt evident dat een duurzame energievoorziening de
sleutel vormt tot een duurzame economie. Het is tevens evident dat dit vraagt
om een radicaal programma van vergroening van de belastingen. De heer De Krom
kent ons verkiezingsprogramma niet. Ik wel. Daar staat het met hoofdletters
geschreven. Wij maken er ook werk van. Ik wijs op de doorrekening van ons
verkiezingsprogramma. De regulerende belastingen op energieproducten zullen
sterk stijgen. De opbrengsten gebruiken wij om de kosten van arbeid te verlagen.
Dat heb ik liever dan dat in de markt hogere prijzen tot stand komen. Dat
betekent immers dat wij aandeelhouders op een oneigenlijke manier spekken.
Het geld vloeit bovendien dan niet naar de schatkist. Ik vraag mij ook af
of de gelden in dat geval bijdragen aan de door mij beoogde radicale transitie
van de economie. Ik hoop dat de heer De Krom het nu wel begrijpt.MevrouwGerkens(SP)Met het risico om in herhaling te vallen, werp ik de vraag op waarom wij
zo'n honderd jaar geleden onze energievoorziening hebben genationaliseerd.
Onze voorouders hebben zich immers sterk gemaakt voor het geleidelijk in overheidshanden
geven van deze bedrijven, waardoor bijvoorbeeld ook het platteland van energie
kon worden voorzien. Kan de minister aangeven of deze voorwaarden niet meer
gelden?Wij zijn in beginsel blij dat de minister de keuze heeft gemaakt om de
netten in handen van de overheid te laten. De SP begrijpt echter niet waarom
de mogelijkheid wordt opengelaten om een minderheidsaandeel van de netten
te verkopen aan institutionele beleggers of banken voordat de splitsing in
het jaar 2007 een feit is. Ook de laagspanningsnetten moeten wat ons betreft
in handen van de overheid blijven. Waarom heeft de minister er niet voor gekozen
om zowel de beheersbevoegdheid als het eigendom van het hoogspanningsnet aan
TenneT over te dragen en dit ook op te nemen in de wet? Klopt het dat energiebedrijven
nu al weigeren om de beheersbevoegdheid uit handen te geven? Klopt het ook
dat dit komt omdat in het wetvoorstel geen verplichting is opgenomen?In tegenstelling tot wat opgemaakt kan worden uit de dramatische berichten
die vanuit verschillende energiebedrijven tot ons zijn gekomen, denk ik dat
er veel voor te zeggen valt dat het splitsen van de energiebedrijven goed
is in de strijd tegen buitenlandse overnames. Immers, een grote buitenlandse
energiereus als EDF zal veel eerder geïnteresseerd zijn in energiebedrijven
die nog in bezit zijn van hun netwerken. Daar wordt het grote geld mee verdiend.
Bovendien zou het juist in de creatie van een eerlijk nationaal "level playing
field" raar zijn als sommige energiebedrijven wel netwerken bezitten, waarmee
zij door gunstigere leningen hun voordeel kunnen doen, en andere niet. Dat
is pas oneerlijke concurrentie. De heer De Krom heeft er ook al aan gerefereerd.Het beste is om de gehele liberaliserings- en privatiseringsoperatie per
direct terug te draaien. Daar zal ik vandaag helaas geen meerderheid voor
vinden. De problemen kunnen volgens mij het best voorkomen worden door in
de wet vast te leggen dat overname door en toetreden tot de Nederlandse markt
van bedrijven met een aanzienlijke marktmacht, zeg zo'n 30%, verboden wordt.
Ik zal hierover een amendement indienen.Gezien onze ervaringen met ProRail en het spoor moeten wij letten op een
goed beheer van de netwerken. Ik pleit dan ook voor een openbare storingsregistratie
van alle netten, met de wettelijke normen waaraan de kwaliteit van de netspanning
moet voldoen. Tevens wil ik een garantiefonds in het leven roepen voor het
onderhoud en voor noodzakelijke investeringen. De minister van Financiën
moet daarvan afblijven als er begrotingsproblemen zijn. Graag een reactie
van de minister. Ook op dit punt overweeg ik om een amendement in te dienen.Ik kom nog te spreken over consumentenbescherming. Ik verzoek de minister
echter om ervoor te waken dat de eventuele kosten van een splitsing niet op
consumenten worden afgewenteld.De minister concludeert met de DTe dat de liquiditeit van de energiemarkt
nogal te wensen overlaat. In artikel 86d van de Elektriciteitswet krijgt de
minister de mogelijkheid, nadere regels te stellen aan marktpartijen indien
dat noodzakelijk is in het belang van een voldoende transparante en liquide
markt voor vraag en aanbod van elektriciteit, transportcapaciteit, productiecapaciteit
of in het belang van de daarmee verband houdende leveringszekerheid. Uit de
toelichting op dit artikel blijkt echter dat het voorgestelde artikel 86d
in de Elektriciteitswet een laatste redmiddel is. Wanneer zal de minister
maatregelen treffen? Wanneer vindt hij de liquiditeit voldoende? Hoe bepaalt
hij dat de aanvullende maatregelen nodig zijn?Recente signalen wijzen op een te beperkt productievermogen in Nederland
op middellange termijn. Mijn collega heeft daarover ook al gesproken. De minister
ziet echter geen noodzaak om in Nederland in extra productiecapaciteit te
investeren. Hij vertrouwt op de Europese energiemarkt en de importcapaciteit.
Uit welke landen denkt hij de energie te halen? Duitsland en Frankrijk kampen
namelijk ook met een tekort. Het gevaar dreigt dat landen voor de productie
op elkaar gaan vertrouwen. Meer importeren verhoogt dan ook de kans op black-out.Over de vraag of liberaliseren goed of slecht is voor de consument kan
van mening worden verschild. De SP-fractie vindt dat als je gaat liberaliseren,
je het goed moet doen. De liberalisering van de gasmarkt functioneert nu niet
goed als gevolg van een viertal factoren: de Gasunie heeft nog steeds een
monopoliepositie, de kwestie van de kwaliteitsconversiecapaciteit, het probleem
van de importcapaciteit en het in onbalans zijn van de markt. Dat de gasmarkt
ontransparant en inefficiënt is, heeft tot gevolg dat je niet kunt zien
of nagaan wat op de markt gebeurt. Je kunt dus ook niet nagaan of de prijs
die wordt gerekend marktconform is. Wij zien op de gasmarkt daarom een aanzienlijke
rol voor de beurs weggelegd. Verder heeft de DTe nog te weinig bevoegdheden
op de gasmarkt. De SP-fractie pleit ervoor dat de reguleringssystemen voor
elektriciteit en gas met elkaar in overeenstemming worden gebracht. Ik snap
wel dat de minister op dit punt een dubbele pet heeft, maar dat zou er juist
de reden voor moeten zijn om de rol van de beurs te verankeren. De beurs is
immers een minimale voorwaarde voor concurrentie, hij grijpt minimaal in het
huidige systeem in en dwingt niet te kiezen tussen de verschillende rollen
die hij vervult. Wil de minister het verlies aan werkgelegenheid toelichten
dat optreedt als gevolg van hoge gasprijzen na de liberalisering? Het is vooral
een probleem bij de gaspieken. De heer Hessels heeft dat punt ook al genoemd.Door alle commotie over de splitsing van de energiebedrijven lijkt warmtedistributie
compleet van de agenda te zijn verdwenen. EZ is nog niet verder dan het vorige
week rondsturen van een zeer algemeen stukje over de uitgangspunten van het
"niet meer dan anders"-principe voor commentaar. Intussen gaan veel kansen
verloren en worden gebouwen op gasleidingen aangesloten, terwijl warmteleidingen
in de buurt liggen. Kan de minister toelichten op welke manier mijn punt in
de wet is te regelen? De warmtemarkt kan geen vrije markt zijn. Er is sprake
van lokale netten. Als je erop bent aangesloten, heb je geen alternatief.
Meestal is er ook maar één warmteproducent. Om die reden moet
de warmtemarkt volgens mij onder de overheid vallen. Wat vindt de minister?
Warmtedistributie is op plaatsen waar restwarmte beschikbaar is de beste en
meestal ook goedkoopste optie voor energiebesparing en CO2-emissiereductie.
In die gebieden moet warmtedistributie via vestigingsplaatsbeleid en vraag
zo veel mogelijk bij elkaar worden gebracht. Hoe zullen warmteafnemers inzake
de tarieven en de levering wettelijk worden beschermd? Moet er niet een eenvoudige
regulering komen op basis van daadwerkelijke energiebesparing en efficiencyprikkels?
Ook hierover overweeg ik een amendement in te dienen.De minister mag mij corrigeren als ik het fout heb, maar volgens mij heeft
hij zijn lot verbonden aan het goed verlopen van de administratie bij de energiebedrijven.
Uit onderzoek van het AD van vorige week blijkt dat het allemaal niet zo meevalt
met de administratie van de energiebedrijven. Ook vanochtend stonden daarover
nog een paar mooie bloemlezingen in de krant. De energiebedrijven waren in
het genoemde onderzoek de eersten die het toegaven. Radar kwam op basis van
eigen onderzoek ook al met de conclusie. De vice-voorzitter van de Vrijhandels
Organisatie voor Elektriciteit en Gas verklaarde deze week in Trouw dat een
stroombedrijf zonder klachten straks zal opvallen. LTO trekt op verschillende
onderdelen evenmin een even rooskleurige conclusie als de minister. Ik zwijg
nog maar over de klachten die mijn fractie dagelijks krijgt over Nuon, Essent
en Eneco.Gisteravond zijn zowel de quickscan als de voorlopige rapportage inzake
de klachten van Essent over de DTe binnengekomen. Ik begin zo langzamerhand
ernstig te vrezen voor de liberalisering met deze toezichthouder. Zacht gezegd
vind ik de kwaliteit van het onderzoek van DTe onder de maat, om over de conclusies
die de minister trekt uit de quickscan nog maar te zwijgen. De DTe is uitgegaan
van de door de energiebedrijven in interviews verstrekte informatie. De DTe
heeft de uitspraken tijdens de interviews niet nauwkeurig geverifieerd, noch
is de te ontvangen onderbouwde documentatie inhoudelijk op detail beoordeeld,
zo lezen op pagina 4 van de quickscan. Op pagina 5 en 6 lezen wij dat voor
switchuitval en facturering geldt dat nagenoeg geen van de bedrijven een op
schrift en in detail uitgewerkte risicoanalyse en/of plan van aanpak heeft
opgesteld. Maar gelukkig geeft geen van de bedrijven aan facturering of switchuitval
te zien als een risico of knelpunt gerelateerd aan het vrijkomen van de consumentenmarkt.
Hoe verrassend!Ben ik nu de enige die zich druk maakt over de kwaliteit van het onderzoek
van de toezichthouder? Uit de voorlopige rapportage van de DTe naar aanleiding
van de klachten van Essent, wederom op basis van mijn eigen gegevens, blijkt
dat 95 van 135 klachten als ongegrond zijn aangemerkt. De meterstanden bleken
namelijk te kloppen. Dat is nu precies het probleem. De SP heeft wel verder
gezocht. Zij kwam erachter dat de klachten in Oss zich vrijwel alleen voordeden
in twee wijken. Het betreft wijken waarvan de SP in Oss het ook niet had verwacht.
Ik doel vooral op de extreem hoge naheffingen. Wij vragen ons af of dit te
maken heeft met de kwaliteit van het gas dat door de leidingen naar de wijken
loopt. Heeft de DTe ook onderzocht op welke manier Essent controleert wat
voor gas er door hun leidingen loopt? Wordt het bij aankomst gecontroleerd?De heerHessels(CDA)Wil mevrouw Gerkens nu beweren dat in de desbetreffende wijken ander gas
door de leidingen loopt dan in andere wijken van Oss? Dat lijkt mij knap!De heerBakker(D66)De SP-wijk!MevrouwGerkens(SP)Wat mijnheer Bakker zegt, dacht ik ook. Het zou volgens ons komen doordat
wij in die wijken heel goed hebben gefolderd. Ik heb het nagetrokken: wij
hebben in heel Oss goed gefolderd. Het blijken bovendien niet-SP-wijken zijn.
Sterker nog, in de SP-wijken, waarvan wij hadden verwacht dat er de meeste
klachten uit zouden voortkomen, was dat aanmerkelijk minder.De heerBakker(D66)Is dat het geval omdat er een SP-wethouder is?MevrouwGerkens(SP)U kunt nog wel meer redenen bedenken! Maar goed. De heer Hessels vraagt
of door de leidingen ander gas kan lopen. Dat is precies mijn vraag. Ik zou
het interessant hebben gevonden als de DTe had bekeken op welke manier de
gasleidingen lopen. Kan zo'n probleem een van de redenen zijn? Ik vind dat
het onderzoek tot nu toe tekortschiet. Ik heb begrepen dat de DTe nog verder
gaat onderzoeken. Wil de minister expliciet vragen om de constateringen mee
te nemen? Wij hebben ze overigens al op 15 april doorgegeven aan de DTe.Voorzitter. Ik stel voor om alle klaag- en servicelijnen al dan niet tijdelijk
gratis te maken, zodat de energiebedrijven niet nog eens duizenden euro's
aan telefoongelden opstrijken tijdens de overgang naar de liberalisering.De Volkskrant berichtte enige tijd geleden dat in 2002 in Noorwegen 7000
klanten zijn afgesloten. In dat land is de liberalisering al enige tijd geleden
ingevoerd. De mensen met de laagste inkomens hebben er het meeste last van.
De minister is van mening dat leveringszekerheid in Nederland is gegarandeerd.
In de wet is echter nergens sprake van een wettelijk recht op levering. Daarom
vraag ik de minister of hij bereid is dit wettelijk recht in te voeren om
Noorse toestanden te voorkomen.Uit representatief onderzoek blijkt dat maar weinig huishoudens bij de
marktopening willen overstappen naar een andere leverancier. Als de consumenten
nu al aangeven dat zij amper gebruik zullen maken van de mogelijkheid tot
switchen en bedrijven nu al hun voorschotnota's verhogen omdat zij verwachten
dat de prijzen zullen stijgen, wat blijft dan nog over van de vermeende voordelen
van de liberalisering? Kan de minister mij dat nog één keer
uitleggen?Ik sluit af met een ingezonden brief van de burgemeester van Renswoude
in het Financieele Dagblad van 6 april. Ook hij vraagt zich af waarom
elektriciteitsbedrijven na zo'n anderhalve eeuw weer moeten worden geprivatiseerd.
Uit de korte bloemlezing blijkt dat op het dichtstbijzijnde NS-station geen
loket meer is, de trein nog maar één keer per uur rijdt, er
geen treintaxi's meer zijn, er nauwelijks meer bussen rijden en openbare telefooncellen
en het postkantoor, inclusief de postbussen, zijn verdwenen. Als het energiebedrijf
straks ook nog wordt verkocht aan het buitenland, dan vraagt de burgemeester
zich af of hij als de stroom een week is uitgevallen, zijn klacht moet richten
tot de raad van commissarissen in Düsseldorf of in Parijs. Zouden die
mensen weten waar zijn dorpje Renswoude ligt? Zou hij dan enige kans maken,
moet hij een duur advocatenkantoor inhuren om de heren aansprakelijk te stellen,
of zal de minister dat voor hem doen?De heerBakker(D66)Voorzitter. Ik ben nogal nieuw op het dossier. Ik hoop daarom dat de heer
Crone mij niet gaat vragen hoe ik over zijn motie uit 1997 op stuk nr. 83
heb gestemd, want die vraag kan ik niet beantwoorden.De heerVendrik(GroenLinks)U was tegen!De heerBakker(D66)Was ik tegen? Ik stond natuurlijk helemaal achter die tegenstem, maar
desalniettemin hoop ik dat de vraag mij niet wordt gesteld. Ik heb nog een
ander dilemma. Ik heb alleen maar lofuitingen gehoord over het beleid met
betrekking tot de splitsing, behalve van de SP. Mij past dan een zekere bescheidenheid.
Ik kan achterover gaan zitten en met gepaste trots kijken naar mijn minister
die op de dag voor koninginnedag zo positief in de Kamer wordt onthaald. En
dat doe ik natuurlijk ook.De heerCrone(PvdA)Zeker deze minister is van de Kroon. Dat zie ik voortdurend!De voorzitter:Dat zijn alle ministers.De heerCrone(PvdA)Maar deze wel heel in het bijzonder, namelijk ook in zijn vrije tijd.De heerBakker(D66)Dat versterkt het oranjegevoel dat wij hier vandaag met zijn allen uitdragen.Voorzitter. Ik heb wel behoefte aan een paar aanvullende opmerkingen.
De structuurbrief is met veel gejuich ontvangen, zeker in de Kamer. Het is
een buitengewoon goede benadering. Energiebedrijven, DTe en de Algemene Energieraad
wijzen echter ook op een aantal risico's. Wij hoeven daarover vandaag niet
per se te beslissen. Wij moeten vandaag wél aangeven dat de route goed
is. Dat wil ik ook doen.Er wordt gewezen op de gevaren met betrekking tot de dynamische ontwikkeling
van de Europese markt en het Europese beleid. De insteek van de minister is
belangrijk om de Europese ontwikkeling een stukje verder de goede kant op
te helpen. Ik zeg dit ook met het oog op het Nederlandse voorzitterschap in
de tweede helft van dit jaar. Ik wens de minister daarmee veel succes.DTe en de Energieraad wijzen ook op risico's met betrekking tot de investeringsontwikkelingen,
de voorzieningszekerheid en de relatie met milieueisen. Het zou interessant
zijn om daarover in de aanloop naar finale beslissingen méér
te horen. Er wordt gepleit voor onderzoek op dat punt. Ik weet niet precies
welke vorm dat moet krijgen, maar ik ga ervan uit dat de minister de komende
jaren zijn voorstel niet alleen verder zal onderbouwen maar ook zal toetsen
aan de ontwikkelingen op de markt.De consument wordt door deze minister centraal gezet. Hij vindt marktwerking
geen doel op zichzelf. De consument/de afnemer is de maatstaf. Ik ben dat
zeer met hem eens. Het gaat de consument inderdaad om de combinatie prijs,
zekerheid én milieu. Als wij zien hoe zeer de consument de afgelopen
jaren voor groene stroom heeft willen kiezen, mag het milieuelement absoluut
niet ontbreken. Ik ben dat zeer eens met de heer Vendrik.Op het terrein van stroometikettering is bepaald nog heel veel te winnen.
De Europese richtlijn in dezen is zeer beperkt. Bedrijven moeten achteraf
aangeven welke brandstofmix zij hebben gebruikt en wat de aanleveringsmix
is geweest, terwijl zij eigenlijk ex ante en dus niet ex post aan de consument
moeten aangeven wat hij koopt. Dat kan niet exclusief in Nederland worden
bereikt, dat moet ook op Europese ontwikkelingen zijn gestoeld.Er zijn veel signalen dat er risico's verbonden zijn aan een liberalisering
per 1 juli a.s. Collega's hebben reeds erop gewezen dat er al heel lang
sprake is van een ontwikkeling in deze richting. Mijn fractie steunt deze
ontwikkeling principieel omdat die de consument uiteindelijk ten goede zal
komen. Natuurlijk zijn er risico's. Op 1 mei komen de Polen binnen en
op 1 juli valt de stroom uit. Het rampscenario!De heerHessels(CDA)Ziet de heer Bakker daarin een oorzakelijk verband?De heerBakker(D66)Dat weet je nooit, maar dat zal wel niet.Collega's hebben gewezen op factureringsproblemen, op de switchproblematiek,
enzovoorts. Ik schat echter in dat er ook geen 100% garantie te geven is als
het een halfjaar wordt uitgesteld; 100% garantie is er niet bij transities.
Dat kunnen wij ook niet verlangen. Ik weet zeker dat op 2 juli de eerste
klachten binnenkomen. De vraag is of die klachten in de hand kunnen worden
gehouden of dat het een geweldige chaos wordt. Daar gaat het in wezen om.
Dat is het risico dat de minister neemt. Ik geloof dat hij alles eraan doet
om het zo goed mogelijk te laten verlopen. Ik deel de mening dat het belangrijk
is om bij de bedrijven de druk op de ketel te houden om tussen nu en 1 juli
al het mogelijke te doen om op de keuze van de consument te kunnen inspelen.
Uiteindelijk komt het daarop neer. Wij kunnen niet verwachten dat het de eerste
dag al voor 100% lukt. Die bedrijven hebben immers nooit hoeven te sturen
op de consument, met uitzondering van een kleine groep, want kleinverbruikers
konden nergens naar toe. In die zin is het niet zo raar dat er risico's zitten
aan deze omschakeling. Ik ben ervan overtuigd dat het uiteindelijk de consument
ten goede komt, want die kan naar een ander als hem iets niet aanstaat. Het is goed dat in de tariefsstelling die DTe hanteert, niet meer alleen
rekening wordt gehouden met efficiency maar ook met kwaliteit. Die wens leeft
al lange tijd breed. Bovendien wordt op die manier de investeringskwaliteit
beter gewaarborgd. De ontwikkeling van de kwaliteitsregulering schiet echter
nog enigszins tekort. Wanneer wordt die kwaliteitsregulering afgerond? Gaat
het inderdaad alleen maar om een maatstaf voor stroomonderbrekingen of ook
om elementen als spanningswisselingen en dergelijke? Behalve dat DTe daarnaar
kijkt, krijgen de netbeheerders de verplichting om een kwaliteitbeheersingssysteem
op te stellen. Hoe kunnen die twee systemen met elkaar sporen? En waarom moeten
die naast elkaar bestaan?Ook bij gas doet zich de vraag naar kwaliteitswaarborgen en kwaliteitsregulering
voor.Maakt de wet het inderdaad mogelijk dat TenneT-holding commerciële
activiteiten kan starten behalve het beheer van het net? Hoe verhoudt zich
dat tot de publieke taak? Hoe kan voorkomen worden dat er kruissubsidiëring
plaatsvindt bijvoorbeeld tussen de activiteiten van de landelijke netbeheerder
en de overige activiteiten van TenneT-holding?Ik sluit mij kortheidshalve aan bij de vraag van collega Hessels naar
het overleg met de representatieve organisaties.Een belangrijk punt lijkt mij ook de relatie tussen de overdracht van
het economisch eigendom en de splitsing. Als ik het goed zie, leidt dat tot
twee transities. Wat zijn daarvan de consequenties voor de onderhandelingen
over de leasecontracten? De overdracht van economisch eigendom is op zichzelf
een goede zaak, net zoals de splitsing op zichzelf een goede zaak is, maar
de stapeling van een en ander, ook in de tijd, zou problemen kunnen opleveren.
Kan de minister daarop ingaan?De onderhandelingen over het gasgebouw zijn tot dusver niet geslaagd,
waardoor de eigendomsplitsing van levering en netbeheer niet is gerealiseerd.
Wanneer kunnen die onderhandelingen weer gestart worden? Wij zien op dit punt
grote verschillen tussen de elektriciteitsmarkt en de gasmarkt. Ik hoop dat
het alleen maar faseverschillen zijn en dat dit ook op de gasmarkt in orde
komt. Er moeten zo snel mogelijk nieuwe onderhandelingen plaatsvinden.De vergadering wordt van 10.35 uur tot 10.45 uur geschorst.MinisterBrinkhorstVoorzitter. Ik waardeer de aandacht die u aan dit belangrijke en ingrijpende
proces wijdt. Het is de dag voordat u tweeënhalve week met verlof gaat.
Het is ook de dag waarop ik eigenlijk in de ministerraad had moeten zitten.
Het is dus van groot belang dat wij vandaag voortgang maken. Ik ben de fracties
zeer erkentelijk voor hun diepgravende en belangrijke commentaren. Ik hoop
wel dat wij aan het eind van deze zitting het verdere proces met elkaar kunnen
bespreken. Er is heel veel gesproken over dingen die niet echt op korte termijn
moeten gebeuren. Meer dan de helft van de tijd is besteed aan de splitsingsproblematiek.
Ik heb als minister geleerd dat je moet proberen eerst dingen te regelen die
echt overmorgen staan te gebeuren en daarna de dingen die iets minder haast
hebben. Wie weet wat er over een jaar aan de hand is. Misschien ben ik wel
gesplitst en dan zit u met de gebakken peren, en de consument ook. Het is
van groot belang dat wij helderheid krijgen in de tijd dat u niet met vakantie
bent, maar met verlof gaat. U bent nooit met vakantie, u bent mij altijd aan
het controleren. Ik hoop dat u de tijd gebruikt om de amendementen ook echt
op tafel te leggen, zodat wij op heel korte termijn weten waar wij aan toe
zijn. Ik zou het erg betreuren als wij het in brede lijnen eens zijn over
de splitsing, terwijl de liberalisering nog moet gebeuren. Kortom, mijn prioriteit
ligt nu bij de liberalisering, inclusief de I&I-wet. Daar is de consument
mee gediend. Pas daarna komt de splitsing aan de orde en de daarmee samenhangende
vervolgstappen.De voorzitter:Ik maak een opmerking. U bent de baas op het departement, u bent hier
ook bepaald niet impopulair, maar wij bepalen hier de orde. Het lijkt mij
niet zo nuttig dat u de tijd vult met allerlei opmerkingen over of wij het
wel of niet goed doen, of wij wel of niet op vakantie gaan.MinisterBrinkhorstIk zei niet dat u met vakantie gaat, ik zei uitdrukkelijk dat u met verlof
gaat en dat u altijd bezig bent. Ik wijs u er alleen op dat wij tempo moeten
maken. Dat zijn geen opmerkingen om de tijd te vullen. In het land wil men
weten waar men aan toe is. De heer Wiegel keek dan altijd strak de bevolking
aan. Dat doe ik ook, want de sector is hier in brede zin aanwezig. Het is
mijn verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen die helderheid te scheppen en
het is uw verantwoordelijkheid om mij daartoe de gelegenheid te geven als
u het met de hoofdlijnen eens bent.Voorzitter. Na enige inleidende opmerkingen zal ik ten eerste ingaan op
de marktordeningsproblematiek. Ten tweede zal ik iets zeggen over de regelgeving.
Ten derde zal ik uitvoerig stilstaan bij de rol van de DTe. Ten vierde zal
ik enige opmerkingen maken over de sector met de hele problematiek rond de
communicatie. Ten vijfde zal ik ingaan op de splitsingsproblematiek. Ten zesde
zal ik iets zeggen over de vervolgstappen. Aan het eind van mijn betoog resteren
dan wat varia. Daarbij gaat het om belangrijke onderwerpen die wat perifeer
zijn voor dit onderwerp. Ik noem bijvoorbeeld het gasgebouw, de leasecontracten
en het vraagstuk van de warmte.Ik ben de Kamer zeer erkentelijk voor de brede steun voor de splitsingsproblematiek
en ook voor het momentum dat rond de liberalisering nodig is. Wij moeten ervoor
zorgen dat het wetgevingsproces vóór 1 juli is afgerond.Wat de regelgeving betreft begin ik met te zeggen wat er allemaal al geregeld
is. De positie van de consument is geregeld in het Burgerlijk Wetboek. Daarin
staan de algemene voorwaarden en regels omtrent misleidende en vergelijkende
reclame. Ook de koop op afstand is geregeld. Verder is er de Colportagewet
en zijn er regels voor telefonische verkoop. Het zijn allemaal elementen die
vallen onder regels in het BW.Wat is er geregeld in de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet? Leveranciers
moeten een vergunning hebben, waarbij zij moeten aantonen een goede geschillenregeling
en redelijke voorwaarden te hebben. De DTe kan bij een onredelijke prijs ingrijpen
en de leverancier een maximumprijs opleggen. Het is geconstateerd dat in de
nieuwe tekst de zaken scherper zijn geregeld. De DTe beraadt zich intern om
het instrument zo snel mogelijk te kunnen inzetten. De regels omtrent het
netbeheer, waaronder de gereguleerde tarieven, liggen vast. Er is een AMvB
voor de leveringszekerheid gas, zodat de consumenten nooit zonder gas komen
te zitten wanneer het koud is of wanneer een leverancier failliet gaat. Een
soortgelijke regeling voor een noodleverancier wordt vóór 1 juli
vastgelegd in de systeemcode elektriciteit.Wat is er in de I&I-wet geregeld?1. De bepalingen inzake consumentenkoop in het BW worden ook op energie
van toepassing verklaard.2. Er wordt een switchverplichting voor netbeheerders geregeld.3. Er komt een regeling voor de verplichte stroometikettering.4. De betrouwbaarheid van de netten wordt verbeterd door verplichte kwaliteitsplannen
en het meenemen van kwaliteitscriteria in de tariefregulering.5. De onafhankelijke positie van het netbeheer wordt aangescherpt. Het
is voor mij een van de elementen bij "sterke markt, sterke overheid". Ik noem
de instelling van het landelijk netbeheer en netbeheerders bij gasopslagen.6. Er is gesproken over voorzieningen om in te grijpen bij wanbeheer door
de netbeheerder. Ook dat is mogelijk, hoewel ik het niet meteen vrees.7. Er zullen maatregelen worden getroffen ter vergroting van de transparantie
en de liquiditeit van de elektriciteits- en gasmarkt.8. Er komt een verdere toegangsregulering tot het gasnet.9. Er zal monitoring van de leveringszekerheid plaatsvinden.10. Er komt een heldere bevoegdheidsverdeling tussen de minister en de
DTe. Ik heb eraan gehecht om nog wat scherper duidelijk te maken dat de minister
het beleid maakt. De toezichthouder voert het beleid uit en ziet toe op de
naleving. Er is een parallellie met de telecomwetgeving, waar het identiek
geregeld is. De Kamer heeft er recht op dat zij vooral de minister ter verantwoording
kan roepen. De DTe is een onafhankelijk toezichtsorgaan. Net als bij de Opta
wordt het beleid op het ministerie gemaakt.11. Het handhavingsinstrumentarium van de DTe wordt uitgebreid met een
boete-instrument. Een aantal andere punten wordt geregeld in ministeriële
regelingen. Ik denk met name aan de regeling die de consumenten raakt en die
op 1 juli gereed moet zijn.De heer Crone heeft net als de Consumentenbond meer aandacht gevraagd
voor oneerlijke en agressieve handelspraktijken. Dit is in Nederland op zichzelf
goed geregeld. In het hele proces ben ik ervan overtuigd geraakt dat het goed
is om de DTe daarin een proactieve rol te geven. Dit zal ik opnemen in een
ministeriële regeling over de rol van de DTe. Dan gelden ook de boetebepalingen
waarover ik het net had, en hoeft niet iedere individuele consument steeds
zijn recht op te eisen. Dat is overigens een ontwikkeling die past in een
Europese ontwikkeling, waar Nederland zich tot voor zeer kort nogal tegen
heeft gekeerd. Er gaat op Europese schaal een publieke consumentenautoriteit
komen, met toezicht op grensoverschrijdende contracten. Dit is met name met
het oog op de toekomst erg belangrijk, als we een Europese markt krijgen die
de nationale markten deels vervangt en aanvult. Zo'n bevoegdheid is dan erg
essentieel. Wij hebben daarover in het verleden wat preuts gedaan, omdat we
dachten dat we in Nederland met geschillencommissies het beste uit waren.
Dat is misschien het geval op nationale basis, maar vanwege het bredere denken
dat nodig is – we gaan op 1 mei a.s. naar een Europese continentale
markt – is het ondenkbaar dat we geen grensoverschrijdende consumentenautoriteit
hebben.Tegen die achtergrond ben ik de heer Hessels erkentelijk voor zijn opmerking.
Die heeft hier nadrukkelijk voor gepleit. Zoals ik al heb gezegd, is die bescherming
op zichzelf goed geregeld, zij het dat die zaken nog nader moeten worden geïmplementeerd.
Het enige wat ik wel zeg: ik vind dat we voor energie geen dubbele regelingen
moeten maken. Tegen die achtergrond vind ik het van groot belang dat we helderheid
hebben over de eenzijdige aanpassing van de voorwaarden. Ik heb die berichten
ook gehoord, maar ik stel de Kamer in dit openbare debat graag gerust. DTe
is bezig met de beoordeling van vergunningsaanvragen van leveranciers die
na 1 juli a.s. aan kleinverbruikers willen leveren. Zoals bekend is het
hanteren van redelijke voorwaarden daarbij een expliciet toetsingspunt. DTe
heeft kennis genomen van dat bericht, en zal daar extra alert op zijn. Ik
heb de heer Zijl, directeur DTe, gevraagd om daar zeer scherp op toe te zien.
Als wordt geoordeeld dat bepaalde voorwaarden niet door de beugel kunnen,
kan dat de vergunningverlening, ook die voor bestaande leveranciers, in de
weg staan. Concreet gezegd: Essent zal dan de voorwaarden moeten aanpassen
om een vergunning te kunnen krijgen. DTe heeft een krachtig instrument. Mocht
het zo zijn dat in de praktijk toch onredelijke voorwaarden worden gehanteerd,
dan heeft DTe daarmee een handhavinginstrumentarium in handen. De Kamer moet
dan wel de wet voor 1 juli vaststellen. Ik geloof dat we kunnen zeggen
dat op basis van de huidige wet indien nodig de maximumprijzen kunnen worden
ingesteld. Ik heb uit de reactie van de heer Hessels begrepen dat hij in deze
fase is gerustgesteld, op basis van de nu op tafel liggende tekst.De heer Crone heeft in dit verband nog de vraag gesteld, waarom consumenten
maar tot 1 augustus vrij zijn om weg te gaan en niet tot 1 oktober.
Ik wil dat nog graag laten checken, maar uit de informatie die ik heb ontvangen
heb ik begrepen dat in de algemene voorwaarden tussen de energiesector en
de Consumentenbond is overeengekomen dat consumenten altijd binnen tien dagen
weg kunnen gaan. Mevrouw Gerkens heeft gevraagd of er vastlegging kan plaatsvinden
in verband met een eventuele leveringsplicht. Ik weet dat mevrouw Gerkens
ontzettend veel moet lezen, met de betrekkelijk kleine fractie waarvan zij
deel uitmaakt, maar toch is dat punt onjuist. In de Gas- en in de Elektriciteitswet
staat namelijk in artikel 44 respectievelijk artikel 95b dat er een leveringsplicht
bestaat.Ik kom toe aan de stroometikettering. De heren Bakker en Vendrik hebben
vragen gesteld over de ex-ante-systematiek. Ik begrijp die wens wel, maar
ik vind het in dit stadium te vroeg om dit dwingend op te leggen. De bezwaren
zijn namelijk dat het nogal complex en in de praktijk moeilijk uitvoerbaar
is. Ik zou heel graag willen dat we eerst een goede start maken met een eenvoudig
systeem. Het risico van uitverkoop of tekorten aan bepaalde stroomsoorten
is aanwezig, waarmee leveranciers vastzitten aan van te voren vastgestelde
inkoopportefeuilles. Dit kan leiden tot een opdeling van de markt en een vermindering
van de liquiditeiten. We moeten eerst werken langs het nu voorgestelde systeem:
een etikettering ex post, wat conform de richtlijn van de EU is. Juist omdat
ik geloof in een sterke overheid wil ik zoveel mogelijk proberen die Europese
lijn te volgen. Ik wil dat geharmoniseerd aanpakken. Ik zeg de Kamer graag
toe dat we daarop over enige tijd terugkomen, om te zien hoe we verder kunnen
komen. Het enige land waar dit systeem nu bestaat is de VS,. wat niet per
se het enige criterium is wat ik wil hebben. De verplichting tot etikettering
op grond van ex post gegevens laat natuurlijk de mogelijkheid onverlet dat
leveranciers zich op een bepaalde markt actief kunnen profileren met een bepaalde
portefeuille, bijvoorbeeld één waarvan zij zeggen: wij hebben
geen kernenergie. Daarmee wordt een keuzemogelijkheid ingebouwd.De heer Hessels heeft formeel gelijk dat de systeemcode spreekt over vijf
werkdagen. Maar in het Platform versnelling energieliberalisering (PVE), waarbij
alle relevante organisaties zijn betrokken, is in de transitieperiode een
aantal van tien werkdagen acceptabel genoemd. De commissie-Van Rooy heeft
in dergelijke zin geadviseerd. Ik overweeg in de ministeriële regeling
voor die tijdelijke transitie – we praten over een paar maanden in de
zomer – een termijn van tien dagen toe te staan. Naar mijn gevoel moeten
wij op termijn een termijn van vijf dagen vastleggen. Daarbij sluit ik aan
bij de opmerkingen van de heer Bakker, die zei dat iedere transitie zo zijn
knelpunten heeft. Als je iets binnen tien dagen kunt regelen, komt het mij
voor dat er dan geen sprake is van een groot drama. Mij wordt gevraagd om
de garantie dat het ter zake geen chaos wordt. Die garantie moet ik de Kamer
geven. Als dat onmogelijk is, moet de Kamer een andere minister eisen, want
ik vind dit een zeer zware verantwoordelijkheid. Ik vind echter niet dat er
sprake is van een chaos als ik zeg dat tien dagen tijdelijk is toegestaan;
in de meeste gevallen kan het tot vijf dagen worden beperkt.De heerHessels(CDA)Ik heb er absoluut geen principiële bezwaren tegen als het van vijf
dagen tien dagen wordt. Wel vraag ik de minister zo snel mogelijk duidelijkheid
te geven aan de markt, en van die vijf dagen tijdelijk tien dagen te maken.MinisterBrinkhorstZo had ik uw opmerking ook begrepen. Ik wil dat heel graag doen. Het lijkt
mij goed als we nog wat druk op de ketel houden en dit punt meenemen in de
quickscan.De heer Crone is ingegaan op de reactie van LTO-Nederland. Zoals bekend
heeft dat voorgesteld dat gebruikers boven 170.000 kuub zelf kunnen kiezen
of zij profielklant willen zijn. Hij vroeg mij of ik bereid ben om die wens
van LTO-Nederland te volgen. Ik heb vele jaren met zeer veel plezier gewerkt
met LTO-Nederland, een belangrijke organisatie. Op voorhand geloof ik echter
dat dat geen redelijk verlangen is. De verbruiksgrenzen waarover wij het hebben
zijn namelijk niet voor niets gekozen. Bovendien was LTO-Nederland zelf lid
van het PVE, waarin die grenzen zijn afgesproken. Als men van mening is dat
er nieuwe inzichten zijn die noodzaken tot het wijzigen van de grenzen, maar
dan alleen voor landbouw, zou het belangrijk zijn als ze daarover met andere
betrokken partijen spreken. Als lid van het PVE zal ik die discussie niet
uit de weg gaan. Maar we moeten de spelregels nog eens bezien. Landbouw is
mij dierbaar, maar ik ben voor het algehele publieke belang, en niet voor
dat van één specifieke sector.De heer De Krom heeft een belangrijke vraag gesteld over de kwestie van
de beurs voor elektriciteit en energie. Geen misverstand: ik ben een groot
voorstander van het vergroten van initiatieven voor marktwerking en liquiditeit
van de energiemarkt. Dat is het aspect "sterke markt". Daarin past ook het
initiatief om een gasbeurs op te richten. Ik steun dat initiatief omdat een
dergelijke beurs bijdraagt aan de ontwikkeling van de markt. Een wettelijke
basis voor die beurs acht ik overigens niet nodig. Een exclusieve positie
voor één bepaalde beurs acht ik ook niet wenselijk. Het is mij
gebleken dat er geen knelpunten zijn die een wettelijke basis rechtvaardigen.De heer De Krom heeft aangekondigd wellicht een amendement over de kwestie
van de kwaliteitsconversie en de opslag in te dienen. Het punt van de kwaliteitsconversie
en de opslag wordt bij de tariefsregulering betrokken. Inhoudelijk ben ik
het verder overigens eens met het door de heer De Krom gestelde op dat punt.Verder heeft de heer De Krom mij gevraagd of ik bereid ben tot een evaluatie
van de AMvB leveringszekerheid in 2005/2006. Ik vind het redelijk om na vijf
jaar de marktopening te evalueren, omdat ik toch een aantal winters als ervaringsgegevens
wil hanteren.De heer Bakker heeft gevraagd of TenneT commerciële activiteiten
kan uitvoeren. Zoals bekend, kan TenneT zelf functioneren als een holdingmaatschappij
die verschillende activiteiten kan verrichten, zoals het inrichten van de
elektriciteitsbeurs. Het is dus mogelijk om dat onder te brengen in andere
groepsmaatschappijen. Daarmee ontstaat de mogelijkheid om activiteiten op
het gebied van netbeheer en het hoogspanningsnet duidelijk te onderscheiden
van andere activiteiten van TenneT. Het lijkt mij dat hierdoor de onafhankelijkheid
van de beheerder van de landelijke hoogspanning wordt geregeld. Het komt er
dus op neer dat het wel mag, maar dat dit zeker niet geldt voor de handel,
de levering en de productie, hetgeen weer voortvloeit uit de splitsingsproblematiek.De heerBakker(D66)Mijn vraag was ook wat nu de wettelijke garantie is dat er geen "conflict
of interests" of kruissubsidiëring ontstaat.MinisterBrinkhorstDat wil ik regelen bij de splitsingsproblematiek. Het is noodzakelijk
te voorkomen dat er conflicterende belangen ontstaan.De heer Bakker heeft gevraagd wat er verder nog is geregeld op het gebied
van de kwaliteit en of het in dezen alleen maar gaat over de storingen. Welnu,
er is veel meer geregeld. In de eerste plaats noem ik de kwaliteitsregulering.
In de tariefsregulering wordt de kwaliteitsterm opgenomen en dat heeft tot
effect dat netbeheerders die bovengemiddelde kwaliteit leveren daarvoor in
een volgende reguleringsperiode via gereguleerde tarieven kunnen worden beloond.
In de tweede plaats dienen netbeheerders een registratie van kwaliteitsindicatoren
te voeren. Ik zal bij ministeriële regeling vastleggen dat netbeheerders
via certificatie aantonen dat ze aan de eisen voldoen. Bij elektriciteit staat
vooral de betrouwbaarheid voorop en bij gas staat vooral de veiligheid voorop.
In de derde plaats gaat het over de kwaliteitsbeheersing door de netbeheerders
die over voldoende capaciteit dienen te beschikken. In de vierde plaats komt
er een tegemoetkomingsregeling waardoor de netbeheerder wordt verplicht om
een afnemer die getroffen is door onderbreking, een tegemoetkoming te betalen.
Het doel daarvan is tweeledig. Enerzijds een stimulans voor netbeheerders
om onderbrekingen te voorkomen dan wel snel te herstellen. Anderzijds het
voorzien in een tegemoetkoming in schade die afnemers lijden door onderbrekingen.
In de vijfde plaats komt er een meldpunt Onderbrekingen en waarnemingen van
gaslucht. De netbeheerders moeten ervoor zorgen dat het voor afnemers eenvoudig
is om onderbrekingen en waarnemingen van gaslucht door te geven. Daarmee maken
ze de gemelde onderbrekingen en de gasluchtmeldingen openbaar.De heer Hessels heeft gesuggereerd te komen met een amendement op het
gebied van de calamiteiten. Bij mijn aantreden was ik nogal verbaasd dat de
minister niet verantwoordelijk was voor calamiteitenplannen. Ik heb een terugtredende
overheid voor zulke zaken altijd al onbegrijpelijk gevonden. Ik ben het eigenlijk
dus met de heer Hessels eens. Ik heb de verantwoordelijkheid van de minister
op dat punt dan ook bepleit. Om die reden acht ik het wenselijk om in het
wetsvoorstel het gestelde in artikel 31 van de Elektriciteitswet en artikel
12 van de Gaswet op te nemen, zodat ik regels kan stellen ten aanzien van
het waarborgen van het netbeheer en het transport in buitengewone omstandigheden.
Ik wil namelijk niet alleen maar een "mooi weer"-minister zijn. Dat heeft
te maken met mijn opvatting dat de burger zich afkeert van de politiek als
diezelfde politiek wanneer een ontploffing ontstaat zegt: ik heb het niet
geweten. Het betekent ook dat de DTe vervolgens kan toetsen of de netbeheerders
zich houden aan de regels. Met andere woorden: er moet een aanspreekbaarheid
zijn op het feit dat ik ervoor gezorgd heb dat het functioneert. Als de anderen
het niet goed doen, moet ik daarop kunnen worden aangesproken. Dan weet men
ook dat er een heel duidelijke sanctie op staat. Een dergelijk onderscheid
tussen de bevoegdheden en de verantwoordelijkheden van de minister en die
van de DTe past in het plaatje dat ik eerder al heb aangegeven en dat ik eigenlijk
ook voor Telecom van toepassing heb verklaard.Mevrouw Gerkens heeft een vraag gesteld over een garantiefonds voor het
beheer van de netten. TenneT beschikt over voldoende middelen voor het beheer
van de netten en die zijn niet onderworpen aan bezuinigingen. Collega Zalm
blijft daar ook van af. Daarom vind ik een garantiefonds niet nodig.De heerHessels(CDA)Weet de heer Zalm dat zelf ook al?MinisterBrinkhorstAls hij het nog niet wist, dan weet hij het nu. Zoals bekend, ben ík
voor de groei en is hij voor de bezuinigingen. Ik meen dat dit tot het thema
groei behoort.MevrouwGerkens(SP)Ik vertrouw volledig op de autoriteit van de minister ten aanzien van
zijn collega Zalm...MinisterBrinkhorstDat heeft niets met autoriteit te maken, wij werken gewoon prima samen.
Ik moet hier wel helderheid geven over wie waarvoor verantwoordelijk is.MevrouwGerkens(SP)Ik begrijp ook uit uw woorden dat nergens is vastgelegd dat de minister
van Financiën er niet aan kan komen. Ik mag tegelijkertijd toch aannemen
dat er ooit weer andere mensen op die plekken komen.De heerDe Krom(VVD)Ik moet natuurlijk ingaan op de opmerking van de minister: ik ben voor
groei en hij is voor bezuinigingen. Het kabinet spreekt met één
mond en wil toch hetzelfde?MinisterBrinkhorstJa, maar in het kabinet zitten verschillende ministers. Zij zeggen hetzelfde
maar ieder vanuit de eigen verantwoordelijkheid. De heer Zalm zal het met
mij eens zijn dat hij er vooral voor moet zorgen dat de financiën op
orde zijn. Een en ander staat overigens in de wet. De heer Zalm en ik hebben
geen conflict en trekken niet aan een verschillend touw. De heren Crone, De Krom en Hessels hebben gesproken over de problematiek
van het gas en de ontwikkelingen van de gasmarkt. Ik benadruk dat ik begrip
heb voor hun zorgen. Ook de DTe is zich daar, getuige de ontwerprichtlijn
transport, zeer wel van bewust. Ik wacht op dit punt allereerst het advies
van de DTe af. De transitie van een nationale coördinatie naar een Europese
gasmarkt brengt specifieke, tijdelijke problemen met zich. Er moet dan ook
sprake zijn van een zekere flexibiliteit, bijvoorbeeld ten aanzien van het
balanceren van de ontwikkeling van een beurs. Verder kunnen zich bij de kwaliteitsconversie
overgangsproblemen voordoen. Ik wil ervoor waken, op dit moment regulering
op te leggen omdat daarmee investering in aanbod en totstandkoming van de
Europese markt worden belemmerd.De heerCrone(PvdA)Juist in de transitie gaan zaken vaak al mis. Ik citeer graag Alice in
Wonderland: als je niet weet waar je wilt uitkomen, kom je zeker ergens anders
uit. Dat is hier ook aan de orde. Wij horen voortdurend dat partijen juist
in een transitie posities innemen waardoor de marktwerking niet op gang komt.
Gasunie is dominant en daarom willen partijen niet investeren in gasopslag
met als gevolg dat initiatieven verlopen. Partijen die nu voor het eerst over
prijzen moeten onderhandelen, krijgen geen importcapaciteit of ruimte op het
internationale net. Zij krijgen prijsverhogingen met betrekking tot warmte
en grondstoffen voor de kiezen waar zij niets tegen kunnen doen; zij kunnen
niet naar een ander. Juist in de transitie zijn dus kennelijk een beschermende
hand van de overheid of het doorbreken van machtsverhoudingen nodig.MinisterBrinkhorstIk kom aan het einde van mijn betoog terug op de problematiek van het
gasgebouw. Ik heb in alle openheid bericht dat de onderhandelingen mislukt
zijn. Er komt nu een einde aan een 40 jaar oud systeem. Er is voor een model
gekozen dat niet publiekrechtelijk maar privaatrechtelijk is geborgd. Ik heb
de onderhandelingen van zeer nabij gevolgd en deze zullen worden heropend.
Het spreekt voor mij vanzelf dat daarmee aan de gang moet worden gegaan. Ik
ken evenwel de juristen die 40 jaar geleden dat contract gemaakt hebben en
het is ook mijn verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat de overheid geen
schade leidt als gevolg van ondoordachte actie. Ik ben vroeger zelf jurist
geweest en ik heb grote bewondering voor de kwaliteit van het stuk dat toen
op tafel is gelegd. Daarmee worden de mogelijkheden van de overheid op dit
moment echter beperkt en ik moet de zaak daarom via onderhandelingen, tegen
de achtergrond van de bestaande Europese richtlijn, op orde krijgen. Overigens
heb ik Alice in Wonderland wel gelezen; ik lees het regelmatig nog eens door
als ik niet kan slapen.De heerHessels(CDA)Ik heb Alice in onderland niet gelezen maar luister regelmatig naar de
heer Crone en dan kom ik ook aan mijn trekken.De heerCrone(PvdA)De heer Hessels valt elke keer van verwondering in verwondering.De heerHessels(CDA)Als ik naar de heer Crone luister wel.De heerCrone(PvdA)Dat is ook de rol van de oppositie.De heerHessels(CDA)Natuurlijk hadden wij allen gehoopt dat de onderhandelingen over het gasgebouw
voor 1 juli afgerond zouden zijn. Op dat moment was alles geregeld geweest.
De liberalisering staat voor de deur en in het belang van de consument zijn
bepaalde zaken nog niet geregeld. Is de minister van mening dat bepaalde specifieke
punten nu moeten worden geregeld? Verwacht hij het DTe-advies voor 1 juli
of komt er een analyse van de problemen nadat deze zich hebben voorgedaan?MinisterBrinkhorstIn het wetsvoorstel wordt de kracht van de netbeheerder beschreven. Na
1 juli staan wij aanmerkelijk sterker als gevolg van de aanscherping
van de kwaliteit en de daaraan gekoppelde bevoegdheden. De problematiek van
de Gasunie had in de tijd van de terugtredende overheid een andere betekenis.
Teneinde tot een goed resultaat van de onderhandelingen te komen, moet ik
deze bevoegdheden hebben. Na 1 juli gaat er een nieuw signaal uit naar
de verschillende contractpartijen, waarna een nieuwe situatie ontstaat. Ik
kan er publiekelijk evenwel niet veel meer over zeggen. Als de Kamer op een
goed ogenblik, bijvoorbeeld na de zomer, daarover een vertrouwelijk overleg
wil voeren, dan ben ik daar graag toe bereid.De voorzitter:De minister wordt over ongeveer vijf minuten in de plenaire zaal verwacht.
Ik verzoek hem om een redelijk moment uit te kiezen om zijn betoog voorlopig
af te ronden.MinisterBrinkhorstIk kan op elk moment naar de plenaire vergadering voor een ander debat.Ik kom op de problematiek van de DTe. Ik heb in algemene zin reeds gezegd
dat voor een goede werking van de energiemarkt een sterke toezichthouder essentieel
is. Naar mijn gevoel is van een sterke toezichthouder ook zeker sprake. De
DTe voert immers de Elektriciteitswet en de Gaswet uit, en de primaire taken
zijn het reguleren van de toegang en het tariferen van de netwerken. De DTe
is daarbij een proactieve toezichthouder die de positie van de consument uitdrukkelijk
als speerpunt hanteert. Dat is relatief nieuw. DTe reageert adequaat op klachten
over energieleveranciers hetgeen merkbaar was in de recente problematiek.
Dat is ook gebleken bij de vergunningsaanvraag van Durion en het faillissement
van Energy XS. DTe beschikt over de nodige handhavingsinstrumenten en gebruikt
deze ook. De dienst krijgt er meer als het wetsvoorstel wordt aangenomen.
DTe is verder op de website gestart met een systeem van marktinformatie over
de performance van bedrijven.Mevrouw Gerkens vroeg hoe meer eenheid tussen de Elektriciteitswet en
de Gaswet kan worden bewerkstelligd in verband met de bevoegdheden van DTe.
Ik heb al gezegd dat ik meer eenheid tussen die wetten een goede zaak vind.
Daarom is in beide wetten de bevoegdheid geregeld voor DTe om een boete op
te leggen. Zij heeft ook gevraagd of er toezicht is op de kwaliteit van het
gas en de leidingen. Mijn antwoord daarop is: ja. Het kwaliteit van het gas
wordt gemeten door de ontvangststations van de regionale netten. In het regionale
net is sprake van één kwaliteit.Mevrouw Gerkens heeft verder gevraagd of is nagegaan of DTe de Essentklachten
goed heeft onderzocht. Ik heb in mijn brief reeds een tweede fase, een detailonderzoek,
aangekondigd. Voor 29 april zal de quickscan zijn afgerond. De door de
SP overhandigde informatie kon daar niet in worden meegenomen binnen de tijd
die daarvoor beschikbaar was. Ik ben zeer erkentelijk voor de geleverde informatie
maar de kwaliteit daarvan was niet zodanig dat ik op alle punten direct alle
gegevens voorhanden had. Wij moesten ook de kwaliteit van het zwartboek bezien.
Voor het einde van het reces krijgt mevrouw Gerkens de resultaten, voor 18 mei.Er is verder gevraagd naar de kwestie van de representatieve organisaties.
Ik heb de hoop uitgesproken dat met de wijziging van de wetgeving de verantwoordelijkheid
van de minister en DTe goed is ingevuld. De heer Hessels heeft gevraagd of
ik bereid ben te overleggen over de representatieve organisaties. Ik vind
dat van groot belang met dien verstande dat niet de representatieve organisaties
maar de wetgever, en dus de minister, de dienst uitmaken. Het spreekt evenwel
vanzelf dat er goed overlegd moet worden.De voorzitter:Kunt u een punt zetten achter uw betoog, want u wordt verwacht in de plenaire
zaal.MinisterBrinkhorstIk kom op het punt van de sector.De voorzitter:Goed, dan kunt u daar na de schorsing mee doorgaan.De vergadering wordt van 11.22 uur tot 11.44 uur geschorst.De voorzitter:Ik geef opnieuw het woord aan de minister.MinisterBrinkhorstVoorzitter. Het is goed dat er een kleine schorsing is geweest. Ik heb
mijn medewerkers even laten vragen naar de datum van 18 mei. Wij willen
graag wat diepgang hebben, waar mevrouw Gerkens ook naar vroeg. Het blijkt
dat het dan toch iets langer duurt. Ik zeg de commissie toe dat de Kamer de
gegevens op 25 mei, dus één week later, heeft. Het onderzoek
wordt goed en in detail uitgevoerd en het resultaat wordt zo scherp mogelijk
geformuleerd.Dan ga ik in op de voorbereiding door de sector. Vrij snel na mijn aantreden
kwam ik tot de conclusie dat men niet klaar was en dat gold zeker voor de
sector. Om die reden heb ik het besluit genomen om een en ander zes maanden
uit te stellen. Ik wil graag duidelijk zeggen dat ik veel waardering heb voor
de inzet van de sector in de afgelopen tijd. Wij hebben goed overleg met elkaar
gevoerd en elkaar recht in de ogen gekeken. Naar mijn mening is er veel gebeurd
op het gebied van de resultaatsverplichting die indertijd is aangegaan. Als
dat niet zo was, kon ik niet met grote overtuiging zeggen dat er geen chaos
komt. Die uitspraak doe ik terwijl ik mij bewust ben van de politieke betekenis
daarvan. Daaraan verbind ik mijn lot, maar ook het lot van een aantal leiders
van de desbetreffende bedrijven. Als het wel een chaos wordt, gaan zij er
ook aan. Zo is het nu eenmaal in de wereld.De heerCrone(PvdA)Moeten wij daar een amendement over indienen of is dat bij ministeriële
regeling te doen? Het mag van mij zonder voorrang.MinisterBrinkhorstTerecht wordt gezegd dat, wanneer het hard waait, het 't hardst waait
aan de top. Dat geldt ook voor bedrijven. Ik vind dat ook daar een nieuwe
cultuur bestaat, waarbij men verantwoordelijkheid behoort te nemen als het
verkeerd gaat. Daarom bevind ik mij nu in dezelfde positie als de leiders
van de topbedrijven. Niet dat ik mij daarop voorbereid, maar ik wil het wel
duidelijk zeggen. Ik heb er vertrouwen in dat er voldoende is voor een verantwoorde
marktopening. De feiten spreken voor zichzelf. De commissie-Van Rooy heeft
de voorbereiding gemonitord en heeft vertrouwen in een verantwoorde marktopening.
Het onderzoek van Lloyd's laat zien dat de facturering van de zakelijke afnemers
sterk is verbeterd. De quickscan van DTe, die deze commissie heeft gekregen,
geeft mij het vertrouwen dat de bedrijven het switchen en factureren goed
hebben geregeld. Natuurlijk zijn er nog knelpunten. De heer Hessels heeft
daar vanmorgen pregnant over gesproken. Hij heeft mij drie statements voorgelegd,
alsmede de conclusies. Ik kom daar zo over te spreken.Ik ga eerst even in op de vraag van de heer De Krom of ik bereid ben om
druk op de sector uit te oefenen inzake de marktopening. Het antwoord daarop
is driewerf "ja". De DTe zal als vervolg op de quickscan doorgaan met het
overleg met de sector over een goede factuur. Ik zal mij ook goed laten informeren
over het risicomanagement van de sector. Ook dat is dus een belangrijk punt.
De DTe en ik hebben een interne club die de risico's bijhoudt en beheersmaatregelen
voorbereidt. Ik heb dat geleerd in de tijd dat ik de post-Tsjernobylaffaire
had: je moet contingency planning hebben. Deze contingency planning betekent
dat je ervoor moet zorgen dat je op ieder moment de vinger aan de pols houdt.
De voorbereiding is dus goed, maar op een aantal punten moeten nog verbeteringen
worden aangebracht. Dit overleg is een verdere ondersteuning daarvoor.De heer Hessels heeft mij gevraagd hoe ik de bevindingen en de conclusies
van de DTe met elkaar kan rijmen. Misschien moet ik dat in ditzelfde perspectief
zetten. Naar mijn wijze van zien wordt in de bevindingen een aantal positieve
zaken geconstateerd. 1. Er is voldoende aandacht en er is een grote personele
inzet. 2. Er is een opschoning van de databestanden.3. Er is een optimalisering van de processen. Dat zijn de drie conclusies
die de heer Hessels heeft genoemd, maar die zet ik evenzeer als constateringen
van de DTe neer. Wat zijn de aandachtspunten? De bedrijven concentreren zich
op het praktisch hands-on oplossen van problemen. Ze maken geen risicoanalyses,
maar dat zijn dan ook geen papieren risicoanalyses. Misschien is dat het verschil.
Papieren risicoanalyses zijn erg mooi. Je kunt een erg goede professor zijn
en een heel slechte minister. Overigens kan ook het omgekeerde het geval zijn.
Verder is de communicatie tussen bedrijven onvoldoende. Als ik dat geheel
bezie, trek ik een aantal conclusies. Er zijn geen structurele problemen.
De bedrijven concentreren zich nu op het communicatieprobleem en werken daaraan
in risicoverband. Ik zeg het maar even eerlijk: een bedrijf zoals Essent heeft
de afgelopen tijd toch heel wat over zich heen gehad, net zoals andere bedrijven.
Als ik president van Essent was – dat zal ik niet zijn en dat zal ik
ook nooit worden – dan zou ik hier toch alles op inzetten. Ik onderschrijf
de twee aanbevelingen van de DTe in de brief. Ik heb al gezegd dat informatie van groot belang is. Wat doet EZ daar
nou aan? Er zijn vijf elementen. Wat vindt u eigenlijk van de tv- en radiospotjes
van EZ? Vindt u die de moeite waard?De heerCrone(PvdA)Ik merk dat iedereen daardoor in verwarring raakt.Ik koppel daar een vraag aan. Iedereen vraagt aan mij: wat moet ik nu
doen; als ik niks doe, heb ik dan geen stroom meer per 1 juli? Dat soort
vragen stellen de mensen. Voor een deel is dat ook goed, want je moet mensen
eerst alert maken zodat ze op de volgende spotjes letten.MinisterBrinkhorstMaar je moet ze niet bang maken.De heerCrone(PvdA)Nee, ik ben de laatste die dat voor deze sector zal verzinnen. Het is
evident dat de mensen zekerheid moeten hebben. Ze moeten weten dat zij niet
de rekening betalen en dat er nog steeds stroom is als er geswitcht wordt
en het gaat mis. Dat is geregeld, maar dat moet duidelijk zijn. Stel dat mensen
hebben geswitcht; er zijn administratieve fouten gemaakt waardoor de oude
levering wel wordt afgesloten, maar de nieuwe er nog niet is. Betalen zij
dan de prijs die zij zouden moeten betalen bij een noodleverancier in geval
van een faillissement? Dan betalen ze bijna altijd een hogere prijs dan bij
de nieuwe leverancier. Ik heb de garantie gevraagd dat dit niet gebeurt. De
mensen moeten dan de prijs betalen die zij bij de nieuwe leverancier hadden
gekregen en vervolgens moeten zij achter het loket maar uitzoeken wie fouten
heeft gemaakt en wie dat betaalt.De minister is optimistisch over de toekomstige gang van zaken. Het Energie
clearing house en de administratieve systemen zijn er; dan zij er nog steeds
twee of drie naast elkaar. Dat schrijft de DTe ook ergens in zijn rapport.
Het schijnt dat die gegevens nog niet met elkaar kloppen. Ik hoor van vrij
grote nieuwkomers op de markt dat zij in deze tijd van digitale voorzieningen
een postzak krijgen met meetgegevens. Zolang dat zo blijft, zal het misgaan.
Dan is er geen kans voor nieuwkomers. Dat tekent de chaos in het systeem.MinisterBrinkhorstIk ben blij dat ik mijzelf interrumpeerde, want daarmee heb ik de heer
Crone de gelegenheid gegeven mij te interrumperen en dit aspect nog eens heel
uitdrukkelijk te ventileren. Ik weet dat vertegenwoordigers van alle verantwoordelijke
bedrijven in de zaal aanwezig zijn. Dat verhaal van die postzakken is idioot.
Gesteld dat de heer Van Halderen in de zaal zou zitten, dan ging hij meteen
met zijn mobieltje bellen om te vragen hoe het zit. Ik zou dat tenminste doen
als ik hem was. Alle scherts terzijde, het is ongelooflijk belangrijk dat
wij over deze punten spreken, want het zijn precies de irritatiepunten.Naast de tv- en radiospotjes van het ministerie van Economische Zaken
is er een website in de lucht die luistert naar de mooie naam www.kiesenergie.nl
Er komt medio mei een landelijke huis-aan-huiskrant. Er zijn particuliere
initiatieven voor websites die de consument informeren over de tarieven en
voorwaarden van leveranciers. De Consumentenbond die ik als een belangrijke
bondgenoot zie, komt met een vergelijkbaar initiatief.De heerCrone(PvdA)Slaat u de wijken van de SP niet over?De heerHessels(CDA)De minister is nog niet ingegaan op de uitkomsten van de quickscan van
de DTe. Ik heb gevraagd of de minister, in het verlengde van de afspraken
die gemaakt zijn na de problemen op de zakelijke gebruikersmarkt, met de energiebedrijven
een prestatieafspraak wil maken waarin de bedrijven zich verplichten om voor
1 juli de problemen op te lossen. De minister doet alsof de bedrijven
bepaalde systemen al hebben en dat dit is aangetoond aan de DTe. Volgens de
DTe zeggen de bedrijven te beschikken over bepaalde systemen, maar dit kan
niet gecontroleerd worden. De DTe gaat er te goeder trouw vanuit.MinisterBrinkhorstDat gaat mij te ver. Er zijn prestatieafspraken gemaakt. Er zijn ook onderlinge
afspraken gemaakt. Ik zeg u toe dat ik in de brief van 25 mei over de
verdieping tevens de laatste stand van zaken zal geven. 100% is niet mogelijk.
Er zullen klachten komen. Waar het om gaat, is dat er geen systeemproblemen
meer zijn en dat niet die chaos ontstaat waarover wij eerder hebben gesproken.
Ik zal nagaan of ik wat meer kan doen. Ik ben u erkentelijk dat u dat punt
nog eens aan de orde stelt. Ik neem het niet lichtvaardig op. Ik kan niet
anders dan zeggen dat er ongelooflijk veel gebeurt. Zonder die zes maanden
uitstel zou het een chaos zijn geworden. Daarvan ben ik absoluut overtuigd.Mevrouw Gerkens heeft gevraagd of de klachtenlijnen gratis kunnen zijn.
Voor niets gaat de zon op. Het is niet de taak van de overheid die te financieren.Er is verder gevraagd of er weinig switches zullen zijn. Het gekke is
dat men zegt dat als er heel weinig switches zijn dit het failliet is van
de liberalisering. Aan de andere kant veronderstelt men dat er heel veel zal
worden geswitcht. Ik ga er nog steeds vanuit dat het rond de 5% zal zijn.
Hetzelfde onderzoek waaruit mevrouw Gerkens citeert, geeft aan dat wellicht
tot 20% van de mensen zullen switchen. Wij weten dat op dit moment gewoon
niet. Ik zal dat in de brief van 25 mei aangeven.De consument heeft een uitstekende positie gekregen. Naar mijn gevoel
is er niet eerder wetgeving geweest die zo scherp gefocust is op de consument.
Daarmee krijgt de consument keuzevrijheid en macht. Ik ben ervan overtuigd
dat men in de 21ste eeuw als gevolg van de digitalisering, de mobiliteit en
de mogelijkheid om virtuele aankopen te doen in een veel breder verband bij
welk bedrijf dan ook een veel grotere keuzevrijheid heeft. Het behoort tot
de mondigheid van de consument.De minister van EZ staat daarvoor. De bedrijven die dat het beste in de
gaten hebben, zullen het beste verdienen. De Kamer moet dat zo nauwgezet mogelijk
controleren. Leveranciers moeten presteren om consumenten te winnen en te
behouden. Als men zegt dat het anderhalve eeuw geleden anders was, dan antwoord
ik mevrouw Gerkens dat anderhalve eeuw geleden er geen mobiele telefoon was,
maar de postkoets. Er was toen geen mogelijkheid om te internetten, toen was
er de diligence. Mevrouw Gerkens wil toch ook niet terug naar de paardentram?
De marktopening is een buitengewoon ingewikkeld proces. Wat mij betreft staat
niets een verantwoorde marktopening in de weg. Mijn volgende punt betreft de problematiek van de splitsing. Ik spreek
mijn erkentelijkheid uit voor de inbreng van de geachte afgevaardigden. Ik
ben mij er zeer van bewust dat het voor eenieder van hen een zeer moeilijke
en zware afweging was. In zekere zin wordt met dit wetsvoorstel gebroken met
een zeer Nederlandse eigenschap: wij willen van alles een beetje en wij kiezen
daardoor nooit echt. Dat is de reden dat ik vanuit mijn Europese opvattingen
tot deze conclusie ben gekomen. Het Europa van morgen zal anders zijn dan
het Europa dat wij gedacht hadden te maken, namelijk zonder veranderingen
in de Nederlandse habitus. De kern is dat wij in een veel hardere Europese
markt terecht zullen komen. Ik kom straks terug op mijn meer recente ervaringen.
Ik ben daarin gesterkt door mijn contacten in Italië en Polen en het
gesprek met de Europese Commissie.De kern is inderdaad dat energiebedrijven tot op het aandeelhoudersniveau
worden gesplitst. De woordvoerders hebben in grote meerderheid daarvoor hun
steun uitgesproken. Ik zeg graag toe dat ik niet alleen met een plan van aanpak
zal komen, maar dat ik het als een van mijn hoofdverantwoordelijkheden zie
daaraan de komende tijd goed inhoud te geven. Ik sta ervoor open, een zodanige
regie te voeren dat aanpassingen mogelijk moeten zijn. Wij moeten ervoor zorgen
dat die splitsing zo goed mogelijk verloopt, want er staat heel wat op het
spel.Ik heb heel wat contacten gehad en discussies gevoerd met leiders van
de grote energiebedrijven. Die discussies waren zakelijk en hard. Wij hebben
ook verschillende posities ingenomen. De goede trouw waarmee gesproken en
gewerkt werd, heb ik zeer gewaardeerd. Het spreekt vanzelf dat zij voor hun
belangen opkomen. Achter hun belang staat het aandeelhoudersbelang. Het aandeelhoudersbelang
wordt divers geformuleerd. Er zijn ook grote consumentenbelangen in het geding.
De Kamer moet van mij aannemen dat het uiteindelijk ook het publieke belang
is waarvoor ik sta, namelijk de sterke markt en een sterke overheid.Wat er gaat gebeuren, is het volgende. De commerciële activiteiten
zullen worden gesplitst van de netwerkactiviteiten en daarmee van het natuurlijk
monopolie waarbij het publieke belang bij uitstek in het geding is. Daarmee
wordt de mogelijkheid van een gedeeltelijke privatisering geschapen, omdat
de commerciële activiteiten na voltooiing van de splitsing mogen worden
verkocht. Ik heb het uitdrukkelijk zo geformuleerd. Het is een potentie en
niet vaststaand. De heren De Krom en Crone hebben in hun gezamenlijke brief
een duidelijke positionering gekozen. Eerst moet het andere echter voor elkaar
zijn. Daarna zal dit aspect in detail worden uitgewerkt.De splitsing van alle bedrijven moet rond zijn op 1 januari 2007.
Tot die tijd mogen de netwerkbedrijven niet worden geprivatiseerd. Ik wil
niet vooruitlopen op de besluitvorming over de privatisering na 1 januari
2007. Dat hangt erg af van de verdere ontwikkelingen. Ik wil blijvend voorkomen
dat die netwerken in handen kunnen komen van ondernemingen die zich bezig
houden met de handel of productie van netwerkgebonden energie. Zolang ik minister
ben, zal dat niet gebeuren.De heer Crone heeft een vraag gesteld over de omvang. Netten boven 50kV
zouden naar TenneT moeten gaan. Deze kwestie moet nader worden onderzocht.
Mijn voorlopige uitgangspunt is dat de grens van de transportnetten en de
distributienetten niet glashelder kan worden getrokken op basis van een spanningsniveau.
De rol van de 50, 25, 20 en 10 kV-netten is per net gedeeltelijk verschillend.
In het algemeen hebben zij zeker niet dezelfde duidelijke transportfunctie
als de netten van 110kV en hoger. In mijn eerdere brief heb ik aangegeven
dat ik het nu al wenselijk acht, de beheersbevoegdheid van TenneT uit te breiden
tot en met de netten met een spanningsniveau van minimaal 110kV. Het gaat
mij erom TenneT het beheer te geven over die netten die een rol kunnen spelen
bij grootschalige onderbrekingen van de elektriciteitsvoorzieningen. Dat zijn
de netten van 110kV en hoger. Wij moeten nader bezien of wij tot 50kV gaan.
Ik sta ervoor open. Deze kwestie moet verder uitgewerkt worden. Voor de helderheid
herhaal ik de onderbouwing van de energiemarkt, waarbij drie publieke belangen
centraal staan. Ik noem de positie van de consument, de positie van de voorzienings-
en leveringszekerheid en de kwestie van de efficiënte marktwerking. Bij
interruptie is gevraagd hoe het komt dat er in brede zin steun wordt gegeven
aan het wetsvoorstel. Dat komt omdat het energiebeleid uiteindelijk de belangen
moet dienen van de consumenten, de aandeelhouders van de bedrijven en de belastingbetalers.
Naar mijn gevoel is het splitsingsvoorstel goed voor alledrie. Het is goed
voor de consumenten, goed voor de aandeelhouders en goed voor de belastingbetalers.
De Kamer heeft, vanuit verschillende optieken, de belangen van deze verschillende
groepen op het oog.De voorzitter: De KromMinisterBrinkhorstIk ben geneigd niet diep in te gaan op de argumenten voor splitsing. Het
is echter goed als ik "on the record" de argumenten nog eens formuleer. Dan
gaan wij een volgende keer in op de details en de amendementen. Ten eerste
hebben de consumenten baat bij een gezonde concurrentie tussen de aanbieders
van energie.Ten tweede is het noodzakelijk dat het netwerk voor alle marktpartijen
onder gelijke voorwaarden toegankelijk is. Dat is niet noodzakelijkerwijs
het geval bij een natuurlijke monopolie.Ten derde gaat het om een onafhankelijk netbeheer, dat de beste waarborg
is tegen machtsmisbruik. De heer Crone heeft erop gewezen dat dit belangrijk
is tegen de achtergrond van de concentratietendens in Europees verband.Ten vierde kan het belang van een vrije markttoegang en een hoge netwerkkwaliteit
op gespannen voet staan met de belangen van de geïntegreerde netwerkbedrijven.Ten vijfde vloeien er financieringsvoordelen voort uit het netwerk, waarmee
de concurrentiepositie ten opzichte van bedrijven zonder netwerk wordt versterkt.
Dit punt hebben alle woordvoerders opgemerkt. Er is ook gesproken over het
aspect van de kruissubsidie. Bedrijven die niet over een netwerk beschikken,
maken hiertegen dan ook niet zonder reden bezwaar. Ik trek de parallel met
de problematiek rondom telecom en de KPN. Ik ben aangetreden in een andere
fase. Het vorige kabinet had echter moeten nadenken over de vraag wat er zou
gebeuren met het natuurlijke monopolie van het netwerk van telecom. De situatie
is anders, omdat er ook een mobiel net bestaat. Daardoor ligt de situatie
geheel anders.Ten zesde bestaan er prikkels om via invloed op het netbeheer oneigenlijke
concurrentievoordelen te behalen zonder dat die door de toezichthouder te
achterhalen zijn. De heer Crone heeft er terecht op gewezen dat er een stapeling
van regels bestaat om de positie van de toezichthouder te versterken. Het
is onmiskenbaar dat de toezichthouder een heldere en scherpere positie heeft
als deze twee zaken uit elkaar worden gehouden.Ten zevende moeten investeringen in de kwaliteit van het netwerk onafhankelijk
zijn van de commerciële belangen in de rest van het bedrijf. Dat is het
belang van de voorzieningszekerheid en dus ook van de consument. Er is al
gesproken over "corporate governance" en "Chinese walls". Dat geeft aan dat
de toezichtsstructuur steeds sterker wordt.Ik ben in de afgelopen tijd aangesproken door bedrijven die zich heel
sterk tegen deze lijn verzetten. Zij zeggen dat de heer Brinkhorst veel praat
over Europa, maar alleen nationaal handelt. Ik ben daardoor "getriggerd" om
mijn netwerk in Europa te verdiepen en aan te scherpen. Daarom ben ik de afgelopen
dagen weggeweest. Ik heb een aantal landen bezocht. Ik zal de Kamer daarover
rapporteren. Het is duidelijk dat de toekomstige Europese ontwikkelingen leiden
tot een markt met een aantal grote internationale ondernemingen. De Nederlandse
bedrijven zijn te klein voor een zelfstandige rol in dit spel, ook tegen de
achtergrond van de kwestie van de nationale kampioen. Ik bevestig dat. De
Nederlandse nationale kampioen is ook niet in het belang van de Nederlandse
afnemer. De kans is immers groot dat zo'n gefuseerd bedrijf alsnog wordt overgenomen.Tegen die achtergrond is het onwenselijk dat meerdere internationale bedrijven
die in Nederland concurreren, de netwerken laten meezuigen in het internationale
fusieproces. Zonder splitsing zou dat het geval zijn. Dat zou gebeuren in
de komende paar jaar. Het consumentenbelang is daarom beter geborgd als de
netten geheel onafhankelijk zijn. In dit licht bezien is het niet gek dat
wij op dit moment verder gaan dan landen die het belang van de energiebedrijven
zwaarder laten wegen dan het belang van de consument. Juist omdat er monopolies
bestaan, wordt er verticaal geïntegreerd. De suggestie dat alleen Nederland
daarmee bezig is, is absoluut onjuist. Dat is vandaag in verschillende toonaarden
gezegd. In verschillende andere landen wordt thans gedebatteerd over de concrete
invulling van de "unbundling" uit de richtlijnen.De heer Crone heeft gesproken over Italië. Ik heb eergisteren gesproken
met mijn collega Marzano. Die was verheugd kennis te nemen van mijn voorstellen.
Hij zei dat die voor Italië van grote betekenis zijn, omdat ook zij een
vergaande eigendomssplitsing willen invoeren. Hij voelde zich gesterkt. Ten
noorden van de Frans-Duitse situatie gaan twee polen ontstaan. Ik ben gisteren
in Polen geweest. Ik heb een lang gesprek gevoerd met mijn collega Hausner,
de vice-premier. Die zal ook in de nieuwe regering de minister van economie
en industrie zijn. De Poolse regering ziet dit ook als van buitengewoon groot
belang. In het noorden, het zuiden en in het oosten van Europa is dus een
ontwikkeling te zien naar eigendomssplitsing van de Europese netwerken.De Kamer heeft mij gevraagd hiermee op Europees vlak aan de gang te gaan.
Ik heb gistermiddag lang gesproken met commissaris Monti. Commissaris Monti
heeft mij gemachtigd te zeggen dat de Europese Commissie steeds met grote
kracht heeft gepleit voor de eigendomssplitsing van alle Europese netwerken.
Dat heeft het echter niet gehaald in de onderhandelingen in het Europees kader
in een eerdere fase. Daardoor was er onvoldoende steun in de Europese Raad.
Het standpunt van de Europese Commissie geldt nog steeds. De heer Monti heeft
mij gemachtigd te zeggen, verheugd te zijn over wat er op dit punt in Nederland
gebeurd.Er is gevraagd of ik nu al wat kan doen. De afspraak is dat 1 juni,
als de liberalisering rond is, de Europese Commissie een speciaal energieteam
van het directoraat-generaal mededinging daarover zal laten spreken. Ik spreek
morgen Wolfgang Clement, de Duitse minister van economische zaken in Berlijn.
Ik zal dan de problematiek aan de orde te stellen. Ik verwacht niet dat hij
morgen direct omvalt. Zo zit Clement niet in elkaar. Ook daar geldt: sterke
markt, sterke overheid. Ik zal hem in de komende tijd hopelijk ervan overtuigen
dat er meer samenhang zal komen tijdens het Nederlands voorzitterschap, ook
tegen de achtergrond van de interconnectie en dergelijke. Ik ben sterk overtuigd
van de door mij voorgestelde radicale, robuuste en toekomstvaste lijn. Ik
voel mij gesterkt door de steun uit de Kamer. Ik ga ervan uit dat het afnemersbelang
überhaupt centraler komt te staan in de Europese markt. Dat is een voorwaarde
voor nieuwe economische groei en nieuwe impulsen. Het gaat uit van zelfvertrouwen
en het idee dat Europa geen verloren continent is dat aan monopolies en gezapigheid
ten onder gaat. Het heeft te maken met mijn langetermijnvisie op de Europese
ontwikkelingen.Ik heb hiermee de hoofdlijn aangegeven van de wijze waarop het voorstel
is gelanceerd. Ik begrijp de positie van de heer Hessels op dit punt goed.
Wij hebben behoefte aan een politieke groepering die tot de kern van het kabinet
behoort en die mij zorgvuldig blijft volgen. De heer Crone en de heer de Krom
kennende zal dat sowieso gebeuren. Dat is niet slecht. Wij zitten in een nieuwe
fase in het denken in termen van marktordening voor vele sectoren in Nederland.
Deze sector is uiterst wezenlijk. Ik zeg straks iets over de gasproblematiek.
Als wij erin slagen een marktordeningsstructuur te vormen waarin Nederland
scherpte paart aan kwaliteit ben ik ervan overtuigd dat wij daarmee iets goed
doen voor het belang van Nederland in brede zin.Mevrouw Gerkens vraagt waarom er geen verbod komt voor toetreding van
dominante buitenlandse bedrijven in Europees verband. Ik vind dit niet wenselijk.
De suggestie is eerder gedaan. De NMa heeft instrumenten om effectief op te
treden tegen machtsconcentraties. De NMa kijkt naar de relevante elementen
voor de Nederlandse afnemers. Mijn ervaring is dat de NMa dit heel effectief
doet. Ik heb al gezegd wat de Europese opvatting is. Ik verwacht dan ook geen
grote problemen.De heer Bakker heeft gevraagd naar de risico's van splitsing. De grote
kop van het artikel waar hij naar verwees, dekt niet de inhoud. Het is natuurlijk
van groot belang dat wij de problematiek van het geringe aantal spelers goed
bezien. Ik heb al eerder toegezegd dat wij zullen nagaan of de nationale en
Europese mededingingswetgeving voldoende instrumenten bieden opdat er voldoende
concurrerende partijen op de productieleveringsmarkt blijven. Tegen die achtergrond
zullen wij eventueel aanvullende maatregelen moeten treffen.Een tweede punt van DTe is dat er minder investeerders in productiecapaciteit
overblijven. Ik ben van mening dat investeren in de productiecapaciteit moet
worden gestimuleerd door een goed investeringsklimaat. Daar gaat het in Nederland
om en dit is een van de oorzaken van de huidige problematiek. Dit mag niet
afhankelijk zijn van het bezit van een netwerk. Het garanderen van een goed
investeringsklimaat is een van de belangrijkste doelstellingen van mijn energiebeleid.
Op een heel ander gebied proberen wij daar ook iets aan te doen. U heeft gemerkt
dat het kabinet vandaag een beslissing neemt over Kenniswerk om in bredere
zin kwaliteit te importeren. Een beleid gericht op sectoriale belangen hoort
daar mijns inziens niet bij.Overigens zouden de leden ook niet al te benauwd moeten zijn. Zeer recent
zijn er nog investeringen aangekondigd en vergunningen aangevraagd. Ik zal
de Kamer deze zomer nog een brief sturen waarin ik op die problematiek inga.
Ik heb bij mijn aantreden en nog voordat ik een besluit had genomen over de
splitsing, gemeld dat ik mij zorgen maakte over de zekerheid van leveranties
na 2007. Ik zal in die brief deze problematiek nog verdiepen, omdat het aspect
van de investeringen mij natuurlijk zeer aangaat. Ik ben er echter van overtuigd
dat wij hier goed uitkomen.Ik zal nu ingaan op een aantal specifieke aspecten van de splitsing. Ik
zal achtereenvolgens ingaan op de gevolgen voor de aandeelhouders, de gevolgen
voor het productievermogen, de gevolgen voor de marktwerking, de gevolgen
voor de I&I-wet van de splitsing en tot slot zal ik ingaan op wat vervolgelementen
en wat losse elementen.Met de voorstellen wordt het voor de aandeelhouders mogelijk om een begin
te maken met de vervreemding van eigendom in een energiebedrijf. De aandeelhouders
staan inderdaad voor de keuze. Het verhogen van het kiesvermogen van de Nederlanders
is belangrijk om tot helderheid te kunnen komen. Na de splitsing mogen de
commerciële bedrijfsonderdelen met de daarbij behorende marktrisico's
worden verkocht. De centrale vraag is of de splitsingsvoorstellen zullen leiden
tot een lagere aandeelhouderswaarde.Enkele punten staan voor mij vast. De waarde van geïntegreerde energiebedrijven
is de som van de waarde van de netwerken plus de waarde van de leveringsbedrijven
plus de positieve synergie minus de negatieve synergie. De waarde van het
grootste deel van het energiebedrijf, namelijk het netwerk, ligt vast. Die
waarde is rechtstreeks afgeleid van de door DTe vastgestelde tarieven.De waarde van het gesplitste leveringsbedrijf is afhankelijk van de belangstelling
om deze bedrijven over te nemen. Deze belangstelling is zeer aanzienlijk.
Veel potentiële kopers willen bovendien helemaal geen netwerk hebben.De energiebedrijven hebben betoogd dat splitsing zal leiden tot synergieverlies.
Dit lijkt niet te kloppen. Het voorbeeld van het Verenigd Koninkrijk laat
zien dat de negatieve synergie groter is dan de positieve synergie en dat
splitsing dus tot waardestijging leidt. De gesplitste bedrijven in het VK
blijken aanzienlijk meer waard te zijn dan het aanvankelijk geïntegreerde
bedrijf. Doordat het netbeheer en de levering sterk uiteen lopende bedrijfsactiviteiten
zijn, ieder met hun eigen belang, zal het management zijn aandacht moeten
verdelen. Daardoor is een duidelijke bedrijfsfocus ook niet mogelijk en kan
onvoldoende aandacht worden besteed aan datgene dat het allerbelangrijkste
zou moeten zijn: het bedienen van de klanten. De heer Crone heeft het voorbeeld
gegeven van de verschuiving in strategie in de afgelopen periode. Ik onderschrijf
dit. De multi utility en meer op de core business gerichte activiteiten worden
tastend verkend. De ervaringen in de afgelopen tijd wijzen uit dat dit niet
alleen een verkooppraatje is van de minister van Economische Zaken, maar dat
dit een op de realiteit gebaseerd betoog is. Het werken met Chinese walls
blijkt het heel erg ingewikkeld te maken om tot een heldere corporate governance
te komen. Investeringsbanken kunnen daar meer over vertellen. Inmiddels zijn
de gesplitste Britse gasbedrijven in staat om veel klantgerichter en efficiënter
te werken. In het Verenigd Koninkrijk is dit volgens deskundigen de verklaring
voor de waardestijging na de splitsing. Er blijkt dus vooral sprake te zijn
van een negatieve synergie. De Nederlandse bedrijven verkeren in een sterk
vergelijkbare situatie. Bovendien is de positieve synergie die door de bedrijven
wordt genoemd, meestal uit het oogpunt van een onafhankelijk netbeheer ongewenst.
Het woord kruissubsidiëring is in dit verband gevallen. Tegen die achtergrond
is er dan ook voldoende aanleiding te veronderstellen dat de waarde van de
ondernemingen niet negatief zal worden beïnvloed.Ik kom nu op de leveringszekerheid en het productievermogen. Door de energiebedrijven
wordt gesteld dat het investeren in productievermogen door splitsing minder
aantrekkelijk wordt. U weet, dit neem ik hoog op. Ik heb al gezegd dat het
gaat om een goed investeringsklimaat en een goed functionerende markt. Dit
geldt zowel voor bedrijven met als voor bedrijven zonder energienetwerk zoals
bijvoorbeeld twee van de huidige productiebedrijven in Nederland. De banken
en de rating agencies zoals Standard and Poors en Moody's stellen dat ook
gesplitste bedrijven voldoende financieringsmogelijkheden overhouden om in
productievermogen te investeren. Voor het doen van investeringen is vooral
de zekerheid van belang dat die in de toekomst kunnen worden terugverdiend.
Dit blijkt bijvoorbeeld uit de manier waarop de InterGencentrale is opgezet;
door het sluiten van afnameovereenkomsten zijn zekerheden verkregen. Ook de
recente aankondiging van Eneco en Delta om te investeren laat zien dat dit
los moet worden gezien van de splitsing.Ik heb al gezegd dat ik de Kamer een brief zal sturen waarin ik zal ingaan
op het investeringsklimaat voor elektriciteitsproductiecapaciteit.De heer Vendrik heeft aandacht gevraagd voor het artikel onder de kop
"EZ beperkt kans uitval stroom niet" en gevraagd wat hiervan waar is. Ik zal
begin juni mijn bevindingen over dit onderwerp aan de Kamer kenbaar maken.
Ik kan u verzekeren dat op basis van die notitie een andere krantenkop veel
meer voor de hand ligt, namelijk: "Brinkhorst gaat kans op stroomuitval beperken."Een belangrijk punt van zorg van de Algemene Energieraad is dat na de
splitsing onvoldoende marktwerking zal ontstaan. Ik neem dit serieus. Het
merkwaardige is overigens dat ik dit niet als een argument tegen splitsing
zie, maar als een argument voor een goed mededingingstoezicht. Dit betekent
dus een sterke rol voor de Nederlandse Mededingingsautoriteit. De overname
van Reliant door Nuon laat zien dat de NMa effectief en krachtig kan optreden.
Zo nodig zal de NMa aanvullende bevoegdheden krijgen. Ik hoop dat de Kamer
het wetsvoorstel ter zake vanmiddag zal aannemen. Ik heb de Kamer in ieder
geval alle argumenten gegeven. Verder heb ik een tweede nota van wijziging
ingediend. Al met al blijft het van belang dat wij het signaal geven dat de
Kamer de bevoegdheden van de NMa belangrijk vindt. Afgezien hiervan is natuurlijk
ook de uitbreiding van de interconnectiecapaciteit van grote betekenis, want
ook dat leidt tot meer concurrentie. Ik verwacht dit jaar zowel met België
als Duitsland een bijdrage te kunnen leveren aan de uitbreiding en verbetering
van de interconnectie.Als aanvullende bevoegdheden voor de NMa noodzakelijk zijn, zal ik hierop
terugkomen bij de Kamer. Op dit ogenblik zijn de bestaande bevoegdheden voor
het toezicht op fusies, misbruik van economische machtsposities en kartelvorming
mijns inziens voldoende.De heer Vendrik vroeg of de prijzen als gevolg van de splitsing zullen
dalen. Door de liberalisering zijn de prijzen in de afgelopen jaren al met
25% gedaald. Deze prijsdaling is niet vertaald in een prijsdaling voor de
consument. Dat is onder meer het gevolg van de wens van Kamer en regering
om te komen tot een afroming en heffingen. Die zouden echter veel negatiever
hebben uitgewerkt op de prijs die de consument moet betalen als deze prijsdaling
achterwege was gebleven.Resultaten behaald in het verleden, zijn geen garantie voor de toekomst.
En ik kan dan ook niet voorspellen hoe het zich in de toekomst zal ontwikkelen.
Dat hangt sterk van de ontwikkeling van de brandstofprijzen af. Verder is
een redelijk prijsniveau een voorwaarde voor investeringen in het productievermogen.
Met het oog daarop sta ik enigszins huiverig tegenover een algemeen systeem
van maximumprijzen. Ik ben overigens wel een voorstander van maximumprijzen
als een reservesysteem. Zowel de heer Hessels als de heer Crone zullen daarmee
in kunnen stemmen. Bovendien worden de structuurmaatregelen op 1 januari
2007 ingevoerd, waardoor de effecten pas op wat langere termijn duidelijk
zullen worden. Al met al houd ik vast aan mijn overtuiging dat toenemende
concurrentie zal leiden tot zo scherp mogelijke prijzen. Hierdoor zullen afnemers
uiteindelijk beter af zijn dan zonder die aanvullende maatregelen.De heer Crone vroeg of de decentrale productie en de vraagsturing een
vijfde macht kunnen worden. Ik kan daarop niet met ja of nee antwoorden. Als
de markt goed werkt, zal het zich via de beurs of inkoopcombinaties vanzelf
kunnen ontwikkelen. In dat geval zou het een natuurlijke ontwikkeling zijn.
In mijn brief die de Kamer in juni zal ontvangen, ga ik nader in op de vraagsturing.
Ik zal dit probleem in dat verband behandelen.Er is gevraagd naar de stand van zaken rond het convenant over de liquiditeit.
Er is sprake van een overgangsfase. Verder is het niet reëel om te verwachten
dat zich geen marktimperfecties zullen voordoen. Om die reden is het van groot
belang dat wij in Europa en Nederland sterker dan voorheen op de volgende
trends inzetten:- het vergroten van de importcapaciteit;- meer spreiding in de veiling voor importcapaciteit;- een goed werkende onbalansmarkt voor gas, heel belangrijk voor de huidige
gasmarkt;- het verminderen van het kredietrisico voor de marktpartijen;- het tot stand brengen van een groothandelsmarkt voor elektriciteit,
die structureel wordt gemonitord;- het vergroten van de transparantie op de elektriciteitsmarkt.Deze zes maatregelen sluiten aan bij het huidige ontwerp voor de elektriciteitsmarkt
en de ontwikkelingen die wij al in gang hebben gezet. Deze maatregelen zullen
er gezamenlijk voor zorgen dat de bestaande aspecten worden versterkt. Ik
denk dan met name aan de maatregelen die gericht zijn op de omvang en de veiling
van de importcapaciteit. Hierdoor zullen de huidige ontwikkelingen een duwtje
in de rug krijgen. Daarbij moet de Kamer denken aan het verminderen van het
kredietrisico en het vergroten van de transparantie.Een maatregel die van de ene op de andere dag het ontwerp van de markt
wijzigt, is ingrijpend voor een markt in transitie. Als de maatregelen die
nu worden genomen, niet het gewenste effect sorteren, zal ik echter serieus
overwegen om met additionele maatregelen in te grijpen. Op dit moment is het
wat mij betreft daarvoor nog te kort dag. Verder moet de Kamer hierbij in
het oog houden dat een aantal marktpartijen op dit moment hierover met elkaar
in gesprek is en dat het daarom van belang is dat ik geen verdere uitspraken
doe.De heer Crone heeft een vraag gesteld over het idee om te komen tot "virtual
powerplants". Dat is een laatste redmiddel. Ik geloof sterk in de deugden
van "virtual reality", maar op dit moment wil ik eerst zien wat er in het
buitenland gebeurt. De NMa heeft overigens op deze manier gewerkt bij de overname
van Reliant door Nuon.In mijn brief van 25 april over liquiditeit ben ik ingegaan op de
veiling van importcapaciteit. Het zal de commissie dan ook duidelijk zijn
dat ik een voorstander ben van dergelijke veilingen. Ze verbeteren de mogelijkheid
om importcapaciteit te verkrijgen en dat is vooral van belang voor de leveranciers
zonder eigen productie. Ik zou dit graag samen met TenneT en de DTe uitwerken.De interconnectie per kabel tussen Nederland enerzijds en Noorwegen en
het Verenigd Koninkrijk anderzijds is een prima initiatief. Het zou namelijk
een goede zaak zijn voor de marktwerking en de leveringszekerheid. Er waren
enige tijd problemen met Noorwegen. Daardoor heeft zich enige vertraging voorgedaan,
maar op dit moment wordt aan beide projecten gewerkt. In het geval van Noorwegen
gebeurt dat op basis van in het verleden verleende vergunningen en in het
geval van het Verenigd Koninkrijk op basis van een studie naar de levensvatbaarheid.
Het besluit hierover zal waarschijnlijk in het begin van 2005 worden genomen.
Voor dit besluit is een goede kosten-batenanalyse essentieel, zeker omdat
een deel van de kosten doorberekend zal worden in het totale netwerktarief.
De DTe volgt dit proces met een kritisch oog.De heren Crone en Vendrik hebben een vraag gesteld over de gevolgen van
het vergroten van de importcapaciteit voor de leveringszekerheid. Ik heb al
aangegeven dat de Kamer medio 2004 de uitkomsten van het onderzoek naar leveringszekerheid
zal ontvangen. Daarbij zal ook worden ingegaan op het investeringsklimaat
in Nederland. Verder zal er ook aandacht worden besteed aan de interconnectie,
die van grote betekenis is voor de ontwikkeling van de leveringszekerheid.Dankzij deze interconnectie is het mogelijk om bij schaarste in Nederland
in de vraag te blijven voorzien. Het draagt namelijk bij tot de vorming van
één Europese markt. Deze maatregel is gericht op de bevordering
van de liquiditeit en optimale benutting van de bestaande interconnectie.
Ik zou overigens graag ieder half jaar met de betrokken partijen om de tafel
gaan zitten om te bezien hoe wij verdere stappen voorwaarts kunnen zetten.Op dit moment spreek ik met België en Duitsland over MOU's die code-rood-export
mogelijk moeten maken. Wat is er gebeurd? TenneT heeft een vaste procedure
die tijdens een code rood goed blijkt te werken. Als je de export annuleert,
snijd je jezelf dan ook in je vingers. De heer Vendrik merkte terecht op dat
het niet past in mijn Europese visie. Als Nederland die export annuleert op
een moment dat het ons goed uitkomt, kun je er natuurlijk donder op zeggen
dat je partner dat ook doet op het moment dat het hem goed uitkomt. Je zou
daardoor je Europese marktpositie verliezen.Wij zullen hier dus een gezamenlijke Europese lijn moeten kiezen. Mijn
voorkeur gaat er daarbij naar uit dat die eerst bilateraal wordt vastgelegd
en dat vervolgens wordt gewerkt aan een Europese richtlijn en Europese wetgeving.
Zeker in een heel kwetsbaar land als Nederland met zijn grote industriële
belangen en transportbelangen is "ieder voor zich" het laatste signaal dat
je moet geven. Ik zeg dat niet vanuit een soort eurovrolijkheid, maar omdat
ik er heilig van overtuigd ben dat de Nederlandse belangen er niet mee gediend
zijn.De heerVendrik(GroenLinks)Mijn excuus voor mijn periodieke afwezigheid. Ik probeer het woord te
voeren in vier debatten tegelijk. Ik heb een beetje een splitsingsgevoel.MinisterBrinkhorstIk heb er maar twee!De heerVendrik(GroenLinks)Ik kan tegen iedereen zeggen dat het heerlijk voelt. Maar goed. Hopelijk
heb ik het volgende goed begrepen. Als het niet zo is, moet de minister mij
maar corrigeren. Als er een acuut stroomtekort in Nederland was opgetreden,
dan had TenneT de mogelijkheid en de bevoegdheid om de exportverplichtingen
niet na te komen. Dat was het bezwaar van de Belgen. Als het puntje bij paaltje
komt, gaan op dit moment de Nederlandse afnemers voor. De Belgen moeten het
dan verder uitzoeken. Is dat correct? Zo ja, blijft het zo? Ik begrijp het
Europese verhaal van de minister heel goed, maar als dit de actuele situatie
is en wij weer een schitterende zomer tegemoet gaan ...MinisterBrinkhorstEr bestaat een onderscheid tussen bevoegdheden en wat je met bevoegdheden
doet. Daarom ben ik voor een sterke overheid. De Kamer moet mij afrekenen
en niet TenneT of de DTe. Het gaat om het beleid. Ik wijs de Kamer op de grote
nadelen van een beleid dat erop gericht is om als het erop aankomt, kortetermijnbelangen
te laten prevaleren boven langetermijnbelangen. Wat gij niet wilt dat u geschiedt,
doe dat ook een ander niet. Dat is geen tegeltjeswijsheid, maar een wijsheid
die politiek van belang is.De heerVendrik(GroenLinks)Zelfs als het wel een tegeltjeswijsheid zou zijn, zou ik het er nog mee
eens kunnen zijn. Mijn vraag is echter feitelijk. Als ik het goed begrijp
had en heeft TenneT de mogelijkheid om als code rood intreedt en er een acuut
tekort aan stroom is, de Belgen of de Duitsers het nakijken te geven. Dat
geldt overigens ook andersom. Dat is in feite aan de hand. Zie ik het goed?MinisterBrinkhorstIk zal met een beeld antwoorden. Er is een gesloten fles. Ik ben de kurk
erop. Als u wilt dat de fles opengaat, moet u mij eerst wegsturen.De voorzitter:Het woord is aan de heer Crone.De heerVendrik(GroenLinks)Voorzitter, met respect, ik probeer de beeldspraak diep te doorgronden.
Misschien moet ik even iets drinken om haar te kunnen bevatten.De heerCrone(PvdA)Ik dacht juist aan de champagnekurken...De voorzitter:Nogmaals, het woord is aan de heer Crone.De heerVendrik(GroenLinks)De kurken zijn nu niet los. Ik heb een feitelijke vraag gesteld.De voorzitter:Die vraag kunt u in tweede termijn alsnog stellen.De heerCrone(PvdA)Ik heb zojuist een iets bredere vraag gesteld. Vaak zijn importcontracten
kortdurend. Ze zijn bijvoorbeeld gesloten voor één jaar. Dat
geldt overigens niet voor baksteencontracten. Wij moeten wat langer vooruitkijken
om de importzekerheid af te wegen tegen tekorten in eigen land. Daarop heb
ik gedoeld. Als je nu importcapaciteit bouwt, reken je erop dat zij over tien
à twintig jaar nog voldoende is. Het intussen sluiten van je eigen
centrale zal het marktgevolg zijn. Maar als de contracten te kort duren, sta
je straks met lege handen. Die kosten-batenanalyse wil ik gemaakt zien. Op
korte termijn speelt vooral een rol of je het wel kunt inschatten. Wanneer
gaan centrales in onderhoud? Wanneer komt er een koelwaterprobleem? Dat is
een andere kwestie.MinisterBrinkhorstIk heb een toezegging gedaan en daaraan houd ik mij. De Kamer krijgt over
dit onderwerp een nader bericht. Er zit helemaal geen geheimzinnigheid in.
De heer Vendrik vond het kennelijk geen leuk beeld. De bevoegdheden bestaan:
TenneT beslist op basis van mijn regelgeving. Het is ondenkbaar dat de minister
van Economische Zaken, de enige die bij de Kamer afrekenbaar is, niet wordt
betrokken bij de besluitvorming. Om die reden gaf ik het antwoord dat ik zojuist
gaf. De kosten-batenanalyse is precies het element waar het om gaat. Zij moet
nader worden bezien. Volgens mij vormt zij het antwoord dat past in de bredere
visie die ik zojuist heb aangegeven.Voorzitter. In de voorgestelde I&I-wet worden bedrijven verplicht
om het economische eigendom onder te brengen bij de netbeheerder. Dat is een
uitgangspunt. Het is bovendien een logische stap op weg naar de gehele splitsing.
Ik heb heel goed geluisterd naar wat de Kamer erover heeft gezegd. Het is
misschien van belang om metterdaad de nieuwe bepalingen voorlopig niet in
werking te laten treden. Met name de heer Hessels sprak daarover. Eerst zou
de verdere discussie over invulling van de splitsing worden gevoerd. Bedrijven
hoeven dan niet twee keer veranderingen door te voeren. Daar staat echter
iets tegenover. Ik wil in dat geval namelijk wel in het wetsvoorstel bepalen
dat de bedrijven in de tussentijd geen onomkeerbare stappen zetten, zoals
het belenen van de netwerken. Dan zijn wij namelijk verder van huis. Ik stel
voor dat ik daartoe een nota van wijziging maak. Na het reces van de Kamer
kunnen wij het onderwerp nader bespreken. Als de Kamer vandaag tot de conclusie
komt dat wij het punt wel in het wetsvoorstel laten staan, maar het voorlopig
niet invoeren, dan bespaart dat heel veel werk. Tegelijkertijd moet worden
bepaald dat er geen onomkeerbare stappen worden gezet. Ik vertrouw iedereen
graag, maar controle op dit punt is toch iets beter.De heer De Krom heeft gevraagd naar de rol van de institutionele beleggers.
Mijn antwoord daarop is dat wij eerst zullen liberaliseren en de markt goed
op orde brengen. Vervolgens gaan wij privatiseren. Ik wil dus geen onomkeerbare
stappen zetten, voordat wij meer ervaring hebben met bijvoorbeeld de kwaliteitsregulering.
Het spreekt vanzelf dat institutionele beleggers met die achtergrond na de
splitsing een rol kunnen spelen bij de herkapitalisatie. Dat zou een goede
lijn zijn. Het besluit over de privatisering is na 2007 aan de orde, behalve
voor de bedrijven die geen netwerk hebben. Die zijn, conform de huidige wetgeving,
nu al vrij.Ik heb toegezegd dat ik een plan van aanpak zal maken voor de verdere
implementatie. Uiteraard houd ik daarbij rekening met de door de Kamer gemaakte
opmerkingen. Het is wel van groot belang dat wij de energiebedrijven nu snel
duidelijkheid verschaffen, zodat zij hun strategie kunnen aanpassen. Sommigen
zullen inderdaad tot een herformulering van hun strategie moeten komen. Ik
hoop dat in dit debat de politieke duidelijkheid kan worden gegeven over de
te volgen koers. Als dat het geval is, kunnen overheid, aandeelhouders en
bedrijven samen met deskundigen de splitsing vormgeven.Zowel de PvdA- als de VVD-fractie heeft het idee van een regiegroep genoemd.
Dat spreekt mij zeer aan. Ik ben de Kamer er erkentelijk voor dat zij mij
de ruimte wil geven. Ik geloof dat dit het vertrouwen is op basis waarvan
wij met elkaar moeten werken. De Kamer bepaalt de hoofdlijnen en geeft mij
de ruimte. Ik rapporteer terug en leg verantwoordelijkheid af. De aandeelhouders
hebben aangegeven er graag bij betrokken te worden. Ik zeg echter opnieuw
dat ik graag heldere verantwoordelijkheden wil houden. Wij zullen hierbij
geen vaag poldermodel tot stand brengen. Ik wil een slagvaardige uitwerking
van de problematiek. De Kamer ontvangt van mij een nadere uitwerking van initiatieven.
Ik zal die zo snel mogelijk sturen.De heren Vendrik en Bakker hebben gesproken over de leasecontracten. Naar
mijn gevoel kan met de bestaande crossborder leasecontracten voor de energienetwerken
bij de splitsing voldoende rekening worden gehouden. Er zijn veel leasecontracten
opgesteld. Als gevolg van de splitsing treedt in essentie vooral een formele
wijziging op in de zekerheden die de buitenlandse wederpartijen hebben voor
de nakoming van de leasecontracten door de energiebedrijven. Dat kan worden
ondervangen. Het probleem zit niet zozeer bij de leasecontracten die zijn
afgesloten op de netwerken, maar bij de leasecontracten die op de productie-installaties
betrekking hebben. Bij de netwerken is niet veel loos. Die leasecontracten
vergen enig faciliterend overgangsrecht zoals ik dat bij de afsplitsing van
het economisch eigendom van de netten al heb aangegeven. Ik probeer dit in
het wetsvoorstel aan de orde te stellen. Een en ander staat naar mijn gevoel
het splitsingsbeleid niet in de weg. De leasecontracten moeten worden aangepast,
maar ik vind dat geen argument om het splitsingsbeleid niet voort te zetten.Mevrouw Gerkens heeft nog een vraag gesteld over het wetsvoorstel over
de warmte. Daarbij is ook de heer Hessels zeer nauw betrokken geweest. Ik
heb in mijn brief van 3 september over de voorziene leveringszekerheid
aangegeven dat ik regelgeving over warmtelevering tot stand zal brengen met
als doel warmteklanten te beschermen tegen onredelijke tarieven. Ik streef
naar een transparante tariefstelling voor warmte met als basis het alom bekende
beginsel "niet méér dan anders". De gasprijs voor kleinverbruikers
zal daaraan onlosmakelijk verbonden blijven. Op dit ogenblik zijn wij daarmee
bezig. Natuurlijk wil ik de visies van belanghebbenden daarbij betrekken.
Het verzoek van mevrouw Gerkens om op dat terrein met heldere regulering te
komen, stemt overeen met mijn voornemen. Als het voorstel er is, wil ik daarover
graag verder discussiëren met mevrouw Gerkens.De heer Bakker vraagt wanneer de onderhandelingen over het gasgebouw weer
gaan beginnen. Op dit ogenblik heeft een van de partijen wel wat andere zorgen
aan het hoofd. Voor mij is het duidelijk, en dat wordt mij ook steeds duidelijk
gemaakt, dat partijen de herstructurering niet ten principale verwerpen. Ik
hoop dat wij dit jaar tot een hervatting van die onderhandelingen komen. Hoe
eerder, hoe beter! Die hervatting is zeer wenselijk, want ik kan niet eindeloos
blijven wachten op de heren. Tijdens het internationaal energieforum dat midden
mei wordt gehouden, hoop ik de voorzitter van een van de twee grote bedrijven
nog bilateraal te spreken. Het is jammer als ik gedwongen word om voor de
splitsing van de Gasunie met wetgeving te komen. Ik ga liever niet daartoe
over. Er zitten veel juridische haken en ogen aan. Het is wel heel belangrijk
dat de Europese Commissie inmiddels een onderzoek is gestart naar het gasgebouw.
Ik hoef daaraan nu niet veel toe te voegen.Mevrouw Gerkens heeft gevraagd naar de concurrentie op de gasmarkt. Dat
punt heeft volop mijn aandacht en dat geldt ook voor de problemen met de importcapaciteit,
de kwaliteitsconversie en de flexibiliteit. Dat zijn ontzettend belangrijke
punten. Expliciet vormen die de aanleiding voor de aanpassing van de richtlijnen
van de DTe en de ontwerprichtlijnen voor 2005 waarmee wij thans bezig zijn.
Naar mijn gevoel is het monopolie van de Gasunie aan het afbrokkelen; 30%
à 40% van het marktaandeel staat nu al op de vrije markt. Er wordt
al 15 miljard m3 gas door derden geïmporteerd. Die ontwikkelingen
hadden wij een aantal jaren geleden niet kunnen voorzien. Die hebben alles
te maken met liberaliseringsprocessen. Ook op het gebied van de capaciteit
is er voldoende aanbod van derden en uit het buitenland. GTS en andere partijen
halen reeds een deel van de benodigde capaciteit uit het buitenland. De problemen
karakteriseer ik eerder als transitieproblemen dan als concurrentieperikelen.
Bovendien kan en zal ik na aanname van de I&I-wet, indien nodig per ministeriële
regeling nadere regels stellen.Mijn laatste punt betreft de afwikkeling van het vervolg van het wetgevingsproces.
U bent daarin de baas, voorzitter, maar u weet langzamerhand wel hoe ik daarover
denk. Het is erg belangrijk dat ik zo snel mogelijk van u hoor welke voorstellen
er komen. Een aantal daarvan spreekt mij zeer aan. U hebt zelf ook bepaalde
suggestie gedaan. Het zou Nederland buitengewoon goed uitkomen als u tijdens
het reces de mogelijkheid heeft om iets aan te kondigen. Wij kunnen dan na
het reces nader met elkaar spreken. Ik hoop echter niet dat ik opnieuw een
ministerraad moet afzeggen om met u in debat te treden. U bent de baas; de
heer Balkenende heeft inmiddels ook begrepen dat ik vandaag bij u ben. Maar
ik zou het toch prettig vinden als u mij als minister van de Kroon –
in welke hoedanigheid dan ook – de gelegenheid geeft mij aan de werkzaamheden
van de ministerraad te wijden.De voorzitter:De verwachting is dat het wetgevingsoverleg wordt vervolgd op 24 mei
en dat diezelfde week een plenaire afronding plaatsvindt mét stemmingen.
Dat betekent dat wij vóór 1 juni klaar zijn. Dat geeft
de Eerste Kamer ook de gelegenheid om het af te ronden. In die zin kan ik
uw zorgen wegnemen. De commissie heeft amendementen op de plank liggen. Die
zult u zo spoedig mogelijk ontvangen.Misschien kunt u nog even aangeven wanneer wij de nota van wijziging tegemoet
kunnen zien?MinisterBrinkhorstDie krijgt u ook voor het einde van het reces.Voorzitter. Ik luister goed naar wat u zegt. U spreekt over 24 mei.
Ik zal uiteraard mijn agenda aanpassen, maar u weet dat ik maandagochtend
een verplichting heb die ik eigenlijk niet kan afzeggen. Ik zit een conferentie
van 25 energieministers voor. Ik hoop dat u dat ook een nationaal belang vindt.
Verder is er een eerder gemaakte afspraak dat ik in de loop van die dag zou
moeten vertrekken met ongeveer 40 andere mensen. Ik zal dat aanpassen. Ik
hoop echter dat het vergadertijdstip zodanig wordt gekozen dat het mogelijk
is dat ik 's avonds nog naar Turkije kan vliegen. Het is heel belangrijk dat
wij elkaar in dezen een beetje helpen. Ik zeg dat niet om u onder druk te
zetten, maar ik hoop dat u zich realiseert dat hierbij ook derden in het geding
zijn.Is het mogelijk dat deze afspraak nog concreet wordt uitgewerkt?De voorzitter:De griffier zal dit verder uitwerken. Ik weet zeker dat wij er onder behartiging
van alle belangen op een snelle en goede manier uit kunnen komen.De heerHessels(CDA)Voorzitter. Een aantal punten komt terug in het vervolg van dit wetgevingsoverleg.
Dan worden ook de amendementen voorgelegd.Er zijn twee punten van zorg. De minister heeft daarover toezeggingen
gedaan. Ik wil deze nog even markeren. Dat betreft allereerst het investeringsklimaat
en de mate waarin wij in onze eigen energievoorziening kunnen blijven voorzien.
De minister heeft daarover krantenkoppen toegezegd met bijbehorende notitie.
Ik kijk daar vol vertrouwen naar uit.Vervolgens het punt van de administratieve afhandeling bij de bedrijven.
Ik maak mij daarover nog steeds zorgen. Ik begrijp echter dat de minister
daaraan zijn politieke lot verbonden heeft. Als ik zie hoe hij opgaat in zijn
functie, is hem die heel wat waard is. Ik vertrouw er dan ook op dat hij inderdaad
alles op alles zet om dit goed te laten verlopen.MinisterBrinkhorstVoorzitter. Ik ben zo weg hoor!De voorzitter:Ik zou de minister willen oproepen om nog even te blijven zitten!De heerCrone(PvdA)De minister heeft gezegd dat hij oneerlijke handelspraktijken en de eisen
voor levering bij ministeriële regeling kan veranderen. Ik wil hierover
toch amendementen indienen. Wij zullen dan bekijken of er sprake is van overlapping,
of dat een en ander elkaar versterkt. Ik kom daarop later terug want het is
toch heel belangrijk.Wat het gas betreft denkt de minister te veel in langetermijnoplossingen.
Er is volgens hem al veel marktwerking: 30% zou buiten de Gasunie om gaan.
Wij horen echter steeds dat alles (conversie, capaciteit) voor de komende
drie jaar is volgeboekt. De minister is niet ingegaan op het voorraadvormingsprobleem.
Ik wil daar meer over kunnen zeggen. De minister kan zich daarop voorbereiden.De heerVendrik(GroenLinks)Voorzitter. Omdat ik een deel van de antwoorden nog niet tot mij heb kunnen
nemen, bewaar ik het overgrote deel voor het vervolg, al dan niet op 24 mei.
Ik moet zeggen dat de beeldspraak over de fles en de kurk mij in de keel steekt.
Ik hoop dat de minister er wat feitelijker op kan ingaan. Hij zou mij daarmee
zeer verplichten. Er zijn heel heldere antwoorden van de Belgische minister.
Hier zou niet mogen gelden dat de Belgen het beter doen.De minister heeft nogal afhoudend gereageerd op kritiek van de Kamer rond
het prachtige onderwerp "stroometikettering". Dat debat wordt in volle hevigheid
amenderenderwijs voortgezet.Als ik het goed begrepen heb, krijgen wij nog stukken over de toekomst
van de markt in het licht van de voorzieningszekerheid. Die stukken wachten
wij met grote spanning af. Als de voorzieningszekerheid niet goed geregeld
wordt, moeten wij na vijftien jaar constateren dat sprake is van marktfalen
dat zich niet goed laat oplossen. Dan komt de wezensvraag weer naar boven:
waar doen wij dit nu eigenlijk precies voor?MevrouwGerkens(SP)Voorzitter. Ook ik heb een deel van het debat niet kunnen volgen. De minister
corrigeerde mij op het punt van de leveringsplicht. Hij zei dat in de wet
wel degelijk is opgenomen dat vergunninghouders en aanbieders verplicht zijn
te leveren. Dat is niet wat ik bedoelde. Ik doelde op het leveringsrecht:
het recht van de consument om geleverd te worden. Als een consument betalingsproblemen
heeft, wordt hij nu al heel gemakkelijk afgesloten. Bij Nuon is dat bijvoorbeeld
al na één week het geval. Ik pleit voor een wetswijziging dat
dit niet meer zo makkelijk kan. De termijn moet verruimd worden. Natuurlijk
ben ik mij ervan bewust dat er echte wanbetalers zijn. Wij moeten heel goed
bezien welke omschrijving wij kiezen; mensen moeten er geen misbruik van kunnen
maken. Ik verwijs naar KPN, dat het vaste net heeft. Mensen hebben groot belang
bij een telefoonaansluiting, maar er wordt al heel snel afgesloten. Wij zien
echter ook de problemen bij Eneco, waar naheffingen komen van € 2000.
Je zou meer ruimte moeten hebben om te onderzoeken wat er aan de hand is.
Ik denk ook aan wat er in Noorwegen gebeurd is. De minister moet daar echt
nog eens naar kijken. Wellicht kan de DTe er ook nog iets aan doen.Wat de DTe betreft ben ik overigens blij met de beantwoording. Ik heb
het gevoel dat de minister mijn klachten zeer serieus neemt. Ik wacht met
spanning het onderzoek van 18 mei af. Ik begrijp dat de DTe in deze korte
periode niet veel heeft kunnen doen, maar ik hoop dat de dienst mijn opmerkingen
over de twee wijken wel meeneemt. Als het niet aan het gastransport kan liggen,
moet onderzocht worden waar het dan wél aan kan liggen.De voorzitter: HofstraDe heerBakker(D66)Voorzitter. Mijn enthousiasme uit de eerste termijn is toegenomen. De
minister heeft verklaard geen vaag poldermodel te willen en geen mooiweerminister
te willen zijn bij calamiteiten. Hij is bovendien nog creatief met kurk geweest.
Hij heeft brieven toegezegd over het investeringsklimaat, de voorzieningszekerheid
en de problematiek na 2007. Ik zie daar erg naar uit, want in de structuurbrief
van maart ontbrak een visie op de langere termijn in verhouding tot de voorgenomen
splitsing. Volgens mij is dat ook waar het advies van de DTe en de Energieraad
op doelde. Het hoeft niet per se een onderzoek te zijn, maar het is wel de
vraag hoe wij dit in Europees perspectief zien.Wij komen waarschijnlijk al op 24 mei te spreken over wat er gaat
gebeuren per 1 juli. Het nader onderzoek van de DTe zal dan beschikbaar
zijn.Ik dank de minister voor de opmerkingen over het gasgebouw en de verdere
onderhandelingen. Hoe "tongue in cheek" de minister het ook zei, volgens mij
was het signaal zeer duidelijk.MinisterBrinkhorstVoorzitter. Ik dank de Kamer voor haar tweede termijn. De notities over
het investeringsklimaat en de voorzieningszekerheid betreffen sleutelpunten.
Nog vóór de discussie van het afgelopen jaar heb ik de kat de
bel aan gebonden door als eerste minister van Economische Zaken te zeggen
dat het investeren in productiecapaciteit na 2006, 2007 voor mij een zorgpunt
is. De notitie is daarvan een uitbreiding.Wat de administratieve afhandeling betreft zult u mij nooit horen zeggen
dat er niet bepaalde problemen zullen zijn. Wel zeg ik dat het geen chaos
wordt. Wij doen er alles aan. De bedrijven moeten de zaak nog verder aanscherpen.
In de brief van 25 mei zal ik erop terugkomen. Het gaat dan zowel om
een verdieping van de problematiek van de DTe als om eventuele resterende
zorgen over de energiebedrijven.De heerBakker(D66)De minister zegt: er zijn problemen, maar het wordt geen chaos. Wat is
zijn definitie van "chaos"?MinisterBrinkhorstDan doel ik op een situatie waarin problemen niet binnen een redelijke
termijn zijn opgelost. Ik noem de switchproblematiek. Het kan zijn dat ik
in de regeling een termijn van tien dagen in plaats van de huidige vijf dagen
ga vastleggen. Het gaat geen zes weken duren of zo. Ik denk ook aan de onzin
die ik in september aantrof. Toen wisten wij gedurende een jaar helemaal niet
hoe een rekening in elkaar zat. Ook die bedrijven hebben van de bakker om
de hoek geleerd. Dat geldt ook voor mij. Er is nu een andere cultuur, waar
ik zeer verheugd over ben. Ik heb mijn erkentelijkheid er ook voor uitgesproken.
Ik zeg dat ook tegen de bedrijven die nu hopen dat het allemaal anders zal
gaan. Er is geen sprake van dat er niet te goeder trouw hard is meegewerkt.
De situatie is nu fundamenteel anders dan een halfjaar geleden. Als ik ongelijk
heb, dan treedt plan B in werking. Dan hang ik en dan hangen zij ook.MevrouwGerkens(SP)Ik probeer heel snel de brief te vinden die de minister gisteravond vanuit
het vliegtuig heeft gestuurd.MinisterBrinkhorstVannacht, om precies te zijn.MevrouwGerkens(SP)Ik las de brief ook vannacht, maar dat ter zijde. De minister zegt heel
duidelijk wat hij verstaat onder misstanden, maar hij zegt niet wat hij verstaat
onder chaos. In de brief schrijft hij dat 137 klachten toch niet zo veel is
gezien het aantal afnemers. Wanneer is het dan een chaos? Als er 200 klachten
zijn, als er 1000 klachten zijn, als er 5000 klachten zijn?MinisterBrinkhorstIk wil niet in casuïstiek terechtkomen. Mevrouw Gerkens en ik hebben
verschillende visies op de wenselijkheid voor de toekomst, maar wij hebben
geen verschil van mening over het grote belang van de consument. Ik stel voor
dit specifieke punt te bespreken aan de hand van de brief van 25 mei.
Dan hebben wij een nog weer beter inzicht en dan kan de Kamer zien wat ik
ondertussen heb gedaan.De heer Crone heeft een vraag gesteld over oneerlijke handelspraktijken.
De vraag of er een ministeriële regeling komt, gaan we verder uitwerken.
Natuurlijk wil ik graag in discussie gaan over de langere termijn van gas.
Immers, er is op de gasmarkt wel wat aan de hand. De vraag is echter of dit
alles in de weg moet staan aan het in werking treden van de nieuwe structuren.
De herstructurering van het gasgebouw is niet nodig voor 1 juli, als
de liberalisering in werking treedt. De onafhankelijke netbeheerder en de
extra bevoegdheden die de wet schept zijn nieuwe elementen die het systeem
wel verder onder druk zetten, maar die geen uitstel tot voorbij 1 juli
vereisen. Integendeel, de Kamer helpt mij in mijn onderhandelingen over het
gasgebouw door dit systeem van start te laten gaan. Anders ben ik afhankelijk
van de particuliere contractsituatie die begin jaren zestig is ontstaan, die
duidelijk niet voldoende is.De heer Vendrik en ik hebben altijd aardige debatten. Hij houdt van literatuur,
ik ook. De bevoegdheid bestaat om België af te sluiten, maar ik ben niet
van plan dat te doen, tenzij in uiterste nood. Die uiterste nood kan ons erg
duur komen te staan. In die zin ben ik de kurk op de fles. Als de geest daaruit
is ontsnapt, is de Kamer niet alleen de minister, maar ook haar geloofwaardigheid
kwijt. TenneT beslist, maar de minister heeft via zijn aanwijzingsbevoegdheid,
zijn samenwerkingsrol en zijn beleidsregels een doorslaggevende stem. Het
is een beetje zoals de minister van Financiën en de president van de
centrale bank.De heerVendrik(GroenLinks)Was dat maar waar! Het siert de minister dat hij de kurk zo lang mogelijk
op de fles wil houden, althans als het hierom gaat.MinisterBrinkhorstU begrijpt het altijd beter dan u voorwendt!De heerVendrik(GroenLinks)Dan is er iets mis met mijn uitstraling! Als in één van
de komende zomers dat probleem zich weer voordoet – dat is niet irreëel –
is dat besluit dus in laatste instantie te nemen door TenneT. Zo zit de markt
kennelijk op dit moment nog steeds in elkaar. Aangezien het geen irreële
situatie betreft maar we er heel dichtbij hebben gezeten, is het de vraag
of dat voor u voldoende is. Neemt hij daar genoegen mee?MinisterBrinkhorstHet feit dat ik een- en andermaal heb ik gezegd dat ik met memorandums
of understanding (MOU's) bezig ben en met België en Duitsland, gebeurt
met de bedoeling om daarvoor oplossingen te vinden. De MOU's zijn bedoeld
om een probleem dat nationaal is tot een gezamenlijk probleem te maken. Daarmee
wordt een andere oplossing gevonden dan de oplossing van uiteindelijk afsluiten,
of in de puree zitten.De heerVendrik(GroenLinks)Maar die MOU's hebben vooral betrekking op het maken van afspraken tussen
Nederland en de buurlanden als het gaat om het uitbreiden van importcapaciteit.MinisterBrinkhorstDaar gaat het ook over, maar ook over de spelregels tussen netbeheerders.
Het gaat om het versterken van een Europese structuur in een transitiefase
waarin er nog geen Europese markt bestaat. Die opdracht hebt u mij gegeven.
Morgen ga ik met mijn collega Clement ook over die problematiek spreken. Ik
wil van hem weten wat het Duitse standpunt is, zoals ik er ook met de Engelse
collega over spreek. U moet het zien als het herscheppen van de Nederlandse
markt, langs de lijnen waarover wij het nu eens zijn, en het tegengaan van
een nationale Alleingang. Zolang het geen totaal Europees kader is, moet het
een Noordwest Europees kader zijn. Daarbinnen zijn de relaties met de Belgen
en de Duitsers van doorslaggevende betekenis. Die MOU's zijn niet alleen noodverbanden,
maar passarels op weg naar de bredere situatie. Dat geldt voor de interconnectie
en het netbeheer.Mevrouw Gerkens heeft een vraag gesteld over het leveringsrecht. Netbeheerders
sluiten pas af na een langdurig en zorgvuldig proces van overleg en betalingsherinneringen.
Dat is een deel van de Nederlandse cultuur, wat een geciviliseerd land onderscheidt
van het Wilde Westen. Wanneer de schuldhulpverlening of een sociale dienst
is ingeschakeld, vindt geen afsluiting plaats. Maar inschakeling van hulp
is wel de keuze van een klant. Ik kan en wil niemand dwingen om hulp te zoeken
om afsluiting te voorkomen. Energiebedrijven zijn uiteindelijk geen sociale
instelling. Uiteindelijk moet iedereen betalen voor een afgeleverde prestatie.
Maar als gevolg van een scherpere controle op debiteuren – ook dat hoort
bij het doorbreken van het poldermodel – zullen schulden in de toekomst
eerder zichtbaar worden. Dat vind ik eerder een plus- dan een minpunt. Ik
houd namelijk van een verantwoordelijke samenleving, met verantwoordelijke
mensen. Dat moet op een sociale en verantwoorde manier gebeuren. Dat is geen
beslissing van het energiebedrijf, maar een verantwoordelijkheid van de netbeheerder.
Als dat geen commercieel leveringsbedrijf is, heeft deze een eigenstandige
structuur.De voorzitter:Ik constateer dat de minister een aantal toezeggingen heeft gedaan:- voor 25 mei – dat hoeft niet per se op de laatste
dag, zeg ik tegen de minister – krijgen we nog een brief over de tweede
fase onderzoek DTe en de laatste stand van zaken inzake het switchen;- van de zomer komt er nog een brief over verdieping van het investeringsklimaat,
in samenhang met de splitsingskwestie;- medio dit jaar komen er nadere uitkomsten inzake het onderzoek naar
de leveringszekerheid.Dit overleg wordt op 24 mei voortgezet. Wij garanderen de minister
dat wij de zaak hier voor 1 juni ook qua stemmingen afhandelen, waarna
het doorkan naar de Eerste Kamer, waardoor het tijdspad kan worden gehaald.
Ik dank iedereen voor de aanwezigheid en de inbreng.Sluiting 13.10 uur.XNoot1Samenstelling:Leden: Crone (PvdA), Hofstra (VVD), voorzitter, Schreijer-Pierik (CDA),
ondervoorzitter, Atsma (CDA), Timmermans (PvdA), Vendrik (GroenLinks), Van
Egerschot (VVD), Ten Hoopen (CDA), Slob (ChristenUnie), Van den Brink (LPF),
Duyvendak (GroenLinks), Kortenhorst (CDA), Hessels (CDA), Gerkens (SP), Van
Velzen (SP), Varela (LPF), Algra (CDA), Van Fessem (CDA), Aptroot (VVD), Blom
(PvdA), Smeets (PvdA), Douma (PvdA), De Krom (VVD), Van der Laan (D66), Heemskerk
(PvdA), Van Dam (PvdA) en Dezentjé Hamming (VVD).Plv. leden: Tichelaar (PvdA), Örgü (VVD), De Nerée tot
Babberich (CDA), Van Hijum (CDA), Koenders (PvdA), Vos (GroenLinks), Weekers
(VVD), Jan de Vries (CDA), Van der Vlies (SGP), Hermans (LPF), Van Gent (GroenLinks),
Verburg (CDA), Van Vroonhoven-Kok (CDA), De Ruiter (SP), Van As (LPF), De
Haan (CDA), Van Dijk (CDA), Blok (VVD), Samsom (PvdA), Van Dijken (PvdA),
Van Heteren (PvdA), Snijder-Hazelhoff (VVD), Giskes (D66), Tjon-A-Ten (PvdA),
Waalkens (PvdA) en Szabó (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29303-9.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl