Verkoopbeleid agrarische domeinen; Verslag algemeen overleg op 25 januari 1996
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24490, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

04-04-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24490 nr. 3

12-03-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de staatssecretarisDiscussie in tweede termijnOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24490Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 42 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 490Verkoopbeleid agrarische domeinennr. 3VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 12 maart 1996De vaste commissie voor Financiën1 heeft
op 25 januari 1996 overleg gevoerd met staatssecretaris Vermeend van Financiën
over het verkoopbeleid agrarische domeinen. Het overleg vond plaats
aan de hand van de brief van de staatssecretaris van 6 november 1995 en het
verslag van een schriftelijk overleg (kamerstuk 24 490, nrs. 1 en 2).Van het overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Ybema (D66) stelde vast dat het verkoopbeleid agrarische
domeinen al een aantal jaren onveranderd is gebleven. Aan dit beleid ligt
nog steeds het regeringsstandpunt uit de brief van 15 september 1987 ten grondslag
en ook in de recente brief van 6 november jl. wordt vastgehouden aan de indertijd
geformuleerde hoofddoelstellingen.Uit de stukken blijkt dat op dit moment de budgettaire taakstellingen
sterk bepalend zijn voor het verkoopbeleid. Zo wordt op blz. 3 van de brief
van 6 november in de eerste plaats aangegeven dat de taakstellingen voor de
verkoopopbrengsten in de periode 1990/1994 ruimschoots zijn gehaald. Hij vond
echter dat voor het verkoopbeleid vooral de vraag bepalend zou moeten zijn,
of de overheid agrarische domeinen alleen mondjesmaat en met grote omzichtigheid
aan de agrarische sector dient over te dragen, dan wel of de overheid die
gronden zo snel mogelijk aan de agrarische sector moet overdragen omdat ze
hierin geen taak heeft. Hij onderschreef de passage in de brief van 6 november
dat de rijksoverheid niet als «primaire taak heeft het bezit en in gebruik
geven van landbouwgrond» en nu alle domeingronden in de polders zijn
uitgegeven, zag hij reden om de verkoop van domeingronden veel sterker te
stimuleren en dus af te stappen van het beleid om de verkopen vooral af te
stemmen op de budgettaire taakstellingen. De overheid heeft de betreffende
gebieden indertijd tot ontwikkeling gebracht, maar hij beschouwde het niet
als een taak van de overheid om de gronden in bezit te houden en vond dan
ook dat deze gronden nu in een behoorlijk tempo aan particulieren overgedragen
dienen te worden.Hij zag niet het risico dat daardoor de continuïteit van bedrijven
in de betreffende gebieden in het geding zou komen. Immers, vanaf 1993 geldt
naast de budgettaire taakstelling van 45 mln. per jaar nog een extra inspanningsverplichting, ter financiering van het beleid van het structuurschema
Groene ruimte, en ook die extra inspanningsverplichting is in de praktijk
ruimschoots gehaald. Hij trok hieruit de conclusie dat er veel meer mogelijk
is dan overeenkomt met de taakstelling van 45 mln., ook als wordt gebleven
binnen de randvoorwaarden zoals die tot nu toe gelden. In feite gaat het beleid
echter juist de andere kant op, want in de brief van 6 november wordt ook
aangegeven dat de verkooptaakstelling van 14 mln. ten behoeve van het ministerie
van Verkeer en Waterstaat in 1997 komt te vervallen, waardoor, aldus de brief,
de totale taakstelling uit verkoop van agrarische domeingronden uitkomt op
31 mln.De conclusie in de brief dat het in de afgelopen jaren gevoerde verkoopbeleid
in grote lijnen ongewijzigd kan worden voortgezet, deelde de heer Ybema dan
ook niet. Hij vond dat binnen de tot nu toe geldende randvoorwaarden die vooral
betrekking hebben op de continuïteit van bedrijven in de betreffende
gebieden, nagegaan dient te worden hoe door een sterke stimulering van verkoop
van agrarische domeinen meer dynamiek in het geheel kan worden gebracht. Opvallend
is dat zelfs in een toch al oude polder als de Wieringermeer nog steeds veel
agrarische domeinen aanwezig zijn. In de afgelopen periode is ook maar 25%
van de in deze polder vrijkomende domeingrond verkocht en is dus 75% weer
in pacht uitgegeven. Hij vond dat, zoals aangegeven, geen goede ontwikkeling;
er dient veel meer vrijkomende grond verkocht te worden.Ook de tweede hoofddoelstelling van het beleid, zoals omschreven op blz.
2 van de brief van 6 november, kon zijn instemming niet hebben. Het hier genoemde
landbouwstructuurbeleid, met de LNV-beoordelingsprocedure, dient losgelaten
te worden, omdat dit leidt tot een veel te statische benadering. Bij de derde
hoofddoelstelling (verkoop op basis van vrijwilligheid en tegen marktconforme
prijzen) tekende hij aan er de voorkeur aan te geven dat de overheid veel
actiever verkoop van grond stimuleert, waarbij ze eventueel de betrokken agrariërs
een helpende hand zou kunnen toesteken. Het huidige beleid waarbij gronden
steeds maar weer in pacht worden uitgegeven, zou vervangen moeten worden door
een beleid waarbij gronden die pachtvrij beschikbaar komen, op de vrije markt
worden gebracht. Op dit moment staat de vrijwilligheid voorop en hij had daar
wel begrip voor, maar hij zag het niet als bezwaarlijk om enige druk in de
richting van verkoop uit te oefenen, teneinde een pachter te stimuleren ook
zelf de mogelijkheden van aankoop te verkennen.In dit verband wees hij erop dat in de praktijk het huidige statische
beleid in toenemende mate als een belemmering voor een dynamische bedrijfsvoering
wordt ervaren. In het bijzonder geldt dit voor de mogelijkheid van verdere
ontwikkeling en uitbreiding van bedrijven. Hij drong erop aan dat de staatssecretaris
komt met nadere beleidsvoorstellen die een actief stimuleringsbeleid voor
de verkoop van agrarische domeinen inhouden. Daartoe zal dan een concreet
plan van aanpak moeten worden ontwikkeld, waarbij rekening wordt gehouden
met nader te definiëren randvoorwaarden inzake o.a. de continuïteit
van bedrijven en een mogelijk beslag op gronden ten behoeve van woningbouw
(Vinex-locaties) of bijvoorbeeld ten behoeve van een mogelijke tweede nationale
luchthaven. Het lijkt dan ook verstandig om met een actief stimuleringsbeleid
te beginnen in die gebieden, waar het vrijwel zeker is dat andere mogelijk
conflicterende belangen er geen rol zullen gaan spelen.De heer Reitsma (CDA) toonde zich geschokt door de visie van
de heer Ybema. Hij vond deze wereldvreemd, kil en extreem liberalistisch en
met deze visie laat de heer Ybema de boerenstand als een baksteen vallen.
De budgettaire taakstelling (in feite trouwens geen taakstelling, maar een
inspanningsverplichting) is indertijd in goed overleg met de Kamer opgesteld,
waarbij zeer zorgvuldig is gekeken naar alle mogelijke problemen. Het loslaten
van die zorgvuldig geformuleerde inspanningsverplichting en het
zo maar laten vallen van het landbouwstructuurbeleid kon hij niet anders dan
als «a-sociaal» bestempelen. Bijzonder merkwaardig vond hij ook
de stelling dat de vrijwilligheid niet meer voorop moet staan, terwijl de
Staat in het verleden juist alleen de grond in pacht of erfpacht heeft willen
uitgeven en nooit heeft willen verkopen. Bovendien is de liquiditeitspositie
in de agrarische sector uitermate slecht, zodat bij het dwingend opleggen
van verkoop de betrokken boeren in feite van hun bedrijven zouden worden gejaagd.De visie van de heer Ybema vond de heer Reitsma te meer bevreemdend nu
de evaluatie heeft geleerd dat het tot nu toe gevoerde voorzichtige beleid
in de praktijk redelijk functioneert. De Staat en dus de belastingbetaler
komt goed aan zijn trekken en anderzijds wordt op een behoorlijke manier rekening
gehouden met de belangen van de agrariërs. Hij bestreed ook dat er sprake
zou zijn van een statisch beleid. Het gaat juist om een dynamisch beleid,
maar gelukkig wordt hierbij zorgvuldig met betrokkenen omgegaan. Juist in
het kader van de LNV-beoordelingsprocedure wordt nauwkeurig nagegaan of kleine
bedrijven (zoals die vooral aanwezig zijn in de Wieringermeer) mogelijkheden
voor schaalvergroting moeten krijgen, ten einde op langere termijn gezonde
bedrijven te behouden, en of de betrokken agrariër in staat is om de
grond te kopen. Pas als uit een grondige analyse blijkt dat er geen mogelijkheden
in deze zin zijn, wordt de grond weer in pacht uitgegeven. Bij een zwaarder
accent op verkoop krijgen naburige ondernemers die niet in staat zijn om de
grond aan te kopen, niet meer de gelegenheid om tot een noodzakelijke schaalvergroting
te komen en dat betekent inderdaad het einde van het landbouwstructuurbeleid
op dit punt.De verlaging van de financiële inspanningsverplichting achtte de
heer Reitsma logisch, gezien de beëindiging van het bijzonder domeinbeheer
in Zuidelijk Flevoland.Het antwoord op de schriftelijke vraag nr. 1 vond hij niet duidelijk.
Waarschijnlijk ligt dat overigens aan een onduidelijke vraagstelling. Bedoeld
was te vragen of ook in verkoopcontracten die vóór 1 november
1995 zijn gesloten en waarin dus in het algemeen voor het verrekenbeding een
termijn van vijftien jaar is opgenomen, die termijn teruggebracht kan worden
tot tien jaar.Naar aanleiding van het antwoord op de schriftelijke vraag nr. 2 zag hij
goede redenen om voor de verkoop van verpachte gebouwen 60% van de getaxeerde
vrije verkoopwaarde aan te houden, hetzelfde percentage dus als wordt gehanteerd
bij de verkoop van verpachte en in erfpacht uitgegeven gronden. Verder wees
hij er in dit verband op dat de afgelopen vijftien à twintig jaar al
veel verpachte gebouwen zijn afgestoten. De nog resterende verpachte gebouwen
leveren in het algemeen maar een bescheiden huur op, omdat het veelal om oudere
gebouwen gaat, terwijl Domeinen daartegenover vaak hoge kosten voor het onderhoud
van deze gebouwen moet maken en ook de apparaatskosten voor het beheer op
een hoog niveau liggen. Het leek hem voor Domeinen dan ook aantrekkelijk om
te proberen in één keer al die verpachte gebouwen af te stoten
aan de pachters. Om de pachters warm te maken voor aankoop van die gebouwen,
zal de prijsstelling uiteraard niet te hoog moeten liggen. Hij dacht hierbij
aan de gekapitaliseerde pachtwaarde, met een «plusje» er bovenop,
waarbij hij nu maar in het midden liet hoeveel dat «plusje» zou
moeten zijn.Bij het antwoord op de schriftelijke vraag nr. 3 wierp hij de vraag op
of het echt nog nodig is dat een pachter tenminste tien jaar gebruiksgerechtigde
dient te zijn voordat hij in aanmerking komt voor koop tegen 60%. Als de pachter
na een «wachttijd» van tien jaar tot aankoop is overgegaan, gaat
er voor hem immers opnieuw een termijn van tien jaar in, namelijk de termijn
van het verrekenbeding. Al met al duurt het dus maar liefst twintig jaar voordat
de pachter vrij kan beschikken over gronden en gebouwen en dat leek de heer
Reitsma te lang. Dit betekent trouwens ook een rem op de bereidheid
om domeingronden aan te kopen. Hij stelde daarom voor de «wachttijd»
van tien jaar af te schaffen of in ieder geval drastisch te bekorten.In dit verband merkte hij nog op dat iemand die gebruik kan maken van
het voorkeursrecht, ook tegen 60% van de waarde kan kopen, maar niet met een
wachttijd van tien jaar te maken heeft. In dat geval wordt volstaan met het
verrekenbeding gedurende een termijn van tien jaar, maar ook hier gaat het
veelal om ondernemers die al op het bedrijf zitten. Het enige verschil met
pachters waarvoor wel de wachttijd van tien jaar wordt gehanteerd, is dat
degenen die van het voorkeursrecht gebruik maken, zèlf het initiatief
nemen om zich tot Domeinen te wenden met het verzoek om grond en gebouwen
aan te mogen kopen, maar dergelijke verzoeken passen juist volledig in het
beleid om verkoop toch zoveel mogelijk te stimuleren en daarom koopverzoeken
in principe altijd te honoreren.De positie van de fruitsector in domeingebieden is, door diverse oorzaken,
uiterst slecht, maar het is anderzijds van belang dat de centrumfunctie voor
het fruit in enkele domeingebieden gehandhaafd blijft. Hij vroeg dan ook om
de LNV-beoordelingsprocedure voor de fruittelers in domeingebieden wat ruimhartiger
toe te passen, waarbij hem vooral het behouden van de centrumfunctie als doel
voor ogen stond. Tot nu toe geldt dat iemand die 50 jaar of ouder is en geen aantoonbare
opvolger heeft, niet voor koop in aanmerking komt. Hij pleitte ervoor deze
leeftijdsgrens op te trekken naar 55 jaar. Dit sluit aan bij een algemene
tendens naar meer flexibiliteit en verder is er meestal rond de 55-jarige
leeftijd veel meer duidelijkheid over de opvolging dan rond de 50-jarige leeftijd.
Bovendien is inmiddels de 15-jaars termijn in de Pachtwet teruggebracht tot
10 jaar. Indertijd is deze grens van 50 jaar gekozen op aandringen van de
landbouworganisaties, maar gezien allerlei maatschappelijke ontwikkelingen
zien deze organisaties nu ook dat deze grens inmiddels een ongewenste barrière
is geworden.Hoewel pas over circa 17 jaar de eerste 40-jarige erfpachtsrechten aflopen,
is het nodig om hier nu al aandacht aan te besteden. Gelet op de financierbaarheid
van bedrijven, het nemen van beslissingen over investeringen en de continuïteit
van bedrijven zal er binnenkort duidelijkheid moeten komen over de voornemens
van de rijksoverheid over het al dan niet verlengen van deze erfpachtsrechten.
Als er geen zekerheid komt over verlenging van deze rechten, is er het risico
dat banken deze niet meer als onderpand voor leningen accepteren. De heer
Reitsma zou dan ook het liefste zien dat op zeer korte termijn wordt vastgelegd
dat de Staat deze erfpachtsrechten, na het aflopen ervan, opnieuw zal uitgeven
onder dezelfde voorwaarden, tenzij betrokkene vrijwillig kiest voor aankoop
of voor het omzetten van de erfpacht in pacht. Dat laatste is ook nu overigens
al mogelijk.Aanvullend wees hij erop dat de bedrijfscontinuïteit op dit moment
onder grote spanning staat en dat dit de komende jaren, gezien de ontwikkelingen
in Europa, naar alle waarschijnlijkheid het geval zal blijven. Dit zag hij
als een belangrijk argument om te blijven pleiten voor erfpacht. Verder merkte
hij op dat omzetting van erfpacht in pacht zou leiden tot zeer ingrijpende
fiscale consequenties. Daarnaast zijn er in de domeingebieden nogal wat «insteekerfpachters»
die indertijd op het oude land hun grond hebben ingeleverd voor 40 à
50% van de vrije verkoopwaarde, en als zij in de toekomst met een andere constructie
geconfronteerd zouden worden, zouden voor hen forse vermogensverliezen optreden.
Ten slotte noemde hij in dit verband dat in de gesprekken met degenen die
van het oude naar het nieuwe land moesten overgaan, vaak verwachtingen zijn
gewekt, al zijn die dan niet schriftelijk vastgelegd.Vervolgens vroeg hij een nadere uiteenzetting waarom de prijsreductie
van f 5000 per hectare voor een bepaalde categorie boeren niet wordt gehandhaafd. Op zichzelf tilde hij aan afschaffing van deze reductie
niet zo zwaar, maar hij had wel de indruk dat dit een belemmering zou kunnen
vormen voor het BBL-beleid.In domeingebieden, vooral die met veel kleine bedrijven, treedt nogal
eens spanning op tussen het landbouwstructuurbeleid en het relatienotabeleid.
Enerzijds is de grond nodig voor eventuele bedrijfsvergroting, teneinde die
kleine bedrijven betere kansen te geven, anderzijds is er de wens om bepaalde
gronden in handen van natuurbeherende instanties te geven. Hij pleitte ervoor
hier steeds een wijze afweging te maken en daarbij ook rekening te houden
met het landbouwstructuurbeleid. Waarschijnlijk is het in een aantal gebieden
dan verstandiger om de boer bij het natuurbeheer in te schakelen, in plaats
van de grond uit te geven aan een natuurbeherende instantie. Daarnaast kan
in die gebieden worden gedacht aan zogenaamde «vliegende hectares»,
hetgeen ook in Friesland gebeurt.De heer Keur (VVD) vond de benadering van de heer Ybema wel
zeer extreem. Er is indertijd bewust gekozen voor een bepaald structuurbeleid,
eerst in de Wieringermeer en later in de Flevopolders, maar de heer Ybema
stelt zonder meer dat alles maar verkocht moet worden. Daarmee wordt voorbij
gegaan aan het tot nu toe gevoerde beleid om gebieden concurrerend te maken,
bedrijven een redelijke kans van slagen in Europa te geven en mensen in de
landbouw aan het werk te houden. Als de benadering van de heer Ybema zou worden
gevolgd, zou in de praktijk een groot deel van de landbouw in Nederland verdwijnen
en de heer Keur kon zich niet voorstellen dat dit wordt beoogd. Hij wilde
in ieder geval het structuurbeleid volledig overeind houden. Op den duur wordt
dan wellicht óók de situatie bereikt dat alle gronden zijn afgestoten,
maar dit zal gefaseerd moeten gebeuren en maatwerk is daarbij steeds geboden,
omdat het in de domeingebieden om zeer uiteenlopende bedrijven gaat.Aanvullend merkte hij in dit verband op, dat er in de praktijk wel eens
problemen rijzen bij de LNV-procedures die gevolgd moeten worden om tot bedrijfsvergroting
te komen. Ook komt het voor dat boeren hun bedrijf niet kunnen vergroten omdat
zij te maken hebben met de wachttijd van tien jaar. Hij voelde er dan ook
wel voor om die wachttijd te bekorten of helemaal te schrappen, zeker nu inmiddels
voor het verrekenbeding een termijn van tien jaar in de Pachtwet is vastgelegd.
Ook hierbij is steeds maatwerk nodig. Bovendien wordt met het bekorten of
laten vervallen van de wachttijd de dynamiek bevorderd, maar dat gebeurt dan
wel op de juiste plaats, namelijk bij de randvoorwaarden en niet door middel
van generieke maatregelen.Bij lezing van de brief van 6 november zou de indruk kunnen ontstaan dat
de relatienota eigenlijk alleen buiten domeingebieden speelt, maar de heer
Keur meende dat er ook binnen domeingebieden de nodige gronden zijn waarbij
de vraag rijst of het structuurbeleid kan worden voortgezet, dan wel of de
gronden groengebied of relatienotagebied moeten worden. Hij vroeg hier aandacht
voor, want er zijn op dit punt in toenemende mate knelpunten.Uit het antwoord op de schriftelijke vraag nr. 8 blijkt dat de staatssecretaris
eigenlijk geen boodschap heeft aan een eventuele contra-expertise door deskundigen
die ingehuurd zijn door de aspirant-koper. De heer Keur vond dat een wel erg
eenzijdige benadering en drong erop aan dat toch aandacht wordt gegeven aan
een contra-expertise, zeker in gevallen waarin de beide taxaties sterk uiteen
lopen. Hij kon zich voorstellen dat beide taxateurs dan proberen tot een vergelijk
te komen, terwijl ook de bekende procedure van benoeming van een derde taxateur
kan worden gevolgd.De gebouwen die destijds door Domeinen zijn gesticht, voldoen niet meer
aan de eisen van de tijd. Met het oog hierop pleitte hij ervoor om het percentage
van 80 van de vrije getaxeerde waarde nog eens te overwegen. Hij
vond dit percentage aan de hoge kant en dacht eerder aan 55% à 65%.Aan de 40-jarige erfpacht hechtte hij zeer. Hij vroeg daarom dringend
om het opnieuw uitgeven van gronden in 40-jarige erfpacht nog eens zorgvuldig
te overwegen en ook door het LEI mee te laten nemen in het onderzoek. Argumenten
daarvoor zijn al door de heer Reitsma genoemd en zelf wees de heer Keur er
nog op dat er nu eenmaal geld wordt betaald voor een 40-jarig erfpachtsrecht.
Sommigen mag dit een doorn in het oog zijn, maar zo is nu eenmaal de feitelijke
situatie en de Staat vaart er alleen maar wel bij.De heer Huys (PvdA) stelde met instemming aan de hand van de
brief van 6 november vast, dat het tot nu toe gevoerde evenwichtige beleid
zal worden voortgezet. Voor de betrokken agrariërs is enige rust van
belang, mede omdat rust tevens zekerheid geeft. Inderdaad kan overheidsbezit
van agrarische gronden nooit een doel op zichzelf zijn, maar anderzijds kan
snelle verkoop van agrarische gronden dat ook niet zijn. Ten principale vond
hij dat de overheid niet de eerst aangewezene is om agrarische gronden in
bezit te hebben, uitgezonderd voor een specifiek omschreven doel. Hij stond
dus wel verkoop voor, maar dan op een evenwichtige wijze.Met het oog op die principiële opstelling vond hij overigens erfpacht
niet de meest voor de hand liggende vorm. Bij het aflopen van de huidige erfpachtsrechten
leek het hem dan ook beter om over te gaan op verpachting of verkoop. Daarbij
stond voor hem vrijwilligheid voorop en hij was er daarom voorstander van
dat aan betrokkene de vrije keuze wordt gelaten tussen koop of pacht.Hij was het op zichzelf eens met het niet handhaven van de prijsreductie
van f 5000 per hectare voor een bepaalde categorie boeren, maar merkte
nog wel op begrepen te hebben dat deze reductie nog slechts een enkel jaar
gegolden zou hebben. Was het dan echt wel nodig om deze reductie nu al af
te schaffen?Hij ondersteunde het gevoerde pleidooi voor behoud van de centrumfunctie
voor de fruitteelt. Wellicht kan hier toch tot een royalere aanpak worden
gekomen in het kader van de LNO-procedure, opdat de fruitteeltkavels met de
bijbehorende infrastructuur behouden kunnen worden en daardoor ook de zeer
relevante centrumfunctie overeind kan blijven. Het gaat hier op zichzelf om
gebieden die interessant zijn voor fruitteelt.Inderdaad is de bedrijfsoppervlakte in de Noordoostpolder in het algemeen
vrij klein. Hij zou graag zien dat zoveel mogelijk wordt gedaan om de structuur
van de bedrijven in dit gebied te versterken.De komende jaren zullen de laatste gronden in Zuidelijk Flevoland worden
uitgegeven. Deze gronden die nu nog onder de RIJP vallen, worden zonder chemische
middelen, dus biologisch, beteeld. Hij drong erop aan dat deze gronden, of
in ieder geval een deel ervan, beschikbaar komen voor biologische landbouwbedrijven.
Wellicht kan daartoe overleg worden geopend met de betreffende organisatie
van bedrijven of met de Triodosbank. Antwoord van de staatssecretarisDe staatssecretaris was verheugd te kunnen vaststellen dat
een ruime meerderheid van de Kamer steun geeft aan het beleid zoals dat is
beschreven in de brief van 6 november. Het gaat inderdaad om continuïteit,
evenwicht en het sociaal-economisch karakter van het beleid, terwijl het geheel
ook niet los kan worden gezien van de geschiedenis en de betrokkenheid van
de overheid met de agrarische gemeenschap in de domeingebieden. Er ligt dan
ook een belangrijke verantwoordelijkheid voor de overheid op dit vlak. Van
groot belang is voorts dat bij de evaluatie opnieuw duidelijk is geworden
dat er voor het tot nu toe gevoerde beleid een breed draagvlak
is in de agrarische gemeenschap en bij Domeinen en nu dit draagvlak ook in
de Kamer aanwezig blijkt te zijn, zag hij geen redenen om tot ingrijpende
beleidswijzigingen te komen, al doen zich wel hier en daar knelpunten voor.
Niettemin stond hij op zichzelf open voor een discussie over een ander beleid
zoals dat is bepleit door de heer Ybema. Hij verzocht de heer Ybema hierover
een notitie op te stellen, waarin concreet wordt aangegeven welke lijnen worden
voorgestaan. Hij stelde zich voor daar ook schriftelijk op te reageren en
vervolgens kan dan opnieuw discussie met de Kamer plaatsvinden.Inderdaad gaat het bij de verkoop van domeingronden niet zozeer om een
harde budgettaire taakstelling, maar meer om een inspanningsverplichting.
Speerpunten op dit vlak zijn immers het structuurbeleid, vrijwilligheid en
marktconformiteit. Verder komen de opbrengsten de afgelopen jaren steeds hoger
uit dan de taakstellingen. Het verkoopbeleid is dus niet afhankelijk van de
taakstellingen, maar wordt bepaald met inachtneming van een groot aantal factoren.In reactie op de opmerkingen over de Wieringermeer wees ook de bewindsman
erop dat hier sprake is van een kleinschalige structuur, een beperkte koopkracht
en een moeilijke liquiditeitspositie van de agrarische gemeenschap. Bovendien
is hier duidelijk sprake van een belangrijke verantwoordelijkheid van de overheid.
In dit gebied moet een voorzichtig beleid worden gevoerd, gericht op continuïteit
en zoveel mogelijk zekerheid voor de agrarische gemeenschap. Anders is het
risico groot dat in de praktijk een koude sanering gaat optreden.Ook hij hechtte veel waarde aan het element van vrijwilligheid. Hij wilde
daar dan ook niet van afstappen.Hij zegde toe de suggesties inzake de wachttijd van tien jaar, waarmee
uiteraard wordt beoogd om het behalen van speculatiewinst te voorkomen, serieus
onder ogen te zien en de Kamer hier vervolgens nader over te informeren. Hij
had overigens wel de indruk dat er hier sprake is van verschillende posities
van te onderscheiden groepen agrariërs.Bij de voorstellen om te pogen in één keer alle nog resterende
verpachte gebouwen af te stoten, dan wel het percentage van 80 te verlagen
naar circa 60, zag hij wel enige haken en ogen. Dit geldt alleen al voor de
te behalen prijs die toch uit een oogpunt van belangen van de Staat marktconform
zou dienen te zijn. Verder zijn de afgelopen jaren al heel wat gebouwen verkocht
tegen een marktconforme prijs en hij vroeg zich daarom af of het wel nodig
is om aankoop van deze gebouwen aantrekkelijker te gaan maken. Niettemin verklaarde
hij zich gaarne bereid ook deze voorstellen nader te bezien en de Kamer daar
vervolgens over te berichten.Hij had uit de opmerkingen over de fruitteelt in domeingebieden begrepen
dat het er vooral om gaat fruitteeltkavels zoveel mogelijk te handhaven en
te voorkomen dat ze een andere agrarische bestemming krijgen, bijvoorbeeld
veeteelt. Op zichzelf onderschreef hij dat, maar of dit doel bereikt kan worden,
hangt wel sterk af van de omstandigheden ter plaatse en de vraag of er geïnteresseerden
zijn. Hij zegde toe dit punt nog eens onder de loep te nemen.In reactie op de suggestie om de leeftijdsgrens van 50 jaar op te trekken
naar 55 jaar, waarbij als argument is gebruikt dat er rond de 55-jarige leeftijd
vaak wèl meer zekerheid is over een opvolging, merkte hij op dat de
hamvraag hier is of dit argument inderdaad valide is. Hij vroeg zich dat af,
maar hij kon zich voorstellen dat deze situatie zich in een aantal gevallen
inderdaad voordoet. Dan leek hem overigens een flexibele regeling op dit punt
meer aangewezen dan het verhogen van de leeftijdsgrens naar 55 jaar. Verder
herinnerde hij eraan dat de leeftijdsgrens van 50 jaar indertijd ook is gekozen
om mogelijke speculatie tegen te gaan. Dat principe zal, zo meende hij, ook
bij een meer flexibele regeling overeind moeten blijven. Hij was bereid zich
hier nader in te verdiepen. In het LEI-onderzoek inzake de 40-jarige erfpacht komen alle relevante
aspecten aan de orde, ook de aspecten waar vandaag vanuit de Kamer op is gewezen.
Naar verwachting zal de LEI-rapportage eind februari a.s. uitkomen en hij
was voornemens dat rapport dan direct aan de Kamer te zenden, nog zonder daarbij
een kabinetsstandpunt te voegen, opdat een volledig open discussie over dit
onderwerp kan plaatsvinden. Aan de hand van die discussie wilde hij dan een
kabinetsstandpunt formuleren.De taxatie van agrarische domeingronden en gebouwen wordt veelal uitgevoerd
door drie deskundige taxateurs. Die procedure functioneert in het algemeen
goed en komen niet of nauwelijks protesten tegen. Hij zag dan ook geen grote
knelpunten op dit vlak.Als zich in verband met de relatienota knelpunten voordoen in domeingebieden,
was de bewindsman gaarne bereid die zoveel mogelijk weg te nemen. Hij was
zich op dit moment niet bewust van concrete knelpunten in dezen, maar hij
zegde toe hierover in overleg te treden met het ministerie van LNV. Wellicht
kan hierover dan gezamenlijk contact worden opgenomen met de besturen van
de provincies waar zich domeingronden bevinden.Ten slotte onderschreef hij het pleidooi om te bevorderen dat gronden
die de komende jaren nog in Zuidelijk Flevoland worden uitgegeven, beschikbaar
komen voor biologische landbouwbedrijven. Ook hierover zal in overleg worden
getreden met het ministerie van LNV. Discussie in tweede termijnDe heer Ybema (D66) had voor zijn benadering aangesloten bij
de passage in de brief van 6 november, luidende dat «de rijksoverheid
niet als primaire taak heeft het bezit en in gebruik geven van landbouwgrond».
Hij vond dat uit dit uitgangspunt ook de consequentie getrokken dient te worden,
maar hij had de indruk dat dit in de brief van 6 november niet wordt gedaan,
gezien de eindconclusie dat het tot nu toe gevoerde verkoopbeleid in grote
lijnen ongewijzigd kan worden voortgezet. Daarnaast vond hij het merkwaardig
dat, terwijl de feitelijke verkoopopbrengsten over de afgelopen jaren steeds
belangrijk hoger lagen dan de budgettaire taakstellingen, die taakstellingen
voor de komende jaren juist worden verlaagd. Met het oog op dit soort punten
had hij, zij het wellicht wat al te provocerend, geprobeerd de discussie over
een mogelijke verandering van het beleid op gang te brengen. Daarbij stond
hem beslist geen koude sanering of iets dergelijks voor ogen. Het ging hem
om een beleid met meer dynamiek en meer marktwerking, maar uitdrukkelijk met
sociale randvoorwaarden, waarmee ook wordt aangesloten bij het al jaren gevoerde
beleid om de landbouw meer marktconform te laten opereren.Afsluitend zei hij, graag de handschoen op te nemen die de staatssecretaris
hem had toegeworpen. Hij zegde toe op korte termijn met een notitie hierover
te komen.De heer Keur (VVD) vond de visie van de heer Ybema nog steeds
onvoorstelbaar. Er is geen sprake van een statisch beleid. Ondernemers en
overheid doen er juist alles aan om te komen tot een situatie waarbij uiteindelijk
in de domeingebieden alles in particulier bezit is. Dat kan echter niet in
één keer, maar moet voorzichtig en gefaseerd verlopen.De heer Reitsma (CDA) had tot zijn genoegen gehoord dat de
staatssecretaris het tot nu toe gevoerde beleid in hoofdlijnen in stand wil
houden, maar het wel wil aanpassen aan de eisen van de tijd.Het standpunt van de heer Ybema kon hij nog steeds niet begrijpen. Hij
had de indruk dat het hier alleen om kreten gaat die echter wel uiterst a-sociaal
zijn ten opzichte van de betrokkenen. Hij wachtte de notitie van de heer Ybema
verder af. De staatssecretaris had, als het om accentverschuivingen in
het beleid gaat, vooral het oog op het leveren van meer maatwerk. Domeinen
is gaarne bereid om dat waar mogelijk te doen. De voorzitter van de commissie,YbemaDe griffier van de commissie,Van Overbeeke XNoot1Samenstelling: Leden: Schutte (GPV), Van Rey (VVD), Terpstra (CDA), Smits
(CDA), Reitsma (CDA), Vliegenthart (PvdA), Ybema (D66), voorzitter, Schimmel
(D66), Van Gijzel (PvdA), Witteveen-Hevinga (PvdA), Hillen (CDA), Hoogervorst
(VVD), ondervoorzitter, Van Wingerden (AOV), Rabbae (GroenLinks), Voûte-Droste
(VVD), Adelmund (PvdA), Giskes (D66), H. G. J. Kamp (VVD), Zonneveld (CD),
Van Dijke (RPF), Van der Ploeg (PvdA), B. M. de Vries (VVD), Van Zuijlen (PvdA),
Van Walsem (D66), Ten Hoopen (CDA).Plv. leden: Van der Vlies (SGP), Van Hoof (VVD), De Hoop Scheffer
(CDA), Van der Linden (CDA), Wolters (CDA), Noorman-den Uyl (PvdA), Bakker
(D66), Jeekel (D66), Van Zijl (PvdA), Liemburg (PvdA), De Jong (CDA), Rijpstra
(VVD), Verkerk (AOV), Rosenmöller (GroenLinks), Hofstra (VVD), Crone
(PvdA), Assen (CDA), M. M. H. Kamp (VVD), Marijnissen (SP), Leerkes (Unie
55+), Verspaget (PvdA), Hessing (VVD), Van Nieuwenhoven (PvdA), Van de Camp
(CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24490-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl