Het verlenen van toestemming aan Prins Willem-Alexander om een huwelijk aan te gaan met Máxima Zorreguieta; Memorie van antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 00009, nr. 9

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

27-06-2001

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

00009-(R1684) nr. 9

21-06-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleidingDe voltrekking en bevestiging van het huwelijk in AmsterdamInburgeringNationaliteitMáxima ZorreguietaDe vader van Máxima ZorreguietaTitels en namenWet lidmaatschap koninklijk huis en ministeriële
verantwoordelijkheidOndertekeningLichaamNOTITIE TITELS EN NAMENS LEDEN KONINKLIJK HUIS1. De toestemmingswet voor het huwelijk van Zijne Hoogheid
Prins Maurits (6 (R 1608))2. De toestemmingswet voor het huwelijk van Zijne Hoogheid
Prins Bernhard (7 (R 1653))3. De toestemmingswet voor het huwelijk van Zijne Koninklijke
Hoogheid Prins Constantijn (8 (R 1676))4. De toestemmingswet voor het huwelijk van Zijne Koninklijke
Hoogheid Prins Willem-Alexander (9 (R1684))5. Besluit
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 00009Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 52 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
9 (R 1684)Het verlenen van toestemming aan Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Willem-Alexander
Claus George Ferdinand, Prins van Oranje, Prins der Nederlanden, Prins van
Oranje-Nassau, Jonkheer van Amsberg om een huwelijk aan te gaan met Máxima
Zorreguietanr. 9MEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 21 juni 2001InleidingDe regering heeft met genoegen kennis genomen van de algemene reactie
van de leden van de fracties van CDA, VVD, PvdA en D66. Deze leden hebben
onderscheidenlijk met instemming, waardering en verheugd kennis genomen van
het wetsvoorstel. De leden van de fractie van de VVD hebben voorts aangegeven
dat zij gaarne vóór de wet zullen stemmen. De leden van de fractie
van D66 gaven aan dat zij in grote meerderheid graag hun medewerking verlenen
aan de totstandkoming van deze wet en dat twee leden reeds enige tijd geleden
aankondigden die medewerking niet te zullen verlenen. De leden van de SGP-fractie
hebben met buitengewone belangstelling kennis genomen van het wetsvoorstel.
Naar aanleiding van het wetsvoorstel spraken de leden van de fractie van de
ChristenUnie hun vreugde uit over het feit dat Zijne Koninklijke Hoogheid
de Prins van Oranje de vrouw van zijn keuze heeft gevonden. De leden van de
fractie van GroenLinks zien in dit wetsvoorstel tot toestemming, anders dan
bij de vorige wetten, aanleiding om zich hier in commissieverband in te mengen
omdat ook door GroenLinks niet ontkend kan worden dat deze wet gebukt gaat
onder enige staatsrechtelijke relevantie.De leden van de genoemde fracties hebben vervolgens vragen gesteld over
het wetsvoorstel. De regering heeft zich ervoor ingezet deze vragen zo goed
en tijdig mogelijk te beantwoorden. De toegezegde notitie inzake titels en
namen van leden van het koninklijk huis is als bijlage bij deze memorie van
antwoord gevoegd. Met deze notitie geeft de regering gevolg aan de toezegging
die de minister-president heeft gedaan tijdens de vorige verenigde vergadering
(handelingen Verenigde Vergadering 10 april 2001, 12).De voltrekking en bevestiging van het huwelijk in AmsterdamDe leden van de fractie van GroenLinks hebben gevraagd of bijzondere overwegingen
ten grondslag hebben gelegen aan de keuze voor Amsterdam, of er sprake was
van een afweging tussen Den Haag en Amsterdam en of de keuze voor Amsterdam
al van meet af aan duidelijk was. Ook de leden van de SGP-fractie
vroegen naar de gronden voor de keuze van Amsterdam in verhouding tot Den
Haag.De leden van de fractie van GroenLinks vroegen voorts waar en door wie
het burgerlijk huwelijk wordt voltrokken. Deze leden vroegen verder of de
regering hun mening deelt dat het grondrecht van demonstratie en vrije meningsuiting
ook op 2 februari in het centrum van Amsterdam moet kunnen worden uitgeoefend.
Zij vroegen ook of het de regering bekend is dat de gemeenteraad van Amsterdam
in 2000 heeft besloten de bestuurlijke ophouding niet langer te zullen toepassen.
Deze leden vroegen of de regering erkent dat de gemeenteraad hiertoe het recht
heeft en of de regering wil toezeggen geen druk op het gemeentebestuur van
Amsterdam te zullen uitoefenen teneinde dit besluit weer ongedaan te maken.
Tot slot vroegen zij of de gemeente Amsterdam wordt gecompenseerd voor de
kosten van het huwelijk.Het voorgenomen huwelijk zal op 2 februari 2002 worden voltrokken en bevestigd
te Amsterdam. De regering is van mening dat Amsterdam als hoofdstad van Nederland
een passende plaats is voor de voltrekking van het huwelijk van de Prins van
Oranje. De keuze voor de hoofdstad is na de aankondiging van de verloving
gemaakt en houdt geen oordeel in over de vraag of andere gemeenten in Nederland,
inclusief Den Haag, niet eveneens geschikt zouden zijn geweest als plaats
van de voltrekking en bevestiging van het huwelijk. Het burgerlijk huwelijk
zal worden voltrokken door de burgemeester van Amsterdam zoals ook de burgemeesters
van andere gemeenten de huwelijken voltrokken van de jongste broer en van
twee neven van Zijne Koninklijke Hoogheid de Prins van Oranje die daar in
het huwelijk zijn getreden na verlening van wettelijke toestemming.Het grondrecht van demonstratie en vrije meningsuiting kan ook op 2 februari
2002 in het centrum van Amsterdam worden uitgeoefend binnen de bestaande wettelijke
grenzen.Van de zijde van de gemeente Amsterdam is vernomen dat naar aanleiding
van de evaluatie van de EK-2000 de burgemeester aan de gemeenteraad heeft
voorgesteld de mogelijkheid tot bestuurlijke ophouding te schrappen uit de
Algemene plaatselijke verordening (APV) van Amsterdam. De raad heeft hierover
nog geen beslissing genomen. De raadscommissie Algemene Zaken zal het voorstel
tot wijziging van de APV op 18 september a.s. bespreken met de burgemeester.
De wijze waarop in Amsterdam wordt omgegaan met het instrument van bestuurlijke
ophouding, dat overigens onder omstandigheden ook kan worden gebruikt zonder
dat de APV daarvoor een basis biedt, is een verantwoordelijkheid van de gemeente
Amsterdam. De regering is niet voornemens de raad of de burgemeester hierop
aan te spreken. Zij heeft er alle vertrouwen in dat de gemeente Amsterdam
alles in het werk zal stellen om de huwelijksdag goed te laten verlopen.In de algemene uitkering uit het Gemeentefonds aan Amsterdam is reeds
rekening gehouden met de bijzondere functie van Amsterdam als hoofd-stad.
Hieruit kunnen de met deze functie samenhangende extra bestuurskosten worden
betaald. In overleg met het regiokorps Amsterdam-Amstelland zal nagegaan worden
of bij de te nemen veiligheidsmaatregelen in verband met het huwelijk volstaan
kan worden met de bijstands-regeling. Indien zulks niet het geval is zal nader
overleg moeten plaatsvinden.De leden van de fractie van GroenLinks hebben gevraagd of de bevestiging
van het huwelijk in de Hervormde gemeente van Amsterdam inhoudt dat Máxima
Zorreguieta toetreedt tot deze gemeente en uit de Rooms-Katholieke kerk treedt.
Indien dit laatste niet het geval is, vroegen zij wat dit betekent voor de
keuze van de kerk waar de doopplechtigheid van eventuele kinderen zal plaatsvinden.
Zij vroegen tevens of de regering zich ingespannen heeft voor
een oecumenische huwelijksbevestiging waarbij zowel hervormde als katholieke
aspecten een rol spelen.De leden van de SGP-fractie hebben er met erkentelijkheid kennis van genomen
dat, aldus de memorie van toelichting, het huwelijk zal worden bevestigd in
de Hervormde gemeente van Amsterdam. Tevens hebben zij (via een transcript
van een uitzending van TV Nederland 2, NOS-Aktueel van 30 maart jl.) kennis
genomen van de mededeling van Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Willem-Alexander
dat het Huis van Oranje niet katholiek zal worden en dat, mocht het aanstaande
echtpaar kinderen krijgen, deze in de Nederlandse Hervormde Kerk zullen worden
gedoopt. Genoemde leden verbonden aan de betreffende mededeling in de memorie
van toelichting, mede beschouwd in het licht van wat er op 30 maart is gezegd
(zie boven), de conclusie dat het Huis van Oranje in de protestantse traditie
blijft en dat eventuele kinderen ook in die traditie zullen worden opgevoed.
Zonder tegenspraak van de zijde van de regering op dit punt, gingen zij ervan
uit dat deze conclusie terecht is getrokken. Zij verbonden hieraan nog de
opmerking dat naar hun overtuiging een persoonlijke en weloverwogen keuze
van de aanstaande bruid om over te gaan tot de Nederlandse Hervormde Kerk,
de beslissing als door het aanstaande koninklijke echtpaar op 30 maart jl.
in dezen weergegeven bijzonder zal ondersteunen.De opmerkingen van de leden van de SGP-fractie, geven de regering aanleiding
tot het volgende. De gedane mededeling in de memorie van toelichting over
de bevestiging van het huwelijk in de Hervormde gemeente alsmede de op 30
maart gedane mededeling, wettigen naar het oordeel van de regering de conclusie
dat het de intentie van het aanstaande echtpaar is dat het Huis van Oranje
in de protestantse traditie blijft en dat eventuele kinderen ook in die traditie
zullen worden opgevoed. In antwoord op de vragen van de fractie van GroenLinks
antwoordt de regering dat zij geen aanleiding ziet om de genoemde punten anders
te beschouwen dan als een aangelegenheid van het aanstaande echtpaar.InburgeringDe leden van de fractie van de PvdA wilden graag vernemen hoe het college
van burgemeester en wethouders van de gemeente Den Haag bij de verlening van
het Nederlanderschap aan Máxima Zorreguieta betrokken is geweest. Zij
vroegen wanneer het besluit om een inburgeringsprogramma achterwege te laten
door B&W is genomen.Ook de leden van de fractie van GroenLinks vroegen naar de besluitvorming
door B&W.Zij vroegen op welke wijze het college het onderzoek heeft verricht, hoe
vaak een dergelijk besluit is genomen en of artikel 5, derde lid, is toegepast.Van de zijde van de gemeente Den Haag is vernomen dat het college van
burgemeester en wethouders als bevoegd orgaan in de zin van artikel 5 van
de Wet inburgering nieuwkomers het vereiste onderzoek heeft verricht, onder
meer door een gesprek van de burgemeester met de verloofde van Zijne Koninklijke
Hoogheid Prins Willem-Alexander. Het besluit is genomen op 18 mei 2001. Met
enige regelmaat neemt het college besluiten tot het achterwege laten van een
inburgeringsprogramma. Dit besluit is gebaseerd op de artikelen 4, derde lid,
en artikel 5, derde lid, van de Wet inburgering nieuwkomers. NationaliteitDe leden van de fractie van de VVD hebben gevraagd of eventuele kinderen
die voor de Argentijnse nationaliteit kiezen, de Nederlandse nationaliteit
verliezen en daarmee ook het lidmaatschap van het koninklijk huis,
het recht op de troonopvolging of het koningschap. Zij vroegen tevens welke
gevolgen dat dan weer zou kunnen hebben voor zijn echtgenoot of haar echtgenote.De leden van de fractie van de PvdA vroegen of bij de verlening van het
Nederlanderschap is afgeweken van een (in het verleden aangehouden) lijn waarbij
(bepaalde) diakritische tekens in namen worden verwijderd. Ook de leden van
de ChristenUnie stelden hierover een vraag, daarbij verwijzend naar de aanpassing
van de voornamen van prins Hendrik, prins Bernhard en prins Claus.De leden van de fractie van GroenLinks merkten op dat Máxima Zorreguieta
op grond van de Wet lidmaatschap koninklijk huis Nederlandse diende te worden
alvorens met Willem-Alexander te kunnen trouwen. Zij vroegen of, gelet op
het feit dat de verkrijging van het Nederlanderschap in veel «gemengde»
huwelijken geen sinecure is, er geen sprake is van rechtsongelijkheid nu aan
Máxima Zorreguieta het Nederlanderschap al op 17 mei 2001 is verleend.
Ook vroegen zij hoe vaak in de laatste 10 jaar gebruik is gemaakt van artikel
10 van de Rijkswet op het Nederlanderschap en in welke gevallen dat is gebeurd.
De genoemde leden hebben voorts gevraagd of eventuele kinderen uit het huwelijk
volgens de Argentijnse wetgeving pas kunnen opteren voor de Argentijnse nationaliteit
zodra zij volwassen zijn. Zij vroegen tot slot of de ouders daar ook voor
kunnen opteren.De leden van de fractie van D66 stelden de vraag of aan het behoud van
de Argentijnse nationaliteit voor Máxima Zorreguieta nog andere gevolgen,
met name enige burgerlijke plichten, verbonden zijn dan beschreven in de memorie
van toelichting.De leden van de fractie van de ChristenUnie vroegen wat na verwerving
van het Nederlanderschap feitelijk nog de inhoud van de Argentijnse nationaliteit
van mevrouw Zorreguieta is.Indien als meerderjarige de Argentijnse nationaliteit door optie verkregen
zou worden, zal op grond van artikel 15 van de Rijkswet op het Nederlanderschap,
maar ook naar de tekst van dit artikel, zoals die geldt wanneer de Wet van
21 december 2000 (Stb. 2000, 618) in werking treedt, de Nederlandse nationaliteit
verloren gaan. De betrokkene dan op grond van artikel 3 van de Wet lidmaatschap
koninklijk huis tevens het lidmaatschap van het koninklijk huis verliezen.
De Grondwet bepaalt niet expliciet dat de Koning Nederlander moet zijn. Bij
de grondwetsherziening van 1922 inzake de erfopvolging is evenwel nadrukkelijk
gekozen voor een nationaal koningschap. De grondwetgever heeft het Nederlanderschap
van de Koning stilzwijgend als vanzelfsprekendheid verondersteld. Dit komt
tot uitdrukking in artikel 3 van de Wet lidmaatschap koninklijk huis waarin
is bepaald dat het lidmaatschap niet wordt verkregen bij gemis en eindigt
bij verlies van het Nederlanderschap.Wat de diakritische tekens betreft, houdt het beleid bij naturalisatie
in dat de namen van de naturalisandus/naturalisanda ter gelegenheid van de
naturalisatie zo weinig mogelijk worden gewijzigd. Daarbij is aansluiting
gezocht na overleg met de betrokkene.Toepassing van artikel 10 van de Rijkswet op het Nederlanderschap was,
zoals de leden van de fractie van GroenLinks terecht opmerken, nodig met het
oog op de vereisten die de wet lidmaatschap koninklijk huis stelt. In die
zin kan er derhalve geen sprake zijn van rechtsongelijkheid in vergelijking
tot situaties waarin het niet gaat om een huwelijk met een lid van het koninklijk
huis en waarbij het Nederlanderschap dus geen voorwaarde is om een huwelijk
aan te kunnen gaan. Cijfers omtrent de toepassing van artikel 10 van de Rijkswet
op het Nederlanderschap zijn beschikbaar vanaf 1995. Artikel 10 is van
1995 tot en met april 2001 880 keer toegepast. Het overgrote deel van
deze toepassing, namelijk 777 keer, betreft naturalisaties van kinderen die
niet tegelijk met de ouder zijn genaturaliseerd, omdat deze kinderen ten tijde
van de naturalisatie van de ouder niet in Nederland verbleven dan wel niet
voldeden aan de voorwaarden. De naturalisatie geschiedt in die
gevallen uit een oogpunt van eenheid van nationaliteit in het gezin. In dezelfde
periode heeft 29 keer een naturalisatie om redenen dat daarmee een bijzonder
Nederlands belang gemoeid is, plaatsgevonden.Kinderen van een in Argentinië geboren vader en/of moeder kunnen
opteren voor de Argentijnse nationaliteit als zij ouder dan 18 jaar zijn (Wet
346, artikel 1 onder 2, jo. Decreet 3213 van 28 september 1984, artikel 2).
Personen die de ouderlijke macht uitoefenen kunnen voor kinderen jonger dan
18 jaar de optie uitoefenen. Aan het behoud van de Argentijnse nationaliteit
zijn geen specifiek omschreven burgerlijke plichten verbonden.Máxima ZorreguietaDe leden van de fractie van GroenLinks vroegen hoe groot de jaarlijkse
uitkering is die Máxima Zorreguieta zal ontvangen als de echtgenote
van de vermoedelijke opvolger.Zij vroegen of de regering het wenselijk en verantwoord acht dat Máxima
Zorreguieta als jonge, moderne en onafhankelijke vrouw er de voorkeur aan
zou geven om naast, of in plaats van, haar positie als echtelijk verlengstuk
van de vermoedelijke troonopvolger een functie in het «normale»
maatschappelijk leven te ambiëren, zoals ze dat gewend was.De hoogte van de jaarlijkse uitkering die de echtgenote van de vermoedelijke
opvolger van rechtswege ontvangt, is bepaald in de wet financieel statuut
van het Koninklijk Huis. Deze uitkering bedraagt voljaars op basis van het
jaar 2001 ca. fl. 1 647 000,-. De echtgenote van de vermoedelijke
opvolger is als zodanig nauw betrokken bij de uitoefening van de koninklijke
functie. Dat stelt beperkingen aan de vervulling van andere functies in het
maatschappelijk leven.De leden van de fractie van de ChristenUnie was het opgevallen dat in
de memorie van toelichting niet wordt aangegeven op welke grond de regering
dit voorstel indient en dus van mening is dat er geen redenen zijn om de toestemming
te onthouden.De bepalingen van de Grondwet over de erfopvolging en toestemming voor
huwelijken houden in dat de grondwetgever als hoofdregel heeft bepaald dat
de wettige nakomelingen en bloedverwanten van de Koning tot in de derde graad
erfopvolgers zijn. In dit geval gaat het om toestemming voor het huwelijk
van de vermoedelijke opvolger van de Koning die een bloedverwant in de eerste
graad is. De regering ziet geen grond die zou moeten leiden tot afwijking
van de genoemde regel en heeft daarom, na overleg met de verloofden, dit wetsvoorstel
ingediend.De genoemde leden hadden geen behoefte terug te komen op het debat in
de Tweede Kamer op 5 april jl. maar vroegen de aandacht voor een achterliggende
zaak, namelijk dat in het milieu van herkomst van de aanstaande echtgenote
van de Prins van Oranje opvattingen leven over sociale verhoudingen en het
accepteren van grote tegenstellingen tussen arm en rijk, die sterk afwijken
van wat hierover in ons land – bij alle nuanceverschillen – de
algemene opvattingen zijn. Zij vroegen of de regering het vertrouwen heeft
dat ons koninklijk huis, ook in een volgende generatie, voldoende afstand
tot deze opvattingen zal bewaren.De veronderstelde opvattingen in het milieu van herkomst van de aanstaande
echtgenote van Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Willem-Alexander, laat de
regering voor rekening van de leden van de fractie van de ChristenUnie. De
regering heeft het gevraagde vertrouwen inderdaad. De vader van Máxima ZorreguietaDe regering heeft met genoegen gelezen dat de leden van de PvdA-fractie
erkentelijk zijn voor de wijze waarop de regering is opgetreden ten aanzien
van de positie van de heer Zorreguieta bij de verloving en het voorgenomen
huwelijk.Deze leden spraken de hoop uit dat het algemeen belang in de toekomst
op dezelfde wijze wordt gediend. Ook de leden van de fractie van GroenLinks
stelden hierover vragen.De regering verwijst hiervoor naar de zienswijze die zij heeft verwoord
in het genoemde debat in de Tweede Kamer op 5 april jl.De leden van de fractie van GroenLinks vroegen, nu de vader afwezig is,
welke leden van de familie Zorreguieta wel bij of tijdens de huwelijksplechtigheden
in Nederland zullen zijn, of daartoe het voornemen hebben. Zij vroegen of
de regering bereid is de Staten-Generaal daarover in te lichten zodra dit
bekend is.Voorts vroegen zij of de regering de juistheid kan bevestigen of ontkennen
van berichten over de aankoop van een woning door de vader van Máxima
Zorreguieta in Nederland. Zij vroegen of de regering bereid is mee te delen
met welk doel deze woning is gekocht.De genoemde leden stelden verder de vraag of de regering bij het antecedentenonderzoek
van Jorge Zorreguieta ook het feit heeft betrokken dat hij voorzitter is van
de Baskische vereniging in Argentinië en of deze vereniging contacten
onderhoudt met Baskische afscheidingsbewegingen als de ETA. Zij vroegen wat
uit dit onderzoek is gebleken en welke invloed dit heeft gehad op het oordeel
ten aanzien van de toekomstige positie van de vader.Tot slot vroegen deze leden of de regering zich rekenschap heeft gegeven
van het feit dat ten aanzien van het verleden van de vader van Máxima
Zorreguieta ook in de toekomst nog nieuwe gegevens bekend zouden kunnen worden
die een smet kunnen werpen op de koninklijke familie en/of op de positie van
de Nederlandse regering. Zij vroegen op welke wijze de regering meent zich
te moeten voorbereiden op deze eventualiteit.De regering acht geen termen aanwezig om de Staten-Generaal thans of in
een later stadium mededelingen te doen over de aanwezigen. De genoemde berichten
over de aankoop van een woning door de vader van Máxima Zorreguieta
in Nederland, zijn onjuist. Het door professor Baud in volledige onafhankelijkheid
verrichte onderzoek naar de periode van militair bewind in Argentinië
en de rol en positie van de heer Zorreguieta in die periode, is het onderzoek
zoals het is gepubliceerd en op 30 maart jl. aan de Staten-Generaal is aangeboden
(kamerstukken II 2000/2001, 27 662, nr. 1). De regering heeft geen behoefte
daaraan iets toe te voegen. In het onderzoek zijn alle relevante aspecten
aan de orde gekomen en voldoende belicht.Titels en namenDe leden van de PvdA-fractie vroegen de regering (nader) aan te geven
waarom het wenselijk zou zijn een uitzondering te maken op het maatschappelijk
verkeer, waarbij een echtgenote de titel van haar man mag dragen. Zij vroegen
of dit niet ook in ander verband discussie kan oproepen.De leden van de fractie van de VVD vroegen of de regering nader kan motiveren
en uitleggen waarom zij er voor kiest om in de Wet lidmaatschap koninklijk
huis een bepaling op te nemen, waarin wordt vastgelegd dat de titel Prins/Prinses
van Oranje uitsluitend toekomt aan de vermoedelijke mannelijke of vrouwelijke
opvolger van de Koning. Zij vroegen of dit betekent dat de echtgenote van
een Prins van Oranje dan geen aanspreektitel «Prinses van
Oranje» en de echtgenoot van een Prinses van Oranje dan geen aanspreektitel
«Prins van Oranje» meer zou moeten of mogen dragen, ook niet (meer)
in het spraakgebruik, zoals de memorie van toelichting indiceert. Zij vroegen
of dit spraakgebruik overigens in het geheel wel heeft bestaan. Voorts vroegen
zij of, als dit spraakgebruik in die zin moet veranderen, dit dan ook nog
enige relatie met en/of gevolgen heeft voor de benaming in het spraakgebruik
van«Prinses» voor Marilène van den Broek en Annette Sekrève.
Tevens vroegen zij of de regering deze constructie c.q. dit spraakgebruik
wél wil handhaven. De genoemde leden vroegen, wat dit onderwerp betreft,
of er ook nog relatie bestaat met een door de regering aangekondigd voornemen
om de titel Prins/Prinses van Oranje-Nassau exclusief toe te gaan kennen aan
de potentiële grondwettelijke opvolgers van de Koning in alléén
de directe lijn. Zij wezen erop dat bij de behandeling van recente toestemmingswetten
ook discussie is gevoerd over de consistentie in o.a. naamgeving en titulatuur
van zowel huwelijkskandidaten zelf als van eventuele kinderen. Op verzoek
van de VVD-fractie en anderen heeft de minister-president daarover een notitie
toegezegd. De VVD-fractie ziet die notitie zo spoedig mogelijk tegemoet. Mede
omdat in het onderhavige wetsvoorstel weer wordt afgeweken van de laatste
drie toestemmingswetten voor huwelijken van leden van het koninklijk huis.
Deze leden vroegen opnieuw naar de gevraagde consistentie.De leden van de fractie van het CDA merkten op dat Zijne Koninklijke Hoogheid
Prins Willem-Alexander op grond van de in 1980 vigerende Grondwet de titel
Prins van Oranje draagt. Deze bepaling is in 1983 uit de Grondwet verdwenen.
Zij vroegen wat thans de formele status is van de titel Prins van Oranje.
De genoemde leden vroegen voorts of zij het juist zagen dat de regering voornemens
is een einde te maken aan de traditie dat alleen de mannelijke troonopvolger
wordt aangeduid met de titel Prins van Oranje. Zij merkten op dat de Koninginnen
Wilhelmina, Juliana en Beatrix als vermoedelijke troonopvolger de titel «Prinses
van Oranje» niet hebben mogen voeren. Voorts merkten zij op dat het
feit dat de grondwettelijke titel «Prins van Oranje» de afgelopen
tweehonderd jaar voorbehouden is geweest aan de mannelijke troonopvolger,
er nooit aan in de weg heeft gestaan dat de echtgenotes van de mannelijke
troonopvolger met «Prinses van Oranje» werden aangeduid. Dit was
zowel bij de echtgenote van de latere Koning Willem II als van Willem III
het geval. Dit stond los van het feit dat de Grondwet slechts de mannelijke
troonopvolger aanduidde als Prins van Oranje. Zij vroegen of de regering kan
aangeven waarom zij met deze traditie wil breken.Tevens hadden zij nog enkele vragen over het begrip «maatschappelijk
gebruik» met betrekking tot het voeren van de titel Prinses van Oranje
door de echtgenote van de Kroonprins. Zij vroegen wat precies onder het begrip
«maatschappelijk gebruik» moet worden verstaan en wie de inhoud
van het maatschappelijk gebruik bepaalt. Zij vroegen wanneer naar de regering
sprake is van een maatschappelijk gebruik. Zij wezen erop dat de regering
in de toelichting schrijft aan te nemen dat het maatschappelijk gebruik er
toe zal leiden dat de echtgenote van de Prins van Oranje niet de titel Prinses
van Oranje zal voeren. Deze leden wezen er in dit verband echter op dat bij
de toestemmingswetten voor het huwelijk van Zijne Hoogheid Prins Bernhard
met Annette Sekrève en van Zijne Hoogheid Prins Maurits met Marie-Hélène
van den Broek ten aanzien van de titulatuur van de echtgenotes in de toelichting
werd geschreven: «Zijne Hoogheid Prins Maurits (resp. Prins Bernhard)
voert [...] de persoonlijke titel Prins van Oranje-Nassau. Het maatschappelijk
gebruik brengt met zich dat zij de titel van haar echtgenoot zal voeren en
derhalve Prinses van Oranje-Nassau zal worden genoemd.» De leden van
de CDA-fractie leek het voor de hand te liggen om bij de eerdere toestem-mingswetten
aan te sluiten in die zin dat de echtgenote van de Kroonprins Prinses van
Oranje zal worden genoemd. Voorts vroegen zij of overigens het maatschappelijk gebruik niet mede
bepaald wordt door hetgeen in overige Koninkrijken gebruikelijk is. Zij vroegen
of de regering te dien aanzien kan aangeven wat in andere West-Europese monarchieën
het maatschappelijke gebruik is ten aanzien van het dragen van de titel van
de troonopvolger door de echtgenote.Deze leden wezen er voorts op dat het maatschappelijk gebruik is om aan
de echtgenote van de Koning de titel Koningin verlenen. Dit is in alle monarchieën
te doen gebruikelijk, evenals de traditie dat de echtgenoot van een regerend
Koningin Prins wordt genoemd. Eerder heeft de minister-president verklaard
dat hij de keuze voor de aanduiding van de vrouw van de Koning thans niet
aan de orde vindt. Zij vroegen of dit betekent dat de regering niet uitsluit
dat de echtgenote van de toekomstige Koning te zijner tijd als Prinses zal
worden aangeduid. Dat zou naar hun oordeel een niet begrijpelijke breuk met
het in monarchieën bestaande gebruik betekenen.Ook de leden van de fractie van GroenLinks vroegen welke titel(s) Máxima
Zorreguieta zal krijgen na de eventuele troonsbestijging van Willem-Alexander.
Zij vroegen of het niet voor de hand ligt dat zij dan in aanmerking komt voor
de titel prinses aangezien de echtgenoten van de achtereenvolgende koninginnen
altijd prins zijn genoemd. Tevens vroegen deze leden of zulks niet bij wet
geregeld moet worden zodat alleen het staatshoofd de titel koning(in) kan
dragen.Verder gaven de leden van de fractie van D66 aan zij het op prijs zouden
stellen als de regering nader zou toelichten wat wordt beoogd met de zinsnede
dat «er tot de wijziging van de Wet lidmaatschap koninklijk huis op
zich geen bezwaar behoeft te bestaan wanneer zij (Máxima) in het maatschappelijk
verkeer wordt aangeduid met de titel Prinses van Oranje». Zij vroegen
of hieruit moet worden afgeleid dat de regering van mening is dat dit, nadat
voornoemde wet zal zijn gewijzigd, mogelijk wel op bezwaar zal stuiten. Deze
leden vroegen voorts of het niet te verwachten is dat ook na een eventuele
wetswijziging waardoor de titel Prins of Prinses van Oranje uitsluitend wordt
toegekend aan de vermoedelijke troonopvolger, het maatschappelijk gebruik
er toch toe zal leiden dat de echtgenote met de titel Prinses van Oranje zal
worden aangesproken.Voorts vroegen de leden van de ChristenUnie om een nadere motivering,
waarom de regering van het adelsgebruik wil afwijken ten aanzien van de titel
Prinses van Oranje. Zij meenden dat het toch zeer wel mogelijk is onderscheid
te maken tussen het gebruik van deze titel voor een toekomstige vrouwelijke
erfgenaam van de Kroon en voor de echtgenote van een mannelijke erfgenaam
van de Kroon, zoals ook met de titel Koningin het geval is. Zij vroegen of
de regering niet moet erkennen dat zij zelf met haar opmerking over de titel
Prinses van Oranje de discussie over de titel Koningin heeft uitgelokt. Deze
leden vroegen de regering alsnog te verklaren dat het vanzelfsprekend is dat
de echtgenote van een Nederlandse koning de titel Koningin voert.Tot 1983 reserveerde de Grondwet de titel Prins van Oranje voor de mannelijke
vermoedelijke opvolger. Bij de grondwetsherziening van 1983 is het onderscheid
naar geslacht in de erfopvolging vervallen. Tevens is daarbij komen vast te
staan dat de titel Prins of Prinses van Oranje wordt verleend aan de vermoedelijke
opvolger (kamerstukken II 1979/80, 16 034, nr. 3, p. 20). Sedert 1983
is de oudste wettige nakomeling van de Koning de vermoedelijke opvolger. In
de lijn van deze ontwikkeling is het passend dat in de Wet lidmaatschap koninklijk
huis zal worden bepaald dat een vrouwelijke vermoedelijke opvolger de titel
Prinses van Oranje toekomt zoals een mannelijke vermoedelijke opvolger Prins
van Oranje is. De regering beschouwt dit als een eigentijdse, waardevolle
voortzetting van de traditie. Het spraakgebruik van ruim anderhalve eeuw geleden
dat ook toen slechts van beperkte duur is geweest, zo antwoordt de regering
van de leden van de CDA-fractie, kan bezwaarlijk in alle opzichten als maatgevend worden beschouwd voor hetgeen thans, in gewijzigde maatschappelijke
verhoudingen, gebruikelijk zou moeten zijn. Wat betreft het maatschappelijk
gebruik ten aanzien van prinselijke titels kan overigens worden opgemerkt
dat dit zich niet uitsluitend laat sturen door de wetgever. Dit neemt niet
weg dat het mede tot de taak van de regering behoort om inzake het gebruik
van titulatuur van leden van het koninklijk huis een ontwikkeling in de door
de wetgever beoogde richting zoveel mogelijk te bevorderen en tevens haar
eigen lijn kenbaar te maken teneinde derden duidelijkheid te bieden inzake
de aanspreektitels. Daarvan mag een zeker effect op het maatschappelijk gebruik
worden verwacht.De hierboven genoemde regeling in de Wet lidmaatschap koninklijk huis
inzake de titel Prins (Prinses) van Oranje heeft gevolgen voor het gebruik
van deze aanspreektitel omdat slechts één persoon de vermoedelijke
opvolger van de Koning kan zijn en daarmee bij uitsluiting van anderen gerechtigd
is deze titel te voeren. Aangenomen mag worden dat het spraakgebruik zich
zal richten naar de aldus bepaalde aanspreektitel die de hoedanigheid van
vermoedelijke opvolger aanduidt en daardoor ook tijdelijk van aard is. De
beoogde regeling en het daarmee corresponderende spraakgebruik ten aanzien
van de titel Prins (Prinses) van Oranje bij de vermoedelijke opvolger, hebben
geen gevolgen voor het spraakgebruik inzake de echtgenote van Zijne Hoogheid
Prins Maurits en de echtgenote van Zijne Hoogheid Prins Bernhard omdat zij
geen titel dragen die slechts aan één persoon kan toekomen.De praktijk in andere monarchieën, waar de betekenis en onderlinge
verhouding tussen tradities, constituties, regelgeving, maatschappelijke omstandigheden
en gebruiken niet steeds dezelfde is, behoeft op dit punt niet per definitie
richtinggevend of bepalend te zijn. De regering wijst erop dat grondwetsbepalingen
over het verband tussen een bepaalde titel en de hoedanigheid van vermoedelijke
opvolger in het Verenigd Koninkrijk niet voorkomen.De wijze waarop de echtgenote van de Koning zal worden aangeduid komt
uit de aard der zaak pas op een later moment aan de orde. De regering zal
dan alle relevante factoren en overwegingen in beschouwing nemen. Voor een
wettelijke regeling terzake bestaat geen noodzaak.De leden van de PvdA-fractie namen kennis van het feit dat, op het moment
dat prins Willem-Alexander Koning wordt, het predikaat Jonkheer van Amsberg
tot het «enz. enz. enz.» gaat behoren en op die wijze zal overgaan
op de volgende generaties. Zij vroegen waarom aan titulatuur die uit het begin
van het Koninkrijk dateert, bij de opvolgers van prins Willem-Alexander als
Koning het predikaat Jonkheer van Amsberg wordt toegevoegd. Voorts vroegen
zij waarom de eerdere predikaten «hertog van Mecklenburg» en «prins
van Lippe-Biesterfeld» niet aan het «enz. enz. enz.» zijn
toegevoegd.Ook de leden van de fractie van D66 stelden hierover vragen. Zij vroegen
of het wel mogelijk is te bepalen dat het predikaat Jonkheer (Jonkvrouwe)
van Amsberg gaat behoren tot het «enz. enz. enz» op het moment
dat de Prins Koning zal zijn geworden en dat het ook op die wijze zal overgaan
op de volgende generaties. Zij vroegen of het niet zo is dat tot het «enz.
enz. enz» alleen kunnen behoren de titels die de Koning gerechtigd is
te voeren, dat wil zeggen de titels die behoren bij de voormalige bezittingen
van de Prinsen van Oranje tijdens de Republiek der Verenigde Nederlanden.
Deze leden vroegen of indertijd de toenmalige regeringen toch ook niet gerechtigd
waren te beschikken over de titels Hertog(in) van Mecklenburg en Prins(es)
van Lippe-Biesterfeld en of daartoe toch alleen de betrokken families Van
Mecklenburg, respectievelijk Lippe gerechtigd waren.De regering ziet geen bezwaren tegen opneming van het predikaat «Jonkheer
(Jonkvrouwe) van Amsberg» in het «enz. enz. enz». De titels «Hertogin van Mecklenburg» en «Prinses van Lippe-Biesterfeld»
zijn eertijds verleend met de vereiste instemming van de betreffende families.
De regering stelt vast dat de eventuele toevoeging van deze titels aan het
«enz. enz. enz.» destijds niet aan de orde was.De leden van de PvdA-fractie stelden tot slot de vraag waarom de kinderen
die uit het huwelijk van prins Constantijn en prinses Laurentien kunnen worden
geboren, en die in de directe lijn van de erfopvolging vallen, wél
het predikaat Jonkheer van Amsberg dragen en de kinderen uit het huwelijk
van prins Willem-Alexander en Máxima Zorreguieta niet.Een toekomstige vermoedelijke opvolger uit het huwelijk van Zijne Koninklijke
Hoogheid Prins Willem-Alexander en Máxima Zorreguieta zal na de troonswisseling
als Koning(in) als onderdeel van het «enz. enz. enz.» het predikaat
Jonkheer (Jonkvrouwe) van Amsberg dragen. Dit geldt niet voor de overige kinderen
uit het huwelijk. Zij zullen uitsluitend de titels en namen dragen die behoren
bij de directe lijn van de erfopvolging. Het genoemde predikaat zal worden
gedragen door eventuele kinderen uit het huwelijk van Zijne Koninklijke Hoogheid
Prins Constantijn in combinatie met de titel graaf van Oranje-Nassau op grond
van het koninklijk besluit van 11 mei 2001 (Stb. 227).De leden van de fractie van GroenLinks merkten op dat echtgenotes ervoor
kunnen kiezen de eigen (meisjes)naam te houden en te gebruiken. Zij vroegen
of dit ook geldt voor de toekomstige echtgenote van de vermoedelijke troonopvolger.Ook de leden van de D66-fractie vroegen of er sprake is van een bewuste
keuze van de regering om Máxima na haar huwelijk niet langer tevens
haar familienaam Zorreguieta te laten voeren. Zij vroegen of die keuze nader
kan worden toegelicht.De regering verwijst naar hetgeen hierover in de memorie van toelichting
is opgenomen. Na overleg met betrokkene is de keuze gemaakt dat zij wordt
aangesproken en zichzelf aanduidt met de titels en namen die daarin zijn genoemd.
Op dezelfde wijze is besloten over de aanspreektitels van de echtgenotes van
de jongste broer en de twee neven van Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Willem-Alexander
die zijn gehuwd na wettelijke toestemming.De leden van de fractie van D66 vroegen verder waarom er niet voor wordt
gekozen om overeenkomstig het maatschappelijk gebruik Máxima ook het
predikaat Jonkvrouwe van Amsberg te laten voeren. Ook de leden van de fractie
van de ChristenUnie vroegen waarom in de titulatuur voor de a.s. echtgenote
van de Prins van Oranje is gekozen voor «mevrouw Van Amsberg»
en niet voor jonkvrouwe Van Amsberg.Het gebruik inzake de aanduiding van echtgenotes van leden van de adel
houdt in dat de echtgenote van een jonkheer niet zelf het predikaat jonkvrouw
voert maar wordt aangeduid als mevrouw in combinatie met de geslachtsnaam
van de echtgenoot. Op dezelfde wijze wordt de echtgenote van Zijne Koninklijke
Hoogheid Prins Constantijn mede aangeduid als mevrouw Van Amsberg.De leden van de fractie van D66 merkten op dat het ook gebruikelijk is
dat de geslachtsnaam van de vader wordt doorgegeven aan de kinderen. Niet
geheel duidelijk is deze leden waarom daar in dit geval van wordt afgezien.
Zij stelden vast dat kinderen niet het predikaat en de naam «Jonkheer
van Amsberg» zullen dragen, omdat dit zou indruisen tegen de lijn die
bij opeenvolgende generaties is gevolgd ten aanzien van de handhaving van
de geslachtsnaam Van Oranje-Nassau in de directe lijn van erfopvolging. De
genoemde leden vroegen zich af of zo niet voorbij wordt gezien aan het feit
dat in die gevallen steeds sprake was van het doorgeven van een geslachtsnaam
in vrouwelijke lijn. Ten aanzien van de geslachtsnaam van kinderen uit het voorgenomen huwelijk
is aangesloten bij de bestendige lijn die daarbij sedert het begin van de
eeuw (KB van 8 februari 1901) ten behoud van de naam «van Oranje-Nassau»
is gevolgd in de directe lijn van de erfopvolging die samenviel met de vrouwelijke
lijn. In de directe lijn van de erfopvolging is de overgang van de titulatuur
van de echtgenoten van de achtereenvolgende Koninginnen steeds beperkt gebleven
tot hun kind(eren).De leden van de fractie van de ChristenUnie begrepen uit de memorie van
toelichting, dat aan Máxima Zorreguieta ter gelegenheid van haar huwelijk
persoonlijke adellijke titels zullen worden verleend. Hiermee konden zij op
zichzelf instemmen, maar wel vroegen zij zich af of dit dan dezelfde titels
zouden moeten zijn als die welke zij gerechtigd is te voeren krachtens haar
huwelijk met een prins uit ons koninklijk huis. Zij vroegen of dit niet eerder
doet denken aan adoptie dan aan toetreding krachtens huwelijk. Voorts vroegen
zij of het niet juister zou zijn haar een eigen adellijke titel te verlenen,
zoals bijvoorbeeld ook is gebeurd met de tweede echtgenote van de Belgische
koning Leopold III. Het kwam deze leden voor dat de Hoge Raad van Adel hierop
doelde, toen deze in zijn advies de vraag opwierp, welke titel Máxima
Zorreguieta zal voeren indien zij, om welke reden ook, zou ophouden lid van
het koninklijk huis te zijn. De titels die de regering voornemens is haar
toe te kennen, zal zij immers, volgens het gebruik in de adel, al gerechtigd
zijn te voeren krachtens haar huwelijk.De regering stelt gaarne vast dat deze leden instemden met de titels die
de aanstaande echtgenote van Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Willem-Alexander
zullen worden verleend.Deze titels zijn genoemd in de memorie van toelichting en zullen ter gelegenheid
van het huwelijk worden verleend. De vergelijking met adoptie ontgaat de regering.
De titels die bij het huwelijk worden verleend zullen net ingang van het huwelijk
krachtens koninklijk besluit worden gevoerd door beide echtgenoten. De regering
heeft hierbij geen aanleiding gezien af te wijken van de Nederlandse traditie
dat geen eigen titels worden verleend die andere leden van het koninklijk
huis niet dragen.Wet lidmaatschap koninklijk huis en ministeriële
verantwoordelijkheidDe leden van de PvdA-fractie stemden in met wijziging van de Wet lidmaatschap
koninklijk huis, waarmee wordt vastgelegd dat de titel Prins/Prinses van Oranje
toekomt aan de vermoedelijke mannelijke of vrouwelijke opvolger. Ook juichten
zij toe in de Wet lidmaatschap koninklijk huis vast te leggen dat er buiten
de directe lijn van de grondwettelijke erfopvolging geen personen zijn die
de titels «Prins der Nederlanden» en «Prins van Oranje-Nassau»
gaan dragen, alsmede de gevolgen te regelen die verbonden zijn aan verlies
van het lidmaatschap van het koninklijk huis ten aanzien van namen, titels
en adeldom.De leden van de PvdA-fractie vroegen voorts welke gevolgen wijziging van
de Wet lidmaatschap koninklijk huis zal hebben ten aanzien van de zonen van
prinses Margriet en mr. Pieter van Vollenhoven, aan wie de persoonlijke titel
«Prins van Oranje-Nassau» is toegekend en die in de toekomst buiten
de directe lijn van de erfopvolging zullen vallen.De leden van de PvdA fractie vroegen tevens wat de regering specifiek
heeft beoogd te zeggen met opneming van de alinea: «Overigens wijst
de regering erop dat het mogelijk is bij wetswijziging bestaande wetten te
wijzigen.». Ook de leden van de fractie van de SGP vroegen wat de strekking
is van deze toegevoegde mededeling. Zij vroegen of hierbij aan enigerlei vorm
van terugwerkende kracht van een (toekomstige) wetswijziging is gedacht. Met belangstelling nam de regering kennis van het standpunt van de leden
van de PvdA-fractie inzake de genoemde voornemens. Bij de voorbereiding van
de voorgenomen wijziging van de Wet lidmaatschap koninklijk huis zullen de
gevolgen daarvan voor de zonen van Hare Koninklijke Hoogheid Prinses Margriet
en mr. Pieter van Vollenhoven worden betrokken. Daarbij zal geen wijziging
worden gebracht in de persoonlijke titel «Prins van Oranje-Nassau»
die zij dragen krachtens koninklijk besluit. De aangehaalde zinsnede bevat
een reactie op het advies van de Hoge Raad van Adel dat er ten onrechte van
lijkt uit te gaan dat de bestaande regeling inzake verlies van adeldom niet
door latere (wets)wijziging gewijzigd zou kunnen worden.De leden van de fractie van de PvdA vroegen voorts of kan worden meegedeeld
wanneer voornoemde voorstellen tot wijziging van de Wet lidmaatschap koninklijk
huis zullen worden gedaan. Zij vroegen of bij dezelfde gelegenheid eerder
aangekondigde wijzigingen in de omvang van het koninklijk huis worden voorgesteld.De leden van de fractie van GroenLinks hebben gevraagd wanneer de Tweede
Kamer een wetsvoorstel tegemoet kan zien inzake beperking van het aantal leden
van het koninklijk huis. De leden van de fractie van D66 vroegen of de regering,
gelet op het advies van de Hoge Raad van Adel, voornemens is het ertoe te
leiden dat het wetsvoorstel tot wijziging van de Wet lidmaatschap koninklijk
huis zodanig tijdig wordt ingediend, dat het kan zijn behandeld door de Staten-Generaal
en in werking kan treden vóór 2 februari 2002.De regering zal in de memorie van toelichting bij de begroting van het
ministerie van Algemene Zaken nader ingaan op de stand van zaken met betrekking
tot de voorbereiding van het wetsvoorstel.De leden van de fractie van de PvdA merkten op graag te vernemen of, na
hetgeen daarover eerder is gezegd, nadere mededeling kan worden gedaan over
de wijze waarop door dit kabinet verder inhoud zal worden gegeven aan de ministeriële
verantwoordelijkheid.De leden van de VVD-fractie gaven te kennen behoefte te hebben aan een
nadere discussie over het onderwerp ministeriële verantwoordelijkheid
en lidmaatschap van het koninklijk huis. En dan met name over de uitleg van
artikel 42, tweede lid, van de Grondwet. Zij beseften echter dat dit onderwerp
procedureel beter en inhoudelijk diepgaander zou moeten worden besproken bij
behandeling van de wijziging van de Wet lidmaatschap koninklijk huis.Zij wachtten daarom met grote belangstelling de aangekondigde voorstellen
van de regering inzake wijziging van die Wet lidmaatschap koninklijk huis
af. Zij gingen er daarbij vanuit dat de regering in dat kader eveneens zal
ingaan op de vraag of het kabinet dan wel individuele ministers daaruit de
regering ministerieel verantwoordelijk en aanspreekbaar moet worden geacht
voor alleen de Koning, danwel óók en in hoeverre voor (elk doen
en laten van) alle leden van het koninklijk huis, of dat dit laatste een a-historische
uitleg van het grondwetsartikel moet worden geacht.In de notitie inzake het koningschap (kamerstukken II 1999/2000, 27 409,
nr. 1) is de regering uitvoerig ingegaan op de ministeriële verantwoorde-lijkheid voor de Koning en leden van het koninklijk huis. Desgewenst
kan in het kader van het genoemde wetsvoorstel tot wijziging van de Wet lidmaatschap
koninklijk huis opnieuw op dit onderwerp worden ingegaan.De Minister-President,Minister van Algemene Zaken,W. KokDe Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,K. G. de VriesDe Minister van Justitie,A. H. Korthals NOTITIE TITELS EN NAMENS LEDEN KONINKLIJK HUISIn de verenigde vergadering der Staten-Generaal van 10 april 2001 heeft
de minister-president op verzoek van enkele leden een notitie toegezegd met
een overzicht van titels en namen van leden van het koninklijk huis.Overeenkomstig deze toezegging biedt deze notitie een overzicht dat, in
chronologische volgorde, gebaseerd is op de bijdragen van de zijde van de
regering in de parlementaire stukken over de toestemmingswetten van de twee
oudste zoons van Hare Koninklijke Hoogheid Prinses Margriet en de toestemmingswetten
van Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Constantijn en van Zijne Koninklijke
Hoogheid Prins Willem-Alexander.De in deze notitie genoemde koninklijke besluiten inzake titels en namen
zijn gebaseerd op onderscheidenlijk artikel 2 van de Wet op de adeldom en
artikel 5, twaalfde (was elfde) lid, Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek. Deze
bepalingen bevatten een specifieke regeling voor leden van het koninklijk
huis. Bij toepassing van deze bepalingen is per geval een beoordeling gemaakt,
na overleg met de betrokkenen. Dat heeft tot verschillende uitkomsten geleid.
Adelsrecht en naamrecht bieden ook ten aanzien van personen die geen lid zijn
van het koninklijk huis de mogelijkheid dat verschillende leden van een familie
of een gezin uiteenlopende titels en namen dragen.1. De toestemmingswet voor het huwelijk van Zijne Hoogheid
Prins Maurits (6 (R 1608))De memorie van toelichting bevat het volgende:«De regering heeft met de betrokkenen overleg gevoerd. Zij is voornemens
te bepalen dat de geslachtsnaam van eventuele kinderen uit het huwelijk zal
luiden: Van Lippe-Biesterfeld Van Vollenhoven. Deze keuze is mede ingegeven
door de bijzondere betekenis die de naam Van Lippe-Biesterfeld heeft.Zijne Hoogheid Prins Maurits voert op grond van het koninklijk besluit
van 2 januari 1967 (Stb. 1) de persoonlijke titel Prins van Oranje-Nassau.
Dat betekent dat zijn eventuele kinderen geen adellijke titel zullen dragen.Zijn echtgenote zal door haar huwelijk evenmin van adel worden. Het maatschappelijk
gebruik brengt met zich dat zij de titel van haar echtgenoot zal voeren en
derhalve Prinses van Oranje-Nassau zal worden genoemd».De nota naar aanleiding van het verslag bevat het volgende: «Dezelfde
leden vroegen of de regering zich reeds heeft afgevraagd welke naamgeving
in volgende gevallen zal worden gekozen en welke situatie ontstaat wanneer
Koningin Beatrix niet langer het koningschap vervult.Artikel 5, elfde lid, Boek 1 BW brengt met zich mee dat de geslachtsnaam
van kinderen geboren uit een huwelijk met een lid van het koninklijk huis
bij koninklijk besluit wordt bepaald. Dat vraagt per geval een beoordeling».Het koninklijk besluit van 26 mei 1998 inzake de geslachtsnaam is gepubliceerd
in het Staatsblad (Stb. 310).2. De toestemmingswet voor het huwelijk van Zijne Hoogheid
Prins Bernhard (7 (R 1653))De memorie van toelichting bevat het volgende:«De regering heeft met de betrokkenen overleg gevoerd. Zij is voornemens
om ter gelegenheid van het huwelijk bij koninklijk besluit te bepalen dat
de kinderen die uit het huwelijk geboren mochten worden, de geslachtsnaam
Van Vollenhoven zullen hebben.Zijne Hoogheid Prins Bernhard voert op grond van het koninklijk besluit van 2 januari 1967 (Stb. 1) de persoonlijke titel Prins van Oranje-Nassau.
Dat betekent dat zijn eventuele kinderen geen adellijke titel zullen dragen.Zijn echtgenote zal door haar huwelijk evenmin van adel worden. Het maatschappelijk
gebruik brengt met zich dat zij de titel van haar echtgenoot zal voeren en
derhalve Prinses van Oranje-Nassau zal worden genoemd».De nota naar aanleiding van het verslag bevat het volgende:«Graag beantwoord ik de vraag van de commissie waarom in het onderhavige
geval voor een andere naam van de eventuele kinderen uit het huwelijk is gekozen
dan in het geval van het huwelijk tussen Prins Maurits en Prinses Marie-Hélène
als volgt.Voor de bepaling van de geslachtsnaam van kinderen geboren uit een huwelijk
met een lid van het koninklijk huis kent het Burgerlijk Wetboek een aparte
regeling.Die naam wordt bij koninklijk besluit bepaald. Zoals in de nota naar aanleiding
van het verslag inzake het huwelijk van Prins Maurits is aangegeven, vraagt
dat per geval een beoordeling.In het onderhavige geval heeft de regering na overleg met de betrokkenen
besloten dat de geslachtsnaam van Vollenhoven zal zijn, nu als gevolg van
het besluit inzake de eventuele kinderen van Prins Maurits en Prinses Marie-Hélène
de bijzondere betekenis die de naam Van Lippe-Biesterfeld heeft, bij die gelegenheid
reeds is vastgelegd in hun geslachtsnaam».Het koninklijk besluit van 5 juli 2000 inzake de geslachtsnaam is gepubliceerd
in het Staatsblad (Stb. 288).3. De toestemmingswet voor het huwelijk van Zijne Koninklijke
Hoogheid Prins Constantijn (8 (R 1676))De memorie van toelichting bevat het volgende:«De regering heeft met de betrokkenen overleg gevoerd. Zij is voornemens
om ter gelegenheid van het huwelijk bij koninklijk besluit te bepalen dat
de geslachtsnaam van de kinderen die uit het huwelijk geboren mochten worden,
zal luiden: van Oranje-Nassau van Amsberg. Tevens zal daarbij worden bepaald
dat deze kinderen erfelijk de titel Graaf (Gravin) alsmede het predikaat Jonkheer
(Jonkvrouwe) dragen zodat zij zullen zijn: Graaf (Gravin) van Oranje-Nassau,
Jonkheer (Jonkvrouwe) van Amsberg.Op de overgang van naam, titel en predikaat op de nakomelingen zijn de
regels van het naamrecht en het adelsrecht van toepassing. In zijn advies
heeft de Hoge Raad van Adel erop gewezen dat een predikaat naast een titel
niet noodzakelijk is om de adeldom aan te duiden. Er kunnen evenwel andere
overwegingen zijn voor een dergelijke combinatie. Zo is eertijds, mede met
het oog op zijn geslachtsnaam, bepaald dat Zijne Koninklijke Hoogheid Prins
Claus tevens Jonkheer van Amsberg is. De beoogde combinatie van titel en predikaat
voor de kinderen van Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Constantijn sluit daarbij
aan. De combinatie maakt duidelijk zichtbaar welk belang wordt gehecht aan
de zelfstandige en historische betekenis van de onderscheiden onderdelen van
het geheel.De kinderen van Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Constantijn behoren tot
de kring van grondwettelijke erfopvolgers zolang zij behoren tot de verwanten
van de Koning in de tweede en derde graad. Dat houdt in dat zij het grondwettelijk
recht op erfopvolging verliezen op het tijdstip dat een verwant in de vierde
graad het koningschap beërft. De regering acht het gewenst dat er buiten
de directe lijn van de grondwettelijke erfopvolging geen personen zijn die
de titels «Prins der Nederlanden» en «Prins van Oranje-Nassau»
gaan dragen. Met het oog daarop is ervoor gekozen dat de kinderen die uit
het huwelijk geboren mochten worden Graaf (Gravin) van Oranje-Nassau, Jonkheer
(Jonkvrouwe) van Amsberg zullen zijn. De regering stelt het op prijs om op
deze wijze tot uitdrukking te brengen welke bijzondere betekenis wordt gehecht
aan hun afkomst als kleinkinderen van Hare Majesteit Koningin Beatrix der
Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau en Zijne Koninklijke Hoogheid
Prins Claus der Nederlanden, Jonkheer van Amsberg.Voor Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Constantijn brengt dit besluit geen
verandering met zich mee. Hij is op grond van het koninklijk besluit van 16
februari 1966 Prins der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau, Jonkheer van
Amsberg.Zijn echtgenote verkrijgt door haar huwelijk geen adeldom. Het gebruik
inzake de aanduiding van echtgenotes van leden van het koninklijk huis en
van leden van de adel brengt met zich dat zij de titels van haar echtgenoot
zal voeren en dat zij derhalve Prinses der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau,
mevrouw van Amsberg zal worden genoemd.» De nota naar aanleiding van
het verslag bevat het volgende: «Voorts heeft de commissie enkele vragen
gesteld over titulatuur en naamgeving.De commissie vroeg waarom de kinderen van Zijne Koninklijke Hoogheid Prins
Constantijn en Laurentien Brinkhorst, die als verwanten van Hare Majesteit
de Koningin in de tweede graad bij hun geboorte lid zijn van het koninklijk
huis, niet de volledige titulatuur Prins/Prinses der Nederlanden, Prins/Prinses
van Oranje-Nassau, Jonkheer/-vrouw van Amsberg krijgen.Verder vroeg de commissie waarom de regering niet heeft besloten de bruid
in de Nederlandse adelstand te verheffen.Ook vroeg de commissie hoe het creëren van nieuwe adellijke geslachtsnamen,
zoals van Lippe Biesterfeld van Vollenhoven en Van Oranje-Nassau van Amsberg,
zich verhoudt tot het beleid van de regering in het naamrecht waar nieuwe
creaties met adellijke namen (nog) niet worden toegestaan (Staatsblad 1997,
nr. 463, Regels voor geslachtsnaamwijziging, artikel 2, derde lid).Tevens vroeg de commissie of is overwogen voor alle betrokkenen te kiezen
voor de titel Graaf/Gravin van Nassau, welke titel is gevoerd door Koning
Willem I na zijn abdicatie en zoals nu in Luxemburg het geval is.Tot slot vroeg de commissie in dit verband of in geval van een huwelijk
van (één van) de andere zonen van Hare Majesteit de Koningin
gekozen zal worden voor dezelfde naamgeving als in het onderhavige geval.De regering beantwoordt deze vragen als volgt.De titulatuur «Prins der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau, Jonkheer
van Amsberg» van Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Constantijn blijft
ongewijzigd. Kinderen uit zijn voorgenomen huwelijk zullen hun recht op erfopvolging
verliezen zodra het koningschap overgaat op een verwant in de vierde graad.
De regering acht het niet wenselijk dat er buiten de directe lijn van de grondwettelijke
erfopvolging personen zijn die de titels «Prins der Nederlanden»
of «Prins van Oranje-Nassau» dragen. Daarom is ervoor gekozen
dat deze onderdelen van de titulatuur niet worden toegekend aan de genoemde
kinderen die naar verwachting op enig moment in de vierde graad verwant zullen
zijn aan de Koning.De titel «Graaf/Gravin van Oranje-Nassau» brengt naar ons
oordeel op de meest gepaste wijze de afkomst van de kinderen tot uitdrukking
omdat het onderdeel «van Oranje-Nassau» deel uitmaakt van de titulatuur
van Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Constantijn en Hare Majesteit de Koningin.
Deze overwegingen gelden niet voor de titel «Graaf van Nassau».De bepaling van titel en geslachtsnaam van de kinderen van Zijne Koninklijke
Hoogheid Prins Constantijn berust niet op het Besluit van 6 oktober 1997,
houdende regels voor geslachtsnaamwijziging maar op artikel 5, elfde lid,
Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek en artikel 2, tweede lid, van de Wet op
de adeldom. Zoals in de memorie van toelichting is aangegeven, wordt hierbij
per geval een afweging gemaakt. Dit houdt in dat de afweging ook in volgende
gevallen gemaakt zal worden zodra dit aan de orde komt.De echtgenote van Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Constantijn wordt geen
adeldom verleend. Dit sluit aan bij de praktijk die is ontstaan bij het huwelijk
van Hare Koninklijke Hoogheid Prinses Margriet en de huwelijken van haar twee
oudste zonen.» Het koninklijk besluit van 11 mei 2001 inzake
de titel, het predikaat en de geslachtsnaam is gepubliceerd in het Staatsblad
(Stb. 227).4. De toestemmingswet voor het huwelijk van Zijne Koninklijke
Hoogheid Prins Willem-Alexander (9 (R1684))De memorie van toelichting bevat het volgende:«Gelet op de plaats die de echtgenote van Zijne Koninklijke Hoogheid
Prins Willem-Alexander als vermoedelijke opvolger inneemt bij de uitoefening
van de koninklijke functie, zullen haar ter gelegenheid van het huwelijk bij
koninklijk besluit de titels «Prinses der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau»
worden verleend. Zij zal Hare Koninklijke Hoogheid Prinses Máxima der
Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, mevrouw van Amsberg worden genoemd.Als vermoedelijke opvolger van de Koning draagt Prins Willem-Alexander
sedert 1980 op grond van de toen vigerende Grondwet tevens de titel Prins
van Oranje. Het vervallen van artikel 27 van de Grondwet in 1983 heeft het
mogelijk gemaakt behalve de titel Prins van Oranje ook die van Prinses van
Oranje toe te kennen. De regering is voornemens in de Wet lidmaatschap koninklijk
huis een bepaling op te nemen waarin wordt vastgelegd dat de titel Prins/Prinses
van Oranje uitsluitend toekomt aan de vermoedelijke mannelijke of vrouwelijke
opvolger.De Hoge Raad van Adel heeft in zijn bijgevoegd advies gevraagd welke namen
en titels de echtgenote van Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Willem-Alexander
zal voeren als zij om welke reden dan ook, zou ophouden lid van het koninklijk
huis te zijn. Zoals is aangegeven bij de behandeling van de toestemmingswet
voor het huwelijk van Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Constantijn, acht de
regering het gewenst dat er buiten de directe lijn van de grondwettelijke
erfopvolging geen personen zijn die de titels «Prins der Nederlanden»
en «Prins van Oranje-Nassau» gaan dragen. De regering is voornemens
dit vast te leggen in de Wet lidmaatschap koninklijk huis. De gevolgen die
verbonden zijn aan verlies van het lidmaatschap van het koninklijk huis ten
aanzien van namen, titels en adeldom, zullen daarbij worden betrokken. Overigens
wijst de regering erop dat het mogelijk is bij wetswijziging bestaande wetten
te wijzigen.Ten aanzien van de vraag of de echtgenote van de Prins van Oranje niet
gerechtigd zou zijn zich Prinses van Oranje te noemen, antwoordt de regering
dat er tot de wijziging van de Wet lidmaatschap koninklijk huis op zich geen
bezwaar tegen behoeft te bestaan wanneer zij in het maatschappelijk verkeer
zou worden aangeduid met de titel Prinses van Oranje maar dat zij, in het
licht van de voorgenomen wetswijziging, «Prinses der Nederlanden, Prinses
van Oranje-Nassau, mevrouw van Amsberg» zal worden genoemd zoals hierboven
aangegeven. Na de wetswijziging zal, naar mag worden aangenomen, het maatschappelijk
gebruik zich richten naar de wettelijke regeling en uitsluitend de vermoedelijke
opvolger zelf als Prins of Prinses van Oranje aanduiden.Ten aanzien van de titels en namen van kinderen uit het huwelijk heeft
de regering met de betrokkenen overleg gevoerd. Uitgangspunt voor de bepaling
van de titels en namen waarmee zij zullen worden aangeduid, vormt het koninklijk
besluit van 16 februari 1966. Krachtens dit besluit draagt Zijne Koninklijke
Hoogheid Prins Willem-Alexander de titels en namen Prins der Nederlanden,
Prins van Oranje-Nassau, Jonkheer van Amsberg. Als vermoedelijke opvolger
draagt hij tevens de titel Prins van Oranje. In aansluiting bij hetgeen in
het verleden is bepaald ten aanzien van kinderen in de directe lijn van de
grondwettelijke erfopvolging, zullen kinderen uit dit huwelijk niet het predikaat
en de naam «Jonkheer van Amsberg» dragen. Dit zou indruisen tegen
de lijn die bij opeenvolgende generaties is gevolgd ten aanzien van handhaving
van de geslachtsnaam Van Oranje-Nassau in de directe lijn van de erfopvolging. Op het moment dat Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Willem-Alexander Koning
zal zijn, zal het predikaat Jonkheer van Amsberg tot het «enz. enz.
enz.» gaan behoren en op die wijze overgaan op de volgende generaties.Gelet op het voorgaande zal bij koninklijk besluit ter gelegenheid van
het huwelijk van Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Willem-Alexander worden
bepaald dat kinderen daaruit de volgende titels en namen zullen dragen: Zijne
(Hare) Koninklijke Hoogheid Prins (Prinses) der Nederlanden, Prins (Prinses)
van Oranje-Nassau.« De koninklijke besluiten inzake de titels van de
echtgenote van Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Willem-Alexander en inzake
de titels en namen van kinderen uit hun huwelijk zullen in het begin van 2002
worden gepubliceerd in het Staatsblad.5. BesluitDe paragrafen 1 en 2 hebben betrekking op de twee oudste zonen van Hare
Koninklijke Hoogheid Prinses Margriet, de paragrafen 3 en 4 op de oudste zoon
en de jongste zoon van Hare Majesteit Koningin Beatrix.Ten aanzien van de zonen van Hare Koninklijke Hoogheid Prinses Margriet
geldt dat het koninklijk besluit van 2 januari 1967 (Stb. 1) inhoudt dat de
persoonlijke titel Prins van Oranje-Nassau niet overgaat op hun kinderen.
Na overleg met betrokkenen wordt bepaald of hun geslachtsnaam Van Vollenhoven
overgaat op hun kinderen. Daartoe is besloten ten aanzien van de kinderen
van Zijne Hoogheid Prins Bernhard. Zoals bij die gelegenheid is aangegeven,
zal bepaling van de geslachtsnaam «van Lippe-Biesterfeld van Vollenhoven»
beperkt blijven tot de kinderen van Zijne Hoogheid Prins Maurits en zijn echtgenote.Ten aanzien van de zonen van Hare Majesteit Koningin Beatrix en Zijne
Koninklijke Hoogheid Prins Claus heeft de regering als beleid aangegeven dat
er buiten de directe lijn van de grondwettelijke erfopvolging geen personen
zijn die de titels en namen «Prins der Nederlanden» en «Prins
van Oranje-Nassau» gaan dragen. Met het oog daarop is bepaald dat kinderen
uit het huwelijk van Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Constantijn Graaf (Gravin)
van Oranje-Nassau, Jonkheer (Jonkvrouwe) van Amsberg zullen zijn. Daarbij
is tevens bepaald dat hun geslachtsnaam «van Oranje-Nassau van Amsberg»
zal zijn. Uitgangspunt daarbij is dat er buiten de directe lijn van de grondwettelijke
erfopvolging geen personen zijn die de historische geslachtsnaam «van
Oranje-Nassau» dragen. De regering is voornemens dit vast te leggen
in de Wet lidmaatschap koninklijk huis. Bepaling van de geslachtsnaam «van
Oranje-Nassau» zal daarom beperkt blijven tot de kinderen van Zijne
Koninklijke Hoogheid Prins Willem-Alexander. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-00009-9.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl