Wijziging Elektriciteitswet 1998 ten behoeve van stimulering milieukwaliteit elektriciteitsproductie; Verslag algemeen overleg over brief minister Wijn (EZ) d.d. 18 augustus 2006 over MEP-subsidies (kamerstuk 28665, nr. 69)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28665, nr. 78

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

25-09-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

28665 nr. 78

20-09-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de ministerNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28665Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 50 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 665Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 ten behoeve van de stimulering
van de milieukwaliteit van de elektriciteitsproductienr. 78VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 20 september 2006De vaste commissie voor Economische Zaken1
heeft op 31 augustus 2006 overleg gevoerd met minister Wijn van Economische
Zaken over:– de brief van 18 augustus 2006 over MEP-subsidies
(28 665, nr. 69).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Hessels (CDA) deelt mee dat vooral
de investeerders in kleinschalige projecten van duurzame energie, zoals boeren
en tuinders, verrast werden door het besluit van de minister om de MEP-subsidies
te stoppen. Zij worden nu geconfronteerd met een groot gat in hun begroting,
omdat zij vaak al hoge kosten hebben gemaakt voordat zij kunnen overgaan tot
het aanvragen van een vergunning. Het verzoek aan de minister is dan ook om
de door deze investeerders geleden schade te vergoeden en voor de betrokkenen
een incidentele regeling op te stellen, zodat hun projecten kunnen doorgaan.Het besluit van de minister was overigens onvermijdelijk, omdat de doelstelling
van de MEP wordt gehaald: 9% duurzame elektriciteit in het jaar 2010.
Dit blijkt uit de cijfers van EnerQ op basis van de reeds toegekende subsidies.
Deze officiële cijfers zijn door de minister aangereikt. De afspraak
is dat subsidies die meer jaren doorwerken, niet meer bij de taak van dit
kabinet passen. Dit wil echter niet zeggen dat er niet gewerkt hoeft te worden
aan een hoger percentage duurzame elektriciteit. Het streven is ook 25%
duurzame elektriciteit over 20 jaar, maar niet via MEP-subsidies, omdat die
regeling niet succesvol is gebleken: de projecten van windenergie leverden
te weinig rendement op, terwijl daar veel geld naartoe is gegaan.De MEP moet dus worden gestopt en er moet een nieuwe, betere regeling
komen met maatwerk, ook omdat er problemen zijn bij de MEP-subsidies. De minister
wordt derhalve opgeroepen om direct te beginnen met de voorbereiding van een
dergelijke regeling en die gereed te hebben, als er een nieuw kabinet is,
zodat die wet dan zo snel mogelijk in werking kan treden. Belangrijke onderdelen
van die nieuwe regeling moeten zijn innovatie, rendement en houdbaarheid.
Daarbij gaat het erom dat projecten zich verder ontwikkelen. Bij de subsidie
moet de gegarandeerde opbrengst in groene MWh op de middellange
termijn de leidraad zijn. Nogmaals, het streven daarbij is 25% duurzame
energie over 20 jaar; dat kan echter niet via de MEP gerealiseerd worden.
Om vertraging te voorkomen van projecten die al zijn voorbereid, zal die nieuwe
wet een terugwerkende kracht moeten hebben tot 18 augustus 2006. Op deze
manier geldt er ook een overgangsregeling en vallen die projecten niet tussen
wal en schip. De onzekerheid moet maar op de koop toe worden genomen; dat
is beter dan doormodderen.De heer De Krom (VVD) was ook verrast door
het besluit van de minister om de MEP te bevriezen, vooral gezien de uitspraken
van leden van het kabinet over het belang van investeringen in duurzame energie
en de noodzaak van consistentie en continuïteit in het beleid voor een
optimaal investeringsklimaat voor energie-innovatie. Als die uitspraken niet
worden waar gemaakt, komen er terecht boze reacties over een onbetrouwbare
overheid. De indruk is dat de minister de reacties en de gevolgen heeft onderschat.
Al op 27 oktober 2004 is aangegeven dat de MEP om meer redenen niet deugt
(openeindregeling zonder plafond, waarmee verouderde technologieën ondersteund
blijven, en een onbeheersbare uitgavenpost). Bovendien was de doelstelling
van de MEP niet duidelijk. Het is dan ook zuur dat nu de wal het schip keert.De realiteit is dat de kosten uit de hand lopen. In de periode 2003–2005
is de raming al met ongeveer 120 mln. overschreden. Zonder ingreep zou daar
van nu tot en met 2010 een kleine 300 mln. bij komen. In de actuele raming
voor deze periode is al een kleine 3 mld. aan verplichtingen aangegaan. De
conclusie is dan ook dat de ingreep weliswaar zuur, maar toch noodzakelijk
is. Tegen deze achtergrond bestaat er op zich wel begrip voor deze ingreep,
maar niet voor het feit dat degenen c.q. bedrijven die al verplichtingen zijn
aangegaan door dit besluit dreigen om te vallen. De bedrijven die echt in
de problemen komen, kunnen dan ook niet in de kou blijven staan. Het is van
wezenlijk belang dat er zeer snel een inventarisatie van de gedupeerden worden
gemaakt, met een indeling in categorieën. Het minimum moet zijn dat er
voor bedrijven of projecten die in reële financiële problemen dreigen
te komen, in ieder geval een regeling getroffen wordt. Dit geldt in het bijzonder
voor de kleinere bedrijven in de land- en tuinbouw. Er is dan ook zicht op
de bedragen die daarmee gemoeid zijn. Daarna kan er op voorstel van het kabinet
gefundeerd besloten worden voor welke categorieën er een regeling komt.
Het dringende verzoek aan het kabinet is om deze zaken met een open oog en
ruimhartig te benaderen. Vertrouwen terugwinnen, kost nu eenmaal moeite.Voorts is een herziening van de MEP nodig. Het moet een stimuleringsregeling
zijn, gericht op ontwikkeling van technologie en innovatie, het liefst kleinschalig,
waarbij via tendering de doelstelling duidelijk is. Daarbij moet ook een zo
hoog mogelijke opbrengst gegarandeerd worden per geïnvesteerde subsidie-euro.
De keuze van de technologie wordt dan aan de markt overgelaten. Dit moet verder
uitgewerkt worden. De minister wil het opstellen van een nieuwe regeling aan
het volgende kabinet overlaten. Toch moet het nadenken hierover niet gestopt
worden, want dat zou tijdverlies zijn. De wet die per 1 januari van kracht
wordt, gaat niet van het ene op het andere moment van tafel. Er moet namelijk
eerst een alternatief zijn.De heer Van der Staaij (SGP) is ontevreden
over de abrupte stop van de MEP, waardoor zeker ook kleine investeerders ernstig
gedupeerd worden. De vraag is of dit juridisch wel kan. In artikel 72p van
de Elektriciteitswet 1998 staat wel dat de minister ieder jaar de hoogte vaststelt
van het vaste bedrag ter stimulering van de milieukwaliteit van de productie
van duurzame elektriciteit, maar houdt dit ook de bevoegdheid in om dat bedrag tussentijds te wijzigen? Uit een oogpunt van rechtszekerheid zal dit
niet op elk moment kunnen worden bijgesteld.Wat is de echte reden om de MEP-subsidies van de ene op de andere dag
te stoppen, terwijl er allerlei projecten in voorbereiding zijn?In de praktijk is een belangrijk deel van de MEP-middelen naar grote bedrijven
gegaan. Veel kleine bedrijven waren bezig met allerlei projecten voor duurzame
energie en daar komt deze klap nu extra hard aan, omdat zij vertrouwden op
de subsidieregeling. Een jarenlange inzet gaat verloren en dit investeringsklimaat
wordt enorm geschaad. Welke signalen waren er dat deze regeling zou stoppen?
Dat er meer dan 9% duurzame elektriciteit zou worden gehaald, zou toegejuicht
moeten worden in plaats van ontmoedigd. Op welke manier komt de minister tegen
deze achtergrond de bedrijven tegemoet die ver gevorderd zijn met de voorbereiding
van projecten voor duurzame elektriciteit? Hierbij gaat het voor de betrokken
bedrijven soms om enorme investeringen. De minister wil bedrijvigheid stimuleren
en dan kan het niet zo zijn dat door een maatregel van de minister bedrijven
worden opgeheven of dat die stevig in de min komen. De kwestie van de onbetrouwbare
overheid komt anders om de hoek kijken. Vandaar het verzoek aan de minister
om een overgangsregeling te maken voor die bedrijven die aantoonbaar aanmerkelijke
investeringen hebben gedaan en contractuele verplichtingen zijn aangegaan
ten behoeve van verhoudingsgewijs kleine projecten voor duurzame elektriciteit.
Die gevallen zouden volgens de «oude» voorwaarden voor de MEP-subsidies
moeten worden afgehandeld, zodat de betrokkenen, veelal agrariërs en
tuinders, niet gedupeerd worden. Overwogen wordt om hierover een motie in
te dienen.Een herziening van de regeling voor MEP-subsidies zou te prefereren zijn
boven deze abrupte stop. Oude schoenen moeten niet worden weggegooid voordat
je nieuwe hebt. Bij een herziening kan dan ook worden gekeken naar de onrendabele
top. Het gaat tenslotte om meer duurzame energie. Zoals het nu gaat, kan het
in ieder geval niet.De heer Samsom (PvdA) was toch onaangenaam
getroffen door de brief van de minister van 18 augustus 2006, ondanks
de traditie van dit kabinet om succesvolle regelingen voor duurzame energie
stop te zetten. Alle bedragen die in de regeling staan, zijn naar nul teruggebracht.
Over een betrouwbare overheid gesproken! In een klap is het vertrouwen van
investeerders, dat voorzichtig weer toenam, om zeep geholpen. Het is ongelofelijk
dat een minister van Economische Zaken, die begaan is met economische duurzaamheid
en projecten voor innovatieve technologieën, een dergelijke brief verzendt.
Die veroorzaakt dan ook terecht veel commotie.Wat is de reden van dit handelen? Volgens de minister is de doelstelling
van 9% duurzame elektriciteit in 2010 gehaald, maar dit is niet te
controleren, omdat de desbetreffende cijfers van EnerQ niet naar de Kamer
gestuurd zijn. Vandaar dat ervan wordt uitgegaan dat de Kamer die cijfers
alsnog zo snel mogelijk krijgt. Tot nu toe werden de prognoses en het beleid
gebaseerd op cijfers van het Milieu- en Natuurplanbureau, aangevuld door die
van ECN en uit die cijfers blijkt niet dat de doelstelling gehaald wordt.Als toch blijkt dat de doelstelling gehaald wordt, is er nog geen enkele
reden om te stoppen en achterover te leunen: 9% duurzame elektriciteit
is grosso modo 3% duurzame energie en dus 97% fossiele brandstoffen!
Die worden steeds schaarser en die moeten worden gehaald uit steeds instabielere
gebieden. Er moet dan ook vol gas gegeven worden richting duurzame elektriciteit.Kan de minister de regeling wel stop zetten? De MEP-tarieven worden eens
per jaar vastgesteld en voor 2006 en 2007 was dat al gedaan door de voorganger
van de minister. Een tussentijdse wijziging is volgens de wet alleen mogelijk,
wanneer de ecotaks uit de energiebelasting wordt aangepast. Wat is dus de
juridische onderbouwing voor het besluit van de minister? Overigens
is nog de toestemming van de Kamer nodig om de tarieven op nul te zetten.Waarom is dit nodig, gezien het feit er 1 januari 2007 wetgeving
van kracht wordt waarmee er in het kader van de MEP wel een plafond voor de
diverse categorieën ingesteld kan worden? Het gaat nu dus om de aanvragen
voor een MEP-subsidie tussen 18 augustus 2006 en 1 januari 2007.
Een dergelijke aanvraag vraagt een lange voorbereiding, dus het ministerie
zal de mogelijke aanvragen al geïnventariseerd hebben. De schatting is
dat de bedragen die daarmee gemoeid zijn niet boven de 50 mln. uitkomen. Het
totaal van het budget is 500 à 600 mln. Moeten daarvoor zoveel bedrijven
gedupeerd worden? Is dat zoveel commotie waard? Dit geldt nu zeker, gezien
het verzoek aan de minister om de gedupeerde ondernemers schadeloos te stellen.
Dat wordt een juridisch moloch zonder weerga. Daarbij komt dat er geen extra
duurzame energie komt. Bovendien zal er zeker geen vertrouwen van investeerders
zijn. De minister is ook nog eens al dat geld kwijt voor schadeloosstellingen
en claims.De brief van 18 augustus, die als een misstap moet worden beschouwd,
moet de minister dan ook «prullenbakkeren». Hij moet doorgaan
op de succesvolle weg van duurzame energie en hij moet de investeerders op
dat vlak niet ontmoedigen en zeker niet duperen.De heer Van der Ham (D66) meent dat de MEP
aan de ene kant succesvol en aan de andere kant een zorgenkind is. Dit is
gebleken toen de MEP-subsidies op 18 augustus per direct afgeschaft werden.
Bedrijven die op grond van de regeling enorm hebben geïnvesteerd, kunnen
nu niet meer op subsidie rekenen. Dit betekent een ontzettend grote financiële
strop voor die ondernemers.Daar de MEP-subsidies heel populair waren, legden die een groot beslag
op de middelen van Economische Zaken. Het betrof namelijk een open regeling.
Minister Brinkhorst heeft in dit licht de MEP-regeling voor windenergie op
zee afgeschaft en die gecompenseerd met FES-middelen voor specifieke windenergie.
Zijn plan was om de MEP-regeling met een plafond in 2007 opnieuw in te voeren.
Deze minister gaat de FES-gelden blijkbaar gebruiken om de totale afschaf
van de MEP te compenseren, zonder dat er een nieuwe regeling komt.Het nieuwe kabinet zal over een nieuwe regeling moeten beslissen. Die
regeling zal er dus op z’n vroegst pas in 2007 zijn. Tot die tijd ligt
de ontwikkeling van projecten voor duurzame elektriciteit stil.De overheid komt door de brief van 18 augustus als onbetrouwbaar
en onberekenbaar over. Daardoor ontstaat er ook een instabiel ondernemersklimaat.
Internationale investeerders kijken nu vooral naar Duitsland. Ook is de vertrouwensrelatie
met lagere overheden geschaad. Immers, door onder andere klimaatconvenanten
met het Rijk hebben die nu een groot probleem.De beslissing van de minister getuigt niet van goed rentmeesterschap:
onlangs zei de minister namelijk nog dat het kabinet het belang onderschrijft
van consistentie en continuïteit in het beleid om een optimaal investeringsklimaat
te scheppen voor energie-innovatie. Hoe staat de minister nu tegenover deze
uitspraak?Ondanks de mededeling dat de doelstelling van 9% duurzame energie
in 2010 wordt gehaald, toont het kabinet geen ambitie voor een hoger percentage.
De Europese Unie is evenwel bezig om de doelstelling naar 12% in 2010
te brengen. De Europese Commissie vraagt de lidstaten om door te gaan tot
20% duurzame energie in 2020. Hoe is dit te rijmen met de inzet van
de minister voor niet meer dan 9% duurzame energie in 2010? Nederland
bevindt zich wat dit betreft samen met België in de achterhoede. Nederland
zou bij de koplopers moeten horen.Er moet nu ten minste een compensatieregeling komen, maar dat zal ingewikkeld
zijn. Is het niet veel logischer om, gezien het geringe bedrag dat
hiermee gemoeid is, het besluit van deze minister terug te draaien? De minister
bespaart zich daarmee heel veel moeite, alsook opstand bij ondernemers die
graag willen investeren in duurzame energie.Hoe staat het met het onderzoek in verband met de uitvoering van de motie-Van
der Ham/Hessels over een teruglevergarantie bij zonne-energie?De heer Hermans (LPF) meent dat er bij dit
dossier voor de snelweg in plaats van de provinciale weg gekozen moet worden.
De MEP-regeling is een provinciale weg en kan en moet dus beter en anders.
De geschiedenis leert dat grote milieuproblemen steeds zijn opgelost door
technologie en innovatie. De hoop wordt dan ook uitgesproken dat de subsidie
voor windmolens wordt gestopt, omdat dit een technologisch doodlopende weg
is.Bij de doelstelling van 9% duurzame energie gaat het nu, om in
metaforen te spreken, om een woonerf. Ook in dat opzicht kan en moet het beter.
Er moet volop op innovatie ingezet worden. Het is in dit verband van belang
dat de Kamer de (cijfermatige) onderbouwing krijgt van de bewering dat de
doelstelling van 9% in 2010 gehaald wordt. Is er een gevoeligheidsanalyse
gemaakt bij de verwoorde veronderstellingen? Zo ja, dan is het verzoek dat
die onverkort aan de Kamer ter beschikking wordt gesteld. Is die analyse er
niet, dan moet die er alsnog komen.Het kabinet kiest terecht voor het beter besteden van de beschikbare gelden.
Daartoe komt er een nieuwe FES-envelop; er komen ook investeringen via het
Borssele-pakket. Dit alles is gericht op technologie, innovatie en verlaging
van productiekosten.Er dient een nette, coulante overgangsregeling te komen. Daarbij is het
denkbaar dat er een indeling in categorieën wordt gemaakt.De heer Irrgang (SP) verwijst ook naar het
feit dat het kabinet onlangs de volgende aanbeveling heeft onderschreven:
consistentie en continuïteit in het beleid op basis van een langetermijnvisie
om het investeerdersrisico in duurzame ontwikkeling te verkleinen. Het verleden
heeft geleerd dat wisselend beleid funest is voor de onderhavige sector. Nu
is er toch gebeurd wat niet had mogen gebeuren.De minister kent nog een groot deel van de dossiers. Hij weet dus dat
dit de zoveelste keer is dat het beleid inzake duurzame energie wordt omgegooid,
met alle gevolgen van dien. Een kleine boer die al meer dan 300 000 heeft
geïnvesteerd, vooruitlopend op het aanvragen van een MEP-subsidie, gaat
nu het schip in.De Europese Unie heeft de lidstaten het signaal gegeven dat er gewerkt
moet worden aan een duurzame energievoorziening. Dit betekent 80% minder
CO2-uitstoot in 2050. Het is heel wrang, wanneer deze minister over de MEP-subsidies
zegt: wegens succes gesloten. Zelfs de Europese Commissie vraagt zich serieus
af of de doelstelling van 9% duurzame energie in 2010 wel gehaald wordt.
Het is dan ook niet meer dan redelijk dat de Kamer de beschikking krijgt over
de (cijfermatige) gegevens waarop de minister zijn uitspraak baseert dat die
doelstelling wel gehaald wordt.Daarbij komt dat in een onderzoek van Ernst & Young Nederland negatief
beoordeeld wordt op het investeringsbeleid voor duurzame energie. Geen investeerder
brandt zijn vingers aan een land met zulke hoge risico’s. Nederland
is dan ook gedaald op de lijst van landen met een goed investeringsbeleid
voor duurzame energie. Nederland wil toch een kennisland zijn? Als er een
gebied is met uitdagingen, is dat wel duurzame energie. Nederland moet die
uitdaging aangaan, want dat is een investering in de toekomst. Immers, daarna
kan er decennialang geoogst worden. In Duitsland is met duurzame energie in
het afgelopen jaar 400 mln. winst gemaakt en daar werken al ruim 150 000
mensen in deze sector. De regeling voor MEP-subsidies moet dus gehandhaafd worden tot 1 januari
2007. Gezien de verhoudingen in de Kamer zal er ten minste een vorm van schadeloosstelling,
tegemoetkomingsregeling, moeten komen voor de ondernemers die de procedure
voor de benodigde vergunningen al hebben doorlopen ten behoeve van de aanvraag
van de MEP-subsidie. Daarmee wordt voorkomen dat zij het schip in gaan.De minister dient ook in te gaan op de mededeling in het Financieele Dagblad
dat hij feitelijk niet in zijn recht staat om de subsidie stante pede te beëindigen.Het wordt tijd voor een consistent langetermijnbeleid voor duurzame energie.
Dit is belangrijk voor investeerders en werkgelegenheid in deze sector. Het
allerbelangrijkste is evenwel het tegengaan van klimaatverandering. Dat zal
wat kosten, maar dat wordt uiteindelijk dubbel en dwars terugverdiend.De heer Vendrik (GroenLinks) was verbijsterd
door de brief van de minister. De consequentie van dit type actie moet toch
bekend zijn? Zijn er uiteindelijk investeringsplannen van particulieren, die
zo hard nodig zijn, en dan wordt er een enorme streep door de rekening gezet,
waardoor het weer stil valt. Misschien wordt Nederland nu als laatste wagon
van Europa definitief afgekoppeld.Kennelijk ontbreekt het lerend vermogen bij de minister, want dit resultaat
was te verwachten bij een openeindesubsidieregeling. Een beetje een openeinderegeling
is niet mogelijk. Men moet dus bereid zijn, de prijs van een dergelijke regeling
te betalen. Deze minister had deze kwestie dan ook moeten regelen met minister
Zalm. Maar nee, Nederland gaat weer in de vertraging.Dit had overigens voorkomen kunnen worden, als indertijd niet voor het
subsidie-instrument was gekozen. De overheid moet inderdaad de onrendabele
top voor duurzame energie helpen financieren, omdat er anders niets gebeurt.
Er had gekozen moeten worden voor de route van een verplicht aandeel duurzame
energie, te regelen door de marktpartijen. De verplichting van die partijen
moet natuurlijk wel duidelijk omschreven zijn in een meerjarenpad, gedifferentieerd
in typen duurzame energie. Er zijn dan helemaal geen MEP-subsidies nodig.
Nu heeft men de ellende over zich afgeroepen. Dit grenst dan ook aan een wanprestatie
van de drie opeenvolgende kabinetten-Balkenende. De ministers van Economische
Zaken daarin hebben gezegd dat alle bedrijven in Nederland moeten kunnen rekenen
op een betrouwbare overheid. Kan de minister uitleggen waarom dit beginsel
geschonden kan worden?Hij wil ook graag de cijfers van EnerQ ontvangen waarop de uitspraak is
gebaseerd dat de doelstelling van 9% duurzame energie in 2010 wordt
gehaald. Vlak voor het zomerreces is er een debat geweest over weer een nieuwe «MEP».
In dat verband is nog gesproken over de ontwerp-AMvB inzake duurzame biomassa.
Die had er een jaar geleden al moeten zijn. Een belangrijk punt is dat met
de vorige minister van Economische Zaken is afgesproken dat niet-duurzame
biomassa, bijvoorbeeld palmoliebijstook, niet langer gesubsidieerd wordt.
Voor zover dat in Nederland nog ongesubsidieerd het geval is, telt dat niet
mee bij de bepaling of de doelstelling voor duurzame energie wordt gehaald.
Er is immers bepaald dat dit onderdeel niet duurzaam is. Het is bekend dat
biomassa een fors aandeel heeft. Ook zijn de realisatiecijfers daarvan bekend
in verband met duurzame elektriciteit. Tegen deze achtergrond kan namelijk
gezegd worden dat de doelstelling voor duurzame energie helemaal niet gehaald
wordt. Het is dus zinvol dat in het kader van de ontwerp-AMvB onmiddellijk
duidelijk wordt gemaakt wat het uitsluiten van niet-duurzame biomassa betekent
voor het halen van de doelstelling. Verwacht wordt dat er helemaal niets meer
overblijft van de onderbouwing van het verhaal van de minister. Vandaar het
verzoek dat hierover duidelijkheid wordt verschaft. Het belangrijkste is dat de vorige minister een rapport over energietransitie
heeft ondersteund van Rein Willems. Daarin staat overduidelijk dat dit land
een revolutie nodig heeft van duurzame energie, dat alle remmen los moeten
en dat het bedrijfsleven door de overheid gestimuleerd moet worden. Deze minister
kan dan toch geen brief schrijven zoals hij op 18 augustus heeft gedaan?
Vandaar dat deze brief moet worden ingetrokken. Anders wordt hierover een
motie ingediend.Antwoord van de ministerDe minister heeft, ondanks dat hij indertijd
gedurende een bepaalde periode verantwoordelijk was voor dit dossier, zijn
kennis moeten actualiseren. In de periode van 1994 tot 2003 was de duurzame
elektriciteit van 1,3% met 2% gestegen naar 3,3%. Kort
na zijn aantreden kreeg hij te horen dat het goed ging met de MEP, gezien
het gestelde doel. Tussen 2003 en 2005 was er 3% extra behaald, dus
een forse versnelling sinds de invoering van de MEP. Bij de voorbereiding
van de Miljoenennota kwam het heuglijke nieuws dat met weer krap 3%
erbij in 2010 de doelstelling van 9% duurzame energie gehaald zou worden.
Hieruit is de conclusie te trekken dat er in de huidige periode sprake is
van een behoorlijke versnelling in de realisatie van duurzame energie.Aan dit alles hangt wel een prijskaartje. Immers, nadat er al extra geld
voor de MEP beschikbaar was gesteld, was er volgens een actuele raming nog
eens 250 mln. nodig om de wettelijke ambitie van 9% te halen. Aangezien
die doelstelling wordt gehaald, is de MEP een succes gebleken. Voor alle duidelijkheid:
de MEP wordt niet afgeschaft; alle aangegane verplichtingen voor bestaande
projecten van duurzame energie krijgen de volledige MEP-subsidie, die doorgaans
tien jaar duurt. Alleen nieuwe aanvragen worden niet meer in behandeling genomen.
Via de weg van de MEP wordt ook WKK (WarmteKracht Koppeling) gesteund en dat
onderdeel blijft gewoon in stand. In het verlengde van de rapportage van de
commissie-Willems over energietransitie is al aangegeven dat het om een investeringsklimaat
gaat voor met name energie-innovatie. Vooruitlopend op prinsjesdag wordt meegedeeld
dat er in dit kader voor innovatieve projecten 150 mln. extra wordt uitgetrokken,
wat bovenop de 250 mln. komt van het FES en de Borssele-gelden. De aanvragen
daarvoor worden volgens de geldende FES-criteria beoordeeld.In juridisch opzicht was het mogelijk om het besluit van 18 augustus
te nemen. In artikel 72o van de Elektriciteitswet 1998 staat dat het verschil
in de kostprijs tussen grijs en groen wordt bijgepast, waar dat nodig is ter
bevordering van het aanbod van duurzame elektriciteit in het kader van de
doelstelling van de wet. Op grond van de bevoegdheid ingevolge artikel 72p
van de wet om de vergoeding ieder jaar bij ministeriële regeling vast
te stellen, is het gebruikelijk staatsrecht dat dit ook de bevoegdheid inhoudt
om regels te wijzigen. Voor de duidelijkheid zij opgemerkt dat, wanneer er
subsidie aan een bepaald project verleend wordt, hiermee gedurende maximaal
tien jaar de zekerheid van die subsidie en daarmee investeringszekerheid in
dat individuele geval geboden wordt. Dit staat echter los van de formele,
algemene bevoegdheid van de minister op grond van het staatsrecht om bedragen
te wijzigen. Van die staatsrechtelijke bevoegdheid is in dit geval dan ook
gebruik gemaakt. Ter vergelijking wordt het besluit genoemd over de afschaffing
van de WIR en de pc-privéregeling.Hoe er ook persoonlijk gedacht wordt over de vraag of de doelstelling
van 9% duurzame elektriciteit een maximum of een minimum is, de opdracht
van dit minderheidskabinet is om prudent en beperkt om te gaan met uitgaven
die op de lange termijn doorwerken. Er kan dan ook van een nieuw feit gesproken
worden. Er is ook afgesproken dat een volgend kabinet niet met voldongen feiten
geconfronteerd mag worden. MEP-subsidies hebben een duur van tien jaar met
de daarbij behorende budgettaire gevolgen. Daarbij kan de vraag
gesteld worden of de kosten voor het behalen van een bepaald aandeel duurzame
elektriciteit in verhouding staan tot dat doel. Dat doel kan wellicht op een
andere manier bereikt worden, bijvoorbeeld onder druk van de stijgende olieprijzen
met een andere vorm van subsidie dan de MEP. Zo kan er een subsidie voor productiekosten
overwogen worden. Ook kan de vraag gesteld worden of er nu een voldoende samenhang
is tussen innovatie en rendement. Tegen deze achtergrond kan niet van de minister
verwacht worden dat hij niets doet. Immers, als men via de MEP-subsidies 1%
meer duurzame energie wil bereiken, kost dat globaal 60 mln. per jaar gedurende
tien jaar. Wanneer men 25% duurzame energie wil halen, komt dat neer
op 16 x 60 mln. x 10 jaar. Vandaar dat er besloten is om geen nieuwe aanvragen
meer in behandeling te nemen. Nogmaals, de bestaande toezeggingen worden nagekomen.De MEP-subsidies betreffen 650 mln. tot 700 mln. per jaar. Bij de Voorjaarsnota
is besloten dat het kabinet daar 250 mln. cumulatief tot 2010 bovenop doet.
Bovendien wordt er ten behoeve van innovatie 150 mln. extra via het FES ter
beschikking gesteld. Het gaat dus niet om geringe bedragen. Het vermoeden
is dat op prinsjesdag het kostenplaatje van de MEP nog hoger uitkomt.De onderbouwing van het uitgangspunt dat de doelstelling van 9%
wordt gehaald in 2010 zal zo snel mogelijk naar de Kamer worden gestuurd.
De gegevens van EnerQ zullen eerst geanonimiseerd moeten worden. In dit verband
is het verzoek aan de Kamer om in voorkomende gevallen de wens om nadere gegevens
te ontvangen, eerder kenbaar te maken.Op basis van de toegekende MEP-subsidies en de aanvragen die bij EnerQ
zijn binnengekomen, komt de berekening uit op 10,5 mld. kWh. Dit cijfer is
gecheckt door Kema. Daarnaast is er de afvalverbranding die voor 50%
uit biomassa bestaat. Overigens wordt daarvoor geen MEP-subsidie ontvangen.
Hieruit is af te leiden dat er ook duurzame energie is die niet afhankelijk
is van een MEP-subsidie. Welnu, deze afvalverbranding levert duurzame energie
van 1,2 mld. kWh. In totaal komt dit neer op 11,7. Dit moet gedeeld worden
door het totale elektriciteitsverbruik in 2010. Daarbij is rekening gehouden
met een economische groei van 2,5% tot 3%. Dit komt overeen
met de raming van het Centraal Planbureau. Voorts is dit gecheckt door ECN.
Ook moet er gekeken worden naar de onzekerheden in de MEP. Er is aangenomen
dat 10% van de aanvragen niet wordt gehonoreerd. Dit is op het totaal
in mindering gebracht. Deze cijfers resulteren in ruim 9% duurzame
elektriciteit in 2010.Onderkend wordt dat er in bepaalde gevallen een onevenredig nadeel van
dit voor sommigen onverwachte besluit kan worden ondervonden, ondanks dat
het besluit op grond van goede overwegingen is genomen en dus als rechtmatig
overheidshandelen kan worden aangemerkt. Daarom zal er door juristen een ontwerp-tegemoetkomingsregeling
worden opgesteld en aan de Kamer worden voorgelegd. Dit zal gebeuren voordat
de voorhangprocedure afloopt. De regeling zal slaan op bepaalde voorbereidingskosten,
bijvoorbeeld voor een bouwtekening en een bouwvergunning. Dit houdt echter
niet automatisch alle kosten in. Er zal dan ook zorgvuldig moeten worden nagegaan
welke feitelijke kosten noodzakelijkerwijs gemaakt waren en zijn betaald aan
derden voor het aanvragen van een MEP-subsidie. Het moet overigens wel duidelijk
zijn dat de verwachting was dat de aanvraag voor 1 januari 2007 zou zijn
ingediend. Na die datum zou er namelijk sowieso een heel ander regime gelden.
Dit is een eerste gedachte over de inhoud, maar dit wordt nog juridisch getoetst.Er zijn overigens voor dit kabinet thans geen mogelijkheden voor een overgangsregeling,
die verder gaat dan een tegemoetkomingsregeling, waarmee bepaalde aanvragen
alsnog in behandeling kunnen worden genomen. Het is bekend dat de MEP voor
meer soorten van duurzame energie geldt. Een beslissing daarover is dan ook
aan het volgende kabinet. Als er onder een volgend kabinet een
overgangsregeling komt, spreekt het voor zich dat de vergoedingen ingevolge
de tegemoetkomingsregeling dan verrekend worden. Daar de MEP-subsidie voor
een periode van tien jaar geldt, kan er gezien de huidige positie van het
kabinet dus geen toezegging over een overgangsregeling worden gedaan. Het
gaat namelijk om belastinggeld van de burgers.Nadere gedachtewisselingDe heer Hessels (CDA) pleit, ondanks dat een
tegemoetkomingsregeling de ergste pijn kan wegnemen, toch voor een aanvullende
regeling, niet zijnde de MEP, voor een eenmalige uitkering voor de benodigde
investeringen. Een dergelijke regeling kan ervoor zorgen dat degenen die voor
18 augustus net gekozen hadden voor de opwekking van duurzame energie
op heel kleine schaal, hun projectje kunnen afronden. Hierbij is dus geen
sprake van een vergoeding.Vanwege de tekortkomingen van de MEP zal er op dit vlak een betere regeling
moeten komen, waarbij de nadruk ligt op innovatie en rendement. De CDA-fractie
zal daar dan ook hard aan meewerken.De heer Vendrik (GroenLinks) vraagt de heer
Hessels of deze pleit voor een soort aanvullende MEP2-regeling voor kleine
projecten die nu tussen wal en schip vallen, waardoor die projecten doorgang
kunnen vinden en dat de reeds gedane investeringen niet als verloren beschouwd
hoeven te worden. Zo ja, wat mag dat kosten?De heer Hessels (CDA) kan geen antwoord geven
op de laatste vraag. Bij de aanvullende regeling gaat het niet om subsidiëring
van de onrendabele top, maar om kleinschalige projecten van boeren en tuinders
van minder dan 1 MW met een biovergister, waarmee voor 18 augustus al
duidelijk een begin was gemaakt, opdat die projecten afgerond en in gang gezet
kunnen worden. Het verzoek aan de minister is dat hij clementie toont voor
deze kleinschalige projecten en dat hij daar innovatief mee omgaat, zodat
die voor de initiatiefnemers renderend zijn.De heer Vendrik (GroenLinks) concludeert dat
het dan dus toch om een MEP2-regeling gaat.De heer De Krom (VVD) vraagt zich af om welke
gevallen het precies gaat die onder de tegemoetkomingsregeling vallen. Dat
moet bij de inventarisatie haarscherp worden aangegeven in een overzicht.
Daarbij is ook een categorisering noodzakelijk. Op basis daarvan kunnen het
kabinet en de Kamer vervolgens een besluit nemen. Met het overzicht zal ook
duidelijk zijn welke bedragen hiermee gemoeid zijn. Daaruit vloeit dan een
tegemoetkomingsregeling voort, die door het kabinet gemotiveerd zal dienen
te worden.Dit moet snel gebeuren en in dit licht 18 september is dan ook rijkelijk
laat. Als er intussen bedrijven dreigen om te vallen door het besluit van
18 augustus, wordt ervan uitgegaan dat de minister wat eerder actie neemt
om dat te voorkomen. Tevens wordt er een open oog van het kabinet verwacht
voor de ontstane problemen, alsook dat het kabinet die in dat verband ruimhartig
tegemoet treedt binnen de bestaande mogelijkheden.De heer Van der Staaij (SGP) is niet overtuigd
door de argumentatie voor de noodzaak van deze abrupte stop. Het is ten minste
kwestieus dat, als er in de wet staat dat de bedragen ieder jaar vastgesteld
worden, dit ook de bevoegdheid impliceert om zoiets meermalen per jaar te
doen.Het kernpunt is echter de vraag op welke wijze er wordt omgegaan met projecten
die al in een vergevorderd stadium verkeren. Betreft het louter en
alleen een schadevergoedingsregeling bij een rechtmatige overheidsdaad? Er
komt in feite dus geen MEP-subsidie voor het project, maar onder bepaalde
voorwaarden wordt de schade wel vergoed. Dat is te mager. De minister dient
dan ook een overgangsregeling aan de Kamer voor te leggen voor relatief kleine
projecten die zich in een vergevorderd stadium bevinden en die aan de eisen
van de MEP-regeling voldoen, zodat dat daarvoor de subsidieweg open blijft.
Als een meerderheid van de Kamer dit ook wil, maar wanneer de minister daartegen
bezwaar maakt, zal daarover een motie worden ingediend.De heer Samsom (PvdA) vraagt zich af of de
minister echt vindt dat de overheid in dezen rechtmatig handelt. Er wordt
namelijk een verstandige en fatsoenlijke overheid nagestreefd. Vanwege de
ongewenste effecten voor kleine ondernemers is het genomen besluit dus onverstandig.
Dit besluit is ook onfatsoenlijk met het oog op het vertrouwen dat bij investeerders
was gekweekt. Dit zou de minister zich moeten aantrekken.Met het aanvullende voorstel van het CDA zal er alleen maar sprake zijn
van een eenmalige tegemoetkoming. Daarmee kunnen alle biomassaprojecten afgeschreven
worden, omdat deze projecten te maken hebben met blijvend hogere brandstofkosten
en daardoor een iets hogere elektriciteitsprijs vergeleken bij fossiele brandstoffen.
Er zal dan ook een blijvende onrendabele top moeten weggehaald, zoals bij
de MEP gebeurt. Anders kunnen de biomassaprojecten niet draaien. Bij die projecten
is het niet voldoende dat de tanks of het beton gesubsidieerd worden. Een
geplande biomassacentrale van 50 MW wordt zo om zeep geholpen. Alle werknemers
op die locatie worden nu ook gedupeerd. Ook gaat de Stad van de Zon niet door,
een project waarvoor de heer Wijn zich in 2001 als Kamerlid hard had gemaakt.
Kan dit wel uitgelegd worden aan de mensen die op het kabinet hadden gerekend
voor een vergoeding?De minister zal een ruimhartiger regeling moeten toezeggen dan hij vooralsnog
heeft aangegeven. Anders wordt de aangekondigde motie gesteund of worden er
voorstellen gedaan die echt zoden aan de dijk zetten.De heer Van der Ham (D66) roept de minister
op om beleid te voeren, ondanks dat het gaat om een minderheidskabinet. Een
volgend kabinet met eventueel een andere samenstelling zou ook willen dat
er een goede overgangsregeling werd opgesteld of dat de brief van 18 augustus
in de prullenbak verdween. De minister verschuilt zich achter argumenten die
er niet toe doen.Hoe zit het met de uitvoering van de motie-Hessels/Van der Ham over zonne-energie?
In het antwoord op Kamervragen van de leden Samsom en Van der Ham over bijstook
van palmolie is aangegeven dat daar wat aan wordt gedaan. Wanneer komt die
AMvB er?Een soort MEP2-regeling is een stap in de goede richting, maar dat is
niet voldoende. Een eventuele motie van de heer Van der Staaij zal dan ook
hartelijk gesteund worden.De heer Hermans (LPF) leidt uit de reactie
van de minister af dat het genomen besluit voldoende robuust is, omdat de
doelstelling op basis van een bijgestelde berekening ruimschoots boven 9%
uitkomt. De gegevens ter onderbouwing hiervan worden met belangstelling tegemoet
gezien.Er dient een nette en verantwoorde regeling te komen ter compensatie van
de ontstane nadelen door het besluit van 18 augustus. Daartoe wordt afgewacht
wat er 18 september ter tafel komt. De financiële consequenties
van een meer uitgebreide tegemoetkomingsregeling zijn niet te overzien, maar
wellicht zal de gevraagde categorisering daarin wat meer inzicht verschaffen.
Als die beschikbaar is, zal de LPF een afweging maken. De minister antwoordt dat het ministerie het
onderzoek ingevolge de motie-Hessels/Van der Ham binnen een maand zal afronden
en dat de Kamer van de resultaten op de hoogte wordt gesteld.De AMvB over duurzaamheidscriteria zal aan het eind van dit jaar naar
de Kamer worden gestuurd. Aan de hand van het tussenrapport hierover, dat
onlangs door de commissie-Cramer is afgerond, kunnen de criteria ontwikkeld
worden.Hij begrijpt de ontstane beroering door de onverwachte beslissing van
het kabinet om nieuwe subsidieaanvragen niet meer in behandeling te nemen.
De doelstelling van 9% duurzame elektriciteit in 2010 was aanvankelijk
best wel ambitieus, maar die wordt toch gehaald. Er leven nu breed hogere
ambities op dit gebied, maar het is de vraag of de MEP het juiste instrument
is om die ambities waar te maken. Het is evenwel aan een nieuw kabinet om
te bepalen of een nieuw systeem kan bijdragen aan verdere stimulering van
duurzame energie. Het is immers een feit dat dit gestimuleerd moet worden.
Gezien de hoge bedragen die nu en in de komende tien jaar met de MEP gemoeid
zijn, zal men evenwel voorzichtig moeten zijn bij wat er nu eventueel al wordt
vastgelegd voor een volgend kabinet.De ontwerp-tegemoetkomingsregeling zal voor het aflopen van de voorhangprocedure
op 18 september naar de Kamer worden gestuurd. Daartoe wordt eerst een
categorisering opgesteld. Het is verstandig om hierbij ook de koopkracht te
betrekken. Het is namelijk de verantwoordelijkheid van het kabinet om erop
toe te zien dat de gelden die via de MEP-aansluitingstarieven en belastingen
worden ontvangen, op een verantwoorde wijze worden uitgegeven.De voorzitter vat samen dat de minister voor
18 september aanstaande een ontwerp-tegemoetkomingsregeling naar de Kamer
zal sturen. De cijfers met de onderbouwing van EnerQ worden ook naar de Kamer
gestuurd. Namens de commissie zal hij bij de regeling van werkzaamheden vragen
om dit VAO op de agenda van de plenaire vergadering te plaatsen.De voorzitter van de vaste commissie voor Economische Zaken,De HaanDe griffier van de vaste commissie voor Economische Zaken,Tielens-Tripels XNoot1Samenstelling: Leden: Crone (PvdA), Bakker (D66), Hofstra (VVD), De Haan
(CDA), voorzitter, Schreijer-Pierik (CDA), ondervoorzitter, Timmermans (PvdA),
Vendrik (GroenLinks), Ten Hoopen (CDA), Weekers (VVD), Slob (ChristenUnie),
Van den Brink (LPF), Kortenhorst (CDA), Hessels (CDA), Van Velzen (SP), Varela
(LPF), Algra (CDA), Aptroot (VVD), Blom (PvdA), Smeets (PvdA), Douma (PvdA),
De Krom (VVD), Heemskerk (PvdA), Van Dam (PvdA), Dezentjé Hamming (VVD),
Jonker (CDA), Jungbluth (GroenLinks) en Irrgang (SP).Plv. leden: Tichelaar (PvdA), Dittrich (D66), Örgü (VVD), Van
Hijum (CDA), De Nerée tot Babberich (CDA), Koenders (PvdA), Duyvendak
(GroenLinks), Joldersma (CDA), Van Egerschot (VVD), Van der Vlies (SGP), Hermans
(LPF), Verburg (CDA), Van Vroonhoven-Kok (CDA), Atsma (CDA), Blok (VVD), Samsom
(PvdA), Van Dijken (PvdA), Van Heteren (PvdA), Snijder-Hazelhoff (VVD), Tjon-A-Ten
(PvdA), Waalkens (PvdA), Szabó (VVD), Van Dijk (CDA), Van Gent (GroenLinks)
en Gerkens (SP). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28665-78.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl