Stedenbeleid vanaf 2010; Brief van de Minister voor Wonen, Wijken en Integratie
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-24 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31757, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

04-11-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

31757 nr. 1

24-10-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamStedenbeleid in een veranderende omgevingWaarom een nieuw stedenbeleidHoofdlijnen van het nieuwe stedenbeleid: selectiever en
actieverDe Wijkaanpak: focus op wijken met een cumulatie van maatschappelijke
achterstandenThematische aanpak van knelpunten in de uitvoeringDecentralisatie van het GSB en het waarborgen van beleidsruimteDerde tranche ISVRelatie stedenbeleid en verstedelijkingTot slotOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31757Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 44 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 757Stedenbeleid vanaf 2010nr. 1BRIEF VAN DE MINISTER VOOR WONEN, WIJKEN EN INTEGRATIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 24 oktober 2008Met het Grotestedenbeleid (GSB), waarmee het Rijk in 1994 op verzoek van
de steden is gestart, is in twee opzichten resultaat bereikt. Ten eerste is
de situatie in de grote steden op een aantal terreinen verbeterd. Dit blijkt
onder andere uit de «midterm review» van het GSB III uit 2007.1 Ten tweede hebben de (31) grote steden een grotere beleidsvrijheid
gekregen om zelf hun problemen effectief aan te pakken. Door verdere decentralisatie
zal deze beleidsvrijheid in de komende periode toenemen.In het Coalitieakkoord is afgesproken dat het stedenbeleid na afloop van
GSB III in 2009 wordt voortgezet én dat er een samenhangende wijkaanpak
wordt opgesteld. Vitale steden zijn namelijk van groot belang voor de ontwikkeling
van Nederland. De veranderende situatie is reden om het huidige GSB te herijken.
Het gaat vooral om de vraag hoe lokale partijen tot een effectievere aanpak
van stedelijke opgaven kunnen komen. Ook bij de genoemde «midterm review»
is geconstateerd dat de uitvoering versterking behoeft.Veel steden hebben als gevolg van de maatschappelijke dynamiek te maken
met diverse hardnekkige en complexe opgaven. Juist bij cumulatie van problemen
raken mensen en de buurten waarin ze wonen op achterstand: sociaal, economisch
en fysiek2. Het kabinet acht het van nationaal
belang dat de maatschappelijke achterstand van grote steden verder wordt teruggedrongen
richting het landelijk gemiddelde.Natuurlijk zijn het primair de gemeentebesturen die samen met corporaties,
bewoners, zorginstellingen, scholen en andere maatschappelijke organisaties
een krachtig beleid moeten voeren om achterstanden in hun stad te verminderen.
Daarbij zullen ze soms gebiedsgericht en soms themagericht te werk gaan.Gemeentebesturen kunnen het niet altijd alleen af. Het Rijk zal zo nodig
steun verlenen. Dit in de eerste plaats door de problematiek van steden te
onderkennen. In de tweede plaats wil het kabinet de beleidsruimte bieden die steden nodig hebben om hun complexe problemen integraal aan te
pakken, onder andere door het vasthouden van de verworvenheden op dit punt
van de GSB-periode, zoals ontschot geld, een integrale aanpak, meerjarige
zekerheid en kennisuitwisseling. In de derde plaats gaat het om inhoudelijke
bijdragen, zowel gericht op bepaalde wijken (waaronder de wijkaanpak) als
op specifieke thema’s. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om het wegnemen
van (wettelijke) belemmeringen die een effectieve oplossing van lokale problemen
in de weg staan of het uitvoeren van experimenten. In de vierde plaats zal
het Rijk zich meerjarig committeren met de inzet van de beschikbare financiële
middelen, zoals het Investeringsbudget Stedelijke Vernieuwing (ISV), de wijkaanpak
en het preventiebudget. De praktijk laat zien dat verbetering van woningen
en van woonomgeving belangrijk is om ook sociale investeringen in wijken van
de grond te krijgen. Daarnaast zullen afspraken over verstedelijking worden
gemaakt. Ik heb uw Kamer hierover geïnformeerd in mijn brief van 30 juni
20081.Soms zullen steden om steun vragen, soms zal het kabinet zelf het initiatief
nemen wanneer specifieke problemen onopgelost blijven of wanneer in bepaalde
wijken in steden te weinig vooruitgang wordt geboekt. Een succesvol stedenbeleid
vraagt derhalve om partnership tussen Rijk en gemeentebesturen. Bij partnership
hoort wederkerigheid. De steden kunnen het kabinet aanspreken, maar het Kabinet
kan ook de steden aanspreken.Kortom, het nieuwe stedenbeleid van het kabinet zal selectiever en actiever
zijn. Dit alles laat onverlet dat de besturen van steden in staat moeten worden
gesteld om problemen van maatschappelijke achterstand binnen hun stad op te
lossen. Het Rijk vult aan, daar waar nodig. En het Rijk treedt weer terug
als zijn aanwezigheid geen bijdrage meer levert aan de oplossing van het probleem.Stedenbeleid in een veranderende omgevingHet GSB ging in 1994 van start. In het huidige «GSB III» (2005–2009)
zijn vijf overkoepelende doelstellingen geformuleerd:– verbetering van de objectieve en subjectieve veiligheid;– de verbetering van de fysieke kwaliteit van de leefomgeving;– de verbetering van de sociale kwaliteit van de samenleving;– het binden van midden- en hoge inkomens aan de stad;– het vergroten van de economische kracht van de stad.Ter realisatie hiervan zijn circa 50 prestatieafspraken gemaakt tussen
Rijk en de steden. GSB III is net als de voorgaande GSB-periode programmatisch
van opzet. De middelen zijn verdeeld door middel van drie brededoeluitkeringen
(BDU), te weten Sociaal, Integratie en Veiligheid (SIV), Investeringsbudget
Stedelijke Vernieuwing (ISV) en Economie. Brededoeluitkeringen bundelen tientallen
specifieke regelingen, waardoor de bureaucratie is teruggedrongen. De wijze
van verantwoording aan het Rijk via «single information, single audit»
draagt hieraan ook bij.De rol van het Rijk bij het GSB is in de loop der jaren gewijzigd. Onder
Kok I is het GSB gestart. Toen had de verantwoordelijk staatssecretaris geen
eigen geld en geen formele bevoegdheden. Onder Kok II kreeg de minister voor
Grotestedenbeleid een budgettaire medeverantwoordelijkheid en een beperkt
eigen budget (voor leefbaarheid). Dit kreeg een vervolg onder Balkenende I
tot en met III. Daarbij had de minister voor het Grotestedenbeleid een sterke
coördinerende rol.In de praktijk werd de afgelopen convenantperioden veel energie gestoken
in het voorbereiden, sluiten, monitoren en verantwoorden van convenanten.
Het overleggen over kaders, voortgang en verantwoording riep bij sommigen
irritatie op. Steden gaven steeds nadrukkelijker aan dat zij het met het Rijk
vooral over de inhoud willen hebben.Dit kabinet heeft niet alleen afgesproken het stedenbeleid te continueren,
maar ook om voor de komende 8–10 jaren een plan op te stellen voor de
aanpak van 40 aandachtswijken op het terrein van wonen, werken, leren, integratie
en veiligheid. Deze aanpak is intussen voortvarend gestart. Voor de zomer
zijn alle charters met de betreffende gemeenten ondertekend.Het Beleidsprogramma van dit kabinet biedt tevens een stevige sociale
agenda. Het betreft hier zowel sectorale maatregelen als een aantal integrale
programma’s. Deels zijn het financiële intensiveringen, maar ook
belangrijke vernieuwingen in aanpak. Een aantal van deze projecten zijn het
Participatiebudget, het Programma Jeugd en Gezin, armoedebestrijding, het
Project Veiligheid begint bij Voorkomen, het Actieplan polarisatie en radicalisering,
het leerwerkrecht tot 27 jaar en investeringen in onderwijs, kennis, innovatie
en ondernemerschap. Ten slotte heeft het Rijk bestuursakkoorden gesloten met
gemeenten en provincies. Hierin zet het kabinet in op decentralisatie van
het GSB. Mede hierdoor maken de drie pijlers van het GSB inmiddels een verschillende
ontwikkeling door: de sociale pijler zal worden gedecentraliseerd dan wel
herschikt, het ISV wordt gedecentraliseerd en de economische pijler zal komen
te vervallen.Waarom een nieuw stedenbeleidVitale steden zijn als motor belangrijk voor de ontwikkeling van Nederland.
Wanneer steden onvoldoende functioneren schaadt dat de welvaart en het welzijn
van alle burgers, in het gehele land. Steden met een aantrekkelijk vestigingsklimaat
voor burgers en bedrijven, een hoog voorzieningenniveau en leefbare en toekomstbestendige
wijken zijn broedplaatsen voor economische activiteiten, innovatie, creatieve
ideeën en kennisuitwisseling. Een vitale stad biedt mensen de mogelijkheid
om te stijgen op de sociale ladder. Hoogwaardige woon, werk- en leefmilieus
zijn hiervoor belangrijke randvoorwaarden.Naast de reeds geboekte successen zijn er, gezien het grote belang van
goed functionerende steden, drie redenen voor het kabinet om het stedenbeleid
voort te zetten.• Ten eerste zijn de opgaven in de steden nog steeds fors. Diverse
studies en verkenningen laten voor steden belangrijke uitdagingen zien voor
de komende jaren:1Bepaalde wijken kennen een gebrekkige sociale cohesie en een hoge mate
van onveiligheid. Terwijl sommige wijken steeds welvarender worden, worden
andere wijken nog steeds gekenmerkt door een eenzijdige, kansarme bevolkingssamenstelling,
voor een onevenredig groot deel bestaande uit etnische minderheden. Mensen
zijn hier vaak langdurig uitkeringsafhankelijk en verkeren in een sociaal
isolement. Sociale problemen cumuleren daardoor: werkloosheid en armoede gaan
vaak samen met verslaving, opvoedingsproblemen, gezondheidsproblemen, schulden,
sociaal isolement, overlast en criminaliteit.• Steden hebben nogal eens te maken met een gebrekkige participatie
van hun burgers (sociaal en economisch). Van belang is daarom een hogere participatie
en het benutten van ontplooiingsmogelijkheden door burgers. In het bijzonder
vraagt de positie van (vaak allochtone) jongeren om aandacht. Het gaat vooral
om het vergroten van kansen door verhoging van deelname aan onderwijs,
het voorkomen van schooluitval en het verkleinen van de afstand tot de arbeidsmarkt.
De Nederlandse economie kan het zich ook niet permitteren dit arbeidspotentieel
niet ten volle in te zetten.• Het vergroten van de participatie is ook van belang om de mismatch
op de arbeidsmarkt te verkleinen. In veel steden sluit de kwalificatie van
de beroepsbevolking onvoldoende aan op de vraag van de bedrijven. Bovendien
pendelen mensen uit de randgemeenten elke dag naar de stad, terwijl grote
groepen stedelingen in diezelfde stad aan de kant blijven staan vanwege een
te laag kwalificatieniveau.• De steden worden geconfronteerd met een toenemende druk op de fysieke
leefbaarheid en het milieu. Het belang van stedelijke herstructurering blijft
daarom groot. Ook is sprake van een onverminderd belang om meer binnenstedelijk
te bouwen. Dat geldt ook voor de relatie tussen binnenstedelijk en buitenstedelijk
groen van voldoende omvang. Er blijft daarmee sprake van belangrijke fysieke
opgaven.Ten tweede geven de steden zelf aan behoefte te hebben aan een blijvende,
gerichte aandacht van het Rijk. Dat geldt in het bijzonder bij hardnekkige
en complexe knelpunten die steden niet zelf kunnen oplossen (bijvoorbeeld
de aanpak van multiprobleemgezinnen). In dat geval hebben steden het Rijk
nodig voor de onderkenning van hun problematiek én voor de bijbehorende
middelen: wegnemen van belemmeringen in wet- en regelgeving, financiële
ondersteuning en kennisontwikkeling en -deling.Ten derde kan de stapeling van maatschappelijke problemen in steden negatieve
effecten hebben op de sociale cohesie en de economische ontwikkeling van het
land. Daarom blijft ook het Rijk een verantwoordelijkheid houden voor het
oplossen van de problemen van de steden als deze de kracht van de stad te
boven gaan. Wanneer de hardnekkige maatschappelijke problemen in steden onvoldoende
worden aangepakt heeft dat immers niet alleen gevolgen voor de betrokkenen,
maar kan dat ook gevolgen hebben voor het leefklimaat in omliggende gemeenten.
Zo kunnen lokale problemen een succesvolle integratie van allochtonen in de
weg staan. Dat kan zelfs gevolgen hebben voor het gehele land.Hoofdlijnen van het nieuwe stedenbeleid: selectiever en
actieverVoor de aanpak van hardnekkige en complexe maatschappelijke problemen
in een stad vormt het gemeentebestuur het bestuurlijke zwaartepunt. Dat gemeentebestuur
is bovenal zelf aan zet om – uitgaande van de eigen mogelijkheden –
met lokale partners zorg te dragen voor een vitale stad.Het aanpakken van grootstedelijke opgaven is een proces van lange adem:
het gaat immers veelal om hardnekkige en complexe vraagstukken. Belangrijk
is dat steden de ruimte hebben om zelf maatwerkafspraken te maken met lokale
partners. De steden moeten in staat worden gesteld om naar eigen inzicht kansen
te creëren en problemen aan te pakken.Een gemeentebestuur kan de maatschappelijke opgaven niet alleen oplossen.
De grote opgaven waarvoor steden zich gesteld weten, kunnen alleen worden
opgelost in een actieve coalitie en op basis van afspraken met lokale partijen
en bewoners. Sociale achterstanden kunnen alleen worden weggewerkt in nauwe
samenwerking met scholen, corporaties, zorginstellingen en andere relevante
partijen. Het gemeentebestuur is alleen in een intensieve samenwerking met
dergelijke instellingen en bewoners in staat om sociale achterstanden geleidelijk
weg te werken. Daarbij kan ook een rol voor het Rijk zijn weggelegd, indien
(dreigende) maatschappelijke problemen de kracht van de stad te boven gaan.•Mijn inzet ten aanzien van het nieuwe stedenbeleid bevat de volgende elementen:• Uitvoering geven aan het Actieplan Krachtwijken, inclusief een
preventieaanpak ook buiten de 40 wijken, om te voorkomen dat er gebieden ontstaan
die afglijden.• Uitvoering geven aan een themagerichte aanpak van complexe opgaven
en het in partnerschap signaleren van vorderingen in steden. Bij deze themagerichte
aanpak gaat het om het gezamenlijk verkennen en zoeken naar oplossingen voor
knelpunten in de uitvoering. Dit bijvoorbeeld door het opheffen van belemmerende
regelgeving. Het moet voor gemeenten en voor het Rijk mogelijk zijn om nieuwe
thema’s te agenderen en gezamenlijk uit te werken.• Uitvoering geven aan de decentralisatie van GSB III, waarbij de
verworvenheden van het Grotestedenbeleid worden geborgd, uitgaande van de
resultaten die door de steden tot stand zijn gebracht binnen de ruimte die
het GSB heeft geboden en waarmee nieuwe ontwikkelingen mogelijk zijn gemaakt.
Het GSB heeft er immers aan bijgedragen dat gemeentebesturen problemen integraler
dan voorheen kunnen aanpakken. Op de concrete uitwerking van de decentralisatie
zal het kabinet ingaan in zijn reactie op het advies van de commissie d’Hondt. •Voor het Investeringsbudget Stedelijke Vernieuwing (ISV) zal, na een technische
herijking, een derde tranche starten (2010–2014). Het is mijn inzet
om per 1 januari 2011 (of zoveel eerder als mogelijk) het ISV te decentraliseren
naar het Gemeente- en Provinciefonds. Het onderscheid tussen rechtstreekse
en niet-rechtstreekse gemeenten blijft bestaan.Daarmee zal het nieuwe stedenbeleid selectiever (in de zin van inzetten
daar waar het nodig is) én actiever zijn. Hierover zal ik met de steden
bestuurlijke afspraken maken op hoofdlijnen. Deze lijn sluit goed aan bij
het SER-advies «Lissabon in de wijk. Het Grotestedenbeleid in een nieuwe
fase».1 De SER pleit voor een hervorming
langs de lijnen van concentratie, decentralisatie en partnerschap. De opmerkingen
van de SER over de rol van steden in de Lissabonstrategie zijn meegenomen
in de voorbereiding en uitwerking van het Nationale Hervormingsprogramma 2008–20102.De Wijkaanpak: focus op wijken met een cumulatie van maatschappelijke
achterstandenHet nieuwe stedenbeleid zal selectiever zijn, zowel in termen van gebieden
als in termen van thema’s. Gebiedsgericht wil zeggen dat het voor steden
beter mogelijk wordt gemaakt om te focussen op specifieke buurten of wijken
waar zich veel maatschappelijke problemen concentreren waardoor achterstanden
zijn ontstaan, of dreigen te ontstaan. Deze gebiedsgerichte aanpak wordt inmiddels
toegepast bij het huidige Actieplan Krachtwijken. Doelstelling van deze aanpak
is dat 40 wijken worden versterkt richting het gemiddelde niveau van de stad
op het gebied van wonen, leren, werken, integreren en veiligheid. Het kabinet
heeft onlangs voor de Wijkaanpak € 300 mln. beschikbaar gesteld.
Daarnaast zullen de corporaties de komende 10 jaar € 2,5 mld. in
de 40 wijken investeren.Ook wil het kabinet voorkomen dat er nieuwe probleemwijken ontstaan. Daarom
is het van groot belang dat ook de fysieke, economische en sociale problemen
in wijken die dreigen af te glijden, worden teruggedrongen. Om steden daarbij
te ondersteunen stelt het kabinet een preventiebudget van € 60 mln.
beschikbaar, dat als aanvulling dient op de investeringen van Rijk, gemeenten,
corporaties en andere lokale partijen. Dit budget wil ik in twee tranches
openstellen voor projectaanvragen. De eerste tranche wil ik zo mogelijk aan
het einde van dit jaar openstellen voor het indienen van aanvragen,
en komt in principe ter beschikking van de G31-gemeenten, exclusief de 40
aandachtswijken, met voorrang voor de gemeenten zonder betrokkenheid bij de
wijkaanpak. Toekenning zal dan in de eerste helft van 2009 plaatsvinden. De
tweede tranche wordt eind 2009 opengesteld voor het indienen van aanvragen.
Voor deze tranche geldt een voorkeurspositie voor de steden buiten de G31.
De gelden zullen via een decentralisatie-uitkering in het Gemeentefonds ter
beschikking worden gesteld. Ik heb uw Kamer hierover op 30 mei 2008 geïnformeerd.1Thematische aanpak van knelpunten in de uitvoeringHet nieuwe stedenbeleid zal tevens selectiever zijn in termen van thema’s.
Het Rijk beoogt met het stedenbeleid gemeenten te inspireren en te stimuleren
tot het oppakken van complexe urgente maatschappelijke thema’s. Centraal
staat de vraag hoe lokale partijen tot een effectieve aanpak van hardnekkige
en complexe stedelijke opgaven kunnen komen. Het betreft thema’s met
een sociaal en/of fysiek karakter.In geval van hardnekkige problemen die gemeenten niet zelf kunnen oplossen,
kan in partnerschap met het Rijk en in samenspraak met lokale partijen worden
gezocht naar een oplossing. Voor de aanpak denkt het kabinet aan de werkwijze
van de Stad- en Milieubenadering. Kenmerkend voor deze benadering is het open
proces, waardoor betrokken partijen zich inspannen om de gezamenlijk geformuleerde
doelen te realiseren. Bij de Stad- en Milieubenadering is deze gericht op
het realiseren van een optimale leefkwaliteit en een effectief ruimtegebruik
in de stad. Centraal in deze benadering staan 3 stappen die achtereenvolgens
gezet worden, namelijk 1. aanpakken van de bron, 2. maatwerkoplossingen binnen
de wet, 3. afwijken van (milieu)wet- en regelgeving. Afwijking van de regelgeving
is mogelijk wanneer de leefkwaliteit als geheel daardoor verbetert en daarvoor
draagvlak is bij alle partijen. De ervaring leert dat gemeenten hierdoor worden
aangemoedigd creatieve oplossingen te zoeken binnen de wet. Veelal blijkt
dat juridisch meer mogelijk is dan op voorhand wordt gedacht. Zo hebben bij
de Stad- en Milieubenadering slechts enkele gemeenten een beroep gedaan op
de mogelijkheid van milieunormen af te wijken.Zo heeft het kabinet in het kader van de wijkaanpak het voornemen de focus
te leggen op multiprobleemgezinnen, werk voor laaggeschoolden, inburgering
en het tegengaan van voortijdige schooluitval. Dit om een integrale en ontkokerde
aanpak van problemen van burgers te realiseren. Streven is om op deze terreinen
de problemen goed in kaart te brengen, en dat op elk van de terreinen in overleg
met betrokken partijen een aantal maatregelen zijn genomen die er toe leiden
dat burgers beter worden geholpen. Dit zal nauw aansluiten bij de kabinetsbrede
projecten op genoemde terreinen, waardoor dubbelingen worden voorkomen. Er
komt geen zware, overkoepelende coördinatiestructuur voor al deze thema’s.In dit kader zal het kabinet samen met de gemeenten ook een samenhangende
aanpak bevorderen bij het voorkomen en tegengaan van maatschappelijke uitval
van met name jeugdigen en jongvolwassenen met meervoudige problemen. Vooral
in de grote steden is de opgave op dit thema fors, en ligt er voor hen de
komende jaren een belangrijke uitdaging2. Naar
verwachting zal dit najaar hierover een rapport van de WRR verschijnen. Het
kabinet wil de grote steden de ruimte bieden voor hun integrale aanpak en
het vereiste maatwerk, en met hen afspraken maken over de te bereiken resultaten.Verder gaat het kabinet onderzoeken wat de effecten van bevolkingskrimp
voor de stad zijn. In het kabinetsstandpunt bevolkingskrimp, dat binnenkort
aan de Tweede Kamer wordt gestuurd, zal hierop nader worden ingegaan. In Heerlen
heb ik een topteam ingesteld met lokale overheden en partijen om de aanpak
van problemen in deze gemeente ten gevolge van krimp gecoördineerd op
te pakken. De ervaringen hiervan kunnen ook elders worden benut.In het kader van een themagerichte aanpak zal het kabinet bovendien starten
met een onderzoek naar effectieve preventieve maatregelen in verband met specifieke
opgaven van steden met zestiger-zeventigerjaren wijken. Deze steden kennen
een aantal gelijksoortige opgaven, zoals het niveau van de stedelijke voorzieningen,
grote en eenvormige woonwijken en een onevenwichtige bevolkingssamenstelling.
Het betreft onder andere de 100 000+ steden Almere, Apeldoorn, Ede, Haarlemmermeer
en Zoetermeer. Met dit onderzoek geef ik tevens invulling aan de motie Ortega1.Het kabinet wil het uitvoeren van experimenten stimuleren, bedoeld om
innovatieve werkwijzen uit te proberen. In de charters voor de 40 wijken is
bijvoorbeeld afgesproken dat gemeenten samen met het Rijk een zevental experimenten
gaan uitvoeren (achter de voordeur, slagkracht in de wijk, gezonde wijk, vernieuwend
welzijn, bewonersparticipatie, samenhang in de wijk, weg met onnodige bureaucratie).
In de voortgangsrapportage van de wijkaanpak in oktober 2008 zal ik aangeven
wat de inhoud van de experimenten is en welke tussenresultaten we samen met
de gemeenten in 2009 willen bereiken. Daarbij worden ook de ervaringen van
het project «Aanval op de uitval» betrokken2.Er zullen zich steeds weer nieuwe thema’s aandienen. De samenleving
blijft immers in beweging. De themagerichte aanpak kenmerkt zich dan ook door
een dynamische en gemeenschappelijke agenda van steden en Rijk.Zoals ik al heb aangegeven kunnen Rijk én steden in het nieuwe
stedenbeleid thema’s agenderen om daarover met elkaar tot afspraken
te komen. Ontwikkelde oplossingen komen beschikbaar voor alle gemeenten met
soortgelijke opgaven. De aanpak van geselecteerde thema’s is een kwestie
van partnership tussen Rijk en één of meer steden. Of we een
gezamenlijk traject ingaan hangt af van de volgende vier criteria:• Er is sprake van problemen van (dreigende) maatschappelijke achterstanden
en problemen met een politieke urgentie bij zowel de steden als het Rijk.• De achterstanden hebben een zodanige omvang en impact dat rijksbetrokkenheid
is gelegitimeerd.• Gemeenten kunnen aantoonbaar de problemen niet zelfstandig oplossen
en de sleutel voor de oplossing ligt ook bij het Rijk.• Problemen zijn dusdanig complex dat ze een beleidssector overstijgen,
dan wel de inzet van meerdere partijen vergen. Een integrale aanpak op rijksniveau
is noodzakelijk.Het nieuwe stedenbeleid richt zich daarmee op (groepen van) steden binnen
de G31, echter niet exclusief. Ook buiten de G31 kan sprake zijn van opgaven
en vraagstukken die aandacht van het Rijk rechtvaardigen: de preventieaanpak
buiten de 40 wijken, het vraagstuk van «newtowns» en dat van krimp.Ook wil het kabinet steden instrumenten aanreiken. Een voorbeeld van een
reeds door meerdere steden gebruikt instrument is de «stadsfoto»,
die steden inzicht geeft in de wijze waarop maatschappelijke effecten op stadsniveau
samenhangen en hoe verschillende beleidsterreinen elkaarbeïnvloeden.
Dat biedt het gemeentebestuur aanknopingspunten voor gerichte beleidsinterventies,
mede met het oog op preventie. Ook brengt het Rijk periodiek de stand van
buurten en de stad in kaart, onder andere met behulp van de «Leefbaarometer».1 Hiermee kunnen problemen vroegtijdig worden gesignaleerd,
evenals gerealiseerde verbeteringen. Waar steden te weinig voortgang boeken
met het bestrijden van achterstandssituaties, zal het kabinet hen daarop aanspreken.
Het Rijk treedt dus ook op als kritisch gesprekspartner. Niet om af te rekenen,
maar om te leren. Want juist het leren van elkaars aanpak en resultaten is
van groot belang om succes te boeken in het stedenbeleid.Tot slot zal ik het reguliere overleg met steden actief benutten als platform
voor het bespreken van urgente thema’s en het zoeken naar innovatieve
oplossingen. Ook steden hebben aangegeven hieraan behoefte te hebben. Ter
ondersteuning zal het Rijk goede voorbeelden verzamelen en verspreiden, evenals
het laten uitvoeren van «evidence based» onderzoek. Hiervoor wordt
de kennisinfrastructuur benut, zoals nu het NICIS, KEI en Forum. Het partnerschap
van Rijk en steden gericht op het ontwikkelen van innovatieve oplossingen
is een belangrijke component van het nieuwe stedenbeleid.Decentralisatie van het GSB en het waarborgen van beleidsruimteBelangrijke meerwaarde van het Grotestedenbeleid is tot op heden geweest
dat het Rijk gemeenten meer kansen heeft geboden om te komen tot een samenhangende,
meerjarige aanpak, waarbij prestatieafspraken met het Rijk werden gemaakt.
Juist daardoor is het mogelijk gebleken om op diverse terreinen maatschappelijke
successen te boeken. In de huidige convenantperiode, van 2005 tot en met 2009,
is de samenhangende aanpak op lokaal niveau bevorderd door middel van het
samenvoegen van geldstromen op rijksniveau in brededoeluitkeringen (BDU).Het Kabinet kiest als hoofdlijn voor decentralisatie van het GSB. Met
de voorgestelde decentralisatie ontstaat op lokaal niveau meer ruimte om samenhang
aan te brengen waar dat vanuit de inhoud nodig is, en maatwerk toe te passen
dat aansluit bij de lokale omstandigheden. Bij een decentralisatieuitkering
binnen het gemeentfonds (een «balkon») blijft de mogelijkheid
bestaan om met gemeenten prestatieafspraken te maken over de te bereiken doelen,
met inachtneming van de kabinetsdoelstelling om de interbestuurlijke lasten
met 25% terug te brengen. Tenslotte zal er sprake moeten zijn van een
daarbij passende verantwoording.Ik zal als verantwoordelijk minister voor het stedenbeleid, samen met
de betreffende bewindspersonen en de minister van BZK, zorgdragen voor een
zorgvuldige transitie. Die transitie zal erop gericht zijn dat lokale opgaven
daadwerkelijk integraler kunnen worden opgepakt en (nieuwe) fragmentatie aan
rijkszijde wordt voorkomen. Daarop ben ik voor de steden aanspreekbaar.Voor de BDU Sociaal, Integratie en Veiligheid geldt dat zij een breed,
gevarieerd palet aan beleidsterreinen en doelstellingen omvat. Daarnaast is
er een uitgebreide sociale agenda van dit kabinet. Steden ervaren deze inzet
niet als één logisch, inhoudelijk samenhangend geheel. Daarom
wordt een deel van de middelen na 2009 meer inhoudelijk geordend. Dat geldt
voor de middelen voor inburgering en volwasseneneducatie, die samen met het
werkdeel van de WWB (wet Werk en Bijstand) worden opgenomen in het Participatiebudget.
Hierover zijn met de VNG afspraken gemaakt, en is wet- en regelgeving in voorbereiding.
Voor de overige middelen van deze BDU (voor maatschappelijke opvang, verslavingsbeleid,
openbare geestelijke gezondheidszorg, vrouwenopvang en het tegengaan
van huiselijk geweld, het tegengaan van voortijdig schoolverlaten, voor- en
vroegschoolse educatie, de Van Montfransgelden (veiligheid), de leefbaarheidsgelden
en de gelden voor «gezond in de stad» en «het voorkomen
criminele loopbaan allochtone jongeren») verwijs ik u naar het nog te
verschijnen kabinetsstandpunt d’Hondt. Continuïteit, samenhang
en borging van de bereikte resultaten zijn daarbij een belangrijk aandachtspunt.
Vooruitlopend hierop beziet de minister voor Jeugd en Gezin ter uitvoering
van de toezegging van het kabinet bij de algemeen politieke beschouwingen,
namens het kabinet op welke wijze met name aan de grote steden meer armslag
kan worden gegeven om middelen ontschot in te zetten op terreinen als jeugd,
onderwijs, zorg en welzijn.De BDU stadseconomie komt na 2009 te vervallen door het einde van de financiering
van deze pijler uit het FES. Steden blijven echter als trekkers van de regionale
economie de volle aandacht van het ministerie van Economische Zaken houden.
De stedelijke economie wordt ondersteund door de regionale aanpak met Pieken
in de Delta, EFRO en bedrijventerreinen. Ook komen het generieke (vouchers,
WBSO, Syntens) en specifieke innovatiebeleid (Point One), ondernemingsbeleid
(BGV-zones, subsidies voor veiligheid van kleine bedrijven, microfinanciering)
en financieringsbeleid (BBMKB) van EZ aan de steden ten goede. Een aantal
thema’s van deze BDU wordt na 2009 op regionaal niveau opgepakt (zoals
betere samenwerking beroepsonderwijs en bedrijfsleven en het faciliteren van
innovatie). Over de behoefteraming en planning van bedrijventerreinen streven
de ministers van Economische Zaken en van VROM naar afspraken met de provincies.
De Task Force (her)ontwikkeling bedrijventerreinen heeft op 9 september
2008 advies uitgebracht. Het kabinet zal in december 2008 zijn standpunt hierover
bepalen. Ook zet ik – mede in het kader van het Actieplan Krachtwijken –
samen met de staatssecretaris van Economische Zaken in op versterking van
de wijkeconomie, waaronder het bevorderen van ondernemerschap. Ik heb uw Kamer
hierover op 20 juni jl. geïnformeerd.1
Een gezonde economie in wijken van grote steden is een belangrijke randvoorwaarde
om de doelstellingen van het Actieplan Krachtwijken te realiseren. Daar waar
zich ten slotte nieuwe thema’s aandienen die ook vragen om betrokkenheid
van het ministerie van Economische Zaken, zal ik mijn collega’s betrekken.Derde tranche ISVVoor het ISV start in 2010 een nieuwe 5 jaarsperiode (2010–2014).
In het nieuwe investeringstijdvak zijn minder middelen beschikbaar voor «wonen»
dan in de huidige ISV-periode. De middelen voor cultuur vervallen vanaf 2010.
Over middelen voor groen en water in het ISV ben ik nog in overleg met LNV,
respectievelijk V&W.Het ISV zal worden gedecentraliseerd: via een decentralisatie-uitkering
naar het Gemeentefonds en het Provinciefonds. Gezien de benodigde zorgvuldige
beleidsvoorbereiding en de duur van een wetstraject is het niet mogelijk om
bij de start van de nieuwe 5 jaarsperiode op 1 januari 2010 te beschikken
over een nieuw wettelijk kader. Dat wordt naar verwachting 1 januari
2011: de voorbereidingen hiervoor zijn gestart.Voor de voorbereiding van het komende ISV-investeringstijdvak wordt derhalve
uitgegaan van het huidige wettelijk regime. Dat betekent onder andere dat
het ISV-budget voor komende 5 jaarsperiode op 1 april 2009 aan de gemeenten
en provincies bekend moet worden gemaakt. Hieraan ontlenen gemeenten en provincies
recht op ISV-budget, dat vóór 1 januari 2010 wordt beschikt.
De huidige ISV-verdeelsleutel wordt technisch herijkt, zodat er op 1 april
2009 een nieuwe verdeelsleutel beschikbaar is. Begin 2009 zal
de betreffende Algemene Maatregel van Bestuur aan uw Kamer worden aangeboden.
Ook het ISV-beleidskader wordt herijkt, zodat het mogelijk is om in 2009 met
de rechtstreekse gemeenten meer op hoofdlijnen prestatieafspraken te maken
voor de gehele periode 2010–2014. De mogelijkheden om te komen tot een
zorgwet, zoals genoemd in het advies van de commissie d’Hondt, zal ik
hierbij betrekken. Dit zal op een dusdanige manier gebeuren dat dit over kan
gaan in een decentralisatie-uitkering van Gemeente- en Provinciefonds. Voor
de nadere uitwerking hiervan is het overleg met gemeenten en provincies gestart.
Het ISV-beleidskader geldt ook voor de provincies. Binnen die kaders hebben
zij ruimte voor eigen beleid. Ook het ISV-beleidskader wordt geactualiseerd.
Ik zal uw Kamer daar begin 2009 nader over informeren.Relatie stedenbeleid en verstedelijkingDit kabinet faciliteert steden via diverse initiatieven en programma’s,
deels ook buiten het stedenbeleid. Mijn portefeuille omvat behalve het stedenbeleid
(waaronder de Wijkaanpak en het ISV) ook het programma verstedelijking, waarover
ik u heb geïnformeerd in mijn brief van 30 juni 20081. Ik wil hier graag helder aangeven wat het onderscheid en de relatie
is tussen het nieuwe stedenbeleid en het programma verstedelijking, zoals
ik in bovengenoemde brief ook heb aangekondigd.Met de nieuwe verstedelijkingsafspraken beoogt het kabinet integrale en
duurzame verstedelijking vanaf 2010 te realiseren. Hiertoe zal het kabinet
in 2009, voor de periode 2010 tot en met 2019, regionaal gedifferentieerde
bestuurlijke afspraken maken, die naast woningbouw ook betrekking zullen hebben
op in ieder geval de bereikbaarheid, waterberging, regionaal groen, milieumaatregelen
en bedrijventerreinen.Stedelijke vernieuwing (als fysieke tak van het stedenbeleid) en verstedelijking
zijn twee kanten van één medaille. Het oogmerk van stedelijke
vernieuwing is versterking van het bestaande in de stad door middel van herstructurering.
Verstedelijking richt zich op nieuwe ontwikkelingen in en buiten steden. Beide
ingrepen vinden tegelijkertijd plaats, waarbij stedelijke vernieuwing zich
per definitie binnen de bestaande stad afspeelt, maar wel mede afhankelijk
kan zijn van maatregelen daarbuiten, bijvoorbeeld om «schuifruimte»
in wijken te kunnen creëren. Verstedelijking speelt zich buiten, en ook
binnen steden af. Denk bijvoorbeeld aan binnenstedelijke transformaties.Voor een vruchtbare en integrale aanpak van stedelijke vernieuwing en
verstedelijking is het van belang dat gemeentebesturen over beide in samenhang
nadenken en handelen en hun beleid regionaal onderling afstemmen. De verstedelijkingsaanpak
richt zich, net als de stedelijke vernieuwing, op de periode vanaf 2010.
De verantwoordelijke en betrokken partijen bij stedelijke vernieuwing zijn
voor een deel dezelfde als bij verstedelijking, maar voor een deel ook niet,
bijvoorbeeld door verschillen in de schaal waarop de opgaven spelen. Daarbij
zal ik ervoor zorgdragen dat het instrumentarium dat van Rijkswege wordt ingezet
een integrale aanpak van beide opgaven bevordert.Tot slotMet goede reden heeft het Grotestedenbeleid vooral een bestuurlijk accent
gehad. Dat het beleid was ondergebracht bij het ministerie van BZK zal daaraan
niet vreemd zijn geweest. Met de voorstellen van de commissie d’Hondt
lijkt het bestuurlijk traject voor een belangrijk deel te worden afgerond.
De decentralisatie krijgt zo vorm dat lokale partijen de beleids- en handelingsruimte
hebben om samenhang aan te brengen en maatwerk te leveren. Daarmee is de legitimatie
voor het Rijk om zich met de opgaven van de steden te bemoeien
niet verdwenen. Wel is er ruimte ontstaan voor een andere aanpak. Die aanpak
zal de komende jaren meer gericht zijn op de inhoud en het zichtbaar maken
van de effecten van beleid, en minder op verantwoorden. Hiermee wordt de bestuurlijke
drukte verminderd. Mijn aanpak is eerder selectief dan generiek. Daarbij hecht
ik zeer aan partnerschap tussen Rijk en gemeenten. Door de wijkaanpak, inclusief
de preventieaanpak, en het wegnemen van knelpunten bij de aanpak van (dreigende)
maatschappelijke achterstanden levert het Rijk een bijdrage aan vitale steden.
Steden, die de welvaart en het welzijn van het gehele land versterken en die
burgers ondersteunen bij hun stijging op de sociale ladder. Met het starten
van een derde tranche ISV (2010–2014), levert het Rijk een concrete
bijdrage aan de fysieke aanpak van steden en wijken.De minister voor Wonen, Wijken en Integratie,C. P. VogelaarXNoot1Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 30 128, nr. 15.XNoot2Sociaal (werkloosheid, armoede, verslaving, gezondheidsproblemen, opvoedingsproblemen,
schooluitval en te weinig kansen in het onderwijs), economisch (onvoldoende
bedrijvigheid in aandachtswijken) en fysiek (milieuvervuiling, karige en onveilige
leefomgeving en de eenzijdige samenstelling van deze wijken).XNoot1Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 27 562/31 200 XVIII,
nr. 15.XNoot1Rigo, Nederland in 2015. Bouwstenen voor een toekomstverkenning; Atlas
voor gemeenten (2006); ABF Research, Behoefte aan stedelijke vernieuwing 2010–2019,
2006; «G4Randstadholland.eu, Randstad Holland in een globaliserende
wereld»; Commissie Burgmans, Wat doet de stad?, 2006, Regioplan (2007);
RPB, Een nieuwe stedelijke agenda, 2007.XNoot1SER, publicatienmmer 4, 20 april 2007.XNoot2Steden kunnen volgens de SER een cruciale bijdrage leveren aan de Lissabonstrategie
door uit te gaan van hun eigen mogelijkheden, waarbij de richtsnoeren voor
groei en werkgelegenheid die door de Europese Raad zijn vastgesteld, nuttige
aanknopingspunten bieden. Een goede bijdrage van steden aan de Lissabonstragie
wordt primair een verantwoordelijkheid van de steden zelf geacht, die door
een goede samenwerking tussen Rijk en decentrale overheden kan worden versterkt.
In het Nationaal Hervormingsprogramma Nederland 2008–2010 hebben decentrale
overheden, waaronder met name steden, input geleverd in de vorm van concrete
voorbeelden en acties die bijdragen aan de Lissabonstrategie. Voor 2009 zijn
de decentrale overheden van plan ook een eigen document op te stellen.XNoot1Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 30 995, nr. 47.XNoot2Niemand houdt van ze... P.Winsemius et al.
(2008). Kohnstammlezing Universiteit van Amsterdam, 28 maart 2008.XNoot1Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 31 200 XVIII, nr. 30.XNoot2Aanval op de Uitval is een strategisch innovatietraject van de G27 dat
eind 2005 is gestart. Met experimentele projecten wordt geprobeerd meer mensen
(die dreigen uit te vallen) mee te laten doen aan de samenleving. Oplossingen
worden vooral gevonden in betere samenwerking en in een duidelijke regisserende
functie van één van de partijen. Aanval op de Uitval wordt mede
gefinancierd door WWI.XNoot1De leefbaarometer is vanaf oktober 2008 te raadplegen via www.vrom.nl/leefbarometer.XNoot1Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 30 995, nr. 49.XNoot1Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 27 562/31 200 XVIII,
nr. 15. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31757-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl