Preventiebeleid voor de volksgezondheid; Brief minister over de praktische implicaties van invoering van de rookvrije horeca
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 22894, nr. 206

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

31-12-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

22894 nr. 206

16-12-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Rookvrije werkplek in het belang van de gezondheid
van werknemers2. Luchtkwaliteit, blootstelling en hartaanvallen3. Handhaving en nalevingJuli tot en met september 20081 oktober tot 1 december 2008Vanaf 1 december 20084. horecabezoeken, omzetcijfers en faillissementenKoninklijke Horeca NederlandCBSFiguur 1: omzetontwikkeling horecaFiguur 2: Omzetontwikkeling horeca 1e kwartaal 2006 –
3e kwartaal 2008Figuur 3: consumentenvertrouwenFiguur 4: omzetontwikkelingTNS NIPOOmzetontwikkeling algemeenOmzetontwikkeling cafésTabel: Omzetontwikkeling en verkoopoppervlakte –
cafésTabel: Omzetontwikkeling en aantal werknemers –
cafésTabel: Omzetontwikkeling en soort rookvoorziening –
cafésOmzetontwikkeling restaurantsAantal faillissementenAantal bezoekers horeca en hun oordeelFiguur 5: Aantal horecabezoekers 2006–2008Figuur 6: Bestedingen horecabezoek 2006–2008Figuur 7: Oordeel horecabezoek 2006–2008Figuur 8: Aantal horecabezoekers week 27 2008–heden Figuur 9: Bestedingen horecabezoek week 27 2008–heden Ontwikkeling horeca versus de algehele economische ontwikkeling5. bouwtechnische aanpassingen en oppervlakte-eisen6. Vergunningen en overlastVergunningaanvraag binnenVergunningaanvraag buitenTabel: redenen voor afwijzing aanvragen voor rookfaciliteiten
buitenGemeentelijke knelpunten en maatregelenKnelpunten KHNConclusie vergunningen en overlast7. Conclusie en verzoeken om uitzondering, subsidie
of compensatieOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 22894, nr. 206 b3Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 22894, nr. 206 b2Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 22894, nr. 206 b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 22894Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 884 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
22 894Preventiebeleid voor de volksgezondheidnr. 206BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORTAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 16 december 2008Tijdens het spoeddebat van 7 oktober 2008 (Handelingen der Kamer
II, vergaderjaar 2008–2009, nr. 10, blz. 662–678) heb
ik toegezegd u in december te zullen informeren over de praktische implicaties
bij de invoering van de rookvrije horeca. Met deze brief doe ik die toezegging
gestand. Ik wil hierbij nadrukken dat dit het voorlopige beeld tot nu toe
is. Pas in de loop van 2009 zal een meer definitief beeld gevormd kunnen worden
van de ontwikkelingen in de horeca. Ook Koninlijke Horeca Nederland (KHN)
geeft aan dat de effecten van het rookverbod echt pas in de loop van 2009
te zien zullen zijn. Ik zal permanent de ontwikkelingen volgen en daar de
Kamer, als er aanleiding toe is, over informeren. Ook ben ik, zoals ik u eerder
heb gemeld, van plan de invoering van de rookvrije horeca goed te evalueren.
Een dergelijke evaluatie heeft wat mij betreft in ieder geval betrekking op
de ontwikkelingen in het eerste jaar na de invoering.In deze brief ga ik achtereenvolgens in op op dit moment bekende gegevens
over:1 rookvrije werkplek in het belang van de gezondheid van werknemers;2 luchtkwaliteit in de horeca, blootstelling en hartaanvallen;3 handhaving en naleving;4 horecabezoeken, omzetcijfers en faillissementen;5 bouwtechnische aanpassingen en oppervlakte-eisen;6 vergunningen en overlast en;7 verzoeken om uitzondering, subsidie of compensatie.1. Rookvrije werkplek in het belang van de gezondheid
van werknemersDe rookvrije werkplek is in 2004 in Nederland ingevoerd. Vanaf dat moment
werden de meeste werknemers beschermd tegen tabaksrook op hun werkplek. Er
is toen een beperkt aantal uitzonderingen gemaakt. De horeca was daar één
van. Bij het maken van de uitzondering voor de horeca is afgesproken
dat horecagelegenheden via zelfregulering maatregelen zouden nemen om het
roken zoveel mogelijk te beperken1. Binnen dit
zelfreguleringstraject waren specifieke streefcijfers afgesproken voor de
jaren 2005, 2006, 2007 en 2008. De voortgangsrapportages voor de jaren 20052 en 20063 laten zien dat niet
alle streefcijfers zijn gehaald. Duidelijk was dat bescherming van de horecawerknemer
via zelfregulering niet gerealiseerd zou worden.Het kabinet heeft op 8 juni 2007 besloten de rookvrije werkplek per
1 juli 2008 ook door te voeren in de sectoren horeca, sport en kunst/cultuur3. Uitgangspunt hierbij is dat vanwege de gezondheidsschade
door meeroken werknemers in de horeca ook recht hebben op een rookvrije werkomgeving.
De gezondheid van werknemers (en secundair ook die van bezoekers) staat dus
centraal. In uw Kamer en in de maatschappij bestaat brede steun voor deze
volksgezondheidsmaatregel. Nederland volgt hiermee het voorbeeld van een groot
(en groeiend) aantal landen in Europa en de rest van de wereld.2. Luchtkwaliteit, blootstelling en hartaanvallenDe ervaringen in andere landen laten zien dat de luchtkwaliteit in de
horeca na de invoering van een rookverbod substantieel verbetert en dat de
blootstelling van werknemers aan tabaksrook sterk daalt. Zo waren in New York
City, Ierland, Schotland en Engeland de gemiddelde concentraties fijn stof
(PM2.5) in horecagelegenheden na de invoering respectievelijk 64, 95, 106 en 127 keer lager dan daarvoor. In Nederland
hebben de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA) en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid
en Milieu (RIVM) hier onderzoek naar gedaan. De concentratie fijn stof (PM2.5) in horecagelegenheden blijkt na invoering van de rookvrije horeca
negen keer lager te zijn dan daarvoor8. Deze verbetering
van de luchtkwaliteit is dus goed vergelijkbaar met die in andere landen met
een rookvrije horeca.Een dergelijke afname van de blootstelling aan tabaksrook door de invoering
van de rookvrije horeca blijkt ook uit metingen van de concentratie cotinine
in lichaamsvloeistoffen (bijvoorbeeld speeksel). Cotinine is een afbraakproduct
van nicotine en wordt vaak gebruikt om iemands blootstelling aan tabaksrook
vast te stellen. In New York, Schotland en Engeland nam de gemiddelde concentratie
cotinine bij niet-rokende werknemers na het rookverbod af met respectievelijk
854, 899 en 767 procent ten opzichte van de concentraties voor het rookverbod.
Op basis van de gevonden verbetering in luchtkwaliteit mag verwacht worden
dat in Nederland de daling van concentraties cotinine bij niet-rokende horecawerknemers
in dezelfde orde van grootte zal liggen als in de genoemde landen.In enkele landen is onderzoek gedaan naar veranderingen in het aantal
hartaanvallen onder de bevolking voor en na de invoering van rookverboden.
Deze onderzoeken uit de staat New York, Italië en Schotland laten dalingen
in het aantal ziekenhuisopnames voor hartaanvallen zien van respectievelijk
810, 1111 en 1712 procent.3. Handhaving en nalevingDe inzet en werkwijze van de VWA op het gebied van de rookvrije horeca
is grofweg in te delen in drie fasen: juli tot en met september, de periode
1 oktober tot 1 december en de periode vanaf 1 december.
Ik ga hieronder kort in op deze drie fasen.Juli tot en met september 2008Ik heb er, in goed overleg met de betrokken sectoren, voor gekozen om
direct vanaf het begin te handhaven maar in eerste instantie alleen waarschuwingen uit te delen. Dit heb ik niet alleen besloten om het onterechte
beeld weg te nemen dat de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA) bij iedere brandende
sigaret direct een boete zou opleggen, maar ook omdat ik vind dat als iemand
het rookverbod overtreedt hij of zij in de gelegenheid moet worden gesteld
om de overtreding op te heffen. Deze lijn is ook opgenomen in de Handleiding invoering rookvrije horeca, sport en kunst/cultuur1 die samen met de betrokken partijen is opgesteld en breed
is verspreid. Niettemin kon de VWA boetes opleggen als bij hercontrole zou
blijken dat er nog steeds sprake was van een overtreding.In de eerste drie maanden na de invoering van de rookvrije horeca zijn
7264 bedrijven bezocht (zie bijlage 1).2 Uit deze inspecties blijkt dat 94 procent van de bedrijven
een rookverbod heeft ingesteld. Dit percentage varieerde tussen de verschillende
horecasectoren van 95 tot 99 procent met uitzondering van de cafés.
Bij de cafés bleek 74 procent een rookverbod te hebben ingesteld. Van
de bezochte bedrijven bleek 6 procent een rookruimte te hebben ingericht.
Bij cafés lag dit percentage hoger, namelijk op 15 procent. Uit de
resultaten van de herinspecties in de eerste drie maanden blijkt ook duidelijk
dat het uitdelen van waarschuwingen effect heeft: bij circa 80 procent van
de bedrijven waar een herinspectie heeft plaatsgevonden, is de overtreding
opgeheven. De VWA heeft eind september de eerste boetes opgelegd aan horecagelegenheden
die bij herinspectie de regelgeving nog niet goed naleefden.1 oktober tot 1 december 2008In de maand september werd de berichtgeving over de rookvrije horeca vaker
negatief van toon. Er kwamen meer berichten dat bepaalde cafés het
rookverbod bewust gingen overtreden, dat dit in georganiseerd verband ging
plaatsvinden en dat om die reden de handhaving steviger moest worden. Daar
waar sprake is van bewuste, moedwillige overtreding van het rookverbod is
de VWA vanaf 1 oktober direct boetes op gaan leggen. Als een horecagelegenheid
de wet niet naleeft en ook niet de intentie heeft om dat te gaan doen, dan
kan de overheid niet volstaan met een waarschuwing. Deze wijziging in het
handhavingsbeleid is niet alleen ingezet omdat iedereen in Nederland zich
nu eenmaal aan de wet moet houden, maar ook omdat degenen die de wet wel goed
naleven in een oneerlijke concurrentiepositie terecht komen als anderen het
roken weer gaan toestaan. Ik heb u over deze wijziging in het handhavingsbeleid
bij brief van 1 oktober 2008 geïnformeerd3
en hierover hebben wij op 7 oktober 2008 gesproken. Ook heb ik in genoemde
brief enkele misverstanden ten aanzien van de bezwaar- en beroepprocedure
bij een bestuurlijke boete rechtgezet. De VWA is zich vooral gaan richten
op de sector cafés («natte horeca») waar de naleving achterblijft.
Om de slagkracht van de handhaving verder te vergroten, is de VWA ook vaker
diverse horecagelegenheden in een dorp, stad of uitgaansgebied tegelijkertijd
gaan controleren en worden controles soms anoniem uitgevoerd. In de periode
1 oktober tot circa 1 december heeft de VWA circa 2800 horecagelegenheden
bezocht. Omdat het hierbij gaat om gerichte inspecties zijn de nalevingscijfers
niet meer representatief voor de gehele (natte) horeca. Bij de gerichte inspecties
in oktober en november zijn zo’n 1200 overtredingen geconstateerd en
circa 800 boeterapporten opgemaakt. Deze gerichte inspecties laten zien dat
in oktober 19 procent en in november 36 procent van de inspecties leidt tot
het opmaken van een boeterapport. Ook zijn er bij diverse bedrijven (enkele
tientallen) een tweede, derde of zelfs vierde en vijfde boete opgelegd. In
totaal zijn er in de periode 1 juli tot circa 1 december zo’n
10 000 bedrijven door de VWA gecontroleerd en heeft de VWA in totaal
zo’n 474 waarschuwingen gegeven en zo’n 821 boetes (of processen-verbaal)
opgemaakt.Vanaf 1 december 2008Op 17 en 26 november 20081 heb ik u gemeld
dat de VWA in nauwe samenwerking met het Openbaar Ministerie (OM) gebruik
zal gaan maken van de Wet op de Economische Delicten (WED). De controleurs
zullen in ieder geval proces-verbaal opmaken in die gevallen waarin horecaondernemers
reeds tweemaal of vaker een bestuurlijke boete is aangezegd. Deze zaken zullen
zo spoedig mogelijk voor de economische politierechter worden gebracht. De
officier van justitie kan een boete eisen van maximaal € 18 500,–,
al dan niet in combinatie met een voorwaardelijke stillegging. Voor deze aanpak
is gekozen omdat er in delen van de horeca sprake lijkt van een min of meer
gecoördineerde actie om het rookverbod te overtreden. In een rechtstaat
is niet te verdedigen dat democratisch vastgestelde wetten bewust worden overtreden.
Het is vanzelfsprekend aan de rechter om in individuele zaken uitspraak te
doen. Tijdens het spoed algemeen overleg op 27 november 2008 bleek dat
uw Kamer deze aanpak in meerderheid steunt. 4. horecabezoeken, omzetcijfers en faillissementenDe rookvrije horeca is een maatregel in het belang van de gezondheid van
werknemers. Uiteraard is er veel aandacht voor en discussie over de mogelijke
economische neveneffecten van de rookvrije horeca en de gerechtvaardigde belangen
die daarbij een rol spelen. Er is informatie beschikbaar van onder meer Koninklijke
Horeca Nederland (KHN), het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en TNS
NIPO. Tevens zijn er enkele andere bronnen die een indicatie geven van bijvoorbeeld
faillissementen en horecabezoeken.Koninklijke Horeca NederlandKoninklijke Horeca Nederland en het Bedrijfschap Horeca en Catering hebben
onderzoek laten uitvoeren naar de omzet van horecabedrijven in de maanden
juli en augustus 20082. De geïnterviewde
horecaondernemers meldden een omzetdaling van gemiddeld 4 procent in de maanden
juli en augustus 2008 ten opzichte van juli en augustus 2007. Vier op de tien
horecaondernemers meldden dat de omzet was gedaald. Bij drie op de tien ondernemers
was de omzet stabiel gebleven en een kwart meldde een omzetstijging. Bij de
horecabedrijven die een omzetdaling meldde, bedroeg deze gemiddeld 21 procent,
bij de sectoren cafés en discotheken was dit volgens het rapport respectievelijk
26 en 31 procent. De helft van deze omzetdaling zou door het rookverbod veroorzaakt
zijn. In antwoord op vragen van Kamerlid Agema (PVV) heb ik kort mijn reactie
gegeven op dit onderzoek3.CBSVolgens gegevens van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) is de
omzet van de totale horeca in het derde kwartaal van 2008 met bijna 1 procent
gedaald in vergelijking met een jaar eerder.4
De prijzen stegen met 3,7 procent en het omzetvolume kromp met 4,3 procent.
Zie figuur 1.Figuur 1: omzetontwikkeling horecaMet een daling van bijna 2 procent behaalden de restaurants en cafés
het derde kwartaal de grootste omzetdaling van de branches binnen de horeca.
De prijzen in restaurants stegen met 4,7 procent. De verkopen daalden met
6 procent. In de cafés stegen de prijzen met 3,8 procent en daalden
de verkopen met 5,4 procent.Hotels realiseerden als enige horecabranche in het derde kwartaal nog
wel een omzetgroei. Mede door de vertraging in de economische groei bleef
de groei echter beperkt tot 1,8 procent, beduidend lager dan voorgaande kwartalen.Volgens het CBS is een veelheid aan factoren (mede) bepalend voor de omzet:
prijzen, weersomstandigheden, economie, consumentenvertrouwen, etc.CBS geeft aan geen direct verband te zien met de rookvrije horeca: er
is sinds het derde kwartaal 2007 sprake van een negatieve omzettrend voor
de horeca. Deze lijn zet zich na de invoering van de rookvrije horeca op 1 juli
jl. voort.De negatieve trend blijkt ook uit figuur 21.
Het vierde kwartaal van 2007 zorgde voor een kleine opleving, die kort stand
hield. Zowel restaurants als de drankensector zagen de groei de afgelopen
jaren sterk afnemen. Deze trends zetten zich in het derde kwartaal van 2008
(na de invoering van de rookvrije horeca) zonder enige, opvallende trendbreuk
door.Figuur 2: Omzetontwikkeling horeca 1e kwartaal 2006 –
3e kwartaal 2008Het consumentenvertrouwen lijkt een belangrijke determinant te zijn van
de omzetontwikkeling in de horeca. Zie hiervoor figuren 3 en 421.Duidelijk is dat het consumentenvertrouwen sinds het 3e kwartaal 2007
sterk dalende is. Op basis van de laatste CBS cijfers zet deze negatieve trend,
ook in relatie tot de koopbereidheid, zich voorlopig door.Figuur 3: consumentenvertrouwenFiguur 4: omzetontwikkelingTNS NIPOOp mijn verzoek heeft TNS NIPO onderzoek gedaan naar de omzetontwikkeling
bij de horecasectoren cafés, restaurants en discotheken. Daarbij is
gekeken naar onder meer het verkoopoppervlak van de horecabedrijven, het aantal
werknemers, de aanwezigheid van een rookvoorziening, etc.In totaal zijn 2284 horecabedrijven telefonisch benaderd en hebben er
1020 meegedaan (435 cafés, 554 restaurants en 31 discotheken). Van
de horecabedrijven die niet meewerkten, hebben 373 bedrijven alsnog meegedaan
aan een non-responsonderzoek. Het rapport met de belangrijkste onderzoeksresultaten
is bijgevoegd als bijlage 2.1Omzetontwikkeling algemeenDe resultaten van het onderzoek geven aan dat 13% van alle horecagelegenheden
een omzetstijging meldt voor de maanden oktober en november 2008 ten opzichte
van diezelfde maanden in 2007. Bij 55% is de omzet gedaald en bij 22%
is deze gelijk gebleven. Het percentage cafés en discotheken dat een
omzetdaling meldt, ligt hoger dan bij de restaurants. Het percentage bedrijven
dat een stijging meldt van 15 procent of meer is kleiner dan het percentage
bedrijven dat een daling van 15 procent of meer meldt. Dat geldt zowel voor
cafés als restaurants en discotheken, waarbij opvalt dat de discotheken
het vaakst een omzetdaling van 15 procent of meer melden (niet significant).Omzetontwikkeling cafésVan de cafés rapporteert 62 procent een omzetdaling. Binnen deze
groep is de omzetdaling afgezet tegen de verkoopoppervlakte (zie onderstaande
tabel). Het percentage cafés dat een omzetdaling meldt is significant
hoger bij de cafés met een verkoopoppervlakte van 50–99 m2 en significant lager bij cafés net een verkoopoppervlakte van
200–499 m2. Echter, de spreiding in deze groep is relatief
klein. Hieruit kan geconcludeerd worden dat een omzetdaling binnen de gehele
deelsector cafés zichtbaar is en dat niet alleen de kleinere cafés
maar ook de grotere cafés omzetdalingen rapporteren.Tabel: Omzetontwikkeling en verkoopoppervlakte –
cafés Totaal=<3435–4950–99100–199200–499=>500n=435152341901216119  %%%%%%Gestegen112097102521Gedaald62607071584447 Gelijk gebleven19202114232421Weet niet8––89711Bron: TNS NIPO1 De categorie die geen oppervlakte rapporteert is niet
weergegeven, waardoor de afzonderlijke steekproefaantallen (horizontaal) niet
optellen tot het totaal.2 In verband met het lage aantal waarnemingen zijn de
resultaten indicatief.Kijkend naar het aantal werknemers (gemeten in fte’s) rapporteren
cafés met 7–20 werknemers iets minder vaak een omzetdaling en
cafés met 4–6 werknemers iets vaker een omzetstijging. Cafés
zonder werknemers rapporteren minder vaak een omzetstijging. Echter, de verschillen
tussen de subcategorieën werknemers zijn relatief klein. Zie volgende
tabel.Tabel: Omzetontwikkeling en aantal werknemers –
cafés totaalgeen12–34–67–20> 21n=1435136113826040421 %%%%%%%Gestegen11613112015–Gedaald62686168564251Gelijk gebleven19162212193025 Weet niet8104951324Bron: TNS NIPO1 De categorie die geen oppervlakte rapporteert is niet
weergegeven, waardoor de afzonderlijke steekproefaantallen (horizontaal) niet
optellen tot het totaal.Van de cafés zegt 72% een rookvoorziening te hebben. Een
rookvoorziening kan zijn een rookruimte of rookkamer binnen, een terras (met
of zonder terrasverwarming) of tuin. De omzetontwikkeling is niet afhankelijk
van het wel of niet hebben van een rookvoorziening. Zie onderstaande tabel.Tabel: Omzetontwikkeling en soort rookvoorziening –
cafés TotaalRookruimte/ kamer
binnenAndere voorziening
binnenTuinTerras zonder verwarmingTerras met verwarmingAnder soort voorziening buitenGeen voorzieningn=4351252261896247121Gestegen11818–8201113Gedaald6263593364546863Gelijk gebleven1921233516211915Weet niet88–3312529Bron: TNS NIPO, 20081 In verband met het lage aantal waarnemingen zijn de
resultaten indicatief.Omzetontwikkeling restaurantsBij de restaurants meldt 43 procent een omzetdaling, 14 procent een omzetstijging
en 28 procent een stabiele omzet. Alleen restaurants gelijk aan of groter
dan 500 m2 melden significant vaker een omzetdaling. Voor de overige
oppervlaktecategorieën zijn er geen significante verschillen. De omzetontwikkeling
is dus in de gehele deelsector restaurants vergelijkbaar, ongeacht de verkoopoppervlakte.Als gekeken wordt naar het aantal werknemers, dan rapporteren de grotere
restaurants (4–6 en 7–20 werknemers) vaker een omzetstijging dan
de kleinere restaurants (minder dan 4 werknemers). Ook hier zijn echter weer
geen grote verschillen.De helft van de restaurants heeft een rookvoorziening, de andere helft
niet. Net als bij de cafés zien we ook bij de restaurants geen significante
verschillen in de omzetveranderingen tussen restaurants met of zonder rookvoorziening.
Wel valt op dat juist de restaurants met een rookruimte significant vaker
een omzetdaling melden dan gemiddeld.Aantal faillissementenUit een overzicht van horecafaillissementen blijkt dat het aantal cafés
en restaurants dat failliet ging sinds de invoering van de rookvrije horeca
is afgenomen waarmee de dalende trend sinds 2007 zich voortzet1. In totaal gingen 175 horecagelegenheden failliet. Middelgrote
en grote zaken met twee of meer man personeel vormden het leeuwendeel van
de faillissementen.Aantal bezoekers horeca en hun oordeelIn figuren 5, 6 en 72 geven voor de periode
eerste kwartaal 2006 tot en met derde kwartaal 2008 respectievelijk het aantal
horecabezoekers, de gemiddelde bestedingen en het oordeel van de horecabezoekers
weer. De conclusie daaruit is dat zowel het aantal bezoeken als de bestedingen
tijdens het bezoek en de oordelen over het bezoek geen wezenlijk verschillen
laten zien. Als het aantal bezoeken en de bestedingen specifiek bekeken worden
voor de periode ná 1 juli 2008 wordt bekeken (figuren 8 en 926)
is het beeld hetzelfde. Zeker voor de sectoren cafés en restaurants.
Enkel bij de fastservicesector lijkt sprake te zijn van een lichte afname
van het aantal bezoekers.Figuur 5: Aantal horecabezoekers 2006–2008Figuur 6: Bestedingen horecabezoek 2006–2008Figuur 7: Oordeel horecabezoek 2006–2008Figuur 8: Aantal horecabezoekers week 27 2008–heden Figuur 9: Bestedingen horecabezoek week 27 2008–heden Ontwikkeling horeca versus de algehele economische ontwikkelingDe Nederlandse economie is in derde kwartaal 1,8% gegroeid. Dit
is de laagste groei sinds begin 2005. De groeivertraging hangt samen met een
afname in investeringsgroei en treft zowel goederenproducten als leveranciers
van commerciële diensten1.De groei van de consumptieve bestedingen is in derde kwartaal dan ook
verder afgevlakt. Tragere groei van de consumptieve bestedingen raakt vooral
de diensten sector. Naast de horeca worden de branche motorbrandstoffen en
telecommunicatie ook getroffen door negatieve ontwikkeling2.De hout-, bouwmaterialen- en overige industrie, textielkleding en lederindustrie
laten in vergelijking met de horeca branche soortgelijke omzetontwikkelingen
zien. Er is in deze sectoren dan ook sprake van een negatieve trend sinds
derde kwartaal 2007. Bij de detailhandel compenseert een prijsstijging dalingen
in het omzetvolume. Ook in deze sector is er sprake van een neerwaartse ontwikkeling.5. bouwtechnische aanpassingen en oppervlakte-eisenEnkele malen is gesuggereerd dat kleine horecagelegenheden geen mogelijkheden
hebben om een rookruimte in te richten en dat zij daarin beperkt worden door
oppervlakte-eisen op basis van de Drank- en Horecawet. Het gaat hier om artikel
3 van het Besluit eisen inrichtingen Drank- en Horecawet: «een inrichting
waarin het horecabedrijf wordt uitgeoefend, heeft ten minste één
horecalokaliteit met een vloeroppervlakte van ten minste 35 m2.»Allereerst is hierbij van belang dat de horeca-inrichting en horecalokaliteit
twee verschillende begrippen zijn. Een horeca-inrichting omvat niet alleen
de horecalokaliteit(en), maar ook terrassen en andere ruimten zoals gangen,
hallen, toiletten. Het inrichten van een rookruimte hoeft dus niet (altijd)
ten koste te gaan van de vloeroppervlakte van de horecalokaliteit. Ten tweede
heb ik er – mede op verzoek van uw Kamer tijdens het algemeen overleg
op 10 oktober 2007 – bewust voor gekozen om weinig eisen te stellen
aan rookruimten, in ieder geval geen eisen aan het vloeroppervlak van een
rookruimte. Het is dus niet zo dat iedere ondernemer die besluit
een rookruimte in te richten hiervoor bijvoorbeeld 20 m2 beschikbaar
moet hebben. Als een kleine horecagelegenheid besluit om een rookruimte in
te richten, zal de omvang hiervan beperkt zijn. Ten derde zijn er relatief
weinig bedrijven die zo klein zijn dat er geen rookruimte gerealiseerd zou
kunnen worden. Volgens het Bedrijfschap Horeca en Catering zijn er in 2008
235 cafés met een verkoopoppervlakte kleiner dan 35 m2 en
1378 cafés met een verkoopoppervlakte tussen de 35 en 49 m2.
Zoals hierboven aangegeven is het voor een kleiner horecabedrijf niet per
definitie onmogelijk om in de horecalokaliteit dan wel in een andere ruimte
binnen de horeca-inrichting een rookvoorziening te maken.In dit kader zijn echter de uitkomsten van het onderzoek van TNS NIPO
naar de omzetontwikkeling bij cafés, restaurants en discotheken relevanter
(zie punt 4). Daar blijkt onder meer uit dat het percentage cafés dat
een omzetdaling meldt even groot is bij cafés met als cafés
zonder een rookruimte. Ook blijken er weinig verschillen te zijn als de omzetveranderingen
worden afgezet tegen het verkoopoppervlak van cafés. Gemiddeld meldt
62 procent van de cafés een omzetdaling. Bij de groepen < 35,
35–49, 50–99 en 100–199 m2 zijn de percentages
cafés die een omzetdaling melden respectievelijk 60, 71, 71 en 59 procent.
Alleen bij de cafés groter dan 200 m2 is het percentage
dat een omzetdaling meldt lager, namelijk zo’n 45 procent. Al met al
is uit deze cijfers duidelijk dat – in tegenstelling tot wat vaak beweerd
wordt – cafés zonder een rookruimte niet zondermeer een concurrentienadeel
hebben ten opzichte van cafés met een rookruimte.6. Vergunningen en overlastIk heb Intraval gevraagd onderzoek onder gemeenten te doen naar eventuele
knelpunten ten aanzien van vergunningen en overlast. De resultaten van dit
onderzoek treft u aan in bijlage 3.1 In totaal zijn 87 gemeenten (en 11 Amsterdamse stadsdelen en 7 Rotterdamse
deelgemeenten) benaderd. Eén gemeente weigerde: een respons van 99
procent. De resultaten zijn samengesteld op basis van gewogen antwoorden gekoppeld
aan de gemeentegrootte.Vergunningaanvraag binnenBij 87 procent van de ondervraagde gemeenten is een vergunning nodig voor
een inpandige verbouwing. Bij 32 procent van de gemeenten waarbij dit nodig
is, is er sinds de invoering van het rookverbod in de horeca een aanvraag
geweest. Het ging dan gemiddeld om 3,4 aanvragen per gemeente.In 76 procent van de gevallen werd de vergunning toegewezen. Bij de 24
procent die werd afgewezen, ging het in vrijwel alle gevallen (91 procent)
omdat de aanvraag in strijd was met het gemeentelijke bestemmingsplan.Vergunningaanvraag buitenBij 88 procent van de ondervraagde gemeenten is een vergunning nodig voor
een rookfaciliteit buiten. Het ging in 91 procent van de gevallen om een luifel
of afdakje, bij 5 procent om gevelasbakken, bij 14 procent om statafels en
8 procent om een andere voorziening.Ondanks dat de meeste gemeenten voor een luifel of afdakje een vergunningsplicht
hanteren, werd deze sinds 1 juli slechts bij 39 procent van de gemeenten
aangevraagd. Het gemiddeld aantal aanvragen betrof 3,1 per gemeente.
In 57 procent van de gevallen werd de vergunning toegewezen, in 39 procent
van de gevallen afgewezen.Kijkend naar de andere vergunningspichtige oplossingen voor buiten, dan
zijn daar nauwelijks aanvragen voor geweest. De aanvragen die voor gevelasbakken,
statafels of andere voorzieningen zijn ingediend, zijn vrijwel allemaal toegewezen.De belangrijkste reden voor afwijzing van een vergunning voor een rookfaciliteit
buiten is het strijdig zijn met het bestemmingsplan. Zie onderstaande tabel.Tabel: redenen voor afwijzing aanvragen voor rookfaciliteiten
buitenVoorgenomen verandering (in %):n=14 voldeed niet aan inrichtingseisen drank- en horecawet23 was in strijd met uitstallingsbeleid of terrassenbeleid18 was in strijd met monumentenwet of provinciaal of gemeentelijke
monumentenverordening5 was in strijd met bestemmingsplan65Anders17Bron: Intraval, 2008Gemeentelijke knelpunten en maatregelenGemeenten rapporteren over het algemeen (67 procent) geen knelpunten zoals
overlastsituaties, vergunningverstrekking e.d. met betrekking tot de invoering
van het rookverbod in de horeca. Bij de 29 gemeenten die wel knelpunten ervaren,
gaat het vooral om (geluids)overlast van rokers buiten (27 procent) en om
problemen met de voorzijden van horecapanden of het stads-/straataangezicht
(25 procent).Slechts enkele gemeenten (9 procent) hebben proactief maatregelen of acties
ondernomen om de invoering van de maatregel soepel te laten lopen. Bij 31
gemeenten (34 procent) hebben horecaondernemers zich gemeld met vragen. Er
werden gemiddeld 4 vragen per gemeente gesteld en deze hadden voornamelijk
betrekking op de mogelijkheden voor (vergunningen van) rookfaciliteiten en
de mogelijkheden voor of eisen aan een rookruimte.Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft op
mijn verzoek navraag gedaan bij de politiekorpsen. De reacties die eind week
50 binnen zijn, laten zien dat er in het algemeen enige toename van de overlast
is. Dit beeld is in de verschillende gebieden/regio’s wel zeer divers
en varieert van geen of weinig toename tot enige of een duidelijke toename
van de overlast.Knelpunten KHNKoninklijke Horeca Nederland heeft een verzameling van knelpunten aan
mij gerapporteerd. Aanvullend op eerder genoemde knelpunten van horecaondernemers
en gemeenten, geeft KNH knelpunten weer ten aanzien van het verkrijgen van
terrasvergunningen, rokende gasten die naar illegale horecalocaties verplaatsen
en een door gemeenten gehanteerd eenrichtingsverkeer bij sluitingstijden.Conclusie vergunningen en overlastIn het onderzoek van TNS NIPO meldt 64 procent van de horecaondernemers
dat zij een rookvoorziening hebben. Een rookvoorziening kan zijn een rookruimte
of rookkamer binnen, een terras (met of zonder terrasverwarming) of een tuin.Daar waar horecaondernemers initiatieven nemen om binnen of buiten een
rookvoorziening te creëren, is er geen reden om aan te nemen dat dit op grote knelpunten stuit. Voor wat betreft nieuwe ontwikkelingen
op het gebied van rookvoorzieningen vind ik dat hier serieus naar gekeken
moet worden en dat partijen open moeten staan voor creatieve en innovatieve
oplossingen.Op basis van de gegevens uit het onderzoek van Intraval concludeer ik
dat het merendeel van de vergunningaanvragen wordt toegekend. Een afwijzing
geschiedt meestal omdat een aanvraag strijdig is met het plaatselijke bestemmingsplan.
Niettemin zie ik hier wel de mogelijkheid om gemeenten te verzoeken om te
bezien of er flexibiliteit getoond kan worden bij vergunningaanvragen.7. Conclusie en verzoeken om uitzondering, subsidie
of compensatieUit de onderzoeksgegevens en de informatie die hierboven is toegelicht,
blijkt dat er op dit moment geen grond is om vast te stellen dat de rookvrije
horeca voor bepaalde sectoren of (sub)groepen buiten proportioneel uitwerkt.
Een reden om voor bepaalde sectoren of groepen een uitzondering of buitengewone
ondersteuning (compensatie dan wel subsidie) te overwegen, dient zich op basis
van deze gegevens niet aan. Overigens geldt dat een subsidieregeling voor
het creëren van een rookruimte oneerlijk zou uitpakken voor degenen die
dit om wat voor reden dan ook niet kunnen. Evenzo zullen een compensatieregeling
of uitzondering voor kleine horeca juist weer oneerlijk uitpakken voor de
middelgrote bedrijven. Kortom, behalve het feit dat de nu bekende gegevens
daarvoor geen basis bieden, zijn er de nodige principiële en praktische
bezwaren tegen een uitzonderings- of ondersteuningsregeling.Wel heb ik hierboven aangegeven, mede in reactie op de knelpunten die
KHN mij meldt, dat ik gemeenten zal verzoeken om, waar mogelijk, flexibiliteit
te tonen bij vergunningaanvragen voor bijvoorbeeld rookvoorzieningen.Dit alles neemt niet weg dat ik de ontwikkelingen rond de rookvrije horeca
nauwgezet zal blijven monitoren en uw Kamer daarover zal blijven informeren.
De onderzoeken en gegevens waarvan ik in deze brief melding maak, geven een
voorlopig beeld. Pas in de loop van 2009 zal een meer definitief beeld gevormd
kunnen worden van de ontwikkelingen rond de rookvrije horeca. Van de zijde
van KHN is dat terecht aangegeven. Tevens ben ik, zoals ik u ook eerder heb
gemeld, van plan de invoering van de rookvrije horeca goed te evalueren. Een
dergelijke evaluatie heeft wat mij betreft in ieder geval betrekking op de
ontwikkelingen in het eerste jaar na de invoering.De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,A. KlinkXNoot1TK, vergaderjaar 2003–2004, 29 200 XVI, nr. 278.XNoot2TK, vergaderjaar 2005–2006, 30 300 XVI, nr. 160.XNoot3TK, vergaderjaar 2006–2007, 30 800 XVI, nr. 149.XNoot4New York City Department of Finance et al., The State of Smoke-Free New
York City: A One Year Review, maart 2004.XNoot5Office of Tobacco Control, Smoke-Free Workplaces in Ireland, A One-Year
Review, maart 2005.XNoot6Semple S., et al., Secondhand smoke levels in Scottish pubs: the effect
of smoke-free legislation, Tobacco Control 16, 2007.XNoot7Department of Health, Smokefree England – one year on, juli 2008.XNoot8http://www.vwa.nl/portal/page?_pageid=119,1639824&_dad=portal&_schema=PORTAL&p_news_item_id=23611XNoot9Semple S., et al., Bar Workers’ Exposure to Second-Hand Smoke: The
Effect of Scottish Smoke-Free Legislation on Occupational Exposure, Annals
of Occupational Hygiene 2007.XNoot10Juster H.R., et al., Declines in Hospital Admissions for Acute Myocardial
Infarction in New York State After Implementation of a Comprehensive Smoking
Ban, American Journal of Public Health, 2007, volume 97, nummer 11.XNoot11Barone-Adesi F., et al., Short Term Effects of Italian Smoking Regulation
on Rates of hospital Admission for Acute Myocardial Infarction, European Heart
Journal 27, 2006, én, Cesaroni G., et al., Effect of Italian Smoking
Ban on Population Rates of Acute Coronary Events, Circulation, 2008.XNoot12Pell J.P., et al., Smoke-Free Legislation and Hospitalizations for Acute
Coronary Syndrome, The New England Journal of Medicine, juli 2008.XNoot1http://www.horecarookvrij.nl/nl/Overige-Content/Bestanden/Beeldmateriaal-Handleiding-rookvrije-horeca,-sport-en-kunstcultuur.pdfXNoot2Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot3TK, vergaderjaar 2008–2009, 22 894 XVI, nr. 185.XNoot1TK, vergaderjaar 2008–2009, 22 894, nr. 199 en nr. 200.XNoot2http://www.horeca.org/smartsite.dws?id=63634XNoot3TK, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel van de Handelingen, nr. 570.XNoot4http://www.cbs.nl/NR/rdonlyres/A4E84583-CB75–425D-9060-E8D8529C3D93/0/pb08n078.
pdfXNoot1Figuren van Bedrijfschap Horeca & Catering op basis van cijfers CBS.XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot1http://www.curatoren.nl/fo/nieuws.php?id=2754.XNoot2Figuren van Bedrijfschap Horeca & Catering.XNoot1http://www.cbs.nl/nl-NL/menu/themas/dossiers/conjunctuur/publicaties/artikelen/archief/2008/2008–077-pb.htmXNoot2http://www.cbs.nl/nl-NL/menu/themas/macro-economie/publicaties/dne/bestedingen/archief/2008/2008-11-14-01-ne-b.htmXNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-22894-206.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl