Vaststelling begroting Ministerie van Verkeer en Waterstaat (XII) voor het jaar 2008; Lijst van Vragen en Antwoorden
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-20 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31200-XII, nr. 71

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

29-02-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

31200-XII nr. 71

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam12345678910111213141516
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31200-XIIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 26 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 200 XIIVaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Verkeer
en Waterstaat (XII) voor het jaar 2008nr. 71LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 26 februari 2008De vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat1
heeft een aantal vragen voorgelegd aan de minister van Verkeer en Waterstaat
over de brief van 13 november 2007 over een onderzoek naar hoe een door
de EU beboet bitumenkartel in Nederland heeft kunnen opereren zonder dat Rijkswaterstaat
dit aanpakte (Kamerstuk 31 200 XII, nr. 16).De minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 25 februari
2008. Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.De voorzitter van de commissie,R. KortenhorstDe waarnemend griffier van de commissie,Sneep1Waarom is de door de EU toegezegde aanvullende informatie
over de definitieve boetebeschikkingen van 15 juni 2007 nog niet beschikbaar?
Wanneer zal deze wel beschikbaar zijn? Wat gaat u met deze informatie doen?
Wanneer zal een beslissing genomen worden over het wel of niet verhalen van
de schade?Via de Permanente Vertegenwoordiger heeft de regering enkele verzoeken
ingediend bij de Europese Commissie om de volledige tekst van de boetebeschikkingen,
zoals gepubliceerd d.d. 15 juni 2007, in handen te krijgen. Enige weken
geleden werd duidelijk dat de EC dit verzoek niet honoreert, omdat de EC overheden
niet anders wil behandelen dan burgers. Dit was een tegenvaller, omdat de
persberichten van de EC uit november 2006 leken te suggereren dat ik op ruime
medewerking zou mogen rekenen bij het voorbereiden van eventuele verhaalacties.
Ik heb nu de Landsadvocaat gevraagd om namens de Staat de volledige tekst
op te vragen met behulp van de procedure uit Verordening (EG) nr. 1049/2001
van het Europees Parlement en de Raad van Ministers, in de wandel de «EURO-WOB»-procedure
genaamd.Voor het welslagen van eventuele verhaalacties richting karteldeelnemers/leveranciers
is deze nadere informatie van wezenlijk belang. Mede daarom kan ik ook nog
geen indicatie geven op welke termijn daadwerkelijk verhaalacties zouden kunnen
starten.2Waarom zou in een grensgebied als Limburg de hypothese
rondom prijsverschillen het beste getoetst kunnen worden? Is het niet precies
andersom, namelijk dat juist in de grensgebieden door prijsvergelijking de
verschillen kleiner zullen zijn dan in het binnenland? Waarom is niet voor
een andere provincie gekozen?De hypothese dat de prijsverschillen het beste getoetst kunnen worden
in een grensgebied als Limburg berust op de volgende gedachtegang: Limburg
grenst aan België en Duitsland. Onderhoud aan grensoverschrijdende wegen
zorgt voor contacten aan beide zijden van de grens met mogelijk zicht op prijzen
van asfalt in die landen. De werking van het kartel strekte zich voor zover
bekend niet uit tot België en Duitsland.Uitgaande van normale marktwerking in Duitsland en België zou het
prijsopdrijvend effect als gevolg van de werking van het kartel in Nederland
hier wel zichtbaar kunnen zijn, omdat de prijzen van asfalt bij alle marktpartijen
in Nederland geacht worden beïnvloedt te zijn door de kartelafspraken.Uit een rapport van de Argus Petroleum Weekly blijkt overigens dat het
bitumenprijsniveau in Duitsland aanzienlijk lager was dan het Nederlandse
prijsniveau, maar in België en Frankrijk nagenoeg gelijk (rack prices
2003, aangehaald op p. 27 van het rapport).3Als de geschatte 38 miljoen euro schade inderdaad wordt
teruggehaald, waaraan gaat deze dan besteed worden? Leidt dit tot een verlaging
van de wegenbelasting?Deze vraag is wat mij betreft prematuur. Gelet op de looptijd van vervolgonderzoek
en mogelijke verhaalacties laat ik zo’n beslissing graag aan het dan
regerende kabinet over.4Kunt u nader toelichten waarom u Rijkswaterstaat (RWS)
een intern onderzoek liet doen terwijl RWS een direct betrokken partij is
bij bitumen?Bij het laten uitvoeren van het onderzoek heb ik gelet op het mobiliseren
van zowel onafhankelijkheid als deskundigheid. Wat betreft de onafhankelijkheid:
het is een misvatting dat alleen RWS-medewerkers bij het onderzoek betrokken
zijn geweest. Medewerkers van de departementale Auditdienst (AD) zijn ingeschakeld
bij de opzet van het onderzoek. Bij de vormgeving en uitvoering van het dossieronderzoek
in Limburg, dat nu juist de rol van RWS in kaart beoogde te brengen, speelde
de AD ook een belangrijke rol.Voor de juridische verhaalbaarheid heb ik extern advies ingewonnen van
de Lands-advocaat (zie verder mijn antwoord op vraag 9).Bij het «technische» onderzoek naar de wijze van contracteren
en aanbesteden, kostprijsaspecten en economische schade was de deskundigheid
van RWS onontbeerlijk. Mede gelet op de ervaring die juist binnen RWS inmiddels
is opgedaan tijdens de Parlementaire Enquête Bouwnijverheid (PEC) en
de vervolgacties na de PEC heb ik daarom ook een beroep gedaan op de ervaring
van RWS.5Wat gaat u verbeteren om voortaan wel signalen op te
kunnen vangen voor eventueel te hoge prijzen bij grondstoffen?Zoals in het rapport reeds is aanbevolen, zullen de prijsontwikkelingen
in binnen- en buitenland van relatief kostbare grondstoffen of grondstoffen,
die voor een belangrijk deel de totale kosten beïnvloeden, structureel
en systematisch worden gevolgd. Ik teken daarbij wel aan dat zo’n prijsmonitor
geen zekerheid biedt dat kartelvorming wordt opgespoord. Prijsverschillen
in grondstoffen tussen EU-landen en in het binnenland kunnen ook verklaard
worden uit andere factoren zoals schaarste, transportkosten, speciale eisen
aan de grondstoffen etc. Als er vermoedens van kartelvorming zijn, zullen
deze uiteraard terstond aan de NMa als handhavende instantie worden gemeld.6Gaat u er ook zorg voor dragen dat grondstoffen beter
zichtbaar worden in de contractprijzen?Nee. Zie mijn antwoord op vraag 8.7Hoe gaat u proberen de economische schade inzichtelijk
te maken?Ook voor het bepalen van de economische schade is nadere informatie over
de definitieve boetebeschikking van wezenlijk belang. Onbekend is immers tot
welke verhoging van de bitumenprijs de afspraken hebben geleid en welke kortingen
de kartelleden bedongen. Een schatting van de economische schade kon worden
gemaakt aan de hand van de volgende elementen: de grootte van de bitumenmarkt
en het aandeel van RWS hierin als afnemer, uitgaande van het percentage van
het volume aan GWW-opdrachten dat RWS voor zijn rekening neemt. Daarnaast
speelden de instandhoudingsduur van het kartel en gegevens over het teveel
betaalde aan bitumenprijs een rol.Een betere benadering om de economische schade inzichtelijk te maken dan
deze methode die in het rapport is gehanteerd, heb ik derhalve niet tot mijn
beschikking.8Waarom zouden door meer innovatieve contractvormen,
gezien het niveau van specificeren van contractverplichtingen, de prijzen
van asfalt en bitumen aan relevantie verliezen? Betekent dit dat in deze innovatieve
contractvormen nog minder sprake is van specificatie?De in het tijdvak van de kartelafspraken gangbare RAW-contracten hanteerden
inderdaad meer gedetailleerde specificaties dan de huidige innovatieve contractvormen.
Maar de rapportage geeft al aan dat ook die specificaties niet tot op het
niveau van bitumenprijzen gingen. De prijzen van bitumen en asfalt zijn vandaag
de dag nog minder zichtbaar geworden, omdat niet langer concrete producten,
maar prestaties worden gevraagd. De opdrachtnemer heeft daarbij een steeds
grotere keuzevrijheid in materialen en uitvoeringswijzen om een oplossing
te realiseren. In casu betreft de prestatie het opleveren van een stuk infrastructuur
en zal het leveren en aanbrengen van asfalt veelal een routinematig karakter
dragen. In dat geval is vrije mededinging de beste waarborg dat RWS voor die
tegenprestatie de juiste prijs betaalt: een optimale prijs-kwaliteitverhouding
realiseert. Daarbij kunnen de in mijn antwoord op vraag 5 aangekondigde analyses
en informatie over de ontwikkelingen in relevante marktsegmenten en uitwisseling
van gegevens met andere opdrachtgevers behulpzaam zijn.9Kunt u aangeven waarop u uw uitspraak baseert dat het
aannemelijk is dat het akkoord naar aanleiding van de bouwfraude naar zijn
strekking ook de door de EU beboete kartelafspraken afdekt en de kans klein
is dat aannemers opnieuw met succes aangesproken kunnen worden op door het
bitumenkartel toegebrachte schade? Gaat u nog wel verder onderzoeken of het
toch mogelijk is hen aansprakelijk te stellen?Mijn uitspraak is allereerst gebaseerd op advisering door de Landsadvocaat.
Die advisering was eenduidig en ik heb deze overgenomen. Bovendien zijn de
betreffende opdrachtgevers. Die hebben ook ingestemd met de adviezen. De kern
is dat het Collectief Akkoord tussen publieke opdrachtgevers en Bouwend Nederland
een schikking is. De schikking houdt in dat de deelnemende publieke opdrachtgevers
tegen een financiële vergoeding afzien van civielrechtelijke aanspraken
jegens de deelnemende opdrachtnemers terzake van handelingen van vóór
1 januari 2003 in strijd met het mededingingsrecht. Ook alle aannemers
die actief waren in het bitumenkartel namen deel aan het Akkoord. Omdat het
kartel actief was van 1994–2002, valt ook deelname aan het bitumenkartel
onder het Akkoord.10Waarom staat op blz. 39 van het eindrapport dat rustig
de tijd genomen zou kunnen worden voor een verhaalsactie, omdat er een verjaringstermijn
is van 5 jaar? Als het bitumenkartel bestond in de jaren 1994–2002,
dan is toch juist de grootste spoed geboden, of is het zelfs al te laat? Kunt
u hier nader op ingaan?Een vordering tot schadevergoeding verjaart door verloop van 5 jaar na
de aanvang van de dag, volgende op die waarop de benadeelde zowel met de schade
als met de daarvoor aansprakelijke persoon bekend is geworden (en in ieder
geval door verloop van 20 jaar na de gebeurtenis waardoor de schade is veroorzaakt).
Voor het moment van deze bekendheid wordt, op advies van de landsadvocaat,
uitgegaan van de datum van de openbaarmaking van de Boetebeschikking op 15 juni
2007. Ten vroegste vanaf dit moment begint de verjaringstermijn te lopen.
Derhalve is er nog enige tijd te gaan.Gelet op het voorgaande is het niet te laat voor eventuele verhaalacties –
wat mij betreft op de leveranciers – en kan ik de voor een goede onderbouwing
van de verhaalacties benodigde tijd nemen.11Is de verjaringstermijn voor alle prijsafspraken binnen
het bitumenkartel 5 jaar, waardoor al deze afspraken nu niet meer vervolgbaar
zijn?Zie mijn antwoord op vraag 10.12Welke vage signalen waren er wel van het bestaan van
het bitumenkartel, die niet zijn opgepikt?Een RWS-medewerker, die via zijn takenpakket materiedeskundig was op het
gebied standaardprijzen, in het bewuste tijdvak vastgesteld door de Stichting
CROW, uitte halverwege de jaren ’90 binnen het toenmalige Hoofdkantoor
een niet onderbouwd vermoeden dat de bitumenprijzen te hoog zouden zijn. Het
verantwoordelijke lijnmanagement heeft dit nader onderzocht. Het resultaat
was dat dit vermoeden niet alsnog hard gemaakt kon worden.13Hoe gaat de alertheid op kartels worden vergroot bij
het ministerie van verkeer en Waterstaat? Waar gaat specifiek op gelet worden?Rijkswaterstaat en de NMa hebben gezamenlijk in 2003 in de toelichting
op de meldingsprocedure een uitgebreide lijst van omstandigheden opgesomd
die een aanwijzing kunnen zijn voor overtredingen van de Mededingingswet,
teneinde herkenning van mededingingsbeperkende afspraken door de aanbestedende
diensten te vergemakkelijken. Deze meldingsprocedure is geïmplementeerd
in de RWS-organisatie, zodat de medewerkers van de diensten die feitelijk
de aanbestedingen doen, alert zijn op dergelijke omstandigheden en deze in
voorkomende gevallen melden aan het Screeningsbureau Bouwbedrijven.Bovendien zal RWS een aanbeveling opvolgen van de Algemene Rekenkamer
uit het rapport «Leren van Parlementair Onderzoek» uit oktober
2007 om het cijfermateriaal van de eigen aanbestedingen systematisch te analyseren
op vermoedens van onregelmatigheden in de mededingingssfeer.14Welk gedeelte van de asfaltprijs wordt bepaald door
de bitumenprijs? Is het waar dat het heel eenvoudig is om prijsopdrijving
door een kartel op te sporen, door een prijsver-gelijking met het buitenland
te maken en ook het prijsverloop te analyseren in de loop van de tijd? Is
het uw voornemen om dit voortaan inderdaad te gaan doen? Welke rol zal het
Screeningsbureau Bedrijven hierin spelen?Het aandeel van de bitumenprijs in de totale prijs van asfalt hangt sterk
af van de asfaltsoort en daarmee van de andere bestanddelen. Deklagen van
bijvoorbeeld zeer open asfaltbeton bestaan voor driekwart uit geïmporteerde
steenslag, waaraan hoge eisen worden gesteld om onder meer gladde wegen te
voorkomen. Onderlagen van asfaltbeton bestaan daarentegen voor ongeveer de
helft uit aanzienlijk goedkoper grint. In beide asfaltlagen zit ongeveer evenveel
bitumen.Uit het onderzoek is gebleken dat prijsopdrijving niet zichtbaar is in
de inschrijvingsprijzen. Ontwikkelingen in grondstofprijzen worden door een
veelheid van factoren beïnvloed en die duiden niet direct op kartelvorming. Prijsvergelijking met het buitenland kan weliswaar verschillen
zichtbaar maken, maar daarmee is een kartel nog niet opgespoord. Toch meent
RWS dat periodiek onderzoek nodig is naar de prijsontwikkelingen in binnen-
en buitenland van relatief kostbare grondstoffen of grondstoffen die voor
een belangrijk deel de totale kosten beïnvloeden. In de toekomst zal
RWS onder regie van het Bureau Screening Bouwbedrijven deze ontwikkelingen
structureel en systematisch gaan volgen.15Waarom staat op blz. 8 van het eindrapport dat de cultuur
bij RWS er een was van vertrouwen hebben in het marktmechanisme? Op welke
manieren uitte deze cultuur zich nog meer, afgezien van het kennelijke vertrouwen
in een zuivere prijsvorming? Was er ook overmatig veel vertrouwen in aanbesteding,
uitbesteding, verzelfstandiging en privatisering? Is dit niet kenmerkend voor
het hele ministerie van Verkeer en Waterstaat? Hoe kan binnen het ministerie
een cultuuromslag bewerkstelligd worden?Met de passage over de cultuur binnen RWS is niets meer en niets minder
bedoeld dan prijsvorming van bitumen en asfalt. Het tijdvak waarbinnen het
kartel actief was besloeg de jaren 1994–2002, zodat we nog niet ons
voordeel hadden kunnen doen met de lessen uit de Parlementaire Enquête
Bouwnijverheid. Tegenwoordig krijgt de handhaving van de mededinging, onder
meer door de NMa, terecht meer aandacht. In mijn antwoord op vraag 13 gaf
ik al aan de samenwerking met de NMa van groot belang te achten.Aanbesteden is voorgeschreven in de EU- en nationale regelgeving waar
ook VenW aan gebonden is. Verzelfstandiging en privatisering binnen en buiten
VenW zijn onderworpen aan politieke besluitvorming, waaraan het parlement
ook richting geeft.Een cultuuromslag binnen de bouw als geheel en VenW/RWS in het bijzonder
is zich al aan het voltrekken. De focus van RWS is aan het verschuiven van
technisch en uitvoerend werk naar dienstverlening, kennisbundeling en professioneel
opdrachtgeverschap. Om deze cultuurverandering gestalte te geven en de organisatie
to te rusten voor de nieuwe taakopvatting, heeft RWS een Ondernemingsplan
en een Inkoopstrategie opgesteld die op dit moment worden geïmplementeerd.
Eén van de doelen uit de Inkoopstrategie, die in deze context van belang
is, is het streven naar een optimale prijs-kwaliteitsverhouding. Ik verwijs
verder naar mijn antwoord op vraag 8.16Hoe gaat u een mogelijkheid van schadeverhaal op de
bitumenleveranciers verder onderzoeken? Hoe groot acht u de kans op succes
hierbij?Naast het raadplegen van vitale informatie van de EU wil ik andere publieke
opdrachtgevers die mogelijk schade door het kartel hebben geleden, vragen
om in eigen kring informatie en aanwijzingen voor kartelafspraken te verzamelen.
Verder ben ik voornemens om de bestaande opdracht aan de Landsadvocaat om
mij bij te staan te verlengen. De operatie zal qua aanpak vergelijkbaar zijn
met het onderzoek dat na de PEC Bouwnijverheid is gestart en de verhaalacties
die daarop volgden. Bij voorkeur zou ik eventuele verhaalacties samen met
andere publieke opdrachtgevers willen uitvoeren. De kans op succes is, zeker
op dit moment, niet bij benadering te geven. Wel verwijs ik naar mijn toezegging
in de brief van 13-11-’07 om U op de hoogte houden van de voortgang
van vervolgacties.XNoot1Samenstelling:Leden: Van der Staaij (SGP), Snijder-Hazelhoff (VVD), Mastwijk (CDA),
Duyvendak (GL), Kortenhorst (CDA), Voorzitter Koopmans (CDA), Gerkens (SP),
Van der Ham (D66), Nicolaï (VVD), Haverkamp (CDA), De Krom (VVD), Samsom
(PvdA), Boelhouwer (PvdA), Roefs (PvdA), Jansen (SP), Cramer (CU), Roemer
(SP), Koppejan (CDA), Vermeij (PvdA), Madlener (PVV), Ten Broeke (VVD), Ondervoorzitter
Ouwehand (PvdD), Polderman (SP), Tang (PvdA) en De Rouwe (CDA).Plv. leden: Van der Vlies (SGP), Boekestijn (VVD), Bilder (CDA), Van Gent
(GL), Hessels (CDA), Jager (CDA), Van Bommel (SP), Koşer Kaya (D66),
Neppérus (VVD), Van Gennip (CDA), Aptroot (VVD), Dijsselbloem (PvdA),
Jacobi (PvdA), Besselink (PvdA), Vacature (algemeen), Anker (CU), Van Leeuwen
(SP), Knops (CDA), Depla (PvdA), Agema (PVV), Verdonk (Verdonk), Thieme (PvdD),
Lempens (SP), Waalkens (PvdA) en Van Heugten (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31200-XII-71.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl