Wijziging Wet op het specifiek cultuurbeleid in verband met de instelling van de Raad voor het cultuurbeleid; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24090, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

03-03-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

24090 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI. ALGEMEEN a. Inleidingb. Algemeen regeringsbeleid ten aanzien van adviesorganen Grote Efficiency OperatieCommissie-De Jong en regeringsstandpunt ter zakec. De wettelijke taken van de huidige raden Raad voor de KunstRaad voor het cultuurbeheerMediaraadRABIN (Raad van Advies voor Bibliotheekwezen en Informatieverzorging)d. Argumenten voor herziening van de adviesstructuur Cultuurpolitieke argumentenAndere argumentene. Adviesbehoefte en hieruit voortvloeiende taken van
de nieuwe Raad AlgemeenReikwijdte van de adviseringf. Samenstelling en inrichting van de Raad voor het cultuurbeleidSamenstelling van de commissiesExterne deskundigenWerkwijzeg. Personele en financiële gevolgenh. Wettelijk kader en naamgevingi. AdviezenII. ARTIKELSGEWIJS Artikel IOnderdeel B Artikel 2aArtikel 2bArtikel 2cArtikel 2dArtikel 2eArtikel 2fArtikel 2gArtikel 2hArtikel 2iArtikel 2kArtikel 2lArtikel IIIArtikel VIOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24090Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 57 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 090Wijziging van de Wet op het specifiek cultuurbeleid in verband met de
instelling van een adviesorgaan voor het beleid op het terrein van de cultuur
(Raad voor het cultuurbeleid)nr. 3MEMORIE VAN TOELICHTING I. ALGEMEEN a. InleidingOnder intrekking van de wettelijke bepalingen waarbij de Raad voor de
Kunst, de Mediaraad en de Raad voor het cultuurbeheer zijn ingesteld, strekt
dit wetsvoorstel tot de instelling van één «Raad voor
het cultuurbeleid».In de Nota Cultuurbeleid 1993–1996 Investeren in cultuur1 heeft mijn voorgangster Minister d'Ancona van Welzijn,
Volksgezondheid en Cultuur aangegeven het op basis van cultuurpolitieke overwegingen
noodzakelijk te achten dat de adviesorganen op het terrein van het cultuurbeleid
worden samengebracht in één Raad «voor het cultuurbeleid».2Vervolgens heeft zij op 22 december 1992 een ambtelijke projectgroep ingesteld,
die moest onderzoeken welke mogelijkheden er zouden bestaan om op korte termijn
de adviesstructuur voor het cultuurbeleid te wijzigen. De rapportage van deze
projectgroep is op 1 september 1993 in een mondeling overleg met de vaste
Commissie voor Welzijn en Cultuur van de Tweede Kamer besproken.Bij de voorbereiding van dit voorstel van wet hebben de financiële
taakstellingen die in het kader van de zogenoemde Grote Efficiency Operatie
zijn vastgesteld, alsmede (het regeringsstandpunt over) het rapport Raad op
maat van de bijzondere commissie Vraagpunten Adviesorganen (ook bekend als
de Commissie-De Jong), een belangrijke rol gespeeld.3Voorgesteld wordt de bepalingen die de beoogde Raad voor het cultuurbeleid
betreffen, op te nemen in een apart hoofdstuk van de Wet op het specifiek
cultuurbeleid. b. Algemeen regeringsbeleid ten aanzien van adviesorganen Grote Efficiency OperatieIn een brief van de Minister van Binnenlandse Zaken aan de Tweede Kamer
van 11 september 19921 is de besluitvorming van
de regering weergegeven met betrekking tot de invulling van de taakstelling
voor adviesorganen in het kader van de Grote Efficiency Operatie.De regering heeft onder meer de volgende uitgangspunten geposteerd:– versobering van de advisering (o.a. afschaffen adviesverplichting
inzake algemene beleidsvoornemens, terughoudendheid ten aanzien van ongevraagde
advisering);– onderscheid tussen advisering en overleg;– bundeling van adviesorganen die een vergelijkbare functie hebben
en op overlappende of verwante deelterreinen werkzaam zijn;– beperking van het aantal raadsleden per adviesorgaan ter bevordering
van de effectiviteit van de advisering en vanuit de overweging dat advisering
vooral op hoofdlijnen van beleid moet worden toegespitst;– afstemming van de activiteiten van adviesorganen en de planbureaus. Aan dit besluit lag een ambtelijk rapport ten grondslag van de commissie
Externe Adviesorganen (Commissie-Van Zon) die op 15 januari 1992 was ingesteld.2De Commissie-Van Zon signaleerde dat als gevolg van veranderende opvattingen
over de besturingsfilosofie van de overheid, de behoefte van de overheid aan
gedetailleerde advisering op centraal niveau vermindert. De Commissie merkte
op dat de adviesorganen op het cultuurterrein zich in hun advisering niet
beperken tot de hoofdlijnen van het beleid, maar ook het subsidiebeleid van
advies voorzien. De Commissie stelde daarbij vast dat de adviesraden door
de vorming van fondsen voor bepaalde onderdelen van het cultuurbeleid ontlast
worden van vele kleine subsidie-adviezen.3Commissie-De Jong en regeringsstandpunt ter zakeDe bijzondere commissie Vraagpunten Adviesorganen (Commissie-De Jong),
één van de zes commissies die naar aanleiding van het rapport
van de bijzondere commissie-Deetman door de Tweede Kamer zijn ingesteld, heeft
in februari 1993 de eindrapportage Raad op maat uitgebracht.De belangrijkste conclusies en aanbevelingen van de commissie, relevant
voor de advisering op het terrein van de cultuur, zijn:– een eenmalige horizonbepaling voor alle externe adviesorganen,
d.w.z. alle bestaande adviesorganen, met uitzondering van de Raad van State,
worden binnen 3 jaar van rechtswege opgeheven (vervolgens bespreken regering
en parlement, op basis van een overzicht van de stand van zaken met betrekking
tot de sanering, hoe de advies- en overlegstructuur er voortaan uit moet zien).– Per departement wordt zoveel mogelijk met één adviesorgaan
volstaan.– Elk adviesorgaan wordt periodiek beoordeeld op basis van een (zelf-)evaluatie.– Adviesorganen bestaan uit een beperkt aantal onafhankelijke deskundigen
op de verschillende terreinen waarop een departement actief is.– Elk adviesorgaan wordt bijgestaan door een ambtelijk secretariaat
van beperkte omvang en voorzien van toereikende middelen ten einde ad hoc
over de vereiste expertise te kunnen beschikken.– Advisering wordt aan werkprogramma's en vaste termijnen gebonden;
ook het opstellen van adviesaanvragen en de standpuntbepaling van de regering
moeten aan termijnen worden gebonden. – Wettelijke adviesverplichtingen inzake algemene beleidsvoornemens
worden afgeschaft en omgezet in de bevoegdheid om advies te vragen.– Ongevraagde advisering blijft mogelijk, maar vormt geen substantieel
onderdeel van het advieswerk.– De adviesraden kunnen op verzoek rechtstreeks adviseren aan het
parlement.– Leden van de Eerste en Tweede Kamer kunnen geen zitting hebben
in adviesorganen.In een brief van de Minister-President van 5 maart 1993 is het regeringsstandpunt
met betrekking tot het rapport Raad op maat weergegeven. Van de aanvullende
opmerkingen in het regeringsstandpunt is in dit verband vooral relevant dat
departementen zoveel mogelijk met één adviesorgaan zullen moeten
volstaan, maar dat «om het risico van een departementale advieskathedraal
met vele kapellen te voorkomen», het wellicht beter is samenhang te
bevorderen «per beleidscluster».1Bij de behandeling van het rapport Raad op Maat en het regeringsstandpunt
hierover is een motie aangenomen, waarin verzocht werd de herstructurering
van adviesorganen vooral plaats te laten vinden op basis van grote beleidsvelden
of clusters (ofwel bundeling) van beleidsvelden.2Voorts is een motie aangenomen waarin de Tweede Kamer de regering verzoekt
een opgave te doen van de inrichting van een adviesstructuur voor grote beleidsterreinen,
aan te geven hoe de nieuwe adviesstructuur in wetten en maatregelen van bestuur
wordt uitgewerkt, welke bestuurlijke en financiële consequenties zich
voordoen bij de af- resp. opbouw van de adviesstructuur en hierover driemaandelijks
aan de Kamer te rapporteren.3 De eerste voortgangsrapportage,
waarin aan de motie-Van der Heijden uitvoering wordt gegeven, is op 16 mei
1994 aan de Tweede Kamer verzonden.4 Cultuur is
in deze voortgangsrapportage opgenomen als één van de beleidsclusters
die bij wijze van indicatie zijn voorgesteld ten aanzien van de instelling
van nieuwe adviesraden uiterlijk per 1 januari 1997.Het onderhavige wetsvoorstel behelst de sanering van de adviesstructuur
op het terrein van de cultuur volgens de lijnen van het regeringsstandpunt.
Daar waar in dit wetsvoorstel wordt afgeweken van de uitgangspunten van Raad
op Maat of van het regeringsstandpunt, wordt dat uitdrukkelijk gemotiveerd.Gelet op het vorenstaande is het niet meer de bedoeling om de nieuw op
te richten Raad voor het cultuurbeleid van een horizonbepaling te voorzien;
dat wil zeggen: onderdeel uit te laten maken van de in voorbereiding zijnde
Wet herziening adviesstelsel waarbij alle bestaande adviescolleges per 1 januari
1997 worden opgeheven juist in verband met de algehele herziening van het
adviesstelsel. In die wet zal de Raad voor het cultuurbeleid dus uitdrukkelijk
uitgezonderd moeten worden van de algemene regel dat alle adviesorganen opgeheven
worden.Het ligt in de bedoeling t.z.t. een algemene (raam)wet inzake adviesorganen
in het leven te roepen waarin een aantal algemene bepalingen van min of meer
technische aard zullen worden opgenomen die in beginsel voor alle adviesorganen
gaan gelden. De bepalingen van de onderhavige wet die daarmee overeenkomen,
zullen alsdan niet meer nodig zijn en dus kunnen komen te vervallen. c. De wettelijke taken van de huidige raden Raad voor de KunstIngevolge de Wet op de Raad voor de Kunst 1977 heeft de Raad voor de Kunst tot taak het adviseren, desgevraagd of eigener beweging, van
de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen en de overige ministers
met betrekking tot de kunsten en het kunstbeleid. Er geldt een verplichting
om advies te vragen over alle belangrijke maatregelen op het gebied van de
kunsten die de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen voornemens
is te treffen of te bevorderen. Daarnaast adviseert de Raad voor de Kunst
ook over het artistiek functioneren van een groot aantal kunstinstellingen.
In het Kunstenplan 1993–1996 ging het om 310 instellingen. Raad voor het cultuurbeheerDe Raad heeft tot taak de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
desgevraagd of eigener beweging van advies te dienen over zaken die betrekking
hebben op het culturele erfgoed, een en ander voor zover het betreft het terrein
van de archeologie, de archieven, de monumenten en de musea. In de memorie
van toelichting bij het voorstel van Wet op de Raad voor het cultuurbeheer
wordt verklaard dat de Raad in ieder geval adviseert over de belangrijke vraagstukken
op het terrein van het culturele erfgoed en over de hoofdpunten van het beleid
ter zake. Daarnaast heeft de Raad voor het cultuurbeheer taken op grond van
de Monumentenwet 1988, het op de Archiefwet 1962 gebaseerde Archiefbesluit
en de Wet tot behoud van cultuurbezit. MediaraadDe Mediaraad heeft op grond van de Mediawet als taak het desgevraagd of
uit eigen beweging uitbrengen van advies aan de Minister van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschappen en de overige ministers die het aangaat over:a. het beleid ten aanzien van radio, televisie, pers en andere vormen
van massacommunicatie; enb. maatregelen van de regering die voor het onder a. genoemde terrein
belangrijke gevolgen kunnen hebben. RABIN (Raad van Advies voor Bibliotheekwezen en Informatieverzorging)In de Wet Raad van advies bibliotheekwezen en informatieverzorging is
de taak van de RABIN omschreven als het desgevraagd of eigener beweging adviseren
van Onze ministers (daarmee werden bedoeld de Minister van Onderwijs en Wetenschappen
en de Minister van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur; sinds de departementale
herindeling van 22 augustus 1994 betreft het alleen de Minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen), alsmede Onze overige ministers wie het mede aangaat,
over het beleid inzake het bibliotheekwezen en de informatieverzorging. Het adviesterrein van de RABIN raakt dat van de overige adviesraden op
het terrein van het cultuurbeleid bij onderwerpen zoals leesbevordering (Raad
voor de Kunst), aspecten van informatieverzorging (Mediaraad) en bibliotheekcollecties
(Raad voor het cultuurbeheer). Nadat de ambtelijke commissie Externe Adviesorganen
in haar rapportage had gewezen op de overlap tussen het werkterrein van de
RABIN en dat van andere instanties op het terrein van de informatieverzorging,
hebben de Minister van Onderwijs en Wetenschappen en de Minister van Welzijn,
Volksgezondheid en Cultuur, op grond van algemene overwegingen met betrekking
tot adviesorganen in het kader van de Grote Efficiency Operatie, een wetsvoorstel
ingediend om de RABIN op te heffen en zijn adviestaken onder te brengen bij
de Adviesraad voor het Wetenschaps- en Technologiebeleid (AWT) en de hier
voorgestelde Raad voor het cultuurbeleid.1 In
afwachting van de vorming van laatstgenoemde Raad worden in dat
wetsvoorstel taken van de RABIN opgedragen aan de bestaande raden op het terrein
van de cultuur.Inmiddels heeft de Eerste Kamer het voorstel tot intrekking van de Wet
RABIN in schriftelijke behandeling genomen. Onduidelijkheid met betrekking
tot de uitwerking van het rapport Raad op maat alsmede ten aanzien van het
moment waarop (en de vorm waarin) de voorgestelde Raad voor het cultuurbeleid
tot stand zal komen, heeft er evenwel toe geleid dat de mondelinge behandeling
van het voorstel is aangehouden. d. Argumenten voor herziening van de adviesstructuur Cultuurpolitieke argumentenUitgangspunt vormen inhoudelijke samenhangen binnen het cultuurbeleid.Naast verschillen bestaan belangrijke verwantschappen tussen de onderscheiden
sectoren kunsten, cultuurbeheer en media. Omroep, pers, boeken en bibliotheken
maken niet alleen deel uit van de sector cultuur, maar zijn tevens belangrijke
distributeurs van informatie in meer algemene zin.De verbindingen tussen de sectoren hebben geleid tot de behoefte aan meer
beleidsintegratie, die niet op zichzelf staat. Voor het cultuurbeleid als
geheel gelden kwaliteit en verscheidenheid als algemene, in de Wet op het
specifiek cultuurbeleid vastgelegde, uitgangspunten. Daarbij worden de sectoren
in toenemende mate met identieke vraagstukken en uitdagingen geconfronteerd.
Te denken valt aan het internationaal cultureel beleid, de bevordering van
de cultuurparticipatie, de verhouding regio – randstad, bestuurlijke
verhoudingen, de fondsvorming, het vraagstuk van entreeprijzen, et cetera.
Het meest markant en concreet komt de onderlinge samenhang tot uitdrukking
in de behoefte aan meer afstemming tussen de afzonderlijke sectoren: tussen
film en televisie; bouwkunst en monumentenzorg; bibliotheken en letteren;
beeldende kunsten en kunstmusea; kunsten en media. Andere argumentenEen tweede reden om tot samenvoeging van de bestaande raden over te gaan,
houdt verband met bestuurlijke veranderingen. De uitwerking van het beginsel
«overheid op afstand» heeft ook gevolgen voor de inrichting en
de werkwijze van de adviesorganen.In het kader van de discussie over de kerntaken van de rijksoverheid en
de Grote Efficiency Operatie wordt de organisatie van de rijksdienst aangepast,
waarbij wordt gestreefd naar één adviesorgaan per beleidscluster.1 Beleidsuitvoerende taken worden zoveel mogelijk «op
afstand» geplaatst.De verandering met de belangrijkste consequenties voor zowel de departementale
organisatie als de adviesraden is het besluit incidentele subsidietoewijzingen
niet langer onder de volledige ministeriële verantwoordelijkheid uit
te voeren, maar uit te besteden aan zelfstandige bestuursorganen (fondsen).
Door fondsvorming hoeft vooral de Raad voor de Kunst zich niet langer bezig
te houden met projectsubsidies, zijn minder werkgroepen nodig en is meer behoefte
ontstaan aan een algemener type deskundigheid. Daardoor zal er relatief minder
behoefte zijn aan gedetailleerde advisering en meer aan advisering op hoofdlijnen.
De introductie van een vierjarige beleidscyclus rondom de cultuurnota in de Wet op het specifiek cultuurbeleid, die in 1993 in werking is getreden,
heeft het belang van laatstgenoemde advisering alleen maar doen toenemen.Tot slot hebben, zoals reeds eerder werd opgemerkt, ook bezuinigingen
een niet onbelangrijke rol gespeeld bij de totstandkoming van het voornemen
tot samenvoeging. In financieel opzicht heeft de vorming van één
raad uiteraard voordelen (zie onder g). e. Adviesbehoefte en hieruit voortvloeiende taken van
de nieuwe Raad AlgemeenDe advisering aan de overheid over het cultuurbeleid stoelt in algemene
zin op twee uitgangspunten. Allereerst heeft de overheid de behoefte om onafhankelijke
deskundigen te consulteren over belangrijke maatregelen in het cultuurbeleid
die zij voornemens is te treffen. Het tweede uitgangspunt is dat de overheid
ten aanzien van de inhoud van cultuuruitingen weliswaar geen afzijdige, maar
wel een terughoudende positie inneemt. Niet afzijdig, omdat kwaliteit een
voorwaarde is voor overheidssteun; terughoudend, omdat het oordeel over de
kwaliteit niet door de overheid zelf wordt geformuleerd, maar wordt uitbesteed
aan onafhankelijke deskundigen.Het tweede uitgangspunt is een al vele jaren leidend beginsel in het overheidsoptreden
op cultureel gebied, dat de overheid zelf een grote mate van terughoudendheid
in acht neemt, in het bijzonder waar het gaat om de artistiek-inhoudelijke
of cultuurhistorische beoordeling van afzonderlijke cultuuruitingen. Zolang
in het cultuurbeleid de begrippen kwaliteit en verscheidenheid de doorslaggevende
en ook in de wet vastgelegde criteria zijn op grond waarvan de overheidsmiddelen
worden toegewezen, kan de overheid dus niet om externe toetsing en advisering
heen. Hierbij zij aangetekend dat terughoudendheid geen absoluut gegeven kan
zijn, omdat de overheid zelf in bepaalde opzichten ook inhoudelijke keuzen
moet maken. Alleen al om financiële redenen zal de overheid externe adviezen
niet blindelings kunnen volgen. Belangrijker is dat de overheid bij het voeren
van een actief cultuurbeleid zelf beleidsuitgangspunten en ambities formuleert,
die inhoudelijke keuzen impliceren. Adviezen wegen dus zwaar, maar zijn nog
altijd instrumenteel van karakter.Juist omdat het hiervoor genoemde beginsel binnen de Nederlandse samenleving
algemeen aanvaard is, is het niet nodig dit wettelijk te verankeren. In dit
verband is het goed te vermelden dat het afschaffen van adviesverplichtingen
inzake algemene beleidsvoornemens geen consequentie zal hebben voor de hantering
van het genoemde beginsel in de beleidspraktijk op het gebied van culturele
zaken (zie ook paragraaf i. Adviezen). Reikwijdte van de adviseringIn de nota Investeren in Cultuur werd er vanuit gegaan dat de advisering
door een Raad voor het cultuurbeleid betrekking zou hebben op het cultuurbeleid
dat «zich niet richt op de cultuur in haar brede, meer antropologische
betekenis, maar op het domein van de cultuur dat bestreken wordt door de beleidsterreinen
vertegenwoordigd in het Directoraat-Generaal voor Culturele Zaken van WVC»1. De Wet op het specifiek cultuurbeleid bepaalt echter
dat in de cultuurnota de hoofdlijnen van het cultuurbeleid van het Rijk worden
beschreven. Het ligt daarom voor de hand het adviesterrein van
de Raad voor het cultuurbeleid dezelfde reikwijdte te geven. Dit impliceert
een, bij de Raad voor de Kunst, de Mediaraad en de RABIN overigens reeds bestaande,
bevoegdheid om ook aan andere ministers advies uit te brengen. Deze bevoegdheid
is vastgelegd in artikel 2a.De RABIN en de Mediaraad hebben zich regelmatig begeven op het terrein
dat door de voorlopige Raad voor de Post en de Telecommunicatie (RAPT) en
door de Adviesraad voor Wetenschaps- en Technologiebeleid (AWT) werd bestreken.
In verband hiermee is onderzocht in hoeverre samenvoeging van Mediaraad, RABIN
en de RAPT zinvol zou zijn, waarbij de RAPT zou moeten fungeren als het middenstuk
van het drieluik. Uiteindelijk heeft het vorige kabinet definitief de voorkeur
gegeven aan samenvoeging van de RAPT met andere raden op het terrein van Verkeer
en Waterstaat tot een Raad voor Verkeer en Waterstaat. Samensmelting van alleen
de Mediaraad en de RABIN tot een adviesorgaan op het terrein van de informatievoorziening
bood vervolgens geen perspectief, omdat met het ontbreken van het aspect van
de telecommunicatie geen verbindend element meer aanwezig was tussen de vleugelposities
die in deze optie door de RABIN en de Mediaraad worden ingenomen. Met een
dergelijke kleine raad zou ook te weinig recht worden gedaan aan de conclusies
van het rapport Raad op maat en het regeringsstandpunt daarover. Daaraan bestaat
ook geen behoefte omdat de Raad voor het cultuurbeleid ook bredere aspecten
van informatievoorziening in zijn beschouwing zal betrekken. De plaats en
de betekenis van de omroep, de pers en de bibliotheken kunnen aldus in een
brede context worden geplaatst, zonder dat de advisering door de Raad voor
het cultuurbeleid interfereert met de adviestaak van de AWT ter zake. Overigens
zal de adviesbevoegdheid van de Raad voor het cultuurbeleid, zo merk ik nog
op, naar aanleiding van het advies van de RABIN zich ook uitstrekken over
de culturele taken van wetenschappelijke bibliotheken.Omdat technologische, juridische en economische aspecten mede bepalend
zijn voor het omroepbeleid en deze geïntegreerd in de advisering tot
uitdrukking moeten komen, lijkt regelmatig overleg tussen de nieuwe Raad voor
het cultuurbeleid, de inmiddels gevormde Commissie van Advies voor Post en
Telecommunicatie (CAPT) en de AWT geboden. De wijze waarop dit overleg vorm
krijgt, wordt aan de betrokken raden overgelaten. Het ligt voor de hand dat
zij in ieder geval hun werkprogramma's op dat punt op elkaar afstemmen.Uitgaande van de huidige taken van de Raad voor het cultuurbeheer, de
Raad voor de Kunst, de Mediaraad en de RABIN zal de Raad voor het cultuurbeleid
adviseren over:– algemene, bovensectorale en intersectorale vraagstukken. Daarbij
valt te denken aan de uitgangspunten van het cultuurbeleid (vooral in het
kader van de totstandkoming van de cultuurnota), de vertaling van deze uitgangspunten
in beleidsregels en/of de eventuele aanpassing van budgetten voor de verschillende
beleidssectoren of disciplines.– sectorale beleidsvraagstukken. Hiermee worden vraagstukken bedoeld
die het niveau van de afzonderlijke instellingen overstijgen, maar nog wel
binnen een en dezelfde sector spelen; bijvoorbeeld kwesties ten aanzien van
het orkestenbestel of het Deltaplan cultuurbehoud.– de kwaliteit van het functioneren van instellingen. Hierbij gaat
het zowel om de voornamelijk beleidsmatige toetsing van «infrastructurele»
instellingen zoals fondsen en sectorinstituten als om de inhoudelijke beoordeling van «producerende» instellingen (musea, gezelschappen
op het gebied van de podiumkunsten, et cetera).Door de Raad voor het cultuurbeleid ook te laten adviseren op het niveau
van de afzonderlijke instellingen, wordt bewust afgeweken van één
van de uitgangspunten van Raad op maat. Op het terrein van de cultuur kan
deze advisering op instellingsniveau niet los worden gezien van de advisering
over hoofdlijnen van het beleid. De in de Wet op het specifiek cultuurbeleid
vastgelegde beleidssystematiek rondom de cultuurnota berust op de mede door
de Tweede Kamer naar voren gebrachte wens dat eens in de vier jaren een integrale
afweging mogelijk is met betrekking tot het cultuurbeleid van het Rijk. Die
afweging betreft niet alleen de algemene beleidsprioriteiten, maar heeft eveneens
betrekking op de verschillende disciplines op het terrein van de cultuur en
op de verschillende producenten van cultuuruitingen. De gedachte die daar
achter ligt, is dat ontwikkelingen op het niveau van de instellingen van invloed
zijn op de andere genoemde categorieën en omgekeerd. Als de voorgestelde
Raad zou moeten afzien van het volgen van, en oordelen over, culturele instellingen
die de basis vormen van het culturele leven in Nederland, zou de waarde van
zijn adviezen – ook als het zou gaan om hoofdlijnen van het beleid –
sterk aan betekenis inboeten.– specifieke wettelijke bevoegdheden. Afgezien van deze advisering
over algemene beleidsvoornemens heeft de Raad voor het cultuurbeheer, zoals
onder c reeds is aangegeven, ook nog tot taak om advies uit te brengen over
bevoegdheden van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen van meer
uitvoerende aard, op grond van bepalingen in de Monumentenwet 1988, het op
de Archiefwet 1962 gebaseerde Archiefbesluit en de Wet tot behoud van cultuurbezit.Omdat bij de uitoefening van deze bevoegdheden overwegingen van cultuurhistorische
aard een rol spelen, ligt het vooralsnog voor de hand de advisering krachtens
de genoemde wetten onder te brengen bij de Raad voor het cultuurbeleid (zie
de artikelen VII, VIII en X).Ten aanzien van de wijze waarop gevolg is gegeven aan de uitgangspunten
«advisering op hoofdlijnen» en «beperking van het uitbrengen
van ongevraagde adviezen», zij verwezen naar de artikelsgewijze toelichting
op 2a. f. Samenstelling en inrichting van de Raad voor het cultuurbeleidBij het ontwerpen van de in dit wetsvoorstel op te nemen hoofdregels over
de structuur van de Raad, speelde de vraag naar de omvang van de Raad en dus
de vraag naar het aantal raadsleden uiteraard een cruciale rol. Bij de beantwoording
van die vraag diende enerzijds recht te worden gedaan aan het hiervoor onder
b. aangegeven regeringsstandpunt betreffende het rapport Raad op maat (advisering
op hoofdlijnen, terughoudendheid met betrekking tot het ongevraagd adviseren,
beperking van het aantal raadsleden), terwijl anderzijds de omvang in overeenstemming
moest worden gebracht met de hiervoor onder e. uiteengezette adviesbehoefte
en de daaruit voortvloeiende taken van de Raad.Naast vragen over de omvang rezen vragen over de mate waarin de sectoren
van het cultuurbeleid, die aan de huidige adviesorganen zijn toegewezen, herkenbaar
in de nieuwe Raad aanwezig dienen te zijn.Op 1 september 1993 is in het mondeling overleg met de vaste Commissie
voor Welzijn en Cultuur van de Tweede Kamer de keuze voor het model van een
«geïntegreerde raad» verwelkomd, hoewel door enkele woordvoerders werd aangegeven dat het aantal leden daarvan lager dan
de genoemde 60 zou moeten kunnen liggen.1 Na dat
overleg heb ik extern advies ingewonnen om de structuur en de werkwijze van
de Raad nader vorm te kunnen geven (het uitgebrachte advies is als bijlage
bijgevoegd). Op basis van dat advies en na intensief overleg met de bestaande
adviesraden heb ik de bepalingen van het wetsvoorstel over de samenstelling
en de inrichting van de Raad geformuleerd.In het externe advies is aangegeven dat de reikwijdte van de advisering
zich zou moeten uitstrekken over dertien «aandachtsgebieden» en
vier «aspecten». Als aandachtsgebieden worden in het advies genoemd:* archeologie * archieven * architectuur * beeldende kunst & vormgeving
* bibliotheken * dans * film * letteren * monumenten * musea * muziek/muziektheater
* omroep, pers en nieuwe media * theater.en als aspecten:* allochtonen * cultuurparticipatie * economie van de cultuur * internationalisering.De voorgestelde aandachtsgebieden sluiten naar mijn mening op zichzelf
goed aan bij de huidige indelingen van het terrein van de cultuur.Na overleg met de raden en op grond van interdepartementaal overleg is
er evenwel voor gekozen deze aandachtsgebieden en aspecten niet in de wet
op te nemen. De onderverdeling van het terrein van de cultuur in dertien aandachtsgebieden
kan in de toekomst wellicht worden teruggebracht door aanverwante aandachtsgebieden
samen te voegen. Vastlegging van de genoemde aandachtsgebieden in de wet (of
bij algemene maatregel van bestuur, zoals van de kant van de huidige raden
was voorgesteld) zou het moeilijker maken flexibel in te spelen op gewijzigde
adviesbehoeften.Na ampele overweging is evenmin bepaald dat de Minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen de aandachtsgebieden, waaronder ook de aspecten begrepen
worden, vaststelt. De indeling in aandachtsgebieden (en aspecten) is bedoeld
als een ordeningsprincipe bij de inrichting van de nieuwe Raad en geeft ook
richting aan de soort deskundigheid die de leden van de Raad dienen te bezitten
(zie a, derde lid). Afhankelijk van het gevraagde advies kan het bijvoorbeeld
wenselijk zijn dat bij de leden van de Raad, naast algemene kennis van het
cultuurbeleid en meer specifieke kennis met betrekking tot een of meer aandachtsgebieden,
ook enige kennis aanwezig is ten aanzien van de volgende aspecten:– economie (bijvoorbeeld de theater- of de kunstmarkt of de BTW-problematiek),– bestuur (bijvoorbeeld de taakverdeling tussen de overheden),– recht.Meer specifieke deskundigheden hoeven niet steeds in huis te zijn. Wel
moet er voldoende deskundigheid zijn om kwesties op de verschillende aandachtsgebieden
te signaleren, te begrijpen, een behandelingsprocedure in werking te stellen
(eventueel inclusief het horen van externe deskundigen of zo nodig het instellen
van een ad hoc commissie) en een eventueel preadvies meer dan marginaal te
toetsen.Het wetsvoorstel bepaalt dat de Raad zelf de aandachtsgebieden vaststelt
met dien verstande dat aan de Minister van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschappen de bevoegdheid wordt verleend om de Raad ter zake aanwijzingen
te geven.De genoemde aandachtsgebieden en de overwegingen met betrekking tot de
deskundigheden die binnen de Raad tot op zekere hoogte aanwezig zullen moeten
zijn en waarvan hiervoor een indruk is gegeven, hebben een rol gespeeld bij
de bepaling van het aantal raadsleden. Uitgaande van dertien aandachtsgebieden
en vier aspecten en rekening houdend met (de mogelijkheid van) enkele extra
leden in geval van een omvangrijk aandachtsgebied of aspect, is dit aantal
bepaald op maximaal 25 inclusief de voorzitter.Ter vergelijking: het totale aantal door de Kroon benoemde leden van de
te vervangen raden bedraagt 133.Ten aanzien van de inrichting van de Raad moet onderscheid worden gemaakt
tussen de drie in artikel 2c, eerste lid, genoemde vaste commissies op het
terrein van het cultuurbeheer en tijdelijke commissies (artikel 2c, tweede
lid).De drie commissies op het terrein van het cultuurbeheer die adviezen voorbereiden
die de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen vraagt ingevolge een
verplichting in het (op de Archiefwet 1962 gebaseerde) Archiefbesluit, de
Monumentenwet 1988 of de Wet tot behoud van cultuurbezit zouden, met gebruikmaking
van de terminologie uit het regeringsstandpunt over Raad op maat, kunnen worden
aangeduid als onwenselijke «kapellen» binnen de «advieskathedraal».
Niettemin wordt voorgesteld deze kapellen te laten voortbestaan en uiterlijk
bij de (in artikel 2f) voorgeschreven evaluatie van de Raad voor het cultuurbeleid
in 1999 – halverwege de volgende cultuurnotaperiode 1997–2000 –
te bezien of daaraan nog behoefte is. Zoals bekend wordt onderzocht of het
mogelijk is de rijksdiensten op het terrein van de cultuur een andere (meer
onafhankelijke) positie te geven ten opzichte van het (kern)departement. Het
moet niet uitgesloten worden geacht dat ook de wijze van advisering over cultuurhistorische
en artistiek-inhoudelijke oordelen, verbonden aan bepaalde beslissingen op
grond van de Monumentenwet 1988, de Wet tot behoud van cultuurbezit en de
Archiefwet 1962, in die discussie betrokken wordt en op een andere wijze georganiseerd
gaat worden. Tegen die achtergrond bestaat de mogelijkheid dat aan de Raad
voor het cultuurbeleid te zijner tijd de desbetreffende taken zullen ontvallen.
In dat geval zouden uiteraard ook de desbetreffende vaste commissies kunnen
verdwijnen.De Raad is bevoegd zelf tijdelijke commissies in te stellen voor de voorbereiding
van zijn adviezen (artikel 2c, tweede lid). De Minister van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschappen heeft daar geen directe bemoeienis mee. Wel ligt het voor
de hand dat de commissiestructuur ter sprake komt in het overleg dat de minister
en de Raad jaarlijks over het werkprogramma zullen voeren (zie artikel 2d,
eerste lid). Samenstelling van de commissiesDe Raad bepaalt zelf de samenstelling van de commissies en mag ook niet-leden
voor benoeming door de minister voordragen, bijvoorbeeld als de voorbereiding
van een advies een bijzondere deskundigheid vereist die niet binnen de Raad
gevonden wordt. De voorzitter van een commissie dient in ieder geval lid van
de Raad te zijn. Over het totale aantal commissieleden is geen uitdrukkelijke
bepaling in de wet opgenomen, maar wel is bepaald dat ten hoogste vijf personen
die geen lid van de Raad zijn als «buitenlid» van een commissie
benoemd kunnen worden door de minister. Het aantal externe commissieleden
wil ik tot ten hoogste 35 beperken. In de praktijk zal het aantal
externe commissieleden van tijd tot tijd verschillen, afhankelijk van het
aantal en de complexiteit van de ingediende adviesaanvragen. Daarbij streef
ik ernaar het maximum aantal externe commissieleden alleen te laten bereiken
als er sprake is van een «piekbelasting» (met name ten tijde van
de advisering in het kader van de cultuurnota).Ten opzichte van de situatie bij de bestaande raden zou daarmee sprake
zijn van een zeer aanzienlijke reductie. Alleen al bij de Raad voor de Kunst
bedraagt het fluctuerende aantal niet-leden dat zitting heeft in commissies
en werkgroepen thans 140. Omdat de benoeming van commissieleden een bevoegdheid
van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen is, ligt het in zijn
macht het genoemde aantal van 35 ook te handhaven. Externe deskundigenHet is goed denkbaar dat in tijdelijke commissies deskundigheid nodig
is die niet al bij de leden van de Raad zelf aanwezig is, zodat gebruik moet
worden gemaakt van de mogelijkheid ingevolge artikel 2c, vierde lid, om andere
personen dan leden van de Raad in commissies te benoemen. Voor bijvoorbeeld
de advisering over theater of over musea kan specifieke deskundigheid nodig
zijn met betrekking tot:– uiteenlopende deelsectoren (theater, jeugdtheater, mime en poppentheater
en schouwburgen; cultuurhistorische, natuurhistorische, volkenkundige, technische,
wetenschappelijke, archeologische en kunstmusea),– zeer veel uiteenlopende instellingen (theater ongeveer 110 te
beoordelen instellingen, musea ongeveer 20 verzelfstandigde rijksinstellingen
(en ongeveer 700 overige), van kleine ensembles respectievelijk musea tot
grote instituten),– uiteenlopende werkzaamheden (regisseren, acteren en vormgeven,
respectievelijk collectioneren, conserveren en presenteren; in beide sectoren
bedrijfsvoering en publiekswerving). WerkwijzeWat de werkwijze van de Raad betreft, wordt nog opgemerkt dat de advisering
op hoofdlijnen en een heldere rolverdeling tussen ministerie en Raad bevorderd
kan worden door een striktere beperking van de advisering tot de inhoudelijke
overwegingen dan nu het geval is. De Commissie-De Jong beval aan deze striktere
beperking concreet gestalte te geven in de programmering van de advisering.
Daarom is in het wetsvoorstel de bepaling opgenomen dat de advisering door
de Raad in het kader van een werkprogramma dient te geschieden (zie (de toelichting
op) artikel 2d).Het is de taak van de Raad zelf om, met inachtneming van de hiervoor uiteengezette
en in de wet vastgelegde hoofdlijnen, de inrichting en werkwijze nader vorm
te geven. De Raad moet dat doen door middel van het vaststellen van een huishoudelijk
reglement. De minister heeft daarbij een meer afstandelijk positie, in die
zin dat het huishoudelijk reglement de goedkeuring van de minister behoeft.
De minister zal bij de uitoefening van dat goedkeuringsrecht met name moeten
bezien of de genoemde hoofdlijnen op evenwichtige wijze zijn uitgewerkt en
moeten nagaan of de inrichting en de werkwijze die de Raad gekozen heeft,
geschikt is voor de door hem te vervullen taken.Ten aanzien van het secretariaat van de Raad gelden twee uitgangspunten,
afkomstig uit (het regeringsstandpunt over) Raad op maat, te weten: – beperking van de omvang, waarbij de mogelijkheid kan worden geboden
om ad hoc deskundigheid in te schakelen; en– afstemming tussen de activiteiten van adviesorganen en de planbureaus.Als de advisering een algemeen, boven- of intersectoraal karakter draagt,
ligt het voor de hand de werkzaamheden van de Raad voor het cultuurbeleid
af te stemmen met de werkzaamheden van (onderzoeks-)instituten zoals het Sociaal
en Cultureel Planbureau en de Boekmanstichting. Daarbij ligt het in de rede
dat het SCP en de Boekmanstichting zich meer op onderzoek richten vanuit empirische
gegevens (het verwerken van beschikbaar onderzoek) en de Raad meer werkt vanuit
artistieke, cultuurpolitieke, -historische c.q. -filosofische concepten.Uiteraard kan de Raad voor het cultuurbeleid alleen dan naar behoren functioneren,
wanneer het secretariaat zodanig is vormgegeven dat het in staat is de ondersteuning
te bieden die past bij het gekozen integratieniveau. Voorkomen moet worden
dat een «verkokerde» inrichting van het secretariaat de inzet
om van de Raad een goed samenhangend geheel te maken, voor een deel teniet
zou doen.Ten slotte wordt nog opgemerkt dat bij het benoemen van de leden van de
Raad gestreefd wordt naar een gelijk aantal mannelijke en vrouwelijke leden. g. Personele en financiële gevolgenEind 1994 waren 41 medewerkers bij de secretariaten van de huidige adviesraden
(exclusief RABIN) werkzaam binnen een formatie van 36,4 plaatsen (full time
equivalenten; fte).De formatieve sterkte van de Raad voor de Kunst bedroeg 25,3 fte, die
van de Mediaraad 5,2 fte en die van de Raad voor het cultuurbeheer 6,0 fte.Inmiddels is een organisatie- en formatierapport vastgesteld voor het
secretariaat van de op te richten Raad voor het cultuurbeleid. Gebleken is
dat binnen de beoogde formatie (van 30 fte) ten behoeve van het secretariaat
29 van de vaste en 2 tot dusver tijdelijke medewerkers van de op te heffen
raden kunnen worden geplaatst (op 29,7 formatieplaatsen). Het niet vervullen
van vacatures, het niet meer verlengen van tijdelijke contracten en de toepassing
van andere maatregelen op grond van flankerend beleid maken het mogelijk de
personeelsreductie met 11 formatieplaatsen te realiseren zonder gedwongen
ontslagen.De budgetten van de huidige adviesraden op het terrein van de cultuur
bedragen momenteel voor de Raad voor de Kunst f 2 800 000,
voor de Raad voor het cultuurbeheer f 757 000 en voor de Mediaraad
f 836 000. Het cultuuraandeel in de op te heffen RABIN bedraagt
f 564 000. Voor de nieuwe Raad wordt vooralsnog uitgegaan van een
budget van f 3 932 000. Per saldo wordt derhalve een bezuiniging
van f 1 025 000 gerealiseerd. Hiervan is echter vanaf 1993
reeds een bedrag van f 822 000, verwerkt in het begrotingsartikel
«materieel adviesorganen kunsten». Door middel van een tijdelijke
suppletie uit programmabudgetten beschikt de Raad voor de Kunst tot aan de
vorming van de nieuwe Raad over het genoemde budget van f 2 800 000. h. Wettelijk kader en naamgevingZoals uit deze toelichting moge blijken, wordt het accent in de werkzaamheden
van de nieuwe Raad gelegd op de advisering over de hoofdlijnen van beleid.
Niettemin zal de beoogde Raad ingevolge specifieke wettelijke bepalingen ook
adviezen uitbrengen over het artistieke belang of de cultuurhistorische
waarde van bepaalde cultuuruitingen.De rol die aan de Raad voor het cultuurbeleid is toegedacht, alsmede het
feit dat de belangrijkste redenen voor de herziening van de adviesstructuur
op het gebied van de cultuur van cultuurpolitieke aard zijn, hebben mij gebracht
tot het voorstel de instelling van de nieuwe Raad te regelen in een apart
hoofdstuk van de Wet op het specifiek cultuurbeleid. Dit sluit goed aan bij
mijn streven om onderwerpen die niet specifiek één bepaald terrein
van de cultuur betreffen, zoveel mogelijk in één wettelijk kader
te regelen. Als het onderhavige wetsvoorstel wordt aanvaard, zal de Wet op
het specifiek cultuurbeleid onder meer regels bevatten betreffende de vierjarige
beleidscyclus rondom de cultuurnota, regels met betrekking tot het adviesorgaan
voor het terrein van de cultuur en regels met betrekking tot de verlening
van specifieke uitkeringen en subsidies voor het terrein van de cultuur.Omdat de advisering met name gericht is op het cultuurbeleid van het Rijk
is er voor gekozen dat object van advisering in de naam van de Raad tot uitdrukking
te laten komen: Raad voor het cultuurbeleid. Het woord cultuurbeleid sluit
overigens ook goed aan bij de terminologie van de Wet op het specifiek cultuurbeleid.
Immers, in artikel 3 van die wet waarin de cultuurnota aan de orde komt, wordt
onder meer bepaald dat de cultuurnota een beschrijving bevat van de hoofdlijnen
van het cultuurbeleid van het Rijk. i. AdviezenOver mijn voornemen tot herziening van het adviesstelsel op het terrein
van de cultuur en het onderhavige wetsvoorstel als uitwerking van dat voornemen
is een gezamenlijk advies uitgebracht door de zogeheten fusiebegeleidingscommissie
van de vier bestaande raden. Daarnaast hebben twee van deze raden, de Mediaraad
en de RABIN, afzonderlijke adviezen uitgebracht. Beide raden benadrukken dat
hun voorkeur uitgaat naar de instelling van een interdepartementaal werkende
Raad voor Communicatie- en Informatiebeleid. Hun reacties hebben betrekking
op hun positie «voor het geval de (...) gewenste richting niet zou worden
ingeslagen». De genoemde adviezen zijn bijgevoegd.Naar aanleiding van de ontvangen (concept-)adviezen, een alternatief wetsontwerp
van de betrokken raden en interdepartementaal overleg is het wetsvoorstel
op belangrijke punten aangepast.Daarbij is gekozen voor variant a uit het gezamenlijke advies van de fusiebegeleidingscommissie,
met dien verstande dat het aantal externe commissieleden beperkt zal blijven
tot ten hoogste 35 (zoals eerder in deze toelichting uiteen is gezet). De
aanbevelingen van de fusiebegeleidingscommissie onder punt 3. («Overregulering
en afhankelijkheid») zijn ter harte genomen en de memorie van toelichting
is op diverse punten aangepast.De wijzigingsvoorstellen van de Mediaraad zijn grotendeels overgenomen,
terwijl de «ernstige bezwaren» van de RABIN (niet alleen van de
RABIN overigens) tegen de formele koppeling van de benoeming van raadsleden
aan aandachtsgebieden mede hebben geleid tot een fundamentele wijziging van
het wetsvoorstel op dit punt (zie de uiteenzetting in paragraaf f). Overigens hebben de raden mij niet kunnen overtuigen van de noodzaak van
een afzonderlijke Wet op de Raad voor het cultuurbeleid. Naast hetgeen ik
daarover heb opgemerkt in paragraaf h («Wettelijk kader»)
wil ik daaraan nog toevoegen dat de Wet op het specifiek cultuurbeleid, anders
dan zij menen, zeker niet alleen een bekostigingswet is.Ten slotte breng ik nog onder de aandacht het voorstel van de kant van
de fusiebegeleidingscommissie om in de Wet op het specifiek cultuurbeleid
een bepaling op te nemen die de minister ertoe verplicht om elke beschikking
die in het kader van de cultuurnota wordt getroffen, voor te leggen aan de
Raad. Ik meen dat het niet nodig en voor een deel zelfs onwenselijk is om
een dergelijke verplichting in de wet op te nemen. In het algemene gedeelte
van deze toelichting is al aangegeven dat het principe dat de Minister van
Cultuur zelf een grote mate van terughoudendheid betracht bij het uitspreken
van een oordeel over de kwaliteit van cultuuruitingen, binnen de Nederlandse
samenleving algemeen aanvaard is. Om die reden zal de minister, als een te
nemen beslissing mede afhankelijk is van een dergelijk oordeel, dat oordeel
als regel overlaten aan personen of colleges die daartoe in staat worden geacht
(in casu aan de Raad voor het cultuurbeleid). Echter, in gevallen waarin er
sprake is van een technische of financiële kwestie of van een reeds uitgebracht
overkoepelend advies, moet het mogelijk zijn zonder (opnieuw of nader) advies
te vragen, te beschikken. II. ARTIKELSGEWIJS Artikel ITengevolge van wijzigingen (in de artikelnummering) van de Provinciewet
en de Gemeentewet zijn enkele verwijzingen naar die wetten in de Wet op het
specifiek cultuurbeleid niet meer juist. In verband hiermee worden in de onderdelen
A, onder 2, en C technische correcties aangebracht. Onderdeel B Artikel 2aIn het eerste lid wordt het terrein aangegeven waarover de advisering
zich zal uitstrekken, namelijk het cultuurbeleid van het Rijk. Daarbij wordt
aangesloten bij de reikwijdte van de cultuurnota, zoals vastgelegd in artikel
3, derde lid, van de Wet op het specifiek cultuurbeleid. Daarin wordt bepaald
dat de cultuurnota een beschrijving bevat van de hoofdlijnen van het cultuurbeleid
van het Rijk in de komende periode van vier jaren alsmede van de te verwachten
belangrijke ontwikkelingen die van invloed zijn op het culturele leven in
Nederland. Aldus strekt het terrein van advisering zich ook uit over aspecten
van de cultuur die verbonden zijn aan andere sectoren van het overheidsbeleid,
zoals het onderwijs, de volkshuisvesting, natuurbeheer en dergelijke. Daarom
biedt het eerste lid ook andere ministers de mogelijkheid de Raad om advies
te vragen. Die bepaling schrijft voor dat een andere minister een advies «door
tussenkomst van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen»
aanvraagt. Die procedure stelt de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
in de gelegenheid adviesaanvragen van andere ministers af te stemmen op de
adviesaanvragen die hij zelf bij de Raad heeft ingediend dan wel blijkens
het overzicht, bedoeld in artikel 2d, derde lid, voornemens is in te dienen.
Een dergelijke procedure stelt de Minister van Cultuur mede in staat inhoud
te geven aan zijn centrale rol bij de totstandkoming van het cultuurbeleid
van de rijksoverheid.Uitgangspunt is dat de advisering over het cultuurbeleid van het Rijk
op hoofdlijnen plaats vindt. Anders dan in voornoemd artikel 3, derde lid,
van de Wet op het specifiek cultuurbeleid is evenwel niet uitdrukkelijk
bepaald dat de advisering slechts de hoofdlijnen van 's Rijks cultuurbeleid
zal betreffen. Zo'n regel is niet in het voorstel opgenomen omdat in bepaalde
gevallen – zoals in het algemeen deel van deze memorie is uiteengezet –
ook behoefte bestaat aan adviezen over meer specifieke onderwerpen en zelfs
over individuele gevallen.Het bovengenoemde uitgangspunt heeft wel een grote rol gespeeld bij het
bepalen van de omvang van de Raad (ten hoogste 25 leden) en zal overigens
in de praktijk gestalte moeten krijgen bijvoorbeeld door de keuze van de onderwerpen
waarover advies gevraagd gaat worden.Ingevolge het eerste lid kan de Raad ook op verzoek rechtstreeks adviseren
aan de Eerste en de Tweede Kamer der Staten-Generaal. Daarmee wordt uitvoering
gegeven aan aanbeveling 14 van het eerder aangehaalde rapport Raad op maat.Met de in het tweede lid opgenomen – meer beperkt geformuleerde –
mogelijkheid tot ongevraagde advisering door de Raad wordt uitdrukking gegeven
aan zowel het eerdergenoemde uitgangspunt (integrale advisering op hoofdlijnen),
als aan aanbeveling 13 («ongevraagde advisering blijft mogelijk, maar
vormt geen substantieel deel van het advieswerk») van het rapport Raad
op maat. De bevoegdheid tot ongevraagde advisering strekt zich derhalve in
beginsel niet uit tot individuele kwesties, die geen betekenis hebben voor
andere gevallen.Met betrekking tot belangrijke ontwikkelingen waarover de Raad uit eigen
beweging kan adviseren, kan worden gedacht aan een beleidsterrein ten aanzien
waarvan de Raad de mening is toegedaan dat het beleid op dat terrein in overwegende
mate faalt dan wel onvoldoende aandacht van de regering krijgt. De Raad kan
alsdan een belangrijke signaalfunctie vervullen. Artikel 2bIn het algemene deel van deze toelichting is uiteengezet op welke wijze
het aantal leden van de Raad in het eerste lid is bepaald op ten hoogste 25.Ingevolge het derde lid dienen de door de Raad vastgestelde aandachtsgebieden
(zie artikel 2l) in de leden van de Raad «teruggevonden» te kunnen
worden. Het is de bedoeling dat een zodanig «benoemingenbeleid»
gevoerd wordt dat de Raad zal zijn samengesteld uit zowel deskundigen met
een specifieke affiniteit met de bedoelde aandachtsgebieden als uit enkele
deskundigen met meer generalistische kwaliteiten.De hiervoor bedoelde deskundigheden behoeven niet te zijn verworven door
wetenschappelijke studie. Ook personen met een op grond van praktische ervaring,
brede maatschappelijke inzichten en oriëntaties verworven deskundigheid
zullen voor benoeming in aanmerking kunnen komen. Tevens zal worden gestreefd
naar een evenwichtige verhouding van het aantal mannen en vrouwen in de Raad.Bij het selecteren van de leden van de Raad zal steeds zorgvuldig worden
bezien of het werkterrein van het betrokken aspirant-lid het terrein waarover
de Raad adviseert raakt en of dit in verband met een mogelijke belangenverstrengeling
leidt tot onverenigbaarheid van die functie met het lidmaatschap van de Raad.
Personen die vanuit een andere positie een adviserende of controlerende rol
vervullen zijn – voor de goede orde – niet altijd zonder meer
om die reden uitgesloten van het lidmaatschap van de Raad. Het zesde lid biedt de minister mogelijkheid om de wijze waarop de voordracht
van te benoemen leden tot stand komt in een formele procedure vast te leggen.
Daarbij kan worden gedacht aan een procedure zoals thans wordt gehanteerd
bij de selectie van de leden van de Raad voor de Kunst. Artikel 2cIngevolge het derde lid bestaat een commissie in principe uit raadsleden,
eventueel aangevuld met op grond van het vierde lid door de minister benoemde
niet-leden van de Raad. Met de in het zesde lid bedoelde bijstand in bijzondere
gevallen door personen die geen deel uitmaken van de Raad of van de commissies
moet worden gedacht aan gevallen waar voor de voorbereiding van een advies
een bijzondere (ad hoc)deskundigheid is vereist die niet voorradig is. Een
besluit van de Raad is hiertoe vereist. Artikel 2dHet in het eerste lid bedoelde overleg vindt ten minste eenmaal per jaar
plaats. De in het vierde lid bedoelde vaststelling van het werkprogramma na
het overleg met de minister moet worden gezien als sluitstuk van een goede
voorbereiding en van adequaat inspelen op de adviesbehoefte van de minister(s)
(in het regeringsstandpunt «Voortvarend wetgeven» [28 oktober
1993, kenmerk 405 187/93/6] wordt onder meer het belang van het maken
van goede werkafspraken benadrukt: tussen de betrokken minister en het adviesorgaan
worden afspraken gemaakt over een werkprogramma voor een bepaalde periode).
Het door de Raad vast te stellen werkprogramma heeft een voortschrijdend karakter.
Waar nodig kan vaker dan eenmaal per jaar worden overlegd. Na een overleg
kan, indien daar aanleiding toe is, het werkprogramma weer voor een nieuwe,
met de minister overeengekomen periode, worden bijgesteld. Het voortschrijdend
karakter van het werkprogramma maakt inspelen op onverwachte ontwikkelingen
goed mogelijk.Het tweede en derde lid strekken ertoe dat het overleg tijdig en zorgvuldig
wordt voorbereid. De in het tweede lid bedoelde raming der kosten is weliswaar
slechts beperkt mogelijk, maar de opstelling ervan draagt bij aan vergroting
van het kostenbewustzijn. Artikel 2eHet tweede lid schrijft voor dat het jaarlijks door de Raad op te stellen
verslag van onder meer de werkzaamheden van de Raad (in ieder geval) aan de
Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen en aan de beide Kamers der
Staten-Generaal wordt gezonden. Dat laat uiteraard onverlet dat de Raad het
verslag ruimer verspreidt en dus bijvoorbeeld ook toezendt aan de andere ministers
aan wie in de verslagperiode een of meer adviezen zijn uitgebracht. Artikel 2fDe periodieke evaluatie geschiedt door de Raad zelf. Daarbij kan de ondersteuning
van een deskundige worden ingeroepen.Bij de evaluatie komt uitdrukkelijk de vraag aan de orde of de samenstelling,
inrichting en werkwijze aanpassing of wijziging behoeven. De Minister van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen zal vervolgens, mede op basis van dit
evaluatierapport, dienen te besluiten of het rapport aanleiding geeft om de
(wettelijke) structuur van de Raad aan te passen. Ingevolge punt 10.3 van
de Aanwijzingen inzake externe adviesorganen zal de Minister
van OCenW binnen drie maanden na ontvangst van het evaluatierapport de conclusies
die hij aan het rapport verbindt, meedelen aan de beide Kamers der Staten-Generaal.
Op deze wijze zullen ook de Staten-Generaal kunnen laten blijken of zij de
door de minister aan de evaluatie verbonden conclusies delen.Wanneer de Raad in gebreke zou blijven tijdig een evaluatierapport op
te stellen, dan kan de Minister van OCenW uiteraard zelf een evaluatie entameren. Artikel 2gMet de ingevolge deze bepaling aan de Raad gegeven bevoegdheid zich (onder
meer) te wenden tot andere adviesorganen voor het verkrijgen van de informatie
die hij behoeft, kan de Raad afstemming met andere adviesorganen initiëren
ter vermijding van mogelijke doublures in de advisering.Met betrekking tot het verzoek om informatie door de Raad aan die bestuursorganen
waarop de Wet openbaarheid van bestuur van toepassing is, gelden uiteraard
de uitzonderingsgronden, genoemd in artikel 10 van die wet. Artikel 2hIn het eerste lid wordt in algemene zin gesproken over adviezen, hetgeen
betekent dat de bepaling betrekking heeft op de adviezen die door de Raad
of commissies worden vastgesteld. Artikel 2iOnder de in het vijfde lid genoemde voorzieningen worden, overeenkomstig
aanbeveling 6 van het rapport Raad op maat, tevens begrepen toereikende middelen
teneinde ad hoc over de vereiste deskundigheid te kunnen beschikken. Artikel 2kIn het in het derde lid bedoelde huishoudelijk reglement kunnen onderwerpen
als het aantal raads- en commissieleden (per aandachtsgebied), de wijze van
besluitvorming, het quorum, de instelling en de werkwijze van de commissies,
het eventueel houden van hoorzittingen, de openbaarheid van de stukken en
van de vergaderingen van de commissies, de werkwijze van het secretariaat
en dergelijke regeling vinden. Artikel 2lTen aanzien van de in deze bepaling bedoelde stukken kan worden gedacht
aan op de op de agenda geplaatste stukken (notulen, concept-adviezen) die
bij de voorbereiding van de adviezen zijn gebruikt. Niet bedoeld worden de
handboeken, tijdschriften en andere achtergrondinformatie die door de raadsleden
privé of in bijvoorbeeld (universiteits)bibliotheken worden geraadpleegd.
Het spreekt voor zich dat de vindplaats van dergelijke informatie voor zover
nodig wordt vermeld in voetnoten of literatuuroverzichten. De lengte van de
termijn waarbinnen de stukken ter beschikking moeten worden gehouden kan variëren
per advies en wordt door de redelijkheid bepaald, afgezien uiteraard van de
regels die gelden ten aanzien van archiefbescheiden.De bepaling strekt ertoe dat de minister in staat wordt gesteld zich aan
de hand van deze stukken een oordeel te vormen omtrent de wijze van totstandkoming
van een advies. Ten aanzien van de openbaarheid van deze stukken merk ik, onder verwijzing
naar artikel 1, onder e, en artikel 9, van de Wet openbaarheid van bestuur
(WOB) en de toelichting daarop, op dat in het kader van het onderhavige wetsvoorstel
de WOB van toepassing is op de aan de minister uitgebrachte adviezen met het
oog op het te vormen beleid, te zamen met de door de minister aan de Raad
voorgelegde adviesaanvragen en voorstellen. Buiten de werkingssfeer van de
WOB vallen derhalve de overige, niet voor de minister bestemde, door de Raad
geproduceerde («voorbereidende») stukken. Wanneer de stukken echter
aan de minister op diens verzoek ter beschikking zijn gesteld, dus bij hem
berusten, dan vallen zij onder de werkingssfeer van de WOB. Artikel IIIZodra het onderhavige wetsvoorstel wordt aangenomen en de wet in het Staatsblad
verschijnt, bestaat de Raad in juridische zin. Omdat de Raad op dat moment
nog geen leden heeft, kan hij uiteraard niet worden gehoord bij de benoeming
van de eerste leden. In dit verband wordt opgemerkt dat het om dezelfde reden
lastig kan zijn de algemeen secretaris, de secretarissen en overige medewerkers
van het bureau van de Raad voor de eerste keer na overleg met de Raad te benoemen.
Wel zal zo veel mogelijk met de beoogd voorzitter en de beoogde leden van
de Raad overleg worden gevoerd over de te benoemen functionarissen, zodat
in materieel opzicht wel wordt voldaan aan de regel dat benoeming geschiedt
in overleg met de Raad. Artikel VIArtikel 28 van de Mediawet bepaalt dat de inkomsten die de Stichting Etherreclame
verwerft, ter beschikking worden gesteld van de Minister van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschappen en dat met die gelden een aantal met name genoemde kosten
bestreden worden, waaronder de kosten van de Mediaraad. Krachtens artikel
110, eerste lid, van de Mediawet geldt dit ook voor de opbrengst uit de omroepbijdragen.Indien in artikel 28, onderdeel f, de Mediaraad eenvoudigweg vervangen
zou worden door de Raad voor het cultuurbeleid, dan zou dat betekenen dat
alle kosten van laatstgenoemde Raad uit de omroepmiddelen (STER-gelden en
omroepbijdragen) bestreden zouden moeten worden. Daarmee zouden die gelden
voor andere dan mediadoeleinden worden gebruikt, hetgeen niet zou stroken
met de bedoeling van de (Media-)wetgever met artikel 28.De onderhavige wijziging strekt er dan ook toe alleen het gedeelte van
de kosten van de Raad voor het cultuurbeleid, dat is toe te rekenen aan de
advieswerkzaamheden ten behoeve van de media, uit de omroepmiddelen te bestrijden.
Het zal daarbij gaan om zowel vaste als variabele kosten welke laatste kosten
van jaar tot jaar kunnen verschillen. De Minister van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschappen bepaalt uiteindelijk de hoogte van dat bedrag.In artikel 123, tweede lid, onder c, van de Mediawet is aan het Bedrijfsfonds
voor de pers een adviestaak toegekend inzake de uitvoering van de Mediawet
voor zover van belang voor de taakuitoefening van het Fonds.In overeenstemming met de aanbevelingen van Raad op maat ten aanzien van
«ingebouwde» adviestaken bij organen die als zodanig geen adviesraad
zijn, wordt voorgesteld deze adviestaak te schrappen. In dit wetsvoorstel
wordt de advisering met betrekking tot het te voeren persbeleid opgedragen
aan de Raad voor het cultuurbeleid. Het Bedrijfsfonds voor de pers blijft
uiteraard ook nadat de specifieke adviestaak is vervallen, in de gelegenheid
om in het kader van zijn functie-uitoefening evaluerende en/of
signalerende opmerkingen te maken en die ter kennis van de minister te brengen. De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,A. Nuis XNoot1De nota is niet als kamerstuk verschenen, maar afzonderlijk uitgegeven
en ter inzage gelegd bij de bibliotheek van de Tweede Kamer der Staten-Generaal.
Zie in verband hiermee: Kamerstukken II, 1991/92, 22 602, nr. 2.XNoot2ibid, blz. 55.XNoot3Raad op maat, Rapport van de Bijzondere Commissie Vraagpunten Adviesorganen,
Kamerstukken II, 1992/93, 21 427, nr. 29; brief van de Minister-President
van 5 maart 1993 (met het regeringsstandpunt) ibid, nr. 31, blz. 2.XNoot1Kamerstukken II, 1991/92, nr. 21 835, nr. 12.XNoot2Rapportage van de ambtelijke commissie Externe Adviesorganen (Commissie-Van
Zon), Den Haag, mei 1992, blz. 20. XNoot3ibid. blz. 20.XNoot1Kamerstukken II, 1992/93, 21 427, nr. 31, blz. 2.XNoot2Motie-Van Heemst (Kamerstukken II, 1992/93, 21 427, nr. 49).XNoot3Motie-Van der Heijden (Kamerstukken II, 1992/93, 23 725, nr. 44). XNoot4Brief Minister van Binnenlandse Zaken van 16 mei 1994 (IB194/U439).XNoot1Kamerstukken II, 1992/93, 23 255.XNoot1Zie hierover onder meer de rapportage van de Secretarissen-Generaal die
op 19 april 1993 is aangeboden aan de voorzitter van de Tweede Kamer en de
brief van de Minister-President van 5 maart 1993 met het regeringsstandpunt
over Raad op maat (Kamerstukken, 1992/93, 21 247, nr. 31, blz. 2).XNoot1Wellicht ten overvloede zij erop gewezen dat het Directoraat-Generaal
voor Culturele Zaken inmiddels deel uitmaakt van OCenW.XNoot1Kamerstukken II, 1993/94, 23 400 XVI, Nr. 70. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24090-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl