High Impact Crimes (HIC)-slachtofferschap onder ouderen en het weerbaarder maken van ouderen
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief
Datum: 2019-07-15 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2018-2019
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 28 684
 
 Naar een veiliger samenleving
 
 
 Nr. 566
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID
 
 
 
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 Den Haag, 21 juni 2019
 Tijdens de Begrotingsbehandeling van het Ministerie van Justitie en Veiligheid, d.d. 22 november jl., heb ik het lid Helder (PVV) toegezegd om op basis van beschikbare data onderzoek te doen naar het aantal ouderen dat slachtoffer is van High Impact Crimes (HIC).1Handelingen II 2018/19, nr. 27, item 14, p. 11. Tevens is naar aanleiding van voornoemde begrotingsbehandeling de motie van de heer Krol (50PLUS) aangenomen om ouderen in algemene zin meer weerbaar te maken tegen criminaliteit.2Kamerstuk 35 000 VI, nr. 67. Met deze brief informeer ik u over de uitvoering van deze motie en toezegging.
 Aantallen slachtoffers onder ouderen
 
 De politie registreert het aantal misdrijven op basis van aangifte van een slachtoffer en/of wanneer er een verdachte is. Dit laatste gebeurt bijvoorbeeld in geval een verdachte meerdere inbraken bekent. Op basis daarvan verstrekt de politie uit de politiesystemen cijfers over het aantal slachtoffers.
 Uit de door de politie geregistreerde en geaccordeerde criminaliteitscijfers, zoals die luiden op 4 juni 2019, blijkt dat 125.815 mensen in 2018 als slachtoffer van een HIC-delict zijn geregistreerd (zie onderstaande tabel). Hiervan zijn 16.597 mensen 65 jaar of ouder.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aantal slachtoffers
 
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 2017
 
 
 2018
 
 
 
 
 Woninginbraak1Hieronder valt diefstal in/uit woning al dan niet met geweld.
 
 
 63.994
 
 
 58.528
 
 
 52.037
 
 
 45.458
 
 
 
 
 Geweld2Onder geweld valt openlijk geweld (tegen personen), bedreiging en mishandeling.
 
 
 70.934
 
 
 79.311
 
 
 75.268
 
 
 75.088
 
 
 
 
 Straatroof
 
 
 4.506
 
 
 4.368
 
 
 3.773
 
 
 3.775
 
 
 
 
 Overval
 
 
 1.062
 
 
 1.307
 
 
 1.254
 
 
 1.494
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 140.496
 
 
 
 
 143.514
 
 
 
 
 132.332
 
 
 
 
 125.815
 
 
 
 
 
 
 
 Aantal slachtoffers 65+
 
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 2017
 
 
 2018
 
 
 
 
 Woninginbraak
 
 
 17.299
 
 
 16.555
 
 
 14.740
 
 
 13.611
 
 
 
 
 Geweld
 
 
 2.185
 
 
 2.551
 
 
 2.510
 
 
 2.589
 
 
 
 
 Straatroof
 
 
 322
 
 
 261
 
 
 264
 
 
 251
 
 
 
 
 Overval
 
 
 163
 
 
 131
 
 
 146
 
 
 146
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 19.969
 
 
 
 
 19.498
 
 
 
 
 17.660
 
 
 
 
 16.597
 
 
 
 
 
 
 Uit de cijfers blijkt dat het aantal geregistreerde HIC-slachtoffers van 65 jaar of ouder in de afgelopen drie jaar met circa 17% is afgenomen van 19.969 in 2015 naar 16.597 in 2018. Daarmee is het aantal oudere slachtoffers sterker afgenomen dan het totaal aantal slachtoffers van HIC-delicten dat in de afgelopen drie jaar met 10,5% daalde.
 Deze High Impact Crimes zijn ingrijpend voor slachtoffers en daarom zet ik in op het aantal slachtoffers zoveel mogelijk te beperken. Een kwetsbare groep als de ouderen krijgt daarbij specifieke aandacht. Hieronder zal ik ingaan op specifiek op ouderen gerichte maatregelen.
 Weerbaarheid ouderen en motie Krol (Kamerstuk 35 000 VI, nr. 67)
 
 Zoals ik uw Kamer eerder heb gemeld, is de aanpak van overvallen, straatroven, woninginbraken en gewelddelicten bij uitstek een maatschappelijke opgave die door samenwerking tussen publieke en private partijen vorm wordt gegeven.3Kamerstuk 28 684, nr. 548. De fysieke integriteit van ieder individu en zijn of haar bezit is een groot goed en inbreuk hierop mag niet ongestraft blijven. Ook is het van belang dat mensen in de omgeving van ouderen, bijvoorbeeld buren, hun kinderen en mantelzorgers, daar waar mogelijk ouderen bijstaan en hun kwetsbaarheid helpen te verminderen.
 Om deze High Impact Crimes tegen te gaan, wordt met een integrale aanpak gewerkt waarbij zowel het voorkomen als het aanpakken van criminaliteit de aandacht heeft. Het openbaar ministerie en de politie hebben een belangrijke taak ten aanzien van de opsporing van daders. Daarnaast wordt ingezet op het voorkomen van slachtofferschap, onder andere door het nemen van preventieve maatregelen in samenwerking met verschillende maatschappelijke partners. Daartoe worden onder andere publiekscampagnes ingezet op het thema woninginbraken en is eind mei ook de publiekscampagne cybercrime gestart om burgers bewuster te maken van wat ze zelf kunnen doen om te voorkomen dat ze slachtoffer worden. Ouderen vormen een doelgroep die extra en op de doelgroep toegesneden aandacht krijgt. In dit kader heb ik de motie Krol (50PLUS) omarmd waarmee uw Kamer heeft gevraagd om ouderen in algemene zin meer weerbaar te maken tegen criminaliteit en hen hiervoor waar mogelijk handvatten te bieden.
 
 Om senioren weerbaarder te maken werk ik samen met de ouderenbonden (ANBO en KBO-PCOB) op het gebied van voorlichting aan senioren over veiligheid. Onder andere door middel van de organisatie van kleine en middelgrote evenementen worden senioren geïnformeerd over preventieve maatregelen die ze kunnen nemen om de veiligheid in en rondom het huis te bevorderen. Hierbij wordt veel aandacht besteed aan het herkennen en voorkomen van babbeltrucs. In dit kader heeft de KBO-PCOB in samenwerking met de Vrije Universiteit een virtuele weerbaarheidstraining ontwikkeld voor ouderen. Door de adviezen ten aanzien van het herkennen van babbeltrucs en voorkomen van slachtofferschap in de praktijk te brengen kunnen ouderen hun weerbaarheid vergroten.
 Daarnaast wordt dit jaar meer aandacht besteed aan internetveiligheid en is de nieuwe publiekscampagne cybercrime ook mede gericht op senioren. Ouderen krijgen immers steeds vaker te maken met digitale babbeltrucs of phishing-mails of -sms‘jes. Om te bevorderen dat senioren minder kwetsbaar zijn voor online oplichting, worden onder andere trainingsmodules ontwikkeld om digitale babbeltrucs beter te herkennen. Ook heeft de KBO-PCOB van hun magazine een themanummer over cybercrime uitgebracht.
 Naast deze activiteiten is dit jaar, evenals vorig jaar, in samenwerking met de ouderenbond ANBO een Veiligheids-10-daagse georganiseerd. Ook hier lag de focus op veiligheid in en om de woning en internetcriminaliteit. Van 1 tot en met 12 april jl. zijn op verschillende plaatsen in het land informatiebijeenkomsten georganiseerd voor senioren, waar verschillende workshops werden gegeven. De workshops zijn verzorgd door publieke en private partijen. Ik heb zelf de Veiligheids-10-daagse geopend en gepromoot en kunnen zien dat door middel van deze publiek-private samenwerking een mooie bijdrage wordt geleverd aan het weerbaarder maken van deze doelgroep. De verschillende bijeenkomsten worden geëvalueerd om zo goed mogelijk te kunnen (blijven) aansluiten op de ervaringen en behoeften van ouderen.
 
 
 
 
 De Minister van Justitie en Veiligheid,
 
 F.B.J.
 Grapperhaus