Wijziging bepalingen ten aanzien van octrooigemachtigden in de Rijksoctrooiwet en Rijksoctrooiwet 1995; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27193, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

26-06-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

27193-(R1658) nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamA. Algemeen1. Inleiding2. Hoofdlijnen van de huidige regeling met betrekking
tot octrooigemachtigden3. Heroverweging en opzet nieuwe regeling4. Status octrooigemachtigden5. Bevoegdheden van octrooigemachtigden6. De Orde van octrooigemachtigden7. Tuchtrechtspraak8. Overige wijzigingen van de Rijksoctrooiwet 19959. Gevolgen voor het bedrijfsleven10. Ontvangen commentaarB. Artikelsgewijze toelichtingArtikel IArtikel IIOnderdeel AOnderdeel BOnderdeel COnderdeel DOnderdeel EArtikel 23aArtikel 23bArtikel 23cArtikel 23dArtikel 23eArtikel 23fArtikel 23gArtikel 23hArtikel 23iArtikel 23jArtikel 23kArtikel 23lArtikel 23mArtikel 23nArtikel 23oArtikel 23pArtikel 23qArtikel 23rArtikel 23sArtikel 23tArtikel 23uArtikel 23vArtikel 23wArtikel 23xArtikel 23yArtikel 23zOnderdeel FOnderdeel GOnderdeel HOnderdeel IOnderdeel JOnderdeel KArtikel IIIArtikel IVArtikel VOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27193Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 76 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 193 (R 1658)Wijziging van de bepalingen ten aanzien van octrooigemachtigden in de
Rijksoctrooiwet en de Rijksoctrooiwet 1995nr. 3MEMORIE VAN TOELICHTINGA. Algemeen1. InleidingReeds bij de totstandkoming van de Rijksoctrooiwet 1995 was duidelijk
dat de daarin opgenomen regeling met betrekking tot octrooigemachtigden op
termijn aanpassing zou behoeven. De bestaande regeling met betrekking tot
octrooigemachtigden op grond van de Rijksoctrooiwet werd namelijk in de Rijksoctrooiwet
1995 mede van toepassing verklaard ten aanzien van het uitoefenen van het
beroep van gemachtigde ten overstaan van het Bureau voor de Industriële
Eigendom (hierna: het bureau). Aangezien de Rijksoctrooiwet op termijn zal
worden ingetrokken, kon dit niet anders dan een tijdelijke constructie zijn.
In de memorie van toelichting op de Rijksoctrooiwet 1995 (kamerstukken II
1991/92, 22 604 (R1435), nr. 3, blz. 23) was dan ook ten aanzien van
artikel 22 vermeld: «De opzet van artikel 22 heeft tot gevolg dat deze
bepaling dient te worden gewijzigd op het moment dat de Rijksoctrooiwet wordt
ingetrokken. Alsdan zal in het licht van de dan bestaande situatie worden
bezien op welke wijze de regeling van het beroep van octrooigemachtigde in
de nieuwe wet vorm dient te krijgen.»Artikel 102 van de Rijksoctrooiwet 1995 bepaalt dat octrooiaanvragen die
zijn ingediend vóór de inwerkingtreding van deze wet, worden
afgehandeld op grond van de Rijksoctrooiwet. Op octrooiaanvragen ingediend
na de inwerkingtreding van de Rijksoctrooiwet 1995 is uitsluitend het bij
en krachtens die wet bepaalde van toepassing. Afhandeling van de vóór
de inwerkingtreding van de Rijksoctrooiwet 1995 ter behandeling zijnde circa
8500 aanvragen op basis van de Rijksoctrooiwet zal zeker nog een aantal jaren
vergen. Eerst daarna kan de Rijksoctrooiwet ingetrokken worden. Er is echter
geen reden om met een bezinning op de bestaande regeling voor octrooigemachtigden
tot dat moment te wachten. Dit geldt temeer daar een aantal bepalingen met
betrekking tot octrooigemachtigden, zoals die over de tuchtrechtspraak, niet
meer aansluit bij hetgeen op grond van de thans geldende inzichten vereist
is. Ook de huidige beleidsinzichten over de aan vrije beroepen te stellen
eisen en de verhouding tussen de overheid en deze beroepsgroepen maken het
wenselijk om thans tot een heroverweging te komen van de bestaande regels
met betrekking tot octrooigemachtigden. Voor de duidelijkheid wijzen wij erop dat dit voorstel van rijkswet behandeld
zal worden in Nederland en de Nederlandse Antillen. Op grond van artikel 113
van de Rijksoctrooiwet 1995 is slechts een aantal artikelen van die wet van
toepassing op Aruba; de daar genoemde artikelen worden met dit wetsvoorstel
niet gewijzigd. Aruba heeft in plaats daarvan een eigen Octrooiverordening
(Landsverordening van 5 mei 1997, houdende regels met betrekking tot octrooien,
Afkondigingsblad van Aruba 1997, no. 29).2. Hoofdlijnen van de huidige regeling met betrekking
tot octrooigemachtigdenDe wettelijke basis van de regeling met betrekking tot de octrooigemachtigden
is thans te vinden in artikel 18A van de Rijksoctrooiwet (hierna: ROW) en
in artikel 22 van de Rijksoctrooiwet 1995 (hierna: ROW 1995). Artikel 18A
ROW geeft aan dat bij algemene maatregel van bestuur voorschriften moeten
worden vastgesteld betreffende de toelating als gemachtigde bij de Octrooiraad,
alsmede voorschriften inzake de uitoefening van het beroep van gemachtigde
en het toezicht op de wijze van uitoefening van dat beroep. De uitwerking
van deze bepaling is te vinden in het Besluit van 5 mei 1936, Stb. 642, en
het daarbij vastgestelde Reglement betreffende het optreden als gemachtigde
voor de Octrooiraad, het Octrooigemachtigden-reglement (hierna: OgR). In artikel
22 ROW 1995 wordt bepaald dat als gemachtigde van een aanvrager ten overstaan
van het bureau kunnen optreden personen die gerechtigd zijn voor de Octrooiraad
als gemachtigde op te treden en voorts dat het bij en krachtens artikel 18A
ROW bepaalde mede van toepassing is ten aanzien van het uitoefenen van het
beroep van gemachtigde ten overstaan van het bureau.Belangrijke elementen van de huidige regelgeving ten aanzien van de octrooigemachtigden
zijn de volgende:• Er is geen verplichting voor de aanvrager van een octrooi om zich
bij de aanvraag te doen vertegenwoordigen. Laat hij zich echter vertegenwoordigen,
dan kan dat, daargelaten gevallen waarin dispensatie is verleend, uitsluitend
door een octrooigemachtigde of een advocaat (artikelen 22 ROW 1995, 18A ROW
en 1 OgR).• Als octrooigemachtigden kunnen, behoudens in bijzondere gevallen,
uitsluitend optreden personen die als zodanig zijn ingeschreven in het daartoe
bij de Octrooiraad gehouden register van octrooigemachtigden (artikelen 1,
2 en 3 OgR).• Examens worden afgelegd voor een examencommissie, benoemd door
de Minister van Economische Zaken (artikel 4 OgR).• Voorwaarden voor inschrijving als octrooigemachtigde zijn het met
goed gevolg hebben afgelegd van een examen, dat slechts openstaat voor personen
die een daartoe aangewezen technische opleiding hebben voltooid en het hebben
doorlopen van een driejarige stage ten kantore van een octrooigemachtigde.
Voor onderdanen van andere EG-landen of EER-landen die aan bepaalde voorwaarden
voldoen, is voorzien in de mogelijkheid van het afleggen van een proeve van
bekwaamheid (artikelen 3, 4 en 4a OgR, die uitvoering geven aan richtlijn
nr.89/48/EG van de Raad van de Europese Gemeenschappen van 21 december 1988
betreffende een algemeen stelsel van erkenning van hoger-onderwijsdiploma's
waarmee beroepsopleidingen van ten minste drie jaar worden afgesloten (PbEG
1989, L 19)).• Er is een Orde van octrooigemachtigden, waarvan alle octrooigemachtigden
lid zijn (artikel 13 OgR).• Door de orde wordt uit de leden van de orde een Raad van Toezicht
gekozen, die is belast met de zorg voor de eer van de stand der octrooigemachtigden.
De Raad van Toezicht houdt toezicht op de wijze waarop octrooigemachtigden
hun beroep uitoefenen, neemt kennis van klachten en neemt bezwaren
tegen een octrooigemachtigde in behandeling en kan tuchtrechtelijke sancties
opleggen (artikelen 15, 16 en 18 OgR).• Van een beslissing van de Raad van Toezicht is beroep mogelijk
bij een Raad van Beroep, bestaande uit de voorzitter van de Octrooiraad, als
voorzitter, een lid uit de Arrondissementsrechtbank of het Gerechtshof te
's-Gravenhage en een lid gekozen door en uit de leden van de Orde van Octrooigemachtigden
(artikel 19 OgR).• De vertaling van een zich tot Nederland uitstrekkend Europees octrooi
dient te worden gewaarmerkt door een octrooigemachtigde (artikel 52 ROW 1995).3. Heroverweging en opzet nieuwe regelingDe eerste vraag die bij het heroverwegen van de regeling met betrekking
tot de octrooigemachtigden beantwoording behoeft, is of er ook in deze tijd
nog behoefte bestaat aan een wettelijke regeling terzake.Technische innovatie levert een grote bijdrage aan de ontwikkeling van
de Nederlandse economie. Een goed geregelde octrooiwetgeving biedt daarvoor
een belangrijke ondersteuning. De gecompliceerdheid van de materie, de te
volgen procedures en de grote financiële belangen die met octrooiaanvragen
gemoeid zijn voor de aanvragers van en rechthebbenden op octrooien, maken
deskundige begeleiding in octrooiaangelegenheden veelal noodzakelijk. Daarvoor
kunnen de octrooiaanvragers en -houders terecht bij octrooigemachtigden en
gespecialiseerde advocaten.Een goede uitoefening van het beroep van octrooigemachtigde is dus in
het algemeen economisch belang. Dat belang komt tot uitdrukking in de wetgeving
ten aanzien van de toelating van gemachtigden van aanvragers van een octrooi
bij de Octrooiraad of het bureau. Deze wetgeving beoogt te waarborgen dat
de gemachtigden ten minste voldoen aan geobjectiveerde minimumstandaarden
van kennis en deskundigheid, die door enig orgaan moeten worden vastgesteld
en gehandhaafd. Daarnaast kan het noodzakelijk zijn de beroepsuitoefening
uit een oogpunt van het algemeen belang te reguleren. Een beroep op het strafrecht
schiet hierbij tekort, omdat daarbij vooral negatieve gedragsverplichtingen,
in de vorm van verboden, aan de orde zijn, die in het algemeen voor alle rechtsgenoten
gelden. In plaats daarvan zijn regelingen van het tuchtrecht voor octrooigemachtigden
en advocaten nodig om hun gedragingen binnen de organisatie waarvan zij deel
uitmaken en hun gedragingen tegenover hun cliënten aan toezicht te onderwerpen,
voor zover die gedragingen het algemeen belang bij een goede beroepsuitoefening
raken.Uit het vorenstaande volgt dat er organen moeten zijn die de eisen opstellen
voor de kennis en deskundigheid van gemachtigden en voor hun beroepsuitoefening.
Ook moet erop worden toegezien dat die eisen worden nageleefd. Voor de advocaten
die werkzaam zijn in octrooiaangelegenheden geschiedt dit door de Nederlandse
Orde van Advocaten, gereguleerd door de Advocatenwet. Voor de octrooigemachtigden
bestaat de Orde van octrooigemachtigden (hierna: de orde). De bevoegdheden
ten aanzien van de toelating als octrooigemachtigde en de uitoefening van
het beroep, alsmede de uitoefening van het tuchtrecht vereisen een wettelijke
regeling van de taken en bevoegdheden van de orde.Daarnaast is het van belang te onderstrepen dat de orde onafhankelijk
opereert ten opzichte van het Ministerie van Economische Zaken en het bureau.
De orde dient het algemeen belang en is daartoe in de rechtsvorm gegoten van
een publiekrechtelijke organisatie van degenen die het beroep van octrooigemachtigde
uitoefenen. Zij moet dan ook gezien worden als een openbaar lichaam in de
zin van artikel 134 van de Grondwet, dat eveneens een wettelijke regeling
van dergelijke lichamen vereist. Ten slotte moet erop gewezen worden dat octrooigemachtigden met een andere,
wettelijk gereguleerde beroepsgroep samenwerken in octrooiaangelegenheden,
namelijk met advocaten. Een gebrekkige afstemming van de wetgeving voor beide
groepen zou kunnen leiden tot ongelijke eisen voor de beroepsuitoefening met
concurrentieverstorende effecten. Dat is ook de reden waarom, zoals hierna
nog zal blijken, onder meer gestreefd is naar harmonisatie met het huidige
tuchtrecht voor advocaten. Gelet op deze overwegingen is het wenselijk een
wettelijke regeling met betrekking tot de octrooigemachtigden in stand te
houden.Eveneens wordt het wenselijk geacht om de bepaling te handhaven dat aanvragers
zich ook door advocaten kunnen laten vertegenwoordigen bij het bureau. In
de praktijk is er een beperkte groep in het octrooirecht gespecialiseerde
advocaten, waarop aanvragers ook in de toekomst een beroep moeten kunnen doen.
De toelating tot de balie en het bestaande tuchtrecht voor de advocaten door
de Nederlandse Orde van Advocaten bieden daarbij voldoende garantie voor een
deskundige en integere beroepsuitoefening. Het is thans niet mogelijk om aan
te geven welk effect de ontwikkelingen ten aanzien van de advocatuur zullen
hebben voor de behandeling van octrooiaangelegenheden door advocaten. Wat
die ontwikkelingen betreft kan gedacht worden aan de vestigingsrichtlijn voor
advocaten, dat wil zeggen richtlijn nr. 98/5/EG van het Europees Parlement
en de Raad van de Europese Unie van 16 februari 1998 ter vergemakkelijking
van de permanente uitoefening van het beroep van advocaat in een andere lidstaat
dan die waar de beroepskwalificatie is verworven (PbEG L 77). Ook is van belang
de Verordening op de advocaat in dienstbetrekking (Stcrt. 1999, 69), op grond
waarvan juristen in loondienst, zoals bedrijfsjuristen, tot de balie kunnen
toetreden. De orde kan op een adequate manier inspelen op deze ontwikkelingen
door daarmee rekening te houden bij het beleid ten aanzien van de toelating
tot het beroep van octrooigemachtigde. Het is immers waarschijnlijk dat er
voor de behandeling van octrooiaangelegenheden een «vlucht» in
de advocatuur zal ontstaan als de eisen om zich als octrooigemachtigde te
vestigen, onnodig zwaar worden.Er aldus van uitgaande dat een wettelijke regeling met betrekking tot
de octrooigemachtigden en het optreden als gemachtigde van een aanvrager voor
het bureau ook voor de toekomst wenselijk is, is vastgesteld dat de huidige
regeling herziening behoeft. Niet alleen zal, zoals hierboven al is aangegeven,
op termijn de Rijksoctrooiwet vervallen en daarmee tevens de huidige regeling
ten aanzien van de octrooigemachtigden. Ook is het gewenst dat de regeling
aansluit bij de opvattingen en vereisten die heden ten dage ten opzichte van
wetgeving voor, bijvoorbeeld, het tuchtrecht gelden. Ten slotte verdient het
aanbeveling de taken en bevoegdheden van de overheid en de beroepsgroep van
de octrooigemachtigden duidelijker af te bakenen.Met dit wetsvoorstel wordt voorgesteld om in de Rijksoctrooiwet 1995 een
wettelijke grondslag op te nemen betreffende:• de Orde van octrooigemachtigden en haar organen, alsmede de samenstelling,
taken, bevoegdheden en rechtspersoonlijkheid;• de personen die als octrooigemachtigden kunnen optreden, hun examinering
en registratie bij het bureau en hun lidmaatschap van de orde;• de bevoegdheden van octrooigemachtigden;• de uitoefening van tuchtrechtspraak alsmede de daarbij te volgen
procedure en de op te leggen tuchtmaatregelen.4. Status octrooigemachtigdenHet is wenselijk dat bij het bureau bekend is wie als octrooigemachtigde
kan optreden. Dit kan geschieden door inschrijving van octrooigemachtigden
in een door het bureau te houden register, conform de regeling krachtens
artikel 18A ROW. De bestaande regeling wordt derhalve gecontinueerd. In het
Uitvoeringsbesluit Rijksoctrooiwet 1995 zal worden voorzien in de procedure
voor inschrijving. Het bureau doet de inschrijving op aanvraag, maar schrijft
niet in dan nadat de raad van toezicht in de gelegenheid is gesteld de aanvraag
te beoordelen. Als de raad van toezicht van oordeel is dat een aanvrager niet
als octrooigemachtigde zou moeten worden ingeschreven, moet hij met redenen
omkleed verzet aantekenen tegen het voorstel tot inschrijving van de aanvrager.
Het bureau schrijft de aanvrager dan niet in. Deze kan bezwaar en beroep aantekenen
tegen het verzet van de raad van toezicht.De eisen ten aanzien van de vakopleiding en de beëdiging zullen worden
gehandhaafd. Ook de eisen die worden gesteld om een examen of, voor buitenlandse
octrooigemachtigden, een proeve van bekwaamheid met goed gevolg af te leggen,
worden materieel voortgezet, al is sprake van verduidelijking en aanscherping
van de wettelijke normen. Deze eisen vormen immers de basis voor de nagestreefde
deskundigheid. De invulling van de exameneisen zal in het gewijzigde Uitvoeringsbesluit
Rijksoctrooiwet 1995 worden gegeven. Verder zal de algemene vergadering van
de orde een stageverordening moeten vaststellen, waarbij ook geregeld moet
worden hoe een persoon die ergens dan op het kantoor van een octrooigemachtigde
octrooiwerkzaamheden verricht een «buitenpatroon» kan krijgen
die verantwoordelijk is voor zijn begeleiding. Ook moet voorkomen worden dat
de toegang tot het beroep van octrooigemachtigde wordt beperkt doordat er
onvoldoende stageplaatsen worden opengesteld.De leden van de examencommissie worden op voordracht van het bestuur van
de orde benoemd door de Minister van Economische Zaken. Het wetsvoorstel brengt
hierin geen wijziging. De Minister van Economische Zaken is bevoegd af te
wijken van de voordracht van het bestuur van de orde. De voor het afnemen
van de examens benodigde deskundigheid is ook buiten de kring van de octrooigemachtigden
voorhanden, namelijk bij medewerkers van het bureau en bij andere technische
en rechtsgeleerde deskundigen. Omdat het gewenst is dat de examens vanuit
een veelzijdig perspectief worden afgenomen, wordt in het wetsvoorstel voorgeschreven
dat een derde van de leden van de examencommissie uit de kring van de medewerkers
van het bureau en een derde uit de kring van overige deskundigen afkomstig
moet zijn.De Orde van octrooigemachtigden heeft het initiatief genomen om een nieuwe
opleiding voor toekomstige octrooigemachtigden op te zetten. Wij onderstrepen
het belang van een goede opleiding en zijn van mening dat de orde uit hoofde
van haar taak met betrekking tot de bevordering van de deskundigheid van octrooigemachtigden,
bij het opzetten van een opleiding een belangrijke rol kan spelen. Een toekomstige
octrooigemachtigde is echter niet verplicht deze opleiding te volgen. Er kunnen
andere opleidingen naast de door de orde verzorgde opleiding worden ontwikkeld.
Wij zouden een dergelijke ontwikkeling, waarbij een kandidaat uit verschillende,
specifiek op zijn situatie toegesneden opleidingen kan kiezen, zeer toejuichen.
Toekomstige octrooigemachtigden kunnen immers ook uit een ander werkverband
veel kennis hebben van het octrooirecht, zodat voor hen een korte opleiding
of aanvullende zelfstudie kan volstaan. Voor het behalen van het examen is
slechts van belang dat de octrooigemachtigde de vereiste kennis heeft, niet
hoe hij of zij die kennis heeft verkregen.Bij rijkswet van 29 oktober 1998, houdende herstel van gebreken en leemten
in de Rijksoctrooiwet en de Rijksoctrooiwet 1995 alsmede het laten vervallen
van de verplichte domiciliekeuze (Stb. 632) is het zogenaamde domicilievereiste
voor buitenlandse aanvragers vervallen (de artikelen 23, derde lid, derde
volzin, en 26 ROW 1995). Dit vereiste hield in dat aanvragers die niet in
het Koninkrijk zijn gevestigd, verplicht zijn in Nederland domicilie te kiezen
bij een bij het bureau ingeschreven octrooigemachtigde of advocaat. In het
thans voorliggende wetsvoorstel keert bovendien de eis dat de
octrooigemachtigde in Nederland kantoor moet houden, niet meer terug in de
regeling met betrekking tot octrooigemachtigden (vergelijk artikel 3, tweede
lid, OgR). Wel zal een buitenlandse octrooigemachtigde die in Nederland wil
optreden, moeten voldoen aan de overige eisen die gesteld worden aan octrooigemachtigden.Geeft de wet aldus de voorwaarden voor het mogen optreden als octrooigemachtigde,
zo is het ook nodig geacht dat een wettelijke voorziening wordt getroffen
voor het verliezen van de status van octrooigemachtigde.5. Bevoegdheden van octrooigemachtigdenDe belangrijkste bevoegdheid van de octrooigemachtigde is dat hij als
gemachtigde van een aanvrager bij het bureau een octrooi mag aanvragen. Deze
bevoegdheid deelt hij met advocaten. Er is voor aanvragers echter geen verplichting
om van de diensten van een gemachtigde gebruik te maken: zij mogen hun aanvraag
om een octrooi ook zelf indienen. Daarnaast is er wel sprake van exclusiviteit
voor octrooigemachtigden en advocaten om als gemachtigde van een aanvrager
voor het bureau op te treden. Anderen mogen dat niet. Deze bevoegdheid wordt
door dit wetsvoorstel niet gewijzigd.Eveneens blijft gehandhaafd de bevoegdheid van octrooigemachtigden om
naast procureurs voor de rechtbank te 's-Gravenhage ter terechtzitting het
woord te voeren (artikel 82 ROW 1995). De daartoe benodigde kennis wordt voldoende
gewaarborgd door de eisen die aan de octrooigemachtigde worden gesteld. Deze
betreffen zowel een technische vooropleiding als juridische kennis.Het wetsvoorstel wijzigt wel de bepalingen met betrekking tot de vertaling
van een zich tot Nederland uitstrekkend Europees octrooi (de artikelen 52
en 55 ROW 1995, in dit wetsvoorstel artikel II, onderdelen H en I). In de
eerste plaats vervalt de thans bestaande verplichting dat de vertaling door
een octrooigemachtigde dient te worden gewaarmerkt. In de tweede plaats wordt
in het voorgestelde artikel 55, derde lid, ROW 1995 bepaald dat iemand die
een inbreuk maakt op een Europees octrooi, toch de gewraakte handelingen mag
voortzetten, indien hij geen inbreuk zou hebben gemaakt op het octrooi als
voor de bepaling van de betekenis daarvan de gebrekkige officiële vertaling
van het octrooischrift het uitgangspunt zou zijn. In de artikelsgewijze toelichting
wordt op deze wijzigingen nader ingegaan.6. De Orde van octrooigemachtigdenDe Orde van octrooigemachtigden is thans ingesteld bij algemene maatregel
van bestuur, het Octrooigemachtigden-reglement. Met dit wetsvoorstel wordt
aan de orde een steviger wettelijke basis verleend, mede om te kunnen voorzien
in een door de Grondwet geëiste wettelijke grondslag voor dit openbaar
lichaam. Thans wordt ervan uit gegaan dat de orde een openbaar lichaam is,
vergelijkbaar met de Nederlandse Orde van Advocaten en de Koninklijke Notariële
Beroepsorganisatie. Deze status verandert niet. Wel worden de taakomschrijving
en de bevoegdheden van de orde alsmede de verhouding van de organen van de
orde tot de Minister van Economische Zaken uitdrukkelijker geregeld dan thans
het geval is, onder meer om te voldoen aan de Aanwijzingen voor de regelgeving
(Ar) met betrekking tot zelfstandige bestuursorganen. De orde is, als openbaar
lichaam in de zin van artikel 134 van de Grondwet, als zodanig geen zelfstandig
bestuursorgaan, maar een krachtens publiekrecht ingestelde rechtspersoon in
de zin van artikel 1:1 van de Algemene wet bestuursrecht, waarop de aanwijzingen moeten
worden toegepast. Niet alle aanwijzingen zijn evenwel van belang voor een
openbaar lichaam, in het bijzonder de orde. Het geldt de volgende aanwijzingen:• 124i Ar: de bestuursleden worden niet benoemd door een minister
of de Kroon, maar worden gekozen volgens de regels, gesteld in
het huishoudelijk reglement van de orde dat ook het ontslag van de bestuursleden
regelt;• 124l, vierde lid, Ar: niet wordt voorgeschreven dat de Minister
van Economische Zaken moet instemmen met de begroting en meerjarenraming van
de orde, aangezien de orde geheel wordt bekostigd uit de contributie van de
leden van de orde en er dus aan de orde geen overheidsgeld wordt verstrekt.
Wel wordt overigens geregeld dat de orde een begroting opstelt en een financiële
verslaglegging vaststelt;• 124m Ar: een taakverwaarlozingsregeling wordt niet opgenomen, omdat
het de taak is van de leden van de orde om het functioneren van het bestuur
en de raad van toezicht te bewaken en hen desgewenst op te dragen bepaalde
taken uit te voeren;• 124u Ar: niets wordt bepaald omtrent de rechtspositie van het personeel
dat in dienst is van de orde, omdat voor die personen een arbeidsovereenkomst
naar burgerlijk recht meer aangewezen moet worden geacht dan de rechtspositie
van ambtenaren.De orde heeft drie organen: de algemene vergadering van de leden, het
bestuur, en de raad van toezicht van de orde. Bepaald wordt dat – net
als thans het geval is – alle octrooigemachtigden die in het register
van octrooigemachtigden zijn ingeschreven, verplicht zijn zich aan te sluiten
bij de orde. Daarmee maken zij deel uit van de algemene vergadering van de
orde. De belangrijkste taken van de algemene vergadering van de orde betreffen
het opstellen van een huishoudelijk reglement, gedragsregels en eventuele
verordeningen, alsmede het kiezen van de leden van het bestuur en van de raad
van toezicht. Daarnaast stellen zij de begroting van de orde op en stellen
zij het financiële verslag vast.De huidige regeling in het Octrooigemachtigden-reglement voorziet er in
dat de orde een huishoudelijk reglement vaststelt, dat de goedkeuring behoeft
van de Minister van Economische Zaken. In het wetsvoorstel is nader bepaald
dat de Minister zijn goedkeuring aan het huishoudelijk reglement kan onthouden
indien dat bepalingen bevat die in strijd zijn met het recht of het algemeen
belang. Ook wijzigingen van het huishoudelijk reglement dienen aan de Minister
van Economische Zaken te worden voorgelegd; ook hier bestaat de mogelijkheid
van het onthouden van goedkeuring bij strijd met het recht of het algemeen
belang. Voor de door de algemene vergadering van de orde op te stellen verordeningen
en gedragsregels is voorzien in een overeenkomstige bevoegdheid. Dit toezicht
is nodig om te voorkomen dat de beroepsgroep aan buitenproportionele of met
de mededinging strijdige verplichtingen wordt gebonden. Bovendien wordt in
het kader van het toezicht bepaald dat aan de minister de door hem gewenste,
voor de uitvoering van zijn taak noodzakelijke, inlichtingen worden verstrekt
door de algemene vergadering of het bestuur van de orde.Vermelding verdient nog dat zowel de Wet openbaarheid van bestuur en de
Wet op de Nationale ombudsman van toepassing zijn op de Orde van octrooigemachtigden.
Ook is ingevolge de Algemene wet bestuursrecht de klachtregeling ten aanzien
van bestuursorganen van toepassing op de orde.Overeenkomstig de thans geldende regeling is het bestuur van de orde belast
met de dagelijkse leiding over de orde. Het bestuur beheert ook het vermogen
van de orde. De voorzitter en secretaris van het bestuur hebben de vertegenwoordigingsbevoegdheid
voor de orde. De raad van toezicht heeft drie belangrijke taken. Hij beoordeelt
de inschrijving in het register van octrooigemachtigden, houdt toezicht op
de octrooigemachtigden en is in eerste aanleg belast met de tuchtrechtspraak.
Op die laatste bevoegdheid wordt in de volgende paragraaf ingegaan. 7. TuchtrechtspraakDe tuchtrechtspraak wordt thans in eerste aanleg gedaan door de Raad van
Toezicht en in beroep door de Raad van Beroep. In dit wetsvoorstel wordt voor
de octrooigemachtigden voorzien in beroep bij het Gerechtshof te 's-Gravenhage
omwille van concentratie van rechtsmacht. Het Hof te Den Haag is immers reeds
bevoegd en bij uitstek deskundig voor de behandeling van de specialistische
octrooizaken. De Raad van Beroep verdwijnt derhalve. Hierbij speelt mee dat
de vraag gerezen is of de Raad van Beroep voldoet aan de eisen voor een onafhankelijke
rechter in de zin van artikel 6 van het Europese Verdrag tot bescherming van
de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM). De Raad van Beroep
bestaat namelijk uit drie leden. Eén lid wordt benoemd uit de leden
van de Arrondissementsrechtbank of het Gerechtshof te 's-Gravenhage; deze
is uiteraard onafhankelijk. De voorzitter van de Raad van Beroep is echter
tevens voorzitter van de Octrooiraad en directeur van het Bureau voor de Industriële
Eigendom. Het derde lid wordt daarbij benoemd door de Orde uit zijn leden.
In de praktijk stellen deze leden zich in hun rechtsprekende taak onafhankelijk
op, zodat er naar onze mening als zodanig geen inbreuk bestaat op de onafhankelijkheidseis.
Aangezien echter ook de schijn van afhankelijkheid en partijdigheid vermeden
moet worden, wordt voor de zekerheid voorzien in beroep bij het Gerechtshof
te 's-Gravenhage. Wat betreft de Raad van Toezicht geldt dat deze, hoewel
benoemd door en uit de leden van de orde, als voldoende onafhankelijk kan
worden beschouwd indien voorzien wordt in de benoeming in deze raad van een
aantal juristen, die lid zijn van de orde. In het bijzonder wordt in dit wetsvoorstel
bepaald dat de voorzitter een door de Minister van Economische Zaken op voordracht
van de orde benoemde jurist moet zijn. Voorts moet de huidige regeling van
wraking en verschoning worden gehandhaafd. Bovendien staat beroep op een onafhankelijk
rechtscollege open, waardoor aan de eisen die artikel 6 EVRM stelt, wordt
voldaan.Voor de regeling van de tuchtrechtspraak is zoveel mogelijk aansluiting
gezocht bij de artikelen 93 tot en met 109 van de Wet op het notarisambt,
alsmede bij de artikelen 46 tot en met 60a van de Advocatenwet (zie de toelichting
op artikel II, onderdeel E, bij het voorgestelde artikel 23n). Overigens worden
er weinig tuchtrechtelijke procedures gevoerd, zoals uit de volgende tabel
blijkt. Jaar*Totaal
aantal zakenOngegrondGegrond zonder oplegging maatregelGegrond met oplegging maatregel19931–1– 199442–219950––– 199632–1199742–2 19982––2* Jaar waarin een klacht ontvangen isNiet alle klachten of geschillen behoeven in de tuchtrechtelijke sfeer
te worden beslist. In de eerste plaats kan de orde voorzien in een klachtenregeling,
bijvoorbeeld met betrekking tot de contributiebetalingen. In de tweede plaats
is in sommige gevallen de burgerlijke rechter of de bestuursrechter bevoegd.De burgerlijke rechter kan onder meer worden ingeroepen ingeval van niet-nakoming
van de plicht de contributie te betalen. Ook zou een geschil met betrekking
tot de verkiezing van de leden van het bestuur of de raad van toezicht in
voorkomend geval voor de burgerlijke rechter gebracht kunnen worden.De bestuursrechter kan worden ingeroepen in het kader van het beroep tegen
besluiten in de zin van de Algemene wet bestuursrecht. Gedacht kan
worden aan het verzet door de raad van toezicht tegen een inschrijving in
het register van octrooigemachtigden of aan de weigering van de Minister van
Economische Zaken om goedkeuring te verlenen aan een (wijziging van) het huishoudelijk
reglement, de gedragsregels of een verordening. De tuchtprocedure is alleen
van toepassing ingeval bedenkingen tegen octrooigemachtigden worden ingebracht
als bedoeld in het voorgestelde artikel 23o.8. Overige wijzigingen van de Rijksoctrooiwet 1995Naast de hiervoor genoemde wijzigingen in verband met de regeling van
octrooigemachtigden wordt nog voorzien in enige wijzigingen van technische
aard, namelijk met betrekking tot de artikelen 4, vierde lid, 24, vierde lid,
29, eerste lid, 78, zevende lid, en 94 ROW 1995. De eerste en derde wijziging
zijn bedoeld om nauwer aan te sluiten bij het Europees Octrooiverdrag. De
tweede wijziging is bedoeld om minder gedetailleerde vormvoorschriften voor
octrooiaanvragen en vertalingen te stellen bij ministeriële regeling.
De vierde wijziging betreft het verbeteren van een kennelijke fout. De vijfde
wijziging is nodig om een ongewenste praktische belemmering op te heffen.
In de artikelsgewijze toelichting zal op de betekenis van deze wijzigingen
worden ingegaan.9. Gevolgen voor het bedrijfslevenHet laten vervallen van de verplichting tot waarmerking van de vertaling
van een zich tot Nederland uitstrekkend Europees octrooi heeft een aantal
gevolgen voor octrooigemachtigden. In Nederland zijn ongeveer 160 octrooigemachtigden
werkzaam in het vrije beroep, die in 1996 15 399 gewaarmerkte vertalingen
hebben ingediend. Per octrooigemachtigde betekent dat een gemiddelde van circa
96 vertalingen. Op grond van gegevens van het Europees Octrooibureau kan worden
uitgegaan van een gemiddeld bedrag van DM 2560 oftewel f 2890 per vertaling,
en zodoende een gemiddeld bedrag van ongeveer f 277 440 per octrooigemachtigde
voor het waarmerken van vertalingen van Europese octrooischriften.Door het vervallen van de waarmerkeis zal voor octrooigemachtigden concurrentie
ontstaan met vertaalbureaus. Een aantal van deze bureaus rekenen tarieven
die ongeveer 25% lager zijn dan de tarieven van octrooigemachtigden. Er zal
enige verschuiving in de vertaalopdrachten van de octrooigemachtigden naar
de vertaalbureaus optreden als de octrooigemachtigden hun tarieven niet verlagen.
Gelet evenwel op het feit dat de vertaling in het Nederlands volgens het wetsvoorstel
als de authentieke tekst dient te worden beschouwd als deze gebrekkig is,
kan verwacht worden dat vele octrooihouders er de voorkeur aan zullen blijven
geven een technisch en juridisch deskundige octrooigemachtigde te blijven
inschakelen voor de vertaling van Europese octrooischriften. Derhalve kan
verwacht worden dat octrooigemachtigden ten hoogste 25% minder inkomsten uit
vertalingen zullen krijgen (ongeveer f 70 000 per octrooigemachtigde),
maar dat in de praktijk de inkomstenverlaging minder zal zijn als octrooigemachtigden
zonder prijsverlaging betere garanties kunnen geven voor de kwaliteit van
vertalingen van octrooischriften. Een vermindering van inkomsten voor de octrooigemachtigden
betekent overigens omgekeerd een kostenvermindering voor hun opdrachtgevers,
de houders van een Europees octrooi. Aangezien voorts de verwachte verschuiving
van vertaalopdrachten van octrooibureaus naar vertaalbureaus niet zeer groot
zal zijn, zal het effect op de werkgelegenheid bij de octrooibureaus, waar
gemiddeld per octrooigemachtigde drie administratief-ondersteunende medewerkers
werkzaam zijn, naar verwachting beperkt zijn.Vergelijking van de systemen die gehanteerd worden door de landen die
partij zijn bij het Europees Octrooiverdrag, leert dat Nederland thans als enige een door een octrooigemachtigde gewaarmerkte vertaling van Europese
octrooischriften eist. Tevens blijkt dat de meeste landen gebruik hebben gemaakt
van de mogelijkheid die artikel 70, derde lid, van het Europees Octrooiverdrag
biedt om een in een officiële taal van de staat voorgeschreven vertaling
in beginsel als de authentieke te doen gelden. Slechts België en, tot
dusverre, Nederland hebben geen gebruik gemaakt van deze bepaling. De in artikel
II, onderdeel I, voorgestelde wijziging van artikel 55 ROW 1995 sluit aan
bij de regeling die in de Duitse wetgeving is gegeven ten aanzien van de authenticiteit
van vertalingen.10. Ontvangen commentaarBij de opstelling van het wetsvoorstel is verschillende malen contact
geweest met de Orde van octrooigemachtigden. Een voorontwerp is voor commentaar
voorgelegd aan de orde, de Nederlandse Orde van Advocaten, de Contactgroep
Vrije Octrooigemachtigden en VNO-NCW. Met het van hen ontvangen commentaar
is rekening gehouden. Met name is overgenomen het commentaar van de Orde van
octrooigemachtigden om het wetsvoorstel op onderdelen zoveel mogelijk te laten
sporen met de huidige gang van zaken binnen de orde. Dat commentaar had betrekking
op de benoeming en het ontslag van leden van het bestuur en de raad van toezicht
van de orde, alsmede van de examencommissie, op de openbaarheid van de vergaderingen,
op de rechtsgang bij tuchtrechtspraak en op de overgangsregeling voor gewaarmerkte
vertalingen van Europese octrooien.Het commentaar van de orde is niet gevolgd voor zover het de exclusiviteit
van octrooigemachtigden en advocaten betreft om in alle zaken die voor het
bureau spelen, op te treden. Het wetsvoorstel bepaalt dat octrooigemachtigden
en advocaten alleen exclusiviteit hebben als gemachtigde van een aanvrager
van een octrooi of een certificaat en continueert daarmee de geldende regeling
in de Rijksoctrooiwet. De Orde van octrooigemachtigden stelde voor ook exclusiviteit
te verlenen bij de behandeling van een verzoek om herstel in de vorige toestand
(art. 23 ROW 1995) en een verzoek om advies over de geldigheid van een octrooi
(artt. 84 en 85 ROW 1995). Evenwel zou uitbreiding van de exclusiviteit het
laagdrempelige karakter van beide verzoekprocedures, en met name van de procedure,
bedoeld in de artikelen 84 en 85 ROW 1995, aantasten.VNO-NCW had bezwaar tegen de oplossing voor de problematiek van de waarmerking
van vertalingen, omdat naar haar mening de schijnbare authenticiteit van de
vertaalde tekst tot rechtsonzekerheid zou leiden. Wij achten het onwaarschijnlijk
dat de kwaliteit van de vertalingen zal afnemen doordat de eis van waarmerking
niet meer wordt gesteld. Octrooihouders hebben belang bij goede vertalingen,
omdat fouten hen tegengeworpen kunnen worden. Wij verwachten dan ook niet
dat het vervallen van de eis van waarmerking leidt tot een toename van procedures
over Europese octrooien met als inzet een al dan niet correcte vertaling in
het Nederlands daarvan. Anderzijds leidt de voorgestelde oplossing ertoe dat
de vertaalregeling aansluit bij het Europees Octrooiverdrag en bij de Duitse
wetgeving. Ook leidt de nieuwe regeling tot een vermindering van de administratieve
lasten voor bedrijven. Bovendien heeft de regeling de instemming van de octrooigemachtigden
zelf. Voor een verdere verantwoording van de regeling verwijzen wij naar de
toelichting op artikel II, onderdeel H.Ten slotte kan nog worden gemeld dat met de Algemene Rekenkamer overlegd
is over de vraag of het wetsvoorstel betrekking heeft op de taken en bevoegdheden
van de Rekenkamer en er daarom op grond van artikel 63 van de Comptabiliteitswet
overleg met de Rekenkamer moet plaatsvinden. Aangezien de orde een openbaar
lichaam van beroep is en blijft en aangezien uit artikel 59, zestiende lid,
van de Comptabiliteitswet volgt dat de Algemene Rekenkamer niet bevoegd is
ten aanzien van een openbaar lichaam, heeft het wetsvoorstel
geen gevolgen voor de taken en bevoegdheden van de Rekenkamer.B. Artikelsgewijze toelichtingArtikel IArtikel 18A ROW geeft thans de basis voor een algemene maatregel van rijksbestuur
met betrekking tot gemachtigden bij de Octrooiraad. Artikel 22 ROW 1995 sluit
hierop aan en verklaart het bij en krachtens artikel 18A ROW bepaalde mede
van toepassing op gemachtigden bij het bureau. In dit wetsvoorstel wordt de
regeling ten aanzien van het uitoefenen van het beroep van octrooigemachtigde
opnieuw vorm gegeven en een plaats gegeven in de Rijksoctrooiwet 1995. Om
te garanderen dat, zolang de Rijksoctrooiwet nog niet is ingetrokken, de regeling
van gemachtigden van aanvragers bij de Octrooiraad gelijk is aan de nieuwe
regeling van gemachtigden van aanvragers bij het bureau, wordt in het te wijzigen
artikel 18A ROW de nieuwe regeling van overeenkomstige toepassing verklaard.Artikel IIOnderdeel ADe bepaling ter omschrijving van «orde» is opgenomen in artikel
1 ROW 1995 omwille van de eenvoud. Op deze wijze hoeft niet steeds gesproken
te worden van «Orde van octrooigemachtigden», maar kan volstaan
worden met «orde».Onderdeel BArtikel 4, vierde lid, ROW 1995 bepaalt dat, ook al zijn oudere Europese
octrooiaanvragen op het tijdstip van indiening van een Nederlandse octrooiaanvrage
niet van openbare bekendheid, zij toch tot de stand van de techniek behoren
en dus effect hebben bij het nieuwheidsonderzoek. Volgens het slot van dit
lid geldt dit alleen indien het Koninkrijk in de Europese octrooiaanvrage
is aangewezen. Thans wordt voorgesteld hieraan toe te voegen dat ook het voor
deze aanwijzing op grond van het Europees Octrooiverdrag verschuldigde bedrag
betaald moet zijn. Dit voorstel is ingegeven door de beslissing van de Raad
van Bestuur van de Europese Octrooiorganisatie om het tijdstip waarop de aanwijzingstaks
verschuldigd is, naar achter te verschuiven, namelijk naar een tijdstip na
de publicatie van de Europese octrooiaanvrage. Naar verwachting zal dit ertoe
leiden dat octrooiaanvragers in eerste instantie veel landen zullen aanwijzen,
maar pas op het moment dat voor zo'n aanwijzing betaald moet worden, een definitieve
keuze zullen maken. Artikel 4, vierde lid, zou dan ertoe leiden dat het aantal
colliderende aanvragen aanzienlijk toeneemt. Om dat te voorkomen wordt voorgesteld
om de aanwijzing van het Koninkrijk in de Europese octrooiaanvrage alleen
in aanmerking te nemen als daarvoor ook werkelijk de aanwijzingstaks wordt
betaald en de aanwijzing dus definitief wordt. Met de voorgestelde wijziging
wordt bovendien aangesloten bij een overeenkomstige wijziging van het Uitvoeringsreglement
bij het Europees Octrooiverdrag, waarin de Raad van Bestuur van de Europese
Octrooiorganisatie bij besluit van 5 december 1996 een nieuw artikel 23a heeft
toegevoegd, luidend: «A European patent application shall be considered
as comprised in the state of the art under Article 54, paragraphs 3 and 4,
only if the designation fees under article 79, paragraph 2, have been validly
paid». Onderdeel CArtikel 22 ROW 1995 bevat thans door verwijzing naar artikel 18A ROW geen
zelfstandige regeling voor de uitoefening van het beroep van octrooigemachtigde.
Deze regeling komt te vervallen. In de plaats daarvan komen de artikelen 23a
tot en met 23z ROW 1995 die wel een zelfstandige regeling bevatten.Onderdeel DDeze wijziging hangt samen met de wijziging in onderdeel G, waarbij de
leden van artikel 55 worden vernummerd.Onderdeel EDe wettelijke regels voor octrooigemachtigden zijn bijeengezet in één
paragraaf. Er is gestreefd naar continuïteit met betrekking tot de rechten
en plichten van octrooigemachtigden en de orde, neergelegd in het Octrooigemachtigden-reglement,
zij het dat daarbij op onderdelen wijzigingen zijn aangebracht, die reeds
zijn aangeduid in de paragrafen 4, 5 en 6 van het algemeen deel van deze toelichting.
Voor een overzicht van de verhouding van de voorgestelde artikelen 23a tot
en met 23z ROW 1995 tot de oorspronkelijke bepalingen in het OgR kan de volgende
tabel dienen. WetsvoorstelOorspronkelijke bepaling 23aartt. 3, 1e, 3e en 4e lid, OgR 23bartt. 1 en 9 OgR 23cart. 4, 1e en 5e lid, OgR 23dart. 13, 1e lid, OgR 23eart. 14,
1e en 3e lid, OgR 23fartt. 15, 1e,
2e en 3e lid, en 16, 1e lid, OgR 23g– 23hartt. 13, 2e en 3e lid,
14, 2e lid, en 15, 4e lid, OgR 23iart. 13, 2e lid OgR 23j– 23k–23l– 23martt. 11, 1e lid,
en 12, 2e lid, OgR23nart. 16 OgR 23oartt. 17 en 18, 1e lid, OgR23p– 23q– 23r– 23sart. 18, 3e lid OgR 23tart. 18, 3e lid OgR 23uart. 18, 2e lid OgR23vart. 18, 5e, 6e en 7e lid OgR 23wart. 19, 1e, 3e en 4e lid OgR 23xartt. 20 en 21 OgR 23yart.
11, 2e, 3e, 4e, en 5e lid 23z–Uit deze tabel blijkt reeds dat niet alle bepalingen die thans in het
Octrooigemachtigden-reglement staan, hun pendant in de ROW 1995 zullen vinden.
De artikelen 3 tot en met 10 OgR ten aanzien van de examinering en de inschrijving
in het octrooigemachtigdenregister zullen grotendeels in het Uitvoeringsbesluit
Rijksoctrooiwet 1995 worden verwerkt. Omgekeerd zijn er diverse nieuwe bepalingen
die met name worden ingegeven door de Aanwijzingen voor de regelgeving ten
aanzien van zelfstandige bestuursorganen. Bovendien is de regeling van de
tuchtrechtelijke procedure uitgeschreven in het wetsvoorstel. Artikel 23aArtikel 3 OgR bepaalt thans dat de Octrooiraad een register van octrooigemachtigden
in stand houdt. Het doel van dat register is primair om de Octrooiraad te
laten weten welke octrooigemachtigden bevoegd zijn om aanvragers te vertegenwoordigen.
Het register is indertijd neergelegd bij de Octrooiraad om te waarborgen dat
het wordt bijgehouden door een van de orde onafhankelijke instantie. Wel kan
op grond van artikel 5 OgR de Raad van toezicht van de orde verzet aantekenen
tegen opneming van een persoon in het register.Dit register wordt gecontinueerd en komt te berusten bij het bureau, zijnde
de opvolger van de Octrooiraad (zie de overgangsbepaling in artikel III).
In het Uitvoeringsbesluit Rijksoctrooiwet 1995 zullen nadere regels gesteld
worden over de inschrijving in het register. Voor inschrijving in het register
wordt in beginsel vereist dat de aanvrager een getuigschrift overlegt dat
hij heeft verkregen met afleggen van een examen of een proeve van bekwaamheid
en, voor zover hij een examen heeft gedaan, een bewijs dat hij gedurende ten
minste drie jaar octrooiaanvragen heeft behandeld op het kantoor van een octrooigemachtigde.
De eis in artikel 3, tweede lid, OgR dat de aanvrager ook kantoor moet houden
binnen het Koninkrijk, zal niet meer worden gesteld, aangezien deze eis in
strijd lijkt te zijn met artikel 52 van het EG-Verdrag. De raad van toezicht
van de orde behoudt de taak om het opnemen van een octrooigemachtigde in het
register te beoordelen en zo nodig daartegen verzet aan te tekenen.Artikel 23bAanvragers van een octrooi kunnen zonder tussenkomst van een gemachtigde
hun aanvraag indienen bij het bureau. Omdat de octrooiprocedure evenwel gecompliceerd
is en ervaring met de behandeling van octrooi-aanvragen onontbeerlijk is voor
een goed verloop van die procedure, wordt in een groot aantal gevallen de
hulp ingeroepen van specialisten, namelijk octrooigemachtigden en in het octrooirecht
gespecialiseerde advocaten. Met het oog op de bewaking van de kwaliteit van
de octrooiprocedure wordt de bepaling in artikel 1 OgR gecontinueerd en wordt
het optreden als gemachtigde van een aanvrager voor het bureau voorbehouden
aan octrooigemachtigden en advocaten. Wie octrooigemachtigden zijn, kan in
het register van octrooigemachtigden worden nagegaan. Van advocaten die in
beginsel niet in dat register voorkomen, kan worden verlangd dat zij aantonen
als advocaat ingeschreven te staan bij een rechtbank in Nederland.Het eerste lid heeft het over «gemachtigde van een aanvrager van
een octrooi of van een certificaat». De laatste toevoeging is bedoeld
om duidelijk te maken dat in deze de aanvraag van een beschermingscertificaat
voor geneesmiddelen of gewasbeschermingsmiddelen gezien kan worden als de
aanvraag van een octrooi.Het derde lid geeft een uitzondering op de regel dat alleen octrooigemachtigden
en advocaten als gemachtigde van een aanvrager voor het bureau kunnen optreden.
Deze uitzonderingsmogelijkheid is overgenomen uit artikel 1, tweede lid, OgR.
In de praktijk wordt zij slechts zeer zelden benut.Onder de huidige bepalingen van de ROW, ROW 1995 en het OgR bestond enige
onzekerheid omtrent de betekenis van het onderscheid tussen een gemachtigde
en een octrooigemachtigde. Bij arrest van 6 maart 1997 van het Gerechtshof
's-Gravenhage (rolnr. 95/0696), in de zaak Orde van Octrooigemachtigden c.s.
tegen Bureau voor de Industriële Eigendom (Staat der Nederlanden) c.s.
is daarop antwoord gegeven in een geschil omtrent de uitleg van de artikelen
29P ROW en 52 ROW 1995. Om interpretatieproblemen voor de toekomst te voorkomen,
wordt thans consequent de uitdrukking «gemachtigde van een aanvrager
voor het bureau» gebruikt als algemene term, waarmee wordt bedoeld een
octrooigemachtigde of een advocaat die overeenkomstig artikel
23b voor het bureau kan optreden. De term «octrooigemachtigde»
wordt alleen gebezigd voor diegenen die zijn ingeschreven in het register
van octrooigemachtigden, bedoeld in artikel 23a.Artikel 23cDe examencommissie voor het afnemen van het examen en de proeve van bekwaamheid
wordt thans ingesteld door de Minister van Economische Zaken; in de praktijk
is de bevoegdheid gemandateerd aan het Bureau. Het wetsvoorstel verandert
dat niet wezenlijk. Voorgesteld wordt om de examencommissie een wettelijke
status te geven en aan de Minister van Economische Zaken opdracht te geven
de leden van de commissie te benoemen. Daarbij kan het bestuur van de orde
de voordracht doen voor de te benoemen leden, waarbij het een evenwichtige
verdeling moet nastreven: octrooigemachtigden, medewerkers van het bureau
en externe deskundigen moeten evenredig vertegenwoordigd zijn in de examencommissie.Omdat er een relatief klein aantal octrooigemachtigden werkzaam is in
Nederland en de kring van degenen die de door de orde opgezette opleiding
kunnen verzorgen en de examens kunnen afnemen daardoor beperkt is, is met
de orde afgesproken dat docenten van de opleiding voor nieuwe octrooigemachtigden
deel kunnen uitmaken van de examencommissie. Om de onafhankelijkheid van de
examencommissie ten opzichte van de opleiding te garanderen is echter ook
in het wetsvoorstel vastgelegd dat tenminste de helft van de leden van de
examencommissie niet tevens docent van de opleiding mag zijn. Bij het afnemen
van een examen door een docent-examinator zal ook altijd een niet-docent-examinator
als gecommitteerde aanwezig zijn.De Orde van octrooigemachtigden is inmiddels gestart met een tweejarige
opleiding voor toekomstige octrooigemachtigden. Deze opleiding bevat vier
deeltentamens die na behalen vrijstelling zouden moeten geven voor het afleggen
van het examen. In feite wordt hiermee vooruitgelopen op de nieuwe situatie,
waarbij bovendien de examencommissie-nieuwe-stijl zou moeten besluiten of
deeltentamens mogelijk zijn en of het behalen daarvan vrijstelling van het
examen geeft. Deze anticipatie houdt dus een zeker risico in. Echter, naar
onze mening is dat risico beperkt, mits de opleiding en de deeltentaminering
in overeenstemming is met de nieuwe, in dit wetsvoorstel voorgestelde eisen.
Als de nieuwe examencommissie te zijner tijd een besluit moet nemen over het
al dan niet accepteren van de deeltentamens, zal dit punt goed bezien worden.
Uiteraard doet deze praktische oplossing voor de overgangsperiode niet af
aan het principiële recht van de Tweede Kamer om desgewenst voorstellen
tot wijziging van het wetsvoorstel in te dienen en aan te nemen. De opleiders
en examinatoren zullen daarmee rekening moeten houden.Administratieve aangelegenheden, zoals de bepaling van het tijdstip en
de plaats van inschrijving voor en van afname van het examen of de proeve
van bekwaamheid, en de instelling van commissies voor het afnemen van deeltentamens,
kunnen op grond van het vierde en vijfde lid door de examencommissie zelf
geregeld worden.Op grond van het voorgestelde zesde lid wordt bij algemene maatregel van
rijksbestuur een aantal zaken die betrekking hebben op examinering, geregeld.
Het gaat om nadere eisen met betrekking tot het openstellen van het examen
of de proeve van bekwaamheid voor aspirant-octrooigemachtigden, de examengelden
en de wijze waarop het examen wordt afgenomen. Verder zullen de exameneisen
in het Uitvoeringsbesluit Rijksoctrooiwet 1995 worden neergelegd. Daarbij
zal worden voorgeschreven dat de examencommissie op grond van de wettelijke
exameneisen uitwerkt welke kennis en vaardigheden van de examenkandidaten
getoetst zal worden. Deze uitwerking moet worden voorgelegd aan de Minister
van Economische Zaken. Het beroep tegen beslissing omtrent examens is geregeld
in artikel 23y.Artikel 23dArtikel 13 OgR geeft thans de wettelijke grondslag voor de Orde van octrooigemachtigden,
die te beschouwen is als een openbaar lichaam voor beroep, net als de Nederlandse
Orde van Advocaten en de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie. Op
grond van artikel 134 van de Grondwet is voor de instelling van een dergelijk
openbaar lichaam een uitdrukkelijke wettelijke grondslag vereist. Het voorgestelde
artikel 23d geeft deze grondslag, uitdrukkelijker dan thans op grond van artikel
18A ROW het geval is. Praktisch gesproken verandert er niets voor zover het
de status van de orde betreft. De rechtspersoonlijkheid van de orde verandert
evenmin, ook al wordt artikel 13, eerste lid, tweede volzin, OgR, dat uitdrukkelijk
rechtspersoonlijkheid aan de orde toekent, niet overgenomen. Ingevolge artikel
1, eerste lid, van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek bezitten openbare lichamen
met verordenende bevoegdheid namelijk van rechtswege rechtspersoonlijkheid.Ter uitvoering van artikel 134, tweede en derde lid, van de Grondwet en
de Aanwijzingen voor de regelgeving met betrekking tot zelfstandige bestuursorganen
worden in de artikelen 23d tot en met 23l en 23y en 23z geregeld de taken
en inrichting van de orde, de taken en bevoegdheden van de algemene vergadering
van de orde, de samenstelling en bevoegdheid van het bestuur en de raad van
toezicht, de openbaarheid van de vergaderingen van de orde en haar bestuur,
de verlening van verordenende bevoegdheid, het ministeriële toezicht
op de algemene vergadering, het bestuur en de raad van toezicht, de goedkeuring
van bepaalde besluiten, het maken van bezwaar of beroep tegen besluiten en
de evaluatie van de effectiviteit van de orde.De Orde van octrooigemachtigden heeft tot taak een goede beroepsuitoefening
door de leden van de orde te bevorderen. Ook moet hun vakbekwaamheid worden
bevorderd. Ten slotte is de orde, in de woorden van het tweede lid, belast
met «de zorg voor de eer en het aanzien van het beroep van octrooigemachtigde»,
dat wil zeggen met het toezicht op de octrooigemachtigden en het voorzien
in tuchtrechtspraak. Alle octrooigemachtigden zijn verplicht zich aan te sluiten
bij de orde. De belangrijkste wettelijke bevoegdheden van de orde, opgedragen
aan haar organen, zijn het beoordelen van de inschrijving van octrooigemachtigden
in het octrooigemachtigdenregister, het houden van toezicht op de octrooigemachtigden
en het in stand houden van tuchtrechtspraak. Bovendien is het bestuur van
de orde het orgaan waarmee in de praktijk overleg wordt gevoerd omtrent aangelegenheden
die de octrooigemachtigden raken en kan het de Minister van Economische Zaken
of het bureau op verzoek over dergelijke aangelegenheden adviezen geven. Een
formele informatiebepaling is daarvan de pendant (artikel 23k).Artikel 23eDe bestuur van de orde wordt uit het midden van de leden van de orde gekozen
door de algemene vergadering van de orde; in het huishoudelijk reglement zal
moeten worden voorgeschreven hoe deze verkiezingen plaatsvinden (artikel 23h,
tweede lid).Het bestuur van de orde heeft de dagelijkse leiding over de orde en beheert
haar vermogen. Vergaderingen, zoals de jaarlijkse openbare vergadering over
onderwerpen die alle octrooigemachtigden aangaan, worden eveneens door het
bestuur georganiseerd. Uit artikel 14 OgR is overgenomen dat het bestuur van
de orde uit ten hoogste negen leden zal bestaan en dat zij om de twee jaar
aftreden en terstond herkiesbaar zijn. De formulering van het
tweede lid brengt tot uitdrukking te brengen dat niet alle leden van het bestuur
tegelijkertijd aftreden.Artikel 23fTen aanzien van de raad van toezicht is niet voorgeschreven dat deze wordt
verkozen uit het midden van de leden van de orde. Omdat de raad van toezicht
mede is belast met tuchtrechtspraak, kan het namelijk raadzaam zijn als daarin
ook een of meer onafhankelijke derden, bijvoorbeeld rechters, worden gekozen.
Met name is het omwille van de eisen die voortvloeien uit artikel 6 EVRM wenselijk
dat de voorzitter van de raad van toezicht een jurist is. Deze wordt daarom
op voordracht van de orde benoemd door de Minister van Economische Zaken.
Het is aan de algemene vergadering van de orde overgelaten om de overige leden
van de raad van toezicht te benoemen.Aan de raad van toezicht zijn belangrijke wettelijke taken toegekend,
namelijk het beoordelen van aanvragen om opgenomen te worden in het register
van octrooigemachtigden, het houden van toezicht op de wijze waarop de octrooigemachtigden
hun beroep uitoefenen en het uitoefenen van tuchtrechtspraak in eerste aanleg.
De raad zal, net als thans het geval is, bestaan uit vijf leden en vijf plaatsvervangende
leden, die om de twee jaar aftreden en terstond herkiesbaar zijn. Thans treden
niet alle leden van de raad van toezicht tegelijk af, zodat continuïteit
in het werk van de raad kan worden bevorderd. Onder de voorgestelde regeling
is dat ook mogelijk.Artikel 23gHet Octrooigemachtigdenreglement bevat geen incompatibiliteitenregeling.
In verband met de onafhankelijke opstelling van de raad van toezicht is een
dergelijke regeling wel van belang, zodat het eerste lid van artikel 23g daarin
voorziet.De onafhankelijkheid van de raad van toezicht moet ook tot uitdrukking
komen in de regeling van het ontslag van de leden van de raad. Het tweede
lid schrijft de gronden voor tussentijds ontslag limitatief voor.Artikel 23hArtikel 13, tweede lid, OgR geeft een bepaling omtrent het vaststellen
van het huishoudelijk reglement van de orde en schrijft voor dat dit door
de Minister van Economische Zaken moet worden goedgekeurd. In dit wetsvoorstel
wordt deze bepaling gecontinueerd in de artikelen 23h en 23i, eerste lid.
De orde heeft ook gedragsregels vastgesteld, die zijn te beschouwen als interpretatie
van de betamelijkheidseis die in het kader van het tuchtrecht wordt gesteld.Het tweede lid bepaalt wat in ieder geval in het huishoudelijk reglement
moet worden opgenomen. De onderwerpen betreffen de interne gang van zaken
van de orde. Wat de onderwerpen onder a en d aangaat, werd reeds in de artikelen
13, derde lid, 14, tweede lid, en 15, vierde lid, OgR voorgeschreven dat het
huishoudelijk reglement daarin moest voorzien.Op grond van artikel 134 van de Grondwet kan bovendien aan het bestuur
van een openbaar lichaam voor beroep verordenende bevoegdheid worden verleend.
In artikel 23h wordt uitdrukkelijk voorzien in een wettelijke grondslag voor
een dergelijke verordenende bevoegdheid, die eveneens onderworpen is aan het
vereiste van ministeriële goedkeuring. In het derde lid wordt allereerst
voorgeschreven dat in ieder geval een stageverordening vastgesteld moet worden.
Aangezien een stageperiode van drie jaar vereist is om als octrooigemachtigde
te kunnen worden ingeschreven, moeten er voldoende stageplaatsen gecreëerd
worden om te zorgen voor een voldoende aanwas van nieuwe octrooigemachtigden.
In de verordening moet de stageverplichting worden uitgewerkt.
Daarbij zal ook een regeling worden gegeven van de begeleiding van stagiaires
door een octrooigemachtigde die als buitenpatroon is aangewezen door de raad
van toezicht. De orde moet toezicht houden op de naleving van de stageverplichtingen.
Bezwaar en beroep tegen een beslissing van de raad van toezicht is geregeld
in artikel 23y.Daarnaast wordt de mogelijkheid geopend om voor een aantal andere onderwerpen
ook verordeningen te maken. In het bijzonder kan hier genoemd worden een regeling
met betrekking tot de «éducation permanente» van octrooigemachtigden.
Het is voor het handhaven van de kwaliteit van dienstverlening door octrooigemachtigden
noodzakelijk dat zij zich op de hoogte stellen van de ontwikkelingen op hun
specifieke technische vakgebied en op het gebied van het octrooirecht. De
raad van toezicht kan erop toezien dat het hoge peil van de dienstverlening
gewaarborgd blijft, bijvoorbeeld door cursussen en voordrachten te organiseren,
die de octrooigemachtigden in een bepaalde mate zouden moeten bijwonen. Ook
zouden octrooigemachtigden in de gelegenheid gesteld kunnen worden hun kennis
periodiek te laten testen door of in opdracht van de raad van toezicht. Het
zou echter te ver gaan het met succes afleggen van een toets tot voorwaarde
te maken van het handhaven van de status van octrooigemachtigde. Het feit
dat het voor de instandhouding van de goede naam van de octrooigemachtigde
van belang is dat hij aannemelijk kan maken te beschikken over voldoende actuele
kennis, moet voor hem een voldoende stimulans zijn om de ontwikkelingen op
zijn vakgebied bij te houden.De drie andere onderwerpen die in het vierde lid worden genoemd zijn thans
al geregeld in artikel 12, eerste lid, van het Octrooigemachtigden-reglement
(de verplichting ten aanzien van de administratie) en de gedragsregels van
de orde (de samenwerking met anderen en de publiciteit). Er zal bij de verlening
van de goedkeuring van de verordeningen op worden toegezien dat op deze punten,
die alle de beroepsuitoefening van octrooigemachtigden betreffen, geen onnodig
mededingingsbeperkende maatregelen worden vastgesteld.Het vijfde lid bevat de voor verordeningen gebruikelijke bepaling dat
deze niet in het onderwerp mogen treden van wettelijke regels. Gebeurt dat
toch, dan zijn de desbetreffende bepalingen in de verordening van rechtswege
nietig. Verder is de verordenende bevoegdheid beperkt tot het stellen van
regels voor limitatief opgesomde onderwerpen, net als het geval is bij de
verordenende bevoegdheid van de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie.
Bovendien wordt voorgeschreven dat de regels in de verordeningen proportioneel
moeten zijn en niet mogen leiden tot een onnodige beperking van de marktwerking
(vergelijk artikel 89, tweede lid, van de Wet op het notarisambt). De Minister
van Economische Zaken kan aan verordeningen die betrekking hebben op andere
onderwerpen, die niet proportioneel zijn ten opzichte van het te bereiken
doel en die de mededinging onnodig beperken, goedkeuring onthouden op grond
van het criterium «strijd met het recht».Artikel 23iHet eerste lid schrijft voor dat het huishoudelijk reglement, de gedragsregels
en eventuele verordeningen na vaststelling moeten worden gezonden aan de Minister
van Economische Zaken. Daarna moet de minister zijn goedkeuring verbinden
aan de regelingen.In het tweede lid wordt aangegeven dat het onthouden van goedkeuring alleen
mogelijk is, indien het huishoudelijk reglement, de gedragsregels of de verordeningen
bepalingen bevatten die in strijd zijn met het recht of het algemeen belang.
Concreet betekent dit dat erop zal worden toegezien dat er onder meer geen
bepalingen worden opgenomen die de mededinging tussen octrooigemachtigden
beperken. Ook op het Europese vlak geschiedt dit, zoals onder
meer blijkt uit de beschikking van de Commissie van de Europese Gemeenschappen
van 7 april 1999 inzake een procedure op grond van artikel 85 van het EG-Verdrag
(zaak IV/36 147, EPI-gedragscode; PbEG L 106). In die beschikking toetste
de Europese Commissie de gedragsregels die door het Instituut van erkende
gemachtigden bij het Europees Octrooibureau zijn opgesteld, aan het EG-Verdrag,
waarbij bepaalde gedragsregels in stand werden gelaten, omdat deze gerechtvaardigd
werden geacht in het belang van een goede beroepsuitoefening, maar de bepalingen
over de reclame door erkende gemachtigden werden bekritiseerd. Overigens kan
thans de Orde van octrooigemachtigden ook niet meer geoorloofde vergelijkende
reclame tussen octrooigemachtigden verbieden bij verordening, gelet op richtlijn
nr. 97/55/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van
6 oktober 1997 tot wijziging van Richtlijn 84/450/EEG inzake misleidende reclame
teneinde ook vergelijkende reclame te regelen (PbEG L 290).Het derde lid bepaalt dat het huishoudelijk reglement, de gedragsregels
en de verordeningen moeten worden gepubliceerd in het blad «De Industriële
Eigendom», bedoeld in artikel 20 van de wet, zodat zij algemeen bekend
kunnen zijn. Voor inwerkingtreding van deze regelingen is een standaardbepaling
opgenomen, maar de regelingen kunnen zelf een andere inwerkingtredingsdatum
kiezen.Het vierde lid verwoordt de binding van octrooigemachtigden aan het huishoudelijk
reglement, de gedragsregels en de verordeningen, in het bijzonder voor zover
het de betaling van de jaarlijkse contributie betreft.Artikel 23jDit artikel is opgenomen in verband met de aanwijzingen 124o, 124p en
124s van de Aanwijzingen voor de regelgeving.Artikel 23kDe Minister van Economische Zaken kan van de algemene vergadering, het
bestuur, de examencommissie en de raad van toezicht van de orde informatie
vragen, voor zover dat nodig is voor de vervulling van zijn taak. Hierbij
moet gedacht worden aan de taak van de minister om toezicht te houden op de
orde. Een dergelijke bepaling is gebruikelijk bij zelfstandige bestuursorganen
en geldt ook bij een openbaar lichaam als bedoeld in artikel 134 van de Grondwet
(vergelijk aanwijzing 124t van de Aanwijzingen voor de regelgeving).Artikel 23lVoorgeschreven wordt dat de orde in ieder geval één jaarvergadering
dient te houden. Deze vergadering is in principe openbaar, tenzij gewichtige
redenen zich daartegen verzetten. Hierbij kan gedacht worden aan een bespreking
van gevoelige persoonsgegevens of aan vrees voor verstoring van de vergadering.
Het zijn de leden van de orde die tijdens de vergadering aanwezig zijn die
bepalen of de vergadering geheel of gedeeltelijk met gesloten deuren wordt
gehouden.De vergaderingen van het bestuur en de raad van toezicht van de orde zijn
niet openbaar, tenzij het gaat om de behandeling van een tuchtzaak. In artikel
23s is ten aanzien van de tuchtrechtelijke procedure bepaald dat de raad van
toezicht een bedenking in het openbaar behandelt, maar om gewichtige redenen
kan bevelen dat de behandeling geheel of gedeeltelijk met gesloten deuren
zal plaatsvinden. De beslissingen van de raad van toezicht worden echter in
ieder geval in het openbaar uitgesproken. Artikel 23mIn de artikelen 11, eerste en tweede lid, en 12, tweede lid, OgR zijn
bepalingen opgenomen over de schorsing van een gefailleerde of onder curatele
gestelde octrooigemachtigde en over de vervanging van een octrooigemachtigde.
Recent is daaraan toegevoegd de schorsing van personen ten aanzien van wie
de schuldsaneringsregeling natuurlijke personen van toepassing is verklaard.
Deze bepalingen zijn nagenoeg ongewijzigd overgenomen. Voor de procedure die
bij het opheffen van de schorsing moet worden gevolgd, wordt aangesloten bij
de regeling van het tuchtrecht (zie artikel 23y).Artikel 23nDe regeling met betrekking tot het tuchtrecht voor octrooigemachtigden
is zoveel mogelijk geharmoniseerd met de vergelijkbare bepalingen in de Advocatenwet
en de nieuwe Wet op het notarisambt. Evenwel kunnen de regelingen in die wetten
niet zonder meer worden overgenomen. Soms, met name bij de procedure voor
herziening en wijziging in artikel 23x, is het ook wenselijk om meer aan te
sluiten bij de huidige regeling van het tuchtrecht voor octrooigemachtigden
en zo de continuïteit te garanderen, dan om de andersoortige regelingen
in het advocaten- of notarissentuchtrecht na te volgen. De volgende tabel
geeft aan welke artikelen in het wetsvoorstel hun pendant vinden in de Advocatenwet
of de Wet op het notarisambt. Rijksoctrooiwet 1995Wet op
het notarisambtAdvocatenwet 23n98, 1e lid46 23o99, 1e en 6e lid46c, 1e lid, 46f, 1e lid 23p99, 2e
tot en met 5e lid46d, 46f, 2e lid, 46g 23q99, 6e tot en met 11e lid46h 23r98, 3e lid, 10047, 2e lid23s10149, 1e, 2e,
3e en 11e lid 23t10249, 4e tot en met 10e lid 23u103,
1e en 6e lid48, 2e en 5e lid23v103, 5e lid, 104, 1e en 4e lid, 10548, 1e en 3e lid,
50, 1e en 2e lid, 56, 5e lid 23w98, 2e lid, 10746, 56, 1e, 3e en 4e lid, 57, 1e en 2e lid,
58, 5923x109–Artikel 16 OgR bevat zowel een regeling met betrekking tot de taken van
de Raad van Toezicht van de orde als een uitwerking van het begrip «onwaardig
gedrag». Hiermee wordt op een enigszins impliciete wijze aangegeven
op welke grond een tuchtrechtelijke procedure tegen een octrooigemachtigde
gevoerd kan worden. In dit wetsvoorstel zijn de taak van de raad van toezicht
(artikel 23f) en de tuchtnorm (artikel 23n) uit elkaar gehaald. Een inhoudelijke
wijziging van de thans voor octrooigemachtigden geldende tuchtnorm is niet
beoogd. Dat thans overtreding van het huishoudelijk reglement en de verordeningen
van de orde niet uitdrukkelijk genoemd wordt als grond voor het opleggen van
een maatregel, maakt dat niet anders: onder omstandigheden kan het overtreden
van het huishoudelijk reglement of de verordeningen immers ook gezien worden
als handelen in strijd met de plicht van een octrooigemachtigde of als onwaardig
gedrag, in de zin van artikel 16, eerste lid, OgR.Hoewel getracht is de tuchtnorm zo helder mogelijk te verwoorden, is het
onvermijdelijk dat de formulering enige ruimte laat omtrent de beoordeling
wat als tuchtwaardig gedrag moet worden aangemerkt. Het is overgelaten aan
de raad van toezicht en, in beroep, aan het Gerechtshof te 's-Gravenhage om
in concrete gevallen te beoordelen of de tuchtnorm overtreden is. Daarbij
kunnen deze instanties zich laten leiden door deinvulling van
de uitdrukking «enig handelen of nalaten in strijd met hetgeen een octrooigemachtigde
betaamt» in het tweede lid, dat met enige tekstuele aanpassingen inhoudelijk
overeenkomt met artikel 16, tweede lid, OgR. Ook is het mogelijk dat door
de algemene vergadering van de orde gedragsregels worden opgesteld om aan
te geven wat een octrooigemachtigde betaamt. Als een bepaald gedrag wordt
verboden door de gedragsregels, is dat voor de raad van toezicht en het gerechtshof
een indicatie dat de betamelijkheidseis kan zijn overtreden. Het eindoordeel
daarover is evenwel aan hen voorbehouden. Zodoende wordt niet bepaald dat
strijd met de gedragsregels op zichzelf al tuchtrechtelijk te sanctioneren
gedrag is.Wat betreft de toepassing van «strijd met het huishoudelijk reglement
of de verordeningen van de orde» kan onder meer gedacht worden aan het
geval dat een octrooigemachtigde ondanks een herhaalde aanmaning zijn contributie
voor het lidmaatschap van de orde niet betaalt. Er kan dus een tuchtrechtelijk
middel zijn om nalatige octrooigemachtigden aan te sporen tot een tijdige
betaling, welk middel komt naast de privaatrechtelijke mogelijkheden om het
verschuldigde bedrag in te vorderen.Artikel 23oIn artikel 18 OgR worden de hoofdlijnen van de tuchtrechtelijke procedure
geregeld. Deze worden overgenomen in dit en de volgende artikelen en aangevuld
met diverse procedurele bepalingen die ook in de Advocatenwet en de Wet op
het notarisambt zijn opgenomen. Artikel 18, vierde lid, OgR zal evenwel niet
terugkeren, aangezien er geen behoefte bestaat om deze specifieke regel met
betrekking tot de bepaling van de strafmaat uitdrukkelijk in de ROW 1995 neer
te leggen. Er zijn immers nog veel meer omstandigheden waarmee de raad van
toezicht en in beroep het Gerechtshof te 's-Gravenhage rekening kunnen houden
bij het opleggen van een sanctie. Ook in andere wetten met tuchtrechtelijke
bepalingen zijn dergelijke omstandigheden niet uitgeschreven.Tuchtrechtelijke procedures worden meestal ingeleid door middel van een
klacht vanwege al dan niet vermeende benadeling. Indien geen sprake is van
benadeling, kan evenwel toch een tuchtnorm overtreden zijn, bijvoorbeeld doordat
gehandeld wordt in strijd met een verordening. In dat geval kan de voorzitter
van het bestuur van de orde een tuchtrechtelijke procedure beginnen.In het derde lid is artikel 17 OgR in een iets andere formulering overgenomen.
Hoewel advocaten in octrooiprocedures in grote mate gelijk worden gesteld
aan octrooigemachtigden, is de zorg voor de tuchtrechtspraak ten aanzien van
hen overgelaten aan de Nederlandse Orde van Advocaten en de daarmee verbonden
raden van toezicht in de arrondissementen. Doordat de tuchtnorm in artikel
23n geënt is op artikel 46 van de Advocatenwet, wordt wel bevorderd dat
octrooigemachtigden en advocaten tuchtrechtelijk zoveel mogelijk gelijk behandeld
en bestraft worden.Artikel 23pDit artikel regelt het begin van de procedure. Allereerst moet de octrooigemachtigde
ten aanzien van wie een klacht is ingediend, op de hoogte gebracht worden
van de klacht, zodat deze zich daartegen kan verweren. Daarna is er de mogelijkheid
van een verkorte procedure voor het geval de klacht kennelijk niet ontvankelijk,
kennelijk ongegrond of van onvoldoende gewicht is. Tegen de uitkomst van deze
verkorte procedure kan de klager in verzet komen bij de raad van toezicht
(artikel 23q). Ook is het mogelijk dat een minnelijke schikking wordt bewerkstelligd.
Het tweede en derde lid moeten in samenhang worden bezien. Als de voorzitter
van de raad onmiddellijk van oordeel is dat een minnelijke schikking bereikt
kan worden, is er voor hem geen aanleiding om te bezien of de verkorte procedure zou kunnen worden toegepast. Als de minnelijke schikking
bereikt wordt, wordt deze op schrift gesteld en door alle betrokkenen ondertekend.
Lukt de minnelijke schikking niet, dan kan de voorzitter van de raad altijd
met behulp van de verkorte procedure de klacht afwijzen, mits hij van oordeel
is dat de klacht niet ontvankelijk, ongegrond of van onvoldoende gewicht is.
Uiteraard is het niet nodig voor de voorzitter om een minnelijke schikking
te beproeven als de klacht zo ongerijmd is dat een summiere afwijzing op haar
plaats is.Artikel 23qAls de voorzitter de klacht na een summier onderzoek afwijst, kan de klager
daartegen in verzet komen bij de volle raad van toezicht. Deze moet dan beoordelen
of het verzet ontvankelijk is en zo ja, of het gegrond is. De volle raad van
toezicht neemt de plaats in van de voorzitter en toetst of diens beslissing
tot summiere afwijzing terecht is genomen. Uiteraard moet in zo'n situatie
de voorzitter worden vervangen (tweede lid). Als de raad van toezicht de afwijzing
bevestigt, dan is de tuchtzaak ten einde: er is geen mogelijkheid van beroep
tegen deze beslissing van de raad van toezicht (vijfde lid). Als het verzet
evenwel slaagt, dan wordt de klacht verder behandeld volgens de procedure
van de artikelen 23s tot en met 23w.Artikel 23rHet is wenselijk dat ten aanzien van de leden en plaatsvervangende leden
van de raad van toezicht dezelfde waarborgen voor rechterlijke onpartijdigheid
worden gegeven als die bestaan met betrekking tot rechters.Artikel 23sDit artikel is nagenoeg identiek aan artikel 101 van de Wet op het notarisambt
en spoort met de huidige praktijk in tuchtrechtelijke procedures tegen octrooigemachtigden.
Wanneer de raad van toezicht weigert een raadsman toe te laten, houdt hij
de zaak aan om degene tegen wie een klacht is ingebracht de gelegenheid te
geven zich te voorzien van een andere, meer acceptabele raadsman.Artikel 23tDit artikel komt overeen met de nagenoeg gelijkluidende artikelen 102
van de Wet op het notarisambt en 49 van de Advocatenwet.Artikel 23uGehandhaafd zijn de vier maatregelen die kunnen worden opgelegd bij gegrondverklaring
van een bedenking. In het tuchtrecht voor notarissen bestaat de uitdrukkelijke
mogelijkheid van gegrondverklaring van de klacht zonder oplegging van de maatregel
(artikel 103, tweede lid, van de Wet op het notarisambt). Dit zou het geval
kunnen zijn als de wet of een verordening te goeder trouw is overtreden, bijvoorbeeld
op grond van een interpretatie waarmee de tuchtrechter het niet eens blijkt
te zijn. In dit artikel wordt hetzelfde bereikt door te bepalen dat de raad
van toezicht bij gegrondverklaring van de klacht een maatregel «kan»
opleggen.Het tweede lid is nieuw voor octrooigemachtigden. De bepaling is afkomstig
uit het tuchtrecht voor advocaten en notarissen.Artikel 23vDe eis dat de beslissing van de raad van toezicht in het openbaar worden uitgesproken, vloeit voort uit artikel 6 EVRM. De bepaling is zowel
in het belang van de klager, die daarmee te weten kan komen wat met zijn klacht
gebeurd is, als de octrooigemachtigde, die zich zo nodig tegen de in het openbaar
uitgesproken beslissing in beroep kan gaan. Daarnaast kan de raad van toezicht
beslissen dat mededeling van een opgelegde maatregel wordt gedaan. Bij een
schorsing of ontzetting gebeurt dat in ieder geval, bij een waarschuwing of
berisping kan dat als strafverzwaring worden opgelegd. Voorgeschreven wordt
dat deze mededeling zal geschieden in het blad «De Industriële
Eigendom», bedoeld in artikel 20 van de wet.Afschriften van de beslissing worden gezonden aan de betrokken octrooigemachtigde,
de klager of de voorzitter van het bestuur van de orde, als de klacht door
hem is ingediend, en aan het bureau. Het bureau moet immers na het onherroepelijk
worden van een schorsing of ontzetting daarvan aantekening doen in het register
van octrooigemachtigden.Aan het slot van het vierde lid wordt bepaald dat in het afschrift van
de beslissing de ter beschikking staande rechtsmiddelen worden vermeld. Deze
nieuwe bepaling is in overeenstemming met de huidige praktijk.Artikel 23wTegen een beslissing van de raad van toezicht in een tuchtrechtelijke
procedure staat thans beroep open op de Raad van Beroep inzake het Toezicht
op de Octrooigemachtigden (artikel 19 OgR). In het algemeen deel is reeds
uiteengezet dat er vragen kunnen rijzen over de onafhankelijkheid en onpartijdigheid
van deze raad van beroep in het licht van artikel 6 EVRM. Onder meer daarom
is besloten de mogelijkheid van beroep op de rechter open te stellen, namelijk
het Gerechtshof te 's-Gravenhage, dat thans reeds bevoegd is voor de beslechting
van octrooirechtelijke geschillen in hoger beroep.De behandeling van het beroep geschiedt in een beroepschriftprocedure
overeenkomstig de Algemene wet bestuursrecht. De procedureregels die voor
de behandeling van het beroep gelden, zijn voor een groot deel gelijkluidend
aan de normen die zijn voorgeschreven voor de behandeling van een bedenking
door de raad van toezicht.Het gerechtshof is de laatste instantie die oordeelt over de bedenking
tegen de octrooigemachtigde; cassatie wordt niet opengesteld. Dit laatste
komt overeen met het tuchtrecht voor notarissen: sinds 1984 is op grond van
de (oude) Wet op het notarisambt eveneens geen hogere voorziening toegelaten
tegen een tuchtrechtelijke beslissing van het Gerechtshof te Amsterdam (vgl.
Stb. 1984, 421; daarbij vervielen de artikelen 50f, zevende lid, en 50g, vijfde
lid, van de oude Wet op het notarisambt). Thans is de uitsluiting van cassatie
neergelegd in artikel 98, tweede lid, van de nieuwe Wet op het notarisambt.
Ook in het tuchtrecht voor advocaten is er geen cassatiemogelijkheid, maar
wordt volstaan met een behandeling in eerste instantie door de raad van discipline,
waarvan er een is in ieder rechtsgebied van een gerechtshof, en in beroep
door het hof van discipline. Er kan van worden uitgegaan dat een procedure
in twee instanties voldoende is om een goede tuchtrechtspraak, waarbij recht
gedaan wordt aan de belangen van de desbetreffende octrooigemachtigde, te
garanderen. Bovendien komen in cassatie alleen rechtsvragen aan de orde en
niet de feitelijke vragen waar het in tuchtprocedures veelal om draait; ook
de zwaarte van de opgelegde tuchtrechtelijke maatregel staat niet ter beoordeling
in cassatie. Een additioneel argument is ten slotte dat het ontbreken van
cassatie niet in de weg staat aan het verkrijgen van eenheid van rechtspraak,
aangezien de tuchtrechtspraak voor octrooigemachtigden in eerste aanleg slechts
door één raad van toezicht geschiedt en ook bij het beroep slechts
één gerechtshof is betrokken. Artikel 23xDe mogelijkheid om te vragen om herziening van een beslissing van de raad
van toezicht of van het gerechtshof is overgenomen uit artikel 20 OgR. Het
gaat daarbij niet om een nieuwe beroepsmogelijkheid, maar alleen om het herstellen
van dwalingen ten aanzien van feitelijke omstandigheden. Veranderde jurisprudentie
of nieuwe inzichten over behoorlijk optreden als octrooigemachtigde zijn op
zichzelf geen grond voor het verlenen van een herziening. Op grond van het
tweede lid kan een octrooigemachtigde die ontzet is uit het recht als gemachtigde
van een aanvrager voor het bureau op te treden, een verzoek indienen om deze
maatregel te wijzigen. Dit verzoek kan pas gedaan worden vijf jaar na het
onherroepelijk worden van die maatregel. Het Gerechtshof te 's-Gravenhage
behandelt de verzoeken om herziening en wijziging op gelijke wijze als het
hoger beroep tegen een beslissing van de raad van toezicht.Artikel 23yDit artikel regelt het maken van bezwaar en beroep tegen bepaalde beslissingen,
namelijk van de examencommissie met betrekking tot de examinering en van de
raad van toezicht met betrekking tot de benoeming van een «buitenpatroon»
en tot de opheffing van de schorsing als octrooigemachtigde werkzaam te zijn.Artikel 23zDe voorgestelde bepaling dient ter uitvoering van aanwijzing 124ij van
de Aanwijzingen voor de regelgeving.Onderdeel FThans wordt in artikel 24, vierde lid, ROW 1995 voorgeschreven dat (vorm)voorschriften
voor de octrooiaanvrage, de beschrijving van de uitvinding, de tekeningen
en het uittreksel bij algemene maatregel van rijksbestuur moeten worden gesteld.
De voorschriften die ter uitvoering hiervan in de artikel 10 tot en met 14
van het Uitvoeringsbesluit Rijksoctrooiwet zijn opgenomen, zijn zeer gedetailleerd.
Nu enige jaren ervaring is opgedaan met deze gedetailleerde voorschriften,
kan worden geconcludeerd dat zij kunnen worden vereenvoudigd. Het is bovendien
vanwege de nieuwe communicatiemogelijkheden, bijvoorbeeld via de elektronische
snelweg, nodig om de voorschriften bij de tijd te brengen. Dat laatste zal
naar verwachting in de komende jaren vaker moeten gebeuren. Om dit soort wijzigingen
in de toekomst snel te kunnen aanbrengen, worden de vormvoorschriften bij
ministeriële regeling gesteld.Onderdeel GArtikel 24 ROW 1995 schrijft voor dat een octrooiaanvrage een verzoek
om verlening van een octrooi moet bevatten. In artikel 29 heeft dit voorschrift
betekenis voor het verkrijgen van een datum van indiening. Ingevolge artikel
30 leidt het niet voldoen aan dit voorschrift uiteindelijk tot het buiten
behandeling laten van de aanvrage. Het komt echter voor dat aanvragen wel
voldoende specifiek zijn om te kunnen afleiden dat een octrooi wordt verlangd,
zonder dat sprake is van een formeel verzoek daartoe. De voorgestelde wijziging
van artikel 29 ROW 1995 heeft tot gevolg dat ook in die gevallen de voor de
praktijk zo belangrijke datum van indiening kan worden toegekend. Wel dient
dan nog een formeel verzoek ingezonden te worden op grond van artikel 24 ROW
1995. Met deze wijziging wordt tevens aangesloten bij de tekst
van artikel 80, onderdeel a, van het Europees Octrooiverdrag.Onderdeel HArtikel 65 van het Europees Octrooiverdrag biedt de lidstaten de bevoegdheid
een vertaling te eisen in de officiële taal (of in één
van de officiële talen) van die lidstaat van de tekst waarin het Europees
Octrooibureau voorstelt voor die staat een Europees octrooi te verlenen, indien
die tekst niet in die taal is opgesteld. Nederland heeft van deze bevoegdheid
gebruik gemaakt en zal dat blijven doen. Evenwel dient de concrete uitwerking
van de eis een vertaling te leveren, enigszins te worden aangepast.Thans wordt bepaald dat een vertaling van een Europees octrooi gewaarmerkt
dient te zijn door een octrooigemachtigde. Daarmee wordt beoogd een garantie
te bieden voor de kwaliteit van de vertaling op een zeer specialistisch technisch
domein. Dat is in het belang van de rechthebbende en van derden, die zich
willen oriënteren op de aanwezigheid van octrooien en van de stand der
techniek in het algemeen. Waarmerking van vertalingen wordt door andere partijen
bij het Europees Octrooiverdrag niet vereist. In grote meerderheid hebben
zij gekozen voor een voorziening die in artikel 70, derde lid, van het Europees
Octrooiverdrag is opgenomen. Deze voorziening houdt in dat een vertaling wordt
beschouwd als de authentieke tekst, indien het beschermingsbereik van het
octrooi in de vertaling kleiner is dan in het originele octrooischrift. Het
complement daarvan is dat het origineel de authentieke tekst is, als de vertaling
ruimer is.Met dit wetsvoorstel wordt een voorziening gekozen die ook in de Bondsrepubliek
Duitsland is aanvaard. De bedoeling ervan is te zorgen dat het origineel van
een octrooischrift iemand niet kan worden tegengeworpen indien deze te goeder
trouw is afgegaan op een gebrekkige vertaling. Ook deze voorziening dwingt
octrooihouders ertoe even goede vertalingen te leveren als thans gebeurt,
zonder dat zij daarvoor de administratieve last van waarmerking door een octrooigemachtigde
krijgen opgelegd. Derden die te goeder trouw afgaan op een vertaling die de
beschermingsomvang van het octrooi te beperkt aanduidt, kunnen handelingen
verrichten die als inbreuk gekwalificeerd zouden worden op het Europese octrooi,
als er wél een correcte vertaling zou zijn ingediend (zie het voorgestelde
artikel 55, derde lid). Anderzijds hebben octrooihouders geen profijt van
een te ruime vertaling, aangezien primair het origineel van het Europese octrooi
als authentieke tekst geldt.De waarmerking door een octrooigemachtigde is niet nodig om deze kwaliteit
te garanderen. Bij de afweging om de wet op dit punt te wijzigen speelt ook
mee dat het Gerechtshof te 's-Gravenhage in een opmerking ten overvloede de
vraag heeft gesteld of het Europees Octrooiverdrag de lidstaten wel de ruimte
biedt om een dergelijke waarmerking te vereisen (zie de eerder aangehaalde
uitspraak van 6 maart 1997, rolnr. 95/0696, in de zaak Orde van Octrooigemachtigden
c.s. tegen Bureau voor de Industriële Eigendom (Staat der Nederlanden)
c.s.).Voor het overige is de redactie van artikel 52, tweede en zevende lid,
enigszins aangepast, met name om een aantal verwijzingen aan te passen aan
de nieuwe tekst. Bovendien is voorgeschreven dat de vormvoorschriften voor
vertalingen bij ministeriële regeling zullen worden gesteld, conform
de in onderdeel E voorgestelde wijziging met betrekking tot octrooiaanvragen,
beschrijvingen, tekeningen en uittreksels.Onderdeel IHet nieuwe derde lid van artikel 55 is de uitwerking van artikel 70, vierde
lid, van het Europees Octrooiverdrag. Concreet wordt voorgeschreven dat in één geval niet het origineel van het Europese octrooischrift,
maar de Nederlandse vertaling als «authentiek» wordt aangemerkt
voor de bepaling van de beschermingsomvang van het octrooi, namelijk indien
een handeling geen inbreuk maakt op het Europese octrooi als de vertaling
als uitgangspunt zou worden genomen. Dat leidt ertoe dat iemand die een dergelijke
handeling verricht, deze mag blijven verrichten, ook na verbetering van de
vertaling. Ook behoeft hij dan geen vergoeding te betalen voor het benutten
van het octrooi (artikel 72, vierde lid, ROW 1995).Onderdeel JArtikel 78, zevende lid, ROW 1995 bepaalt dat – kortgezegd –
een opeisingsvordering verjaart wanneer twee jaren zijn verstreken na dagtekening
van het octrooi. Deze bepaling komt overeen met artikel 53, zevende lid, ROW,
waarin evenwel een termijn van vijf jaren wordt genoemd. Bij de opstelling
van de ROW 1995 is onbedoeld deze termijn met drie jaar verkort. De voorgestelde
wijziging maakt deze verkorting van de termijn ongedaan.Onderdeel KDe verwijzing in artikel 94 naar artikel 30, tweede lid, betekent dat
voor het herstellen van gebreken in een aanvraag om een aanvullend beschermingscertificaat
een niet verlengbare termijn van drie maanden geldt. In de praktijk leidt
dit tot problemen omdat – anders dan bij aanvragen om een octrooi –
bij de behandeling van een aanvrage om een aanvullend beschermingscertificaat
ook inhoudelijke aspecten getoetst worden. Zowel de formele gebreken als de
inhoudelijke bedenkingen plegen door het bureau om praktische redenen tegelijkertijd
aan de orde gesteld te worden. De verwijzing naar artikel 30, tweede lid,
leidt ertoe dat voor de formele gebreken een strikte termijn geldt, terwijl
voor de inhoudelijke aspecten meer soepelheid betracht kan worden. Dit leidt
bij aanvragers tot verwarring. Door het laten vervallen van de verwijzing
naar artikel 30, tweede lid, ontstaat de mogelijkheid om voor het tegemoetkomen
aan formele en materiële bezwaren dezelfde, eventueel verlengbare termijnen
te hanteren.Artikel IIIHet thans bestaande register van octrooigemachtigden blijft bestaan onder
de nieuwe wettelijke regels. Om dit voortbestaan te waarborgen wordt voorzien
in een uitdrukkelijke overgangsbepaling.Artikel IVVoor de (schaarse) gevallen dat er op het moment van inwerkingtreding
van deze wetswijziging bezwaren tegen octrooigemachtigden worden behandeld,
bepaalt dit artikel dat de nieuwe procedureregels van toepassing zijn, indien
er nog geen beslissing is van de Raad van Toezicht. Heeft de Raad van Toezicht
wel beslist, dan blijft voor het verdere verloop van de procedure het Octrooigemachtigden-reglement
van toepassing. Concreet betekent dat ook, dat voor die gevallen niet het
Gerechtshof te 's-Gravenhage, maar de Raad van Beroep inzake het Toezicht
op de Octrooigemachtigden bevoegd is in hoger beroep. Artikel VDit artikel brengt tot uitdrukking dat de nieuwe regels met betrekking
tot de geldigheid van vertalingen van Europese octrooien niet van toepassing
zijn op vertalingen die op grond van de thans geldende bepalingen zijn gewaarmerkt.De Staatssecretaris van Economische Zaken,G. YbemaDe Minister van Justitie,A. H. Korthals 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27193-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl