Decentralisatie; Verslag algemeen overleg op 19 februari 1997 van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Verkeer en Waterstaat met minister Jorritsma (VW)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 22236, nr. 42

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

17-04-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

22236 nr. 42

09-04-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesAntwoord van de ministerOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 22236Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 44 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
22 236Decentralisatienr. 42VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 9 april 1997De vaste commissies voor Binnenlandse Zaken1
en voor Verkeer en Waterstaat2 hebben op 19 februari
1997 overleg gevoerd met minister Jorritsma-Lebbink van Verkeer en Waterstaat
over uitvoering van een parlementaire decentralisatietoets. Het
overleg vond plaats aan de hand van de brief van de minister d.d. 21 november
1996 (Biza-96-1123, VW-96-1054).Van het overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Van der Heijden (CDA) hechtte er mét de minister
aan dat bij externe verzelfstandiging in een heldere regeling eenduidig wordt
vastgesteld wie waarvoor verantwoordelijk is en wie waarop kan worden aangesproken.
Hij vroeg in dit verband hoe op een zodanige manier controle kan plaatsvinden
dat tijdig de verantwoordelijken op hun beleid kunnen worden aangesproken.
Eenzelfde vraag had hij over de agentschappen.Bij decentralisatie blijft de overlapping van bevoegdheden nog steeds
een knelpunt. Hij kon zich wel voorstellen dat de minister ook bij decentralisatie
steeds een vinger in de pap wil blijven houden, maar dan gaat het niet meer
om een zuivere decentralisatie. In de brief wordt gesteld dat het Rijk de
verantwoordelijkheid houdt voor de hoofdinfrastructuur, voor beslissingen
over projecten van nationaal belang en voor het nationale verkeers- en vervoersbeleid,
waaraan wordt toegevoegd dat de minister voor het realiseren van die nationale
doelstellingen mede aangewezen is op goede samenwerking. Het realiseren van
nationale doelstellingen, goede samenwerking en decentralisatie gaan evenwel
niet altijd even goed samen. Uit de paragraaf over inspecties had hij de indruk gekregen, o.a. door
de zinsnede over het rechtstreeks positioneren van inspectiediensten onder
een directeur-generaal, dat deze diensten langzamerhand een soort afdeling
van het ministerie aan het worden zijn. Hij vond dat een slechte ontwikkeling,
omdat hij het gevaar zag dat de inspecties dan niet meer geheel onafhankelijk
kunnen werken. Bovendien heeft de Kamer het werk van de inspecties nodig om
haar controlerende taak uit te kunnen oefenen. Hoe ziet de minister nu precies
de positie van de inspecties? Het was hem opgevallen dat uit de brief eigenlijk
geen betrokkenheid van het ministerie van Binnenlandse Zaken blijkt. Heeft
dat ministerie inderdaad geen inbreng gehad bij het opstellen van de brief?Verheugd was hij met de positieve passage in de brief over kaderwetgebieden
en versterking van het middenbestuur. De vraag is wel hoe het in de toekomst
verder zal gaan met die kaderwetgebieden, nu er grote verwarring heerst over
hetgeen het ministerie van Binnenlandse Zaken wel of niet zal gaan doen op
dit vlak. Hoe zal verder worden gegaan met decentralisatie vanwege het ministerie
van Verkeer en Waterstaat als de kaderwetgebieden wellicht verdwijnen? Wat
gaat er dan gebeuren met de nu bestaande zeven organen die in wezen openbare
lichamen zijn met grote bestuursverantwoordelijkheden en die ook zeer hoge
bedragen beheren?De heer Hoekema (D66) vroeg eerst op welke wijze overleg over
decentralisatie plaatsvindt tussen de ministeries van Verkeer en Waterstaat
en Binnenlandse Zaken. Gebeurt dat regelmatig, of alleen zo nu en dan? In
dit verband vroeg hij ook hoe de minister decentralisatie zelf beleeft. Ziet
zij dat als iets dat haar wordt opgedrongen door het veld of door de Kamer,
of gelooft zij er ook volledig in? Heeft zij al te maken met het «recentralisatievirus»
dat de kop aan het opsteken is? De VNG heeft daar onlangs in een brief een
aantal kritische opmerkingen over gemaakt, daarbij wijzend op de kwantitatieve
parkeernormering op grond van het SVV II, de middelen voor de kleine infrastructuur
die nu kennelijk via de provincies geleid zullen worden, en het overhevelen
van bevoegdheden van BOS-gemeenten naar de provincies.Hierna vroeg hij wanneer wordt overgegaan tot instelling van een zelfstandig
bestuursorgaan (ZBO). Is er ook een commissie of werkgroep op het ministerie
van Verkeer en Waterstaat die voorstellen tot instelling van een ZBO toetst?
Wanneer wordt de doorlichting van bestaande ZBO's afgerond? Is met het noemen
van de Dienst voor het wegverkeer bedoeld aan te geven dat deze dienst een
soort model-ZBO is? Eenzelfde vraag had hij over het KNMI: is dit een soort
modelagentschap? Is verder de regeling die geldt voor de Nederlandse Spoorwegen,
een model voor invulling van marktwerking en concurrentie?Ook hij vroeg wat er zal gebeuren met de taken die nu naar kaderwetregio's
zijn gedecentraliseerd in het geval de Kaderwet ten einde zou gaan lopen.
Gaan die taken dan misschien over naar de provincies?De inspectiediensten worden onvoldoende gedecentraliseerd, zo stelt o.a.
de VNG. De minister stelt daartegenover dat zij uiteindelijk op grond van
wet- en regelgeving verantwoordelijk is voor deze diensten en dat deze diensten
daarom ook in haar handen moeten blijven. Het is echter denkbaar dat die wet-
en regelgeving worden gewijzigd. Is de minister dan bereid om tot decentralisatie
van inspectiediensten over te gaan, voorzover het niet gaat om diensten die
alleen op rijksniveau werken?De heer Van den Berg (SGP) vond het positief dat ook bij het
ministerie van Verkeer en Waterstaat een toetsing op het punt van de decentralisatie
kan plaatsvinden. Destijds heeft de commissie-Franssen, waar hij lid van was,
ook geadviseerd tot een periodieke decentralisatietoets en hij was verheugd
dat deze er nu voor een aantal ministeries is. Over de brief van 21 november
jl. was hij positief. De minister van Verkeer en Waterstaat heeft
zich er in die brief bepaald niet met een jantje-van-leiden afgemaakt en ook
in de afgelopen jaren is decentralisatie door het ministerie steeds zeer serieus
genomen.Bij het ministerie van Verkeer en Waterstaat is er de bijzonderheid dat
het niet alleen met territoriale decentralisatie te maken heeft, maar ook
met functionele decentralisatie, waarbij het gaat om de waterschappen. Hij
drong erop aan dat dit ministerie op de bres blijft staan voor de waterschappen,
ook bij wetgeving die vanwege andere ministeries wordt geïnitieerd, opdat
het beginsel van functionele decentralisatie wordt gerespecteerd.Het ministerie van Verkeer en Waterstaat heeft in het verleden nogal eens
voorop gelopen op het vlak van verzelfstandiging. De verzelfstandigingsoperaties
hebben overigens niet altijd even goed uitgewerkt, waarbij te denken valt
aan het staatsvissershavenbedrijf en het loodswezen. Het ministerie heeft
echter inmiddels voldoende ervaring opgedaan en zal dan ook, zo nam hij aan,
niet meer overgaan tot verzelfstandigingen die niet goed overdacht zijn.Hij had er waardering voor dat het ministerie, uitgaande van de kerntaken
die bij Verkeer en Waterstaat vrij helder zijn te onderscheiden, in de afgelopen
jaren stelselmatig decentralisatiemogelijkheden heeft bezien en ook tot decentralisatieoperaties
is gekomen, zoals «Brokxdroog» en «Brokxnat», waardoor
belangrijke verschuivingen hebben plaatsgevonden, ook in beheersverantwoordelijkheden
en de daarmee gepaard gaande beleidsverantwoordelijkheden. Op één
punt vond hij zelfs dat het ministerie te ver is gegaan met decentralisatie,
namelijk bij de volledige overheveling van de financiële betrokkenheid
van het Rijk bij de waterkeringen naar de provincies. Hij was van oordeel,
gezien artikel 98 van de Waterschapswet en artikel 23 van de Grondwet, dat
het Rijk wel degelijk een eigen verantwoordelijkheid heeft op het vlak van
de waterkeringen en dat die verantwoordelijkheid dus niet geheel aan de provincies
kan worden overgelaten.Op het gebied van verkeer en vervoer is eveneens het nodige aan decentralisatie
doorgevoerd, maar helaas is de situatie daar bijzonder gecompliceerd door
de ontwikkelingen rond de bestuurlijke organisatie. De heer Van den Berg was,
juist uit decentralisatieoverwegingen, niet gecharmeerd van de vervoersregio's.
Die regio's zijn immers in feite een functionele bestuurslaag, terwijl hij
vond dat de taken op het vlak van verkeer en vervoer heel wel gedecentraliseerd
kunnen worden naar territoriale organen, waarbij de provincie qua schaal en
niveau in zijn ogen het aangewezen orgaan is voor regionale ontwikkelingen
op het vlak van verkeer en vervoer. In dit verband merkte hij nog op dat bij
decentralisatie ook de personele en financiële middelen over dienen te
gaan en daar ligt nog een knelpunt in verband met de Berenschotrapportage.
Bovendien heeft de Kamer de wijziging van de Wet personenvervoer en van de
Spoorwegwet nog niet behandeld.Verder zijn er op dit vlak nog enige wensen, niet alleen van de VNG, maar
ook van het IPO, zoals inzake decentralisatie van de middelen voor de bereikbaarheidsbevordering
en de mobiliteitsgeleiding en die voor de verkeersveiligheid. Ook hij zag
in die zin nog mogelijkheden voor verdere decentralisatie. De planwet verkeer
en vervoer leek hem een belangrijk ijkmoment voor de Kamer.De Kamer heeft inmiddels uitgesproken dat voor verzelfstandigingen voortaan
een wettelijk regime dient te gelden. Met het oog hierop wordt nu de Kaderwet
verzelfstandiging voorbereid. Hij ging ervan uit dat afzonderlijke departementale
verzelfstandigingsoperaties nu al, voorzover mogelijk, aan het kader van die
komende wet worden getoetst.Ten slotte wees hij erop dat het gedeconcentreerde apparaat van de minister
van Verkeer en Waterstaat vooral Rijkswaterstaat betreft. Omdat het daar gaat
om het beheer van de rijksinfrastructuur (zowel de natte als de droge), kan
bij Rijkswaterstaat per definitie geen decentralisatie plaatsvinden.
Wel hoorde hij soms van lokale en regionale bestuurders, dat vertegenwoordigers
van Rijkswaterstaat zich nu en dan wel erg sterk mengen in afwegingen die
juist op regionaal en lokaal niveau moeten plaatsvinden. Zo heeft Rijkswaterstaat
een belangrijke rol in de PPC's, maar deze dienst behoort zich uiteraard niet
beleidsmatig te mengen in het ruimtelijke beleid dat tot het terrein van de
lagere overheden behoort. Bovendien kreeg hij berichten dat de minister soms
moeilijk te benaderen is voor regionale en lokale bestuurders, omdat deze
bestuurders al snel naar Rijkswaterstaat worden verwezen. In principe had
hij daar weinig bezwaar tegen, maar soms moet er ook ruimte zijn voor overleg
op bestuurlijk niveau.Mevrouw Liemburg (PvdA) was aangenaam getroffen door de heldere
en inspirerende brief van 21 november jl. Deze voldoet daarmee aan het doel
van de decentralisatietoets: het vergroten en versterken van de rol van de
Kamer bij het decentralisatiebeleid. Er is altijd sprake van een zekere spanning
tussen enerzijds de sectorale invalshoek en anderzijds de meer integrale invalshoek,
terwijl de verkokering die zich bij ministeries kan voordoen, ook wel te zien
valt in Kamerfracties. Decentralisatie, privatisering en verzelfstandiging
zijn overigens geen dogma's. Het gaat erom dat er zo goed mogelijk wordt bestuurd
en het is dan ook nodig om regelmatig de grenzen te verkennen en na te gaan
of de goede weg is ingeslagen, zoals indertijd door de commissie-Franssen
is aanbevolen.Op dit punt zag zij het gevaar dat de motivatie om regelmatig een decentralisatietoets
aan te leggen, gaandeweg gaat slijten. Dat gevaar komt ook al in de brief
van 21 november om de hoek kijken, gezien de stelling dat na voltooiing van
de genoemde decentralisatieoperaties de grenzen van de mogelijkheden tot territoriale
decentralisatie worden benaderd. Zij meende dat er ook na voltooiing van die
operaties nog steeds mogelijkheden tot verdergaande territoriale decentralisatie
zijn. Het IPO geeft die ook in zijn brief aan. In dit verband herinnerde zij
aan de breed ondersteunde motie bij de jongste behandeling van de begroting
van Binnenlandse Zaken, waarin is gevraagd om een decentralisatieplan. Hoe
denkt de minister daarover?Mevrouw Liemburg vroeg vervolgens wat de reden is dat de kosten van het
versterken van de rivierdijken te hoog blijken voor de provincies. Beschikken
ze over te weinig financiële middelen, of hebben ze niet voldoende mogelijkheden
om daar op een goede manier mee om te gaan? Zelf vroeg zij zich af of het
provinciale niveau wel het juiste niveau is voor operaties van deze omvang.Zij kon zich voorstellen dat van VNG-zijde de stelling komt dat de Kamer
zich niet meer met de uitvoering behoort te bemoeien als eenmaal is besloten
tot decentralisatie, maar stelde daartegenover dat een goede kwaliteit van
bestuur een verantwoordelijkheid van eenieder is. Zij vond dan ook dat de
Kamer niet kan worden verboden om toch over de uitvoering van gedecentraliseerde
taken te spreken, zeker niet in de aanloopperiode waarin vaak nog een gewenningsproces
moet worden doorlopen. De Kamer zal daarbij niet moeten gaan zitten op de
stoel van het orgaan waaraan deze taken zijn overgedragen, maar heeft wel
het recht om signalen te geven als er in de uitvoering zaken misgaan.Ten slotte vroeg zij hoe het toezicht vanwege het ministerie op de verzelfstandigde
organen is geregeld.Ook de heer Remkes (VVD) uitte waardering voor de kwalitatief
hoogwaardige brief van 21 november jl. Hij stelde vast dat het ministerie
van Verkeer en Waterstaat de afgelopen jaren de nodige activiteiten heeft
ontplooid op het punt van de decentralisatie. Ter illustratie noemde hij de
operaties Brokxdroog en Brokxnat en de overdracht van de waterkeringssubsidies
aan de provincies. Over die overdracht van waterkeringssubsidies en vooral
over de positieve medewerking van de provincies daarbij was hij
overigens nog steeds enigszins verbaasd. Hij kon zich dan ook voorstellen
dat hier nog eens naar gekeken wordt in het verband van de taakverdelingsdiscussie
tussen Rijk, IPO en VNG. Daarnaast noemde hij als voorbeelden de decentralisatie
van het verkeersveiligheidsbeleid en het VERDI-convenant. Wel merkte hij in
dit verband met enige nadruk op, dat decentralisatie niet behoort te leiden
tot hogere bestuurskosten.Hij onderschreef de opmerkingen van de heer Van den Berg over de positie
van de waterschappen. Ook hij zag het ministerie van Verkeer en Waterstaat
als hoeder van deze functionele bestuurslaag. Anderzijds moet een functioneel
bestuur ook weer niet te veel taken krijgen, want dan is er het risico dat
de bijl aan de wortel van dat functionele bestuur wordt gelegd. Verder was
ook hij niet positief gestemd over de vervoersregio's en hij juichte het daarom
toe dat de minister op dat vlak inmiddels de koers heeft verlegd in de richting
van territoriale decentralisatie.Naast de formele decentralisatie, in de vorm van het overdragen van taken,
zou hij graag zien dat de rijksoverheid bij de uitvoering van haar taken een
open oor heeft voor wensen en inzichten van medeoverheden, mits die liggen
binnen financiële en inhoudelijke grenzen. Verder mag decentralisatie,
zo vond hij, zeker geen dogma zijn. Soms lijkt het beter om te kiezen voor
centralisatie, bijvoorbeeld op planologisch terrein om de snelheid van uitvoering
van grote infrastructurele werken te vergroten, terwijl de recente voorstellen
over het taxibeleid in feite ook recentralisatie betekenen. Hij was teleurgesteld over de stelling in de brief van 21 november dat
de grenzen van de mogelijkheden tot territoriale decentralisatie zijn bereikt.
Hij zag nog een aantal verdere decentralisatiemogelijkheden, zoals bij het
regionaal spoorvervoer en bij de besteding van mobiliteitsgelden, waar hij
een verschuiving van verantwoordelijkheden naar provincies en gemeenten zeker
mogelijk achtte. In de derde plaats noemde hij de komende planwet verkeer
en vervoer, waarbij hij mogelijkheden zag tot een versterking van de positie
van de provincies. Ook zag hij verdere mogelijkheden tot decentralisatie bij de «rijksheren»,
d.w.z. de gedeconcentreerde rijksdiensten. Daarbij dacht hij aan een vrij
omvangrijke sanering van het bestuurlijk toezicht, dus het «doorwerkingstoezicht»,
want ook hij kreeg in toenemende mate geluiden dat hier sprake is van beleidsconcurrentie,
waardoor alleen maar inefficiency van het bestuur in de hand wordt gewerkt
en bovendien nogal eens irritatie wordt opgeroepen. Hij was het ermee eens
dat de verantwoordelijkheid voor rijkswerken (aanleg, beheer, onderhoud e.d.)
bij het Rijk thuishoort, maar er kan wel gedacht worden aan het op contractbasis
overdragen van de uitvoering van beheer en onderhoud aan de provincies. Daar
zijn, zo was zijn indruk, ook interessante financiële voordelen mee te
behalen.In dit verband noemde hij ook de onlangs door de minister van VROM geponeerde
stelling dat er een strenger parkeerbeleid moet komen. Hij vond dat het Rijk
zich daarmee niet moet bemoeien. Het parkeerbeleid zag hij als een verantwoordelijkheid
van provincies en gemeenten, binnen het algemene kader dat door het Rijk wordt
aangegeven.Naar aanleiding van de passage in de brief over kaderwetgebieden ging
hij ervan uit dat in die gebieden waar de stadsprovincie niet langer het eindperspectief
is, de taken weer teruggaan naar de organen waar ze vandaan zijn gekomen,
dus provincies, gemeenten en in een enkel geval ook het Rijk. Verder wees
hij erop dat er nu al in de Randstad drie belangrijke spelers op het veld
van de mobiliteit zijn: de provincies Zuid-Holland, Noord-Holland en Utrecht.
Als daar nog drie belangrijke spelers bijkomen (de drie nieuwe stadsprovincies)
zou dat uiteindelijk wel eens een impuls tot recentralisatie kunnen betekenen.Ten slotte merkte hij op dat, als eenmaal is besloten om een bepaalde
taak te decentraliseren, het niet meer aan de Kamer is om te beoordelen of
er in de uitvoering van die taak al dan niet iets misgaat. Met het besluit tot decentralisatie heeft de Kamer immers ook de competentie om een
waardeoordeel uit te spreken, bij een ander orgaan gelegd. Antwoord van de ministerDe minister was blij met de lof voor de brief van 21 november
die zij graag doorgaf aan degenen die bij de opstelling van deze brief betrokken
waren. De Kamer mocht ook verwachten dat er van het ministerie van Verkeer
en Waterstaat een behoorlijke notitie over decentralisatie zou komen, nu juist
dit ministerie al jarenlang te maken heeft met decentralisatie van taken naar
provincies, gemeenten en waterschappen. Daarbij gaat het steeds om de vraag
hoe op de meest efficiënte en effectieve wijze op het brede terrein van
verkeer en waterstaat uitvoering kan worden gegeven aan de taken op dat terrein.De stelling in de brief dat de grenzen van de mogelijkheden tot territoriale
decentralisatie worden benaderd, geldt uiteraard voor het moment van vandaag.
Het ministerie van Verkeer en Waterstaat is zodanig dynamisch dat er in de
toekomst zeker wel weer nieuwe onderwerpen aan bod komen die verder gedecentraliseerd
kunnen worden, dan wel juist gerecentraliseerd moeten worden. Bij het taxibeleid
is inmiddels voor recentralisatie gekozen en de bewindsvrouwe sloot niet uit
dat ook de decentralisatie van waterkeringssubsidies heroverwogen dient te
worden, gezien de praktische problemen die daarbij nu optreden. Zij vond wel
dat niet te snel na de beslissing tot decentralisatie weer een eventuele recentralisatie
in beeld moet komen; er moet ook enige tijd gegund worden om de decentralisatie
vorm te laten krijgen en te laten slagen.Zij wees er vervolgens op dat de minister van Verkeer en Waterstaat op
tal van gebieden een belangrijke regierol houdt. Het ministerie heeft immers
niet alleen te maken met infrastructuur, maar ook met ontwikkelingen in het
verkeers- en vervoerssysteem die weer effecten op die infrastructuur hebben.
Zo heeft het zeer ingrijpende consequenties voor de rijkswegen en het openbaar
vervoer als door gemeenten en provincies geen goed parkeerbeleid wordt gevoerd
en met het oog hierop blijft er toch een belangrijke rol voor de minister
weggelegd. In het algemeen betreft die rol uiteraard de hoofdlijnen van het
parkeerbeleid, maar op twee specifieke punten dient er, zo vond zij, sprake
te zijn van een meer gedetailleerde betrokkenheid van het Rijk: het beleid
inzake betaald parkeren en het locatiebeleid. Bij het locatiebeleid wordt
ernaar gestreefd om de locaties bij knooppunten van openbaar vervoer goed
tot ontwikkeling te laten komen. Dat betekent dat er toch vrij strakke uniforme
normen voor die locaties moeten gelden. De VNG, als koepelorganisatie van
de gemeenten, stelt weliswaar dat gemeenten daarin meer vrijheid moet worden
gelaten, maar individuele gemeenten hebben vaak helemaal geen bezwaar tegen
uniforme normen, omdat er anders het gevaar is dat buurgemeenten met elkaar
gaan concurreren op parkeernormen, hetgeen in een tijd van ernstige mobiliteitsproblemen
niet bepaald gelukkig zou zijn. Helaas moet vastgesteld worden dat lagere
overheden het locatiebeleid in de praktijk soms niet ondersteunen, maar juist
ondergraven. Zij kon zich dat in individuele gevallen ook wel voorstellen,
bijvoorbeeld als zich een groot bedrijf aandient, maar als in die gevallen
wordt toegestaan dat van het locatiebeleid wordt afgeweken, is er al snel
van dat beleid weinig meer over, mede gezien de precedentwerking. Overigens
is dit beleid ook weer niet zo rigide geformuleerd, want er zit nog een behoorlijke
flexibiliteit in en er is ook differentiatie mogelijk tussen de Randstad en
de rest van Nederland.In het geval de kaderwetgebieden gaan verdwijnen en niet omgezet worden
in stadsprovincies, zullen in principe de taken die van de provincie afkwamen,
weer teruggaan naar de provincie, en de taken die voorheen door de gemeenten
werden uitgevoerd, weer naar de gemeenten teruggaan. In het algemeen zal er
dan tevens reden zijn om na te gaan of deze verdeling van taken
tussen gemeenten en provincie nog steeds adequaat is. Overigens kunnen de
gemeenten in zo'n vroeger kaderwetgebied ook zelf besluiten om tot vergaande
samenwerking te komen, eventueel samen met de provincie. Zij vond dat een
dergelijke samenwerking ook nodig is op het terrein van verkeer en vervoer,
maar zij kon dat niet afdwingen; de partijen zullen dat zelf moeten doen en
ook zelf moeten organiseren. Daarnaast leek haar een coördinerende taak
voor de provincie weggelegd op het punt van het parkeerbeleid, niet om te
bereiken dat in alle gemeenten in die provincie hetzelfde parkeerbeleid totstandkomt,
maar om te bereiken dat het parkeerbeleid van de gemeenten enigermate op elkaar
wordt afgestemd en in ieder geval te voorkomen dat gemeenten via de mobiliteit
met elkaar gaan concurreren.Bij de opstelling van de planwet verkeer en vervoer en bij een aantal
overleggen met de bestuurlijke partners (IPO en VNG) is het ministerie van
Binnenlandse Zaken nauw betrokken geweest. De taakverdeling in de planwet
is ook gebaseerd op de afspraken die in het VERDI-convenant zijn neergelegd.Ingaande op de opmerkingen over externe verzelfstandiging zei de bewindsvrouwe
dat de minister van Binnenlandse Zaken binnenkort in het kader van de rijksbrede
doorlichting, de Kamer zal informeren over de resultaten van de eerste fase
van de doorlichting van de bestaande ZBO's bij VW. Deze eerste fase betreft
tien ZBO's, terwijl in de tweede fase nog eens 25 ZBO's worden doorgelicht
en bij die gelegenheid tevens een vervolgonderzoek wordt gedaan naar de al
doorgelichte ZBO's, in het bijzonder naar aanleiding van de aanbevelingen
over de beleidsmatige aansturing. Het streven is erop gericht om de tweede
fase in juni af te ronden. De Kamer zal daarna zo spoedig mogelijk over de
uitkomsten worden geïnformeerd.In dit verband merkte zij op dat juist omdat het ministerie van Verkeer
en Waterstaat voorop heeft gelopen bij het instellen van ZBO's, de vormgeving
van de eerste ZBO's niet altijd even gelukkig is uitgepakt. In een later stadium,
toen eenmaal geleerd was van gemaakte fouten, ook die van andere ministeries,
zijn dan ook andere regels gesteld. Ter illustratie wees zij op de grote verschillen
in aanpak tussen de verzelfstandiging van het loodswezen en die van de Dienst
wegverkeer. Zij had trouwens ook niet voor niets de commissie-Frissen ingesteld,
teneinde de bestuurlijke kanten van het verzelfstandigde loodswezen nog eens
door te lichten en duidelijk op tafel te krijgen welke ministeriële verantwoordelijkheden
er op dit punt nog zijn en hoe de minister die verantwoordelijkheden ook kan
waarmaken. Bij de verzelfstandiging van de Dienst wegverkeer kon dat anders
worden geregeld, op basis van de aanwijzingen voor ZBO's die inmiddels in
het kabinet waren afgesproken.Bij de instelling van nieuwe ZBO's wordt uiteraard gehandeld conform die
aanwijzingen. Een belangrijk criterium voor instelling van nieuwe ZBO's is
de vraag, of het gaat om een groep van deskundigen die onafhankelijk dient
te zijn ten opzichte van het ministerie. Een voorbeeld hiervan is de transportongevallenraad:
een groep deskundigen die onafhankelijk onderzoek dient te verrichten en daarbij
eventueel ook de rijksoverheid moet kunnen aanspreken op gemaakte fouten.
Een ander belangrijk criterium is de vraag, of het gaat om regelgebonden uitvoering.
Voorbeelden daarvan zijn de Dienst wegverkeer en ook het loodswezen. Binnen
het ministerie is er een groep die een en ander toetst: de auditgroep verzelfstandigingen.Het KNMI is inderdaad een goed voorbeeld van een agentschap, waarbij op
output wordt gestuurd. Er is nog steeds geen volledig ideaal model voor een
agentschap gevonden, maar inmiddels wordt dat ideaal wel dicht benaderd.De minister ging vervolgens nader in op een aantal vragen en opmerkingen
over territoriale decentralisatie. Daarbij beklemtoonde zij eerst dat taken
en verantwoordelijkheden zo helder mogelijk tussen overheden verdeeld
dienen te worden, met zo strikt mogelijke «waterscheidingen».
In de praktijk blijkt het echter nog niet zo eenvoudig te zijn om zich ook
aan die strikte scheiding te houden. Ter illustratie daarvan wees zij op de
gang van zaken rond het fietsbeleid. Van oudsher is dat een zaak van de gemeenten
en voor een beperkt deel van de provincies, maar toch is daar de afgelopen
tien à twaalf jaar bij elke begrotingsbehandeling in de Kamer over
gesproken en is ook regelmatig aangedrongen op instelling van een apart fonds
voor fietspaden. Als zo'n fonds er dan eenmaal was gekomen, werd het echter
weer direct gedecentraliseerd. Overigens zag zij ook nog wel enige verantwoordelijkheid
van de rijksoverheid voor het fietsbeleid, maar dan gaat het om stimulering,
innovatie, het in het buitenland propageren van het gebruik van de fiets,
e.d. Verder is dit echt een zaak van de gemeenten en zij wilde die verantwoordelijkheidsverdeling
ook zo houden, alleen al om in staat te zijn de gemeenten zo nodig op hun
fietsbeleid aan te spreken.De verantwoordelijkheidsverdeling zoals die in het VERDI-convenant is
neergelegd, vond zij nog niet volledig ideaal. Op zichzelf had zij graag vrijwel
alle BOS-gemeenten hun bevoegdheden op het vlak van openbaar vervoer afgenomen,
omdat deze gemeenten van een zodanige omvang zijn dat het niet verstandig
is om hen verantwoordelijk te laten zijn voor het openbaar vervoer. Ook de
kostendekkingsgraad van het openbaar vervoer ligt in vrijwel alle BOS-gemeenten
nog aanmerkelijk lager dan in de grote steden en de provincies.Bij decentralisatie van taken gaan in beginsel, zo is afgesproken, ook
de financiële en personele middelen over. In een aantal gevallen blijkt
na decentralisatie, dat voor de uitvoering van de taak meer menskracht nodig
is. Zij vond dat op zichzelf jammer, maar anderzijds beaamde zij dat er vaak
tevens sprake is van een intensivering van beleid, hetgeen inderdaad weer
wat extra menskracht vergt.Zij was in het algemeen voorstander van een integrale benadering van decentralisatie.
Integratiemomenten voor het ministerie van Verkeer en Waterstaat worden gevormd
door de plannen die op nationaal, provinciaal en gemeentelijk niveau worden
gemaakt, zoals het SVV dat op zijn beurt weer wordt geïntegreerd in de
ruimtelijke nota's. Verder krijgt een groot deel van de integratie vorm in
het kader van het streekplan en vindt ook in dat kader een toetsing plaats.
Zij voelde dan ook niet veel voor het opstellen van een apart decentralisatieplan.
In dit verband wees zij erop dat het ministerie van Binnenlandse Zaken steeds
zeer nauw betrokken is geweest bij de decentralisatieprocessen van de afgelopen
jaren. Zij vond dat ook terecht, want het ministerie van Binnenlandse Zaken
is nu eenmaal de bewaker van het totale decentralisatieproces en moet daarbij
erop letten dat niet te gedetailleerde regels worden gesteld.Aanvullend merkte zij nog op dat zij vanmorgen een vergadering in Rotterdam
had bijgewoond over het «Rotterdamse fileplan». Daarbij zijn er
vele betrokkenen, zoals de gemeente Rotterdam, de regio, de provincie, het
Rijk en het bedrijfsleven, maar ieder met duidelijke eigen verantwoordelijkheden
waar men elkaar ook op aanspreekt. Het Rijk heeft hier een soort regierol.
Zij vond dit een goede manier van samenwerken: de betrokkenheid van iedere
partner komt tot haar recht en de decentralisatie wordt volledig in stand
gehouden.In reactie op de opmerkingen over de inspecties zei de minister dat het
kabinetsstandpunt over dit onderwerp binnenkort te verwachten valt. Dit had
er eigenlijk al moeten zijn, maar gezien de vele ministeries die hierbij betrokken
zijn, heeft het overleg hierover wat meer tijd gevraagd.Duidelijk is dat de inspecties die toezien op de naleving van regelgeving,
op centraal niveau moeten blijven. Het gaat dan om bijvoorbeeld de rijksverkeersinspectie,
de luchtvaartinspectie en de scheepvaartinspectie. Deze inspecties hebben
bij wet bepaalde taken opgedragen gekregen en opereren in de praktijk ook
zelfstandig, zodat niet de indruk moet ontstaan dat ze «ingekapseld»
zouden worden in het ministerie. In sommige gevallen spreken de
inspecties trouwens ook het ministerie zelf aan. Verder is altijd, als overleg
plaatsvindt tussen de minister en de betreffende directeur-generaal over een
bepaalde inspectie, ook het hoofd van die inspectie bij dat overleg aanwezig.
Er zijn dus in de praktijk rechtstreekse lijnen tussen de inspecties en de
minister. Wel blijven c.q. worden de inspectiediensten nu daadwerkelijk ingebed
in de organisatie van het ministerie, onder de betreffende directeur-generaal.
Veel zaken die inspecties constateren, moeten immers gevolgen hebben voor
de regelgeving en met het oog hierop is een onbelemmerde uitwisseling van
kennis en gegevens met het ministerie van belang. Bovendien is inbreng vanwege
de inspecties binnen het ministerie van groot belang waar het gaat om de vraag
of nieuwvoorgenomen regelgeving in de praktijk ook uitvoerbaar is en te controleren
valt.Zij beaamde dat in het kader van o.a. het VERDI-convenant zal moeten worden
gekomen tot een sanering van het bestuurlijk toezicht. Als eenmaal in de wet
heldere afspraken over een taakverdeling zijn vastgelegd, zullen de HID's
en de inspecteurs ruimtelijke ordening op een aantal terreinen inderdaad minder
toezicht uit hoeven te oefenen. Zij had echter wel de indruk gekregen dat
met name de heer Remkes op dit terrein verder zou willen gaan dan zij zou
willen doen. Zij wilde, gezien de verantwoordelijkheid die zij toch bleef
dragen, wel een mogelijkheid van toezicht houden, alleen al om na te gaan
of de afspraken over het te voeren beleid ook werkelijk door provincies en
gemeenten worden uitgevoerd.Overigens had zij niet ervaren dat overleg tussen HID's en inspecteurs
ruimtelijke ordening enerzijds en provincies en gemeenten anderzijds vaak
zo moeizaam verloopt. Er zijn wel eens verschillen van inzicht, maar in het
algemeen wordt daar op een goede manier uitgekomen. Bovendien heeft het soms
vooral te maken met persoonlijkheden. In dit verband merkte zij nog op dat
inmiddels een «carrousel» in werking is gesteld waardoor vrijwel
alle HID's een andere standplaats krijgen, mede om te voorkomen dat mensen
al te lang op een bepaalde plek blijven, waardoor er soms de natuurlijke neiging
is om al te zeer in details te gaan. Verder wees zij er nog op dat in het
kader van het VERDI-convenant nu wordt gewerkt aan een systeem van gezamenlijke
monitoring.De taken op het vlak van integraal verkeer- en vervoersbeleid zijn al
gedecentraliseerd, inclusief de middelen. Daarbij gaat het om zaken als parkeerbeleid,
fietsbeleid, carpoolbeleid e.d. De rijksoverheid houdt hierbij alleen nog
een taak voorzover het gaat om innovatie, bijvoorbeeld innovatie van vervoersmanagement.
Tevens is het uiteraard aan de rijksoverheid om een zaak als rekeningrijden
te ontwikkelen en daarnaast blijft het Rijk een rol houden bij het stimuleren
van alternatieven voor het zogenaamde «solistische autogebruik»
en van bestuurlijke samenwerking. De B&M-gelden waar het IPO in zijn brief
op doelt, zijn bedoeld als een tijdelijke investeringsimpuls en worden uitsluitend
voor de zojuist genoemde zaken aangewend. Overigens worden veel projecten
gezamenlijk met provincies en gemeenten uitgevoerd.De stelling dat de grenzen van de decentralisatiemogelijkheden in zicht
komen, geldt inderdaad niet voor het spoorwegvervoer. Wel moet worden bedacht
dat er hier sprake is van een overgangssituatie. Zolang nog niet duidelijk
is wat de kosten zijn, kan hier nog niet werkelijk tot decentralisatie worden
gekomen. Inmiddels wordt in overleg met de noordelijke provincies bezien of
al een stapje verder op deze weg kan worden gezet, maar in het algemeen moet
eerst gewacht worden op wijziging van de wettelijke regelingen, waarbij medewerking
van de Tweede Kamer nodig is.Ten slotte zei de bewindsvrouwe dat vanwege het ministerie van Verkeer
en Waterstaat altijd wordt gelet op de positie van de waterschappen,
voorzover het ministerie betrokken is bij wetgeving. Ook zelf was zij daar
binnen het kabinet zoveel mogelijk alert op. Zij vond dat de positie van het
functionele bestuur moet worden bewaakt, maar onderschreef ook dat dit tevens
restricties aan de taken oplegt.De voorzitter van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken,De CloeDe voorzitter van de vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat,BiesheuvelDe griffier van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken,Hommes XNoot1Samenstelling: Leden: Van Erp (VVD), V. A. M. van der Burg (CDA), Te
Veldhuis (VVD), Van der Heijden (CDA), De Cloe (PvdA), voorzitter, Janmaat
(CD), Van den Berg (SGP), Scheltema-de Nie (D66), ondervoorzitter, Apostolou
(PvdA), Kalsbeek-Jasperse (PvdA), Zijlstra (PvdA), Van der Hoeven (CDA), Remkes
(VVD), Gabor (CDA), Koekkoek (CDA), Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels), Oedayraj
Singh Varma (GroenLinks), Hoekema (D66), Essers (VVD), Dittrich (D66), Dijksman
(PvdA), De Graaf (D66), Cornielje (VVD), Rouvoet (RPF) en Rehwinkel (PvdA).Plv. leden: Korthals (VVD), Dankers (CDA), Van Hoof (VVD), Bijleveld-Schouten
(CDA), Liemburg (PvdA), Poppe (SP), Schutte (GPV), Jeekel (D66), Van Heemst
(PvdA), Noorman-den Uyl (PvdA), Verhagen (CDA), Van der Stoel (VVD), Mateman
(CDA), Mulder-van Dam (CDA), Van Wingerden (AOV), Rabbae (GroenLinks), Van
Boxtel (D66), H. G. J. Kamp (VVD), Assen (CDA), M. M. van der Burg (PvdA),
Bakker (D66), Klein Molekamp (VVD), Leerkes (Unie 55+) en Van Oven (PvdA).XNoot2Samenstelling: Leden: Blaauw (VVD), ondervoorzitter, Van den Berg (SGP),
Lilipaly (PvdA), Biesheuvel (CDA), voorzitter, Reitsma (CDA), Versnel-Schmitz
(D66), Van Gijzel (PvdA), Leers (CDA), Van Heemst (PvdA), Verbugt (VVD), Van
Rooy (CDA), Poppe (SP), Van 't Riet (D66), Duivesteijn (PvdA), H. G. J. Kamp
(VVD), Stellingwerf (RPF), Crone (PvdA), Roethof (D66), M. B. Vos (GroenLinks),
Verkerk (AOV), Van Zuijlen (PvdA), Van Waning (D66), Keur (VVD), Hofstra (VVD)
en Assen (CDA).Plv. leden: Blauw (VVD), Schutte (GPV), Van Gelder (PvdA),
Soutendijk-van Appeldoorn (CDA), Dankers (CDA), Jeekel (D66), Swildens-Rozendaal
(PvdA), Terpstra (CDA), Huys (PvdA), Korthals (VVD), Th. A. M. Meijer (CDA),
Hillen (CDA), H. Vos (PvdA), Remkes (VVD), Leerkes (Unie 55+), Witteveen-Hevinga
(PvdA), Augusteijn-Esser (D66), Rosenmöller (GroenLinks), Nijpels-Hezemans
(groep-Nijpels), Valk (PvdA), Hoekema (D66), Klein Molekamp (VVD), Te Veldhuis
(VVD) en Van der Linden (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-22236-42.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl