Aanpassing van de Vreemdelingenwet 2000 aan richtlijn 2001/51/EG; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29016, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

08-12-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

29016 nr. 5

03-12-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleidingArtikel 2 van de richtlijnArtikel 3 van de richtlijnArtikel 4 van de richtlijnArtikel 7 van de richtlijnOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29016Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 35 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 016Aanpassing van de Vreemdelingenwet 2000 aan richtlijn 2001/51/EG van
de Raad van de Europese Unie van 28 juni 2001 tot aanvulling van het
bepaalde in artikel 26 van de Overeenkomst ter uitvoering van het Akkoord
van Schengen van 14 juni 1985nr. 5NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 3 december 2003Het verheugt mij dat de leden van de CDA-fractie kunnen instemmen met
dit wetsvoorstel en dat zij de noodzaak van een doeltreffende bestrijding
van illegale immigratie en het belang van de rol die vervoersmaatschappijen
daarbij kunnen vervullen, onderschrijven. Graag ga ik hieronder in op de vragen
die nog bij deze leden leven. Ook op de vragen van de leden van de VVD-fractie,
de fractie van de ChristenUnie en de SGP-fractie, welke leden met belangstelling
hebben kennisgenomen van dit wetsvoorstel, ga ik hieronder in. Daarbij heb
ik de volgorde van het verslag aangehouden.InleidingDe leden van de CDA-fractie vragen of en in welke mate de richtlijn en
de daaruit voortvloeiende aanpassing van de Nederlandse wetgeving ziet op
verplichtingen die ten aanzien van vervoerders moeten worden vastgesteld,
dan wel kunnen worden vastgesteld.Op grond van artikel 26 van de Schengen Uitvoeringsovereenkomst (hierna:
SUO) en de nadere uitwerking daarvan in de richtlijn zijn de lidstaten verplicht bepalingen in hun wetgeving op te nemen waarbij,
overeenkomstig het gestelde in de SUO en de richtlijn, verplichtingen worden
vastgesteld voor vervoerders die buitenlandse onderdanen naar het grondgebied
van de lidstaten vervoeren. De lidstaten zijn daarnaast vrij bijkomende maatregelen
ten aanzien van vervoerders vast te stellen.Artikel 2 van de richtlijnHet antwoord op de vraag van de leden van de CDA-fractie of de uitwerking
van de richtlijn in de praktijk vooral betrekking zal hebben op luchtvaartmaatschappijen
luidt als volgt. Artikel 2 van de richtlijn verduidelijkt de terugbrengplicht
van de vervoerder uit artikel 26 SUO. In zowel artikel 26 SUO als in artikel
2 van de richtlijn wordt het begrip vervoerder gebruikt. De terugbrengplicht
heeft echter alleen betrekking op de vervoerder die een toegang geweigerde
vreemdeling tot aan de buitengrens heeft gebracht. Buitengrenzen voor Nederland
zijn de Nederlandse zeegrenzen, alsmede lucht- of zeehavens waar grenscontrole
op personen wordt uitgeoefend (grensdoorlaatposten). Het aantal vreemdelingen
dat de toegang tot Nederland wordt geweigerd op een zeehaven is
gering. In de praktijk zal de terugbrengplicht dan ook in nagenoeg alle gevallen
zien op luchtvaartmaatschappijen.De aan het woord zijnde leden hebben voorts aangegeven graag te vernemen
hoe de op grond van artikel 26 SUO bestaande plicht om vreemdelingen aan wie
de toegang is geweigerd terug te brengen, alsmede de plicht de nodige maatregelen
te nemen om zich ervan te vergewissen dat een vreemdeling in het bezit is
van geldige reisdocumenten, in de praktijk uitwerken. Beide verplichtingen
uit artikel 26 SUO zijn vertaald in de Vreemdelingenwet 2000.De terugbrengplicht is neergelegd in artikel 5, tweede lid, en artikel
65 van de Vreemdelingenwet 2000. De wijze waarop de ambtenaar belast met grensbewaking –
in de praktijk meestal de Koninklijke marechaussee (hierna: Kmar) –
de terugbrengplicht jegens de vervoerder in de dagelijkse praktijk dient te
effectueren is uitgewerkt in de Vreemdelingencirculaire 2000. De amtenaar
belast met grensbewaking zal iedere vreemdeling aan wie de toegang op of nabij
een grensdoorlaatpost wordt geweigerd, ongeacht of hij een asielaanvraag indient,
voor terugname claimen bij de aanvoerende luchtvaartmaatschappij of de gezagvoerder
van het betreffende zeeschip of de betrokken rederij, vooropgesteld dat kan
worden vastgesteld welke luchtvaartmaatschappij of rederij de vreemdeling
heeft aangevoerd. Het antwoord op de vraag welke luchtvaartmaatschappij een
toeganggeweigerde vreemdeling heeft aangevoerd wordt verkregen bij de vaste
controlebalie van de Kmar bijvoorbeeld aan de hand van het ticket, verklaringen
van de vreemdeling of nader onderzoek door de Kmar, bijvoorbeeld door middel
van het opvragen van passagierslijsten. Ook gate-controles dragen bij aan
de mogelijkheid de aanvoerende luchtvaartmaatschappij te identificeren. De
aanvoerende luchtvaartmaatschappij krijgt vervolgens bericht dat zij de aangevoerde
vreemdeling terug dient te nemen. In de Vreemdelingencirculaire 2000 zijn
modellen opgenomen voor de door de ambtenaar belast met grensbewaking te geven
aanwijzing aan de vervoerder om een vreemdeling om niet terug te vervoeren
naar een plaats buiten Nederland, alsmede voor in internationaal verband gehanteerde
attesten waarvan door de ambtenaar gebruik wordt gemaakt om het terugvervoeren
door de vervoerder te faciliteren (Vc 2000 modellen M27-M29). De ambtenaar
belast met grensbewaking geeft de vreemdeling de aanwijzing zich, tot zijn
vertrek, op te houden in de internationale lounge. Voor vreemdelingen die
geen aanvraag om een verblijfsvergunning asiel indienen dient het vertrek
te worden geëffectueerd zodra plaatsing aan boord van een luchtvaartuig
mogelijk is of zodra het aanvoerende schip vertrekt (A2/5.2.7, 5.2.8 Vc 2000).
De Kmar ziet erop toe dat het vertrek zo spoedig mogelijk plaatsvindt.Ook de procedure die gevolgd dient te worden indien de vreemdeling op
Schiphol of op een andere grensdoorlaatpost te kennen geeft een asielaanvraag
te willen indienen is uitgeschreven in de Vreemdelingencirculaire 2000 (C3/11.3
en C3/12.3 Vc 2000). De ambtenaar belast met grensbewaking weigert de toegang
en verricht een kort onderzoek onder andere om vast te stellen door welke
luchtvaartmaatschappij betrokkene is aangevoerd. De vreemdeling zal vervolgens
door de Kmar worden overgedragen aan het Aanmeldcentrum Schiphol. Ook vreemdelingen
aan wie op een andere doorlaatpost de toegang wordt geweigerd worden overgebracht
naar het Aanmeldcentrum Schiphol.Verder wijs ik de aan het woord zijnde leden er op dat in artikel 4 van
de Vreemdelingenwet 2000 voor de vervoerder de zorgplicht is neergelegd de
nodige maatregelen te nemen en het toezicht te houden dat redelijkerwijs van
hem kan worden gevorderd om te voorkomen dat een vreemdeling niet in het bezit
is van de vereiste documenten voor grensoverschrijding. De zorgplicht is nader
uitgewerkt in de richtlijnen voor vervoerders (A2, bijlage 3,
Vc 2000). De precieze inhoud van de zorgplicht is niet in het algemeen aan
te geven; deze is afhankelijk van concrete omstandigheden en bijvoorbeeld
de ervaringsregels met betrekking tot de risico's van de desbetreffende vlucht.
De vervoerder dient zodanige voorzorgsmaatregelen te nemen dat de aanvoer
van niet of niet juist gedocumenteerde vreemdelingen wordt voorkomen. Op de
vervoerder rust in ieder geval de plicht te voorzien in voldoende opleiding
en instructie van personeel dat de controles feitelijk uitvoert. Voorbeelden
van minimaal te nemen voorzorgsmaatregelen zijn controle op de geldigheid
van het aangeboden reisdocument en indien nodig de aanwezigheid van een geldig
visum, controle op vervalsingskenmerken, controle of degene die het reisdocument
aanbiedt de in het document beschreven rechtmatige houder is en het overleggen
van de passagierslijst. De Nederlandse overheid kan de individuele vervoerder
aanwijzingen geven om extra voorzorgsmaatregelen te nemen voor de controle
voorafgaand aan het vertrek bij vervoer dat als risicodragend wordt aangemerkt,
zoals het gebruik van technische hulpmiddelen. Om vervoerders in staat te
stellen de controle zo goed mogelijk te verrichten houdt het Ministerie van
Justitie hen regelmatig op de hoogte van wijzigingen in de voor toegang tot
Nederland vereiste documenten en visa. Ook kunnen aanwijzingen worden gegeven
die een meer effectieve controle kunnen bewerkstelligen, bijvoorbeeld over
veel voorkomende vervalsingen. In dit verband wijs ik ook op het tussen de
Staat der Nederlanden en de KLM afgesloten convenant inzake de beperking van
de aanvoer van niet- of onjuist gedocumenteerde vreemdelingen.Overtreding van artikel 4 van de Vreemdelingenwet 2000 is strafbaar gesteld
in artikel 108 van die wet. Proces-verbaal wordt opgemaakt in alle gevallen
waarin als gevolg van het nalaten van de zorgplicht een niet of onjuist gedocumenteerde
vreemdeling binnen Nederland is gebracht. De processen verbaal worden doorgezonden
aan het Openbaar Ministerie. In beginsel zal eerst een transactie worden aangeboden
door het Openbaar Ministerie (Richtlijn inzake strafrechtelijke aansprakelijkheid
voor aanvoer van niet of onjuist gedocumenteerde vreemdelingen, vastgestekd
in de veragdering van de procureurs-generaal d.d. 24 november 1993, inw.tr:
26 maart 1995).Naar aanleiding van de voorbeelden die in de memorie van toelichting worden
aangehaald over de onderdelen a en b van artikel 2 van de richtlijn hebben
de aan het woord zijnde leden gevraagd of kan worden aangegeven hoeveel op
doorreis zijnde vreemdelingen jaarlijks worden teruggestuurd. Uit door de
Kmar verstrekte cijfers betreffende het aantal vreemdelingen aan wie de toegang
tot Nederland wordt geweigerd, kan het volgende worden opgemaakt. Op Schiphol
is in het jaar 2000 aan 10 104 vreemdelingen de toegang geweigerd. Over
de jaren 2001 en 2002 bedroeg dat aantal respectievelijk 9484 en 8686. Daarbij
wordt echter geen onderscheid gemaakt tussen vreemdelingen voor wie Nederland
de eindbestemming was en op doorreis zijnde vreemdelingen die alsnog in Nederland,
het land van doorreis, toegang vragen.Artikel 3 van de richtlijnDe leden van de CDA-fractie vragen of er zicht bestaat op de mate waarin
en de wijze waarop luchtvaartmaatschappijen in de praktijk aan hun terugbrengplicht,
en in het bijzonder de plicht zonodig een vlucht te boeken bij een andere
luchtvaartmaatschappij, voldoen.In algemene zin geldt dat indien de aanvoerende luchtvaartmaatschappij
geïdentificeerd kan worden en een claim wordt gelegd, de luchtvaartmaatschappij
ook voldoet aan zijn terugbrengplicht. Het effectueren van de terugbrengplicht
levert geen noemenswaardige problemen op en weigeringen komen nagenoeg niet
voor. De mogelijkheid om vreemdelingen aan wie de toegang wordt
geweigerd uit te zetten door plaatsing aan boord van vliegtuig of schip van
de aanvoerende vervoersmaatschappij en, bij gebleken onmogelijkheid dit binnen
redelijke termijn te realiseren, de mogelijkheid om de kosten van verwijdering
op de vervoerder te verhalen bestaan al sedert 1965 en deze regels hebben
amper jurisprudentie opgeleverd. In de toelichting bij artikel 3 van de richtlijn
is inderdaad opgemerkt dat van een luchtvaartmaatschappij, indien dat nodig
is om aan de terugbrengplicht te voldoen, in de praktijk ook nu reeds wordt
verlangd een vlucht bij een andere maatschappij te boeken. Alhoewel deze verplichting
derhalve geen nieuwe is, komt die situatie in de praktijk niet veel voor.
Behalve het in de toelichting genoemde voorbeeld van een maatschappij die
slechts eenmaal per week op een Nederlandse luchthaven vliegt, gebeurt dit
bijvoorbeeld in het enkele geval dat een luchtvaartmaatschappij niet langer
vliegt op een Nederlandse luchthaven. De meeste luchtvaartmaatschappijen maken
deel uit van een grotere alliantie en kunnen dan gebruik maken van een vlucht
van een partner binnen die alliantie. De Kmar heeft daar geen bemoeienis mee,
luchtvaartmaatschappijen lossen dit onderling op, de Kmar ziet er slechts
op toe dat het vertrek van een vreemdeling inderdaad zo spoedig als mogelijk
plaatsvindt.In antwoord op de vraag van deze leden hoe vaak het voorkomt dat een vreemdeling
aan wie de toegang is geweigerd vervolgens asiel aanvraagt, merk ik op dat
de volgorde meestal andersom is: de vreemdeling vraagt asiel waarna hem de
toegang wordt geweigerd. De Kmar heeft de navolgende cijfers verstrekt. In
het jaar 2000 werd op Schiphol aan 10 104 vreemdelingen de toegang geweigerd
en 4079 daarvan hadden een asielaanvraag ingediend. In 2001 werd aan 9484
vreemdelingen de toegang geweigerd en 2690 daarvan vroegen asiel. In 2002
werd door 1923 vreemdelingen asiel gevraagd op een totaal aantal toeganggeweigerden
van 8686.In antwoord op de vraag van deze leden of bij het herleven van de vertrekplicht
na afronding van de asielprocedure, in alle gevallen dezelfde vervoersmaatschappij
weer wordt benaderd en verantwoordelijk gesteld wordt voor de terugkeer van
de vreemdeling, alsook voor kosten daarvan, merk ik het volgende op.In de praktijk wordt aan alle vreemdelingen die op of nabij een grensdoorlaatpost
asiel aanvragen formeel juridisch de toegang geweigerd indien zij niet aan
de voorwaarden van artikel 3 van de Vreemdelingenwet 2000 voldoen. De identiteits-
en reisgegevens worden onderzocht om vast te stellen welke luchtvaartmaatschappij
of rederij de vreemdeling heeft aangevoerd, opdat alvast een claim voor terugname
kan worden gelegd bij die vervoerder (C3/11.3 Vc 2000). Op grond van artikel
5, derde lid, van de Vreemdelingenwet 2000 is de vreemdeling die een asielaanvraag
indient niet onderworpen aan de vertrekplicht van artikel 5, eerste lid, van
die wet. De vreemdeling die asiel vraagt moet de behandeling van zijn aanvraag
immers in Nederland kunnen afwachten. Echter, wanneer de aanvraag is afgewezen
ontstaat van rechtswege de verplichting tot vertrek (artikel 45 van de Vreemdelingenwet
2000). De vreemdeling wiens aanvraag binnen de aanmeldcentrumprocedure, dan
wel vanuit het Grenshospitium is behandeld, zal na een afwijzende beslissing
op de asielaanvraag in beginsel in het grenshospitium dienen te verblijven.
Deze maatregel geldt dan in principe tot aan het moment dat de vreemdeling
Nederland daadwerkelijk heeft verlaten (C3/12.3 Vc 2000). De toegangweigering
duurt in die gevallen voort en de eerder gelegd claim kan worden geëffectueerd.
Daarom wordt ongeacht of de vreemdeling aan wie de toegang wordt geweigerd
een aanvraag om een verblijfsvergunning asiel indient, deze voor terugname
geclaimd bij de aanvoerende luchtvaartmaatschappij of bij de gezagvoerder
van het betreffende zeeschip of bij de betrokken rederij (A2/5.2.8 Vc 2000). De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen naar informatie over
de werking van artikel 65 van de Vreemdelingenwet 2000 en de artikelen 6.2
en 6.3 van het Vreemdelingenbesluit 2002 in de praktijk. In dit verband beantwoord
ik de vraag van deze leden hoe vaak vervoerders daadwerkelijk zijn aangesproken
op hun terugnameplicht als volgt. Aan de gegevensverstrekkinmg door de Kmar
kan het volgende worden ontleend. Van het totaal aantal toeganggeweigerden
op Schiphol in het jaar 2000, te weten 10 104, hebben 4079 vreemdelingen
een asielaanvraag ingediend. Voor 65% van hen werd een claim gelegd bij de
aanvoerende luchtvaartmaatschappij. Voor 99% van de 6 025 regulier geweigerde
vreemdelingen in dat jaar is een claim gelegd bij de vervoerder.In het jaar 2001 werd aan 9484 vreemdelingen de toegang geweigerd; 2690
daarvan vroeg asiel en voor 60% van hen werd een claim gelegd. Bij de 6794
regulier toeganggeweigerden bedroeg het percentage claims op luchtvaartmaatschappijen
98%.Het jaar 2002 laat een totaal aantal toeganggeweigerden van 8686 zien,
waarvan 1923 asielzoekers. Voor 72% van hen werd een claim gelegd. Van de
overige 6763 toeganggeweigerden werd 99% geclaimd.Op de vraag van deze leden of er daadwerkelijk sancties zijn opgelegd
ga ik hieronder in, onder het kopje «artikel 4 van de richtlijn».
De artikelen 65 van de Vreemdelingenwet 2000, alsmede de artikelen 6.2 en
6.3 van het Vreemdelingenbesluit 2000, zien op de civielrechtelijke terugbrengplicht
en verhaal van kosten van uitzetting. Sancties kunnen worden opgelegd indien
de vervoerder zijn zorgplicht van artikel 4 van de Vreemdelingenwet 2000 veronachtzaamd.Van het verhalen van verblijfskosten, waarnaar deze leden informeren,
is nog geen sprake geweest. Pas na inwerkingtreding van het onderhavige voorstel
tot wijziging van de Vreemdelingenwet 2000, alsmede de te wijzigen bepalingen
in het Vreemdelingenbesluit 2000, zal het mogelijk zijn ook een beperkt deel
van de verblijfskosten, naast de kosten verbonden aan het vervoer en de begeleiding
van de uit te zetten vreemdeling, te verhalen op de vervoerder die er niet
in slaagt een vreemdeling binnen een redelijke termijn terug te vervoeren.De artikelen 65 van de Vreemdelingenwet 2000 en de artikelen 6.2 en 6.3
van het Vreemdelingenbesluit 2000 bewerkstelligen dat vervoerders zoveel als
mogelijk de terug- of doorreis van vreemdelingen aan wie de toegang is geweigerd
voor hun rekening nemen. Alhoewel het verband niet is onderzocht ben ik ervan
overtuigd dat het vooruitzicht aansprakelijk te worden gesteld voor de terugbrenging
van de toeganggeweigerde vreemdeling, in combinatie met de strafrechtelijk
gesanctioneerde zorgplicht van artikel 4 van de Vreemdelingenwet 2000, ertoe
heeft geleid dat vervoerders er beter voor waken ongedocumenteerde of onjuist
gedocumenteerde vreemdelingen naar Nederland te vervoeren. Dit in reactie
op een vraag van de aan het woord zijnde leden hiernaar.De terugbrengplicht van de vervoerder is vooral een belangrijk instrument
waarmee vreemdelingen aan wie de toegang tot Nederland wordt geweigerd ook
daadwerkelijk van ons grondgebied kunnen worden verwijderd. Zo kon in het
jaar 2002 voor slechts 7% van het aantal toegang geweigerde vreemdelingen
op Schiphol geen claim op de aanvoerende luchtvaartmaatschappij worden gelegd.Artikel 4 van de richtlijnDe leden van de CDA-fractie vragen hoe in de praktijk het toezicht plaatsvindt
op het naleven van de zorgplicht door maatschappijen die onder het begrip
vervoerder vallen, niet alleen in Nederland, maar ook in de andere EU-landen.
In de Nederlandse praktijk ziet het begrip vervoerder, anders dan
deze leden veronderstellen, niet op spoorwegmaatschappijen. De verplichtingen
voor vervoerders zouden tevens kunnen gelden voor een vervoerder die opereert
op een treintraject mits het vervoer een aanvang neemt buiten het Schengengebied
(bijvoorbeeld het Verenigd Koninkrijk) en de eerste halte in het Schengengebied
waar personen van of aan boord gaan in Nederland ligt.In het eerste lid van artikel 4 van de Vreemdelingenwet 2000 wordt geregeld
dat een vervoerder de nodige maatregelen moet nemen om te voorkomen dat een
door hem vervoerde vreemdeling niet in het bezit is van de juiste documenten.
Welke maatregelen dit zijn is inderdaad, zoals deze leden opmerken, terug
te vinden in de Richtlijnen voor vervoerders. Op de vraag van deze leden hoe
in de praktijk het toezicht op het naleven van de zorgplicht plaatsvindt antwoorden
wij als volgt. De vervoerder die de zorgplicht onvoldoende naleeft is strafbaar
op grond van artikel 108 van de Vreemdelingenwet 2000. Het toezicht op het
naleven van de zorgplicht vindt dan ook logischerwijs plaats in de dagelijkse
praktijk op Schiphol en de andere grensdoorlaatposten. Een ieder die Nederland
(ofwel het Schengengebied) inreist via een grensdoorlaatpost wordt gecontroleerd.
Wanneer een ambtenaar belast met grensbewaking wordt geconfronteerd met een
vreemdeling die Nederland (dan wel het Schengengebied) wenst in te reizen
doch niet beschikt over de daarvoor vereiste documenten zal hij een onderzoek
instellen om vast te stellen door welke maatschappij betrokkene is aangevoerd.
Wanneer de ambtenaar vervolgens tot de conclusie komt dat die vervoerder zijn
zorgplicht heeft veronachtzaamd, zal proces-verbaal jegens de vervoerder worden
opgemaakt. De processen-verbaal worden doorgezonden aan het Openbaar Ministerie.Verder wijs ik deze leden er op dat op grond van artikel 26 SUO ook de
andere lidstaten sancties hebben ingevoerd voor vervoerders die hun verplichting,
om zich ervan te vergewissen dat de vreemdeling in het bezit is van de voor
binnenkomst vereiste documenten, niet naleven. Aan het toezicht op het naleven
van de zorgplicht wordt in de andere landen die het Schengenacquis uitvoeren,
dit in reactie op de vraag van deze leden hiernaar, derhalve op een soortgelijke
wijze inhoud gegeven als in Nederland. De onderhavige richtlijn beoogt de
geldboetes die in de lidstaten gesteld zijn op niet-nakoming van de controleverplichtingen
door vervoerders bovendien zoveel mogelijk te harmoniseren.De leden van de CDA-fractie merken op dat de afschriftplicht van artikel
4 van de Vreemdelingenwet 2000 slechts geldt voor vluchten, vaarten of treinritten
van die plaatsen van vertrek en voor bepaalde nationaliteiten die specifiek
zijn aangewezen. In antwoord op de vraag van deze leden of de onderhavige
richtlijn van de Raad een dergelijke beperking toestaat, wijs ik er op dat
artikel 26 SUO, noch de richtlijn verplichten tot het invoeren van een afschriftplicht.
De lidstaten zijn echter vrij om bijkomende maatregelen ten aanzien van vervoerders
in te voeren. Van deze vrijheid heeft Nederland gebruik gemaakt door de zorgverplichtingen
van artikel 4, eerste lid, van de vreemdelingenwet 2000, voor specifiek aangewezen
risicodragende vluchten uit te breiden met een plicht om afschrift te nemen
van het op de vreemdeling betrekking hebbende reisdocument.Uit het eerste lid van artikel 2.2 van het Vreemdelingenbesluit 2000,
dat uitwerking geeft aan de afschriftplicht van artikel 4, tweede lid, van
de Vreemdelingenwet 2000, volgt dat de afschriftplicht van toepassing is bij
vervoer vanaf bij ministeriële regeling aangewezen luchthavens. In bijlage
1 bij artikel 2.1 van het Voorschrift Vreemdelingen 2000 zijn een twintigtal
luchthavens waarvoor de afschriftplicht geldt aangewezen. Het antwoord op
de vraag van deze leden of momenteel voor andere maatschappijen dan
luchtvaartmaatschappijen en dergelijke afschriftplicht geldt, luidt dan ook
ontkennend.Naar aanleiding van de vraag van de aan het woord zijnde leden welke cijfers
over de afgelopen vijf jaar beschikbaar zijn over het aantal gevallen waarin
vervoersmaatschappijen niet of onvoldoende hebben voldaan aan hun zorgplicht
en in hoeveel gevallen dit heeft geleid tot het opleggen van sancties kan
ik meedelen dat uit door de Kmar en het Openbaar Ministerie (hierna: OM) verstrekte
gegevens het volgende is gebleken.In alle gevallen waarin als gevolg van het nalaten van de zorgplicht een
niet of onjuist gedocumenteerde vreemdeling binnen Nederland is gebracht,
wordt door de Kmar proces-verbaal opgemaakt. Van 1999 tot en met 31 oktober
2003 heeft de Kmar in totaal 2702 processen verbaal aan het OM aangeboden.
Een proces verbaal heeft betrekking op één vlucht en kan derhalve
meerdere niet of onjuist gedocumenteerde vreemdelingen omvatten ten aanzien
van wie de betreffende vervoerder de zorgplicht niet in acht heeft genomen.
In 2002 heeft de Kmar 777 processen verbaal aangeboden bij het OM en in de
periode van 1 januari tot en met 31 oktober 2003 heeft de Kmar 471
processen verbaal aangeboden bij het OM.Op het moment dat de binnengekomen processen verbaal door het OM worden
beoordeeld worden zij gevoegd per luchtvaartmaatschappij. Op alle ingekomen
processen verbaal wordt door het OM met een sanctie gereageerd tenzij het
procesverbaal technisch niet in orde is. In beginsel wordt door het OM eerst
een transactie aangeboden. De maatschappijen die niet betalen worden gedagvaard.In het jaar 2002 heeft het OM 134 zaken afgedaan. Het merendeel van de
zaken is afgedaan door middel van een transactie; het totale transactiebedrag
over het jaar 2002 bedroeg 561 966,87 Euro. Een zestal luchtvaartmaatschappijen
werd gedagvaard. In de periode van 1 januari 2002 tot en met 31 augustus
2003 heeft het OM 113 zaken afgedaan. In 38 zaken is gedagvaard, 10 zaken
zijn geseponeerd vanwege technische onvolkomenheden in het proces verbaal
en in de overige zaken werd een transactie aangeboden. Het totale transactiebedrag
in de periode van 1 januari 2003 tot en met 31 augustus 2003 bedroeg
333 405,– Euro, dit in antwoord op de vraag van deze leden hiernaar.
In de zaken waarin is gedagvaard is conform de eis van het OM veroordeeld.In dit verband wijs ik er voorts op dat de aan een luchtvaartmaatschappij
aangeboden transactiebedragen in relatie staan tot het aantal aangevoerde
vreemdelingen. Het basistarief voor een transactiebedrag is 1100 euro per
aangevoerde vreemdeling waarvoor de vervoerder de zorgplicht niet in acht
heeft genomen. De eis ter zitting bedraagt vervolgens 1300 euro. Bij eenmalige
recidive wordt een transactiebedrag van 1800 euro aangeboden en is de eis
ter zitting 2150 euro. Bij herhaalde recidive bedragen de transactie alsmede
de eis ter zitting 2250 euro (het huidige wettelijke maximum).Het antwoord op de vraag van de leden van de VVD-fractie of over de uit
artikel 4 van de richtlijn volgende verhoging van de strafmaat overleg met
vervoersmaatschappijen heeft plaatsgehad luidt ontkennend. De KLM is evenwel
in het reguliere overleg met deze luchtvaartmaatschappij geïnformeerd
over de te implementeren richtlijn. Alvorens uitvoering zal worden gegeven
aan de aanpassingen van de Nederlandse regelgeving aan de richtlijn zullen
de vervoerders die het aangaat daarvan schriftelijk in kennis worden gesteld.Op de vraag van de leden van de fractie van de ChristenUnie of de richtlijnen
voor vervoerders er toe hebben geleid dat een werkbaar evenwicht is gevonden
tussen enerzijds de wens om illegale binnenkomst in ons land te voorkomen
en anderzijds de plicht om het mensen niet onmogelijk te maken
om asiel aan te vragen in een ander land, kan ik antwoorden dat de zorgverplichtingen
voor vervoerders, waaraan genoemde richtlijnen invulling geven, het mensen
in het geheel niet onmogelijk maken om asiel te vragen. Immers, voor zowel
de situatie waarin de vreemdeling onderdaan is van een andere staat dan het
land van vertrek, als in de situatie waarin hij onderdaan is van het land
van vertrek, wordt in de richtlijnen beschreven hoe de vervoerder ten overstaan
van de vreemdeling die claimt vluchteling te zijn dient te handelen. De vervoerder
die een ongedocumenteerde vreemdeling naar Nederland vervoert omdat deze bescherming
nodig heeft kan zich beroepen op noodtoestand. Met de in de richtlijnen beschreven
handelswijze wordt bereikt dat de vervoerder niet zelf verantwoordelijk is
voor de beoordeling of een vreemdeling bescherming behoeft. Tegelijkertijd
wordt voorkomen dat de vreemdeling door het optreden van een vervoerder, die
immers een boete zal trachten te voorkomen, geen bescherming kan zoeken tegen
blootstelling aan refoulement of aan onmenselijke behandeling.Indien zich voor de vreemdeling die onderdaan is van het land van vertrek
van het voertuig een acute noodsituatie lijkt voor te doen en hij om die reden
niet verwezen kan worden naar de Nederlandse diplomatieke vertegenwoordiging,
zal de vervoerder contact opnemen met de IND die vervolgens bepaalt of de
vreemdeling, ook al is hij niet in het bezit van de juiste reisdocumenten,
naar Nederland gebracht mag worden. De IND zal zich in haar afwegingen laten
leiden door het Vluchtelingenverdrag en het EVRM, waarbij de vreemdeling vanzelfsprekend,
met inachtneming van de situatie, zonodig het voordeel van de twijfel wordt
gegund. Hiermee heb ik antwoord gegeven op de vraag welke criteria een medewerker
van de IND hanteert om te beslissen of een persoon al dan niet ongedocumenteerd
naar Nederland mag af reizen.De vraag van deze leden welke status de beslissing van deze IND-medewerker
heeft in juridische zin beantwoord ik als volgt. De vervoerder neemt telefonisch
contact op met de IND te Schiphol om een deskundig oordeel over de noodzaak
tot bescherming te verkrijgen; in die zin is er dus sprake van besluitvorming
op afstand. De IND bepaalt vervolgens of de betrokken vreemdeling, ook al
is hij niet in het bezit van de juiste reisdocumenten, door de vervoerder
naar Nederland mag worden gebracht. Als de vervoerder dienovereenkomstig handelt
geldt geen terugnameplicht en wordt geen proces-verbaal opgemaakt terzake
van vermoedelijke overtreding van artikel 4 van de Vreemdelingenwet 2000.
De vervoerder kan echter ook besluiten een vreemdeling, waarvan de IND heeft
gezegd dat deze niet naar Nederland mag worden gebracht, toch te vervoeren
en het risico te nemen veroordeeld te worden tot het betalen van een boete.
De gevolgen van de tot de vervoerder gerichte beslissing van de IND liggen
derhalve in de sfeer van het strafrecht: de ambtenaar belast met grensbewaking
zal al dan niet proces-verbaal jegens de vervoeder opmaken. De Awb is, met
uitzondering van hoofdstuk 9 dat regels geeft over klachtbehandeling, niet
van toepassing op de opsporing en vervolging van strafbare feiten (artikel
1:6 Awb).De leden van de SGP-fractie informeren naar de bandbreedte waarbinnen
de boetes zich na implementatie van de richtlijn zullen bewegen in de andere
lidstaten en vragen of het om globaal dezelfde bedragen als in Nederland gaat
of dat er duidelijke verschillen zijn. In reactie op de vragen van deze leden
merken wij op dat vooralsnog vijf staten, te weten Italië, Oostenrijk,
Portugal, Finland en het VK, de Commissie hebben genotificeerd van de omzetting
van de richtlijn in nationaal recht. Uit een uitgevoerde inventarisatie konden
de volgende gegevens worden verkregen. In Portugal zou het boetebedrag per
aangevoerde vreemdeling tussen de 2500 en de 3500 Euro liggen.
In het Verenigd Koninkrijk zou de boete 2000 Pond bedragen.In Frankrijk en Duitsland, waar de richtlijn derhalve nog niet is geïmplementeerd,
zouden administratiefrechtelijke boetes 1500 Euro per aangevoerde vreemdeling
bedragen.De aan het woord zijnde leden vragen vervolgens naar de ervaring die tot
nu toe is opgedaan in Nederland met het uitdelen van boetes aan vervoerders
die in gebreke blijven. Zij leiden uit de memorie van toelichting impliciet
af dat de huidige boetebedragen te laag zijn en dat er een te geringe preventieve
werking van uit gaat om vervoerders ertoe te bewegen zich van hun verplichtingen
te kwijten.In reactie op de vraag van deze leden of deze waarneming juist
is en met praktijkgegevens geïllustreerd kan worden, merk ik op dat ik
in de memorie van toelichting niet met zoveel woorden heb gezegd dat van de
huidige boetebedragen een te geringe preventieve werking uitgaat. Het mag
echter duidelijk zijn dat van een hogere strafbedreiging een grotere financiële
prikkel uit zal gaan om de zorgverplichtingen in acht te nemen en dat de preventieve
werking ervan derhalve groter zal zijn. Van het OM worden voorts signalen
ontvangen waaruit inderdaad kan worden afgeleid dat de afschrikwekkende werking
die van huidige boetes uitgaat, zeker voor de grote luchtvaartmaatschapijen,
niet groot meer is. Luchtvaartmaatschappijen zouden vrij gemakkelijk overgaan
tot het betalen van soms zeer hoge transactiebedragen en ook op zitting, wanneer
zij zijn gedagvaard, amper verweer voeren. Concurrentieoverwegingen zouden
luchtvaartmaatschappijen er toe bewegen om zoveel mogelijk stoelen in een
vliegtuig te verkopen waarbij eventuele boetes op de koop toe worden genomen
en als het ware worden ingecalculeerd in de winstmarge. Geluiden uit de praktijk
lijken de hogere strafmaat dan ook te rechtvaardigen.Artikel 7 van de richtlijnDe leden van de fracties van VVD en SGP komen terug op de late implementatie
van de richtlijn 2001/51/EG. Terecht wijzen de leden van de VVD-fractie er
op dat het hier om kleine wijzigingen van de Vreemdelingenwet 2000 gaat, maar
het betreft hier wel een constatering achteraf, als het betreffende wetsvoorstel
is opgesteld. Het antwoord op de vraag of de implementatie van een richtlijn
al dan niet omvangrijke wijzigingen van de nationale regelgeving met zich
brengt wordt pas duidelijk als de voorbereiding van die implementatie ter
hand is genomen en de gevolgen van de richtlijn voor de nationale wetgeving
in kaart zijn gebracht. Erkend moet worden dat dit, mede door de samenloop
van een aantal andere wetgevingsprojecten niet tijdig is geschied, zo antwoord
ik deze leden, alsook de leden van de SGP-fractie. Op de vraag naar de oorspronkelijke
tijdsplanning voor de implementatie van deze richtlijn antwoord ik de laatstgenoemde
leden dat daaraan destijds geen uitgewerkt tijdschema ten grondslag heeft
gelegen. Erkend wordt dat de omzetting van deze richtlijn in nationaal recht
niet voldoende voortvarend ter hand is genomen. Inmiddels wordt op het ministerie
van Justitie strak de hand gehouden aan maatregelen waardoor nog voor de vaststelling
van een te implementeren richtlijn duidelijk moet worden wat de richtlijn
voor de nationale wetgeving met zich brengt en hoe en op welke termijn een
en ander wordt gerealiseerd. Dit geschiedt sinds enige tijd aan de hand van
een op te stellen implementatieplan, dat ter kennis wordt gebracht van de
Interdepartementale Commissie Europees Recht (ICER). Aldus wordt beoogd te
verzekeren dat de voorgeschreven implementatietermijn ook daadwerkelijk wordt
gehaald.In antwoord op de vraag van de leden van de SGP-fractie in welke lidstaten
de richtlijn al is geïmplementeerd kan ik meedelen dat, naar van de zijde
van de Commissie is meegedeeld, vijf lidstaten, te weten Italie, Oostenrijk,
Portugal, Finland en het Verenigd Koninkrijk, de Commissie inmiddels hebben
genotificeerd van de omzetting van de richtlijn in nationaal recht.De Minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie,M. C. F. Verdonk 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29016-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl