Groepsgrootte in het basisonderwijs; Brief staatssecretaris met derde voortgangsrapportage (stand van zaken in september 1998)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25065, nr. 10

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

14-10-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

25065 nr. 10

09-10-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamVoortgangsrapportage «Groepsgrootte in het basisonderwijs»,
september 1998 Inleiding1 Resultaten Eerste Stap1.1 Inzet van de formatie uit de eerste stap1.2 Groepsgrootte na de eerste stapTabel 1: gemiddeld aantal leerlingen per groep 1.3 Huisvesting1.4 Kwaliteitsmaatregelen scholen2 VervolgstappenTabel 2: vervolgstappen ter reductie van de gemiddelde
groepsgrootte in de onderbouw van het basisonderwijs (in miljoenen guldens) 3 Personeelsvoorziening3.1 Meer nieuwe leraren3.2 «Stille reserve»3.3 Senioren3.4 Onderwijsassistenten3.5 Vervangers3.6 Conclusie4 Huisvesting5 Kwaliteitsmaatregelen overheid5.1 Tussendoelen en leerlijnen5.2 Leerlingvolgsysteem5.3 Informatie- en communicatietechnologie6 Vereenvoudiging van de formatieregeling7 Controle op rechtmatige inzet van de investeringen8 Planning 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25065Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 44 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 065Groepsgrootte in het basisonderwijsnr. 10BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAPPENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalZoetermeer, 9 oktober 1998In december 1996 heeft de Tweede Kamer het project «groepsgrootte
in het basisonderwijs» aangewezen als «groot project» in
de zin van de procedureregeling van de Kamer. Onderdeel van de procedure bij
dit groot project is een halfjaarlijkse voortgangsrapportage. Bijgaand treft
u de derde voortgangsrapportage aan, waarin de stand van zaken in september
1998 wordt beschreven.Als bijlagen zijn bij het rapport gevoegd:1– een rapport van de departementale Accountantsdienst inzake het
«onderzoek naar de inzet van de formatie klassenverkleining en kwaliteitsverbetering
in het basisonderwijs voor het schooljaar 1997–1998»– een brief van de departementale Accountantsdienst inzake de «voortgangsrapportages
groepsgrootte in het basisonderwijs». De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,K. Y. I. J. Adelmund Voortgangsrapportage «Groepsgrootte in het basisonderwijs»,
september 1998 InleidingIn september 1997 verscheen de nota «Groepsgrootte en Kwaliteit:
investeren in de onderbouw van de basisschool». In deze nota werd een
aantal scenario's voor vervolgstappen gepresenteerd die moeten leiden tot
kleinere klassen in de onderbouw van de basisschool. Belangrijk uitgangspunt
in de nota is dat de reductie van de groepsgrootte gepaard moet gaan met aanvullende
maatregelen ter verbetering van de kwaliteit van het basisonderwijs.In 1997 is een eerste stap gezet in dit proces. Er werd een bedrag van
270 miljoen gulden beschikbaar gesteld, waarvan 220 miljoen voor extra formatie.
Samen met de 100 miljoen gulden die een jaar eerder voor de inzet van onderwijsassistenten
beschikbaar is gekomen, betekent dit een investering in formatie-uitbreiding
van 320 miljoen gulden per jaar.In het regeerakkoord is afgesproken de groepen in de onderbouw van de
basisschool geleidelijk kleiner te maken tot in het schooljaar 2002/2003 een
verhouding is bereikt van één leraar per 20 leerlingen. Hiervoor
is structureel 900 miljoen gulden uitgetrokken. Gezien deze doelstelling is
het nu zaak gepaste maatregelen te treffen om aan de noodzakelijke voorwaarden
hiervoor te voldoen: het opleiden en werven van genoeg personeel en het bouwen
van voldoende lokalen. Om ervoor te zorgen dat de investeringen daadwerkelijk
tot kwaliteitsverbetering leiden, worden bovendien maatregelen voorbereid
die deze kwaliteitsverbetering beogen te ondersteunen.In deze voortgangsrapportage komen de volgende onderwerpen aan de orde.
Paragraaf 1 gaat in op de effecten van de extra investeringen uit de eerste
stap. In paragraaf 2 zal worden ingegaan op de fasering van de vervolgstappen
voor de reductie van de groepsgrootte. In paragraaf 3 wordt een beeld geschetst
van de huidige stand van zaken omtrent de personeelsvoorziening. De huisvesting
komt in paragraaf 4 aan de orde. Paragraaf 5 bespreekt de resultaten en voortgang
van de verschillende maatregelen ter bevordering van de kwaliteit van het
basisonderwijs. Paragraaf 6 behandelt de voortgang van de beoogde vereenvoudiging
van de formatieregeling. In paragraaf 7 wordt ingegaan op de controle op de
rechtmatige inzet van de investeringen. Ten slotte wordt in de laatste paragraaf
een planning gepresenteerd voor het vervolg van het groepsgrootte-project. 1 Resultaten Eerste StapIn deze paragraaf worden de resultaten van de «eerste stap»
in de reductie van de groepsgrootte gepresenteerd. De Inspectie van het Onderwijs
heeft onderzocht of en in welke mate de groepen in de onderbouw van het basisonderwijs
kleiner zijn geworden. De resultaten, zoals hieronder beschreven, zijn ontleend
aan het rapport «Groepsgrootte en personele inzet in de onderbouw van
het basisonderwijs 1997/1998» van de inspectie, oktober 1998. Het rapport
wordt een dezer dagen door de inspectie aan de Tweede Kamer aangeboden. 1.1 Inzet van de formatie uit de eerste stapHet blijkt dat ruim 98 procent van de scholen de extra middelen heeft
ingezet voor kleinere groepen of «meer handen in de klas» in de
onderbouw: – Meer dan 55 procent van de scholen heeft de extra formatie gebruikt
om de groepen in de onderbouw kleiner te maken.– Voor een vijfde van de scholen geldt dat zij de middelen hebben
ingezet voor extra personeel in de bestaande onderbouwgroepen. Van deze groep
scholen die de extra middelen uitsluitend hebben gebruikt voor «meer
handen in de klas» gaat het in de meeste gevallen om de inzet van een
extra groepsleerkracht (70 procent). In 14 procent van de gevallen werd een
remedial teacher in dienst genomen en in 5 procent ging het om een onderwijsassistent.– Nog eens 20 procent van de scholen heeft zowel de groepen verkleind
als ook gezorgd voor extra personeel in de groepen.Minder dan 2 procent heeft deze middelen ofwel voor andere doeleinden
gebruikt ofwel nog niet ingezet. 1.2 Groepsgrootte na de eerste stapUit het rapport van de inspectie blijkt dat er een reductie heeft plaatsgevonden
in de gemiddelde grootte van de groepen in de onderbouw (tabel 1). De inspectie
heeft de omvang van de groepen in het schooljaar 1997/1998 vergeleken met
de situatie in het schooljaar 1994/1995. Tabel 1: gemiddeld aantal leerlingen per groep  begin
van het schooljaareinde van het schooljaar peildatum1-10-19941-10-19971-5-19951-5-1998onderbouw23,722,926,324,6 verschil – 0,8 – 1,7bovenbouw25,025,125,025,0 verschil + 0,1 0,0bron: «Groepsgrootte en personele inzet in de onderbouw van het
basisonderwijs schooljaar 1997/1998», Inspectie van het Onderwijs, tabel
1.De gemiddelde groepsgrootte in de onderbouw is tussen 1 oktober 1994
en 1 oktober 1997 afgenomen met 0,8 leerling en tussen 1 mei 1995
en 1 mei 1998 met 1,7 leerling. Voor de bovenbouw geldt dat de gemiddelde
groepsgrootte gelijk gebleven is, namelijk 25 leerlingen.Uit tabel 1 kan geconcludeerd worden dat de verkleining van de groepen
alleen in de onderbouw heeft plaatsgevonden. De inzet van de extra middelen
voor de onderbouw heeft duidelijke resultaten opgeleverd.Het percentage «grote groepen» in de onderbouw is sterk afgenomen.
Het Inspectierapport laat zien dat het percentage groepen met meer dan 30
leerlingen tussen mei 1995 en mei 1998 gedaald is van 28,5 naar 15,2 procent.
Ook het percentage groepen met 26 tot en met 30 leerlingen laat een daling
zien, namelijk van 29,7 naar 27,8 procent. 1.3 HuisvestingIn verband met de eerste stap is er voor de huisvesting structureel 36
miljoen gulden in het Gemeentefonds gestort. Bijna 75 procent van de scholen
heeft één of meer extra groepen in de onderbouw gevormd. Waar
zijn deze groepen ondergebracht?– Uit het Inspectierapport komt naar voren dat in ongeveer 70 procent
van de gevallen de extra groep is gehuisvest in een regulier klaslokaal. Het
blijkt dat ruim 90 procent van deze groep een bestaand lokaal in het eigen
gebouw in gebruik heeft genomen; 4,3 procent heeft binnen het eigen gebouw
gebruik gemaakt van nieuwbouw en 3,8 procent gebruikt een lokaal in een ander
gebouw.– Bij 20 procent van de scholen die een extra groep gevormd hebben,
is de groep ondergebracht in een ruimte die wel geschikt is voor het geven van onderwijs, maar in principe een ruimte voor algemeen gebruik
is. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan een handenarbeidlokaal, een
speel(werk)lokaal en een gymzaal.– De overige 10 procent maakt gebruik van ruimten die in principe
niet bestemd zijn voor lesgevende taken, zoals de directiekamer, het overblijflokaal
en de lerarenkamer.De achtergrond van de keuzen die zijn gemaakt voor de huisvesting van
de extra groepen is vooralsnog niet bekend. De huisvestingsmonitor zal hierover
meer duidelijkheid kunnen scheppen. 1.4 Kwaliteitsmaatregelen scholenDe inspectie heeft ook in kaart gebracht hoeveel scholen maatregelen hebben
getroffen om de kwaliteit in de onderbouw te verbeteren. Bijna 95 procent
van de scholen noemt één of meerdere maatregelen. Het gaat daarbij
niet noodzakelijkerwijs om maatregelen die het afgelopen schooljaar van start
gegaan zijn: in veel gevallen zullen de maatregelen in een eerder schooljaar
gestart zijn. Zo meldt 85 procent van de scholen dat ze in de onderbouw gebruik
maken van een leerlingvolgsysteem. Ook heeft 85 procent van de scholen activiteiten
voor de onderbouw ondernomen op het gebied van nascholing en begeleiding,
zoals cursussen «onderwijs op maat» en «het jonge kind».Driekwart van de scholen meldt maatregelen ter verbetering van het onderwijsaanbod
voor leerlingen uit de onderbouw. Het gaat hierbij met name om taalstimulering
bij kleuters en voorbereidende rekenactiviteiten. Ook meldt 40 procent van
de scholen maatregelen op het gebied van leerlingenzorg voor jonge kinderen.Al met al bieden deze maatregelen een positief beeld van de wijze waarop
in de scholen aan verbetering van de onderbouw gewerkt wordt. 2 VervolgstappenIn het Regeerakkoord zijn afspraken gemaakt om de gemiddelde groepsgrootte
in de onderbouw van het basisonderwijs verder te reduceren. Bovenop de 270
miljoen uit de eerste stap wordt 40 miljoen gulden uitgetrokken voor 1999
oplopend tot 900 miljoen structureel in 2003 (zie tabel 2). Dit bedrag is
bestemd voor basisformatie, materiële instandhouding, huisvesting en
kwaliteitsbevorderende maatregelen. Tabel 2: vervolgstappen ter reductie van de gemiddelde
groepsgrootte in de onderbouw van het basisonderwijs (in miljoenen guldens)  19992000200120022003 OCenW begroting0100330580720Gemeentefonds in verband met de huisvesting4090130180180totaal40190460760900Met deze bedragen is de volgende fasering haalbaar. Per augustus 2000
zullen er gemiddeld 23 leerlingen in een onderbouwgroep zitten. Op 1 augustus
2001 is dit aantal verder teruggebracht naar 22. In augustus 2002, aan het
eind van deze kabinetsperiode, kan met het beschikbare budget het aantal leerlingen
per leraar in de onderbouw op het niveau van 20 worden gebracht. In het advies
«klassenverkleining» van de commissie van Eijndhoven (oktober
1996) werd voorgesteld in 1999 een tweede stap te zetten. De thans gekozen
datum 1 augustus 2000 geeft de scholen meer ruimte voor het vinden van personeel
en het aanpassen van de huisvesting. In 1999 is 40 miljoen gulden beschikbaar voor de uitbreiding en/of aanpassing
van de huisvesting. Dit bedrag loopt op tot 180 miljoen gulden vanaf 2002.
In paragraaf 4 wordt verder ingegaan op het huisvestingsvraagstuk.Voor de kwaliteitsimpuls in de onderbouw is het belangrijk dat het management
onderwijskundig leiderschap ontwikkelt. Dat vergt niet alleen persoonlijke
capaciteiten en vaardigheden, maar ook bevoegdheden en faciliteiten. In het
regeerakkoord is een extra bedrag, bovenop de genoemde bedragen uit tabel
2, uitgetrokken voor investeringen in leermiddelen, management en schoonmaak.
De omvang van dit bedrag is 20 miljoen in 1999 en 50 miljoen structureel in
de jaren daaropvolgend. 3 PersoneelsvoorzieningIn het kader van vervolginvesteringen is het van belang zicht te hebben
op de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en de mogelijkheden om voldoende extra
personeel te vinden. Bij een reductie van de groepsgrootte zal de vraag naar
onderwijzend personeel groter worden. Deze vraag wordt versterkt door een
toenemende vergrijzing van het onderwijzend personeel, de uitbreiding van
de ADV en de geboortestijging. Het zicht op toekomstige ontwikkelingen op
de arbeidsmarkt is per definitie onhelder: vele factoren zijn van invloed
op de bereidheid van jongeren om te kiezen voor een baan in het onderwijs.
Bij het ramen van de toekomstige behoefte aan personeel dienen dan ook veronderstellingen
gemaakt te worden over het gedrag van jongeren, gegeven ontwikkelingen zowel
binnen als buiten de onderwijssector.Onlangs verschenen in de pers berichten over verwachte grote tekorten
aan leraren in het basisonderwijs. Op dit moment blijkt het voor sommige scholen,
met name in het westen van het land, moeilijk te zijn om vacatures te vervullen.
Om deze problemen op te lossen zijn enkele campagnes van start gegaan, die
op korte termijn verlichting zullen brengen voor deze problemen. Mensen met
een onderwijsbevoegdheid die in het basisonderwijs willen werken, worden actief
naar een geschikte arbeidsplaats bemiddeld. Voor de middellange termijn is
het belangrijk ervoor te zorgen dat het beroep van leraar voldoende aantrekkelijk
blijft. Het is zaak de vinger aan de pols te houden voor wat betreft de aantrekkelijkheid
van de randvoorwaarden voor de beroepsuitoefening. Die randvoorwaarden worden
al beter: door de kleinere groepen neemt de werkdruk af. Bovendien wordt door
het kabinet geïnvesteerd in uitbreiding van de kinderopvang.Al met al is de overtuiging gerechtvaardigd dat de klassenverkleining
haalbaar is, mits een stevige inspanning wordt geleverd om tijdig aan voldoende
leraren te komen. Hiertoe wordt door de overheid, werknemers en werkgevers
intensief samengewerkt. Er dient uiteraard zorgvuldig gekeken te worden naar
regionale verschillen in de arbeidsmarktsituatie. Met name in de Randstad
zullen aanvullende maatregelen nodig zijn om steeds een goede aansluiting
tussen vraag en aanbod te realiseren.De twee belangrijkste acties gericht op een groter aanbod van leraren
zijn de Pabo-campagne en de campagne «stille reserve». Onderstaand
wordt hier nader op ingegaan. 3.1 Meer nieuwe lerarenOp dit moment studeren er per jaar zo'n 4000 mensen af op de Pabo's. Van
deze groep gaat 90 procent in het basisonderwijs aan de slag. Met een gemiddelde
betrekkingsomvang van 0,7 fte komt dat neer op circa 2500 fte per jaar. Het
aantal jongeren dat kiest voor een baan als leraar in het basisonderwijs,
neemt de laatste jaren toe. In 1998 is, in vergelijking met 1997, zelfs sprake
van een forse toename, namelijk met zo'n 25%. De interesse voor
een baan in het basisonderwijs is ook bij werklozen, die op hun vakterrein
vaak kansarm zijn, groot. Dit blijkt uit een toenemende vraag naar omscholingscursussen.Deze extra belangstelling voor het basisonderwijs kan verklaard worden
door de gunstige concurrentiepositie van het basisonderwijs: relatief hoge
aanvangssalarissen en een goede kans op werk. Een andere belangrijke factor
is de in 1997 gestarte Pabo-campagne.Op de lange termijn zal de groeiende vraag naar leraren opgevangen moeten
worden met een groter aantal afgestudeerden van de Pabo. De toename van het
aantal pabo-studenten zal vanaf 2001–2002 merkbaar zijn in een verhoging
van het aantal afgestudeerden, In het najaar van 1997 is begonnen met een
Pabo-campagne. De campagne heeft als doel meer jongeren te bewegen om voor
de Pabo te kiezen.Voor mensen met een vooropleiding op HBO/WO-niveau bestaat de mogelijkheid
om via een versnelde twee-jarige opleiding leraar in het basisonderwijs te
worden.In aanvulling op de Pabo-campagne is een algemene imago-campagne voor
het onderwijs in voorbereiding. De vervolginvesteringen in het groepsgrootte-project
maken het wenselijk de Pabo-campagne verder te intensiveren. 3.2 «Stille reserve»Een andere maatregel is gericht op de «stille reserve». Dit
zijn mensen met een onderwijsbevoegdheid voor het primair onderwijs die (anders
dan om redenen van werkloosheid) niet in het primair onderwijs werkzaam zijn.
De stille reserve is een belangrijke bron om de komende tijd in de vraag naar
extra personeel te voorzien. De stille reserve is dit voorjaar via een mailing
benaderd. Van de 60 000 aangeschreven personen hebben er 24 000
gereageerd. Van deze groep hebben 17 000 mensen aangegeven serieus interesse
te hebben in een terugkeer voor de klas. Maar liefst 10 000 van hen wil
actief naar de arbeidsmarkt worden bemiddeld. Inmiddels is er een bemiddelingsorganisatie
opgericht: Career Center Onderwijs, een samenwerkingsverband van Manpower
Consultancy en ABP/USZO. Er zullen voorlichtingsbijeenkomsten en opfriscursussen
worden georganiseerd. De capaciteit van de reeds bestaande, en door OCenW
bekostigde opfriscursus voor herintreders is uitgebreid van 750 naar 1800
plaatsen. Begin 1999 zal in een verdere uitbreiding worden voorzien.Uit een onderzoek van Regioplan Onderwijs en Arbeidsmarkt (1997) blijkt
dat voor 17 procent van de potentiële herintreders kinderopvang een belangrijk
punt is. In het regeerakkoord worden aanzienlijke investeringen in de kinderopvang
aangekondigd.De grote interesse voor terugkeer in het basisonderwijs geeft aan dat
we op de goede weg zitten. Met een intensivering van deze campagne en het
bieden van gunstige voorwaarden zijn er mogelijkheden een nog grotere groep
dan de genoemde 10 000 actief te bemiddelen naar de arbeidsmarkt. 3.3 SeniorenPer 1 augustus 1998 is de regeling Bevordering arbeidsparticipatie ouderen
(Bapo) gewijzigd. In juli 1997 zijn door de CAO-partners afspraken gemaakt
over onder meer de eigen bijdrage voor deze regeling. Inmiddels is deze eigen
bijdrage verlaagd van 50 procent naar 35 procent en 25 procent, afhankelijk
van de eindschaal. Daarnaast wordt met de FPU-regeling voorzien in een latere
uittreedleeftijd dan met de VUT-regeling. Verwacht wordt dat het hierdoor aantrekkelijk is om aan de Bapo-regeling
deel te nemen en dus werkzaam te blijven in het basisonderwijs. 3.4 OnderwijsassistentenAlhoewel ze reguliere docenten niet kunnen vervangen, kunnen ook onderwijsassistenten
een bijdrage leveren aan de personeelsvoorziening. Op dit moment worden vooral
mensen met een MDGO-opleiding aangesteld. Mede op basis van het in maart 1997
vastgestelde beroepsprofiel, zijn op 1 augustus op diverse plaatsen drie-jarige
opleidingen voor onderwijsassistenten van start gegaan. In totaal hebben 44
bekostigde instellingen toestemming gekregen een dergelijke opleiding te beginnen.
Omdat zich onder de MBO-ers vooral een groot aantal allochtonen bevindt, biedt
deze opleiding kansen om meer allochtonen in het onderwijs aan het werk te
krijgen. Met een aanvullende opleiding kunnen zij op termijn wellicht doorstromen
naar de functie van leraar. 3.5 VervangersNaast de afstemming tussen vraag en aanbod vraagt ook de beschikbaarheid
van voldoende vervangers (invalkrachten voor zieke leraren) om aandacht. Door
de groei van het aantal reguliere banen kiezen steeds meer vervangers voor
de zekerheid van een vaste baan. Om het vervangen aantrekkelijker te maken
kan aan een aantal maatregelen gedacht worden:– Het verbeteren van de rechtspositie. Er zal onder andere bezien
worden of de regelgeving met betrekking tot de wachtgelders aanpassing behoeft.
Deze zou dusdanig verbeterd moeten worden dat het ook voor oudere wachtgelders
aantrekkelijker wordt om als vervanger voor zieke leraren aan het werk te
gaan.– Binnen de vervangingspools meer ruimte scheppen voor structurele
activiteiten als vernieuwingsprojecten, coaching van collega's en dergelijke.– Het verbeteren van de bemiddeling van vervangers, daar waar geen
pools worden gevormd.Op korte termijn zal een samenhangend pakket aan maatregelen uitgewerkt
worden. 3.6 ConclusieDe ontwikkelingen ten aanzien van de personeelsvoorziening geven aanleiding
tot optimisme. Zowel de Pabo-campagne als de campagne «stille reserve»
zijn tot nu toe succesvol. Daarnaast blijkt dat de interesse van werklozen
voor omscholingscursussen toeneemt. Met een voortgezette inspanning kunnen
vraag en aanbod van personeel op elkaar worden afgestemd. 4 HuisvestingDe eerste stap in de reductie van de groepsgrootte heeft als gevolg gehad
dat veel scholen problemen hadden met de beperkte huisvestingsmogelijkheden.
In de toekomst kunnen dergelijke problemen voorkomen worden doordat er in
het Regeerakkoord voor is gekozen om vervolginvesteringen in huisvesting vooraf
te laten gaan aan vervolginvesteringen in formatie-uitbreiding.Met de VNG wordt momenteel overleg gevoerd over mogelijke uitwerkingen
van de vervolgstappen. De VNG zal gemeenten een handreiking bieden voor de
wijze waarop zij in samenspraak met de schoolbesturen kunnen voorzien in de
noodzakelijke huisvesting. Daarbij zal ook gewezen worden op ontwikkeling
in de komende jaren naar het eindperspectief van twintig leerlingen per leraar. 5 Kwaliteitsmaatregelen overheidHet uitgangspunt van de nota «groepsgrootte en kwaliteit»
is dat het gaat om kleinere groepen en een hogere kwaliteit in de onderbouw
van het basisonderwijs. Reductie van de groepsgrootte leidt niet automatisch
tot een betere kwaliteit. Er zullen aanvullende kwaliteitsmaatregelen moeten
worden genomen om een optimaal effect van de groepsreductie te genereren.
Op dit gebied zijn een aantal ontwikkelingen gaande. De voortgang van deze
maatregelen wordt in deze paragraaf toegelicht. 5.1 Tussendoelen en leerlijnenIn de nota «groepsgrootte en kwaliteit» werd de ontwikkeling
van tussendoelen en leerlijnen aangekondigd. De vertaling van de door de overheid
vastgestelde kerndoelen naar de onderwijspraktijk blijkt voor sommige scholen
een probleem. Tussendoelen en leerlijnen bieden voor deze vertaling een goede
leidraad. In de leerlijnen en tussendoelen wordt vastgelegd hoe de kerndoelen
aan het eind van het basisonderwijs gehaald kunnen worden. De prioriteit ligt
vooralsnog bij rekenen en taal.Het Freudenthal Instituut in Utrecht heeft in een tussenrapport (zie vorige
voortgangsrapportage) het belang benadrukt van een koppeling tussen tussendoelen
en leerlijnen. De reacties van het veld op dit rapport waren positief. De
leerlijn kan voor de scholen een belangrijke houvast bieden bij de indeling
en programmering van het onderwijs. In bovengenoemd tussenrapport gaat het
om een leerlijn rekenen met hele getallen voor groep 1 tot en met 3. De leerlijn
is het afgelopen half jaar doorgetrokken naar groep 4. Het komende schooljaar
zal de leerlijn worden doorgetrokken tot en met groep 8. Daarmee komt voor
het eerst een volledige leerlijn beschikbaar voor het basisonderwijs.Het Expertisecentrum Nederlands in Nijmegen ontwerpt momenteel een leerlijn
«lezen» voor groep 1 tot en met 3. De verwachting is dat deze
in november aanstaande zal worden opgeleverd.In de februari-rapportage van 1999 zal nader worden ingegaan op de stappen
die nodig zijn voor een verdere ontwikkeling en implementatie van leerlijnen
en tussendoelen. De komende periode zal benut worden om beter zicht te krijgen
op de discrepantie tussen de feitelijke onderwijspraktijk en de beschrijvingen
in de producten van het Freudenthal Instituut en het Expertisecentrum Nederlands.
Ook wordt onderzocht welke hulpmiddelen scholen nodig hebben om praktijk en
ideaal dichter bij elkaar te brengen. 5.2 LeerlingvolgsysteemIn de nota «groepsgrootte en kwaliteit» is het belang benadrukt
van het werken met een leerlingvolgsysteem. Op grond van gegevens over de
voortgang van een kind kunnen pedagogische en didactische maatregelen worden
getroffen die bijdragen aan een optimale ontwikkeling van elke leerling.Het APS heeft de opdracht gekregen om een aantal criteria voor leerlingvolgsystemen
te ontwerpen die in de praktijk voor scholen voldoende bruikbaar zijn.Ook inventariseert het APS de reeds bestaande leerlingvolgsystemen. Hierbij
worden ook gebruikerservaringen van deze systemen verzameld.Het rapport van het APS zal dit najaar opgeleverd worden. Op basis van
de bevindingen zullen in de eerstvolgende voortgangsrapportage nadere beleidskeuzen
voorgesteld worden. 5.3 Informatie- en communicatietechnologieZowel het project «Groepsgrootte» als het ICT-project zijn
door de Tweede Kamer bestempeld als «grote projecten». Over het
ICT-project verschijnen aparte voortgangsrapportages. In de nota «groepsgrootte
en kwaliteit» is aangegeven dat beide projecten in belangrijke mate
met elkaar samenhangen. Hier zal met het oog op die samenhang kort worden
ingegaan op de ontwikkelingen op het gebied van de educatieve software. Binnen het ICT-project neemt het project InterActie een prominente plaats
in. Het doel van dit project is de ontwikkeling van educatieve software voor
het onderwijs aan de leerlingen en voor de nascholing van de docenten.InterActie richt zich op onderwijs op maat in de onderbouw. De prioriteit
ligt bij methoden voor rekenen en taal.Er worden binnen InterActie 25 programma's ontwikkeld. Het gebied «lezen/taal»
is met 18 programma's vertegenwoordigd. Voor «rekenen» worden
7 programma's ontwikkeld. Van deze 25 programma's zijn 22 specifiek op de
onderbouw gericht. Voor de kinderen in groep 1 en 2 zijn twee produkten samengesteld
(voorbereidend lezen en rekenen), twintig voor de groepen 3 en 4 (technisch/begrijpend
lezen en rekenen). De overige drie programma's zijn bestemd voor de groepen
5 en 6.Deze programma's leveren een belangrijke bijdrage aan de in de nota «groepsgrootte
en kwaliteit» gestelde prioriteiten: onderwijs op maat in de onderbouw,
met vooralsnog extra aandacht voor taal en rekenen.Op dit moment zijn vijf van deze programma's op de markt verkrijgbaar. Naast de educatieve software, die op de markt verkrijgbaar is, krijgen
de scholen rond de jaarwisseling kosteloos een aantal cd-roms toegestuurd
die de leraar en het lerarenteam ondersteuning bieden bij het kiezen van de
juiste software. De school ontvangt een voucher waarmee zij recht heeft op
kosteloze scholing in het gebruik van deze aangeboden cd-roms. In mei 1998
hebben alle scholen de financiële middelen gekregen om één
of meer multimediale computers aan te schaffen waarop de educatieve software
kan worden afgespeeld.Een nadere uitwerking van de wijze waarop de ICT-ontwikkeling in het primair
onderwijs verder gestalte krijgt, zal onderdeel uitmaken van het aangekondigde
plan voor ICT in het gehele onderwijs. Dit plan verschijnt later dit jaar. 6 Vereenvoudiging van de formatieregelingDe investeringen in de reductie van de groepsgrootte in de onderbouw van
het basisonderwijs maken het mogelijk tegelijkertijd het complexe bekostigingssysteem
te vereenvoudigen zonder dat scholen schade ondervinden door de herverdeeleffecten
van zo'n vereenvoudiging. De hoofdlijnen van de wijzigingen zijn geschetst
in de nota «groepsgrootte en kwaliteit»: linearisering van de
formatietoekenning, loskoppeling van de gewichtenformatie en de invoering
van een kleinescholentoeslag.Hiertoe dienen wijzigingen te worden doorgevoerd in de Wet op het Primair
Onderwijs, het Formatiebesluit WPO en het Bekostigingsbesluit WPO. De westwijziging
zal tevens benut worden om de formatie die de school ontvangt voor de onderbouw
te oormerken: daarmee valt beter te controleren of scholen de middelen voor
klassenverkleining daadwerkelijk inzetten in de onderbouw. De voorbereidingen
zijn inmiddels gestart. Het wetsvoorstel zal de Tweede Kamer omtreeks februari
1999 bereiken.Indien Tweede en Eerste kamer het voorstel steunen, kan de vereenvoudigde
systematiek met ingang van het schooljaar 2000/2001 (bij de tweede stap van
de klassenverkleining) in werking treden.Van belang voor de formatieregeling is ook de toekenning van gewichten aan leerlingen in verband met onderwijsachterstanden die verband houden
met sociaal-economische of sociaal-culturele achtergrondkenmerken. Over een
herziening van de gewichtenregeling ontvangt de Tweede Kamer separaat een
voorstel. 7 Controle op rechtmatige inzet van de investeringenIn paragraaf 2.1 is ingegaan op de inzet van de extra middelen uit de
eerste stap. Door het ministerie van OCenW wordt jaarlijks een verantwoordingsformulier
naar de scholen gezonden waarmee de scholen een opgave doen van de inzet van
personeel en de groepsgrootte. De scholen zijn verplicht dit formulier in
te vullen.Aan de hand van dit formulier toetst de Inspectie van het Onderwijs of
de extra formatie daadwerkelijk in de onderbouw wordt ingezet. Op twee peildata
gedurende het schooljaar wordt door de inspectie een grote representatieve
steekproef gehouden onder de basisscholen. Op grond van het onderzoek kan
aangegeven worden hoe de gemiddelde groepsgrootte zich ontwikkelt.De Departementale Accountantsdienst voert controles uit op de rechtmatige
besteding van de middelen voor klassenverkleining. In het schooljaar 1997–1998
is ze bij 154 scholen nagegaan of de in dat schooljaar beschikbaar gestelde
formatie voor klassenverkleining en kwaliteitsverbetering daadwerkelijk in
de onderbouw is ingezet. Het rapport van de Accountantsdienst is als bijlage
bij deze voortgangsrapportage gevoegd. De controle op de inzet wordt bemoeilijkt
doordat enkel de extra beschikbaar gestelde formatie voor klassenverkleining
geoormerkt was. Het stond scholen vrij om de rest van de beschikbare formatie
naar believen over de onderbouw en de bovenbouw te verdelen. Om toch een indruk
te krijgen van de mate waarin scholen conform de bedoeling prioriteit gaven
aan de onderbouw heeft de Accountantsdienst allereerst per school berekend
hoeveel reguliere formatie in de onderbouw ingezet zou zijn bij een evenredige
verdeling van de reguliere formatie over onder- en bovenbouw (waarbij «evenredig»
betekent: een gelijkmatige verdeling naar rato van het aantal leerlingen in
de onderbouw, resp. de bovenbouw). Bij het evenredig deel van de reguliere
formatie voor de onderbouw is vervolgens de extra formatie voor klassenverkleining
opgeteld. Het aldus verkregen totaal van reguliere onderbouwformatie en extra
formatie voor de klassenverkleining is vergeleken met de feitelijke formatie-inzet
in de onderbouw. Bij 133 van de 154 scholen blijkt de feitelijke inzet voor
de onderbouw tenminste gelijk aan de som van het evenredig deel van de reguliere
formatie en de extra formatie voor klassenverkleining. Bij 21 scholen blijkt
de feitelijke inzet lager dan de berekende inzet. Over de 21 scholen tezamen
is de feitelijke inzet ruim 1000 formatierekeneenheden lager dan verwacht
mocht worden op grond van de optelsom van evenredige verdeling van reguliere
formatie en de toegekende extra formatie. Dit is circa vijf procent van het
totale budget voor klassenverkleining voor deze 154 scholen. Dat betekent
dat volgens deze berekeningsmethode 95 procent van de middelen conform de
bedoeling is ingezet. De Accountantsdienst merkt op dat 2,5 procent afwijkend
werd ingezet of nog niet werd benut op grond van acceptabele redenen. Slechts
2,5 procent werd zonder aanwijsbare redenen niet in de onderbouw ingezet.De inspectie komt, zoals hiervoor reeds is opgemerkt, tot een inzet in
de onderbouw van ruim 98 procent. Het verschil wordt verklaard door een andere
berekeningswijze. Scholen die voorheen meer prioriteit aan de bovenbouw gaven,
kunnen alle extra middelen voor klassenverkleining in de onderbouw hebben
ingezet zonder de «norm» te halen die de Accountantsdienst heeft
berekend. Deze scholen voldoen wel aan de criteria van de inspectie, die in
haar toezicht alleen gecontroleerd heeft op welke wijze de extra
middelen – bestemd voor klassenverkleining in de onderbouw – ingezet
zijn, en daarbij niet de verdeling van de reguliere formatie over onder- en
bovenbouw betrokken heeft. 8 Planning September –
november 1998:– 24 voorlichtingsbijeenkomsten voor geïnteresseerden
uit de stille reserve. Deze worden door het hele land gehouden.  –
oplevering van de tussendoelen en leerlijn voor rekenen met gehele getallen
voor de groepen 1 tot en met 3. Oktober 1998:– advies
van het APS over leerlingvolgsystemen. November 1998:–
op 1 november wordt het «verantwoordingsformulier» naar
de scholen gestuurd. Dit verplichte formulier vraagt naar de inzet van formatie
in de verschillende groepen. Daarnaast wordt er gevraagd naar de groepsgrootte
van de groepen.  – de leerlijn lezen voor groep
1 tot en met 3 wordt opgeleverd. Oktober – november 1998–
voortzetting pabo-campagne. Januari 1999:–
de eerste produkten van het InterActie-project worden onder de scholen
verspreid. Februari 1999:– volgende voortgangsrapportage.
Hierin wordt in elk geval ingegaan op de voorlopige resultaten van het «verantwoordingsformulier»,
het beleid ten aanzien van de leerlijnen en tussendoelen, de samenhang van
het project groepsgrootte met het project ICT en de voortgang in de personeelsvoorziening.2000:– in augustus 2000 wordt de tweede stap in de
reductie van de groepsgrootte gezet: één leraar per 23 leerlingen.2001:– de derde stap leidt tot een ratio van één
leraar per 22 leerlingen in 2001. 2002:– Uiteindelijk
zal in 2002 de vierde stap naar één leraar per 20 leerlingen
gezet worden.XNoot1Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25065-10.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl