Afrika-beleid; Brief van de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29237, nr. 87

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

01-04-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

29237 nr. 87

25-03-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29237Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 35 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 237Afrika-beleidnr. 87BRIEF VAN DE MINISTER VOOR ONTWIKKELINGSSAMENWERKINGAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 25 maart 2009Graag bied ik u hierbij de reactie aan op het verzoek van de vaste commissie
voor Buitenlandse Zaken van 19 december 2008 met kenmerk 2008Z091 731/2008D23 351
inzake begrotingssteun aan de landen in het Grote Merengebied. Op 1 april
a.s., voorafgaand aan mijn reis naar de regio zal ik hierover met u overleg
voeren. Uiteraard zal ik u na mijn reis verslag doen van mijn discussies en
bevindingen terzake.In het algemeen geldt dat begrotingssteun steeds moet worden beoordeeld
in de politieke context van een land, de rol van overige donoren en in relatie
tot andere vormen van steun zoals de financiering van projecten en programma’s.
Begrotingssteun is slechts een middel, en geen doel op zich. Het zal volgens
het beleid van de Regering ook nooit de enige vorm van ondersteuning in een
land mogen zijn. De meerwaarde van begrotingssteun is het feit dat op effectieve
wijze wordt bijgedragen aan de financiering van ontwikkelingsplannen van partnerlanden:
met de uitvoering van die plannen onder verantwoordelijkheid van de overheid
zelf wordt lokale capaciteit gebruikt (en daarmee versterkt) en verantwoording
naar het parlement gestimuleerd. Daarbij is het een hulpvorm met lage transactiekosten
en eenvoudig af te stemmen met andere donoren, omdat gebruik gemaakt wordt
van de systemen van het ontvangende land. Budgetsteun wordt daarom internationaal
en door ngo’s gezien als een effectief hulpinstrument. Dit alles pleit
voor begrotingssteun naast andere vormen van hulp, zoals individuele projectsteun.Belangrijk is wel dat het partnerland in staat is om deze vorm van steun
te ontvangen. Belangrijke randvoorwaarden zijn dat het beleid om armoede te
bestrijden effectief moet zijn en dat we de zekerheid hebben dat het geld
dat we beschikbaar stellen goed wordt besteed. Met begrotingssteun worden
allocatiebeslissingen, samenhang, begrotingsdiscipline en toezicht door parlement
en rekenkamers in het ontvangende land zelf bevorderd. Al deze doelstellingen
gelden zowel voor algemene als sectorale begrotingssteun.We geven die begrotingssteun zo voorspelbaar mogelijk, waarbij het glashelder
is welke resultaten worden verwacht en welke bijdrage het ontvangende land
kan verwachten voor de afgesproken periode als de resultaten worden gehaald.
Daarbij staan de resultaten op het gebied van armoedebestrijding centraal.
Als deze ontbreken, moet de regering ter verantwoording worden geroepen door
het eigen parlement én de donoren. Is die regering niet bereid het
beleid aan te passen en heeft het daarvoor geen goede argumenten, dan heeft
het voortzetten van algemene begrotingssteun geen zin. Dit was bijvoorbeeld
het geval in Uganda – daarop kom ik later nog terug.De vraag komt dan op of met andere hulpvormen betere resultaten kunnen
worden bereikt. Ik vind het belangrijk deze vraag met regelmaat kritisch te
stellen, want begrotingssteun is geen panacee voor alle problemen. Er zitten
ook nadelen aan zoals het feit dat de dialoog veelal gevoerd met de Minister
van Financiën en andere vertegenwoordigers van de centrale overheid.
Dit versterkt weliswaar die overheid, maar als participatie van lokale partijen
onvoldoende is, is sectorale begrotingssteun te verkiezen, want juist bij
sectorale begrotingssteun is participatie gemakkelijker te realiseren en zijn
de doelen (en daarmee ook voortgangsbewaking) vaak scherper te formuleren.
Het is altijd mogelijk om met andere, meer projectachtige, activiteiten de
nadelen van begrotingssteun te mitigeren. Daarnaast heb ik sinds mijn aantreden
juist verzekerd dat bijvoorbeeld sectorale budgetsteun altijd gepaard gaat
met activiteiten in de sector van andere actoren (ngo’s; bedrijfsleven),
dat de lokale accountability wordt versterkt (bijvoorbeeld door de betrokkenheid
van gebruikersgroepen, parlementen) en dat decentralisatie in bijna alle gevallen
onderdeel is van het beleid.Algemene begrotingssteun heeft een aantal positieve elementen, waarvan
ik graag gebruik maak. Het geeft ons de mogelijkheid om met regeringen in
dialoog te gaan over de beleidsprioriteiten van het land. Ook kunnen we zaken
als corruptie en mensenrechten aan de orde stellen en verifiëren. Begrotingssteun
vergroot de duurzaamheid van ontwikkelingsbeleid. Een goed voorbeeld is Tanzania,
waar onder druk van parlement en donoren nader onderzoek is ingesteld naar
malversaties bij de centrale bank (de «BoT-affaire»). Ik heb uitstaande
begrotingssteunbetalingen toen aangehouden totdat opvolging was gegeven aan
de aanbevelingen van het onderzoeksteam. De toegenomen mondigheid van het
parlement zal waarschijnlijk een duurzaam effect hebben op de relaties tussen
regering en parlement en daarmee op de verantwoording over gevoerd beleid.
Begrotingssteun zorgt bovendien voor effectievere hulp, omdat we via begrotingssteun
beter kunnen samenwerken met andere donoren en beter kunnen aansluiten bij
de wensen en systemen van het ontvangende land. Het past dus uitstekend binnen
de internationale afspraken die we in Parijs en Accra hebben gemaakt.Uiteraard gaat aan het verlenen van algemene begrotingssteun een uitgebreide
toetsing vooraf. Dat betekent dus ook dat algemene begrotingssteun niet overal
kan worden verleend. Per land wordt gekeken naar de beste mix van modaliteiten.
Als algemene begrotingssteun kan worden verleend, wordt dat altijd gecombineerd
met sector- en projectsteun. Voor begrotingssteun is een adequate lokale verantwoording
in het ontvangende land van essentieel belang. Om verantwoording binnenslands
te versterken, volg ik ontwikkelingen nauwgezet, maar leg ik vooraf geen dictaten
op over het gebruik van de middelen. Het gaat er immers om dat overheden niet
alleen verantwoording afleggen aan de donoren maar juist ook aan eigen parlement
en bevolking. Onderlinge afspraken en een gereguleerde dialoog moeten toereikend
kunnen zijn om de vinger aan de pols te houden. Zo niet, dan is algemene begrotingssteun
geen optie.Per land verschilt dus het doel en de vorm van begrotingssteun en de combinatie
met andere instrumenten. Dit pas in mijn beleid uit te gaan van de realiteit
in het land zelf – ook achter de façade – en afstand te
nemen van one-size-fits-all beleid.Ook in de Grote Merenregio maak ik, in beperkte mate, gebruik van het
instrument begrotingssteun. Het Nederlandse beleid in dit gebied is gebaseerd
op een regionale benadering om veiligheid en ontwikkeling in dit fragiele
gebied te bevorderen. De onderliggende oorzaken van de conflicten die de afgelopen
decennia in deze regio hebben gespeeld en nog steeds spelen, zijn veelal grensoverschrijdend.
Tegelijkertijd bevinden de verschillende landen zich in verschillende ontwikkelingsfases.
Daarom is onze aanpak per land zo landenspecifiek mogelijk. Het instrument
begrotingssteun, in welke vorm dan ook, kan daarbij een effectief instrument
zijn, maar het vormt slechts een bescheiden onderdeel van de totale Nederlandse
inzet in de regio, en kan niet los gezien worden van de andere instrumenten.
In mijn brief van 22 augustus 2008 (Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008,
29 237, nr. 74) heb ik u reeds mijn beleid met betrekking tot begrotingssteun
aan de landen in de Grote Merenregio uiteengezet, in relatie tot de overige
inspanningen in deze landen.In deze brief ga ik in het licht van de recente ontwikkelingen in de Grote
Merenregio nader in op de inzet van begrotingssteun. Tot de regio reken ik
Uganda, Rwanda, Burundi en de Democratische Republiek Congo (DRC).Recente ontwikkelingen in de regioIn mijn brief van 11 december berichtte ik u over mijn bezoek aan
Rwanda en de stad Goma op 26 en 27 november jl. Toen heb ik vanwege de
buitengewoon ernstige situatie in Noord-Kivu in het bijzonder aandacht besteed
aan de humanitaire hulpverlening, de sociaal-economische stabilisatie in Oost-Congo
en de politieke en militaire situatie in de regio. Sindsdien is er veel veranderd
in de regio.De meest opvallende ontwikkeling van de afgelopen maanden is de verdere
toenadering tussen Rwanda, de DRC en Uganda, die uitmondde in militaire samenwerking
tussen deze landen om tegen de LRA respectievelijk de FDLR rebellengroepen
in Oost-DRC gewapenderhand op te treden. Dit toenaderingsproces werd enkele
jaren geleden in gang gezet, met als eerste mijlpaal eind 2006 de ondertekening
van een Stabiliteitspact door elf landen in de regio: DRC, Uganda, Rwanda,
Burundi en de omringende landen. Daarmee werd de basis gelegd voor een reeks
regionale vredesakkoorden (zoals de akkoorden van Nairobi en Goma in 2007)
en voor verdere normalisering van de diplomatieke betrekkingen tussen de buurlanden.
De gezamenlijke militaire operaties vormen voorlopig het sluitstuk van deze
toenadering en hadden tot doel met militaire druk de buitenlandse gewapende
groepen (LRA en FDLR) te dwingen tot ontwapening en ontmanteling.Inmiddels zijn beide operaties afgerond en hebben Uganda en Rwanda hun
troepen uit de DRC teruggetrokken. Het is nog te vroeg om een definitief oordeel
te vellen over de effectiviteit van deze operaties. Enerzijds is een aantal
successen geboekt: CNDP-leider Nkunda is in Rwanda gearresteerd, een deel
van de CNDP-troepen is in het Congolese leger geïntegreerd, een aantal
bases van de FDLR is vernietigd en een enkel kopstuk is opgepakt of heeft
zich overgegeven. Anderzijds lijkt de samenwerking tussen Uganda en de DRC
tegen de LRA minder resultaten te hebben opgeleverd. Van de LRA is weliswaar
een groot aantal basiskampen vernietigd, maar men is er niet in geslaagd de
troepen tot overgave te dwingen. De tol die de burgerbevolking
in Noord-Oost-Congo heeft moeten betalen is bovendien zeer hoog. Voor beide
operaties geldt tot slot dat het twijfelachtig is of het Congolese leger de
controle over herwonnen gebieden zal kunnen behouden.De risico’s van de gekozen militaire strategie zijn ontegenzeggelijk
hoog, in de eerste plaats voor de veiligheid van de burgerbevolking en in
de tweede plaats voor de interne stabiliteit van de DRC. Desalniettemin vind
ik het positief dat Rwanda, Uganda en de DRC hebben besloten om gezamenlijk
de rebellengroepen aan te pakken. Nu de gezamenlijke operaties zijn afgelopen,
is het in de eerste plaats aan de Congolese regering om de behaalde successen
om te zetten in tastbaar vredesdividend voor de bevolking.Over de ontwikkelingen in Burundi ben ik gemengd positief. De onderhandelingen
van de Burundese autoriteiten met de FNL zijn vergevorderd. Met de naamsverandering
van FNL-Palipehutu naar FNL is de weg geopend voor deelname aan het politieke
proces. Registratie als politieke partij, deelname aan de verkiezingen in
2010 en ontwapening en reintegratie van de FNL-strijders is het volgende doel.
De schuldkwijtschelding door IMF en Wereldbank in het kader van het HIPC-initiatief
(Enhanced Initiative for Heavily Indebted Poor Countries) door het behalen
van de vereiste economische stabiliteit is een belangrijke mijlpaal. De veiligheidssituatie
is ook verbeterd. Zorgpunten in fragiele staten zijn vaak de geringe ruimte
voor afwijkende meningen van de pers en voor nieuwe politieke partijen die
mee willen doen met de verkiezingen. Wel zijn in Burundi de recente vrijlatingen
van enkele politieke gevangenen positief. De politie blijft een aandachtspunt;
binnen het Security Sector Development programma draagt Nederland bij aan
verdere professionalisering.In drie van deze vier landen geeft Nederland begrotingssteun, toegesneden
op de specifieke situatie en de te bereiken doelen in het desbetreffende land.UgandaIn Uganda zet ik met begrotingssteun in op MDG-bereiking en met name op
het bereiken van resultaten in de door Nederland gesteunde sectoren: onderwijs
en Justice, Law and Order (JLOS). Een deel hiervan
werd tot 2008 gegeven in de vorm van algemene begrotingssteun. Hiermee is
aanvankelijk door het regeringsbeleid grote sociaal-economische vooruitgang
geboekt onder een bestuur van een redelijke kwaliteit. Echter, vijf jaar geleden
is de kwaliteit van het bestuur op een aantal punten verslechterd. In reactie
op deze trend en als politiek signaal is eerst de algemene begrotingssteun
gedurende een aantal jaren gekort maar uiteindelijk heb ik vorig jaar besloten
om van algemene begrotingssteun over te gaan naar sectorale begrotingssteun
omdat naar mijn mening de korting onvoldoende effect sorteerde op de ruimte
voor het politieke proces en de aanpak van corruptie en – meer in het
algemeen – de resultaten op armoedebestrijding onvoldoende bleven.Armoedebestrijding blijft immers het hoofddoel van mijn inzet in Uganda.
Met het verlenen van sectorale begrotingsteun blijft dat doel scherp zichtbaar,
ook voor onze Ugandese partners. Door de overgang naar sectorale begrotingssteun
is een directere koppeling gelegd tussen de Nederlandse steun en de te bereiken
resultaten in de sector. Tevoren zijn resultaatsindicatoren opgesteld, waaraan
de Ugandese overheid zich heeft verplicht. De hoogte van de steun is direct
afhankelijk van het bereiken van concrete resultaten, een ex post beoordeling
dus. Zijn de resultaten beter, dan is Nederland bereid een groter deel van
de kosten te financieren. Hierdoor blijft de verantwoordleijkheid
voor het leveren van prestaties waar hij hoort, nl. bij de Ugandese overheid.
De gekozen vorm van sectorale steun maakt daarmee heldere verantwoording van
de Ugandese overheid naar eigen parlement en bevolking mogelijk. De rol van
de donor staat die verantwoording nl. niet in de weg, hetgeen wel het geval
zou zijn indien donoren zich zelf verantwoordelijk zouden maken voor een deel
van de te behalen resultaten.Op dit moment gaan in Uganda drie maal zo veel leerlingen naar school
als in 1996 het geval was. Door de bouw van scholen en klaslokalen daalde
de gemiddelde klassengrootte van 108 leerlingen in 2000 tot 72 leerlingen
in 2007. Er gaan nu veel meer kinderen uit de armste en achtergebleven regio’s
naar school. Het onderwijsniveau van de bevolking stijgt en het analfabetisme,
vooral onder vrouwen, neemt af. Maar we zijn er nog lang niet. Het gaat er
nu om ook de leerprestaties te verbeteren. Ik heb dus een directere koppeling
gelegd tussen onze sectorsteun en de kwalitatieve verbetering van het onderwijs.
Hoewel het nog te vroeg is om resultaten te tonen van de nieuwe aanpak, kan
al wel worden vastgesteld dat de dialoog over bijvoorbeeld onderwijs in het
afgelopen half jaar versterkt en verdiept is. Er vindt vaker overleg plaats
met de autoriteiten en het gaat daarbij over concrete zaken die van invloed
zijn op de leerprestaties, zoals de noodzakelijke aanwezigheid van leraren
tijdens de reguliere lesuren, het aantal leerlingen per leraar en het voorkomen
van uitval van leerlingen. Dit is een groot verschil met de dialoog in de
oude situatie, die veel generieker van aard was. Door deze specifieke dialoog
kunnen ook veel concretere afspraken worden gemaakt over de na te streven
resultaten.In 2009 zet ik het gehele bedrag aan begrotingssteun sectoraal in: € 14
miljoen voor de onderwijssector en € 8 miljoen voor JLOS. Daarnaast
zal ik de in 2008 uitgestelde incentive tranche
voor onderwijs uitbetalen, mits Uganda ook aan de laatste van de vier vooraf
overeengekomen resultaatsindicatoren (het voltooien van een base line study)
heeft voldaan. Ook deze tranche (€ 6 miljoen) zal als sectorale
begrotingssteun voor onderwijs worden uitbetaald. Dit sluit aan bij het concept
van ex-post conditionaliteit.Als alle donoren dezelfde aanpak volgen is de effectiviteit groter. Nederland
heeft daarom leiding gegeven aan het opstellen van het zogeheten Joint Budget Support Framework (JBSF) in Uganda, samen met de Ugandese
overheid en negen andere donoren (waaronder de Europese Commissie, het VK
en de Wereldbank). Jaarlijks wordt gezamenlijk bezien of de afgesproken resultaten
behaald zijn en op basis daarvan neemt iedere donor een eigen beslissing over
de omvang en uitbetaling van de (sector)begrotingssteun.De gekozen vorm van sectorale begrotingsteun blijft ruimte bieden voor
een bredere dialoog, over de realisatie van de resultaatsafspraken, maar ook
over het bevorderen van goed bestuur, mensenrechten, democratisering/verantwoording,
vrede en veiligheid in de regio en wederopbouw van het noorden. Vooruitgang
op deze gebieden vergroot namelijk de kans dat de MDG’s bereikt worden.RwandaNederland heeft tot nu toe geen algemene begrotingssteun verleend aan
Rwanda. In Rwanda is de Nederlandse inzet gericht op het verminderen van armoede
en ongelijkheid en op de opbouw van een stabiele samenleving. Daartoe investeert
Nederland in duurzame economische ontwikkeling (rurale infrastructuur, private
sector ontwikkeling, duurzame energie), justitiehervorming en
goed bestuur en, via een silent partnership met
het VK, in de onderwijssector. Rwanda presteert goed op het gebied van armoede-
en corruptiebestrijding en ook op het gebied van begrotingsbeheer worden goede
vorderingen gemaakt. Over de afgelopen jaren heeft Rwanda een consistente
groei van 6% gekend, en de verwachting is dat die groei dit jaar zal
doorzetten, ondanks de economische crisis. Rwanda is een van de snelste hervormers
op het gebied van ondernemingsklimaat volgens het Doing
Businessrapport en ook goed op weg naar MDG-bereiking. In mijn brief
van augustus heb ik daarom uitgelegd dat ik van plan was op bescheiden schaal
algemene begrotingssteun te gaan geven. Hiermee wilde ik de effectiviteit
van de Nederlandse financiële en politieke inzet vergroten want juist
door gezamenlijk met andere donoren bij te dragen aan de Rwandese begroting én
daarbij gezamenlijke politieke boodschappen af te geven kan invloed worden
uitgeoefend voor daadwerkelijke armoedebestrijding.Daarom sloot Nederland in september 2008 samen met het VK, Zweden, Duitsland,
de Wereldbank, de Afrikaanse Ontwikkelingsbank en de Europese Commissie, een
gezamenlijk MoU af met de Rwandese overheid voor het verlenen van algemene
begrotingssteun. Na mijn bezoek aan de regio in november 2008 en mede naar
aanleiding van het bekend worden van de voorlopige uitkomsten van het VN-rapport
over schendingen van het wapenembargo tegen de DRC heb ik echter besloten
voorlopig niet tot uitbetaling van algemene begrotingssteun over te gaan.
Ik acht het niet verantwoord om de hulpmodaliteit algemene begrotingssteun
in te zetten zolang er enige twijfel bestaat over het commitment van de Rwandese
regering aan duurzame vrede in de regio. Dat is een van de basisvoorwaarden
(zogeheten underlying principles) die in het MoU
is vastgesteld.Underlying principles vormen de weerslag van
het wederzijds vertrouwen waarop het verlenen van algemene begrotingssteun
is gebaseerd. Als die vertrouwensbasis wordt geschonden, kan geen algemene
begrotingssteun worden verleend. In het geval van Rwanda gaat het om vertrouwen
in binnenlandse verantwoordingsprocessen, inclusiviteit van bestuur en beleid,
naleving van mensenrechten en committering aan regionale vrede en veiligheid.
Omdat uit het rapport bleek dat Rwanda zich onvoldoende committeerde aan het
wapenembargo en daarmee aan de regionale vrede en veiligheid, werd hiermee
in mijn ogen een van de basisvoorwaarden geschonden en heb ik besloten om
de betaling op te schorten.Sinds mijn besluit heeft het conflict in Noord-Kivu een opmerkelijke wending
gekregen, gekenschetst door de militaire samenwerking tussen Rwanda en de
DRC tegen de FDLR, de arrestatie door Rwanda van CNDP-leider Nkunda en de
integratie van CNDP-troepen in het Congolese leger. Daarmee heeft Rwanda voldaan
aan mijn verwachtingen ten aanzien van een pro-actievere en constructievere
opstelling in de regio. Diverse internationale partners hebben mij bevestigd
dat dat mede toe te schrijven is aan mijn besluit de algemene begrotingssteun
op te schorten. Dat toont mijns inziens aan dat begrotingssteun wel degelijk
een krachtig beïnvloedingsinstrument kan zijn, zelfs als het om relatief
kleine bedragen gaat. Afhankelijk van het commitment van Rwanda aan regionale
vrede en veiligheid, mensenrechten en goed bestuur zal ik mijn besluit aanpassen.
Voorlopig blijft mijn besluit tot opschorting van algemene begrotingssteun
gehandhaafd.BurundiIn 2007 heb ik in principe voor vier achtereenvolgende jaren begrotingssteun
aan Burundi toegezegd. Begrotingssteun aan een fragiele staat als Burundi
wordt gegeven om per direct bij te dragen aan de stabiliteit in het land.
Dankzij de begrotingssteun heeft de Burundese overheid de salarissen van de
ambtenaren en de apparaatskosten kunnen betalen en daarmee de basisdiensten
voor de Burundese burger kunnen verzorgen. Een overheid die haar basistaken
niet kan uitvoeren wordt niet vertrouwd en niet gerespecteerd en frustreert
de ontwikkeling van de particuliere sector. De begrotingssteun heeft direct
tot doel dat die basistaken wel kunnen worden uitgevoerd en voorkomt daarmee
politieke instabiliteit. Ook wordt hierdoor Burundi in staat gesteld meer
en meer de touwtjes zelf in handen te nemen. Juist regeringen in een post-conflict
situatie moeten versneld in staat worden gesteld om lopende kosten, zoals
ambtenarensalarissen, te betalen en bestedingen in de sociale sectoren te
kunnen doen om onrust te voorkomen. In enkele andere gevallen (Afghanistan)
wordt dit ook gedaan. Immers, bij vertraging van deze bestedingen zal terugval
in conflict zeer waarschijnlijk zijn. De inkomsten uit belastingen in Burundi
zijn nog volstrekt ontoereikend om de basistaken van de Burundese regering
te kunnen uitvoeren. Uiteraard moet worden gewerkt aan verbetering van de
bestedingen en het verbeteren van de belastingsdienst. Nederland financiert
op verzoek van de Burundese minister van Financiën technische assistentie
van het IMF voor het verbeteren van het begrotingsbeleid en -beheer. Wetgeving
is in voorbereiding die de belastingdienst moet aanpassen aan de standaarden
van de East African Community.De begrotingssteun aan Burundi verloopt via co-financiering van de «Economic
Reform Support Grant» van de Wereldbank. Op deze wijze kan worden aangesloten
bij de eisen die de Wereldbank stelt op het terrein van bijvoorbeeld modernisering
van de wetgeving, verbetering van overheidsbestedingen en privatisering, maar
vooral ook ten aanzien van de sterke controle op de uit te geven fondsen.Aangezien Burundi een fragiele staat is, brengt het besluit om begrotingssteun
te geven uiteraard risico’s met zich mee, zoals eerder met uw Kamer
is gedeeld tijdens het AO fragiele staten. Juist vanwege die (noodzakelijke)
risico’s houd ik de vinger zeer nauw aan de pols onder andere middels
regelmatige werkbezoeken. De voorwaarden voor begrotingssteun in een fragiele
staat zijn een tekort aan eigen inkomsten om de lopende kosten op de begroting
te dekken, daadwerkelijke uitvoering van een hervormingsagenda, een minimum
aan politieke stabiliteit en een (multilaterale) partner bij wie kan worden
aangesloten.Controle op resultaten gebeurt middels de reguliere monitoringsactiviteiten
van de Wereldbank en het IMF, die de Burundese overheidsfinanciën continue
monitoren en daarbij advies geven. Deze internationale organisaties hebben
de juiste expertise in huis om zowel de Burundese regering te adviseren als
ook de donoren uitleg te geven over huidige en toekomstige hervormingen. Nederland
is voortdurend in overleg met deze organisaties en coördineert ook met
andere donoren de inzet van deze organisaties. Uiteraard dient de Burundese
regering in de eerste plaats te worden aangesproken door de lokale controlerende
instellingen, zoals de Burundese Algemene Rekenkamer, de budgetcommissies
van de Senaat en de Nationale Assemblee, maar ook de media en NGO’s
spelen een belangrijke rol in de controle op de besteding van de openbare
middelen.Maar Nederland doet meer. Wereldbank en IMF zorgen immers niet voor een
beheersbaar politiek proces, waarbij de politieke doelstellingen van stabiliteit
en wederopbouw gewaarborgd worden. Dat is de rol van een bilaterale donor,
die wel het politieke debat aan kan gaan en die voortdurend de commitment
van de Burundese overheid aan stabiliteit en wederopbouw toetst en bepreekbaar
maakt. Hieronder vallen ook politieke onderwerpen als deelname van FNL en
andere politieke partijen aan de verkiezingen, bestuurlijke hervormingen
bij politie en leger. Ook de harde politieke keuzes ten behoeve van economische
hervormingen maken onderdeel uit van deze dialoog. Om de vooruitgang op deze
terreinen te beoordelen en een besluit over betaling van begrotingssteun dit
jaar te onderbouwen, hebben Noorwegen en Nederland besloten dit jaar een gezamenlijke
politieke beoordeling te maken om een besluit over toekenning van de begrotingssteun
te kunnen nemen. Deze beoordeling bestaat enerzijds uit een brede politieke
analyse en anderzijds uit de vraag of de reeds gegeven begrotingssteun heeft
bijgedragen aan de stabiliteit van het land. In een fragiele staat als Burundi
gelden hierbij andere criteria dan voor de traditionele partnerlanden. Belangrijk
is of er sprake is van voldoende positieve ontwikkelingen waaruit het commitment van de overheid blijkt.Op basis van deze beoordeling verwacht ik in de eerste helft van 2009
een besluit te kunnen nemen of Nederland in 2009 via de Wereldbank algemene
begrotingssteun aan Burundi zal geven.ConclusieBegrotingssteun is een instrument, geen doel op zich. De wijze waarop
dat instrument wordt ingezet is gebaseerd op een politieke analyse van landenspecifieke
situaties. Uganda, Rwanda en Burundi bevinden zich in verschillende fasen
van ontwikkeling en worden geconfronteerd met zeer verschillende uitdagingen.
Het doel, de vorm en de omvang van begrotingssteun in relatie tot de totale
uitgaven is dus voor elk van deze landen verschillend. Ook is in elk van deze
landen de combinatie met andere instrumenten, de modaliteitenmix, verschillend.
Juist een strategische combinatie van verschillende hulpmodaliteiten, in samenhang
met de inspanningen van andere donoren, vergroot de effectiviteit van onze
inspanningen. En om effectiviteit is het mij te doen, ook bij de inzet van
begrotingssteun.In Uganda is het hoofddoel van de Nederlandse inzet MDG-bereiking. In
overleg met de Ugandese regering en de overige donorpartners is ervoor gekozen
onze inzet te concentreren op de sectoren onderwijs en Justice, Law and Order. Omdat we de laatste jaren niet tevreden waren
over de bestuurssituatie en de korting van de algemene begrotingssteun niet
het gewenste effect sorteerde hebben we sinds vorig jaar de relatie tussen
de Nederlandse steun en de prioritaire sectoren versterkt, door de hoogte
van onze bijdrage directer te koppelen aan concrete resultaten in deze sectoren.
En door ook in de resultaatsafspraken een stap verder te maken: meer kinderen
ingeschreven voor het basisonderwijs is een mooi resultaat, maar nog mooier
is het dat meer kinderen die school ook afmaken en die school met bruikbare
vaardigheden en competenties verlaten. Zo hebben we door een kritische politieke
dialoog, een verscherpte focus en het inbouwen van prikkels de uitvoering
van de Ugandese ontwikkelingsstrategie beïnvloed, waarmee ik naar verwachting
effectiever zal bijdragen aan groei en ontwikkeling in Uganda.In Rwanda is het hoofddoel een inclusievere en stabielere samenleving,
als randvoorwaarden voor MDG-bereiking. We moeten niet vergeten dat de diep
traumatiserende ervaring van de genocide nog maar vijftien jaar geleden plaatsvond.
De overheid staat voor de geweldige uitdaging een land en maatschappij op
te bouwen waarin alle Rwandezen een menswaardig en duurzaam bestaan kunnen
opbouwen en waar geleidelijk meer ruimte ontstaat voor politieke organisatievorming
die niet gebaseerd is op etniciteit. Dit alles in een context van grote bevolkingsdruk.
Daarom zetten we in Rwanda in op duurzame economische ontwikkeling, vooral
in de rurale gebieden, en aandacht voor goed bestuur en regionale integratie
en stabiliteit. Dat sluit aan op de Rwandese ontwikkelingsstrategie. Algemene
begrotingssteun kan een effectief instrument zijn om die strategie te ondersteunen:
het biedt extra beïnvloedingsmogelijkheden op het totale beleid en draagt
bij aan nationale verantwoordingsprocessen; tegelijk zijn de politieke risico’s
in de Rwandese context aanzienlijk. Doorslaggevend in die afweging is uiteindelijk
het vertrouwen in het commitmentvan de Rwandese
regering aan regionale vrede en veiligheid, goed bestuur en mensenrechten.Het doel van de inzet van begrotingssteun in Burundi is verduurzaming
van vrede en veiligheid. Economische ineenstorting in de vorm van een failliete
staat zal vrijwel zeker leiden tot hernieuwd conflict. Met begrotingssteun
worden minimale middelen voor het functioneren van een staat veiliggesteld.
Burundi is een typische fragiele staat en mijn inzet ten aanzien van dit land
is dan ook bij uitstek een voorbeeld van wat ik beoog te bereiken met fragiele
statenbeleid. Terugval in conflict is tot nu toe voorkomen. Ik acht het dan
ook verantwoord om voorlopig, met de vinger stevig aan de pols, deze tot dusver
redelijk succesvolle benadering voort te zetten, mits de overheid voldoende
blijk geeft van commitment aan stabiliteit en
wederopbouw.De minister voor Ontwikkelingssamenwerking,A. G. Koenders 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29237-87.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl