Wetsvoorstel van Atsma en Rosenmöller tot wijz. Wetboek van Strafrecht; strafbaarstelling zwarte handel voetbalkaartjes; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26892, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

17-02-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26892 nr. 6

10-02-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Inhoud van het wetsvoorstelAlgemeenReikwijdte strafbaarstelling4. Verhouding tot de civielrechtelijke handhaving5. Zwarte handel in België en andere landen6. Evaluatie7. Artikelsgewijze toelichtingAlgemeenArtikel IArtikel 337aArtikel IIArtikel III
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26892Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 61 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 892Voorstel van wet van de leden Atsma en Rosenmöller tot wijziging
van het Wetboek van Strafrecht met het oog op het tegengaan van de wederrechtelijke
verspreiding van tenaamgestelde toegangskaarten voor voetbalwedstrijden (strafbaarstelling
zwarte handel in voetbalkaartjes)nr. 6NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 10 februari 20001. InleidingMet belangstelling hebben de indieners kennis genomen van de reacties
van de fracties van de PvdA, VVD, CDA, D66, GroenLinks, SP, SGP, RPF en GPV
op hun initiatiefwetsvoorstel. Alle fracties hebben aangegeven dat zij de
doelstellingen – die aan dit voorstel ten grondslag liggen – delen.
Hierbij wordt onder andere benadrukt dat het EK2000 een veilig feest dient
te zijn en wanordelijkheden dienen te worden voorkomen. De indieners danken
de leden van alle fracties voor hun inbreng en de snelheid waarmee deze werd
opgesteld. Ook danken de indieners de minister en zijn medewerkers voor de
ambtelijke ondersteuning. In deze nota naar aanleiding van het verslag proberen
de indieners de door de fracties gestelde vragen zo volledig mogelijk te beantwoorden.
Daarbij wordt zoveel mogelijk dezelfde indeling aangehouden als die in het
verslag is gehanteerd.Door de leden van de VVD-, D66-, GroenLinks- en SP-fractie is benadrukt
dat wantoestanden rond de kaartverkoop – die consequenties zouden kunnen
hebben voor de openbare orde en veiligheid – moeten worden voorkomen.
In dit kader verwees een aantal fracties met name naar de tenaamstelling van
de kaarten en de kaartcontrole. De leden van de D66-fractie vroegen zich af
of de indieners «chaos rond de kaartverkoop» (zoals tijdens het
WK1998 in Frankrijk) verwachten gedurende het EK2000. In aansluiting hierop
stelden de leden van de D66-fractie de vraag of genoemde chaos in Frankrijk
met strafbaarstelling – zoals door de indieners voorgesteld –
had kunnen worden voorkomen. De leden van de SGP-fractie stelden de vraag
of de indieners zich de (volgens deze leden buitensporige) inspanningen van
het politie- en justitieapparaat bij (de voorbereiding op) het EK2000 kunnen
voorstellen. Ook informeerden deze leden hoe de indieners de situatie zouden
taxeren indien hun voorstel niet door de Staten-Generaal zou worden aanvaard.
Zou alsdan niet een essentieel onmisbaar bestanddeel van het noodzakelijke
complex van veiligheidsvoorzieningen ontbreken, zo vroegen deze leden zich
af. De leden van de RPF- en GPV-fractie vroegen de indieners of bij de formulering
van de motieven van hun voorstel geen sprake is van een cirkelredenering en
of niet uitdrukkelijker zou moeten worden aangetoond dat, vanuit
de verantwoordelijkheid van de overheid voor handhaving van de openbare orde
en veiligheid, de voorgestelde aanvulling op het wetboek van strafrecht onontkoombaar
is. De verantwoordelijkheid van de overheid voor handhaving van de openbare
orde en veiligheid is – zo stellen de indieners met de leden van GroenLinks –
de belangrijkste rechtvaar- digingsgrond voor de voorgestelde strafbaarstelling,
die slechts als ultimum remedium dient te worden ingezet: van de organisator
wordt een behoorlijke inspanning gevraagd om zwarte handel tegen te gaan.
Juist omdat onder andere de tenaamstelling van de toegangskaarten een verantwoordelijkheid
is van de organisator, zal slechts een gezamenlijke inspanning van organisator
en politie en justitie kunnen leiden tot een geordend verloop van de wedstrijden
en de handhaving van de openbare orde. Het voorstel is dus een extra bijdrage
aan het totaalpakket van veiligheidsmaatregelen. Ter toelichting hierop merken
de indieners op dat zij met het kabinet vrezen dat sprake is en zal zijn van
grootschalige zwarte handel in voetbalkaartjes voor het EK20001. Dit zal er naar alle waarschijnlijkheid toe leiden dat aan de (veiligheids)doelstellingen
van het zo volledig mogelijk scheiden en «ontanonimiseren» van
supportersgroepen niet voldaan kan worden. Daarnaast zijn over veel kaarten
reeds afspraken gemaakt tussen commerciële bureaus en de kopers. De daadwerkelijke
transacties zullen echter plaatsvinden vanaf het moment van feitelijke uitgifte
van de voetbalkaarten. In Frankrijk liepen deze transacties niet bepaald soepel.
Het valt niet uit te sluiten dat zulks zich ook in Nederland zal voordoen.
De indieners zijn er derhalve van overtuigd dat slechts de combinatie van
gerichte kaartcontrole op basis van politiële informatie en bestrijding
van zwarte handel zal kunnen leiden tot een scheiding van de supportersgroepen
alsmede tot het voorkomen van anonimiteit en van de komst van een grote groep
bezitters van een ongeldig kaartje. De inspanningen van politie en justitie
kunnen volgens de indieners beperkt blijven. In antwoord op een specifieke
vraag hierover van de leden van de CDA-fractie zullen wij deze verwachting
nader onderbouwen. Zoals ook verderop in deze nota zal worden betoogd, leidt
het hanteren van alleen (steekproefsgewijze) kaartcontrole volgens de indieners
tot aanzienlijke relrisico's aan de poorten van de stadions.2. Inhoud van het wetsvoorstelAlgemeenDe leden behorende tot de D66-fractie verzochten de indieners aan te geven
waar naar hun mening het zwaartepunt van hun voorstel ligt: bij de veronderstelde
preventieve werking van hun voorstel of bij de daadwerkelijke sanctionering
in voorkomende gevallen? Ook de leden van de SGP-fractie stelden een vraag
op dit punt. De leden van de D66-fractie vroegen de indieners ook hun verwachting
dat «met de criminalisering van zwarthandelaren ook een aanzienlijk
aantal potentiële kopers zal worden afgeschrikt» te onderbouwen.
De leden van de PvdA-fractie hadden zonder meer twijfels bij de preventieve
werking van het wetsvoorstel, ook al omdat naar ons oordeel duidelijk is dat
handhaving van de strafbepaling een illusie is. De leden van de CDA-fractie
informeerden naar de gevolgen van dit voorstel voor de politiecapaciteit.
De indieners zijn in tegenstelling tot de leden van de PvdA-fractie van mening
dat er wel degelijk een preventieve werking van het wetsvoorstel uitgaat.
Ook de regering heeft zich op het standpunt gesteld dat, afhankelijk van de
sancties, preventieve werking zou kunnen uitgaan van strafbaarstelling van
zwarte handel2. Ten eerste wordt een aanzuigende
werking van supporters – die «op goed geluk» afreizen –
specifiek richting Nederland ongedaan gemaakt. Daarnaast maakt de introductie
van strafbaarstelling van zwarte handel in voetbalkaarten een (met België)
eenduidige communicatie terzake – gericht op potentiële kopers –
mogelijk. Hierdoor verwachten de indieners een ontmoedigend effect
voor veel potentiële kopers. Tenslotte zullen bonafide handelaren zich
waarschijnlijk terugtrekken uit deze handel, omdat zij niet geassocieerd wensen
te worden met een strafbaar feit. Naast de preventieve werking kunnen met
dit voorstel in ieder geval de grotere handelaren voorafgaande aan het toernooi
daadwerkelijk worden aangepakt. Dit type handelaren adverteert vaak zelfs
openlijk. Op basis van reeds aanwezige en nog op te bouwen politiële
informatie en eventueel in samenwerking met de FIOD behoort een directe aanpak –
ook enkele weken voorafgaande aan het EK2000 – tot de mogelijkheden.
Daarnaast biedt het voorstel goede mogelijkheden bij wedstrijden waarbij kort
voor de wedstrijd zeer veel mensen zonder kaart toestromen, zoals wedstrijden
na de eerste ronde, waarvan de spelende landen pas enkele dagen van tevoren
bekend worden. Voor een toelichting hierop verwijzen de indieners naar hun
antwoord op door de leden van de VVD, RPF- en GPV-fractie toegespitste vragen
op dit punt. In antwoord op de concrete vraag van de leden van de fractie
van D66 zijn de indieners van mening dat de preventieve werking van het voorstel
zeer belangrijk is, in het bijzonder wanneer voorafgaande aan het toernooi
één of meer (grote) commerciële zwarthandelaren daadwerkelijk
zou worden aangepakt. De preventieve werking en de daadwerkelijke aanpak zijn
voor de indieners dus even belangrijk en onlosmakelijk met elkaar verbonden.De leden van de fractie van D66 constateren dat de indieners het niet
onbelangrijk vinden dat de consumenten beschermd worden tegen de aankoop van
ongeldige toegangskaarten. In de artikelsgewijze toelichting staat bij artikel
I dat wordt beoogd «tegen te gaan dat burgers in de verleiding worden
gebracht om tegen hoge prijs een kaartje te bemachtigen dat niettemin geen
recht geeft op toegang tot het stadion». Deze leden vragen de indieners
aan te geven of met de tenaamstelling van het kaartje, gecombineerd met gerichte
communicatie naar «voetbalconsumenten», het instrument kaartcontrole
met de mogelijkheid van het ontzeggen van de toegang niet toereikend genoeg
is. Mondige consumenten moeten volgens deze leden hun eigen conclusies trekken
uit het feit dat met (ook dure) zwarte kaartjes geen garantie bestaat tot
toegang tot het stadion. Ook de leden van de GroenLinks- en SGP-fractie stelden
een vraag in dit kader. In antwoord op de vraag van de leden van de D66-fractie
stellen de indieners dat bescherming van de consument niet de hoofddoelstelling
van het voorstel is. Zij zijn het met genoemde leden eens dat bedoeld effect
primair voortvloeit uit de te naam gestelde kaartjes in combinatie met communicatie
richting potentiële kopers. Dat laat echter onverlet dat dit voorstel
er in materiële zin toe bijdraagt dat de consument beschermd wordt c.q.
minder in de verleiding wordt gebracht om zwarte kaarten te kopen. In reactie
op de opmerking van de leden van de GroenLinks-fractie – over de validiteit
van het argument van de maximale bereikbaarheid van het toernooi tegen een
redelijke prijs in het kader van dit voorstel – merken de indieners
op dat het ook hier gaat om een secundaire (dus niet doorslaggevende) invalshoek
bij de totstandkoming van ons voorstel. De indieners herhalen volledigheidshalve
hun stelling dat de verantwoordelijkheid van de overheid voor handhaving van
de openbare orde en veiligheid de belangrijkste rechtvaardigingsgrond voor
de voorgestelde strafbaarstelling is. In antwoord op de vraag van de leden
van de SGP-fractie merken de indieners op dat de term «invalshoek»
ook gelezen kan worden als de door deze leden in dit verband gehanteerde term
«oogmerk».In reactie op vragen van de VVD-, CDA-, D66-, GroenLinks-, SP-, SGP-,
RPF- en GPV-fractie over de handhaving stellen de indieners dat de handhaving
van het verbod niet zozeer een extra inspanning vergt, als wel een andere
inzet van de capaciteit van politie en justitie. De wegens dit voorstel benodigde
extra politie-inzet kan volgens de indieners beperkt blijven. In aansluiting
hierop herhalen de indieners in dit kader hun verwachting dat
met de invoering van dit wetsvoorstel ook politiecapaciteit kan worden bespaard.
Zonder het onderhavige voorstel wordt de zwarte handel immers aangepakt door
mensen aan de poort (stadion én controleperimeters) de toegang te ontzeggen,
omdat zij een niet op hun eigen naam gesteld en dus ongeldig ticket hebben.
Hierdoor ontstane frustratie leidt tot relrisico, waarvoor veel politiecapaciteit
preventief zal moeten worden ingezet. Bestrijding van zwarte handel op basis
van onderhavig voorstel in een voorfase vermindert dergelijk relrisico, omdat
het probleem eerder wordt aangepakt. Voorts benadrukken de indieners dat het
voorstel zich slechts richt op zwarte verkoop en niet op (potentiële)
kopers. Daarom mag verwacht worden dat het traceren en aanpakken van handelaren,
die tenslotte in de openbaarheid moeten treden om handel te kunnen drijven,
slechts een beperkte politiecapaciteit zal hoeven kosten. Met name de commerciële
handelaren die zich met grootschalige doorverkoop bezig houden, zullen niet
moeilijk aan te pakken zijn. De indieners achten dus een beperkte politie-inzet
op deze activiteit verstandig om het achteraf met veel politie- en OM-capaciteit
opsporen en vervolgen van schenders van de openbare orde zoveel mogelijk te
beperken.De leden van de VVD-, RPF- en GPV-fractie vroegen een verheldering op
de stelling van de indieners dat het wetsvoorstel een effectief handvat biedt
voor wedstrijden die pas enkele dagen van tevoren bekend zijn, zoals de tweede
ronde en (halve) finales. Zij wezen in dit kader op de tenaamstelling van
de kaarten en de zeer korte tijd die voor zwarte handel beschikbaar is. De
indieners merken met deze leden als eerste op dat de tijd van voorbereiding
voor zowel de overheid en de organisatoren als de zwarte handelaren zeer kort
is. Overheid en Stichting Euro 2000 zullen zich onder andere met het oog op
mogelijke verstoringen van de openbare orde en veiligheid in deze korte tijd
moeten voorbereiden op het (grote) aantal en type supporters dat toestroomt.
Juist in deze situatie zullen supporters op het laatste moment voetbalkaarten
proberen te bemachtigen. Afgezien van de (dempende) preventieve werking die
dit voorstel heeft op supporters die «op goed geluk» toestromen,
kunnen hierop inspelende zwarte handelaren met dit voorstel worden aangepakt.
In dit kader merken de indieners op dat door de korte tijd uitwijking naar
het buitenland minder voor de hand ligt, ook omdat veel supporters in deze
fase van het toernooi reeds in Nederland of België aanwezig zullen zijn.Voorts vroegen de leden van de VVD-fractie aan te geven welke organisaties
zijn gehoord bij de totstandkoming van het voorstel. De leden van de SGP-fractie
stelden de vraag of niet een uitgebreid(er) adviestraject gevolgd had moeten
worden. De indieners hebben – in de beperkte tijd die er was –
zich onder andere laten adviseren door het Ministerie van Justitie, de Stichting
Euro 2000, enkele korpsbeheerders, het Nationaal politie project (opgericht
door de Raad van Hoofdcommissarissen), de KNVB/sectie betaald voetbal, een
aantal betaald voetbal organisaties (BVO's), de Eredivisie N.V. en enkele
(andere) juristen. In reactie op de leden van de SGP-fractie vragen de indieners
begrip voor het korte tijdsbestek dat beschikbaar was. Volledigheidshalve
wordt door de indieners opgemerkt dat reeds in juli 1999 door één
van de indieners aan de minister de vraag is voorgelegd een wettelijke regeling
te overwegen, toen aan het licht kwam dat er grootschalige zwarte handel in
voetbalkaarten plaatsvond1.Reikwijdte strafbaarstellingDe leden behorende tot de CDA-fractie vroegen de indieners aan te geven
wat de meerwaarde is van het voorstel ten opzichte van de Algemene Plaatselijke
Verordening (APV). De indieners zouden in reactie op deze vraag als eerste
willen noemen dat (gemeentelijke) APV's alleen van toepassing
zijn op het betreffende gemeentelijk grondgebied. Zwarte handel zou zich zeer
gemakkelijk buiten gemeentegrenzen van de speelsteden kunnen afspelen. Voorts
is het volgens indieners bijv. goed denkbaar dat bij de grensovergang Hazeldonk
of andere «strategische» plaatsen buiten het grondgebied van de
speelsteden op grote schaal zwarte handel zal worden gedreven. Bovendien is –
voor zover de indieners bekend – in nog geen der speelsteden sprake
van een bepaling in de APV over zwarte handel. Ook in de VNG-modelverordening
ontbreekt een dergelijke bepaling1. Ten tweede
zouden de indieners willen vermelden dat op grond van APV's slechts geldboetes
kunnen worden gegeven in de eerste of tweede categorie (tot f 500 resp.
f 5000) en een gevangenisstraf van ten hoogste drie maanden. In dit wetsvoorstel
is sprake van boetes van de vijfde categorie (tot f 100 000) en
een gevangenisstraf van ten hoogste 1 jaar. Naar de mening van de indieners
is met name voor grotere commerciële zwarthandelaren een boete in de
eerste of tweede categorie onvoldoende afschrikwekkend en evenwichtig, gezien
de bedragen die in bedoelde zwarte handel omgaan.Tenslotte merken de indieners op dat een wet in formele zin meer gezag
heeft en betere aanknopingspunten biedt om eenduidig en effectief te kunnen
communiceren richting (buitenlandse) supporters, om zodoende de toestroom
van supporters zonder kaartje te ontmoedigen.De leden van de VVD-fractie vroegen of de werkwijze van tenaamgestelde
voetbalkaarten en de kaartcontrole (met verschillende controle-ringen rond
het stadion) betekent dat het onmogelijk is om met een kaartje dat op naam
van een andere persoon staat het stadion binnen te komen. Daarnaast informeerden
zij naar de mogelijkheden om een kaartje in te leveren of over te dragen aan
een andere persoon in geval van bijv. ziekte of andere omstandigheden. Aan
de indieners stelden zij de vraag of er een mogelijkheid zou moeten kunnen
bestaan om kaartjes via een officieel kanaal over te dragen om vermenging
van supporters te kunnen voorkomen. Voorts stelden dezelfde leden met de leden
van de SGP-fractie de vraag waarom de kopers niet strafbaar zijn gesteld.
Tenslotte stelden de leden van de VVD-fractie de vraag of er een verplichting
bestaat tot legitimeren en wie een dergelijke vraag mag stellen. De indieners
willen in antwoord op de vraag van de leden van de VVD-fractie over het overdragen
van een kaartje in geval van bijv. ziekte benadrukken dat het bestanddeel
«in de uitoefening van een beroep of bedrijf» impliceert dat het
overdragen van een kaartje wegens ziekte buiten de reikwijdte van dit voorstelt
valt. Dit geldt a fortiori voor het overdragen van één of enkele
kaartjes in de privésfeer. De Stichting EURO2000 heeft eerder aangegeven
voor dergelijke situaties – in verband met de tenaamstelling –
een voorziening te zullen treffen2. Informatie
hierover zal waarschijnlijk bij de uitgifte van de kaarten in een «bijsluiter»
worden gegeven. De leden van de VVD-fractie vroegen de indieners een nadere
toelichting te geven op de ratio van het niet-strafbaar stellen van de kopers
van zwarte kaartjes. De indieners hebben hiervoor gekozen omdat voor potentiële
kopers van zwarte voetbalkaarten reeds handhavingsmogelijkheden aanwezig zijn.
Via de algemene voorwaarden (met name artikel 9) van Stichting Euro2000 en
de uitgifte van de kaartjes op naam ligt vast, dat degene die bij controle
over een ongeldig (want op een andere naam gesteld) toegangsbewijs blijkt
te beschikken, de toegang tot de wedstrijd kan worden geweigerd. Een tweede
argument voor het niet-strafbaar stellen van kopers van zwarte kaarten is
gelegen in het feit dat een dergelijke strafbaarstelling – zoals ook
door enkele leden opgemerkt – niet op een geloofwaardige wijze gehandhaafd
zou kunnen worden. Tenslotte wordt in dit kader gewezen op de aansluiting
op de Belgische benadering in dezen, waarbij eveneens de handel strafbaar
is gesteld en niet de individuele koop van zwarte kaartjes. In antwoord op
de vragen van de leden van de VVD-fractie over het legitimeren verwijzen de
indieners naar artikel 435f van het Wetboek van Strafrecht, dat
het niet voldoen aan de legitimatieplicht bij gelegenheid van een voetbalwedstrijd
waaraan een club uit het betaald voetbal of een vertegenwoordigend voetbalelftal
deelneemt, strafbaar stelt. In de publiciteitsstrategie en de eerder genoemde
«bijsluiter» bij de kaarten zal zulks nadrukkelijk worden meegenomen1.De leden behorende tot de VVD-fractie hebben voorts enkele vragen gesteld
over de communicatie richting supporters. Zoals eerder door de regering aangegeven
wordt door verschillende bij de EK2000 betrokken partijen (verschillende ministeries,
politie, Stichting EURO2000, speelsteden etc.) nauw overleg gepleegd en een
gecoördineerde communicatie tot stand gebracht2.
De EK Information Unit (EKIU) zal een algeheel strategisch communicatie- en
voorlichtingsbeleid ontwikkelen. In maart 2000 zal door de EKIU beraad plaatsvinden
over een eventuele gezamenlijke publiekscampagne. Ten tweede wijzen de indieners
erop dat ook het voetbalkaartje met «bijsluiter» belangrijke informatie
zal bevatten. Op het kaartje zelf zal bijv. vermeld staan dat deze niet doorverkocht
mag worden. De indieners vertrouwen erop dat dit voorstel – indien aangenomen –
in het communicatie- en voorlichtingsbeleid wordt meegenomen, teneinde optimale
preventieve effecten te sorteren.De leden van de VVD-fractie informeerden naar het voorgenomen optreden
bij landsgrenzen richting supporters. Kunnen supporters op weg naar de wedstrijd,
maar zonder kaartje, worden teruggestuurd om zodoende verwachte openbare orde
problemen te voorkomen, zo vroegen zij zich af. Op grond van het bepaalde
in artikel 2 lid 2 van de Schengen Uitvoeringsovereenkomst bestaat de mogelijkheid
om tijdelijk grenscontroles aan de binnengrenzen uit te oefenen indien de
openbare orde of nationale veiligheid daartoe noopt. Een algemene weigering
is echter niet mogelijk. Volgens uitleg van de Europese Commissie is het wél
mogelijk om groepen supporters die het met veiligheidsrisico's omgeven EK2000
willen bezoeken onder omstandigheden te kunnen weigeren, bijv. bij overmatig
drankgebruik door die specifieke groep supporters. Volledigheidshalve verwijzen
de indieners naar de brief van de regering d.d. 11 oktober en hetgeen hierover
gewisseld is tijdens het algemeen overleg op 6 oktober jl. en het plenaire
debat naar aanleiding van dit overleg3.Ook hebben de leden van de VVD-fractie de indieners gevraagd te vermelden
waarom zij niet gekozen hebben voor inbedding van hun voorstel in een breder
kader. Zij vroegen daarbij in te gaan op het alternatief van de betrokken
bewindspersonen in hun brief van 5 oktober 1999, namelijk het intensiveren
van de kaartcontrole door middel van steekproeven (zg. «optie 2»
uit genoemde brief). Ook de leden van de D66-fractie stelden enkele vragen
in dit kader. De indieners menen – zoals eerder onderbouwd – dat
hun voorstel een extra bijdrage levert aan en goed aansluit op het bredere
beleidskader in het kader van de EK 2000 van de regering. Afgezien van de
korte voorbereidingstijd voor dit voorstel is inbedding in een breder kader
naar de mening van de indieners dus niet nodig. Ten aanzien van het door de
leden van de VVD-fractie en de D'66-fractie te berde gebrachte alternatief
van de regering willen de indieners benadrukken dat intensivering van de gerichte,
selectieve kaartcontrole op basis van politiële informatie – ook
bij controleperimeters – wenselijk en van belang is, maar dat hierdoor
het «relrisico» zou kunnen toenemen. Ook is deze controle is niet
optimaal. Met het introduceren van een strafwettelijke bepaling is volgens
de indieners sprake van een aanvullend instrument om de doelstellingen van
scheiding en «ontanonimisering» van supporters te bereiken; de
druk op kaartcontrole aan de poort wordt immers verminderd. Wij zien de optie
2 van de regering in genoemde brief dus eerder als complementair op dan als
alternatief voor ons voorstel. Ook de regering heeft genoemde
combinatie als een mogelijkheid aangeduid1. Overigens
hebben de indieners nog niet mogen vernemen van de regering of de voorgenomen
intensivering van de kaartcontrole reeds is neergeslagen in nieuwe afspraken
met de Belgische regering en de Stichting Euro 2000 op dit punt. Naar aanleiding
van vragen van de leden van de fractie van D66 – over het risico van
versoepeling van de toegangscontroles door de organisator vanuit de gedachte
dat de overheid er met behulp van het strafrecht wel voor zorgt dat er geen
zwarte kaartjes meer in omloop zijn – vertrouwen de indieners erop dat
de organisatoren in goed contact met politie en justitie hun afspraken zullen
nakomen2. Tenslotte wachten de indieners in dit
(bredere) kader de eerste audit van het COT Universiteit Leiden (voorzien
uiterlijk medio februari 2000) in het kader van de bij motie-Rijpstra c.s.
gevraagde second opinion met belangstelling af3.Ten aanzien van de opsporing van zwarthandel vragen de leden van de CDA-fractie
de indieners of de organisatoren hierin een rol kunnen spelen. Delen de indieners
de opvatting dat zwarte handel vermoedelijk eerder bekend zal worden bij organisatoren,
die vervolgens justitie zouden kunnen inlichten, zo vroegen dezelfde leden
zich af. De indieners vinden dat niet per definitie gezegd kan worden dat
het drijven van zwarte handel eerder bekend is bij de organisatoren. Daarentegen
kunnen de indieners zich goed voorstellen dat de organisatoren politie en
justitie informatie aanreiken, waarmee eventueel zwarte handel kan worden
aangepakt, onverlet latend de eigen verantwoordelijkheid van de organisator
op dit punt.De leden van de SP- en SGP-fractie vroegen de indieners of zij niet van
mening zijn dat dit voorstel in voorgestelde vorm te veel kan worden gezien
als gelegenheidswetgeving. Ook de leden van de RPF- en GPV-fractie maakten
een opmerking in dit kader. De indieners zijn van mening dat dit voorstel
niet gezien dient te worden als gelegenheidswetgeving. Hoewel de aanleiding
van het voorstel is gelegen in het EK 2000, is er door de indieners voor gekozen
het voorstel ook van toepassing te laten zijn op andere voetbalwedstrijden
waaraan een club uit het betaald voetbal of een vertegenwoordigend elftal
deelneemt. Ook voor wedstrijden buiten het kader van het EK2000 behoort het
immers tot de mogelijkheden om kaarten voor risicowedstrijden tenaam te stellen
met behulp van een clubcard, mits de lokale autoriteiten in overleg met de
clubs daartoe besluiten4. Ook in Nederland is
al langer sprake van ernstig voetbalvandalisme en -geweld. Naar de mening
van de indieners zou ook onderhavig voorstel een bijdrage kunnen leveren aan
de aanpak hiervan. Juist in geval van bij de EK2000 gebleken bruikbaarheid
van de strafbaarstelling van zwarte handel in voetbalkaarten kan deze bepaling
naadloos worden ingezet in het reguliere seizoen. Niet alleen bij risicowedstrijden
in de nationale competitie, maar ook bij wedstrijden onder auspiciën
van de UEFA en de FIFA. In een evaluatie na één jaar kan zulks
integraal bekeken worden. Maar ook als het wetsvoorstel specifiek alleen voor
de EK2000 geschikt zou zijn, zou het op zijn mogelijke effect beoordeeld dienen
te worden.De leden van de fractie van D66 vroegen de indieners of de handel via
buitenlandse internetsites die zeer toegankelijk zijn niet tevens grote opsporingsproblemen
met zich meebrengen. Zo stelden zij de vraag of de indieners kunnen aangeven
hoe zij denken de zwarte handel in kaartjes via internet aan te pakken en
of de Nederlandse wetgeving van toepassing is op de recent gesignaleerde handel
via internetsites uit de Verenigde Staten. Ook wilden zij weten of uit het
wetsvoorstel volgt dat een krant waarin een advertentie voor «zwarte»
kaartjes staat medeplichtig kan zijn. Ook de leden van de VVD-fractie stelden
enkele vragen in dit kader. De indieners zijn van mening dat bij
de zwarte handel in kaartjes via internet zich dezelfde mogelijkheden en problemen
voordoen als bij andere strafbare feiten die middels internet gepleegd worden.
De indieners verwijzen in dit kader naar de nota «Wetgeving voor de
electronische snelweg» en het wetsvoorstel computercriminaliteit II1. Enerzijds zouden opsporingsambtenaren via de internetprovider
de daadwerkelijke plegers van het strafbare feit kunnen traceren, waarna de
vervolging zou kunnen worden ingezet. Anderzijds zouden opsporingsambtenaren
de internetprovider kunnen wijzen op het feit dat zich een strafbaar feit
voordoet, waarop de provider geacht kan worden verdere verspreiding te voorkomen.
De opsporing en bestrijding zou zich dus voornamelijk kunnen richten op vervolging
van de bron en het tegengaan van verdere verspreiding. Voor zover handel zeer
specifiek gericht is op Nederland (bijv. via de Nederlandse taal) kunnen er
aanknopingspunten voor vervolging voor handen zijn. Het vervolgen van de provider
is niet opportuun en kan op gespannen voet met de vrijheid van meningsuiting
komen te staan. Dit geldt ook voor de krant. De vervolging zal er op gericht
zijn de zwarthandelaren zelf aan te pakken. Tenslotte denken de indieners
dat het «afleveren» in beide leden van het voorgestelde artikel
337a in bepaalde gevallen voldoende soelaas kan bieden. In antwoord op toegespitste
vragen van de leden van de VVD-fractie op dit punt zal later nader worden
ingegaan.4. Verhouding tot de civielrechtelijke handhavingDe leden van de VVD-fractie verzochten de indieners nader aan te geven
onder welke omstandigheden in de civielrechtelijke verhouding kan worden gesproken
van een wanprestatie van de zijde van de consument ten opzichte van de oorspronkelijke
verkoper, die een tenaam gesteld toegangsbewijs heeft gekocht en dit vervolgens
weer doorverkoopt. Hoe ligt deze verhouding in de internationale context,
zo vroegen dezelfde leden zich af. Ook vroegen de leden van de fractie van
de VVD zich af in hoeverre de vraag naar civielrechtelijke mogelijkheden relevant
is, nu de kaartcontrole met eventuele uitsluiting mogelijk is. De leden van
de VVD-fractie wezen er voorts op dat het onduidelijk is dat zwarte handel
in voetbalkaartjes in civielrechtelijke zin onrechtmatig is. Zij stelden daarop
de vraag of – mocht de rechter beoordelen dat de zwarte handel in voetbalkaarten
civielrechtelijk onrechtmatig is – dan nog wel bewezen kan worden dat
er sprake is van een wederrechtelijke handeling. Achten de indieners het waarschijnlijk
dat in het geval de Stichting Euro2000 een onrechtmatige daadsactie inzet
tegen de zwarthandelaren, nu wel aantoonbare schade kan worden bewezen? Waarop
baseren zij deze verwachting? De leden van de CDA-fractie vroegen de indieners,
gelet op het advies van de Raad van State, nader te motiveren waarom naar
hun mening het civielrecht in dit kader onvoldoende soelaas zou bieden. De
indieners zijn het met de leden van de VVD-fractie eens dat bij een volledige
controle van het publiek voorafgaand aan elke wedstrijd de scheiding van supportersgroepen
niet in gevaar zou hoeven brengen. Een dergelijke volledige controle zal echter
niet plaatsvinden, omdat het praktisch onuitvoerbaar is en volgens indieners –
zoals eerder aangegeven – tot relrisico leidt. De regering heeft daarom
aangekondigd een steekproefsgewijze kaartcontrole op basis van gerichte politiële
informatie uit te voeren. De indieners herhalen in dit kader hun overtuiging
dat slechts de combinatie van kaartcontrole en een aanpak van de zwarte handel
zal kunnen leiden tot supporterscheiding. De indieners willen onderstrepen
dat de primaire verantwoordelijkheid hiervoor bij de Stichting Euro2000 ligt.
Om dit te waarborgen zijn er duidelijke afspraken gemaakt met de stichting,
waaronder de verplichting om het verbod op doorverkoop op elk kaartje te vermelden.
Voor de handhaving van dit verbod wordt het strafrecht alleen als ultimum
remdium ingezet. Daarom is hier de vraag aan de orde in hoeverre
de civielrechtelijke mogelijkheden van Euro 2000 tekortschieten. Deze civielrechtelijke
mogelijkheden dienen naar de mening van de indieners te worden betwijfeld.
De algemene voorwaarden die de organisator hanteert, gelden immers alleen
tussen de organisator en de eerste koper. Dat betekent dat hooguit iedere
eerste koper – die voetbalkaarten heeft doorverkocht – zou kunnen
worden aangesproken wegens wanprestatie. Dit zal echter een bewerkelijke aangelegenheid
zijn en weinig effect sorteren op de zwarte handel die inmiddels met diens
toegangskaart wordt bedreven. In het geval een onrechtmatige daadsactie ingezet
zou worden – bijv. door de Stichting Euro2000 die schade lijdt omdat
ze door de zwarthandel niet meer de met de overheid gemaakte afspraken inzake
veiligheid na te komen of door de overheid als belanghebbende partij in verband
met de openbare orde – staat de uitkomst van de procedure geenszins
bij voorbaat vaststaat. De indieners refereren in dit kader nogmaals aan de
uitspraak van het gerechtshof te Amsterdam: door de organisator van een muziekevenement
aangespannen procedure werd de onrechtmatigheid van het doorverkopen van toegangskaarten
niet aangetoond1. In antwoord op de leden van
de VVD-fractie merken de indieners op dat met de aanname van het voorliggend
wetsvoorstel de wetgever bepaalt dat doorverkoop zonder toestemming van de
kaartuitgevende instantie wederrechtelijk handelen betekent als bedoeld in
artikel 337a Sr. Een eerder oordeel van de civiele rechter dat het geen onrechtmatig
handelen doet daaraan voor de strafrechter niets af. De indieners zijn van
mening dat niet het risico mag worden gelopen dat zonder strafrechtelijk vangnet
in de korte periode tussen kaartuitgifte en voetbalwedstrijd een civiele vordering
van de organisator wordt afgewezen door de rechter. Hier zou bovendien een
volstrekt contraproduktief signaal van uit gaan: doorverkoop is «dus»
toegestaan. Zoals hierboven aangegeven, is het momenteel nog zeer onzeker
wat een civiele procedure zou kunnen betekenen voor de bestrijding van de
zwarthandel. Dit voorstel biedt een oplossing voor deze onzekerheid door de
bestrijding ook vanuit een andere dimensie te regelen. Mocht een civiele procedure
toch soelaas kunnen bieden, dan zullen de twee dimensies complementair zijn
aan elkaar. Gelet op het element van de openbare orde, is de strafrechtelijke
invalshoek een logische keuze.5. Zwarte handel in België en andere landenDe leden van de CDA-fractie vroegen de indieners nader in te gaan op de
regeling ten aanzien van de zwarte handel in België. Met name vroegen
deze leden de indieners aan te geven wat de consequenties zouden zijn wanneer
zwarte handel alleen in België via het strafrecht kan worden aangepakt.
De aan het woord zijnde leden wilden weten of dit tot gevolg kan hebben dat
zwarthandelaren zich eenzijdig op de Nederlandse markt gaan richten. En komt
de strafbedreiging in het hier aan de orde zijnde voorstel overeen met die
in België, zo zouden de leden van de CDA-fractie willen vernemen van
de indieners. De leden van de D66-fractie merkten op dat het feit dat België
strafbaarstelling van zwarte handel in kaartjes kent als argument wordt genoemd
om ook voor Nederland een dergelijke bepaling in te stellen. Zien de indieners,
zo vroegen deze leden, het dan niet als een bezwaar dat de Belgische wet verdergaat
dan het initiatiefvoorstel, omdat in België ook vormen van niet-bedrijfsmatig
verkopen strafbaar gesteld is? De leden van de SP- en SGP-fractie zouden van
de indieners willen vernemen wat de Belgische bevindingen zijn met betrekking
tot de strafbaarstelling van zwarte handel in voetbalkaartjes en of er daadwerkelijk
sprake is van een meetbare afname van het relrisico bij voetbalwedstrijden
in België. De indieners wijzen erop dat de strafbaarstelling in het huidige
voorstel grosso modo vergelijkbaar is met de Belgische Voetbalwet. In hun
reactie op het advies van Raad van State hebben de indieners in dit kader
aangegeven dat bepaalde aspecten – die in België bij
wet zijn geregeld – in Nederland zijn vormgegeven in duidelijke afspraken
met de organisator over gecontroleerde verkoop en de bewaking van de orde
in en rond de stadions. Volledigheidshalve wijzen de indieners er in dit kader
op dat dit voorstel evenals de Belgische Voetbalwet ziet op andere wedstrijden,
dus ook na de EK2000. In antwoord op de vraag van de leden van de fractie
van het CDA over de consequenties in geval van strafbaarstelling van zwarte
handel in voetbal in alleen België merken de indieners op dat dit zeer
waarschijnlijk tot een aanzuigende werking, specifiek richting Nederland,
van supporters zonder voetbalkaartje zal leiden. Voorts zijn de indieners
er – zoals gezegd – van overtuigd dat slechts de combinatie van
gerichte kaartcontrole op basis van politiële informatie en bestrijding
van zwarte handel zal kunnen leiden tot een scheiding van de supportersgroepen
alsmede tot het voorkomen van anonimiteit. In België staat op overtreding
van het «zwarte handelartikel» een gevangenisstraf van zes maanden
tot drie jaar en een geldboete van tweehonderd tot twintigduizend Belgische
francs. Ook wordt in België verbeurdverklaring van de toegangskaarten
uitgesproken. In dit wetsvoorstel is sprake van boetes van de vijfde categorie
(tot f 100 000) en een gevangenisstraf van ten hoogste 1 jaar. In
reactie op de vragen van de D66-fractie merken de indieners op dat zij ervoor
hebben gekozen om het principe van strafbaarstelling van zwarte handel in
voetbalkaarten zo goed mogelijk in de Nederlandse situatie in te bedden en
vorm te geven. Mede uit het oogpunt van handhaving hebben de indieners ervoor
gekozen het niet-bedrijfsmatig verkopen buiten de reikwijdte van dit voorstel
te houden. Overigens wijzen de indieners op het feit dat de Belgische wet
in dit kader spreekt van zwarte handel met een winstoogmerk. Voorts merken
de indieners op dat de gerichtheid van dit voorstel op grotere commerciële
handelaren er mede toe heeft geleid dat op het punt van de geldboete ons voorstel
verder gaat dan de Belgische wet. Ook wijzen de indieners op de artikelen
250, 360a en 417 Wetboek van Strafrecht, waarin het bestanddeel «in
de uitoefening van een beroep of bedrijf» reeds voorkomt. De indieners
zien het derhalve niet als bezwaar dat geen sprake is van een digitale gelijkschakeling
met de Belgische wet. In antwoord op het verzoek van de leden van de SP- en
SGP-fractie melden de indieners dat zij – ook na navraag bij het Ministerie
van Justitie en de Stichting Euro2000 – vooralsnog geen informatie hebben
kunnen krijgen over de werking van het «zwarte handelartikel»
in België tot nu toe. Er zijn weinig of geen «grote» wedstrijden
gespeeld in België. Tenslotte wordt opgemerkt dat bedoelde wet pas op
13 februari 1999 in werking is getreden.De leden van de VVD-fractie hebben er op gewezen dat de handel in zwarte
kaartjes in veel landen niet is strafbaar gesteld. Hierdoor zouden handelaren
kunnen uitwijken naar deze landen. De indieners beseffen dat de strafbaarstelling
de commerciële bureaus ertoe zal brengen het bedrijfsmatig handelen te
verhullen, bijv. door uit te wijken naar het buitenland. Zij wijzen er echter
op dat strafbaarstelling van een bepaalde handeling altijd het risico van
het ontstaan van een grijs circuit of het uitwijken naar het buitenland in
zich draagt. Uit de gegevens die de indieners van de Stichting Euro2000 hebben
gekregen is duidelijk geworden dat van de deelnemende voetballanden het in
Duitsland, Noorwegen en Zweden niet mogelijk is zwarte handel in voetbalkaarten
via het strafrecht aan te pakken. In de meeste andere deelnemende landen is
zwarte handel in (in ieder geval) voetbalkaarten in enige vorm strafbaar gesteld.
Daarnaast verwachten de indieners dat zwarte handel in voetbalkaarten ook
zal plaatsvinden enkele dagen voorafgaande aan de wedstrijd, met name in of
rond de speelstad. Uitwijken naar het buitenland is dan praktisch uitgesloten.
Zwarthandelaren die zijn uitgeweken naar het buitenland, bijv. via een postbusadres,
zullen – na de feitelijke uitgifte van de kaarten enkele weken voorafgaande
aan het toernooi – de kopers bijv. via een tussenpersoon waarschijnlijk
willen bedienen in één van de speellanden. In het verlengde
hiervan merken de indieners op dat deze – in lijn met dit voorstel –
zouden kunnen worden aangetroffen tijdens het «afleveren» en/of
met aanzienlijke inkomsten en/of meerdere voetbal kaarten «ten verkoop
in voorraad». In dit kader verwijzen de indieners voorts naar een brief
van de minister van Justitie, waarin uiteengezet wordt dat het strafrechtelijke
aansprakelijk stellen van tussenpersonen in bepaalde gevallen zeer wel mogelijk
is1.6. EvaluatieDe leden van de VVD- en Groen Links-fractie vroegen zich af of het niet
verstandig is een horizonbepaling in de wet op te nemen omdat het voorstel
niet beperkt moet blijven tot het EK 2000. De leden van de fracties van de
RPF en het GPV vroegen om een nadere toelichting op hun keuze zwarte handel
in kaartjes rond andere evenementen buiten de strafwet te houden. Hoewel –
zoals eerder in deze nota gesteld – de aanleiding van het voorstel is
gelegen in de EK 2000, is er door de indieners bewust voor gekozen het voorstel
ook van toepassing te laten zijn op andere voetbalwedstrijden waaraan een
club uit het betaald voetbal of een vertegenwoordigend elftal deelneemt. Ook
in Nederland is al langer sprake van ernstig voetbalvandalisme en -geweld.
Naar de mening van de indieners zou ook onderhavig voorstel een bijdrage kunnen
leveren aan de aanpak hiervan. In een evaluatie na een jaar zou volgens de
indieners bezien kunnen worden of het voorstel bruikbaar is voor het reguliere
voetbalseizoen. In het geval van een positieve uitkomst van deze evaluatie,
zou een horizonbepaling tot een tijdelijke afwezigheid van een strafbepaling
en de noodzaak van nieuw wetsontwerp (kunnen) leiden. Dat zijn volgens de
indieners praktische argumenten om af te zien van een horizonbepaling.Ten aanzien van een eventuele verbreding van strafbaarstelling vroegen
de leden van de CDA-fractie zich af of de indieners hier «eerste gedach-
ten» over hebben. Naast het reguliere voetbalseizoen noemden deze leden
in dit kader de gang van zaken rond de oorspronkelijke geplande oudejaarsconference
van Youp van 't Hek. Is de uitspraak van Youp van 't Hek – dat hem geen
civielrechtelijke mogelijkheden open staan om iets te doen tegen grote bonafide
zwarthandelaren – waar en waarom, zo vroegen dezelfde leden zich af.
De leden van de CDA-fractie stelden de indieners de vraag of zij zich met
deze leden zouden kunnen voorstellen dat in dat geval strafbaarstelling van
dit type evenementen het overwegen waard zou zijn. De leden van de GroenLinks-fractie
maakten er gewag van dat zij geen voorstander zouden zijn van een bredere
strafbaarstelling van de zwarte handel in kaartjes. Dan zou volgens dezelfde
leden namelijk het argument van de openbare orde en de veiligheid verlaten
moeten worden ten gunste van cultuur- en prijseconomisch beleid en hierop
dient het strafrecht niet toe te zien. De leden van de fracties van de RPF
en het GPV vroegen om een nadere toelichting op hun keuze zwarte handel in
kaartjes rond andere evenementen buiten de strafwet te houden. Zij legden
de vraag voor dat – nu het wetsvoorstel is beperkt tot het voetbal –
het merkwaardige gevolg zou kunnen ontstaan dat andere (in het licht van de
handhaving van de openbare orde hinderlijke) zwarte handel rond evenementen
niet strafbaar is. Geeft dit geen problemen rond vraagstukken als kenbaarheid
van de wet, zo vroegen deze leden zich af. De leden van de fracties van de
RPF en het GPV vroegen om een nadere beschouwing van het verschijnsel zwarte
handel als zodanig. De leden van de SGP-fractie achtten het een zwak punt
van het voorstel dat mogelijk eerst achteraf – na evaluatie –
duidelijk zal kunnen worden of de opzet van het voorstel verbreed zou moeten
worden.De indieners hebben goede nota genomen van de opmerkingen en vragen van
de leden van de CDA-, GroenLinks-, SGP-, RPF- en GPV-fractie over een
eventuele verbreding van de strafbaarstelling van zwarte handel in kaarten
voor andere evenementen. Zij zouden in dit kader willen herhalen dat de verantwoordelijkheid
van de overheid voor de handhaving van de openbare orde en veiligheid de belangrijkste
rechtvaardigingsgrond is voor de voorgestelde strafbaarstelling van zwarte
handel in tenaamgestelde voetbalkaarten. Het kenmerkend verschil tussen de
voetbalsport en andere evenementen schuilt in het reële risico van verstoring
van de openbare orde door rellen tussen supportersgroepen en door vernielingen.
Hier zit ook gelijk het verschil met de aandelen of andere zaken: het element
van de openbare orde is de legitimatie voor een uitzonderlijke behandeling
van zwarthandel in voetbalkaartjes. De indieners verwijzen graag naar artikel
435f Sr, waar de legitimatieplicht bij soortgelijke voetbalevenementen strafbaar
is gesteld. Ook hier heeft de wetgever aanleiding gezien voor een afzonderlijke
regeling, mede vanuit het oogpunt van de openbare orde. Voorts menen de indieners
dat voor het strafrecht geen taak is weggelegd in de beïnvloeding van
het economisch verkeer. Dit zou geen recht doen aan het uitgangspunt van het
principe van strafrecht als ultimum remedium. De indieners achten daarom een
evaluatie die zich richt op voortzetting van strafbaarstelling van zwarte
handel in kaarten voor reguliere voetbalwedstrijden meer voor de hand liggend
en wenselijk. In antwoord op de vraag van de leden behorende tot de RPF- en
GPV-fractie over mogelijke problemen met de kenbaarheid van de wet wijzen
de indieners erop dat de kaarten zijn tenaamgesteld en dat het verbod op het
verhandelen van deze kaartjes uitdrukkelijk op de kaartjes staat vermeld.
Ook in de publiciteitscampagne zal dit verbod de nodige aandacht krijgen.
De tenaamstelling van de kaarten is juist bedoeld om de openbare orde te kunnen
handhaven, waardoor de handhaving van het verbod op zwarthandel voor de hand
ligt.7. Artikelsgewijze toelichtingAlgemeenDe leden van de VVD-fractie stelden de volgende vraag over het onderbrengen
van de bepaling bij de misdrijven: kunnen de indieners aangeven waarom zij
van mening zijn dat het hier moet gaan om een misdrijf en wat de gevolgen
zijn van deze keus voor bijvoorbeeld de inzetbaarheid van opsporingsbevoegdheden,
justitiële dwangmiddelen etc.? De indieners merken op dat het geen enkel
verschil maakt of het een overtreding of een misdrijf betreft: bepalend voor
de opsporingsbevoegdheden is de strafbedreiging.Artikel IArtikel 337aDe leden van de VVD-fractie vroegen een toelichting op het bestanddeel
«opzettelijk». Waarop moet bijvoorbeeld de opzet gericht zijn
bij hij die opzettelijk voetbal kaartjes aflevert (eerste lid), zo vroegen
deze leden zich af. Voorts wilden de leden van de fractie van de VVD weten
of het koeriersbedrijf dat voetbalkaartjes van een bekend handelskantoor bezorgt
strafbaar is. Dezelfde vraag stelden zij ten aanzien van de gewone postbode.
De leden van de VVD-fractie zouden voorts graag een verduidelijking zien ten
aanzien van het tweede lid. Met name de plaats van het bestanddeel «opzettelijk»
voor de zinsnede van de aanranding van de openbare orde te plaatsen gaf de
leden van de VVD-fractie aanleiding te informeren of zulks impliceert dat
de verkoper van een kaartje dus alleen kan worden bestraft wanneer zijn opzet
gericht was op een verstoring van de openbare orde. Ten aanzien van de vragen
over het eerste lid stellen de indieners dat – om te voldoen aan deze
delictsomschrijving – de opzet gericht dient te zijn op
al datgene wat na dit begrip komt (behoudens de geobjectiveerde wederrechtelijkheid).
Een koerier zou in theorie hieraan kunnen voldoen, als hij op de hoogte zou
zijn van het feit dat hij tenaamgestelde toegangskaarten voor een voetbalwedstrijd
aflevert om de wederrechtelijke verkoop te vervolmaken. Dit is een zeer hypothetische
situatie: in de praktijk zal een koerier hiervan niet op de hoogte zijn en
zal de vervolging zich ook niet op de vervoerder richten. Een postbode heeft
evenmin weet van wat hij bezorgt, en zal daarmee ook niet aan het opzetvereiste
voldoen. Ten aanzien van het tweede lid weerspreken de indieners dat de gedraging
van de verdachte willens en wetens moet zijn gericht op de gevolgen voor de
openbare orde, omdat het hier gaat om een geobjectiveerd bestanddeel. Zij
verwijzen hierbij naar vergelijkbare bepalingen, zoals artkel 117b en een
groot aantal gevaarzettingsdelicten in Titel VII Sr. Het gevaar hoeft niet
tot de te duchten gevolgen te hebben geleid: reeds als de gevolgen kunnen
intreden, is het delict voltooid.De causale relatie kan worden vastgesteld met het criterium van de redelijke
toerekening. Als het te duchten gevaar redelijkerwijs te voorzien was bij
het verkopen, afleveren etc. In de praktijk zal het eerste lid waarschijnlijk
vaker toegepast worden dan het tweede. Bovendien kent ook de Belgische wet
beide delictsomschrijvingen: artikel 38 eindigt met de zinsnede «(..)
met de bedoeling hierdoor het verloop van een nationale of een internationale
voetbalwedstrijd te verstoren of met een winstoogmerk.»De leden behorende tot de VVD-fractie stelden voorts de volgende nadere
vragen over de bestanddelen «opzettelijk en wederrechtelijk».
Mag uit het opnemen van het woord «en» worden afgeleid dat een
nevenschikking van beide bestanddelen is beoogd of ziet de opzet ook op de
wederrechtelijkheid? Is met andere woorden het bestanddeel wederrechtelijk
geobjectiveerd of niet? Wat zijn de gevolgen van de gemaakte keuze voor de
bewijsbaarheid van het voorstel? Wordt, met het opnemen van het bestanddeel
«wederrechtelijk», de bewijslast voor het Openbaar Ministerie
niet zodanig verzwaard dat de bewijsbaarheid van het delict onnodig negatief
wordt beïnvloed? Het Openbaar Ministerie zal nu immers moeten aantonen
dat enige rechtvaardigingsgrond ontbreekt, hetgeen een negatieve bewijspositie
zou zijn die moeilijk te realiseren valt. De indieners hebben met «opzettelijk
en wederrechtelijk» bewust gekozen voor nevenschikking, zodat de opzet
niet gericht hoeft te zijn op de wederrechtelijkheid. Het bestanddeel «wederrechtelijk»
is hiermee geobjectiveerd. Het Openbaar Ministerie hoeft met betrekking tot
de wederrechtelijkheid alleen te bewijzen dat het gaat om handel in tenaamgestelde
kaartjes ten aanzien waarvan in de verkoopvoorwaarden is bepaald dat verspreiding
onder anderen dan degenen op wier naam de kaartjes zijn gezet, niet toegestaan
is. De bewijslast is daarmee niet extra zwaar voor het Openbaar Ministerie.
De indieners merken op dat het aan de verdachte is om zich op een rechtvaardigingsgrond
te beroepen en niet aan het Openbaar Ministerie om te bewijzen dat elke rechtvaardigingsgrond
ontbreekt.De leden van de VVD-fractie vroegen de indieners voorts aan te geven of
het voorstel in zijn huidige vorm nog van enige waarde is nu commerciële
bureaus gemakkelijk onder de strafbaarstelling kunnen uitkomen door hun activiteiten
te verplaatsen van het kopen en doorverkopen van kaartjes naar het tegen vergoeding
bemiddelen bij particuliere koop een verkoop. De indieners zijn van mening
dat het commerciële bureau in elk geval het bestanddeel «te koop
aanbiedt» zou moeten vervullen. De werkwijze van een commerciëel
bureau lijkt overigens moeilijk voor te stellen zonder dat de bemiddelaar
de kaartjes te koop aanbiedt, ten verkoop onder zich heeft of aflevert. Tenslotte wilden de leden van de VVD-fractie weten of het opportuun is
dezelfde strafbedreiging in te stellen nu in het tweede lid niet het bestanddeel
«in de uitoefening van een beroep of bedrijf» is opgenomen. Het
gaat hier toch om een gedraging met een wezenlijk ander karakter dan die uit
het eerste lid, zo vroegen deze leden zich af. Ook verzochten zij, evenals
de leden van GroenLinks, de indieners een toelichting te geven op de gekozen
strafbedreiging. De strafbedreiging sluit volgens de indieners aan bij artikel
337 lid 1, waarin het bedrog met een handelsnaam of merk is strafbaar gesteld.
Door de gekozen strafbedreiging is het tevens mogelijk om de zogenaamde «pluk-ze»
regeling, zoals neergelegd in artikel 36e Sr, toe te passen. De indieners
hebben aan de twee leden dezelfde strafbedreiging gekoppeld, omdat de delictsomschrijvingen
even strafwaardig zijn. Het eerste lid beschrijft commerciële zwarthandel,
het andere lid beschrijft het zodanig doorverkopen van de kaartjes dat de
openbare orde kan worden aangerand.De leden behorende tot de CDA-fractie vroegen de indieners aan te geven
waarom hun voorstel zich beperkt tot «tenaamgestelde» voetbalkaarten.
Bij kaartcontrole kunnen deze leden zich hier veel bij voorstellen, maar bij
strafbaarstelling en opsporing van zwarte handel lijkt één en
ander minder noodzakelijk. Deze leden vroegen de indieners om een reactie,
ook wijzend op het reguliere voetbalseizoen 2000–2001. De indieners
wijzen er in dit kader op dat het voorliggende wetsvoorstel alleen ziet op
de strafbaarstelling van de handel in tenaamgestelde kaartjes, omdat juist
bij deze kaartjes nadrukkelijk is vastgelegd dat zij alleen toegang bieden
voor de persoon wiens naam op de kaartjes staat. Daaruit vloeit ook nadrukkelijk
voort dat de kaartjes niet doorverkocht mogen worden, hetgeen ook op de kaartjes
staat aangegeven. Zo weten kopers van zo'n kaartje dat ze met het verkopen
een verbod overtreden. Bovendien maakt de tenaamstelling een effectieve handhaving
mogelijk. Tevens volgt hieruit dat van de organisator een inspanningsverplichting –
zoals het opzetten van een systeem van tenaamstelling – wordt gevraagd,
waarmee recht wordt gedaan aan het uitgangspunt van het strafrecht als ultimum
remedium. Tenslotte verwijzen de indieners naar hun beantwoording op de vraag
van de RPF- en GPV-fractie over het kenbaarheidsvereiste.De leden van de GroenLinks-fractie merkten op dat de indieners in de memorie
van toelichting stellen dat het eerste lid van het voorgestelde artikel 337a
toeziet op de «min of meer reguliere, doorgaans commerciële zwarte
handel». Hieruit zou kunnen worden afgeleid dat de indieners wensen
dat het wetsvoorstel een bredere werking heeft dan het tegengaan van de zwarte
handel met een commercieel oogmerk. Deze leden verzochten om een nadere afbakening –
zo mogelijk aan de hand van voorbeelden – van de reikwijdte van het
initiatiefwetsvoorstel. In de memorie van toelichting wordt ook opgemerkt
dat degene die aan een bekende een overtollig kaartje verkoopt «in beginsel»
niet strafwaardig is. Zijn de indieners met de leden van de GroenLinks-fractie
van mening dat op dit beginsel geen uitzonderingen dienen te worden gemaakt?
De leden van de SP-fractie spraken in dit kader van een mogelijk te groot
«lek». Het is volgens deze leden heel wel denkbaar dat door ruil
en onderlinge verkoop individuele supportersgroepen er in slagen kaarten te
bemachtigen voor andere vakken dan het eigen vak. Met het tweede lid van het
voorgestelde artikel 337a wordt volgens dezelfde leden de strafbaarheid van
zwarte handel uitgebreid. Het ontbreken van een beroep of bedrijf hoeft volgens
de leden van de SP hier geen beletsel te vormen voor de strafbaarstelling
indien er gevaar is voor het ordentelijke verloop van een voetbalwedstrijd
dan wel aanranding van de openbare orde te duchten is. Ook op dit punt hadden
de leden van de GroenLinks-fractie behoefte aan een toelichting. De indieners
zijn het met de leden van GroenLinks eens dat degene die in de privésfeer
één of enkele kaartjes verkoopt niet strafwaardig
is. Deze persoon zou ook niet de delictsomschrijving vervullen van het eerste
lid, omdat niet sprake is van «uitoefening van een beroep of bedrijf».
De vraag van de leden van de SP-fractie beantwoorden de indieners als volgt.
Hoewel de wet niet is geschreven voor individuele doorverkoop, zal voor de
doorverkoop aan supportersgroepen, die vermenging van de groepen en daardoor
gevaar voor de openbare orde tot gevolg heeft, toch vervolgd kunnen worden.
Een supportersgroep kan doelbewust de zwarthandel aanwenden om vermenging
te veroorzaken van de supportersgroepen, waardoor gevechten in de verschillende
vakken kunnen ontstaan. Deze gevechten en eventuele vernielingen waren in
dit soort situaties redelijkerwijs te voorzien geweest bij het opzettelijk
verhandelen van zwarte kaartjes aan bepaalde groepen. Indien een kaartje bewust
wordt doorverkocht aan iemand die op grond van een stadionverbod zelf geen
kaartje zou kunnen bemachtigen vanwege eerder gepleegd geweld, is eveneens
aan de delictsomschrijving voldaan. Het tweede lid stelt niet de eis van groepsgewijze
verkoop: de context waarin de doorverkoop plaatsvindt zal bepalend zijn. Met
betrekking tot het tweede lid is – ook in antwoord op vragen van de
GroenLinks-fractie – dus pas sprake van strafwaardig gedrag als vanwege
doorverkoop er gevaar dreigt of optreedt voor de openbare orde of voor een
ordentelijk verloop. Dit kan ontstaan indien er kaartjes zijn verspreid onder
klaarblijkelijk relbeluste voetbalsupporters of aan supporters die een stadionverbod
hebben. Vervolging wegens doorverkoop aan voetballiefhebbers die niets hebben
uit te staan met supportersgroepen of individuele geweldplegers is moeilijk
denkbaar.De leden van de SP-fractie vroegen de indieners of zij de mening toegedaan
zijn dat de persoon die wederrechtelijk kaartjes doorverkoopt (op grond van
artikel 337a, tweede lid) feitelijk verantwoordelijk kan worden gesteld voor
het schenden van de openbare orde tijdens de wedstrijd. Zo vroegen deze leden
zich af of iemand die zwarte kaartjes verkoopt in de ogen van de indieners
verantwoordelijk kan worden gesteld voor eventuele rellen in de ogen van de
indieners en hoe de indieners de relatie tussen het door tijd gescheiden zwart
doorverkopen van kaartjes en het ontstaan van ordeverstoringen zien. Zij noemden
de mogelijkheid van «detournement de pouvoir» in dit kader. De
indieners begrijpen de twijfels omtrent de veronderstelde causale relatie
tussen de aanranding van de openbare orde en de zwarte handel. Zij wijzen
er echter op dat het Openbaar Ministerie zal moeten aantonen dat de verkopers
redelijkerwijs hadden kunnen voorzien dat de openbare orde of het ordentelijk
verloop in gevaar kon komen door hun handel. Dit zal niet bij iedereen het
geval zijn. Deze delictsomschrijving zal voornamelijk betrekking hebben op
de verkoop aan beruchte supporters(groepen), waarbij te voorzien was dat er
rellen zouden ontstaan door de verkoop. Omdat deze bewijslast steeds aanwezig
zal zijn, zijn de indieners niet bevreesd voor «detournement de pouvoir».
In antwoord op de vragen van de leden van de SP-fractie over de handhaving
verwijzen de indieners naar hun eerdere reactie op dit punt. Artikel IITen aanzien van de gestelde vragen over de evaluatiebepaling en een eventuele
expiratiedatum verwijzen de indieners naar hun eerdere reactie op dit punt.Artikel IIIDe leden van de VVD-fractie vroegen wat nog kan worden verwacht van het
psychologisch effect dat het voorstel beoogt, nu het tijdstip van inwerkingtreding
is gesteld op 1 april, één maand voor werkelijke uitgifte van de kaartjes. Ook wensten zij een toelichting op de strafbaarheid van
de overeenkomsten tot koop en wederverkoop die reeds zijn gesloten voor inwerkingtreding
maar waarvan alleen nog de levering plaatsvindt na inwerkingtreding.De leden van de CDA-fractie verzochten de indieners een reactie te geven
op het artikel in de Volkskrant van 25 januari 2000, waaruit blijkt dat nu
reeds op grote schaal kaartjes worden aangeboden. In antwoord op de vraag
van de leden van de VVD-fractie over het psychologisch effect verwijzen de
indieners naar hun antwoord met betrekking tot de preventieve werking van
dit voorstel. Een eventuele inwerkingtreding van dit voorstel enkele weken
voorafgaande aan het EK2000 doet hieraan volgens de indieners niets af. De
indieners zijn van mening dat de strafbaarheid van zwarte handel in voetbalkaarten
onverkort geldt, zolang van een feitelijke transactie geen sprake is. Deze
transacties kunnen eerst plaatsvinden ná de feitelijke uitgifte van
de kaarten, uiterlijk in de eerste week van mei. Voorts wijzen de indieners
op het feit dat ook het «afleveren» strafbaar is gesteld in beide
leden van het voorgestelde artikel 337a.Tenslotte merken de indieners op dat op de kaarten expliciet staat aangegeven
dat doorverkoop niet is toegestaan. De indieners maken uit genoemd artikel
in de Volkskrant op dat de zwarte handel in kaarten zich onverminderd voortzet.
Onderhavig voorstel ziet op de bestrijding ervan.AtsmaRosenmöllerXNoot1Kamerstukken II 1999–2000, 26 227, nr. 10, p. 2.XNoot2Kamerstukken II 1999–2000, 26 227, nr. 17, p. 7–8.XNoot1Aanhangsel van de Handelingen II 1998–1999, nr. 2027.XNoot1Naar verwachting zullen verordeningen worden aangepast als gevolg van
het wetsvoorstel bestuurlijk ophouden (26 735). Eventuele ventbepalingen
zouden hierin meegenomen kunnen worden.XNoot2Kamerstukken II 1999–2000, 26 227, nr. 10, p. 2.XNoot1Kamerstukken II 1999–2000, 26 227, nr. 19, p. 9.XNoot2Zie bijv. : kamerstukken II 1999–2000, 26 227, nr. 10, p. 2
alsmede nr. 19, p. 9 en 17–18.XNoot3Kamerstukken II 1999–2000, 26 227, nr. 11 en 17; Handelingen
II 1999–2000, 10/619–628.XNoot1Kamerstukken II 1999–2000, 26 227, nr. 17, p. 8.XNoot2Indien dit niet het geval zou zijn, staan de overheid civielrechtelijke
mogelijkheden ter beschikking.XNoot3Kamerstukken II 1999–2000, 26 227, nr. 19, p. 2.XNoot4Zie: kamerstukken II 1998–1999, 25 232, nr. 14 met als bijlage:
Commissie-Stekelenburg, Wedstrijdorganisatie is maatwerk en teamwork, februari
1999.XNoot1Kamerstukken II 1997–1998/1998–1999, 25 880 resp. 26 671.XNoot1Arrest van het gerechtshof te Amsterdam, 10 september 1998 in de zaak
onder rolnummer 1408/97 KG.XNoot1Kamerstukken II 1998–1999, 25 880, nr. 7, p. 6–7. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26892-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl