De situatie in het Midden-Oosten; Verslag algemeen overleg op 21 juli 2006 over het conflict Israël/Libanon/Gaza
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 23432, nr. 205

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

28-08-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

23432 nr. 205

24-08-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de ministerNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23432Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 73 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 432De situatie in het Midden-Oostennr. 205VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 24 augustus 2006De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken1
heeft op 21 juli 2006 overleg gevoerd met minister Bot van Buitenlandse
Zaken over:– de brief van de minister van Buitenlandse Zaken
d.d. 18 juli 2006 over het conflict Israël/Libanon/Gaza (23 432,
nr. 202).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit.De voorzitter deelt op verzoek van mevrouw
Huizinga-Heringa mee dat de fractie van de ChristenUnie kan instemmen met
de lijn van de regering, de brief van de regering met instemming heeft gelezen
en geen vragen heeft aan de regering.Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Ormel (CDA) merkt op dat de CDA-fractie
de vele slachtoffers van het oplaaiende geweld in het Midden-Oosten betreurt
en uitermate bezorgd is over de escalatie van het geweld als gevolg van de
acties van de terroristische organisaties Hamas en Hezbollah. Zijn fractie
steunt de verklaringen van de G8 en van de EU na afloop van de RAZEB van 17 juli,
evenals de voorwaarden van terugkeer van de ontvoerde Israëlische soldaten
en het stoppen van raketaanvallen op Israël. Alle partijen moeten burgerdoelen
zoveel mogelijk ontzien. Zijn fractie is van mening dat de regering en de
minister van Buitenlandse Zaken in het bijzonder adequaat en actief optreden.
Zijn fractie heeft wel een aantal vragen.Hoe zijn sinds het schrijven van de brief de bilaterale contacten met
collega’s uit de regio?Op welke wijze denkt Syrië te kunnen bijdragen aan deëscalatie?Is de regering bereid het Libanese volk bij te staan en eventueel noodhulp
aan te bieden? Zo ja, voor hoeveel?De heer Ormel complimenteert de medewerkers van de Nederlandse ambassade
in Libanon voor hun inzet onder de moeilijke omstandigheden. Verloopt de evacuatie
van Nederlanders volgens plan? Is het gewenst dat de Nederlandse marine een
bijdrage levert aan de evacuatie van burgers, ook van andere landen, uit Libanon?Vertolkt de Hoge Vertegenwoordiger Solana in Beiroet de boodschap van
een eensgezinde Europese Unie? Is de aanwezigheid van de Franse premier in
Beiroet besproken in de RAZEB? Lopen de Hoge Vertegenwoordiger
van de EU en de Franse premier elkaar in Beiroet niet voor de voeten? Europa
lijkt opnieuw politiek verdeeld en verzwakt hierdoor de eigen positie.De heer Ormel onderschrijft de opmerking van de minister dat de Verenigde
Staten de grootste invloed hebben in de regio. De VS moeten dan wel actie
ondernemen. Op welke wijze spant de EU zich in om optimaal samen te werken
met de VS en om te komen tot deëscalatie van het geweld? Op welke wijze
zetten de EU en Nederland in bilaterale contacten de VS aan tot spoedige actie?Het is van groot belang dat Hezbollah wordt ontwapend en geen staat in
de staat Libanon kan vormen. Kan het Libanese leger het wettige gezag in het
zuiden van Libanon wel herstellen? Hoe kan de internationale gemeenschap de
Libanese regering het beste helpen om resolutie 1559 uit te voeren en daarna
het machtsvacuüm, ontstaan door het verdwijnen van Hezbollah, te vullen?Is de oproep van de G8 en de EU om de mogelijkheid van een internationale
vredesmacht te onderzoeken wel realistisch? Een vredesmacht heeft alleen kans
van slagen als het mandaat veel robuuster is dan dat van het huidige Unifil,
als deze vredesmacht echt tot taak heeft om Hezbollah te ontwapenen en als
deze vredesmacht volledig wordt gesteund door de Israëlische en Libanese
regering.De heer Ormel vindt het een illusie te denken dat een eventuele vredesmacht
binnen enkele weken ter plekke kan zijn. Israël kan het recht op zelfverdediging
niet ontzegd worden. Hezbollah zal ontwapend moeten worden en de ontvoerde
Israëlische militairen moeten direct vrijgelaten worden. Hezbollah dient
bovendien direct te stoppen met het gebruiken van de burgerbevolking als camouflagenet.
Israël dient te beseffen dat op het moment dat de operatie geslaagd is,
de patiënt niet overleden mag zijn.Voor een oplossing van de crisis in Gaza moet worden ingezet op gematigde
krachten. Aangezien de Hamasregering zich heeft aangesloten bij de eis van
de ontvoerders van de Israëlische militair, kan zij geen gesprekspartner
zijn. Hamas erkent bovendien de staat Israël niet. Contact dient alleen
plaats te vinden via president Abbas. Houdt de Hoge Vertegenwoordiger Solana
zich hieraan?De acties van Hezbollah en Hamas en de actieve steun aan deze organisaties
door Syrië en Iran lijken bedoeld ter afwenteling van de internationale
druk op deze landen. Op 12 juli was er een overleg tussen de hoogste
Iraanse verantwoordelijke voor het nucleaire dossier Larijani en de Hoge Vertegenwoordiger
Solana. Klopt het dat Iran pas op 22 augustus een antwoord zal formuleren
op het ultimatum? Ook op 12 juli sprak Larijani in Damascus met de Syrische
president en ontvoerde en doodde Hezbollah de Israëlische militairen
op Israëlisch grondgebied. Volgens de heer Ormel is dat meer dan toeval.
Zowel Syrië als Iran behoren bij te dragen aan een oplossing van de huidige
crisis. Op geen enkele wijze mag een grotere toegeeflijkheid op het nucleaire
dossier als wisselgeld aan Iran worden aangeboden. Terreur mag op geen enkele
wijze lonen. Iran dient te stoppen met de verrijking van uranium en te voldoen
aan de voorwaarden van de IAEA. Zo niet, dan moet de VN-Veiligheidsraad zich
hierover buigen. Wat is het standpunt van de Nederlandse regering?De heer Koenders (PvdA) stelt dat het volstrekt
legitieme recht op zelfverdediging nooit mag uitlopen op barbarij. Als niet
politiek wordt ingegrepen, dreigt dat wel. Woonwijken worden kapotgeschoten
en volgens de stafchef van het Israëlische leger moet het land twintig
jaar worden teruggezet. Er volstrekt zich een humanitaire ramp en de politiek
van angst en vergelding regeert. Van een vredesproces is al jaren geen sprake
meer. En hetzelfde gebeurt in feite in de Gazastrook.De heer Koenders constateert dat door het geweld de regering van Libanon
wordt gedestabiliseerd, met als enige uitkomst een mogelijke burgeroorlog
en een toenemende solidariteit van de Libanese bevolking tegen Israël,
met als resultaat radicalisering en meer risico’s ook voor ten aanzien
van de veiligheid van Israëlische burgers. Veel van de vierduizend Hezbollahstrijders
verdwijnen in de bevolking en verstoppen de raketten. Hezbollah kan niet definitief
militair vernietigd worden zonder Libanon te onthoofden. De mensen in Gaza,
Libanon en Israël komen in de knel. Er zijn tienduizenden Libanezen op
de vlucht, talrijke wegen en bruggen zijn vernield, elektriciteitscentrales
zijn kapotgeschoten, dorpjes zijn plat gebombardeerd en er zijn honderden
burgerslachtoffers gemaakt. Het Rode Kruis meldt dat vijftienduizend burgers
in Zuid-Libanon vastzitten zonder voedsel en medicijnen.Ondanks het ritueel van diplomatie, verklaringen en brieven laat de internationale
gemeenschap dit alles gebeuren. President Bush en premier Blair zijn samen
met premier Olmert zelfs tegen een humanitair staakt-het-vuren. Er is geen
krachtig tegenspel van andere Europese landen, waaronder Nederland. Het offensief
mag gewoon nog een week of twee duren of langer als dat nodig is. In Europa
lijkt diplomatie een nieuwe vorm van tijdrekken te worden. Dat geldt niet
alleen voor Israël, maar ook voor landen als Syrië en Egypte. Met
Libanon wordt het gehele Midden-Oosten gegijzeld. Een vredesproces voor het
Midden-Oosten en dus kans op contacten met en druk op alle partijen ontbreekt.
Provocaties door Hamas en Hezbollah en hun radicale ondersteuners, die in
hun eigen land ook in het nauw zijn gekomen, zijn dus mogelijk, met als gevolg
een overreactie van Israël en een verdeelde en deels toekijkende internationale
gemeenschap.De heer Koenders vindt dat nu de belangen van burgers voorop dienen te
staan. Er moet een direct staakt-het-vuren komen, evenals politieke steun
en echte steun aan de Verenigde Naties en Kofi Annan vooral inzake een VN-vredesmacht
om resolutie 1559 uit te voeren. Het is tijd voor echte diplomatie en onderhandelingen
over de toekomst van Libanon en een Palestijnse staat. In dit opzicht is de
brief van de regering zeer onbevredigend. Nederland is lid van de Europese
Unie, heeft goede betrekkingen met Israël en met president Abbas en zou
dus een actieve positie kunnen en moeten innemen.Is de regering voor een direct staakt-het-vuren of volgt zij president
Bush en premier Blair in de voorwaarde dat eerst de Israëlische soldaten
moeten worden vrijgelaten? Dat moet inderdaad gebeuren, maar de heer Koenders
vindt dat in de huidige humanitaire noodsituatie die voorwaarde niet kan worden
gesteld. Als de regering vindt dat er een direct staakt-het-vuren moet komen,
onderneemt zij dan ook actie richting Israël, Europese Unie, Syrië
en Libanon? Laat zij dat ook weten aan de Verenigde Staten? Of gebeurt er
niets, omdat de Verenigde Staten Israël nog wat tijd willen geven en
de Europese Unie in meerderheid de Verenigde Staten niet voor het hoofd willen
stoten?De heer Koenders vindt de EU-verklaring, waarin de handelwijze van Hezbollah
en Hamas terecht is afgewezen, onevenwichtig omdat niet een veroordeling van
het disproportionele geweld van Israël wordt uitgesproken, maar alleen
een oproep wordt gedaan. Als Nederland de voorstellen van Finland en andere
landen voor zo’n veroordeling heeft afgewezen, zoals wordt gemeld in
de media, is dat een verkeerd signaal. Wat was de inzet van de Nederlandse
regering bij de opstelling van de verklaring? De Nederlandse regering zou
een evenwichtiger beleid moeten voeren, dit ook moeten melden aan Israël
en daarmee de boer op moeten gaan. Daarbij zou ook de Associatieraad van de
Europese Unie betrokken kunnen worden. Dat geldt overigens ook voor landen
als Syrië.Wat vindt de minister van Buitenlandse Zaken van de Europese Unie? Volgens
de coalitiepartijen kunnen alleen de Verenigde Staten iets bereiken en wordt
dus eigenlijk het Nederlandse buitenlands beleid in Washington gemaakt. Als
de Europese Unie verdeeld blijft, is dat misschien ook zo. Wat gaat de Europese
Unie doen? Waarom beoordeelt de Nederlandse regering het bezoek
van premier De Villepin alleen als«kennelijk kan dat bijdragen aan de
feestvreugde»? Dat is niet verstandig.De heer Koenders hoopt vervolgens dat de minister zijn ergernis over het
tweegesprek tussen Bush en Blair over Kofi Annan deelt. Kofi Annan probeert
een evenwichtig beleid te voeren. De Nederlandse regering kan het er toch
niet met Bush eens zijn, dat Kofi Annan er goed naast zit en dat eerst de
zaak opgeklaard moet worden? Staat Nederland actief en niet alleen ambtelijk
achter de mogelijkheid van een VN-vredesmacht in het zuiden van Libanon om
Hezbollah te ontwapenen? Als het Libanese leger het zelf moet doen, gaat het
Libanese leger tegen Israël vechten en is men nog verder van huis.Ook in de Gazastrook vallen dagelijks burgerslachtoffers. Met Israël
moeten zaken als vernietiging van de civiele infrastructuur, de gesloten grens
met Egypte en parlementariërs die in de bak zitten, worden opgenomen.
Stelt de Nederlandse regering zich achter Louise Arbour om nu een initiatief
te nemen van welke kant dan ook, nu politici of militairen zich schuldig maken
aan oorlogsmisdaden, opdat deze ook internationale berechting tegemoet kunnen
zien?Ten slotte constateert de heer Koenders dat het debat hoort te gaan over
het weer op gang krijgen van het Midden-Oostenvredesproces. Een simpele verwijzing
naar het Kwartet is niet voldoende. Hij betreurt het dat dit eigenlijk de
conclusie van de brief is.De heer Van Baalen (VVD) deelt mee dat hij
mede het woord zal voeren namens de heer Herben, die niet in staat is dit
overleg bij te wonen en die ook geen voorstander was van dit debat.Politiek bedrijven houdt in het maken van keuzes. Politici mogen daarin
niet naïef zijn. De VVD erkent het bestaansrecht van Israël ten
volle en het recht van Israël op zelfverdediging. Dat is niet alleen
een recht, maar ook een plicht. Hezbollah en Hamas, willige werktuigen in
de handen van Damascus en Teheran, hebben de Israëlische militairen ontvoerd.
Zij zijn begonnen met het beschieten van Israël vanuit woonwijken in
Zuid-Libanon en Gaza. Dat zijn oorlogsmisdaden van Hezbollah en Hamas tegen
de eigen bevolking en tegen Israël. Hezbollah en Hamas prediken terreur
en blazen schoolbussen, discotheken en cafés op. Zij zijn gebrandmerkt
als internationale terreurorganisaties. De Hamasregering steunt de ontvoerders
van de Israëlische soldaat. Dan past maar één antwoord:
de VVD steunt Israël en steunt de Israëlische Arbeiderspartij onder
leiding van de Israëlische minister van defensie Peretz.De heer Van Baalen onderschrijft de verklaringen van de G8, de EU en de
VS dat eerst de Israëlische soldaten veilig terug moeten keren en dat
Hamas en Hezbollah de beschietingen moeten beëindigen. Vervolgens is
Israël aan zet en kan er feitelijk een staakt-het-vuren komen. De VS
kunnen dit als enige afdwingen, want de EU is wederom verdeeld. Als Frankrijk
zalvende woorden spreekt over een vredesmacht, dan moeten Franse soldaten
maar naar Libanon worden gestuurd om Hezbollah te ontwapenen. Die vredesmacht
kan echter niet dienen om Israël het recht op zelfverdediging te ontnemen.
Arabische landen als Egypte en Jordanië hebben zich op 14 juli ook
heel duidelijk tegen de Hezbollah gekeerd.De heer Van Baalen stelt dat dit overleg een debat zonder kop of staart
zou kunnen zijn en daarmee weinig zinnig, ook omdat de partijen die het debat
hebben aangevraagd, hebben gemeld dat zij geen moties zullen indienen.Hij spreekt de hoop uit dat bij de evacuatie van Nederlandse burgers via
Damascus ook de kinderen in de Nederlandse ambassade daar, kunnen worden betrokken.De Hoge Vertegenwoordiger van de Europese Unie Solana kan alleen namens
Nederland spreken na overleg. Initiatieven die niet geschieden in overleg
met onder andere de Nederlandse regering hebben geen waarde en zijn contraproductief.Ten slotte betekent een zogenaamd evenwichtig beleid waarin terreurgroepen
en Israël op één lijn worden geplaatst, partijdigheid en
dan kiest de VVD voor Israël.De heer Van Bommel (SP) merkt op dat hem niet
is gevraagd of zijn fractie van plan is een voorstel voor te leggen aan de
Kamer over het conflict. Gezien de loop van het debat en de brief van de regering,
heeft de heer Van Bommel daar veel trek in. De regering neemt een onduidelijk
standpunt in en waar zij een standpunt inneemt, is het een slap standpunt.
Op een aantal punten in de brief en uitlatingen in de media ziet de regering
het onjuist dan wel beoordeelt zij het onjuist.De situatie in het Midden-Oosten dreigt volledig uit de hand te lopen,
zo zij dat niet al is. Aangezien er in Nederland op dit moment een minderheidskabinet
is, is het van groot belang dat de Kamer zich erover verstaat met de regering.
Daarom heeft de heer Van Bommel het verzoek van GroenLinks van harte ondersteund.
Dit debat in Nederland is noodzakelijk, zeker gezien de brief van de regering.De heer Van Bommel is van mening dat Nederland, de Europese Unie en de
Verenigde Naties moeten oproepen tot een onmiddellijk staakt-het-vuren. Nederland
doet dit echter op geen enkele wijze. Vindt de regering dat aan allerlei voorwaarden
moet zijn voldaan voordat men oproept tot een staakt-het-vuren, of kiest zij
voor de lijn van de Verenigde Naties voor een onmiddellijk staakt-het-vuren?
Elke inzet van geweld tegen burgers en tegen burgerdoelen van welke kant dan
ook dient te worden veroordeeld. Elke inzet van geweld tegen burgers en burgerdoelen
leidt tot verdere escalatie en is in strijd met internationale verdragen en
dient alleen daarom al te worden veroordeeld. De regering schrijft dat optreden
van Israël rechtvaardig is indien «dit proportioneel is en onschuldige
burgers zoveel als mogelijk worden ontzien». Is daarvan naar het oordeel
van de regering sprake indien woonwijken, civiele infrastructuur en elektriciteitscentrales
worden gebombardeerd? Het staat niet in de brief, maar de Nederlandse regering
kan niet aan een oordeel ontkomen.De regering beschrijft het conflict vanaf de aanval op 25 juni. Daarmee
gaat de regering volkomen voorbij aan de politieke situatie die is ontstaan
na de democratisch verlopen verkiezingen bij de Palestijnen, met Hamas als
winnaar, gevolgd door een totale boycot van de Hamasregering, zowel in politiek
als financieel opzicht. De Europese Unie en Nederland dragen daarvoor medeverantwoordelijkheid.
Waarom heeft de regering die belangrijke politieke achtergrond volledig buiten
beschouwing gelaten?De heer Van Bommel vindt de reactie van Israël richting Libanon en
Gaza buitenproportioneel. In de brief staat dat de Europese Unie bij Israël
aandringt op zelfbeheersing en vraagt om geen buitenproportioneel geweld te
gebruiken. Maar er is geen veroordeling en zelfs geen beoordeling ervan. Is
de Nederlandse regering van mening dat dit aan de orde is? Vindt de Nederlandse
regering dat Israël buitenproportioneel geweld gebruikt, zowel richting
Gaza als richting Libanon? Vindt de regering dat het Israëlische geweld
de veiligheid van Israël op dit moment dient? Ziet de regering het risico
dat uitgaat van verdere escalatie en het ontbranden van de gehele regio?De minister schrijft dat collectieve bestraffing en intimidatie op grond
van artikel 33 van de vierde Conventie van Genève ontoelaatbaar is
en dat dergelijke bestraffingen en intimidatie veroordeeld worden. Bedoelt
hij daarmee het optreden van Israël in de Gazastrook? De regering veroordeelt
terecht de arrestatie van Palestijnse volksvertegenwoordigers, maar wat onderneemt
zij daartegen? Indien de regering van mening is dat sprake is van overtreding
van de Conventie van Genève in de Gazastrook door Israël, volgt
daar ook politieke, juridische en andere aansprakelijkheid uit voor de Israëlische
regering. Bij het verwoesten door Israël van een met Nederlandse geld
aangelegde Palestijnse haven in Gaza, leunde de Nederlandse regering achterover.
Gaat de Nederlandse regering nu werkeloos toezien hoe de Nederlandse
investeringen in de wederopbouw in zowel Libanon als Gaza te niet worden gedaan?
Komt vervolgens de rekening bij de internationale gemeenschap te liggen?Deelt de regering de opvatting van de Israëlische premier Olmert
dat de ontvoering van twee Israëlische militairen door Hezbollah moet
worden aangemerkt als een oorlogsdaad van de staat Libanon of moet hier Hezbollah
worden aangesproken? Hezbollah kreeg tot op heden steun van een kleine minderheid
in Libanon. Die minderheid vereenzelvigen met Libanon als geheel is onjuist.
De reactie van Israël werkt averechts. Er is nu meer steun voor Hezbollah
dan voorheen. Acht de regering de aanpak van Israël zinvol en kan Israël
slagen in zijn aanpak van vernietiging van Hezbollah? Ook op dat punt is de
brief volstrekt onduidelijk. Hoe ziet de regering de relatie met Libanon op
de korte termijn? Welke bijdrage wil de regering leveren om de honderdduizenden
vluchtelingen in Libanon te behoeden voor een humanitaire ramp?Over de belangrijke vraag hoe het nu verder moet, zwijgt de regering in
de brief. Israël hoopt nog een week te krijgen van de internationale
gemeenschap om ongestoord door te kunnen bombarderen. Daarna zou de internationale
druk voor Israël wel eens te groot kunnen worden. Dat is een provocatie
aan het adres van de internationale gemeenschap en in ieder geval aan het
adres van de Europese Unie, die al wel voorzichtig een aantal uitspraken gedaan
heeft. De druk op Israël moet nu worden opgevoerd. Vindt de regering
het wenselijk dat Israël nog een week of langer de tijd krijgt om te
bombarderen?De regering benadrukt in de brief de rol van de Verenigde Staten als lid
van het Kwartet dat betrokken was bij het Midden-Oostenvredesproces. De opvattingen
van de Amerikaanse president Bush hoe dit conflict moet worden opgelost, kwamen
deze week via een toevallig openstaande microfoon naar buiten. Wat is het
standpunt van de Nederlandse regering daarover? Als zij alle hoop op de VS
zet, komt men nergens. De Europese Unie als lid van het Kwartet en als belangrijke
economische partner van zowel Israël als Libanon en Nederland als een
belangrijk lid van de Europese Unie hebben hopelijk een andere visie. De associatieverdragen
met beide landen zouden als drukmiddel kunnen worden ingezet.De suggestie van een VN-vredesmacht lijkt de heer Van Bommel zinloos,
als niet eerst wordt aangedrongen op een staakt-het-vuren en een staakt-het-vuren
wordt gerealiseerd. Een verdere internationalisering van het conflict moet
worden voorkomen. De overvluchten van Israël boven het paleis van de
Syrische president die volgens de brief niet bijdragen aan deëscalatie
van het conflict, zijn eerder op te vatten als een provocatie aan het adres
van Syrië en een poging om te wel te komen tot escalatie.Is ten slotte zeker dat voor alle in Libanon aanwezige Nederlanders evacuatie
kan worden geregeld?Mevrouw Karimi (GroenLinks) stelt dat het
buitenlandse beleid van de regering moet worden bepaald in Den Haag en niet
in Washington. Andere partijen mogen misschien meer vertrouwen hebben in Bush
en alles door de Verenigde Staten willen laten uitvoeren, maar het is de taak
van het parlement om de Nederlandse regering ter verantwoording te roepen.De fractie van GroenLinks betreurt iedere dode die in het Midden-Oosten,
of het nu een Israëlische, Libanese, Palestijnse burger is. Er moet alles
aan worden gedaan om deze waanzin te stoppen. Het recht op zelfverdediging
is geen vrijbrief voor het zaaien van dood en verderf. Bij gebruik van geweld
horen de criteria legitimiteit, proportionaliteit en effectiviteit. Staten,
in dit geval Israël, kunnen geweld niet naar eigen goeddunken gebruiken.
Er is geen oorlog tegen Hezbollah gaande, maar een oorlog tegen de Libanese
bevolking. Dagelijks ziet men de humanitaire gevolgen ervan. Het is niet acceptabel
dat civiele doelen, woonwijken, wegen, infrastructuur en ziekenhuizen worden
gebombardeerd. Hetzelfde is al weken in de Gazastrook en de Westbank
gaande, waar de Palestijnse bevolking ook nog eens wordt geboycot door de
internationale gemeenschap.De fractie van GroenLinks steunt de oproep van Kofi Annan tot een onmiddellijk
en onvoorwaardelijk staakt-het-vuren. Steunt de Nederlandse regering deze
oproep of steunt zij de wens van Israël om meer tijd te krijgen om Hezbollah
te vernietigen? De Israëlische actie tegen Hezbollah leidt niet tot vermindering
van de steun voor Hezbollah onder de bevolking in Libanon of de regio, maar
wel tot een verzwakking van de Libanese regering. Wat moet er volgens de minister
van Buitenlandse Zaken nu gebeuren?Waarom ontbreekt in de brief een veroordeling van Israël? De regering
veroordeelt terecht het uitlokken van geweld en de provocatie door Hezbollah,
maar is van mening dat Israël in de gegeven omstandigheden het recht
heeft militair op te treden mits dit optreden in overeenstemming is met het
internationaal recht. Welke gegeven omstandigheden zijn dat en wat is dan «in
overeenstemming met»? Hele woonwijken worden gebombardeerd. Wat is de
consequentie daarvan en van de voorwaarden die de regering zelf heeft gesteld?Wat bedoelt de minister van Buitenlandse Zaken met de opmerking dat men
niets kan doen zolang de Verenigde Staten Israël steunen en dat eerst
de Verenigde Staten in beweging moeten komen? Waarom is er dan een Europese
Unie of deze minister van Buitenlandse Zaken? Steun aan de VN en aan Kofi
Annan moet de kern van het beleid zijn. Hoe wil de minister dat aanpakken?
Er kan veel. Nederland heeft altijd onvoorwaardelijke steun gegeven aan Israël,
maar mag ook iets vragen, kritiek hebben en druk uitoefenen.Met het oog op de humanitaire situatie in de Gazastrook en de Westbank
moet daarvoor snel actie worden ondernomen. De blokkade daar mag niet voortduren.Ten slotte roept mevrouw Karimi de minister op, als hij niet wil luisteren
naar GroenLinks, om te luisteren naar mensen als Max van der Stoel, Hans van
den Broek en Dries van Agt. Zij zijn geen verdedigers van terroristen, van
onredelijkheid of van verdedigers van anti-Israëlische activisten.De heer Bakker (D66) constateert dat een land
het recht heeft iets terug te doen, als zijn soldaten worden gedood of gevangen
worden genomen of als het wordt geprovoceerd met beschietingen. Een land dat
zich laat voorstaan op democratie en het zijn van een rechtsstaat, behoort
daarbij echter wel zelfbeheersing en proportionaliteit te betrachten. In plaats
daarvan wordt Libanon, dat zowel politiek als economisch op de goede weg was,
teruggebombardeerd naar de Middeleeuwen. Een Surinaams spreekwoord luidt:
wie met modder gooit, verliest de grond. Welnu, wie ongericht met bommen gooit,
verliest politieke steun en verliest ook de legitimiteit om zelf het conflict
op te lossen. De heer Bakker constateert dat Syrië en Iran op de achtergrond
zeker een dubieuze en alarmerende rol spelen en dat VN-resoluties over ontwapening
van Hezbollah niet worden uitgevoerd, maar er zijn ook VN-resoluties over
de Golanhoogte, over de bezette gebieden en over de muur die niet worden uitgevoerd.De heer Bakker vindt de Nederlandse regering maar ook de Europese Unie
niet evenwichtig in de veroordeling en positionering in het conflict. De internationale
politiek en diplomatie, ook van Nederland, is afgezien van wat telefoontjes
volstrekt afwezig. Het lijkt alsof de wereldleiders collectief op zomervakantie
zijn of willen zijn. Afgezien van wat krachteloze verklaringen van politieke
correctheid is de EU volstrekt verdeeld. Door het ontbreken van een krachtig
standpunt van de Europese Unie hebben de Verenigde Staten een hoofdrol. De
fractie van D66 deelt niet de analyse door president Bush van de situatie
en van het optreden van Kofi Annan. Die analyse is onwenselijk. De Verenigde
Naties, de enige organisatie die niet op vakantie is, krijgen een ijskoude
ontvangst van Bush en Blair, maar ook van Nederland. In zijn pleidooi
voor een onmiddellijke beëindiging van de vijandigheden en ook voor de
ontwikkeling van VN-vredesmacht, vangt Kofi Annan overal bot. De heer Bakker
vindt dit niet acceptabel, gezien het al maanden c.q. al jaren stilliggende
vredesproces, de escalatie aan beide zijden met veel burgerslachtoffers, het
risico van escalatie tot buiten het gebied en vanwege de situatie in de Gazastrook
en Libanon. De wereldpolitiek moet juist vooraan staan in een poging om de
strijdende partijen uit elkaar te halen en het vredesproces weer op gang te
brengen.Is Nederland bereid zich aan te sluiten bij de oproep van Kofi Annan om
te komen tot een onmiddellijke beëindiging van vijandigheden?Wat doet Nederland bilateraal in de richting van Israël, van Libanon
en van Syrië? Wat doet Nederland op het gebied van noodhulp voor de mensen
die nu in Libanon op de vlucht zijn zonder medicijnen, zonder voedsel en zonder
water en in de humanitaire noodsituatie die al weken in de Gazastrook gaande
is?Wat doet Nederland in de richting van de Europese Unie? Men kan toch niet
stilstaan bij de verdeeldheid en dat laten gebeuren? Nederland zou initiatieven
van Finland en andere landen voor een meer eensgezind en invloedrijk Europees
geluid moeten steunen.Welke diplomatie volgt Nederland in Washington om te zorgen voor een effectiever
optreden van de Verenigde Staten?Is Nederland bereid om niet alleen een onmiddellijk staakt-het-vuren te
bepleiten en te steunen vanuit de Verenigde Naties, maar om ook overige initiatieven
van de Verenigde Naties en Kofi Annan, die oproept om het internationaal recht
te herstellen, te steunen?De heer Van der Staaij (SGP) stelt dat ook
zijn fractie de ontwikkelingen in Libanon en de Gazastrook nauwlettend volgt
en het betreurt dat deze strijd het leven van zoveel mensen heeft beëindigd
en zoveel mensen in rouw heeft gedompeld.Hij vindt het van belang om de zaak in het juiste perspectief te plaatsen.
Zowel vanuit de Gazastrook als vanuit Zuid-Libanon was sprake van agressie
tegenover Israël, van ontvoering en doden van Israëlische militairen
en van beschietingen van onschuldige Israëlische burgers. In een dergelijke
situatie heeft Israël het recht van zelfverdediging. Dit wordt ook breed
erkend door de internationale gemeenschap. In de verklaringen van de G8 en
de EU wordt dit nadrukkelijk als uitgangspunt gekozen. Tegelijkertijd wordt
Israël terecht tot terughoudendheid en proportionaliteit gemaand. De
heer Van der Staaij vindt het echter gemakkelijk om vanuit de Haagse situatie
een oordeel te geven over wat proportioneel optreden is. Men heeft niet alleen
te maken met de gebeurtenissen zelf, maar ook met de dreiging die ermee verbonden
is voor de nabije toekomst. Hij neemt daarom afstand van de opvatting dat
sprake is van disproportioneel optreden door Israël.De heer Van der Staaij vindt dat alles moet worden gedaan om burgerslachtoffers
te voorkomen. Feit is echter dat raketinstallaties van Hezbollah in woonwijken
zijn gestationeerd en dat burgers al dan niet onder dwang de nacht doorbrengen
met raketten onder hun bed. Dat maakt de situatie complex. Wil Israël
ten behoeve van de veiligheid van de eigen burgers Hezbollah in zijn slagkracht
aanpakken, dan is het moeilijk om burgerslachtoffers te voorkomen. De inzet
moet echter wel ten volle daarop zijn gericht.De wapensmokkel vanuit Iran en Syrië is ernstig onderschat. Gebleken
is dat Hezbollah over een groot wapenarsenaal beschikt, met behoorlijk geavanceerde
raketten, en niet aarzelt om die op woonwijken te richten. De regering heeft
eerder op Kamervragen van onder andere de SGP geantwoord dat zij het niet
opportuun achtte om met betrekking tot de specifieke kwestie van een bepaalde
wapentransfer internationale druk uit te oefenen, omdat dat de positieve ontwikkelingen
in het kader van de nationale Libanese dialoog zou kunnen schaden en de positie
van de hervormingsgezinde regering zou kunnen verzwakken. Dat
zijn begrijpelijke en herkenbare uitgangspunten, maar men moet geen zachte
heelmeester zijn en toelaten dat een terroristische organisatie als Hezbollah
intussen een omvangrijk wapenarsenaal opbouwt. Blijvende aandacht hierin is
geboden.De SGP-fractie hoopt met de regering dat het geweld zo spoedig mogelijk
kan worden beëindigd en dicht ook de Verenigde Staten een belangrijke
rol toe bij het bewerkstelligen van een diplomatieke oplossing. Die oplossing
zal in het teken moeten staan van een onvoorwaardelijke vrijlating van de
gegijzelde soldaten, stoppen met de raketbeschietingen op Israëlische
burgers en ontwapening van Hezbollah conform de resolutie die daarover eerder
is aangenomen. Vanuit de wetenschap dat ten diepste elk mens haakt naar vrede,
bidt de fractie van de SGP om een spoedige oplossing en om wijsheid van alle
verantwoordelijke politici op hoog niveau om juiste beslissingen te nemen.De heer Van der Staaij beklemtoont ten slotte dat zijn fractie de positiebepaling
van de regering, zoals in de brief verwoord, steunt.Mevrouw Van Oudenallen (Groep Van Oudenallen)
stelt dat zij gewoonlijk de mening van de LPF steunt, maar wel met een nuance.
De nuance in dit geval is of men niet te veel doorschiet. Kwaad met kwaad
vergelden kan nooit de oplossing zijn. Als er foto’s verschijnen van
kleine meisjes uit Israël die hun handtekening zetten op een raket die
richting burgers in Libanon wordt afgeschoten, gaat het echt de verkeerde
kant op.Biedt het feit dat Nederland altijd Israël heeft gesteund een mogelijkheid
om op een andere wijze iets te doen? De bombardementen moeten niet nog een
week doorgaan. Wat kan Nederland, dat in het verleden altijd neutraal is geweest
in alle soorten oorlogen, doen?Antwoord van de ministerDe minister merkt op dat ook de Nederlandse
regering uitermate bezorgd is over de crisis in het Midden-Oosten en het risico
onderkent van een uitbreiding van het conflict naar de regio. Alle inspanningen
moeten gericht zijn op beëindiging van de crisis en het tegengaan van
een uitbreiding van het conflict. Daarbij moet men wel goed voor ogen houden
hoe de crisis is ontstaan. De regering veroordeelt de terroristische aanvallen
van Hamas en Hezbollah ten zeerste en eist onmiddellijke vrijlating van de
ontvoerde Israëlische militairen. De minister is met de secretaris-generaal
van de Verenigde Naties van mening, dat niet uit het oog moet worden verloren
dat Hezbollah op het moment een heel land in gijzeling houdt. Het primaire
doel is uitvoering van resolutie 1559 en herstel van het gezag van de Libanese
regering over het gehele grondgebied. De huidige crisis onderstreept het belang
van de resolutie.De minister benadrukt dat de Palestijnse Autoriteit alles in het werk
moet stellen om de veiligheid te garanderen. Er wordt niet alleen door Israël
geschoten. Zowel door Hezbollah vanuit Libanon als vanuit de Gazastrook wordt
Israël bestookt met raketten. Ook daarbij moet men het evenwicht voor
ogen houden.Gegeven de omstandigheden heeft Israël het recht om zich te verdedigen,
maar daarbij moeten wel het internationaal recht en de verdragen gerespecteerd
worden. Israël moet ook de gevangen genomen ministers en parlementariërs
vrijlaten. Israël dient met terughoudendheid op te treden. Excessief
geweld moet voorkomen worden. De grote aantallen burgerslachtoffers en de
verwoesting van de civiele infrastructuur baren ook de Nederlandse regering
grote zorgen. De minister heeft dit heden in een telefonisch contact met zijn
Israëlische collega tot uitdrukking gebracht.Zijn Israëlische collega heeft de situatie als volgt weergegeven.
Israël heeft geen belang bij een onnodige voortzetting van de vijandigheden
en bij het onnodig doden van burgers of het aanvallen van civiele doelen, omdat dit leidt tot retaliatie en dus ook dodelijke slachtoffers en
aanvallen in Israël. Israël is bereid om te luisteren en te bekijken
wat constructief gedaan kan worden. Israël is bereid in te gaan op alle
oproepen die worden gedaan, maar daar moet wel iets tegenover staan. Als Israël
zich morgen terugtrekt uit Libanon en stopt met aanvallen, begint overmorgen
Hezbollah met herbewapening. Men weet dat Iran wapens levert aan Hezbollah
en Hezbollah financiert. Ook daaraan zal de internationale gemeenschap iets
moeten doen. Als de internationale gemeenschap kan garanderen dat uitvoering
van resolutie 1559 plaatsvindt, dat Libanon effectief Hezbollah onder controle
heeft en dat geen verdere aanvallen op Israël worden uitgevoerd, is Israël
bereid gehoor te geven aan de oproep.De minister heeft daarop namens Nederland een heel dringende oproep gedaan
om proportionaliteit, terughoudendheid en zelfbeheersing in acht te nemen.
Hij heeft ook gezegd dat een aantal acties niet als proportioneel kunnen worden
aangemerkt en de aanval op de krachtcentrale in Gaza en een aantal andere
zaken genoemd. Het Israëlische antwoord was dat Hezbollah zich in Libanon
ophoudt in privé-huizen en daar ook raketten opstelt en afvuurt. De
minister heeft gezegd dat gelet moet worden op de steeds luider klinkende
oproep van de internationale gemeenschap, niet alleen om terughoudendheid
te betrachten maar ook om een eind aan de gewapende aanvallen te maken. Voorts
heeft hij gezegd dat hij heel goed begrijpt dat Israël zegt dat Hezbollah
en Hamas de aanvallen zijn begonnen. Op het moment dat een delicaat begin
werd gemaakt met een discussie tussen Abbas en Israël hebben extremistische
elementen binnen Hamas dit doorbroken. Hetzelfde geldt voor Hezbollah. Er
zijn talloze bewijzen dat Syrië en Iran Hezbollah volop steunen. Toen
in Libanon de nationale dialoog op gang kwam of de nieuwe Libanese regering
haar gezag kon uitoefenen over het gehele gebied, koos Hezbollah ervoor om
een tweede front te openen.De minister vindt het van groot belang dat alle partijen nu een stap terug
doen. Deëscalerend optreden en diplomatie moeten een kans krijgen. Geweld
is niet de manier om dit conflict tot een goed einde te brengen.Deze boodschap moet ook nadrukkelijk gericht zijn aan Syrië en Iran.
Zij dienen hun invloed op positieve wijze aan te wenden om een oplossing van
de crisis te bewerkstelligen. De minister heeft in de contacten met zijn Syrische
collega daarop aangedrongen. De RAZEB van 17 juli heeft zich hierover
duidelijk uitgesproken. In dit verband wijst de minister op de bemiddelingspogingen
van Egypte en Turkije.Ook de Verenigde Staten moeten zich actiever inzetten om het vredesproces
op gang te brengen. Nederland blijft daartoe, met de Europese Unie, ook druk
uitoefenen op de Verenigde Staten en erop aandringen dat mevrouw Rice naar
de regio afreist. Zij overweegt om dat op korte termijn, waarschijnlijk begin
volgende week, te doen en gesprekken te openen met de Israëlische regering.
Zodra zij dat doet, kan er iets gebeuren. De minister kan moeilijk beoordelen
of de Verenigde Staten Israël nog even de gelegenheid willen geven om
de situatie met Hezbollah onder controle te krijgen. Hij kan slechts zeggen
dat de regering het van belang vindt dat de Verenigde Staten Israël het
signaal geven, in het kader van het Kwartet, dat het bereid moet zijn te stoppen
met vechten.De minister concludeert dat diplomatie een kans moet krijgen. De voorstellen
van Kofi Annan bieden daarvoor een goede basis. Een internationale vredesmacht
langs de Blauwe Lijn zal echter in kwantiteit en kwaliteit een andere moeten
zijn dan Unifil. Alle partijen moeten ermee instemmen, ook Hezbollah. Einddoel
bij inzet van een internationale troepenmacht moet zijn uitvoering van resolutie
1559, opdat het Libanese leger zelf in staat is op volwaardige wijze orde
op zaken te brengen en te houden.De humanitaire situatie in de Palestijnse gebieden mag niet verder verslechteren.
De Europese Unie is bereid om directe steun aan de Palestijnse bevolking te
geven. Nederland zal 5 mln. bijdragen. Daarenboven zal Nederland
1 mln. bijdragen aan een emergency appeal van de Verenigde Naties. De Europese
Commissie draagt in totaal meer dan 100 mln. bij. Het Verenigd Koninkrijk
heeft 17,5 mln. toegezegd en Duitsland 20 mln. De minister heeft
tegen zijn Finse collega gezegd dat ook andere landen hun bijdrage moeten
leveren. Nederland en de landen in de Unie moeten zich blijven inspannen om
de huidige crisis het hoofd te bieden. Het is ook van groot belang dat het
Kwartet weer in actie komt. Alleen rechtstreekse onderhandelingen kunnen een
oplossing bieden. Unilateralisme brengt geen vrede. President Abbas moet een
kans worden gegeven. De Nederlandse regering is ook van mening dat gezorgd
moet worden dat de gematigden in de regio niet verder verzwakken. Ook daarom
is een snel einde aan de vijandelijkheden nodig.Voor humanitaire steun in Libanon stelt de regering 1 mln. noodhulp via
het Internationale Rode Kruis ter beschikking.De minister spreekt zijn grote waardering uit voor de inspanningen van
de Nederlandse ambassadestaf, de collega’s van Defensie en de medewerkers
van zijn departement bij de evacuatie van Nederlanders uit Libanon. Van de
700 Nederlanders in Libanon zijn er 540 geëvacueerd. Er bevindt zich
nog een aantal Nederlanders in het zuiden van Libanon. De Israëlische
collega heeft in het telefoongesprek toegezegd dat Israël een corridor
zal openen tussen Beiroet en Cyprus met ingang van heden, zodat degenen die
het land willen verlaten dat kunnen doen. Tijdens de evacuatie heeft de minister
ook contact gehouden met zijn Israëlische collega, opdat mensen de reis
zonder problemen konden aanvaarden en voltooien. Er wordt alles aan gedaan
om degenen die nog willen evacueren te helpen dat op korte termijn te doen.Op de vraag naar de bilaterale contacten antwoordt de minister dat hij
vooral contact heeft met zijn Israëlische collega, zowel vanwege het
feit dat Nederland traditioneel goede banden heeft met Israël als vanwege
het feit dat Israël een sleutelrol speelt in het conflict. Wil diplomatie
een kans krijgen, dan moet dat kanaal optimaal open worden gehouden. Toegang
tot de Israëlische collega is voor Nederland makkelijk. De minister heeft
gemerkt dat dit voor vele van zijn EU-collega’s niet het geval is.De minister erkent dat het Verenigd Koninkrijk de blik vooral op de Verenigde
Staten houdt gericht, maar de Finse collega meldde vandaag dat er sprake is
van een eensgezinde benadering binnen de Europese Unie. Tijdens de RAZEB op
17 juli is ook een eensgezinde verklaring opgesteld. De eensgezindheid
van de Unie kan natuurlijk altijd beter, maar de minister heeft het gevoel
dat naarmate het conflict verder escaleert, het duidelijk wordt dat de Unie
eensgezind is en in de contacten met de Verenigde Staten moet trachten om
optimale druk uit te oefenen. Verder is er contact met Kofi Annan om te kijken
hoe zijn voorstellen concreet vorm kunnen krijgen.De minister vindt de Nederlandse positie duidelijk. Nederland is bereid
te denken over het staakt-het-vuren, maar niet over het woord «onvoorwaardelijk».
De minister vindt het niet onredelijk dat voldaan moet worden aan voorwaarden.
Men kan geen diplomatieke oplossing nastreven als de ene kant wel vijandelijkheden
staakt, maar de andere kant niet. De Europese Unie tracht op dit moment bemiddelend
op te treden en probeert samen met de Verenigde Naties een constructieve oplossing
te vinden om tot een staakt-het-vuren te komen. Daarnaast is het belangrijk
dat wordt gesproken over de mogelijkheid om een internationale vredesmacht
langs de Blauwe Lijn te plaatsen. Uitvoering van resolutie 1559 en de vredesmacht
is op het ogenblik een kwestie van discussie in de internationale gemeenschap.
Resolutie 1559 is en blijft een heel belangrijke eis. Er kan geen twijfel
over bestaan dat Hezbollah zich zal moeten terugtrekken en dat het geen eenzijdige
activiteit kan zijn. Daarom onderstreept de regering steeds het evenwichtige
karakter van haar benadering.Wat betreft de uitspraak van Larijani zou de regering graag zien dat het
eerder is dan 22 augustus. Iran is bereid om in discussie te gaan over
de zaak. De minister constateert dat er geen concessies op nucleair
gebied mogen worden gedaan om iets gedaan te krijgen in dit conflict. De eisen
van de Europese Unie en van de wereld op dit punt zijn bekend en men houdt
daaraan vast.De minister wil in dit overleg niet ingaan op wat president Bush vindt.
Hij blijft bij zijn opmerking dat de Verenigde Staten een belangrijke rol
spelen. Zolang Israël gesteund wordt door de Verenigde Staten is er weinig
kans dat men op korte termijn ophoudt, tenzij wordt voldaan aan de al eerder
genoemde voorwaarden.Tijdens de RAZEB op 17 juli kwam het bericht dat De Villepin naar
Libanon was gegaan. Collega Douste-Blazy was niet aanwezig tijdens de Raad
op 17 juli. Op de vraag wat er aan de hand was, kon de wel aanwezige
staatssecretaris geen antwoord geven, behalve dat Libanon altijd een belangrijk
partnerland van Frankrijk is geweest en dat om die reden Frankrijk vindt dat
het een speciale positie heeft. Er is op aangedrongen om het front gesloten
te houden, omdat het belangrijk is dat de Europese Unie een duidelijk signaal
geeft en een verklaring uitgeeft waarin de Europese positie glashelder is
verwoord. Een verdeelde Europese Unie is niet wenselijk. De Finse collega
heeft vanochtend ook bevestigd dat de Fransen meewerken.De minister ontkent dat de hele wereld in een soort van sluimer verkeert
en dat er niets gebeurt om deze crisis tot een oplossing te brengen omdat
het vakantie is. Men praat elke dag over deze zaken. Er zijn activiteiten
in het kader van de Verenigde Naties. Israël staat onder druk. In de
Europese Unie wordt erover gesproken. Men moet echter realistisch zijn. Er
is nog geen internationale troepenmacht. Het zou wel kunnen, als partijen
van oordeel zijn dat een internationale troepenmacht gestationeerd kan worden
in Zuid-Libanon om ervoor te zorgen dat de Libanezen zelf de verantwoordelijkheid
op zich kan nemen om het gehele gebied van het land veilig te stellen en ervoor
te zorgen dat ook Israël veilig kan bestaan. In alle discussies wordt
wel eens vergeten dat er sprake moet zijn van een evenwicht.Wat de Gazastrook en het overtreden van de Conventie van Genève
betreft heeft de minister nog eens gelezen wat Louise Arbour heeft gezegd,
namelijk: «could engage the personal criminal responsibility of those
involved.» Betrokkenen hebben een verantwoordelijkheid, maar naar de
mening van de minister dient het Internationale Strafhof deze zaak te onderzoeken
en te beoordelen. Israël heeft ook internationale verdragen en protocollen
onderschreven. De minister heeft er nog eens op gewezen dat Nederland eraan
hecht dat met de grootste terughoudendheid en eerbied voor de mensenrechten
wordt opgetreden.Wat betreft de opmerking over een oorlogsdaad van Hezbollah of Libanon
merkt de minister op dat er geen misverstand over kan bestaan dat Hezbollah
op 12 juli willens en wetens deze aanvallen heeft gedaan en een tweede
front heeft geopend. Dat heeft geleid tot een antwoord. Je kunt erover strijden
of het antwoord is proportioneel is of niet.De minister vindt het moeilijk te beoordelen of de aanpak van Israël
zinvol is. Je kunt zeggen dat die op bepaalde punten disproportioneel is.
Als men vindt dat excessief wordt gereageerd, moet men bedenken dat het gaat
om het Midden-Oosten. Het is gemakkelijk om vanuit Den Haag de zaken te beoordelen
op grond van de maatstaven die men hier heeft. Men moet het humanitair oorlogsrecht,
de waarde van vrede en het niet aanvallen van burgerdoelen hoog houden, maar
tezelfdertijd moet men zich verplaatsen in de situatie daar en bekijken op
welke manier er een evenwichtige oplossing kan komen.De minister vindt dit niet het moment om Israël te veroordelen, want
daarmee schiet men niets op. Er moet een oplossing komen waarbij beide partijen
bereid zijn, om de tafel te gaan zitten. Als Nederland, dat inderdaad goede
contacten heeft met Israël, daarin een rol wil spelen, moet het trachten
met constructieve voorstellen te komen die ertoe leiden dat beide partijen
ophouden met vechten en men kan komen tot een nieuwe situatie.De minister onderschrijft ten slotte de opmerkingen van de heer Van der
Staaij, vooral de opmerkingen over een evenwichtige benadering. Door het voortdurend
uitoefenen van druk op beide partijen krijgt men hopelijk beide partijen zover
dat zij om de tafel gaan zitten en er een eind komt aan het bloedvergieten.
De minister verzekert nogmaals dat de Nederlandse regering op alle mogelijke
manieren daaraan steun zal verlenen.Nadere gedachtewisselingDe heer Ormel (CDA) is bezorgd door de opmerking
van de minister over het risico van uitbreiding van het conflict. Kan de minister
daarop ingaan? De internationale gemeenschap moet alles op alles zetten om
verdere escalatie van dit conflict te voorkomen.Zijn fractie deelt het standpunt van de regering, maar men moet niet naïef
zijn. Natuurlijk moet er zo snel mogelijk een staakt-het-vuren komen, maar
een staakt-het-vuren waaraan Hezbollah zich niet zal houden en waarbij het
direct weer begint met herbewapening is allerminst wenselijk. Het is het noodzakelijk
dat Hezbollah zijn activiteiten in Zuid-Libanon stopt.De heer Koenders (PvdA) vindt het van belang
dat het parlement zich over deze kwestie uitspreekt nu er een minderheidskabinet
is. Duidelijk moet worden waar de Nederlandse regering staat. Hij is blij
dat de oppositie dit initiatief heeft genomen.Hij is niet tevreden met de beantwoording door de minister en vindt die
een staaltje van diplomatiek ivoor draaien. De positie van de Nederlandse
regering is glashelder: zij neemt afstand van de oproep van Kofi Annan inzake
een staakt-het-vuren met het oog op de humanitaire situatie, zij breekt met
de Verenigde Naties en zij steunt het stellen van voorwaarden, waaronder de
vrijlating van de gevangen soldaten.De heer Koenders vindt de benadering van de Nederlandse regering onevenwichtig.
Het gaat niet om de vraag wie voor of tegen Israël is. Ook de PvdA staat
voor de veiligheid van Israël en zijn grenzen. Er is geen Midden-Oostenvredesproces.
De regering wil geen partijen veroordelen, maar de regering veroordeelt –
terecht – Hezbollah en sluit zich opnieuw niet aan bij degenen die een
afwijzing van buitenproportioneel optreden willen. De minister heeft zijn
Israëlische ambtgenoot geen boodschap afgegeven in zijn telefonische
contact, behalve over de elektriciteitscentrales. De Nederlandse regering
kiest dus een eenzijdige benadering. In woorden is er steun voor de Verenigde
Naties, maar in feiten is er steun voor de lijn van VVD, LPF en CDA. De regering
vindt het belangrijk dat mevrouw Rice naar de regio gaat, maar wanneer moet
men nog even zien. De politieke achtergrond daarvan is dat men vindt dat het
moment nog niet daar is om te zeggen dat men moet stoppen om humanitaire hulpverlening
mogelijk te maken en te praten. Er moet inderdaad ook met Syrië en Iran
worden gepraat, maar op dit moment is dat onmogelijk omdat de contacten met
die landen zo goed als afwezig zijn. De minister praat over deëscalatie
en diplomatie, maar de heer Koenders ziet in feite niets behalve een aantal
geschriften.Hoe kan de minister spreken over eenheid in de Europese Unie? Hij zegt
dat hij zijn Finse collega heeft gesproken, maar vervolgens blijkt dat de
landen op dit punt verdeeld zijn. Wat is de inzet van de Nederlandse regering
om tot meer eenheid te komen? Die inzet is toch niet gelegen in het afvallen
van de Franse premier? Misschien had deze wel gelijk met zijn besluit om niet
naar Brussel te gaan, waar toch niets uitkwam, maar naar Beiroet. Het helpt
niet om publiekelijk afstand te nemen van collega’s van de Europese
Unie en te zeggen dat het de feestvreugde niet verhoogt?Op welke wijze heeft de minister de ernstige situatie in de Gazastrook
aan de orde gesteld bij zijn Israëlische collega? Is het zinnig om in
een Associatieraad Israël-Europese Unie de problematiek
van de gevangen genomen parlementariërs, de humanitaire noodsituatie
en de noodzaak om te zorgen dat daar geen zelfmoord van de Palestijnen plaatsvindt,
aan de orde te stellen?De heer Van Baalen (VVD) constateert dat een
Israëlische jongere weliswaar in een onveilige regio leeft, maar een
regering heeft die verantwoording verschuldigd is aan een gekozen parlement,
waarin ook Arabische fracties zitten, de bescherming heeft van een onafhankelijke
rechterlijke macht, van een leger en van een politiemacht en leeft in een
welvarend land. Er zijn grote problemen, maar hij heeft een toekomst. Een
Palestijn heeft helemaal niets. Of hij wordt bestolen door een Fatahregering
of hij wordt geregeerd door Hamas, die terrorisme predikt, uitvoert en steunt.
De omstandigheden in de Palestijnse gevangenissen spreken voor zich. Daarom
moeten de Palestijnen kiezen voor onderhandelingen en hadden zij indertijd
de voorstellen van de Israëlische premier Barak, moeten aannemen. Dat
is niet gebeurd en de heer Van Baalen vindt dat een schande van de Palestijnse
regering toen en nu.Wie niet durft te kiezen, kiest toch. Wie evenwicht wil en terroristische
bewegingen en de staat Israël op één lijn stelt, kiest.
Wie als eerste begonnen is, dient als eerste te stoppen. Dat geldt voor Hezbollah
en Hamas. De Europese verklaringen vormen geduldig papier en zo geduldig kan
Israël niet zijn. De VVD accepteert daarom geen veroordeling van Israël
door de Nederlandse regering. De minister van Buitenlandse Zaken is ook duidelijk:
hij veroordeelt Israël niet. De VVD accepteert ook geen middellijke veroordeling
via Solana, die niet namens Nederlands kan spreken dan na toestemming vooraf.Israël keert niet de andere wang toe als het geslagen wordt en de
VVD steunt Israël daarin.De heer Van Bommel (SP) stelt dat Libanese
jongeren uit hun eigen land raketten richting Israël zien vertrekken
die zij niet kunnen tegenhouden. Zij zien zich geconfronteerd met een regering
die niet bij machte is om Hezbollah te ontwapenen, om VN-resoluties uit te
voeren. Tegelijkertijd zien die Libanese jongeren een regen van raketten terugkomen
en proberen zij de regio waar de raketten neerkomen, te verlaten. En de internationale
gemeenschap zegt in feite dat men het maar zelf moet uitzoeken.De minister van Buitenlandse Zaken heeft gezegd dat Israël bereid
is te luisteren, dat de VS zich actiever moeten inzetten, dat de humanitaire
situatie in de Gazastrook niet verder mag verslechteren en dat de gematigde
krachten niet verder verzwakt moeten worden. Alles wijst er echter op dat
niet gebeurt wat hij wenst en dat er ook geen enkele beweging in die richting
is. Bij concrete vragen over de positie van Nederland en van de Europese Unie,
laat hij het afweten. Aan de eis om te komen tot een direct staakt-het-vuren
wordt de voorwaarde van de VVD verbonden, namelijk vrijlating van de ontvoerde
militairen. De Nederlandse regering zegt dat Hezbollah de Libanese bevolking
gijzelt, maar van de Nederlandse regering mag Israël doorgaan met bombarderen
totdat de Israëlische militairen zijn vrijgelaten. De minister weet dat
de Libanese regering niet bij machte is om Hezbollah te ontwapenen. De Libanese
regering verdient juist steun van de Europese Unie en van de internationale
gemeenschap, maar krijgt die niet, daarmee laat de regering feitelijk de Libanese
bevolking aan haar lot over en gijzelt zij de Libanese bevolking.Inzake de proportionaliteit heeft de minister Israël gewezen op Gaza,
op de gebombardeerde krachtcentrale en op een aantal andere zaken. Laat de
minister die zaken expliciet noemen, want dat heeft consequenties voor de
toekomst. Dat is ook duidelijk in de richting van Israël. Die duidelijkheid
heeft de minister in de richting van de Kamer nog niet betracht. De heer Van
Bommel constateert dat de minister van Buitenlandse Zaken het bombarderen
van woonwijken en het vallen van slachtoffers legitimeert met Israëlische
argumenten. Het is voor het eerst in de Nederlandse politiek dat een minister
van Buitenlandse Zaken dat doet en de heer Van Bommel neemt daar met kracht
afstand van.De minister laat de Libanese bevolking en de bevolking van Gaza ook met
lege handen staan als hij zegt dat de toekomst maar moet uitwijzen of sprake
is van een overtreding van de Conventie van Genève en dat een hof dat
moet uitzoeken.Als de minister de ontvoering van de Israëlische militairen inderdaad
een oorlogsdaad van Hezbollah vindt, zou hij zich ook moeten keren tegen de
aanpak door Israël van Libanon. Over het gehele land worden burgerdoelen,
bruggen, elektriciteitscentrales, de luchthaven enzovoort aangevallen en niet
alleen Hezbollahdoelen. Op de vraag of de aanpak van Israël zinvol is,
geeft de minister geen antwoord. Hij valt dan terug op het punt van de proportionaliteit.Als nu niet het moment is om Israël te veroordelen, wanneer is het
dan wel het moment? Moet Libanon van de kaart worden geveegd voordat hij komt
tot een veroordeling en de inzet van de instrumenten waarover de Europese
Unie wel beschikt, gaat bepleiten? Er komt helemaal niets van de kant van
de minister. Over een terugroepen van de ambassadeur, een bijeenroepen van
de Associatieraad of een opschorten van het Associatieverdrag heeft de minister
heeft helemaal niets te melden aan de Kamer.De heer Van Bommel merkt dat er veel weerstand is om deze zaak überhaupt
al te bespreken in de Kamer. Hij betwijfelt dan ook of het zinvol is om een
motie in te dienen. Hij wil daarom eerst met zijn collega’s overleggen
of het alsnog zinvol moet worden geacht. Zijn partij vindt dat Nederland diplomatieke
actie zou moeten ondernemen. Als diplomatie het enige is wat kan gebeuren,
moet de regering de daad bij het woord voegen.Mevrouw Karimi (GroenLinks) stelt vast dat
de minister een nieuwe functie heeft als woordvoerder van de Israëlische
minister van Buitenlandse Zaken. Zij heeft in de woorden van de minister geen
enkele evenwichtigheid kunnen beluisteren. Zij betreurt dat ten zeerste en
neemt daarvan ook afstand. Zij is het niet eens met de inzet en de manier
waarop de minister de Nederlandse positie heeft verwoord. Zij vindt het een
dieptepunt dat de minister niet het grootschalige geweld tegen de Libanese
en Palestijnse bevolking publiekelijk veroordeelt en geen publiekelijke veroordeling
uitspreekt tegen de massale vernietiging van infrastructuur, woonwijken en
elektriciteitscentrales. Mevrouw Karin concludeert dat de minister ongeloofwaardig
is en daarom geen rol van betekenis kan spelen, als hij niet tegelijkertijd
tegenover Israël kritiek uitspreekt.Als de minister achter de oproep van Kofi Annan om een onvoorwaardelijk
en onmiddellijk staakt-het-vuren staat, hoe kan hij dat dan verenigen met
de uitspraak dat aan een aantal voorwaarden moet zijn voldaan?Mevrouw Karimi is ervan overtuigd dat de heren Van Baalen en Van der Staaij
niet vertolken wat er onder de Nederlandse bevolking leeft. Zij doet een dringend
beroep om de minister om in actie te komen en richting Israël stappen
te nemen.De heer Bakker (D66) constateert dat de voortgaande
bombardementen en de toenemende waarschijnlijkheid van een grondoffensief
leiden tot meer solidariteit met en versterking van Hezbollah en daarmee van
verkeerde krachten in het Midden-Oosten.De heer Bakker vindt het een belachelijk beginsel dat wie als eerste is
begonnen, als eerste moet stoppen. Er moet onmiddellijk een tweezijdig staakt-het-vuren
komen. En actie waarbij iemand begint, een disproportionele reactie van de
ander krijgt, daarna weer terugslaat enzovoort leidt tot escalatie, tot duizenden
en misschien honderdduizenden burgerslachtoffers en terugkeer naar de Middeleeuwen,
maar niet tot een deëscalatie van de situatie in de regio.
Hij verwijst in dat verband naar drie ANP-berichten die gedurende dit overleg
zijn verschenen. Er zijn ook steeds meer aanwijzingen dat Israël zich
opmaakt voor een omvangrijk grondoffensief in het zuiden van Libanon. En Nederland
vraagt Washington nog eens of mevrouw Rice erheen kan gaan. Zij geeft echter
geen uitsluitsel wanneer. Intussen krijgt Israël de gelegenheid om de
situatie te laten escaleren.De Nederlandse regering is wel van mening dat resolutie 1559 moet worden
uitgevoerd en dat men Hezbollah onder controle moet krijgen. Daarvoor moeten
de Libanese regering en de Libanese bevolking worden gesteund in plaats van
gebombardeerd. Waarom zegt de minister niets over de andere resoluties waaraan
ook niet wordt voldaan? Dat is volstrekt onevenwichtig.De heer Bakker constateert ten slotte dat ivoor draaien in de politiek
ooit een positieve bezigheid, een uiting van vakmanschap was. Dat laatste
is het misschien nog steeds, maar het is geen keuze van de Nederlandse regering
tegen geweld en tegen escalatie. De regering steunt Israël en kiest geen
evenwichtige benadering van alle partijen.De heer Van der Staaij (SGP) constateert dat
in dit overleg zichtbaar is geworden dat een ruime Kamermeerderheid van CDA,
VVD, LPF en SGP de koers van de regering steunt. Dat is een heldere en evenwichtige
koers, juist omdat Nederland de staat Israël niet op één
lijn stelt met terroristische organisaties als Hezbollah en recht wordt gedaan
aan de oorzaken van de gewelddadigheden, de provocaties van Hezbollah en Hamas.Een zo snel mogelijk staakt-het-vuren is wenselijk bij al het bloedvergieten,
maar niet tot elke prijs. Het moet onder zodanige voorwaarden plaatsvinden
dat recht wordt gedaan aan bescherming van de Israëlische bevolking,
ontwapening van Hezbollah en vrijlating van de Israëlische gijzelaars.Mevrouw Van Oudenallen (Groep Van Oudenallen)
vindt dat de zaak na het antwoord van de minister nog even vaag is als toen
zij dit overleg inging. Bedoelt de minister met diplomatie dat hij achter
de schermen hard aan het werk is en naar beide kanten zegt dat er iets moet
gebeuren? Hij wekt de indruk dat het zo’n vaart niet zal lopen. Hoe
is dat te verklaren tegenover al die Nederlanders die vinden dat er iets moet
gebeuren? De minister maakt te weinig duidelijk wat hij doet.Als soldaten in een oorlogsgebied gevangen worden genomen of neergeschoten
vindt zij het niet proportioneel als zo naar de burgerbevolking wordt gereageerd.Kan de minister nog ingaan op de brief van het Nederlandse Rode Kruis,
dat vraagt om toepassing van het humanitair oorlogsrecht en bescherming van
de burgers?De minister heeft het gevoel dat ook de heer
Koenders bezig is met ivoor draaien. Denkt heer Koenders echt dat Israël
zal ingaan op de oproep tot een staakt-het-vuren zonder voorwaarden vooraf?
De minister heeft het woord «diplomatie» gebruikt om aan te geven
dat Nederland in de context van de Europese Unie probeert tot oplossingen
te komen. Nederland alleen kan geen vuist maken. Waar mogelijk, waar Nederland
goede betrekkingen heeft met Israël of waar het in de discussie is met
Syrië, probeert Nederland duidelijk te maken wat de Nederlandse positie
is en waarom Nederland wil dat er een evenredige en evenwichtige oplossing
komt. Om met beide partijen rond de tafel te komen, moet je met beide partijen
in contact blijven. Het is erg makkelijk om te doen alsof een oproep tot een
onvoorwaardelijk staakt-het-vuren een soort toverformule is. De minister wil
het Nederlandse volk ook duidelijk maken dat het geen eenvoudige situatie
is, dat het geen toverformule is die je kunt uitspreken waarna alles gaat
zoals sommige oppositiepartijen in dit overleg voorstellen, dat
Hezbollah en Israël ineens ophouden. Men moet de realiteit in de gaten
houden.Als wordt gezegd dat wie het eerste begint, het eerste moet ophouden,
zijn het Hezbollah en Hamas die moeten ophouden en een signaal moeten geven
door de drie gevangen genomen soldaten vrij te laten. Als dat gebeurt, zal
er onmiddellijk een reactie volgen. Die evenwichtige benadering zoekt Nederland
op dit moment. Als Verenigde Naties en Europa de handen ineen slaan en met
een gezamenlijk standpunt komen, zal het mogelijk zijn om een einde te maken
aan dit conflict. Het kan niet door eenzijdige verklaringen af te leggen of
eenzijdige maatregelen te nemen. Het terugroepen van de ambassadeur uit Israël,
opschorting van het associatieverdrag of het instellen van sancties zal precies
het tegenovergestelde bewerkstelligen van wat men voor ogen heeft. Dan zal
Israël überhaupt niet meer bereid zijn om met Europa te praten.
Wie op dit cruciale moment invloed wil hebben, moet ervoor zorgen dat hij
in gesprek blijft en dat de kanalen openblijven. De overige leden van de Europese
Unie zullen overigens ook niet bereid zijn tot sanctiemaatregelen op dit moment.De minister constateert dat men hem kan aanvallen en zeggen dat men zoiets
nog nooit heeft meegemaakt, maar hij wijst erop dat allen leiden onder het
conflict. Allen proberen op hun eigen manier met de middelen die men heeft,
daaraan paal en perk te stellen. Termen als «ivoor draaien» en «zomervakantie»
helpen niet. Dat is alleen voor de publieke tribune. Men bekijkt hoe men op
een realistische manier een eind kan maken aan dit vreselijke conflict. De
minister heeft getracht realistisch te zijn. Hij heeft getracht evenwichtig
te zijn en hij heeft getracht de situatie te schetsen zoals zij is. De regering
blijft in die richting doorgaan, maar laat men ophouden er een karikatuur
van te maken.De heer Koenders (PvdA) constateert dat de
oppositie niet heeft gezegd dat het een simpel probleem is. Ook hij heeft
aandacht gevraagd voor de provocaties door Hezbollah en Hamas. Hij houdt staande
dat de minister bezig is met diplomatiek ivoor draaien. De minister voert
gesprekken en pleegt telefoontjes, maar de Nederlandse regering verwerpt de
oproep van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties. Het is natuurlijk
geen toverformule, maar als lidstaten zich er nu al tegen verzetten, weet
men zeker dat het niet gaat gebeuren. De minister hoort zich er politiek achter
te scharen. Anders is hij passief.Wat de evenwichtigheid betreft herhaalt de heer Koenders dat uiteraard
Israël het recht heeft om zichzelf te verdedigen, maar dat het mag niet
verworden tot disproportionele maatregelen. De minister is niet bereid dat
in een verklaring aan de orde te stellen, maar wel in een telefoongesprek.
Dat is passief beleid. De mensen in Libanon en in Israël kijken toe en
horen niets.Mevrouw Karimi (GroenLinks) stelt dat het
dieptepunt erger is geworden na de reactie van de minister. Hij gaat niet
in op de concrete vragen en de kritiek dat Nederland afstand neemt van de
oproep van Kofi Annan.Laat de minister aangeven waar het evenwicht in het beleid zit. Hij kiest
partij en geeft steun aan Israël. Hij beschrijft de positie van Israël
en heeft er begrip voor. Waarom maakt de minister het verwijt aan de oppositie?
Hij is niet evenwichtig en daardoor niet geloofwaardig.De heer Bakker (D66) constateert dat wie kiest
voor het uitgangspunt dat wie als eerste is begonnen, als eerste moet stoppen,
positie kiest voor één van de twee partijen. Hij roept de minister
op dat niet te doen, maar om internationale politiek en diplomatie te ondersteunen
opdat er een eind komt aan de gewelddadigheden in Israël, in Libanon
en in de Gazastrook.De minister verklaart dat de Nederlandse regering
de oproep van Kofi Annan niet verwerpt. Nederland is voor een staakt-het-vuren,
maar duidelijk moet zijn dat Hezbollah de soldaten moet overdragen aan Israël.
Als dat gebeurt, kan er een staakt-het-vuren komen. De Europese Unie bekijkt
in overleg met Kofi Annan, Israël, andere partijen, Syrië en Iran
hoe een effectief staakt-het-vuren tot stand kan komen. Dat vereist van tijd
tot tijd diplomatiek ivoor draaien. Men moet achter de schermen met beide
partijen blijven discussiëren om te zorgen dat dit tot stand komt. Met
de Europese Unie volgt Nederland een bepaalde lijn en blijft die volgen.De minister vindt dat hij zich duidelijk heeft uitgelaten over de disproportionaliteit
en verwijst naar zijn eerdere antwoord. Het gaat nu om de vraag hoe het conflict
op de beste manier beëindigd kan worden. Inzet van een troepenmacht is
pas zinvol bij een voorwaardelijk staakt-het-vuren. Als de gevangen genomen
soldaten worden overgedragen, kan de oproep van Kofi Annan heel wel gevolg
krijgen.De Nederlandse regering is niet pro-Israël in de zin dat men naar één
kant kijkt, maar als een land wordt aangevallen, heeft het recht op zelfverdediging.
Tezelfdertijd wil de regering door een evenwichtige benadering beide partijen
aan tafel krijgen en een staakt-het-vuren en wezenlijke resultaten te bereiken.
Het spijt de minister als het hem niet is gelukt om dit over te brengen.De voorzitter van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,Van AartsenDe griffier van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,Van OortXNoot1Samenstelling:Leden: De Haan (CDA), Koenders (PvdA), Karimi (GroenLinks), Timmermans
(PvdA), ondervoorzitter, Van Bommel (SP), Albayrak (PvdA), Wilders (Groep
Wilders), Van Baalen (VVD), Van Aartsen (VVD), voorzitter, Van As (LPF), Herben
(LPF), Ormel (CDA), Ferrier (CDA), Duyvendak (GroenLinks), Huizinga-Heringa
(ChristenUnie), Van Velzen (SP), De Nerée tot Babberich (CDA), Van
Dijk (CDA), Nawijn (groep Nawijn), Fierens (PvdA), Tjon-A-Ten (PvdA), Eijsink
(PvdA), Samsom (PvdA), Brinkel (CDA), Szabó (VVD), Jonker (CDA), Koşer
Kaya (D66) en Nijs (VVD).Plv. leden: Dijksma (PvdA), Vendrik (GroenLinks), Arib (PvdA), De Wit
(SP), Leerdam (PvdA), Van Miltenburg (VVD), Griffith (VVD), Varela (LPF),
Van den Brink (LPF), Haverkamp (CDA), Rambocus (CDA), Halsema (GroenLinks),
Van der Staaij (SGP), Kant (SP), Eski (CDA), Çörüz (CDA),
Wolfsen (PvdA), Waalkens (PvdA), Dubbelboer (PvdA), Van Winsen (CDA), Veenendaal
(VVD), Kortenhorst (CDA), Snijder-Hazelhoff (VVD), Van Fessem (CDA) en Dittrich
(D66). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-23432-205.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl