Zorgnota 2001; Lijst van vragen en antwoorden
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27401, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

03-11-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27401 nr. 4

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647484950515253545556Tekorten in 2004 naar sector en niveau (in %) volgens
het beleidsscenario en bij ongewijzigd beleid (Bron: Prismant, Regiomarge
1999) 57585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232233234235236237238239240241242243244245246247248249250251252253254255256257258259260261262263264265266267268269270271272273274275276277278279280281282283284285286287288289Voor de gehandicaptenzorg (cumulatief): V&V (enkelvoudig) 290291292293294295296297298299300301302303304305306307308309310311312313314315316317318319320321322323324325326327328329330331332333334335336337338339340341342343344345346347348349350351352353354355356357358359Bruto maandsalaris van functies in kinderopvang 360361362363364365366367368369370371372373374375376377378379380381382383384385386387388389390391392393394395396397398399400401402403404405406407408409410411412413414415416417418419BIJLAGE 1 Concretisering inzet middelen ten behoeve van ICT in de zorgA. StandaardisatieB. InfrastructuurC. Upgrading en nieuwbouw van beslissingsondersteunende
systemenD. WachtlijstregistratieBIJLAGE 2 Overzicht van wijzigingen op de Zorgnota 2001
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27401Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 350 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 401Zorgnota 2001nr. 4LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 30 oktober 2000De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport1 heeft een aantal vragen voorgelegd aan de regering over de Zorgnota
2001.De minister en de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
hebben deze vragen beantwoord bij brief van 27 oktober 2000.Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.De voorzitter van de commissie,EssersDe griffier van de commissie,Teunissen1In de afgelopen jaren zijn extra middelen ingezet in
de care. Kan een overzicht worden gegeven hoe deze gelden zijn ingezet, en
wat daarmee is gerealiseerd in termen van kwaliteitsverbetering, werkdrukvermindering,
«handen aan het bed» en capaciteitsuitbreiding?Zie het antwoord op vraag 289.2Kan worden aangegeven wat precies bedoeld wordt met
de systematiek van de «korte kaart» dat door ziekenhuizen vaak
in rekening wordt gebracht aan de patiënt als het honorarium van de specialist?Onder de «korte kaart» wordt verstaan de kaart waarvoor de
specialist gedurende maximaal een of twee maanden specialistische hulp verleent
vanaf de datum waarop de verzekerde zich het eerst bij de specialist vervoegt.
Deze kaart heeft een bepaalde waarde, voor het bedrag waarvan de specialist
de verzekerde hulp verleent.3Is de groei van de beheerskosten per verzekerde bij
de ziekenfondsen van f 100,– in 1994 tot f 130,– in
1998 een gevolg van wettelijke maatregelen of is het anderszins te verklaren?De cijfers die in de vraag worden genoemd zijn afkomstig uit het onlangs
uitgebrachte CTU-rapport» Budget Beheerskosten» (hoofdstuk 2,
tabel 2). Eén van de centrale vragen in het onderzoek is geweest: «Welke
invloed hebben ontwikkelingen op het terrein van de wettelijke ziektekostenverzekeringen
in de periode 1994–1998 gehad op de beheerskosten?Ter verklaring van de toename van de beheerskosten worden in het rapport
de volgende ontwikkelingen genoemd:• Wijziging in de wet- en regelgeving zoals het toelaten van landelijke
werkende ziekenfondsen en het omvormen van verbindingskantoren tot zorgkantoren;• Verruiming van de mogelijkheden om de beheerskosten te financieren;• Verandering van de relatie tussen ziekenfondsen en hun verzekerden.Ik onderschrijf in hoofdlijnen de uitkomsten van het onderzoek. In het
verlengde van de ontwikkeling «wijzigingen in de wet- en regelgeving»
wil ik er op wijzen dat de laatste tijd steeds meer nadruk wordt gelegd op
de regiefunctie van zorgverzekeraars. Hierbij wordt van verzekeraars steeds
meer verwacht dat zij over specifieke deskundigheid beschikt om doeltreffend
met het zorgaanbod te kunnen onderhandelen. Deze ontwikkeling heeft er zonder
twijfel toe bijgedragen dat de beheerskosten per verzekerde zijn toegenomen
en dat zal naar verwachting ook de komende periode in zekere mate doorgaan.4Kan het bedrag «aanvullende post» gedefinieerd
worden?Op de aanvullende post van de Zorgnota staan de uitgaven gereserveerd
die wel reeds aan het totaal van de zorguitgaven zijn toegevoegd, maar nog
niet aan de kaders van de deelsectoren. Het gaat daarbij met name om middelen
voor loon- en prijsbijstelling en om het deel van de groeiruimte waarover
met deelsectoren nog geen concrete meerjarenafspraken zijn gemaakt. In bijlage 14 van de Zorgnota 2001, pagina's B236 en B237 wordt een overzicht
gegeven van de bedragen op de aanvullende post (zie ook het antwoord op vraag
71).5Zou de bestemming van de Rijksbijdrage uitgesplitst
kunnen worden?In de artikelsgewijze toelichting van de VWS-begroting 2001 is vanaf pag.
132 een uitsplitsing van de Rijksbijdragen volksgezondheid te vinden in zes
onderdelen. De verschillende onderdelen worden afzonderlijk toegelicht. Voorzover
er sprake is van bijzondere bestemmingen van de op de verschillende onderdelen
aangegeven bedragen van de rijksbijdrage, zijn die daarbij aangegeven. Wat
betreft het grootste onderdeel van de Rijksbijdragen volksgezondheid, de rijksbijdrage
ziekenfondsverzekering, merken wij op dat dit een algemene rijksbijdrage is,
die geen specifieke bestemming heeft. Naast de opbrengsten uit de heffing
van de inkomensafhankelijke ziekenfondspremie en enkele kleinere posten (o.a.
2/3-deel van de opbrengsten van verhaal), is de rijksbijdrage één
van de inkomstenbronnen van de Algemene Kas van de ziekenfondsverzekering,
waaruit de verstrekkingen- en beheerskostenbudgetten van de ziekenfondsen
worden betaald.6Is er onderzoek gedaan c.q. gepland naar de werking
van homeopathische geneesmiddelen?Deze vraag kan worden beantwoord op een algemeen niveau en op het niveau
van het individuele geneesmiddel.Op het algemene niveau geldt dat vanuit de overheid in het algemeen geen
geneesmiddelonderzoek wordt verricht en dus ook niet naar de werking van homeopathische
geneesmiddelen. Er zijn echter hier en daar – vooral universitaire –
onderzoeksgroepen die de werkzaamheid van homeopathische geneesmiddelen bestuderen.
Deze zijn niet zeer talrijk. Hier is natuurlijk een zekere samenhang met de
overheersende opvatting onder natuurwetenschappers dat deze geneesmiddelen
niet werkzaam zijn.Op het niveau van de individuele geneesmiddelen geldt dat zij met ingang
van 1 januari 2002 nog slechts als geregistreerde homeopathische geneesmiddelen
op de markt mogen worden gebracht. Deze middelen kunnen worden geregistreerd
als de producent een toereikend dossier overlegt dat de kwaliteit (o.a. productsamenstelling)
en de veiligheid van deze middelen behandelt. Indien het product zonder vermelding
van een indicatie in de handel wordt gebracht blijft het daarbij, want dan
is onderzoek naar de effectiviteit niet mogelijk, omdat er immers geen geclaimd
effect is.Voor homeopathische middelen waarvoor de fabrikant op de verpakking een
indicatie vermeldt, moet de fabrikant tevens aannemelijk maken dat het product
«volgens de in Nederland gebruikelijke homeopathische praktijk»
kan worden gebruikt bij die indicatie. Dit betekent echter geenszins dat het
product volgens wetenschappelijke criteria werkzaam is: het middel wordt slechts
getoetst aan de heersende homeopathische opvatting.De verantwoordelijkheid voor het samenstellen van een aanvraagdossier
ligt bij de fabrikant die hiervoor in voorkomende gevallen onderzoek zal moeten
doen. (Zie verder het Gezondheidsraadrapport «Alternatieve behandelwijzen»,
waarin ook onderzoek naar de werking van homeopathie wordt besproken.)7Wordt de klacht van zorginstellingen gedeeld dat de
regelgeving voor het beschikking krijgen over extra middelen voor het terugdringen
van de wachtlijsten niet voldoende transparant is en bovendien jaarlijks wordt
gewijzigd? Hoe en wanneer wordt hieraan tegemoet gekomen?Nee, deze klacht deel ik niet. Vanuit het departement is op diverse momenten
richting zorgkantoren aangegeven aan welke criteria bestedingsplannen van
zorgkantoren moeten voldoen. Zorgkantoren hebben dit verder richting instellingen
doorvertaald. In die zin is er geen sprake van regelgeving richting instellingen.De criteria voor de bestedingsplannen zijn in het voorjaar wel gewijzigd.
De reële vraag naar zorg is centraal gesteld voor het opstellen van het
bestedingsplan.De regelgeving voor zorginstellingen is voor wat betreft het ter beschikking
krijgen van middelen voor het terugdringen van wachtlijsten vrijwel gelijk
aan die van de reguliere productie en deze is al enige jaren duidelijk. De
WTG en WZV spelen hierin een centrale rol.8Waarom wordt in de Zorgnota geen aparte aandacht besteed
aan palliatieve zorg en stervensbegeleiding? Welk beleid zal in deze worden
gevolgd?Het stimuleringsbeleid gericht op palliatieve zorg/stervensbegeleiding
wordt gefinancierd uit begrotingsgelden (artikel 25.02, onderdeel 04). In
de VWS-begroting wordt dan ook nader ingegaan op de financiële kant van
het beleid.Voor wat betreft de inhoud van het stimuleringsbeleid verwijs ik u naar
de brieven aan de Voorzitter van de Vaste Commissie voor VWS van de Tweede
Kamer van 3 mei 1999, 29 juni 1999, 18 april 2000, 15 mei 2000 en 13 oktober
2000.9Is de regering bereid medicijnen die het stoppen met
roken faciliteren in het verzekeringspakket op te nemen?Middelen die het stoppen met roken faciliteren worden niet vergoed uit
het verstrekkingenpakket extramurale geneesmiddelen. In 1994 zijn de nicotinevervangende
middelen (nicotinepleisters e.d.) op advies van de Ziekenfondsraad uit het
pakket verwijderd. Dit advies was gebaseerd op de overweging dat het beginnen
met roken en het ermee stoppen tot de eigen verantwoordelijkheid behoren.
Daarnaast werd geconstateerd dat de kosten van deze middelen voor eigen rekening
kunnen komen, omdat de roker door het stoppen met roken ook kosten bespaart.
In de afgelopen zomer is het middel Zyban (amfebutamon), bestemd voor faciliteren
van het stoppen met roken, op advies van het College voor Zorgverzekeringen
op basis van hetzelfde criterium (het betreft een geneesmiddel dat voor «eigen
rekening en verantwoordelijkheid» kan komen) niet tot het pakket toegelaten.
Ook in dit geval leidt het gebruik van het middel niet tot meerkosten voor
de patiënt.Overigens is het stoppen met roken van groot belang voor de volksgezondheid.
Om deze reden is een breed opgezette aanpak om dit te bevorderen
een speerpunt van beleid. Met name begeleiding van de roker is hierbij van
groot belang. Het niet vergoeden van Zyban uit de sociale ziektekostenverzekering
hoeft dit beleid niet in de weg te staan.10Is de regering bereid instellingen die cursusprogramma's
die het stoppen met roken faciliteren aanbieden, financieel te ondersteunen?Stoppen met roken levert direct gezondheidswinst op. In termen van kosten
per gewonnen gezond levensjaar gaat het hier om de meest kosten-effectieve
medische interventie die er bestaat. Daarom wil ik de komende jaren stevig
gaan investeren in het bevorderen van stoppen met roken. Dat is ook nodig
om het ambitieuze streefcijfer van een daling naar 28% rokers in 2004 te bereiken.Via de Stichting Volksgezondheid en Roken (Stivoro), waaraan de regering
jaarlijks subsidie verstrekt, kan een persoonlijk, schriftelijk stoppen-met-roken-advies
worden verkregen. GGD, thuiszorg en diverse andere regionale (gezondheidszorg)instellingen
organiseren cursussen voor rokers die willen stoppen. Stivoro verzorgt trainingen
voor de begeleiders van deze cursussen. Dat is een goede zaak. De genoemde
instellingen ontvangen hiervoor geen extra financiële bijdragen vanuit
VWS. Er zijn ook commerciële initiatieven. Het is mijn bedoeling in de
komende jaren de experimenteel al beproefde minimale interventiestrategie
(MIS) via huisartsen landelijk in te voeren.11Kan een toelichting worden gegeven op het ontbreken
van de gegevens die in de Zorgnota 2000 in de bijlagen A7 (capaciteiten instellingen)
en B7 3 t/m 8 (thuiszorg) te vinden waren? Waarom zijn deze niet in de
Zorgnota 2001 opgenomen? Waar zijn deze gegevens wel te vinden?De uitgebreide informatie van bijlage A7 in de Zorgnota 2000 wordt in
de Zorgnota 2001 in geaggregeerde vorm weergegeven in bijlage 12 Bouwbeleid, bouwkaders en capaciteiten instellingen. De actuele toegelaten
capaciteiten per instelling zijn te raadplegen op de internetsite van het
College voor Zorgverzekeringen, dat vanaf 1 juli 1999 de toelatingen
aan instellingen verleent. Internetadres van het College: www.cvz.nl.De genoemde gegevens over thuiszorg in bijlage B7 zijn niet in de Zorgnota
2001 opgenomen, omdat deze gegevens vrij constant zijn; er zit nauwelijks
ontwikkeling in de kenmerken van de groep thuiszorgcliënten. Het CAK
houdt deze gegevens bij.12Hoe groot is het bedrag dat door het ministerie van
VWS is uitgegeven aan externe onderzoeksopdrachten in 2000? Welk bedrag voor
het laten verrichten van externe onderzoeken in opdracht van het ministerie
van VWS wordt voor 2001 geraamd?VWS administreert bedragen voor externe onderzoeksopdrachten niet afzonderlijk.
Wel kan inzicht worden gegeven in de uitgaven voor inhuur/uitbesteding externen
waarbinnen externe onderzoeksopdrachten vallen.Voor het registreren van inhuur gebruikt VWS de volgende definities:Inhuur externen:Uitgaven
en verplichtingen met betrekking tot personeel zonder ambtelijk dienstverband
dat door VWS wordt ingehuurd voor de uitvoering van de werkzaamheden die onder
de directe verantwoordelijkheid van het departementale management worden verricht.Uitbesteding:Uitgaven
en verplichtingen met betrekking tot contractueel vastgelegde aankopen van
prestaties in de vorm van afgeronde producten en/of diensten, gericht op het
functioneren van het ambtelijk apparaat, die worden verricht of
tot stand komen buiten de directe verantwoordelijkheid van het departementale
management, in dit geval buiten het departementale werkverband.Op basis van bovenstaande definities is in 1999 bij VWS (incl. buitendiensten)
op totaalniveau (beleid + P&M-artikelen) f 55,3 miljoen uitgegeven.
De uitgaven voor inhuur van externen en de uitbestede werkzaamheden hebben
zowel betrekking op informatievoorziening/automatisering, interim-management,
secretariële ondersteuning, voorlichting, juridische adviezen als op
beleidsonderzoek. Daarnaast worden bijvoorbeeld via de programmafinanciering
van Zorgonderzoek Nederland ook veel opdrachten uitgezet (zie hiervoor uitgavenartikel
25.02 van de VWS-begroting). De verwachting is dat de uitgaven voor 2000,
vanwege o.a. de Bijlmermeerramp en de vuurwerkramp in Enschede, op een hoger
niveau zullen uitkomen.De uitgaven voor inhuur externen worden, vanwege het veelal incidentele
karakter van de inhuur, in principe niet geraamd. Er is derhalve nog niets
te zeggen over een toe- of afname van de uitgaven voor inhuur externen in
2001. De vorig jaar ingezette VWS-lijn «geen inhuur externen, tenzij...»
wordt gecontinueerd.13De norminkomens van vele beroepsgroepen zijn begin
tachtiger jaren vastgesteld op basis van functievergelijkingen met rijksoverheidspersoneel.
Is de minister het eens met de opvatting dat mede gezien het tijdsverloop
een herijking van deze norminkomens moet plaatsvinden waarbij zowel de inhoudelijke
taken als de feitelijke aantallen werk- en beschikbaarheidsuren een rol spelen?
Is de minister bereid, gelet op het noodzakelijke op korte termijn te realiseren
herstel van de aantrekkelijkheid van werken in de zorg (ook voor het behoud
van de al werkzame beroepsbeoefenaren), aan een dergelijke actie voorrang
te verlenen?Allereerst wil ik opmerken dat het op grond van de Wet tarieven gezondheidszorg
aan de partijen zelf is om met voorstellen te komen om het norminkomen te
wijzigen. De hoogte van het norminkomen komt tot stand via beleidsregels (en
wijziging daarvan). De beleidsregels worden vastgesteld door het CTG en tenslotte
goedgekeurd door mij. Het norminkomen van de vrije beroepsbeoefenaars maakt
onderdeel uit van de formule waarop het tarief is gebaseerd: maximumtarief
= norminkomen + normkosten/normatieve werkbelasting.Het CTG past zowel het inkomen als het kostenbestanddeel in de tarieven
jaarlijks trendmatig aan.Hieronder schets ik een aantal recente ontwikkelingen en/of acties per
beroepgroep ten aanzien van de herijking van de norminkomens.• Binnen het CTG wordt momenteel een aanzet gegeven voor een uurvergoeding
voor de medisch specialisten. Binnenkort verwacht ik een voorstel van partijen.• In navolging op de medisch specialisten zullen hierna in CTG-verband
de norminkomens van de overige vrije beroepers (huisartsen, tandartsen en
paramedici) worden bekeken.• Het KNGF heeft aan mij verzocht een onderzoek naar het inkomen
van de fysiotherapeuten te subsidiëren. Hierover ben ik in overleg met
het KNGF en ZN. Het gaat hier om het feitelijke gemiddelde inkomen en de feitelijke
tijdsbesteding van de vrijgevestigde fysiotherapeut in relatie tot het norminkomen.• Bij de Meerjarenafspraken (MJA), afgesloten in het najaar van 1998,
zijn herzieningen opgenomen. Resultaat is ondermeer dat de oefentherapeuten
met ingang van 2001 extra middelen krijgen voor inkomensharmonisatie.• In de MJA is voor dienstenstructuur ten behoeve van de verlaging
van de werkdruk bij de huisartsen f 20 mln per 2001 en f 40 mln
per 2002 structureel afgesproken.• Voor praktijkondersteuning (ter vermindering van de werkdruk) is
in diezelfde MJA f 65 mln per 2002 structureel afgesproken. Dit is exclusief
de mogelijkheid voor de huisartsen om een deel van de besparing in de kosten
geneesmiddelen ten gevolge van het gebruik van het elektronische voorschrijfsysteem
(EVS) in te zetten voor praktijkondersteuning.• Om te komen tot een adequate vergoeding van de praktijkkosten en
een gepast inkomen voor de huisarts zelf, aansluitend op de verantwoordelijkheden
en toenemende zwaarte van het vak, wordt een commissie ingesteld die moet
adviseren over een transparante en toereikende financieringsystematiek van
de huisartsenzorg. Uitgangspunt daarbij is de huisartsengroep, maar wel met
speciale aandacht voor de positie voor de huisarts op het platteland, al dan
niet apotheekhoudend. De commissie zal haar werkzaamheden uiterlijk februari
2001 dienen te voltooien.• Het integraal pakket aan maatregelen ten behoeve van de verloskundigen
staat in mijn brief die op 3 juli jl. aan de Tweede Kamer is gezonden. In
deze brief is aangegeven dat het inkomensdeel voor de verloskundigen stijgt.
Onderdeel hiervan is het norminkomen en de normatieve werkbelasting. De normpraktijk
van verloskundigen is per 1 juli jl. verlaagd van 150 naar 120 bevallingen
per jaar. Op dit moment laten de KNOV en ZN een onderzoek uitvoeren waarin
onderzocht wordt welke uitgangspunten moeten worden gehanteerd als grondslag
voor de bepaling van de normpraktijkomvang. De uitkomsten hiervan zullen nog
dit najaar beschikbaar komen. Op basis hiervan zullen partijen overleggen
of er voldoende argumenten zijn om te komen tot een voorstel aan het CTG voor
verdere aanpassing van de normpraktijk.• Ten aanzien van de verloskundig actieve huisartsen is f 3,7
mln ingezet.• Tenslotte: ten aanzien van de orthodontisten loopt een onderzoek
naar prijseffecten van en de toegankelijkheid op orthodontie wanneer (een
gedeelte) van de orthodontistische verrichtingen buiten de werkingssfeer van
de WTG worden gebracht. Dit naar aanleiding van het verzoek van de sectie
specialisten van de NMT. De uitkomst van het onderzoek kan ook van invloed
zijn op het inkomen van de orthodontisten en tandartsen.Gelet op alle bovenstaande lopende acties zie ik op dit moment geen reden
om aanvullend de herijking van het inkomen te stimuleren. Zie ook het antwoord
op vraag 111.14Wordt de constatering van Prismant gedeeld dat de extra
gelden voor de bestrijding van de wachtlijsten van ziekenhuizen en RIAGG-en
voornamelijk is besteed om de stijgende vraag aan te kunnen, in plaats van
wachtlijsten weg te werken, gedeeld? Zo neen, welke verklaring moet dan worden
gegeven voor het feit dat de wachtlijsten in deze sectoren niet korter zijn
geworden?Prismant concludeert in haar evaluatie van de besteding van de wachtlijstmiddelen
1999 dat er meer patiënten zijn geholpen en dat de extra middelen een
aantal instellingen heeft gestimuleerd tot een betere planning. De aanpak
van de wachttijden heeft daardoor succes. Doch de afgelopen jaren is ook het
zorggebruik in alle leeftijdsklasses gestegen. Voor wat betreft de besteding
van het GGZ-deel van de wachtlijstmiddelen 1999 blijkt dat het
aantal wachtenden in instellingen gedurende de inzet van de wachtlijstmiddelen
voor de zorgcircuits kinder en jeugd en volwassenen is gedaald. Ook de gemiddelde
wachttijd is gedaald en er zijn meer cliënten geholpen. Hieruit kan worden
afgeleid dat de extra middelen in de GGZ-sector niet slechts zijn aangewend
om aan de stijgende vraag te kunnen voldoen. In de sector ziekenhuizen is
het wel zo dat de extra middelen ervoor gezorgd hebben dat het aanbod in de
pas is gaan lopen met de toegenomen vraag. Wachtlijsten zijn daardoor niet
verder gestegen. De wachttijden per patiënt zijn korter geworden voor
hart-, heup- en oogoperaties.15De doelstelling om het percentage rokers in 2004 van
34 tot 28 teruggebracht te hebben wordt besproken. De Stichting volksgezondheid
en roken heeft voorgerekend dat deze doelstelling niet realistisch is. Kan
de regering aangeven welke aantallen zij voor ogen heeft wat betreft niet
gaan roken dan wel stoppen met roken?Het streefcijfer van de regering om het percentage rokers terug te brengen
van 34% nu naar 28% in 2004, is inderdaad ambitieus. Daar is ook alle reden
toe, want roken is veruit doodsoorzaak nummer één in ons land,
en – wat belangrijker is – een te vermijden doodsoorzaak. Tabaksproducten
veroorzaken een enorme volksgezondheidsschade (waaronder ten minste 23 000
doden per jaar) en hoge maatschappelijke kosten (tot nog toe becijferd op
f 6,5 miljard per jaar). De verslaving aan tabak berokkent de samenleving
dan ook in meer dan één opzicht ernstige schade. Zo belopen
de kosten in de gezondheidszorg circa f 10 mln per werkdag. Daarnaast
is er het productieverlies door ziekte, arbeidsongeschiktheid en vroegtijdige
sterfte; dat kost de maatschappij per werkdag ongeveer een zelfde bedrag.
Succesvolle preventie van roken levert dan ook een grote gezondheidswinst
en veel maatschappelijk rendement op.De hoofddoelstelling van het tabaksontmoedigingsbeleid van de regering
is het bewerkstelligen van een lager percentage rokers door te bevorderen
dat minder jongeren beginnen met roken en meer rokers ermee stoppen. Een betere
bescherming van niet-rokers tegen passief roken is ook een belangrijk beleidsdoel.In het Regeerakkoord is bepaald dat het tabaksontmoedigingsbeleid moet
worden geïntensiveerd. Om voornoemd streefcijfer te halen, is dan ook
een forse extra inspanning nodig en zullen vergaande maatregelen moeten worden
ingevoerd. In kort bestek gaat het globaal om de volgende voornemens en maatregelen.• Een de-marketing operatie tegen tabak via twee sporen: communicatie
als beleid en communicatie over beleid. Doel hiervan is niet-roken uiteindelijk
tot sociale norm te maken.• Stevig investeren in stoppen-met-roken. Zie verder het antwoord
op vraag 10.• Een verbod op reclame en sponsoring voor tabaksproducten. Nu de
rechtsbasis van de EU-richtlijn inzake reclamebeperking onlangs nietig is
verklaard, zal ik daartoe een nota van wijziging indienen op het bij de Tweede
Kamer aanhangige wetsvoorstel ter aanscherping van de Tabakswet.• Een leeftijdsgrens van 18 jaar voor de tabaksverkoop. Dit voorstel
van de regering zit al in bovengenoemd wetsvoorstel.• Een wettelijk verplichte rookvrije werkplek in Nederland, hetgeen
ik zal voorstellen in voornoemde nota van wijziging. Niet meer roken in openbare
gebouwen, publieke ruimten en op het werk is primair bedoeld ter bescherming
van de niet-roker tegen hinder, overlast en schade door tabaksrook
van anderen. Echter, bij bedrijven die nu al uit zichzelf rookvrij zijn geworden,
blijkt in de praktijk dat dit een stimulans is voor een deel van de nog rokende
werknemers om er maar helemaal mee te stoppen.• De mogelijkheden bezien om in de komende jaren accijnsverhogingen
toe te passen zodat tabak aanmerkelijk duurder wordt dan nu.• Scherpere productregulering. Vanuit Brussel komt er een nieuwe
EU-richtlijn over minder teer, nicotine, koolmonoxide, grotere waarschuwingen,
regulering van schadelijke additieven en wat dies meer zij. Ik wil die richtlijn
snel gaan implementeren.• Een goede handhaving van allerlei bepalingen uit de nieuwe Tabakswet.Als we al deze voornemens en maatregelen op niet al te lange termijn tot
stand brengen, dan is het streefcijfer van een daling naar 28% rokers in 2004
realistisch.16Wat wordt concreet verstaan onder acceptabele wachttijd?Zoals in het antwoord op vraag 40 over streefnormen voor aanvaardbare
wachttijden is aangegeven, wordt momenteel onderzocht hoe op verantwoorde
wijze wettelijke invulling kan worden gegeven aan de verplichting van zorgverzekeraars
om te bewerkstelligen dat geïndiceerde verzekerden weten binnen welke
termijn zij recht op zorg hebben en die zorg ook binnen een redelijke termijn
krijgen. De wijze waarop concrete invulling wordt gegeven aan het begrip redelijke
termijnen maakt onderdeel uit van dit traject.17Welke informatie dient de sector ter beschikking te
stellen om de omvang van de wachtlijst in kaart te kunnen brengen?In het kader van de opschoningsactie van de wachtlijsten in de sector
verpleging en verzorging per peildatum 15 mei 2000 is met name een inventarisatie
gemaakt van de volgende registratiegegevens per cliënt die op de wachtlijst
stond: de geïndiceerde zorg naar aard (BIO-producten) en omvang, de datum
van indicatie, de wachttijd op peilmoment 15 mei 2000 en de verleende overbruggingszorg
(inclusief de rantsoenering). Een dergelijke inventarisatie zal per 1 maart
2001 worden herhaald. Een soortgelijk traject loopt voor de sectoren gehandicaptenzorg
en de geestelijke gezondheidszorg.Naast deze eenmalige metingen wordt momenteel gewerkt aan een care-brede
en ketenbrede AWBZ-registratie waardoor het in beginsel mogelijk wordt op
elk gewenst moment inzicht te krijgen in de wachtlijsten. Deze zorgregistratie
bevat het totale traject van vraag tot en met zorgrealisatie. In een vast
te stellen minimale gegevensset zullen gegevens worden opgenomen over de indicatie,
de zorgtoewijzing, de gerealiseerde zorg en eventueel niet gerealiseerde zorg.18Hoeveel geld is nu precies beschikbaar voor de dienstenstructuur?
Kunnen Hagro's hun plannen hiervoor indienen bij de zorgverzekeraar en bij
goedkeuring het in hun ogen benodigde bedrag tegemoet zien?Zie het antwoord op vraag 408. 19Hoe verhoudt zich het totale bedrag aan additionele
intensiveringen in 2001 van f 2 092 mln (tabel: 1.1, p. 13), tot
het bedrag f 3 227,1 mln in 2001 in tabel 1.3 (pag. B5)? Hoe is
het verschil tussen deze twee bedragen te verklaren?Tabel 1.1 op pagina 13 betreft de extra volume-intensiveringen waartoe
het Kabinet in 2000 heeft besloten, terwijl tabel 1.3 op pagina B5 alle uitgavenmutaties
sinds de Voorjaarsbrief Zorg 2000 betreft. Tabel 1.1 is in die zin een selectie
van tabel 1.3. Zo is er voor gekozen om onder meer technisch/statistische
mutaties en nominale mutaties (die wel in tabel 1.3 worden gepresenteerd)
alsmede enkele overige kleinere mutaties niet mee te nemen in tabel 1.1.20Kan de regering bij de lijst van intensiveringen aangeven
(tabel 1.1) in welk hoofdstuk van de Zorgnota de betreffende intensivering
toegelicht wordt?Tabel 1.1 betreft een samenvattend beeld van de volume-intensiveringen
waartoe in het afgelopen jaar door het Kabinet is besloten. Deze intensiveringen
worden in de Zorgnota nader toegelicht. Soms heeft de intensivering betrekking
op een afzonderlijk hoofdstuk, soms betreft het een zorg-brede intensivering
en zal een toelichting in meerdere hoofdstukken worden gegeven. Overigens
worden alle intensiveringen kort toegelicht in bijlage 1 (financiële
toelichting) en bijlage 14 (financiële mutaties per sector sinds Zorgnota
2000). Onderstaand geef ik een overzicht van de vindplaats van de toelichtingen.– regeerakkoord, tranches 2001 en 2002: alle hoofdstukken;– versnelling capaciteitsuitbreiding cure: hoofdstuk 3;– versnelling capaciteitsuitbreiding care: hoofdstuk 5, 6 en 7;– capaciteitsuitbreiding cure: hoofdstuk 3;– arbeidsmarktbeleid: hoofdstuk 3 en 9;– geneesmiddelen: hoofdstuk 4;– indicatiestelling AWBZ: hoofdstuk 8;– beheerskosten zorgkantoren; hoofdstuk 8;– uitvoeringskosten UVI's: hoofdstuk 8;– ICT in de zorg: bijlage 1Verhoging zak- en kleedgeld 65-: hoofdstuk 5, 6 en 7.21Hoe wordt het bedrag van f 30 mln voor de verhoging
van het zak- en kleedgeld ingevuld? Is dit alleen bedoeld voor de inflatiecorrectie,
of zal er een structurele verhoging worden doorgevoerd? Geldt de verhoging
voor alle sectoren in gelijke mate (gehandicapten, verpleging- en verzorging,
geestelijke gezondheidszorg) of wordt hierin onderscheid gemaakt.De verhoging van het zak- en kleedgeld geldt voor alle AWBZ-sectoren in
gelijke mate en betreft een verhoging die geheel los staat van de aanpassing
van het zak- en kleedgeld in verband met de inflatiecorrectie die hoe dan
ook ieder jaar plaatsvindt. Het betreft een verhoging bij bijdrageplichtige
65-minners van f 50 per maand voor alleenstaanden en f 31,12 voor
gehuwden per 1 juli 2000. Bijdrageplichtigen van 65 jaar en ouder hebben deze
verhoging reeds vanaf 1 juli 1999 ontvangen (zie ook paragraaf 10.6
van de Zorgnota). 22Op basis van welke uitgangspunten heeft u besloten
omtrent de verdeling van extra intensiveringen in de zorg? Hét uitgangspunt voor de intensiveringen die het Kabinet pleegt
is het regeerakkoord. Ook voor alle extra intensiveringen die het kabinet
pleegt, geldt dat het regeerakkoord leidend is. Voor de zorg in het bijzonder
betekent dit dat er twee prioriteiten zijn: de vermindering van de wachttijden
en de werkdruk. Voor het Kabinet vormen zij het belangrijkste uitgangspunt
bij de verdeling van de extra intensiveringen in de zorg.23Een deel van de extra productie t.b.v. het wegwerken
van de wachtlijsten wordt gefinancierd door de wachtlijstmiddelen voor 2002
vervroegd in te zetten. Instellingen die op basis van de opgeschoonde wachtlijstcijfers
kunnen aantonen dat zij extra geld nodig hebben, zullen dit gehonoreerd krijgen.
Kunt u de garantie geven dat, indien deze bestedingen de financiële ruimte
voor 2001 overstijgen, dit tekort niet door de sectoren binnen het huidige
MJA-kader hoeven te worden opgevangen en kunt u tevens schetsen wat de consequenties
van de versnelde inzet van de wachtlijstmiddelen 2002 in 2001 voor het jaar
2002 zal betekenen?U wordt hierover nader geïnformeerd via de brief die de Tweede Kamer
vóór de behandeling van de Zorgnota 2001 ontvangt naar aanleiding
van de toezegging van de minister-president tijdens de Algemene Politieke
Beschouwingen.24Wanneer wordt het PGB omgezet van subsidieregeling
in een aanspraak in de AWBZ?Zoals in het kabinetsstandpunt inzake het MDW-rapport «de ontvoogding
van de AWBZ» is aangegeven zal voortvarend verder gewerkt worden aan
het in alle sectoren van de AWBZ realiseren van technische voorwaarden die
nodig zijn voor de brede toepassing van het PGB en het Persoonsvolgend budget
in de reguliere structuur van de AWBZ. Rekening houdend met de sectorale verschillen
wordt verwacht dat de ontwikkeling van de voorwaarden omstreeks 2003 in belangrijke
mate zijn beslag zal hebben gekregen. Gedurende deze periode worden de subsidieregelingen
voor PGB gehandhaafd en in dat kader wordt een verbeteringsslag in termen
van overeenstemming en harmonisering van de verschillende PGB regelingen nagestreefd.25Aan additionele intensiveringen is in 2001 f 2
miljard beschikbaar. Bij voorjaarsnota is al f 1,2 miljard extra naar
de zorg gegaan plus f 100 mln bij amendement. Nu is er dus vergeleken
met de voorjaarsnota f 700 mln bijgekomen?Voor 2001 is voor additionele intensiveringen f 2,1 miljard beschikbaar
gesteld. Bij Voorjaarsnota 2000 was voor het jaar 2000 f 1,2 miljard
extra beschikbaar gesteld (plus f 0,1 miljard bij amendement). Deze bedragen
zijn als volgt met elkaar te vergelijken: – structurele doorloop van 2000:f1 080 mln; –
oploop in structurele doorloop:f301 mln; – besluitvorming na
Voorjaarsnota:f711 mln; – Totaal additionele intensiveringen:f2 092 mln.26Hoeveel van de f 2 miljard bestaat precies uit
bijstellingen oud beleid bijvoorbeeld vanwege verkeerde ramingen zoals bij
geneesmiddelen en hoeveel ruimte is er voor nieuw beleid? Het uitgangspunt voor het beleid dat het Kabinet voert is het Regeerakkoord.
Ook voor de additionele intensiveringen geldt dat deze worden toegevoegd op
basis van de prioriteiten die zijn vastgelegd in het Regeerakkoord. Voor de
zorgsector is gekozen om prioriteit te geven aan de vermindering van de wachtlijsten
en de werkdruk. Deze prioriteiten zijn sindsdien ongewijzigd gebleven. Wel
is inmiddels gebleken dat enkele veronderstellingen uit het Regeerakkoord
niet adequaat zijn. Zo vergt het wegwerken van de wachtlijsten in de verschillende
sectoren meer (financiële) inspanning dan ten tijde van het opstellen
van het Regeerakkoord werd voorzien. Ook blijken de uitgaven voor geneesmiddelen
sterker te stijgen dan in 1998 werd voorzien. In die zin kan het bedrag van
f 2 miljard aan additionele intensiveringen in zijn geheel worden beschouwd
als bijstelling om de doelstellingen van het Regeerakkoord te realiseren.27Een deel van de additionele middelen zijn middelen
uit 2002 die naar voren zijn geschoven, hoeveel precies? Wat is de dekking
van de overige middelen?Van de voor 2001 geplande volume-intensiveringen ad f 2,1 miljard
bestaat f 260 mln uit het naar voren halen van oorspronkelijk voor 2002
geplande extra structurele uitgaven.Voor het antwoord op het tweede deel van de vraag verwijs ik naar het
antwoord op vraag 28.28Klopt het dat de additionele investeringen van f 2
miljard niet betaald worden uit financiële meevallers maar dat deze f 2
miljard uiteindelijk worden betaald uit de premies voor volksgezondheid? Komen
deze f 2 miljard uit reserves die zijn ontstaan doordat er meer AWBZ-premies
zijn binnengekomen dan noodzakelijk was? Scheppen de financiële meevallers
wel de ruimte om extra uitgaven te doen en hoe zit dat dan precies in elkaar?Het ziektekostenstelsel in ons land wordt gevormd door een samenstel van
een aantal ziektekostenverzekeringen (AWBZ, ZFW,
particulier, KPZ). Zorguitgaven zijn voor individuen en de overheid moeilijk
te plannen: de omvang van de vereiste zorg en het tijdstip waarop deze zorg
nodig is zijn onzeker. Door middel van een verzekering, hetzij een sociale,
hetzij een particuliere verzekering, is het mogelijk om deze financiële
onzekerheid te reduceren. Het kenmerkende van een verzekering is dat de uitgaven ten laste van de verzekering worden gefinancierd
uit de verzekeringspremies. Via de premieheffing
kan voorts invulling worden gegeven aan de solidariteit tussen jong en oud,
ziek en gezond, en gezinnen en alleenstaanden. Een vanzelfsprekende consequentie
van dit verzekeringskarakter is dat intensiveringen in de zorg – en
dus ook de intensiveringen in de Zorgnota 2001 – uiteindelijk ten laste
komen van de premiebetaler. Overigens wijkt de zorg in dat opzicht niet essentieel
af van andere onderdelen van de collectieve sector: ook elders worden de collectieve
uitgaven uiteindelijk betaald door de belastingbetaler (bijv. de defensie-uitgaven
of de openbaar-vervoer-investeringen) of de premiebetaler (bijv. de sociale
uitkeringen).De in de vraag genoemde f 2 miljard wordt derhalve gefinancierd uit
de verzekeringspremies van de desbetreffende verzekering. Dit betekent dat
circa f ¾ miljard wordt gefinancierd via de AWBZ-premie, f ¾
miljard via de ZFW-premie en f ¼ miljard via de particuliere premies.
Voorts wordt een bedrag van circa f ¼ miljard rechtstreeks ten
laste van de VWS-begroting gefinancierd. Dankzij een voorspoedige grondslagontwikkeling hoeven de premiepercentages voor AWBZ en ZFW overigens
niet te stijgen van 2000 op 2001.Overigens is het zo dat de extra intensiveringen in de zorg door mij via
de budget- en tarievensystematiek worden verwerkt als toegestane extra uitgaven
van de zorgaanbieders. De daaruit voortvloeiende financieringslasten worden
vervolgens vanuit genoemde verzekeringspremies gefinancierd.De financiering van de eerder genoemde f 2 miljard staat los van
reserves die in de AWBZ zouden zijn ontstaan. De scheiding van uitgaven en
inkomsten in het kader van de regels budgetdiscipline staat niet toe dat inkomstenmeevallers
worden ingezet voor uitgavenstijgingen.Ten slotte zij opgemerkt dat de stijging van de premielasten uit hoofde
van de ziektekostenverzekeringen volgend jaar in ruime mate wordt overtroffen
door lastenverlichtende maatregelen elders (met name de belastingherziening).
Per saldo is er volgend jaar sprake van een lastenverlichting van f 7
miljard gulden voor burgers en bedrijven.29Hoe en aan de hand van welke criteria wordt de versterking
van de inbreng van de positie van patiënten- en consumentenorganisaties
beoordeeld?Via de Stichting Patiëntenfonds krijgen patiëntenorganisaties
een subsidie in hun exploitatiekosten. De bedoeling van die subsidies is ervoor
te zorgen dat ze sterke organisaties worden (of sterker dan tot nu toe). De
verwachting is dat als organisaties sterker worden hun inbreng ook sterker
wordt. Ook worden patiënten/consumentenorganisaties betrokken bij belangrijke
beleidsbeslissingen, zoals bijvoorbeeld de Meerjarenafspraken, de stelselherziening
en de modernisering AWBZ. Echt harde criteria om hun inbreng te meten zijn
er niet.Wel zal in de nota Patiëntenbeleid, die in februari 2001 uitkomt,
aandacht worden besteed aan (nieuwe) manieren om patiënten invloed en
inspraak te geven.30Wat is de inhoud van het convenant met IPO en NPCF?Het doel van het convenant is afspraken en verantwoordelijkheden vast
te leggen met betrekking tot de rol van de verschillende partijen bij het
versterken van de positie van de patiënt/consument in de regio voor de
periode 1999–2002 (duur van de meerjarenafspraken).De afspraken in het convenant hebben betrekking op het versterken van
de positie van de Regionale Patiënten/Consumenten Platforms. De verantwoordelijkheden
van de convenantspartijen (te weten IPO, VWS en de NPCF) worden kort beschreven.
Ook is er aandacht voor de werkwijze in het kader van het convenant en de
manier waarop er verantwoording wordt afgelegd door de RP/CP's over het totaal
van hun activiteiten en bestedingen. Verder wordt in het convenant bepaald
dat er binnen 6 maanden na de inwerkingtreding door de partijen gezamenlijk
een model wordt ontworpen ter beschrijving van de taken van een RPCP. Op dit
moment werkt een ambtelijke werkgroep dit model uit.31Volgens onderzoek van de OESO loopt de levensverwachting
van met name Nederlandse vrouwen achter bij die in vergelijkbare landen, terwijl in 1960 Nederland voorop liep. Welke verklaring is daarvoor te geven
behalve «ongezonder gedrag»? Hoe is te verklaren dat juist bij
ouderen de levensverwachting laag is? Wat zijn mogelijke verklaringen voor
de enigszins stagnerende daling van onze zuigelingensterfte?Er is geen andere verklaring te geven voor het feit dat de levensverwachting
van met name Nederlandse vrouwen achterblijft bij andere Europese landen dan
het gegeven dat de leefstijlfactoren zich ongunstig ontwikkelen. Vooral het
roken is hierbij als factor van belang aan te wijzen. Voor vrouwen in Nederland
geldt dat zij meer roken dan vrouwen in de andere landen van de Europese Unie.
Ter vergelijking enkele voorbeelden: in Nederland rookt 30% van de vrouwen,
in het Verenigd Koninkrijk 28% en in Zweden 22%. De Nederlandse Public Health
Federatie stelt dat de gemiddelde levensverwachting, met name voor vrouwen
als gevolg van gedragsfactoren (roken, drinken, te weinig bewegen etc.) in
de komende jaren waarschijnlijk zal dalen. Ook de WHO kwam recentelijk in
haar World Health Report 2000 tot de conclusie dat Frankrijk hoog scoort op
de wereldranglijst van de levensverwachting omdat er door Franse vrouwen weinig
gerookt wordt (dat is nu aan het veranderen: 1980 24% en 1997 27%).De «enigszins stagnerende daling van onze zuigelingensterfte»
is gerelateerd aan de dalende zuigelingensterfte in enkele andere Europese
landen. Het RIVM is inmiddels verzocht om een analyse van de zuigelingensterfte.
Gezien het lage zuigelingensterftecijfer in Nederland kan overigens een zeer
geringe numerieke toename leiden tot een relatief sterke procentuele toename.32Kan toegelicht worden waarom voor het bevorderen van
de algemene gezondheidstoestand van de bevolking de invloed van goede zorgvoorzieningen
enigszins afneemt?In het algemeen is de gezondheidstoestand van de Nederlandse bevolking
van dien aard dat de gezondheidswinst die er te boeken valt, gelegen is in
het maken van gezonde keuzes. Het feit dat Nederland voorbijgestreefd wordt
op het terrein van de gezonde levensverwachting door mediterrane landen waar
gezonder gegeten wordt en Zweden waar minder gerookt wordt, geeft dit ook
aan.33Het verkleinen van de sociaal-economische gezondheidsverschillen
vereist een actieve, open opstelling naar andere beleidsterreinen en het maken
van afspraken om te komen tot onderlinge afstemming. Op welke terreinen zijn
hier al welke vorderingen gemaakt?Het verkleinen van vermijdbare sociaal-economische gezondheidsverschillen
(SEGV) is kabinetsbeleid. Het lopende onderzoeksprogramma van de programma-commissie
SEGV, de commissie-Albeda, loopt eind 2000 af. Voor een adequate uitvoering
van het SEGV-beleid is het mobiliseren van kennis over (effectief gebleken)
concrete interventies en beleidsmaatregelen een eerste stap. De resultaten
van de door de programmacommissie SEGV geëntameerde 12 evaluatiestudies
komen rond de jaarwisseling beschikbaar en zullen worden gebruikt voor het
intensiveren van het beleid. Het behoud van gelijke toegankelijkheid tot de
zorg en versterking van de eerstelijnsgezondheidszorg in achterstandsbuurten
hebben daarbij met name aandacht. De afschaffing van de toegangsbijdrage thuiszorg
per 1 januari 1999 vormt daartoe een belangrijke bijdrage. Met de Minister
voor Grote-Stedenbeleid is inmiddels overleg gevoerd over de
afstemming van het SEGV-beleid en het Grote-Stedenbeleid.34Wanneer kan de Kamer nadere informatie tegemoet zien
over de plaats van het gezondheidsbeleid in het grote stedenbeleid en over
de campagne om bewegen te stimuleren?Komend voorjaar (2001) zal de Programmacommissie Sociaal-Economische Gezondheidsverschillen-II
een boek uitbrengen waarin de beschikbare kennis over de effectiviteit van
interventies om tot een vermindering van sociaal-economische gezondheidsverschillen
te komen, wordt gepresenteerd. Tevens worden in dit boek de implicaties voor
het beleid besproken. Daarnaast zal het RIVM in het kader van de VolksgezondheidsToekomst
Verkenningen twee rapportages uitbrengen over de deelstudie «Gezondheid
in de grote steden»: één rapportage staat gepland voor
mei 2001 (over preventie en facetbeleid in grote steden) en één
voor juli 2002 (over zorg in grote steden). Deze RIVM rapportages zullen gebruikt
worden bij de verdere vormgeving en voorbereiding van de volgende convenantsperiode
(vanaf 2002) van het grotestedenbeleid.Nederland in Beweging is de lopende campagne (van 1995–2003) om
bewegen te stimuleren. In de nota Sport en Gezondheid, die in het voorjaar
aan de Kamer wordt aangeboden, zal worden ingegaan op het toekomstige beleid
inzake sport, bewegen en gezondheid. De resultaten van campagnes, programma's
en projecten, waaronder Nederland in Beweging, worden daarbij betrokken. Het
onderzoek dat ZorgOnderzoek Nederland laat uitvoeren naar leefstijlcampagnes
levert hiervoor een belangrijke basis. De rapportage over dit onderzoek verschijnt
zeer binnenkort.35De bewegingsstimulering bij jeugdigen wordt beschreven.
Kan de regering toelichten of dit voornemen ook tot uiting komt in de activiteiten
t.b.v. deze leeftijdsgroep van het Ministerie van Onderwijs? Welke resultaten
heeft het project jeugd in beweging sinds de start ervan opgeleverd?Om jeugdigen te stimuleren meer te bewegen is in 1996 het project Jeugd
in Beweging van start gegaan. De Minister van OC&W is samen met de Minister
van VWS opdrachtgever voor dit project, waarin onder andere ook NOC*NSF, de
Landelijke Contactraad en de beroepsvereniging KVLO participeren.Het aantal jongeren (6–24 jaar) dat aan sport doet is in de afgelopen
jaren met 5% toegenomen (SCP, AVO '95 en '99). Deze toename is weliswaar niet
volledig toe te schrijven aan de activiteiten die in het kader van Jeugd in
Beweging (JiB) uitgevoerd zijn, maar Jeugd in Beweging zal zonder meer een
wezenlijke bijdrage aan deze stijging hebben geleverd. Daarnaast zullen overige
economische en maatschappelijke ontwikkelingen een rol hebben gespeeld.Jeugd in Beweging heeft, in samenwerking met derden, regelmatig bijdragen
verstrekt aan veelbelovende projecten. Met de bijdragen van Jeugd in Beweging
konden diverse projecten doorgang vinden, de kwaliteit verbeterd worden, de
evaluatie plaatsvinden en in sommige gevallen het project op brede schaal
verspreid worden.Naast de vele afzonderlijke projecten die Jeugd in Beweging met en door
derden gerealiseerd heeft, wordt veel werk gemaakt van het bevorderen van
de landelijke samenwerking tussen de belangrijkste (beleids)partners waaronder NOC*NSF, LC en de belangenvereniging de KVLO. Gestreefd
wordt naar het verhogen van het commitment van deze partners voor het onderwerp
Jeugdsport.Sinds de start van Jeugd in Beweging zijn, vaak in samenwerking met andere
organisaties, tal van projecten opgezet die eraan bijdragen dat:• kinderen bewust worden welke sport het beste bij hen past en daardoor
plezier beleven aan sport met als doel de actieve levensstijl en de gezondheid
van jongeren te bevorderen (basisonderwijs: Kies voor Hart
en Sport, voortgezet onderwijs: Fit & Fun)• kinderen met een motorische achterstand helpen die achterstand
op te heffen zodat zij de «sportboot» niet missen (Club Extra, zwakke leerling, chronisch zieken)• er sportieve activiteiten worden ontwikkeld waarbij jongeren zelf
betrokken (jeugdparticipatiecampagne «WhoZnext»)• kwaliteitsverbetering van het sportaanbod en de lichamelijke opvoeding
door het versterken van de samenwerking tussen partijen bijvoorbeeld tussen• gemeente, school, wijkorganisatie en sportclub (ondersteuning «Brede School», bewegingsconsulent)• vakleerkrachten lichamelijke opvoeding en groepsleerkrachten (samenwerking vakleerkracht – groepsleerkracht, de vakleraar
in het primair onderwijs).De stichting Jeugd in Beweging gaat na de expiratiedatum op 31 december
2001 over in het NISB (Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen). Momenteel
wordt de transfer van projecten en diensten voorbereid in nauwe samenwerking
met de beleidspartners.36Welke consequenties heeft de recente uitspraak van
het Europese Hof van Justitie inzake het verbod op de tabaksreclame voor de
Tabakswet II?Zie het antwoord op vraag 15.37Wat wordt gedaan om het aantal ongevallen dat bij kinderen
en ouderen tot ziekenhuisbehandeling leidt niet verder te laten stijgen?De door mij gesubsidieerde stichting Consument en Veiligheid initieert
activiteiten die bijdragen aan de realisatie van deze doelstelling. Zij werkt
hiervoor samen met andere partijen uit de publieke en private sector (zoals
GGD-en, scholen, consultatiebureaus en verpleeg- en verzorgingshuizen). In
haar jaarlijkse activiteitenplan wordt de aanpak beschreven. Monitoring van
de resultaten van het gevoerde beleid vindt onder andere plaats via het door
haar beheerde Letsel Informatie Systeem.38Op welke manier denkt de regering haar doel om het
aantal rokers te reduceren van 34% naar 28% in 2004, te bereiken? Hoeveel
extra middelen gaan hiervoor naar Stivoro?Zie het antwoord op vraag 15.39Kunnen nadere gegevens worden gegeven over het toenemend
aantal ouderen dat lijdt aan ondervoeding? Betreft dit alleenwonende ouderen
of ouderen in verzorgingshuizen? Wat is de oorzaak van ondervoeding? Wat gebeurt
er om dit verschijnsel tegen te gaan? De Inspectie van de Gezondheidszorg heeft in 1999 een onderzoek uitgevoerd
naar de vocht- en voedselvoorziening in de Nederlandse verpleeghuizen. In
haar rapport refereert zij aan onderzoeken waaruit blijkt dat volgens een
ruwe schatting in verpleeghuizen 30–40% van de bewoners een slechte
voedingstoestand heeft en in verzorgingshuizen 10–15%. Er zijn geen
cijfers bekend over mogelijke toename van ondervoeding bij alleenwonende ouderen.
Een deel van de oorzaken is te herleiden tot organisatorische en logistieke
keuzen. In het beleid van verpleeghuizen wordt nog onvoldoende, zowel in preventieve
als in corrigerende zin, aandacht besteed aan ondervoeding. Sinds het probleem
in 1996/97 in beeld is gebracht is de situatie in verpleeghuizen echter wel
duidelijk verbeterd. Het gaat er hierbij om dat er structureel in de tehuizen
aandacht wordt besteed aan zaken als het formuleren van een beleid ten aanzien
van de vocht- en voedselvoorziening, voor de volwaardigheid van de voeding,
voor de tevredenheid van de bewoners, dat de maaltijden elkaar niet te snel
opvolgen, de hulpverlening bij het nuttigen van de maaltijden e.d.. De Inspectie
voor de Gezondheidszorg heeft aan het veld een aantal suggesties gedaan om
deze situatie verder te verbeteren. Er wordt ook gewerkt aan een multidisciplinaire
standaard/norm voor een verantwoorde vocht- en voedselvoorziening. Ook de
Nederlandse Vereniging van Diëtisten heeft activiteiten ontplooid om
de situatie te verbeteren.Met betrekking tot ouderen in de thuissituatie die van hulp afhankelijk
zijn is in de nota: «Nederland: Goed Gevoed?» een aantal actiepunten
opgenomen om de signalering van ondervoeding en de voedingssituatie van ouderen
te verbeteren.40Op grond van welke argumenten/beleidsoverwegingen acht
u het nodig om de redelijke levertijden in de care wettelijk vast te leggen?
In welke wet zullen de redelijke levertijden in de care worden vastgelegd?
Wie wordt/is aanspreekbaar op het overschrijden van de wettelijke levertijden
voor care-zorg?De zorgaanbieders en zorgverzekeraars hebben in het kader van het Treekoverleg
het initiatief genomen tot het tot stand brengen van streefnormen voor aanvaardbare
wachttijden. Deze partijen geven daarmee aan binnen welke termijnen de geïndiceerde
zorg moet starten. Zoals ook in de brief van 8 februari 2000 aan de Tweede
Kamer over het recht op zorg in de AWBZ (kamerstukken II 1999–2000,
26 801, 35) is aangegeven, noemt de AWBZ geen termijnen. Om te bewerkstelligen
dat geïndiceerde verzekerden weten binnen welke termijn zij recht hebben
op zorg en die zorg ook binnen een redelijke termijn krijgen, wordt overwogen
wettelijk te regelen dat zorgverzekeraars verplicht zijn daarvoor zorg te
dragen. Momenteel wordt onderzocht hoe hieraan op verantwoorde wijze een wettelijke
invulling kan worden gegeven.41Hoeveel extra middelen worden aan de zorgkantoren toegevoegd
teneinde hen toebedeelde verantwoordelijkheid naar behoren te kunnen uitvoeren?
Waar is dit bedrag terug te vinden in de Zorgnota?In het jaar 2001 ontvangen de zorgkantoren f 45 mln extra middelen,
vooral om de uitvoeringsorganisatie zodanig in te richten dat een gestructureerde
aanpak van de wachtlijstproblematiek mogelijk wordt. Dit bedrag kunt u in
de Zorgnota terugvinden in paragraaf 8.3.2. In het jaar 2000 ontvingen
de zorgkantoren reeds f 31 mln in het kader van de ICT. 42Hoeveel extra middelen zult u gaan inzetten voor de
herindicatie-operatie en het oplossen van «aantal knelpunten».
Op welke knelpunten doelt u daarbij?Voor het oplossen van knelpunten in de indicatiestelling is in het jaar
2000 maximaal f 35 mln ter beschikking. Met ingang van het jaar 2001
is een structurele verhoging van f 20 mln beschikbaar voor indicatiestelling.
Een belangrijk deel van de middelen zal worden ingezet voor herindicaties
en voor het wegwerken van de achterstanden in de indicatiestelling. De overige
knelpunten zijn de aansluiting van de indicatiestelling voor de Wet voorzieningen
gehandicapten (van belang voor de aansluiting van indicatiestelling van gehandicapten),
de te kleine schaal van een deel van de Regionale indicatiestelling in relatie
tot het noodzakelijke organisatorische draagvlak en de kwaliteit van de bedrijfsvoering
van de regionale indicatieorganen.43Op wat voor manier wordt de verbetering van kwaliteit
in de indicatiestelling tot stand gebracht?Protocollering is een belangrijk instrument om de professionaliteit en
de kwaliteit van de indicatiestelling te waarborgen. Het Zorgindicatiebesluit
biedt mogelijkheden om aan de protocollering nadere regels te stellen. Van
die mogelijkheid zal gebruik worden gemaakt. De verbetering van de kwaliteit
wordt ook middels andere initiatieven nagestreefd. Samen met de LVIO en de
VNG wordt er gewerkt aan de verbetering van de kwaliteit van de bedrijfsvoering
en de verhoging van de deskundigheid van de indicatiestellers. Al deze initiatieven
zijn erop gericht de zorgvraag van de verzekerde op een objectieve, onafhankelijke
en integrale manier in kaart te brengen, op basis waarvan een passend indicatiebesluit
tot stand kan komen.44Waaruit moet de versterking van het zorgkantoor bestaan?In de uitvoeringsstructuur van de gemoderniseerde AWBZ heeft het zorgkantoor
een zorgplicht. De zorgkantoren moeten in staat worden gesteld om hun verantwoordelijkheid
voor aanpak van de wachtlijsten, zorgtoewijzing en wachtlijstbeheer waar te
maken, zodat de cliënt daadwerkelijk de geïndiceerde zorg krijgt.
Aan de zorgkantoren is een verhoging van de beheerskosten in het vooruitzicht
gesteld om de omvang en de kwaliteit van de organisatie en de formatie daarmee
in overeenstemming te brengen.De zorgkantoren spelen een centrale rol bij het tot stand brengen van
een AWBZ-breed systeem van zorgregistratie. In het jaar 2000 is f 31
mln ter beschikking gesteld om die doelstelling op zo kort mogelijke termijn
in alle regio's te realiseren. In nauw overleg met Zorgverzekeraars Nederland
is een landelijk zorgregistratieproject in gang gezet. In het kader van dat
project worden de voorwaarden geschapen waarbinnen de zorgkantoren een zorgregistratiesysteem
tot stand kunnen brengen. Die voorwaarden bestaan onder andere uit het ontwerp
van een raamplan, het ontwikkelen van landelijke standaarden, het bieden van
gespecialiseerde adviescapaciteit, software-ontwikkeling, het in stand houden
van een landelijk overlegplatform, het financieren van pilotprojecten en onderzoek.
De zorgkantoren ontvangen onder een aantal richtinggevende voorwaarden een
projectsubsidie voor de kosten van de regionale activiteiten. 45Kan worden aangeven aan welke doelen de f 150
mln, beschikbaar ten behoeve van de ziekenhuiszorg in brede zin, zal worden
besteed?Naast het in 2001 beschikbaar stellen van structureel f 150 mln om
uitbreiding van het aantal specialistenplaatsen mogelijk te maken, is eveneens
structureel f 150 mln vanaf 2001 beschikbaar gesteld ten behoeve
van ziekenhuiszorg in de brede zin.Deze tweede f 150 mln wordt besteed aan capaciteitsuitbreiding en
productie-uitbreiding ten behoeve van het structureel verkleinen van de spanning
tussen vraag en aanbod. Dit betreft zowel de gewone verrichtingen, waaronder
ook de eventuele doorwerking van de hogere productie uit 1999, als de bijzondere
(WBMV) verrichtingen. Een meer specifiek besteding is nu nog niet te geven
aangezien partijen is gevraagd om zo snel mogelijk op lokaal/regionaal niveau
te inventariseren welke wachttijden en knelpunten het meest schrijnend zijn
en vervolgens tot afspraken te komen die tot een goede besteding van de beschikbare
gelden komen.46Waarom is niet te voorkomen dat medisch specialisten
in de indicatiecriteria enig verschil zullen hanteren? Kunnen hierover geen
richtlijnen worden afgesproken?Patiënten die wachten op een operatie voor bijvoorbeeld een versleten
heup kunnen in de mate van pijn bij lopen en in de aanwezigheid van bijkomende
ouderdomsziekten verschillen. De specialist houdt met dergelijke factoren
rekening en komt vervolgens tot het voorstel iemand op korte dan wel op iets
langere termijn te opereren. De professionele verantwoordelijkheid in combinatie
met ondersteunende richtlijnen zorgt voor op het individu afgestemde behandelingen.
Anders gezegd: een richtlijn zet de neuzen van medisch specialisten in dezelfde
richting en van kookboekgeneeskunde zal en mag geen sprake zijn.47U geeft aan pas na advisering door het Capaciteitsorgaan
in 2001 te zullen rapporteren over een groot aantal zaken betreffende de arbeidsmarkt.
Is het mogelijk, gezien de grote knelpunten op dit moment, om over de verkorting
van de basisopleiding voor basisartsen en secundaire arbeidsvoorwaarden al
eerder een advies te ontvangen?Het Capaciteitsorgaan zal jaarlijks in februari/maart een capaciteitsplan
opstellen voor de capaciteit van de medische en tandheelkundige vervolgopleidingen.
Het Capaciteitsorgaan zal hierbij aangeven hoe de arbeidsmarkt van artsen
zich zal gaan ontwikkelen. Het orgaan is geen adviesorgaan, maar een samenwerkingsverband
van beroepsgroep, verzekeraars en ziekenhuizen/opleidingen. Advisering over
de verkorting van de opleiding geneeskunde en over de secundaire arbeidsvoorwaarden
behoort niet tot de taak ervan. Wel zal het aan kunnen geven op welke wijze
in de vraag naar artsen kan worden voorzien en welke substitutiemogelijkheden
er zijn. Over de verkorting van de opleidingsduur tot arts zullen mijn opvattingen
schriftelijk worden ingebracht in het KNMG-project «Het medisch opleidingscontinuum»
met het verzoek deze te betrekken bij de uitwerking van het project. Zij zullen
ook kenbaar worden gemaakt aan de opleidingscolleges van de KNMG, het Disciplineoverlegorgaan
Medische Wetenschappen (VSNU/DMW), de Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) en
de Vereniging van Academische Ziekenhuizen (VAZ). Wat betreft de secundaire
arbeidsvoorwaarden is gedoeld op werknemers, met name de verpleegkundigen.
Daarover worden afspraken gemaakt in het overleg over het arbeidsmarktconvenant,
die deels in CAO's en deels in stimuleringsregelingen van sectorfondsen worden
uitgewerkt.48Hoe worden de gelden over de diverse medische specialisten
verdeeld?Vooraf. Momenteel is er nog een systeem van functiegerichte budgettering
(FB) op de ziekenhuizen van toepassing. Aan het CTG is verzocht dit systeem
per 1 januari 2001 bij te stellen. Tevens nemen bijna alle ziekenhuizen deel
aan een lokaal initiatief, hetgeen onder meer inhoudt dat de in het ziekenhuis
werkzame vrijgevestigde medisch specialisten gezamenlijk een lumpsum voor
hun werkzaamheden ontvangen.Een belangrijke parameter in het FB-systeem is de functie-eenheid medisch
(poort)specialist. Dit vanuit de gedachte dat de medisch (poort-) specialist
in belangrijke mate beslist over de aard en de omvang van de te verrichten
diagnoses en behandelingen, en op die wijze over de door het ziekenhuis te
maken kosten. Door een aanpassing van het budget op basis van het aantal (poort)specialisten
ontvangt het ziekenhuis compensatie voor de betreffende kosten.De vraag hoeveel poortspecialisten er in een ziekenhuis werkzaam zijn
werd beantwoord door de nadere detaillering bij de erkenningsbeschikking (NDE)
van het ziekenhuis. De NDE is per 1 januari 1996 afgeschaft, wat tot gevolg
had dat het FB-budget voor dit onderdeel werd bevroren. Recent heeft het CTG
een beleidsregel vastgesteld die impliceert dat ziekenhuis en zorgverzekeraar
met elkaar kunnen onderhandelen over aanpassing van het aantal (poort)specialisten.
Het resultaat van deze onderhandelingen vormt de basis voor aanpassing van
het budget voor dit onderdeel. Omdat wijzigingen in het formeel overeengekomen
aantal medisch poortspecialisten ook leiden tot wijzigingen in de lumpsum
werkt de nieuwe beleidsregel ook door naar de honorering. Ter dekking van
de verhogingen van de budgetten en de lumpsums is in de Zorgnota 2001 voor
2000 f 100 mln en vanaf 2001 f 150 mln vrijgemaakt.49Wanneer zal dit systeem volledig ingevoerd zijn?De beleidsregel van het CTG is met terugwerkende kracht tot 1 januari
2000 van kracht. Het systeem kan dus terstond worden ingevoerd. 50Hoe verhoudt het uitgangspunt dat zorgverzekeraars
een steeds grotere verantwoordelijkheid krijgen voor de toedeling van de (regionale)
middelen zich tot de verantwoordelijkheid van het Rijk ten aanzien van de
verdeling van de middelen over de diverse sectoren? Kan worden aangegeven
wie nu wanneer waarvoor verantwoordelijk is als het gaat om de verdeling van
de middelen?Hier is sprake van een geleidelijke verschuiving van verantwoordelijkheden.
In de Zorgnota wordt de verdeling van de middelen over de verschillende sectoren
nog door de overheid aangegeven. Voor een deel van die sectoren (de extramurale
2e compartimentzorg) geldt echter reeds dat de ziekenfondsen vrij zijn om
binnen hun deelbudget «overige verstrekkingen» substitutie tot
stand te brengen tussen de verschillende onderdelen van die «overige
verstrekkingen» (huisartsenhulp, genees- en hulpmiddelen, paramedische
hulp, tandheelkundige hulp, ziekenvervoer). Voor al die onderdelen geldt immers
een gelijk regime van verantwoordelijkheid en financieel risico voor de ziekenfondsen.
Naar de mate waarin de ziekenfondsen de daarbij behorende vrijheden en mogelijkheden
om daadwerkelijk substitutie tot stand te brengen benutten, zal blijken dat
het steeds minder zinvol wordt dat de overheid in de Zorgnota
bij de raming een min of meer gedetailleerde toedeling van middelen naar zorgsectoren
blijft aangeven. De situatie verandert echter niet van de ene op de andere
dag. Bovendien komt het thema substitutie naar verwachting pas werkelijk tot
zijn recht als ook de sectoren ziekenhuisverpleging en specialistische hulp
er in kunnen worden betrokken. In die sectoren zijn de beïnvloedingsmogelijkheden
van de ziekenfondsen tot nu toe minder groot dan in de sectoren die vallen
onder de «overige verstrekkingen» en daarbij hoort ook een ander
risicoregime voor de ziekenfondsen. Als dat over enkele jaren is veranderd,
valt te verwachten dat ook in de Zorgnota de veranderde verantwoordelijkheidsverdeling
tussen overheid en verzekeraars tot uitdrukking zal komen. Dit zal de vorm
krijgen van het globaler maken van de sturing van de overheid op de bestemming
van de middelen, gekoppeld uiteraard aan een heldere monitoring van wat er
in de praktijk van de zorg, onder de regie van verzekeraars, met de publieke
middelen gebeurt.51Hoe komt het dat ICT als onmisbaar element in het zorgproces
vooralsnog een relatief bescheiden plaats inneemt binnen de zorg?Dat ICT een onmisbaar element is in het zorgproces, is een stellingname
die zich pas recent heeft gevormd. Langzamerhand begint bij alle betrokkenen
het besef te ontstaan dat ICT een positieve bijdrage kan leveren aan kwaliteit,
doelmatigheid en toegankelijkheid van zorg en vooral meerwaarde heeft bij
de ketenzorg. Dat het partijen ernst is, blijkt uit de gezamenlijke ondertekening
van de intentieverklaring van het ICT Platform in de Zorg. Door de betrokken
partijen wordt gewerkt aan een plan van aanpak om grootschalig hoogwaardige
ICT toepassingen in te voeren. Dit proces is eerst in 2000 gestart. Dat ICT
nu nog een bescheiden plaats inneemt is daarmee deels te verklaren. Wat ook
moet worden vastgesteld is dat de meerwaarde van het gebruik van ICT voor
de patiëntenzorg maar ook voor de patiënt zelf tot nu toe is onderschat.52Van verschillende kanten wordt aangegeven dat de tijdelijke
stimuleringsregeling AMW niet optimaal wordt benut c.q. benut kan worden (bijvoorbeeld
als gevolg van herindelingen van gemeenten). Bent u bereid om, naar aanleiding
van deze signalen, te onderzoeken of de stimuleringsmaatregel voldoende aan
het doel tegemoet komt (het structureel versterken van het AMW) en, indien
de resultaten daartoe aanleiding geven, het beschikbare geld op een andere
manier in te zetten? Zo neen, waarom niet?Bij VWS zijn geen signalen binnengekomen van het niet optimaal benutten
van de stimuleringsmaatregel AMW in verband met gemeentelijke herindelingen.
De nieuwe gemeente krijgt de som van de aan de samenstellende oude gemeenten
verstrekte uitkeringen.Op dit moment is de f 25 mln die op jaarbasis beschikbaar is voor
capaciteitsuitbreiding van het AMW volledig over de aanvragende gemeenten
verdeeld. Halverwege de stimuleringsperiode, begin 2002, kunnen gemeenten
aangeven of de per 31 december 2003 afgesproken uitbreiding gerealiseerd zal
worden. Voor zover zij voorzien dat dit (deels) niet gebeurd, wordt de uitkering
herzien. De zo vrijgekomen middelen worden verdeeld over gemeenten die een
grotere uitbreiding willen en kunnen realiseren.De ontwikkelingen in de capaciteit worden verder jaarlijks gemonitored. 53Bedoelt u met het gestelde dat «de zorgverzekeraars
een steeds grotere verantwoordelijkheid voor de (regionale) toedeling van
de middelen zullen krijgen» dat de zorgkantoren meer verantwoordelijkheid
zullen krijgen of de zorgverzekeraars?Er wordt onderscheid gemaakt tussen het eerste en het tweede compartiment.De AWBZ, het eerste compartiment, wordt door de zorgkantoren op basis
van een machtiging- en mandaatovereenkomst uitgevoerd namens de zorgverzekeraars.
In het eerste compartiment gaat het om het toerusten van zorgkantoren om juridische
zorgplicht in het kader van de AWBZ uit te kunnen voeren en zorg te kunnen
contracteren die in dat kader nodig is, terwijl in het tweede compartiment
in toenemende mate een sturende rol is toebedacht aan de zorgverzekeraars.54Op welke wijze stimuleert het Kabinet een initiatief
als HIC? Krijgt het HIC ook een deel van de middelen die het kabinet ter beschikking
stelt inzake ICT (twee keer f 110 mln)?Inmiddels is het initiatief genomen tot de totstandkoming van het HIC.
Het organisatie-adviesbureau Twijnstra & Gudde is gecontracteerd om de
eerste stappen (programma van eisen, oprichting stichting en invulling van
projectplan) te begeleiden. Verder is een platform in het leven geroepen om
de actieve betrokkenheid van de veldpartijen te waarborgen.Het karakter van de inspanningen om te komen tot een functionerend HIC
sluiten aan bij de doelstellingen waarvoor de ICT-gelden beschikbaar zijn
gesteld. In de huidige initiatieffase is vooralsnog echter onduidelijk welke
financiële claims kunnen worden verwacht.55Is er naast de f 110 mln voor voorwaardenscheppende
zaken in de ICT, ook geld beschikbaar voor vernieuwende ideeën in de
ICT? Kan een bestedingsplan van de investeringen in ICT in de zorgsector worden
overlegd? Kan een verklaring worden gegeven voor een opmerking van een hoge
ambtenaar van het ministerie van VWS dat het «het grootste probleem
zal zijn om het geld op te maken»? (Automatiserings Gids, 29 september
2000) Kan deze opmerking beargumenteerd worden weerlegd?Voor het eerste deel van deze vraag wil ik u verwijzen naar het antwoord
op vraag 173. Dit voorjaar heeft het kabinet besloten tot extra ICT-middelen
voor de zorgsector. U bent hierover in juni geïnformeerd via de Voorjaarsbrief
Zorg. Dit betekent dat de middelen voor het jaar 2000 binnen een half jaar
hun definitieve bestemming moeten krijgen. Een dergelijke operatie vraagt
de nodige zorgvuldigheid, vanuit het oogpunt van rechtmatigheid en doelmatigheid.
Bovendien was de inzet om afspraken te maken met het veld over de voor dit
geld te leveren tegenprestaties. En zoals u begrijpt kost dat tijd. Momenteel
zijn we zover dat de meeste afspraken rond zijn. Dat betekent dat een deel
van de middelen nu pas kan worden uitgegeven.56Wat zijn de verwachte arbeidsmarkttekorten in kwantitatieve
zin in de genoemde sectoren? Op basis van onderzoek van het bureau Prismant («Naar een veilige
haven? Regiomarge verpleging en verzorging anno 1999, een arbeidsmarktverkenning»)
worden de volgende tekorten verwacht.Tekorten in 2004 naar sector en niveau (in %) volgens
het beleidsscenario en bij ongewijzigd beleid (Bron: Prismant, Regiomarge
1999) SectorBeleidsscenarioStandaardscenarioZiekenhuizen1,48,2 Geestelijke gezondheidszorg1,69,9 Gehandicaptenzorg3,314,5Verpleeghuiszorg3,315,9Verzorgingshuizen6,114,5 Thuiszorg3,315,3   Kwalificatieniveau  Verpleegkundige niveau 53,914,0 Verpleegkundige niveau 4– 1,16,6Verzorgende niveau 3IG12,421,8 Verzorgende niveau
3– 1,710,3 Helpende niveau 24,418,1Totaal3,313,3Een tekort van 13,3% komt overeen met circa 44 000 gekwalificeerde
(niveau 2 – 5) verplegenden en verzorgenden in 2004. In 2008 zullen
de tekorten volgens bovengenoemd onderzoek bij ongewijzigd beleid verder oplopen.
Om deze tekorten terug te dringen zijn afspraken gemaakt in het Convenant
Arbeidsmarktbeleid Zorgsector. Daarvoor zijn over de periode 2000–2004
doelstellingen overeengekomen. Deze doelstellingen zijn besproken in paragraaf 9.3.2.
van de Zorgnota 2001 en zijn verwerkt in het beleidsscenario van Regiomarge.Een reductie van het tekort in 2004 van circa 13% tot 3,3% vraagt reeds
een forse inspanning. Gelet op de ambitieuze doelstellingen ten aanzien van
de instroom en het rendement van opleidingen (en de «doorlooptijd»
van opleidingen van 2 tot 5 jaar) zal een verdergaande inspanning vooral moeten
komen uit instroom van werkzoekenden en herintreders en uit maatregelen gericht
op behoud en benutting van zittend personeel. Hierbij valt onder andere te
denken aan meer scholing, carrièreperspectief, kinderopvang en uitbreiding
van de gemiddelde werktijd door flexibele en grotere deeltijdbanen. Bovendien
zal het terugdringen van het ziekteverzuim een bijdrage kunnen leveren aan
het voorkomen van tekorten.57Als de gevraagde zorg niet wordt geleverd en zorggebruikers
zich op grote schaal wenden tot alternatieve (commerciële) zorgaanbieders
dan bestaat op termijn het gevaar dat hun bereidheid om bij te dragen aan
het collectief afbrokkelt. Daarmee zouden belangrijke fundamenten in onze
samenleving – een grote mate van cohesie en solidariteit in tal van
opzichten – uiteindelijk verloren gaan. Wat is uw reactie in dit licht
op de uitspraken van de voorzitter van de wachtlijstbrigade in de AWBZ dat
«bekorting van de wachtlijsten tot aanvaardbare proporties op korte
termijn als illusoir moeten worden beschouwd» en dat als er niet snel
genoeg concurrentie ontstaat private thuiszorgaanbieders moeten worden erkend
en andere instellingen toegelaten?In de brief van 10 oktober 2000 over de wachtlijstaanpak in de sector
verpleging en verzorging is aangegeven dat gelet op de forse wachtlijsten
zo spoedig mogelijk de zorg dient te worden uitgebreid. Daarvoor is de inzet
van alle partijen vereist. Op basis van de geïnventariseerde feitelijke wachtlijsten in de regio kunnen zorgkantoren bestedingsplannen indienen
en kunnen aanvullende productieafspraken worden gemaakt indien daarmee daadwerkelijk
zorg gerealiseerd kan worden voor het wegwerken van de wachtlijsten. In genoemde
brief is ook gewezen op belemmeringen om extra zorgcapaciteit te genereren
zoals de arbeidsmarkt en het feit dat het realiseren van intramurale capaciteit
tijd vergt.Op basis van de resultaten van de beoordeling van de bestedingsplannen
kan in kaart worden gebracht wat de te verwachten effecten zijn voor de capaciteitsuitbreiding
in de zorg en de effecten daarvan op de wachtlijsten. De effectuering van
de plannen zal worden gemonitoord zodat zo nodig tussentijds kan worden bijgestuurd.De door de Wachtlijstbrigade aanbevolen concurrentie tussen zorgaanbieders
is in het huidige aanbodgestuurde stelsel niet zomaar uitvoerbaar. In het
kader van de modernisering van de AWBZ is beoogd dat er meer ruimte ontstaat
voor concurrentie tussen zorgaanbieders, die zijn toegelaten op basis van
te stellen kwaliteitseisen. Zaak is dat de bestaande AWBZ-aanbieders thans
alle zeilen bijzetten om de wachtlijsten weg te werken. Indien gelet op de
feitelijke wachtlijsten de uitbreiding van capaciteit bij de bestaande AWBZ-aanbieders
onvoldoende is, dient te worden bezien op welke wijze in of buiten de regio
aanwezige capaciteit kan worden benut. Daarbij kan men denken aan onderaanneemformules
en het door zorgkantoren contracteren van aanbieders die in andere regio's
zorg verlenen. Verder is niet uit te sluiten dat de in het kader van de aanpak
van de wachtlijsten bij de Taskforce ingediende onorthodoxe voorstellen ideeën
bevatten om waar nodig ook capaciteit van niet-AWBZ-aanbieders in te schakelen
bij het wegwerken van de wachtlijsten.58Een privé-kliniek is het MS-centrum in Nijmegen.
Is dit centrum erkend en wordt hier goede zorg gegeven? Klopt het dat mensen
hier ook naar toe worden verwezen via neurologen? Is deze zorg wel voor iedereen
gelijk toegankelijk aangezien sommige ziekenfondsen wel en sommige niet vergoeden?
Welke zorgverzekeraars vergoeden wel en gaat dat dan via de aanvullende verzekering?
Waarom worden behandeling en medicijnen niet vergoed via het ziekenfonds?Op 15 februari 1998 is inwerking getreden de Regeling zelfstandige behandelcentra.
Met deze regeling zijn – bondig geformuleerd – de zogenoemde privé-klinieken
waar tweede compartimentzorg wordt verleend, onder de werkingssfeer van de
Wet ziekenhuisvoorzieningen gebracht. Dit betekent dat voor de exploitatie
van een zelfstandig behandelcentrum (ZBC) een vergunning ex art. 6 van de
WZV is vereist.Met brief van 20 juli 2000 heeft het MS-Centrum Nijmegen een dergelijke
vergunning gekregen. Voor zover al niet reeds van toepassing valt het onder
alle gebruikelijke kwaliteitsregels welke aan een instelling van gezondheidszorg
worden gesteld.De verwijzing naar dit centrum is niet anders dan gebruikelijk m.b.t.
verwijzing naar instellingen van gezondheidszorg, dus ook door neurologen.In tegenstelling tot waar sprake is van een contracteerplicht van ziekenhuizen
door ziekenfondsen, is dit bij medische en paramedische beroepsbeoefenaren
en ZBC's niet het geval. Het ZBC en de zorgverzekeraars dienen omtrent de
contracten eigenstandige afspraken te maken. Het CTG heeft voor dit jaar omtrent
de prijs maximumtarieven vastgesteld.De vraag welke zorgverzekeraars wel vergoeden kan niet worden beantwoord
omdat verzekeraars, zoals gezegd, geen contracteerplicht hebben. Indien de
zorg behoort tot het verstrekkingenpakket ziekenfondsverzekering
en er een contract is afgesloten zal vergoeding ten laste van het reguliere
ziekenfondsbudget plaatsvinden.59In hoeverre kunt u zich verenigen met de stelling dat
gezondheidszorg méér is dan alleen verzorging, behandeling en
genezing en derhalve dient uit te gaan van een integrale behandeling: lichamelijk,
psychisch en sociaal?Aan de vraag kan de veronderstelling ten grondslag liggen dat verzorging,
behandeling en genezing slechts beperkt is tot een somatische component. Dit
is uiteraard niet het geval. In die zin zijn wij het met de stelling eens.60Wordt in het kabinetsstandpunt over het RVZ-rapport
«Patiënt en Internet», ook aandacht besteed aan de onafhankelijkheid
en de volledigheid van de informatie? Zo ja, op welke wijze? Zo nee, waarom
niet?Een van de meest belangrijke elementen uit het standpunt op het RVZ-advies
Patiënt en Internet is de betrouwbaarheid en toegankelijkheid van informatie
op Internet. VWS zal stimuleren dat er een zogenoemd gezondheidsportaal op
internet wordt opgezet waar burgers betrouwbare en toegankelijke informatie
kunnen vinden. Voor het bepalen van die betrouwbaarheid en toegankelijkheid
zullen criteria opgesteld worden. De elementen onafhankelijkheid en volledigheid
van informatie zullen deel uitmaken van die criteria.61Kan de zinsnede «waar mogelijk hebben wij gekozen
voor een verzekering van centrale regulering naar gereguleerde marktwerking»
geconcretiseerd worden?Concrete voorbeelden van een verschuiving van centrale regulering naar
gereguleerde marktwerking zijn de stapsgewijze invoering van de verzekeraarsbudgettering,
het toenemend risico dragen door ziekenfondsen, de invoering van nominale
premies in de ziekenfondswet, afschaffing van de contracteerplicht ten aanzien
van vrije beroepsbeoefenaren en de introductie van maximumtarieven in de WTG.Ook de voorgenomen invoering van producttypering en productprijzen bij
de ziekenhuizen en de revitalisering van het overeenkomstenstelsel kunnen
geplaatst worden in het perspectief van een geleidelijk toegroeien naar een
systeem van gereguleerde competitie.62Klopt het dat ziekenfondsen nog voor 95% nacalculatie
kunnen doen? Op welke termijn wordt het percentage nacalculatie verminderd
en tot welk niveau?Ziekenfondsen worden binnen het systeem van de Zfw-verstrekkingenbudgettering
(voor een groot deel) nagecalculeerd voor die kosten die in de praktijk niet
of nauwelijks door de ziekenfondsen zelf te beïnvloeden zijn. Het gaat
dan om de «vaste kosten ziekenhuisverpleging»; dit zijn onder
andere de kosten die samenhangen met de tariefgefinancierde kosten van de
infrastructuur die zeer scheef verdeeld zijn over de ziekenfondsen. Het nacalculatiepercentage
is 95%. Het ligt niet voor de hand om op korte termijn dit nacalculatiepercentage
te verlagen. Over de niet-vaste, dus variabele, kosten ziekenhuisverpleging
lopen ziekenfondsen meer risico; hiervoor geldt momenteel een nacalculatiepercentage
van 25%. In het jaar 2000 worden de kosten voor specialistische hulp (nog) als
vaste kosten afgerekend, terwijl zij dit in feite niet zijn: ook voor deze
kosten geldt dus een nacalculatiepercentage van 95%. De belangrijkste redenen
hiervoor zijn dat deze kosten binnen het budgetteringsmodel moeilijk te bepalen
zijn (wegens het gegeven dat een aantal specialisten in loondienst werkzaam
is), en dat nader onderzoek nodig is naar de normering van deze kosten. In
verband met het «ontdooien» van de nadere detaillering van de
erkenningen per 1 januari 2001 zal het nacalculatiepercentage op de kosten
van specialistische hulp met ingang van die datum afnemen tot 40%, naast 50%
verevening. De ziekenfondsen gaan dus beduidend meer risico lopen op het honorariumdeel
specialistische zorg. Het is de bedoeling dat de kosten voor specialistische
hulp uiteindelijk zullen worden geïntegreerd met het budgetonderdeel
variabele kosten ziekenhuisverpleging. De nacalculatie op dit (geïntegreerde)
budgetonderdeel zal worden teruggebracht in samenhang en in overeenstemming
met de mogelijkheden voor ziekenfondsen om deze kosten daadwerkelijk te kunnen
beïnvloeden.63Klopt het dat het EVS in sommige regio's niet van de
grond komt? Zo ja, wat is hiervoor de reden?Zie het antwoord op vraag 130.64Wat betekent de zin «daarna moet het gebruik
van deze wezenlijke infrastructuur structureel zijn ingebed in de bestedingen»
concreet voor de omvang van de middelen die aan instellingen/beroepsbeoefenaren
in de zorgsector worden beschikbaar gesteld?Structurele inbedding in de besteding wordt gezocht door andere aanwending
van beschikbare middelen. Vooral het gebruik van de bouwgelden heeft daarbij
de aandacht: niet alleen bouwen met stenen, maar ook met glasvezel.65Op welke wijze besteedt VWS aandacht aan telegeneeskunde
en elektronische handel in genees- en hulpmiddelen? Zijn er middelen beschikbaar
gesteld voor de ontwikkeling van de telegeneeskunde in 2001?Op het gebied van telegeneeskunde verschijnt binnenkort een overzicht
van activiteiten die momenteel binnen Nederland plaatsvinden. Dit overzicht
is mede door mij financieel ondersteund. Tevens ben ik voornemens een platform
Telegeneeskunde bestaande uit een aantal private en publieke organisaties
financieel te ondersteunen. Dit platform stelt zich tot taak om de invoering
en het gebruik van telegeneeskunde te bevorderen. Buiten dat is geen specifiek
geld beschikbaar gesteld voor de ontwikkeling van telegeneeskunde, zoals dat
ook niet gebeurt voor andere ontwikkelingen in de geneeskunde.Aan het onderwerp elektronische handel van ondermeer genees- en hulpmiddelen
besteed ik nader aandacht in het begin november te verschijnen VWS-standpunt
op het advies «Patiënt en Internet» van de Raad voor de Volksgezondheid
en Zorg (RVZ).66Kunt u voor de verschillende AWBZ-sectoren aangeven
met welke middelen de compensatie voor de taakstelling doelmatige inkoop wordt
gefinancierd? De inkooptaakstelling betreft een taakstelling op de materiële budgetten
van de instellingen. Om deze taakstelling te realiseren zijn via beleidsregels
van het CtG de materiële kostencomponenten verlaagd. De sectoren V&V
en de GGZ worden hiervoor vervolgens gecompenseerd door een verhoging van
de personele kostencomponent. De Gehandicaptensector wordt hiervoor gecompenseerd
door extra intensiveringen. Zowel de verhoging van de personele kostencomponent
als de extra intensiveringen worden gefinancierd uit de opbrengst van de inkooptaakstelling.67Kunt u voor de care aangeven wat de verwachte groei
van de vraag naar zorg is, uitgesplitst naar demogroei, technologische ontwikkelingen
en overige oorzaken, voor de komende jaren?Op dit moment werkt het RIVM aan een actualisatie van de Volksgezondheids
Toekomst Verkenning 1997 (VTV). Deze zal in 2002 gereed zijn. In de huidige
VTV 1997 wordt onder andere ingegaan op de verwachte groei van de vraag naar
zorg (deel VI) . De VTV 1997 onderscheidt daarbij echter een iets andere onderverdeling
dan de onderverdeling zoals genoemd in de vraag. Inmiddels is deze VTV achterhaald.
Het bestaan van wachtlijsten in de sectoren toont dit ook aan. In 2002 komt
het RIVM met een geactualiseerde VTV.VWS werkt nu ook aan actuelere prognoses. Met het CPB en het SCP werkt
VWS daartoe aan een ramingsmodel voor de zorg. Op dit moment zijn hiermee
echter nog geen prognoses te maken. Wel zijn er voor de care-sectoren recente
andere inzichten in de ontwikkeling van de vraag naar zorg.Met betrekking tot de ontwikkeling van de zorgvraag in de gehandicaptenzorg
voor de komende jaren is eind 1999 een rapportage van het RIVM verschenen.
Uit deze rapportage bleek dat de wachtlijsten de komende jaren zeker niet
minder zullen worden zonder aanvullend beleid.Oorzaken daarvan zijn: een toename van het aantal mensen met verstandelijke
beperkingen tot naar schatting 109 700 in 2010 en de sterke vergrijzing
van de groep cliënten van intra- en semimurale woonvoorzieningen in de
periode tot 2020. Tussen 1996 en 2020 zal het aantal 65-plussers met verstandelijke
beperkingen meer dan verdubbelen, terwijl voor de gehele Nederlandse bevolking
een toename van 50% wordt verwacht. Mede om deze reden is het plan van aanpak
wachtlijsten gehandicaptenzorg ontwikkeld en wordt momenteel uitgevoerd. In
het branche rapport gehandicaptenzorg dat momenteel wordt opgesteld zal ik
u hierover nader en meer kwantitatief berichten.De ontwikkeling van de vraag naar zorg in de GGZ-sector laat zich onder
meer verklaren door de volgende factoren. Uit de NEMISIS-rapportage (1998)
naar psychische stoornissen blijkt dat onder de Nederlandse bevolking in enig
jaar bij een kwart van de bevolking last heeft van een of meer psychiatrische
stoornissen. Terwijl in 1990 1 op de 6 mensen met psychische stoornissen een
beroep deed op de gespecialiseerde GGZ, is dit inmiddels opgelopen tot 1 op
de 5. Uit onderzoek van Trimbos blijkt dat ruim 85% van de mensen met een
12-maands-DSM-diagnose heeft geen hulp gezocht. Een belangrijke aanwijzing
voor de latente (verborgen) hulpvraag is ook dat ongeveer 17% van de mensen
met een psychische stoornis geen hulp heeft gezocht, maar wel zegt behoefte
te hebben aan professionele hulp. De vraag door nieuwe ouderen naar GGZ is
hoger dan de vraag door eerdere generaties ouderen. Als gevolg hiervan stijgt
het aantal 65-plus cliënten in de GGZ ruim 2 keer zo veel als de toename
van het aantal 65-plussers als aandeel van de bevolking.De inzet in de V&V – sector is met name gericht geweest op het
helder krijgen van de huidige wachtlijst op zowel landelijk en regionaal niveau.
Verwezen wordt naar de brief van de staatssecretaris aan de Voorzitter van de Tweede Kamer van 10 oktober 2000 met als onderwerp «Wachtlijstaanpak
sector verpleging en verzorging» en bijbehorende bijlagen.68Wat zijn – tot nu toe – de resultaten van
de maatregelen, waarover in het Regeerakkoord afspraken zijn gemaakt, aangezien
de totale ruimte voor investeringen is gekoppeld aan deze resultaten?In het Regeerakkoord is afgesproken dat f 5,66 mld beschikbaar is
voor intensiveringen in de zorg in 2002. In dit bedrag is rekening gehouden
met de opbrengst van een aantal maatregelen. Het niet realiseren van een maatregel
leidt daarbij tot een overschrijding van het Budgettair Kader Zorg (BKZ).
Waar besparingsverliezen optreden is evenwel compensatie binnen het BKZ gevonden
door meevallers elders, aanvullende maatregelen of door extra middelen die
het Kabinet ter beschikking heeft gesteld. Besparingsverliezen zijn dus niet
ten koste gegaan van de ruimte voor investeringen in het Regeerakkoord.De maatregelen die bij Regeerakkoord zijn afgesproken, zijn te verdelen
in drie groepen. De eerste groep betreft de inkooptaakstellingen. Deze zijn
gerealiseerd zoals in het antwoord op vraag 66 is aangegeven. In de tweede
groep is de taakstelling administratiekosten in verband met het afschaffen
van de eigen bijdrage ZFW (f 50 mln) gerealiseerd en is de taakstelling
centrale inning eigen betalingen AWBZ (f 50 mln) wegens vertraging in
de invoering centrale inning nog niet gerealiseerd. De derde groep betreft
de maatregelen geneesmiddelen. Van de oorspronkelijk geplande maatregelen
zijn inmiddels enkele doorgevoerd (buiten-wtg-maatregel, afremming uitgavengroei
snelgroeiende geneesmiddelen) en enkele nog niet (poliklinisch voorschrijven
en FTTO's). Door vertragingen en tegenvallende opbrengsten treden hier besparingsverliezen
op. Deze worden deels gecompenseerd door aanvullende maatregelen en deels
heeft het Kabinet hiervoor extra middelen ter beschikking gesteld.69Kan een overzicht worden gegeven vanaf 1982 tot
de voorliggende nota welk bedrag per jaar en per hoofd van de bevolking aan
gezondheidszorg is/wordt besteed en dat tevens afgezet tegen een percentage
van het BBP?In de onderstaande tabel zijn de totale zorguitgaven (exclusief het derde
compartiment) sinds 1982 weergeven. jaarin mln gldnominaal per
hoofdreëel perhoofd% BBP 198238 0652 6602 66010,2% 198338 7932 7002 62410,0% 198439 7252 7542 5889,8% 198540 7102 8092 5819,6% 198641 9062 8762 6429,6% 198742 9602 9292 7199,7% 198844 1782 9932 7649,7% 198945 7293 0802 8139,4% 199048 8443 2672 9119,5% 199152 4403 4803 0089,7% 199255 6743 6673 0719,8% 199357 8993 7873 09110,0% 199459 4633 8663 0729,7% 199559 6223 8573 0059,0% 199661 3163 9483 0168,8% 199764 0914 1063 0698,7% 199867 9804 3283 1728,7% 199972 0844 5593 2698,7% 200076 6214 8153 3688,7%(raming)200181 6305 0973 4458,6%(raming)Vanwege pakketmaatregelen zijn de zorguitgaven vanaf 1995 exclusief
een deel van de tandheelkundige zorg (f 1,5 miljard) en vanaf 1996
exclusief een deel van de fysiotherapie (f 250 mln). Het niveau van het
BBP is vanaf 1995 4,1% opwaarts bijgesteld vanwege de revisie van de
Nationale Rekeningen. Zonder bovengenoemde effecten zou de zorgquote voor
1995 niet op 9.0% maar op 9,6% zijn uitgekomen. Uiteraard werken deze reeksbreuken
door in latere jaren.De zorguitgaven per hoofd van de bevolking zijn in de beschouwde periode
bijna verdubbeld. Na correctie voor inflatie met behulp van de consumentenprijsindex
resulteert een reële groei van 30% (1,3% per jaar). In de eerste drie
jaar van deze kabinetsperiode bedraagt de groei gemiddeld 2,9% per jaar.70Welk bedrag aan extra financiële middelen is ten
behoeve van de zorg voor 2001 daadwerkelijk beschikbaar gesteld? Welk bedrag
daarvan was reeds voorzien in het regeerakkoord? Welk deel van het totaalbedrag
is naar voren gehaald? Kan dit extra totaalbedrag voor 2001 gespecificeerd
worden weergegeven en daarbij worden aangegeven welk deel structureel en welk
deel incidenteel van aard is?– Voor 2001 is f 3 507 mln extra beschikbaar gesteld.
Hiervan was f 1 415 mln reeds bij Regeerakkoord beschikbaar gesteld.
Van het totaalbedrag betreft f 260 mln versnelling van Regeerakkoordmiddelen
2002.Zie voor een specificatie van de extra financiële middelen voor 2001
bovenop het Regeerakkoord onderstaande tabel.  X mlnS = structureel,
I = incidenteel Versnelling capaciteitsuitbreiding cure10 – cochleaire implantaten10I Versnelling capaciteitsuitbreiding care250 – wachtlijsten verpleging
en verzorging130I – wachtlijsten gehandicapten85I – ggz35ICapaciteitsuitbreiding
cure364 – ambulances14S– medisch specialisten150S– ziekenhuizen150S – MJA cure50S Capaciteitsuitbreiding care259 – dagbesteding gehandicapten30S – wachtlijsten gehandicapten115S – forensische zorg24S – ggz90SArbeidsmarktbeleid207 – opleiding huisartsen11S – dienstenstructuur huisartsen20S – verloskundigen57S– ambulances15S– ziekteverzuim54S – overig arbeidsmarktbeleid40S – werkdruk
gehandicaptenzorg10SGeneesmiddelen770 – verhoging basisgroei560S – besparingsverlies
Koopmans145I – besparingsverlies buiten-WTG-middelen65IOverig232 – Indicatiestelling AWBZ20S – Beheerskosten Zorgkantoren ivm wachtlijstaanpak45S – Uitvoeringskosten uitvoeringsinstellingen
(uvi's)27S – ICT in de zorg110I – Verhoging
zak- en kleedgeld30S Totaal2 092 71Kan in een schematisch overzicht worden weergegeven
voor welke sector welke intensiveringsbedrag apart is geparkeerd op de zogenoemde
aanvullende post?Op de aanvullende post zijn de nog niet naar de sectoren toegekende groeiruimtes
per hoofdstuk geparkeerd. Bovendien staat er nog een post geparkeerd voor
ICT-investeringen. Onderstaande tabel geeft hiervan een overzicht (bedragen
x f 1 mln):  200020012002200320042005groeiruimte
beheer en diversen9,455,080,280,280,280,2 groeiruimte curatieve zorg16,510,6385,1392,0390,9389,8groeiruimte geestelijke gezondheidszorg9,732,718,618,618,618,6groeiruimte gehandicaptenzorg2,241,9104,4105,6105,6105,6groeiruimte genees- en hulpmiddelen  13,713,713,713,7 groeiruimte onverdeeld   846,41 717,32 714,9 groeiruimte gezondheidsbevordering  11,311,311,311,3groeiruimte verpleging
en verzorging33,8503,2897,6908,7911,3913,9ICT-investeringen72,5110,0    Bovenstaande tabel geeft de stand weer op het moment van opstellen van
de Zorgnota 2001. Inmiddels is de groeiruimte 2001 voor de gehandicaptenzorg
en voor verpleging en verzorging in het kader van de meerjarenafspraken verdeeld
over de betreffende sectoren.72Kan worden aangegeven wat in tabel 1.3 wordt verstaan
onder beheer en overigen? Uit tabel 1.3 blijkt dat er voor «beheer en
diversen» in zowel 1999, 2000 als 2001 meer geld moet worden uitgegeven
dan in het BKZ was geraamd. Deze kosten worden veroorzaakt door intensiveringen
van de beheerskosten van de zorgkantoren en een impuls ziekteverzuim. Ook
in 2001 zal er een extra impuls aan de zorgkantoren worden gegeven. Hoeveel
geld denkt u dat er de komende jaren überhaupt nog nodig zal zijn om
de zorgkantoren op te tuigen?Onder «beheer en diversen» worden verstaan:– de beheerskostenbudgetten van zorgverzekeraars, uitvoeringsorganen,
zbo's in de zorgsector en de Inspectie voor de gezondheidszorg;– diverse zorgbrede premiegefinancierde uitgaven, zoals de kosten
van saneringen;– diverse zorgbrede begrotingsgefinancierde uitgaven, zoals de kosten
van het RIVM;Een verdere uitsplitsing van deze uitgaven is te vinden in bijlage 8,
paragraaf 8.2.De verhoging van het beheerskostenbudget in de jaren 1999 tot en met 2001
voor de uitvoering van de AWBZ is gebaseerd op uitkomsten van het onderzoek
dat het College Toezicht Uitvoeringsorganisatie (Budget beheerskosten, Onderzoeksrapport,
publicatie nummer 7, juli 2000). Deze verhoging dient om het verschil tussen
het toegekende budget en de daadwerkelijk aan de uitvoering van de AWBZ verbonden
kosten enigszins te overbruggen. Voor het jaar 2001 zijn voorts aanvullende
afspraken gemaakt met Zorgverzekeraars Nederland, die erop neerkomen dat een
structurele aanpassing van het budget plaatsvindt met de in de Zorgnota2001 genoemde bedragen. Deze aanpassingen hangen samen met de taken
die zorgkantoren uitvoeren om de wachtlijsten aan te pakken in de sectoren
VV en gehandicaptenzorg, voor productieafspraken, uitvoering PGB en bestedingsvoorstellen
bouw in met name de verpleeg- en verzorgingshuissector. Of er daarenboven
nog aanvullende structurele middelen nodig zullen zijn voor een adequate taakuitoefening,
hangt af van de vraag of aan zorgkantoren in de komende jaren nieuwe taken
worden toegedacht en is daarom nu nog niet aan te geven.73Er wordt in tabel 1.3 een onderschrijding van de bouw
aangegeven. Is er niet gewoon minder gebouwd?Voor een klein deel is de onderuitputting toe te schrijven aan vertraging
bij de realisering van projecten. Deze vertraging leidt er per saldo toe dat
er in een bepaald jaar minder is gebouwd dan geraamd.Overigens is de onderuitputting veroorzaakt door een bijstelling van het
verwachte investeringsgedrag voor instandhouding van zorginstellingen, vertraging
in de classificatie van de instellingen en de gevolgen van de doorwerking
van de relatief lage rentestand in de afgelopen jaren. Bij deze factoren geldt
voor de meldingsregeling dat er minder renovaties hebben plaatsgevonden dan
waar aanvankelijk door VWS vanuit is gegaan.74Is het tot nu toe al voorgekomen dat geoormerkte gelden
voor een sector toch moesten worden ingezet voor een andere sector in verband
met overschrijdingen in die laatste sector? Zo ja, waar en zo neen, verwacht
u dat dit in 2001 mogelijk het geval zal zijn (en zo ja, waar)?In het kader van het Regeerakkoord zijn volume-middelen geoormerkt voor
de onderscheiden sectoren. Tot nu toe is het niet voorgekomen dat de geoormerkte
gelden op een betreffende sector bewust zijn ingezet (d.w.z. dat het beschikbare
bedrag voor die sector is verlaagd) ten behoeve van noodzakelijke extra uitgaven
in andere sectoren. Dat is in het verleden niet gebeurd en het beleid is er
op gericht dat dit ook in 2001 niet het geval zal zijn. Wel is het zo dat
overschrijdingen in bepaalde sectoren budgettair konden worden gecompenseerd
door meevallende uitgaven in andere sectoren. Zo kon de meevaller in de nominale
uitgaven voor bouw (overgebleven door terughoudend investeringsgedrag van
instellingen) gebruikt worden ter compensatie van de hogere uitgaven voor
geneesmiddelen.75Hoe is de meevaller bij de hulpmiddelen in 1999 ad
f 80 mln precies opgebouwd? Welk deel van dit bedrag is structureel en
wat is de reden daarvan?Uitgavenprognoses in de loop van 1999 hebben geleid tot een incidentele
budgetverhoging van f 65 mln bij Najaarsbrief 1999. Uit de realisatie
bleek een meevaller van f 83,7 mln en daarmee is de incidentele bijstelling
in feite onnodig gebleken. De feitelijke besparing ten opzichte van de raming
in de Zorgnota 2000 bedraagt f 18,7 mln. Deze meevaller is structureel
in de raming verwerkt.76Hoe hoog zijn de meeropbrengsten van de eigen betalingen
in de AWBZ? Wat gebeurt er met het bedoelde bedrag? De meeropbrengsten ten opzichte van de Zorgnota 2000 bedragen in 2000
f 50 mln en hangen samen met de verhoging van de fiscale ouderenaftrekken
in 1998. Deze meeropbrengsten lopen als meevaller mee in de opstelling van
het budgettaire beeld van het BKZ (zie bijlage 1 van de Zorgnota 2001). De
doorwerking van de verhoging van de ouderenaftrekken leidde er toe dat het
vrij besteedbaar inkomen van de bijdrageplichtigen na het betalen van de bijdrage
in juli 1999 lager was dan in januari 1999. Het kabinet heeft besloten deze
inkomensachteruitgang te repareren door de aftrekposten bij de eigenbijdragebepaling
(met terugwerkende kracht) per 1 juli 1999 te verhogen. Het betreft een verhoging
van f 50 per maand voor alleenstaande 65-plussers en f 31,12 voor
gehuwde 65-plussers. De kosten van de reparatie bedroegen f 100 mln.Daarnaast is sprake van hogere eigen bijdragen (f 52 mln) bij de
verzorgingshuizen in verband met het vervallen van de aftrekposten voor broodmaaltijden
en bewassing. De verzorgingshuizen krijgen in samenhang hiermee een navenant
hoger budget.77Kunt u aangeven waardoor de meevaller van f 80
mln voor de hulpmiddelen in 1999 is veroorzaakt?Zie het antwoord op vraag 75.78Kunt u het «groeipad» van de geneesmiddelenuitgaven
aangeven?Het Kabinet heeft de meerjarenraming geneesmiddelen aangepast. Vanaf 2000
wordt uitgegaan van een autonome uitgavengroei (de groei die zich voordoet
zonder beleid) van 11%. Het groeipad (excl. nominale ontwikkeling) treft U
aan in tabel 14:14.01 farmaceutische hulp van de Zorgnota 2001.79Ook in 1999 was er weer sprake van een meevaller bij
de eigen betalingen AWBZ. Welke oorzaken liggen daaraan ten grondslag en worden
de ramingen op grond daarvan aangepast?Zie het antwoord op vraag 76.80Wat is de stand van zaken met betrekking tot de wettelijke
invulling van de basistaken van de OGZ, c.q. van het basispakket JGZ?Op 23 november 2000 zal een Algemeen Overleg plaatsvinden over de Jeugdgezondheidszorg.
Ter voorbereiding van het overleg zal een voortgangsbrief aan de Kamer worden
gestuurd. In deze brief zal tevens antwoord worden gegeven op voornoemde vragen.81Hebt u al signalen ontvangen hoe de overdracht van
de medische zorg voor asielzoekers van COA naar GGD-en is verlopen en hoe
het gekozen model functioneert?Volgens informatie van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers/Bureau
Gezondheidszorg Asielzoekers (COA/BGA) en GGD-Nederland hebben zich in de
overdracht van de medische zorg voor asielzoekers het afgelopen jaar geen
noemenswaardige problemen voorgedaan. Uiteraard zijn er de gebruikelijke overgangsproblemen,
zoals de invulling en verankering van (nieuwe) taken en verantwoordelijkheden
inzake preventie en toegeleiding. Er is tijd voor nodig om andere werkwijzen
(preventie en toegeleiding centraal in plaats van curatie) goed
vast te leggen in de nieuwe organisatie van de medische opvang. Het is nu
nog te vroeg om concrete uitspraken te doen of het gekozen model voor medische
opvang volledig aan haar doelstellingen beantwoordt.82Komen de rapportages van de inspecties bij GGD-en terug
in de jaarrapportages van de Inspectie voor de Gezondheidszorg?Over de in 1999 uitgevoerde inspecties bij de GGD-en wordt separaat van
de jaarrapportage van de Inspectie gerapporteerd. Op welke wijze over de rapportages
van dit jaar en de daarop volgende jaren zal worden gerapporteerd, wordt momenteel
nog bezien.83De beleidsvoornemens openbare gezondheidszorg worden
beschreven. De kostenberekeningen voor het verplichte basispakket komen echter
niet tot uiting in de financiering. GGD Nederland en de VNG hebben aangegeven
dat zonder extra financiering de uitvoering van het basispakket niet gegarandeerd
kan worden Is de regering bereid alsnog middelen voor het basispakket te bestemmen?Volgens de WCPV zijn de gemeenten verantwoordelijk voor de uitvoering
van een aantal taken op het terrein van de collectieve preventie. Hiervoor
schakelen zij voor een groot deel de GGD-en in. De beschikbare middelen voor
de collectieve preventie zijn in het begin van de jaren '90 in het gemeentefonds
gevloeid. Tot op heden hebben gemeenten niet aangetoond dat er binnen de wettelijke
taken een onevenredige verzwaring is opgetreden, die een extra financiering
zou rechtvaardigen. In het kader van de herziening van de WCPV en de daaraan
gekoppelde wijziging van de AmvB, ben ik in gesprek met de VNG over de financiële
consequenties. De gewijzigde AMvB zal pas in 2002 ingaan. Ik zie daarom ook
geen aanleiding om voor 2001 extra middelen voor de uitvoering van het basispakket
te bestemmen.Om gemeenten te stimuleren deze taken op te pakken heb ik de afgelopen
drie jaar, een actieprogramma «versterking gemeentelijk gezondheidsbeleid»,
opgesteld. Met de uitvoering van dat actieprogramma ga ik de komende periode
voort. Een nieuw startpunt daarin beschouw ik het op korte termijn af te sluiten
contract voor de openbare gezondheidszorg. Ik verwacht daarvan dat partijen,
waaronder de VNG en GGD Nederland en de ministeries van VWS en BZK, afspraken
maken hoe gewerkt zal worden aan verbeteringen op het terrein van de openbare
gezondheidszorg. Tevens heeft het kabinet eenmalig een bedrag van f 50
mln beschikbaar gesteld om innovatie op dit terrein mogelijk te maken en te
stimuleren.84Moeten GGD-en voor de financiering van het basispakket
gebruik maken van het stimuleringsfonds of zijn de gelden uit het gemeentefonds
toereikend?Het kabinet heeft eenmalig een bedrag van f 50 mln beschikbaar gesteld
om op het terrein van de bevordering en de bescherming van de volksgezondheid
innovatie mogelijk te maken. Dit bedrag is niet bedoeld voor de financiering
van het basispakket. Het bedrag, dat zal worden gestort in een fonds, heeft
als doel de capaciteit tot beleidsvoering op lokaal niveau te versterken,
innovatie van werkwijzen binnen de sector openbare gezondheidszorg te stimuleren
en afstemming tussen landelijk en lokaal niveau te verbeteren als het gaat
om doelen en instrumenten. Het bedrag is tevens bedoeld om de uitvoering van
de afspraken die partijen maken in het kader van het nationaal
contract voor de openbare gezondheidszorg mogelijk te maken.Tot op heden hebben gemeenten niet aangetoond dat er binnen de wettelijke
taken een onevenredige verzwaring is opgetreden, die een extra financiering
zou rechtvaardigen. In het kader van de herziening van de WCPV en de daaraan
gekoppelde wijziging van de AmvB, ben ik in gesprek met de VNG over de financiële
consequenties. De gewijzigde AMvB zal pas in 2002 ingaan. Ik zie daarom ook
geen aanleiding om voor 2001 extra middelen voor de uitvoering van het basispakket
te bestemmen.85Waar zal de f 35 mln voor maatwerk voor worden
aangewend? Langs welke weg komen deze geoormerkte middelen beschikbaar?Zie het antwoord op vraag 80.86Hoe gaat het gezondheidszorgbeleid beter verankerd
worden in het grotestedenbeleid?Zoals ik ook in mijn brief van 15 augustus jl. aan de voorzitter van de
Vaste Commissie voor VWS heb gemeld, ben ik in overleg met de Minister voor
het Grotesteden- en integratiebeleid, over de wijze waarop de gezondheidscomponent
sterker wordt verankerd in het grote stedenbeleid. Onze gezamenlijke doelstelling
daarbij is het verminderen van sociaal-economische gezondheidsverschillen
in de grote steden. Volgend voorjaar komt de rapportage van de programmacommissie
Sociaal-economische gezondheidsverschillen gereed, die input en richting zal
geven aan de wijze waarop we dit doel kunnen realiseren. Verder werkt het
RIVM in het kader van de VolksgezondheidsToekomst Verkenningen (VTV) aan een
deelstudie over de verschillen tussen stad en platteland als het gaat om de
gezondheid van burgers en over de toekomstige ontwikkelingen van de gezondheidstoestand
in de grote steden. Ook zal de studie ruim aandacht besteden aan interventieprojecten,
die gericht zijn op het verbeteren van de gezondheidssituatie van kwetsbare
groepen in de grote steden. Het RIVM zal hierover twee rapportages uitbrengen:
één over preventie en facetbeleid in grote steden (gepland mei
2001) en één over zorg in de grote steden (gepland juli 2002).
De resultaten van deze studie dragen elementen aan voor de wijze waarop het
gezondheidsbeleid onderdeel kan worden van het grote stedenbeleid en zullen
een rol spelen bij de verdere vormgeving en voorbereiding van de volgende
convenantsperiode (vanaf 2002) van het grote stedenbeleid.87Wat is de visie van het kabinet op het facetbeleid
en wat wordt gedaan om dit facetbeleid inhoud te geven?Gezondheidsfacetbeleid, ofwel intersectoraal beleid ten behoeve van de
volksgezondheid, heeft als doel de gezondheidstoestand van de bevolking te
handhaven en waar mogelijk te verbeteren via het beleid van andere beleidsectoren.
Met facetbeleid is in het verleden, bijvoorbeeld op het terrein van de sociale
hygiëne, veel bereikt. Maar ook heden ten dage kan nog aanzienlijke gezondheidswinst
worden bereikt via facetbeleid. In de VolksgezondheidsToekomst Verkenningen
1997 is gesignaleerd dat een aanzienlijk deel van de invloeden op gezondheid
en welzijn van mensen buiten de invloedsfeer van de volksgezondheid ligt.
De ervaringen met het voeren van gezondheidsfacetbeleid de afgelopen jaren,
leren evenwel dat het voeren van gezondheidsfacetbeleid stuit op zowel inhoudelijke
als bestuurlijke problemen. Daarom is hierover advies gevraagd
bij de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg. Op 14 november a.s. zal de Raad
voor de Volksgezondheid en Zorg mij het advies aanbieden over gezondheidsfacetbeleid,
getiteld «Gezond zonder Zorg». Op dit advies zal ik, in nauw overleg
met andere betrokken departementen, een standpunt formuleren dat de Kamer
dit voorjaar tegemoet kan zien.Er wordt nu al het een en het ander gedaan op het gebied van facetbeleid.
Bij het vormgeven van het verkeerbeleid, het milieubeleid, het beleid rond
Schiphol, het kansspelenbeleid etc., houdt het kabinet steeds ook rekening
met de volksgezondheidseffecten.88Hoe wordt de handelwijze van het RIVM beoordeeld die
middels een advertentie in de landelijke dagbladen van 18 september jl. ouders
uitnodigt die bezwaar hebben tegen gebruik van hielprikbloed van hun kinderen
voor medisch wetenschappelijk onderzoek dit bij het RIVM te melden? Ligt het
niet meer voor de hand dat van het RIVM het initiatief uitgaat om juist toestemming
te vragen aan de ouders in plaats van dat deze zelf bezwaar moeten maken?
Bestaat er hier een relatie met de Wet medisch wetenschappelijk onderzoek
met mensen en de rol die het informed consent in dat verband heeft?Via de advertentie krijgen de ouders alsnog de gelegenheid bezwaar te
maken tegen het bewaren van reeds opgeslagen restanten hielprikbloed. Indien
een ouder bezwaar maakt is de mogelijkheid geboden de betreffende monsters
te laten vernietigen. Deze vernietiging zal plaatsvinden onder toezicht van
de Inspectie voor de Gezondheidszorg. Iets anders is dat voor gebruik met
het oog op wetenschappelijk onderzoek toestemming zal worden gevraagd voor
zover het materiaal in herleidbare vorm (gecodeerd) wordt gebruikt. Gebeurt
dit laatste geheel anoniem dan is artikel 467, Boek 7 BW (Wet op de geneeskundige
behandelingsovereenkomst) van toepassing. Dat wil zeggen dat de mogelijkheid
bezwaar te maken een invulling is van de toestemmingseis bij anoniem onderzoek
Het opgeslagen hielprikbloed betreft reeds afgenomen lichaamsmateriaal en
valt niet onder de WMO.Voor het overige wordt verwezen naar de brief aan de Voorzitter van de
Tweede Kamer van 4 oktober 2000, 27 400 XVI, nr. 5.89Wanneer is de concrete invulling van de gemeentelijke
regie en de financiering een feit?Zie het antwoord op vraag 80.90Geschreven staat dat er een NIPO-onderzoek heeft plaatsgevonden
naar de resultaten van de campagne «Roken? Niet waar de kleine bij is».
Is er voor de andere campagnes ook een dergelijk onderzoek geweest?Voor alle campagnes geldt dat zij standaard op wetenschappelijke wijze
worden geëvalueerd. 10% van het campagnebudget wordt hiervoor gereserveerd.91Kan een schatting gemaakt worden hoe hoog de gezondheidskosten
zijn die rechtstreeks voortvloeien uit het roken?Zie het antwoord op vraag 15. 92Wanneer gaat het programma voor tabakspreventie van
start?Zie het antwoord op vraag 15.93Welke maatregelen zijn er tot nu toe genomen en zullen
worden genomen om de uitstroom van het aantal rokers te bevorderen? Waar is
in de zorgnota een gerichte financiering hiervan terug te vinden?Zie het antwoord op vraag 15.94Is de zomercampagne aan en door jongeren geëvalueerd
in verband met het eventueel toepassen van deze methode op andere beleidsterreinen?
Zo ja, wat zijn de uitkomsten?De zomercampagne in het kader van het project Alcohol Voorlichting en
Preventie is gedurende drie achtereenvolgende jaren geëvalueerd.De belangrijkste conclusies zijn:a. jongeren die deelnemen moeten daarvoor speciaal worden getraind;b. de beste ervaring is opgedaan met jongeren die een communicatie of
een journalistieke opleiding volgen; deze doelgroep beschikt reeds over vaardigheden
die bij afwezigheid daarvan een extra training vereisen;c. het is onmogelijk voldoende jongeren te vinden als er geen betaling
tegenover staat;d. de interventie van de jonge voorlichters dient goed voorbereid te zijn;
in de alcoholcampagne concentreren de jongeren per tweetal zich op 15 minuten
informatie-overdracht en discussie per groepje; 15 minuten blijkt haalbaar
en maakt de campagne daarmee effectief (relatief groot bereik);e. de doelgroep staat zeer positief tegenover deze wijze van voorlichten;
jongeren zijn bijna zonder uitzondering bereid om deel te nemen;f. belangrijk is een goed interventie-moment te kiezen: een moment waarop
jongeren de tijd hebben: wel 's middags voor de tent of op het strand, niet
tijdens het uitgaan;g. het effect van deze persoonsgerichte methode bij belanghebbenden wordt
belangrijk versterkt door massamediale aandacht via televisie, radio, posters
en dergelijke; dit vergemakkelijkt het contact en vergroot de geloofwaardigheid
en de herkenbaarheid van de voorlichters.95Op welke «medische ontwikkelingen» doelt
u bij de toename van het optreden van infectieziekten?Door een toename van invasieve behandelmogelijkheden (operaties) worden
natuurlijke barrières vaker doorbroken. Hierdoor kunnen vaker wondinfecties
of andere ziekenhuisinfecties optreden. Daarnaast zijn er behandelingen ontwikkeld
die effect hebben op de natuurlijke afweer (bijvoorbeeld bij kanker of transplantatie)
en zijn er ziekten die de natuurlijk afweer doen verminderen (HIV-infecties,
leukemie). Mensen die een dergelijke behandeling ondergaan of ziekte hebben,
zijn veel gevoeliger voor infecties. Zo hebben mensen met een HIV-infectie
een verhoogd risico op longontstekingen.Tenslotte heeft ook de toegenomen internationale mobiliteit gevolgen voor
de zorgsector. Zo zijn veel mensen die tijdelijk in een buitenlands ziekenhuis
hebben gelegen besmet met de beruchte MRSA-bacterie. In Nederland
worden strenge maatregelen toegepast om verdere verspreiding van deze bacterie
te voorkomen (quarantaine).96Op welke manier worden werknemers die in het buitenland
zijn geweest (vakantie/stage) geïnformeerd over de vaccinaties en risico's?Als werknemers in hun vrije tijd gaan reizen, kunnen ze naar een gemeentelijke
voorziening voor reizigersadvisering, meestal de GGD. De reiziger krijgt dan
een persoonlijk advies op basis van de informatie van de reiziger over de
bestemming, de manier van reizen en eventueel bijzondere activiteiten.De Arbodienst van een bedrijf is verantwoordelijk voor voldoende preventiemaatregelen
als een werknemer in het buitenland gaat werken. Indien nodig, kan er dan
ook een onderzoek worden verricht na terugkomst in Nederland. Zo wordt er
bijvoorbeeld vaak een Mantoux-test verricht voor vertrek en na terugkomst
van medisch personeel om te kijken of de betrokkene in de tussenliggende periode
een tuberculose-infectie heeft opgelopen.97Waar liggen de problemen bij het vaccineren van kinderen
in asielzoekerscentra?Het ministerie van Justitie is verantwoordelijk voor de opvang van asielzoekers,
terwijl het ministerie van Volksgezondheid verantwoordelijk is voor de kwaliteit
en de toegankelijkheid van de zorg voor alle bevolkingsgroepen in Nederland.
Beleid ten aanzien van de gezondheidszorg van asielzoekers wordt afgestemd
met het ministerie van Justitie, waarbij wordt overlegd over het belang en
de financiering van het voorgestelde beleid. Tot voor kort was het ministerie
van Justitie van mening dat de kosten van vaccinatie van kinderen in een asielzoekerscentrum
tegen hepatitis B, niet opwogen tegen de baten. Recentelijk heeft Justitie
aangegeven samen met VWS te willen zoeken naar een oplossing, bijvoorbeeld
door een pilotproject te starten om te kijken hoe vaccinatie zo effectief
mogelijk kan plaats vinden.98Is duidelijk wat de reden is voor de stijging van 50%
van de kosten van cervixscreening in 1999 ten opzichte van 1993? Betreft het
alleen een tariefstijging? Is er geen reden tot heroverweging van de opzet
van het onderzoek?In het evaluatierapport van het Instituut Maatschappelijke Gezondheidszorg
van de Erasmus Universiteit Rotterdam wordt naast de tariefstijging als kostenopdrijvende
factor in het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker ook de toename
van het aantal uitstrijkjes aangeduid. Deze toename wordt deels door uitvoeringsmodaliteiten,
deels door demografische factoren bepaald.Ik vind het nog te vroeg voor een heroverweging van de opzet van het bevolkingsonderzoek.
Bedacht moet worden dat deze screening in zijn huidige vorm zich nog in de
afrondingsfase van herstructurering bevindt. Juist op dit moment worden door
het College voor Zorgverzekeringen de kwaliteitsrichtlijnen definitief ingevuld,
en wordt een landelijk informatiesysteem operationeel, daarna wordt een efficiëncy-operatie
uitgevoerd. Door deze maatregelen zal het bevolkingsonderzoek beter evalueerbaar
en beheersbaar worden. Eerst over enkele jaren is dan een zinvolle discussie
mogelijk over de beoordeling van de nut-risico verhouding, de doelmatigheid
en de kosteneffectiviteit van dit bevolkingsonderzoek. Ik merk overigens op
dat de bevindingen uit deze eerste evaluatiestudie van het iMGZ
mij hoopvol stemmen over de uitkomst van de toekomstige eindevaluatie. Nu
al wordt immers een (gewenste) verschuiving van uitstrijkjes van buiten naar
binnen het bevolkingsonderzoek geconstateerd, alsmede een sterk gedaald percentage
(40%) vrouwen dat in het herhalingscircuit terecht komt.99Is bekend waarom er meer allochtonen zich preventief
laten vaccineren tegen griep dan tegen andere ziekten?Zoals gesteld, is het verheugend dat allochtone ouderen even vaak zijn
gevaccineerd tegen griep als autochtone ouderen. Ander onderzoek waaruit blijkt
dat allochtonen zich meer laten vaccineren tegen griep dan tegen andere ziekten,
is mij niet bekend. Wat betreft vaccinaties tegen andere ziekten, betreft
het vooral de preventieve vaccinaties bij zuigelingen en kinderen in het kader
van het Rijksvaccinatieprogramma. De vaccinatiegraad onder allochtone zuigelingen
en kinderen is echter niet noemenswaardig lager dan die onder autochtone zuigelingen
en kinderen.100Er lopen meerjarige projecten op het gebied van preventie
van decubitus. Op welke manier wordt hier aandacht gegeven aan decubitusproblematiek
bij de thuiszorg?Alle meerjarige projecten op het gebied van preventie van decubitus richten
zich op de care en de cure, te weten de thuiszorg, de verpleeghuizen, de algemene
en academische ziekenhuizen, en de verzorgingshuizen. Het gaat daarbij ondermeer
om landelijke registratie van het vóórkomen van decubitus en
de implementatie op instellingsniveau van de CBO-richtlijn decubituspreventie.In mijn standpunt op het advies Decubitus van de Gezondheidsraad, dat
ik kortgeleden op 13 oktober jl. (GZB/PCZ/2111124) aan de Tweede Kamer heb
gezonden, heb ik aangegeven welke beleidsmaatregelen ik verder van plan ben
te treffen. Het betreft ondermeer het verder stimuleren van het gebruik van
de decubitusrichtlijnen onder zorgverleners en het scheppen van randvoorwaarden
dat onderzoeksresultaten rond decubitus breed verspreid worden en ter kennis
komen van betrokkenen.Daarnaast acht ik het van belang dat er meer inzicht ontstaat in de effectiviteit
van preventieve materialen en wondbehandeling. Tot slot onderschrijf ik de
aanbeveling van de Gezondheidsraad om een landelijk coördinatiepunt op
te zetten met als één van de kerntaken de verspreiding en implementatie
van kennis over decubitus uit de praktijk en de wetenschap. In dit verband
verwijs ik verder naar bovengenoemd standpunt.101Zullen ook alle genetisch gemodificeerde levensmiddelen
door het nog op te richten nationale voedselcontrolebureau worden gecontroleerd?
Zo nee, hoe wordt dan de veiligheid van deze producten bewaakt?Ja. De controle op de genetisch gemodificeerde organismen wordt nu uitgevoerd
door de Keuringsdienst van Waren. De activiteiten van deze dienst zullen geïntegreerd
worden in het op te richten nationale controlebureau. Daarmee worden de controle
taken ten aanzien van de ggo's een taak van deze instelling.102Welke preventieve maatregelen ter voorkoming van BSE
worden getroffen naar aanleiding van de nieuwste wetenschappelijke inzichten? Maatregelen om de overdracht van BSE te voorkómen worden zoveel
mogelijk getoetst aan de laatste wetenschappelijke inzichten. Zo is met ingang
van 1 oktober jl. het ileum (= deel van de dunne darm) opgenomen in de lijst
van organen die na het slachten van runderen niet mag worden goedgekeurd voor
voeding van mens of dier, maar door middel van verbranding moet worden vernietigd.
De ontwikkeling van snelle diagnostische testmethoden heeft het mogelijk gemaakt
een bewakingsprogramma op te zetten om beter inzicht te krijgen in het vóórkomen
van BSE onder Nederlands rundvee.103Het beschermen van de gezondheid van de werkende bevolking
is een gedeelde verantwoordelijkheid van werkgevers, werknemers, arbodiensten,
preventieve en curatieve gezondheidszorg. Hoe wordt in de praktijk aan deze
gedeelde verantwoordelijkheid vorm gegeven?Met deze zinsnede heb ik proberen aan te geven dat meerdere actoren verantwoordelijk
zijn voor de gezondheid van de werkende bevolking. In de eerste plaats zijn
dat volgens de Arbowet de werkgevers en werknemers als het gaat om het zorgen
voor veilige en gezonde arbeidsomstandigheden. Zij dienen zich daarin bij
te laten staan door een arbodienst. Als het gaat om meer algemene preventie
van met name klachten aan het bewegingsapparaat en psychische klachten en
om gezondheidsbevordering, ligt hier duidelijk ook een taak voor de gezondheidszorg.
Zowel van de afzonderlijke hulpverleners als van de dit jaar opgerichte kenniscentra
voor arbeidsrelevante aandoeningen, verwacht ik dat zij een belangrijke bijdrage
kunnen leveren aan het voorkomen van genoemde klachten en aandoeningen. Een
voorbeeld van de betrokkenheid van zorgverleners bij preventie is bijvoorbeeld,
dat in het kader van de Meerjarenafspraken met de fysiotherapeuten, de logopedisten
en de oefentherapeuten, momenteel een onderzoek wordt uitgevoerd naar de rol
van deze beroepsbeoefenaren bij preventie en arbeidsgerelateerde zorg.104Waarom kan op basis van de beschikbare informatie bij
de koepels geen duidelijk beeld verkregen worden van hun onderlinge taakverdeling
en samenwerking? Kan op basis van hun werk- en jaarverslagen niet inzicht
worden verkregen wat zij doen en waar eventuele overlappingen zouden zijn
en waar leemten?De werkplannen en jaarverslagen van de koepels laten op dit moment zien
op welke terreinen de organisatie actief is en waar men zich mee bezig houdt,
maar niet welke resultaten met de inzet van mensen en middelen bereikt worden.
Voor een beter inzicht in mogelijke overlap en/of witte vlekken, is juist
informatie op product- en resultaatniveau nodig.In de loop van het onderzoek door PriceWaterhouseCoopers (PWC) bleek evenwel
dat het niet eenvoudig was (mede door de fusiebesprekingen tussen de Gehandicaptenraad
en het WOCZ en een interne reorganisatie bij de NPCF) om zonder bovenmatige
inspanningen de benodigde informatie op een zodanige wijze inzichtelijk te
maken dat hiermee een goed samenhangend inzicht verkregen kon worden. Het
is om deze reden dat ik besloten heb om het onderzoek te beëindigen.De betrokken koepels hebben inmiddels naar aanleiding van het onderzoek
van PWC onderkend dat er behoefte is aan een grotere uniformiteit en managementinformatie
vanuit de koepels en zij hebben te kennen gegeven daaraan te gaan werken.
Mijn ministerie en de stichting Patiëntenfonds zullen hierbij een faciliterende
en stimulerende rol vervullen. Door middel van concrete afspraken over de
wijze waarop de benodigde informatie transparanter en onderling meer vergelijkbaar
kan worden gemaakt kan er beter zicht ontstaan op de doelen die
met de subsidies worden bereikt en op de witte plekken daarin.Met systematiek voor managementinformatie wordt een systeem bedoeld dat
informatie geeft op managementniveau over de resultaten die in concreto bereikt
worden met de inzet van mensen en middelen.105Wat wordt bedoeld met een systematiek voor managementinformatie?Zie het antwoord op vraag 104.106Weet u hoe de Gehandicaptenraad en het WOCZ (die per
1 januari 2001 zullen fuseren) staan tegenover een mogelijke (door u gestimuleerde)
fusie met het NP/CF?Het WOCZ en de Gehandicaptenraad fuseren tot de Chronisch Zieken en Gehandicaptenraad.
Deze nieuwe organisatie is een koepelorganisatie van allerhande organisaties
van mensen met een chronische ziekte of handicap. De NPCF daarentegen is een
samenwerkingsverband van koepels; een «koepel van de koepels».
Zowel WOCZ als Gehandicaptenraad zijn lid van de NPCF.De NPCF en de Chronisch Zieken en Gehandicaptenraad hebben ieder hun eigen
aandachtsgebied en beleidsveld. De NPCF houdt zich bezig met de positie van
de patiënt in de zorg en met zorggerelateerde onderwerpen terwijl de
Chronisch Zieken en Gehandicaptenraad zich voor een belangrijk deel bezig
houdt met de maatschappelijke positie van haar achterban en dus met zaken
als wonen, werk, inkomen, onderwijs etc. De organisaties hebben afgesproken
om nauw samen te werken en daar waar er overlap bestaat in hun werkzaamheden
dit onderling af te stemmen. Gelet op de taken en doelstelling van beide organisaties
en gezien het feit dat het WOCZ en de gehandicaptenraad lid zijn van de NPCF
bestaat er geen enkele aanleiding om te veronderstellen dat ze gaan fuseren.107Wat zijn de oorzaken van het feit dat het aanstellen
van regiocoördinatoren diabeteszorg op dit moment nog een brug te ver
wordt geacht?Het aanstellen van de regiocoördinatoren diabeteszorg is op dit nog
moment nog een brug te ver voor de zorgverzekeraars. Om deze reden worden
de coördinatoren nu tijdelijk door mij vanuit de begroting gefinancierd.
De regiocoördinatoren zijn dus wel al werkzaam. Ik ben nog in overleg
met zorgverzekeraars om hen te bewegen de financiering zo snel mogelijk over
te nemen.108Wanneer is de evaluatie van ZorgOnderzoek Nederland
gereed?De tussen-evaluatie van ZorgOnderzoek Nederland is onlangs afgerond. Het
rapport wordt één dezer dagen aan het departement aangeboden.
Na aanbieding van het rapport zal aan ZorgOnderzoek Nederland gevraagd worden
om op de bevindingen uit het rapport te reageren.109In tabel 3.1 ontbreken nogal wat kengetallen. Wat is
hiervan de oorzaak? Kan alsnog een volledig overzicht gegeven worden? De leveranciers van cijfers voor de Zorgnota enquêteren de beroepsbeoefenaren.
Op basis van deze enquêtes stellen zij onder meer vast hoeveel fte's
in een bepaalde beroepsgroep werkzaam zijn. Het ontbreken van enkele kerncijfers
in tabel 3.1 is een gevolg van:1 de enquête rond dit cijfer vindt 1 maal per twee jaar plaats (fysiotherapie
extramuraal 1996: 11 727, 1998: 12 035, aantal radiologisch laboranten
1996: 4 181, 1998: 4 610);2 er is geen enquête georganiseerd (personeelsleden ambulancediensten);3 de enquête is nog niet onderverdeeld naar de verschillende specialismen
(poortspecialisten, ondersteunenden specialisten en patiëntgebonden functies).De gegevens over het aantal ziekenhuizen waren nog niet beschikbaar ten
tijde van de productie van de Zorgnota 2001. Hierbij speelt ondermeer het
opnieuw moeten ordenen als gevolg van het ontstaan van nieuwe rechtspersonen,
als gevolg van fusies en samenwerking, met nieuwe locaties. Voor 1999 is nu
bekend dat er 132 ziekenhuizen zijn, waarvan 96 algemene, 28 categoriale (incl.
rev.) en 8 academische ziekenhuizen.110Kan aangegeven worden waarom cijfers als «het
aantal ziekenhuizen» na 9 maanden niet beschikbaar zijn? Zo nee, waarom
niet?Zie het antwoord op vraag 109.111Zowel het aantal medisch specialisten als het aantal
personeelsleden in ziekenhuizen is blijkens tabel 3.1 van 1996 tot 1998 gestegen
met ca. 4% respectievelijk ca. 6%. In dezelfde periode namen de wachtlijsten
voor een aantal verrichtingen toe. Kan hieruit geconcludeerd worden dat de
vraag naar curatieve somatische zorg in deze jaren veel sterker is gestegen
dan 4% a 6%? Zo niet, wat is dan de verklaring dat ondanks uitbreiding van
de personele capaciteit in deze periode de wachtlijsten voor een aantal verrichtingen
zijn toegenomen?Het algemene beeld is dat wachtlijsten gestabiliseerd zijn en dat, gemiddeld
gesproken, wachttijden zijn afgenomen. Het beschikbaar komen van extra menskracht,
tot uiting komend in tabel 3.1, heeft daaraan bijgedragen. Voor sommige verrichtingen
evenwel geldt desondanks dat de wachtlijsten gegroeid zijn. Denkbare verklaringen
zijn een ruimere indicatiestelling, een sterke stijging van de vraag voor
die verrichtingen en de verkorting van de werkweek van specialisten en agio's.112Kan cijfermatig aangegeven worden welk gedeelte van
de groeiende vraag veroorzaakt werd door vergrijzing, welk deel door technische
mogelijkheden en welk deel door overige oorzaken? Zo nee, waarom niet? Kan
voor de komende jaren deze groeiende zorgvraag berekend worden, uitgesplitst
naar demogroei, technologische ontwikkelingen en overige oorzaken? Zo nee,
waarom niet?Volgens Volks Gezondheid Toekomstverkenning 1997 (VTV1997) zal de zorgomvang
in de periode 1994–2005 naar verwachting op grond van groei en vergrijzing
van de bevolking per jaar met 0,9–1,0% toenemen (uitgedrukt in totale
kosten). Deze zorgomvang loopt per ziekte sterk uiteen; zo geldt voor coronaire
hartziekten een jaarlijkse toename van de zorgvraag van ruim 1,6%. Daarnaast
moet rekening worden gehouden met extra groei van 1,1–1,2% per jaar
als gevolg van epidemiologische veranderingen, medisch-technologische ontwikkelingen,
veranderingen in de organisatie van de zorg en veranderd vraaggedrag.
Ook de jaarlijkse rapporten van de sector, onder de titel Gezondheidszorg
in Tel, laten prognoses zien over de groeiende zorgvraag, te weten een benodigde
jaarlijkse groei van het productievolume van naar schatting gemiddeld 2,6%
in de periode 1999–2002.113Leidt werken in groepsverband door huisartsen tot minder
gewerkte uren per huisarts? Zo ja, wat zijn de gevolgen van deze trend voor
de beschikbaarheid van huisartszorg op termijn? Kan dit met cijfers onderbouwd
worden? Zo nee, waarom niet?Het voordeel van werken in een groep is dat het gemakkelijker is om onderling
een verdeling van taken te maken en om intercollegiaal advies te vragen. Ook
zijn er meer mogelijkheden om taken te delegeren of efficiënter te organiseren
bij een grotere schaalomvang. Zo bestaat thans de mogelijkheid om een praktijkondersteuner
aan te trekken die een deel van de werkzaamheden voor met name chronisch zieken
over kan nemen. Op dit moment zijn geen duidelijke cijfers beschikbaar dat
het aantal gewerkte uren per huisarts afwijkt van solistisch werkende huisartsen.
Wel geven veel huisartsen die in groepsverband dan wel in gezondheidscentra
werken aan dat de werkvreugde groter is en gekoppeld daaraan dat ervaren werkdruk
lager dan bij solistisch werkzame huisartsen. Ook onder pas afgestudeerde
huisartsen is een duidelijke trend aanwezig om in een groep te willen functioneren.
Dit biedt daarnaast meer mogelijkheden om parttime te werken. Ook zonder concrete
cijfers is het belangrijk om in te spelen op de duidelijke trend onder huisartsen
om in groepsverband te gaan werken. Het is snel gegaan. Begin jaren '70 werkte
nog het overgrote deel van de huisartsen in een solopraktijk: meer dan 90
procent. In 1980 was dat gedaald tot 72 procent, en op dit moment werkt nog
maar 43,5 procent zelfstandig. Een halvering dus in dertig jaar tijd.114Kan, uit het feit dat wachtlijsten zich voornamelijk
voordoen bij te plannen, niet-acute zorg, geconcludeerd worden, dat wachtlijsten
uitsluitend ontstaan door de budgetteringssystematiek? Zo nee, waarom niet?Het ontstaan van wachtlijsten kent een veelheid van oorzaken, waarvan
geld er één kan zijn. Twee belangrijke andere oorzaken kunnen
zijn het ontbreken van voldoende personeel en van voldoende faciliteiten.
Het laat zich begrijpen dat een ziekenhuis in dergelijke situaties de eerste
prioriteit geeft aan acute zorg.Als derde oorzaak moet nog worden genoemd dat er nogal eens sprake is
van inefficiëncy bij de ziekenhuizen, waardoor de aanpak van de wachtlijsten
niet optimaal geschiedt. Een betere logistieke planning doet wachttijden en
wachtlijsten soms verminderen, bij gelijkblijvend budget en personeelscapaciteit.115Op welke wijze is de financiering (en toegankelijkheid/vergoeding
van kosten) geregeld indien een ziekenhuis samenwerkt met een privé-kliniek?
Wordt dit dan vanuit het ziekenhuisbudget gefinancierd of geschiedt dit op
andere wijze?Voor een dergelijke samenwerking zijn diverse situaties denkbaar. Zo zal
een ziekenhuis bijvoorbeeld een patiënt kunnen doorsturen naar een privé-kliniek
of een zelfstandig behandelcentrum (ZBC) als de patiënt anders te lang
op de wachtlijst zou moeten staan. De kliniek treedt dan op als onderaannemer
van het ziekenhuis. In dat geval kan de privé-kliniek of het
ZBC de kosten van behandeling in rekening brengen tegen de vigerende tarieven.Ook is de situatie denkbaar dat een privé-kliniek of een ZBC onderzoek
verricht ten behoeve van een ziekenhuis en omgekeerd. In dergelijke gevallen
kan de WDS-regeling van toepassing zijn. Deze regeling houdt kort gezegd in
dat bij onderlinge dienstverlening tussen instellingen van gezondheidszorg
deze instellingen vrij kunnen onderhandelen over de prijs van die prestatie.
De opdrachtgevende instelling moet de vergoeding ten laste brengen van het
toegekende budget. Momenteel wordt bezien of – ter voorkoming van ongewenste
effecten – de regeling bijstelling behoeft.116Hoe verhoudt de uitspraak van de minister zich, zoals
gedaan tijdens een onlangs gehouden werkbezoek aan Apeldoorn, dat Nederlandse
patiënten desnoods in buitenlandse ziekenhuizen moeten worden behandeld
tot de inhoud van de positioneringsnota algemene ziekenhuizen die juist de
uitdaging beschrijft voor overheid en maatschappelijke ondernemers om te werken
aan een goede aansluiting tussen vraag en aanbod van zorg, waardoor de Nederlandse
patiënt niet zijn toevlucht hoeft te nemen in het buitenland?De uitspraak van de minister moet worden bezien in de huidige context
van een te lange wachttijd bij sommige specialismen in een aantal ziekenhuizen.
Indien thans door de zorgaanbieder niet binnen aanvaardbare tijd een behandeling
kan plaatsvinden zou in het uiterste geval uitwijken naar het buitenland een
oplossing kunnen bieden. Vooropgesteld doel is echter dat een en ander binnen
de Nederlandse ziekenhuizen zo moet worden georganiseerd dat dit niet nodig
behoeft te zijn. Op alle fronten wordt gewerkt aan oplossingen om een goed
evenwicht te verkrijgen tussen vraag en aanbod van de zorg.117De samenwerking tussen ziekenhuizen en zelfstandige
behandelcentra wordt besproken. Zijn de arbeidsvoorwaarden en de honorering
van medische specialisten in beide typen instellingen gelijk?De zelfstandige behandelcentra vallen formeel niet onder de reikwijdte
van de CAO-Ziekenhuizen. In die zin is er dus geen sprake van gelijkheid.
Uiteraard staat het deze centra wel vrij bedoelde CAO na te leven. De positie
van de vrijgevestigde specialist in een ZBC is voor wat de honorering betreft
niet anders dan die van de medisch specialisten in ziekenhuizen. Zij kunnen
maximaal de door het CTG vastgestelde maximum-honoreringstarieven in rekening
brengen.118Op welke punten verschilt de nieuwe systematiek van
de huidige budgetteringssystematiek?Onder het oude hoofdlijnenakkoord verbonden de academische ziekenhuizen
zich gezamenlijk er voor te zorgen dat het voor de academische ziekenhuizen
beschikbare financiële kader niet werd overschreden. Het voordeel was
dat er achteraf geen budgetkortingen wegens kaderoverschrijdingen behoefden
te worden opgelegd. Het betekende wel dat er eerst tussen de academische ziekenhuizen
overeenstemming moest bestaan over de verdeling van die financiën.De Vereniging van Academische Ziekenhuizen heeft dit jaar een aanpak gevolgd
waarbij de academische ziekenhuizen en de zorgverzekeraars hun verantwoordelijkheid
hebben genomen en zodanige afspraken hebben gemaakt dat de zorg
die geleverd moet worden ook daadwerkelijk geleverd wordt. In deze aanpak
zou de afgesproken benodigde zorg moeten worden vergoed en het meerdere voor
rekening van het ziekenhuis zelf moeten zijn. Wanneer er minder gerealiseerd
is dan daadwerkelijk vooraf was afgesproken, dient het ziekenhuis het deel
samenhangend met de niet gerealiseerde productie, terug te betalen. Dus: afrekenen
op de productie die ten opzichte van de vooraf gemaakte afspraken.Het voorstel van de VAZ impliceert dat ieder ziekenhuis voor zich op basis
van de te verwachten mutaties in de patiëntenzorg om een aanpassing van
het budget kan verzoeken. Indien het totaal van deze verzoeken leidt tot een
kaderoverschrijding is er een bezinning nodig wat met die overschrijding te
doen. Het voorstel om achteraf bij gebleken hogere productie dan de gemaakte
productieafspraken het budget niet op te hogen en bij gebleken lagere productie
mitigeert het risico van kaderoverschrijdingen.Het interessante in het voorstel van de VAZ is dat de budgetten kunnen
worden aangepast op basis van de werkelijke zorgbehoefte. Als in die situatie
een kaderoverschrijving optreedt is een heroverweging van het kader aan de
orde.119Bestaat in de nieuwe systematiek de mogelijkheid dat
er aan het einde van het jaar minder geproduceerd wordt als door een niet-voorziene
toename van de vraag de productieafspraak reeds in september is gehaald? Zo
ja, kan dit leiden tot nieuwe wachtlijsten als deze productieafspraken in
het daarop volgende jaar niet kunnen worden ingelopen, door capaciteitsgebrek
bij de ziekenhuizen?U wordt hierover nader geïnformeerd via de brief die de Tweede Kamer
vóór de behandeling van de Zorgnota 2001 ontvangt naar aanleiding
van de toezegging van de minister-president tijdens de Algemene Politieke
Beschouwingen.120In 2002 zullen alle huisartsen met het EVS werken.
Momenteel maakt 30% van de huisartsen gebruik van het EVS. Hoeveel huisartsen
zullen eind 2000 werken met het EVS? Hoeveel procent zal eind 2001 werken
met het EVS?De uitlevering van EVS voor de overige automatiseringspakketten van huisartsen
zal als alles volgens plan verloopt eind dit jaar worden verzonden. Dit betekent
dat de overige 70% van de huisartsen pas vanaf 2001, met begeleiding
van LHV, NHG en DHV'en echt aan de slag kunnen gaan met implementatie van
het EVS binnen de huisartsenpraktijk. Het streven is dat al deze huisartsen
in het jaar 2001 met deze ondersteuning ook daadwerkelijk het EVS gaan gebruiken.Voor het jaar 2000 zal het grootste gedeelte van de besparing derhalve
moeten worden gegenereerd door de 30% huisartsen die reeds beschikking over
het EVS hebben. Bij deze groep is nog wel een duidelijke verbetering mogelijk
in het feitelijk gebruik van het EVS.121Hoe stimuleert u een voortvarende aanpak van de wachtlijsten
bij academische ziekenhuizen, wanneer de meer dan afgesproken productie niet
wordt vergoed, terwijl bij minder dan afgesproken productie het evenredige
deel van het budget moet worden terugbetaald?Ziekenhuizen, waaronder de academische ziekenhuizen, zijn opgeroepen om
nog dit jaar een extra inspanning te leveren teneinde de wachttijdenvoor
ziekenhuisbehandelingen te bekorten. Ziekenhuizen en verzekeraars zijn opgeroepen
om te inventariseren welke wachttijden en knelpunten het meest schrijnend
zijn en vervolgens nog dit jaar tot concrete afspraken te komen die tot een
juiste besteding van de gelden leiden. Het gaat er dus om dat de ziekenhuizen
en de academische ziekenhuizen met de extra beschikbare middelen nog dit jaar
tot goede afspraken komen over de wenselijke – extraziekenhuisproductie
en dat die goede afspraken financieel ook in het budget worden gehonoreerd.Daarbij wordt afgerekend op werkelijke productie. Met andere woorden,
wordt er minder geproduceerd dan was afgesproken, dan moet het evenredige
deel van het budget worden terugbetaald.In het geval er méér wordt geproduceerd dan vooraf door
ziekenhuizen en verzekeraars uit het oogpunt van zorg noodzakelijk werd geacht,
dan is er geen aanleiding die extra productie financieel te honoreren. Zolang
er nog te lange wachttijden bestaan, zal deze situatie zich niet voordoen.Bovenstaande uitgangspunten zijn ook hetgeen de Vereniging van Academische
Ziekenhuizen zelf als aanpak voor ogen heeft.122Hoe verhoudt het «boter bij de vis» verhaal
zich met het voorstel wijziging hoofdlijnenaccoord academische ziekenhuizen
dat het budget van academische ziekenhuizen niet wordt opgehoogd als er meer
productie is gemaakt?De Vereniging van Academische Ziekenhuizen heeft dit jaar een aanpak gevolgd
waarbij de academische ziekenhuizen en de zorgverzekeraars hun verantwoordelijkheid
hebben genomen en zodanige afspraken hebben gemaakt dat de zorg die geleverd
moet worden ook daadwerkelijk geleverd wordt. In deze aanpak zou de afgesproken
benodigde zorg moeten worden vergoed en het meerdere voor rekening van het
ziekenhuis zelf moeten zijn.Gezien de extra beschikbaar gestelde middelen dit jaar, ondersteun ik
deze aanpak waarbij de afspraken over de wenselijke – extra –
ziekenhuisproductie ook financieel worden gehonoreerd. Dus inderdaad «boter
bij de vis»: afrekenen op de productie die ten opzichte van de vooraf
gemaakte afspraken daadwerkelijk is gerealiseerd. Slechts wanneer de academische
ziekenhuizen méér produceren dan zij met de zorgverzekeraars
hebben afgesproken kan er een probleem ontstaan.123Wat is de stand van zaken met betrekking tot de Meerjarenafspraken
in de gehele GGZ? Zijn dergelijke afspraken tot op heden slechts gemaakt met
de vrijgevestigde psychotherapeuten?De afgelopen jaren bleek er geen basis te zijn voor sectorbrede meerjarenafspraken.
Wel worden er over de belangrijkste onderwerpen uit de beleidsvisie GGZ afspraken
gemaakt met betrokken partijen. Er zijn alleen meerjarenafspraken tot stand
gekomen met de vrijgevestigd psychiaters. Daarin staan afspraken over kwaliteit
en doelmatigheid, herspreiding en de tariefstructuur centraal. De uitvoering
van deze afspraken ligt op schema.124Hoe en door wie wordt het zittend ziekenvervoer geïndiceerd?Een verzekerde heeft recht op vervoer per auto indien dat volgens een
schriftelijke verklaring van de behandelend arts medisch noodzakelijk is in een aantal limitatief in het Besluit ziekenvervoer ziekenfondsverzekering
1980 omschreven gevallen.Niet bekend is welke criteria de behandelend arts hierbij exact hanteert;
een werkgroep onder voorzitterschap van Zorgverzekeraars Nederland zal in
november 2000 van start gaan om gezamenlijk, dat wil zeggen samen met ondermeer
de LHV, OMS en NP/CF te bekijken om welke criteria het gaat en of het nodig
is hier enige uniformering in aan te brengen.125Wordt bij het overleg met mondhygiënisten ook
gesproken over de praktijk dat tandartsen die in een groepspraktijk met (een)
mondhygiënist(en) samenwerken, min of meer automatisch doorverwijzen
voor bijv. het verwijderen van tandsteen en dat deze kosten voor ziekenfondsverzekerden
niet worden vergoed (terwijl dit wel tot de basismondzorg behoort die door
de tandarts moet worden geleverd en wel vergoed wordt)?Het overleg met mondhygiënisten heeft ondermeer betrekking op de
aanbeveling van de werkgroep MDW om de mondhygiënist zelfstandig tandheelkundige
hulp voor rekening van de ziekenfondsverzekering te laten verlenen. Nu zijn
alleen de tandarts en tandarts-specialist hiertoe gerechtigd of de mondhygiënist
als deze onder toezicht werkt van een tandarts.Overigens ben ik van mening dat de handelwijze, waarbij in genoemd voorbeeld
de tandarts voor tandsteenverwijdering naar de mondhygiënist verwijst,
en deze verrichting zelfstandig door de mondhygiënist laat declareren,
buiten de systematiek van de ziekenfondswetgeving om, moet worden afgekeurd.
Op grond van de Regeling tandheelkundige hulp ziekenfondsverzekering hebben
verzekerden binnen het cluster periodiek onderhoud aanspraak op het laten
verwijderen van gering en uitgebreid tandsteen, zowel op specifieke locaties
als in de gehele mond, behalve indien sprake is van rootplaning en scaling
bij pathologische parodontale situaties. De problematiek zal in november aan
de orde worden gesteld tijdens het (ambtelijk) overleg tussen VWS, de Nederlandse
Maatschappij tot bevordering der Tandheelkunde (NMT), de Nederlandse Vereniging
van Mondhygiënisten (NVM) en Zorgverzekeraars Nederland (ZN) over de
meerjarenafspraken mondzorg.126De Adviesgroep verwacht veel van de uitbreiding van
de numerus fixus tandheelkunde. Het schijnt zo te zijn dat de 300 eerstejaars
het minimaal noodzakelijke aantal is, onder voorwaarde van uitbreiding van
de capaciteit HBO-Mondhygiëne. Wat is, bezien in dit licht, volgens u,
de gewenste opleidingscapaciteit van tandartsen en mondhygiënisten?Allereerst moet opgemerkt worden dat de Adviesgroep de uitbreiding van
de numerus fixus naar 300 plaatsen, alleen dan aanbeveelt wanneer tegelijkertijd
het teamconcept wordt bevorderd. Het standpunt op het advies van de Adviesgroep
capaciteit mondzorg zal in december aan de Kamer worden verstuurd. Daarin
zal het advies om de numerus fixus voor de studie Tandheelkunde naar 300 plaatsen
te verhogen worden overgenomen, mits daarover met de minister van OC&W
overeenstemming kan worden bereikt en mits de systematiek van de numerus fixus
zal blijven gehandhaafd. Voor de opleidingscapaciteit Mondhygiëne adviseert
de Adviesgroep een instroom van eveneens 300 studenten. Dit advies zal in
het standpunt worden overgenomen, onder de voorwaarden die voor de ophoging
van de fixus voor tandheelkunde gelden. 127Bent u voornemens de beroepsbeoefenaren in de mondzorg
financieel te compenseren voor de kwaliteitsactiviteiten, die immers veel
tijd in beslag nemen die niet «in rekening gebracht» kunnen worden?
Zo neen, waarom niet?Met behulp van een subsidie van hetCollege voor Zorgverzekeringen is in
de jaren 1996–2000 een subsidie in omvang van f 6,75 mln aan de
Nederlandse Maatschappij tot bevordering der Tandheelkunde (NMT) ter beschikking
gesteld om voor de mondzorg een kwaliteitssysteem te ontwikkelen. Deze subsidie
was bedoeld om de ontwikkelkosten van het kwaliteitssysteem te dragen. Bij
de subsidieverlening is afgesproken dat de NMT en Zorgverzekeraars Nederland
(ZN) afspraken zullen maken over de structurele financiering voor het borgen
en het implementeren van het kwaliteitssysteem. Dit uitgangspunt is nogmaals
bevestigd in het Convenant mondzorg dat VWS met de NMT en ZN in januari van
dit jaar gesloten heeft. Op ambtelijk niveau is bij partijen regelmatig gevraagd
naar de stand van zaken omtrent de afspraken. Tot op heden zijn bij VWS noch
bij het College voor Zorgverzekeringen en het College tarieven gezondheidszorg
concrete resultaten bekend. Zolang hierover geen duidelijkheid bestaat is
het onverantwoord om structureel gemeenschapsgeld in de implementatie van
de kwaliteitsprojecten te investeren.128Hoe ver is het referentiekader voor kwaliteit en doelmatigheid
in de oogzorg gevorderd? Heeft iedere optometrist een gestructureerde samenwerking
met één of meer oogartsen teneinde bij verdenking op pathologie
de vermoedens te verifiëren?Het Landelijk Platform Oogzorg (LPO) zal naar verwachting omstreeks februari
volgend jaar een concept-referentiekader gereed hebben. Vervolgens zal het
LPO toetsen of dat referentiekader ook regionaal en plaatselijk kan rekenen
op voldoende draagvlak.Afhankelijk van de setting waarin een optometrist werkzaam is, zal hij
bij verdenking op of constateren van pathologie verwijzen naar de huisarts
of naar de oogarts. Het LPO stuurt niet aan op één landelijk
te implementeren gestructureerde samenwerkingsvorm tussen beroepsbeoefenaren
in de oogzorg. Het referentiekader zal ruimte laten voor regionaal en plaatselijk
in te vullen samenwerkingsvormen tussen optometrist, huisarts en oogarts.129Wanneer zijn de twee onderzoeken naar kraamzorg gereed?Het onderzoek door TNO Preventie en Gezondheid naar inhoudelijk goede
kraamzorg in relatie tot de feitelijk geleverde kraamzorg zal eind 2001 gereed
zijn.Het tweede onderzoek valt onder verantwoordelijkheid van de Inspectie
voor de Gezondheidszorg en heeft betrekking op de aard, omvang en kwaliteit
van de kraamzorg, de toegankelijkheid van de kraamzorg voor risicogroepen,
de kwaliteit van de verkorte opleidingen en het functioneren van de zgn. «callcentra».
Dit onderzoek valt uiteen in twee delen. Het NIVEL voert het administratieve
deel uit door middel van een enquête onder alle kraamzorgaanbieders.
De rapportage aan de IGZ is in november te verwachten. Vervolgens zal de IGZ
een aantal, a-select gekozen, zorgaanbieders aan een nader onderzoek onderwerpen.
De nadere inspectie-onderzoeken zullen naar verwachting in de eerste maanden
van 2001 plaatsvinden waarna de eindrapportage in het voorjaar van 2001 zal
volgen. 130Kan nog eens in het kort worden opgesomd wat precies
de oorzaken van de trage invoering van het EVS bij huisartsen zijn? Wat wordt
gedaan om het EVS-systeem bij de huisartsen alsnog op tijd ingevoerd te krijgen?
Speelt het platform ICT in de zorg o.l.v. Brinkman een rol bij het oplossen
van de problemen? Waaraan zal het andere deel, dat huisartsen naar verwachting
zullen besparen als gevolg van het invoeren van het EVS, worden besteed?De invoering van het EVS is via een subsidie in handen van de LHV en het
NHG gelegd. In het begin was er weinig overeenstemming tussen de LHV en het
NHG over de wederzijdse taken en verantwoordelijkheden op het gebied van de
ontwikkeling en implementatie van het EVS. Daarnaast moest het NHG de specificaties
opstellen waaraan het EVS dat door softwareleveranciers moet worden ingebouwd
moesten voldoen. De onderhandelingen met de leveranciers over de kosten voor
de inbouw van het EVS verliepen ook stroef. Een andere factor is het feit
dat een aantal grote leveranciers van software voor huisartsen overweegt of
al besloten heeft om de automatisering van huisartsen af te stoten. Dit maakt
het moeilijk om afspraken te maken over de inbouw van het EVS in deze pakketten.
Daarnaast zijn de pakketten veelal verouderd hetgeen dit inbouwproces nog
moeilijker maakt. De LHV heeft toegezegd dat voor het einde van dit jaar alle
overige huisartsen alsnog het EVS uitgeleverd zullen krijgen. Deze toezegging
is ook meegenomen in de voorwaarden die aan de subsidieverlening voor het
jaar 2000 zijn gesteld.Om de praktijkvoering van de huisartspraktijk zo efficiënt mogelijk
te laten verlopen is dringend een verbetering en uniformering van de praktijkautomatisering
nodig. Daartoe hebben LHV, ZN en VWS gezamenlijk inmiddels nodige initiatieven
ontplooid.De afspraken die in het convenant huisartsenzorg met ZN en LHV zijn gemaakt
behelzen dat een deel van de besparing wordt ingezet voor praktijkondersteuning.
Het andere deel van de besparing dient ter demping van de ontwikkeling van
de geneesmiddelkosten. In het convenant huisartsenzorg is afgesproken dat
dit deel van de besparing in het jaar 2002 in totaal f 300 mln zal bedragen.In het kader van fasering van een aantal maatregelen van de Commissie
Koopmans mag de afgesproken besparing een jaar later worden gerealiseerd.131Wat is de laatste stand van zaken met betrekking tot
het op te richten goodwillfonds voor medisch specialisten en wanneer zal dit
haar beslag krijgen? Participeert de overheid ook in dit fonds en zo ja, voor
welk bedrag en op welke wijze heeft financiering daarvan plaatsgevonden?Over het afschaffen van de goodwill vinden momenteel nog onderhandelingen
plaats tussen betrokken partijen (Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen,
Orde van Medisch Specialisten en Zorgverzekeraars Nederland).Over de uitwerking in de vorm van een goodwillfonds zijn partijen het
op hoofdlijnen eens. De definitieve besluitvorming over het afschaffen van
goodwill is afhankelijk van de voortgang op andere dossiers (o.m. inkomensharmonisatie,
DBC's).Een mogelijke bijdrage van de overheid in dit goodwillfonds is eveneens
afhankelijk van de voortgang op deze dossiers en daarnaast van de beschikbare
budgettaire ruimte. Het bestuur van de OMS zal in zijn ledenvergadering van 2 november concrete
voorstellen presenteren voor beëindiging van goodwillbetalingen bij praktijkoverdracht.132Aan welk bedrag denkt VWS voor de eventuele financiële
overbrugging in het kader van de proeftuinen/FTTO's? Waar is dit bedrag terug
te vinden in de Zorgnota?VWS heeft geen bedrag geraamd voor overbrugging. De oorspronkelijke subsidies
zijn toegekend voor een periode van 1 jaar: van sept. '99 tot sept. 2000.
Inmiddels is door VWS aan de proeftuinen verlenging toegestaan tot 1 januari
aanstaande en zijn aan enkele proeftuinen ook aanvullende subsidies verstrekt.
Ook is toegestaan om het niet benutte deel van de subsidie na genoemde datum
van 1 januari aanstaande uit te putten echter onder de harde randvoorwaarde
dat er een expliciete toezegging ligt van de desbetreffende zorgverzekeraar
dat deze garant staat voor de financiële continuïteit erna. Dit
is in lijn met de desbetreffende oorspronkelijke doelstelling van de proeftuinen:
de verzekeraar heeft de regierol. Voor voortzetting van de respectieve proeftuinen
is de keuze aan de desbetreffende zorgverzekeraar. Daartoe staan de verzekeraar
verschillende mogelijkheden open, zoals bijvoorbeeld de reserve van de voormalige
vrijwillige ziekenfondsverzekering of de zogenoemde 3%-regeling (coördinatieregeling,
regeling flexizorg). Ook de doelmatigheidswinst behaald in de proeftuinen
mag in de desbetreffende regio opnieuw worden aangewend ten behoeve van de
zorg.In de Zorgnota (pag. B151) wordt een bedrag van f 16,3 mln voor 2000
vermeld ter uitvoering van het plan Koopmans, met name door middel van de
proeftuinen.133Is de regering bereid de evaluatie van het proeftuinjaar
FTTO aan de Kamer voor te leggen alvorens te besluiten over de wijze van voortzetting?Ja, het kabinet zal zeker de evaluatie van het proeftuinjaar aanbieden
aan de Kamer voorafgaand aan besluiten over hoe nu verder te gaan.Een kanttekening is daarbij echter wel op zijn plaats: VWS kan proeftuinen
stimuleren, faciliteren en belemmeringen wegnemen; het zijn de professionals
in de zorg zelf die besluiten over de wijze waarop zij uiteindelijk de voortzetting
zullen vormgeven.Juist om te leren uit een aantal experimenten alvorens definitief bepaalde
wegen in te slaan of niet zijn de proeftuinen geïnitieerd. Op basis van
evaluatie kan deze besluitvorming plaatsvinden. Dit betreft dan besluitvorming
over de manier waarop landelijk ervaringen zullen worden verspreid. Te denken
valt aan de wijze waarop de orde van medisch specialisten haar proeftuinen
FTTO zal gaan vormgeven, de invulling van de volgende ronde lokale initiatieven
bij de specialisten als onderdeel van het geïntegreerd medisch specialistisch
bedrijf en de vormgeving van de landelijke uitrol onder meer op basis van
een nog tot stand te brengen handboek.Voor voortzetting van de respectieve proeftuinen is de keuze aan de desbetreffende
zorgverzekeraar. Daartoe staan de verzekeraar verschillende mogelijkheden
open, zoals bijvoorbeeld de reserve van de voormalige vrijwillige ziekenfondsverzekering
of de zogenoemde 3%-regeling (coördinatieregeling, regeling flexizorg).
Ook de doelmatigheidswinst behaald in de proeftuinen mag in de
desbetreffende regio opnieuw worden aangewend ten behoeve van de zorg.De evaluatie van de proeftuinen valt uiteen in diverse onderdelen: een
evaluatie van het proces (hoe is samenwerking tot stand gekomen, hoe is het
overleg vormgegeven), een evaluatie van het draagvlak in de omgeving van de
proeftuin en een evaluatie van de effecten van het afgestemde voorschrijfgedrag
in de proeftuinen op het volume en de kosten van de geneesmiddelen.De procesevaluatie wordt aan de Kamer aangeboden voor het AO van 2 november
aanstaande. Het draagvlak wordt twee keer gemeten. De eerste meting wordt
meegenomen in de procesevaluatie en de tweede meting wordt meegenomen bij
de effectevaluatie. Deze zal naar zich nu laat aanzien voor de tweede helft
van 2001 gereed zijn en zal eveneens aan de kamer worden aangeboden.Genoemde evaluaties worden in opdracht van VWS uitgevoerd door Deloitte
& Touche Bakkenist.134Wordt bij de maatregelen omtrent de problemen met de
capaciteit ook gekeken naar de mogelijkheden van thuisdialyse?Ja. Het is overheidsbeleid om juist die dialysebehandelingsvormen die
zelf door de patiënten kunnen worden uitgevoerd te stimuleren. Deze behandelingsvormen,
met name peritoneale dialyse en thuishemodialyse maken de patiënt namelijk
minder afhankelijk van een dialysecentrum en kunnen de druk op de capaciteit
voor een deel verlichten. De toepassing van deze methoden blijft nog steeds
achter bij die van hemodialyse: op 1 januari 2000 bedroeg het percentage
voor peritoneale dialyse circa 30% en voor thuishemodialyse minder dan 5%.
Evenwel is het de verantwoordelijkheid van de zorgaanbieders en verzekeraars
om deze behandelingsvormen waar mogelijk te stimuleren, uiteraard rekening
houdend met het vermogen van de (vaak oudere) patiënt en de partner.135Kunt u aangeven welke cijfermatige doelstellingen u
nastreeft met betrekking tot het aantal wilsverklaringen en het aantal raadplegingen
van het donorregister? Zo ja, kan hiervan een overzicht worden gegeven? Zo
nee, waarom niet?Naar aanleiding van onderzoek en ervaringen in het buitenland met soortgelijke
operaties is als politieke doelstelling in 1998 geformuleerd dat 25% tot 50%
van de bevolking van achttien jaar en ouder het donorformulier zou invullen
en insturen. Daarbij was de verwachting dat dichter bij 25% gescoord zou worden
dan bij 50%. Een en ander betekent dat tussen drie tot zes miljoen ingezetenen
van Nederland zich zouden moeten laten registreren.Daarnaast diende het aantal geregistreerden dat expliciet aangaf donor
te willen zijn (keuze 1 op het formulier) groter te zijn dan het aantal codicildragers.
Het aantal codicildragers werd geschat op circa 2 miljoen.Voor het aantal raadplegingen is als doelstelling gemiddeld 5000 raadplegingen
per jaar geformuleerd.In het Donorregister zijn thans ruim 4,6 miljoen wilsbeschikkingen geregistreerd.
Dat is 37% van de ingezetenen van achttien jaar en ouder. Hiervan is circa
2,5 miljoen (54%) als donor vastgelegd. Geen toestemming voor donatie
is gegeven door 1,6 miljoen mensen (34%), terwijl ruim 550 000 personen
hun keuze overlaten aan een ander (12%).Het Donorregister is, sinds het raadpleegbaar is voor artsen (september
1998), tot 1 oktober 2000 in totaal 8186 keer geraadpleegd. (1998: 1126 keer;
1999: 3835 maal; en in 2000 tot 1 oktober 3225 keer). Gezien de ervaringen
uit de voorgaande jaren zal het totaal aantal raadplegingen in heel 2000 naar
verwachting het gemiddelde streefgetal van 5000 benaderen.De raadpleeggegevens tonen aan dat een arts die het Donorregister raadpleegt
gemiddeld 40% kans heeft op een succesvolle raadpleging. Dat wil zeggen dat
de betreffende overledene in het Donorregister staat geregistreerd. Van deze
40% is dan in gemiddeld 60% van de gevallen sprake van iemand die zich als
donor heeft laten registreren.136Bij praktijkondersteuning van huisartsen was sprake
van een overschot van f 35 mln wegens startproblemen bij het aantrekken
van praktijkondersteuners. Zijn deze problemen inmiddels opgelost ? Zo niet,
wat gaat hier aan gebeuren ?Zie het antwoord op vraag 143.137Hoe wordt de claim van de zijde van de huisartsen beoordeeld
dat er een bedrag van f 1,3 mld. noodzakelijk is voor het oplossen van
problemen als o.a. herziening van de dienstenstructuur, uitbreiding van de
opleidingscapaciteit, financiering van de praktijkonkosten, honorering van
avond- en weekenddiensten? Bent u met een van de coalitiefracties van oordeel
dat voor huisartsenzorg in de Zorgnota onvoldoende geld is uitgetrokken (Medisch
Vandaag, 11 oktober 2000)?Een gedeelte van het bedrag dat de LHV claimt heeft te maken met onderdelen
die ik ook noem in mijn brief van 17 oktober jl. aan de LHV en ZN, waarvan
u een afschrift heeft ontvangen. Daarnaast grondt de LHV haar claim op basis
van een onderzoek van Deloitte & Touche, dat mij niet bekend is, maar
dat de LHV aan ZN heeft aangeboden. Op grond van dat onderzoek acht de LHV
aanpassing van de honorering en praktijkkosten van de huisartsen noodzakelijk.
Inmiddels heb ik uit reacties vernomen dat het onderzoek en de conclusies
zouden uitgaan van de solistisch werkende huisarts. Dat acht ik geen reëel
uitgangspunt.Om te komen tot een adequate vergoeding van de praktijkkosten en een gepast
inkomen voor de huisarts zelf, aansluitend op de verantwoordelijkheden en
toenemende zwaarte van het vak, stel ik een commissie in die mij moet adviseren
over een transparante en toereikende financieringssystematiek van de huisartsenzorg.
Uitgangspunt daarbij is de huisartsengroep, maar wel met speciale aandacht
voor de positie voor de huisarts op het platteland, al dan niet apotheekhoudend.
De commissie zal haar werkzaamheden uiterlijk februari 2001 dienen te voltooien.Gelet op een verwacht tekort aan huisartsen wil ik zoveel als mogelijk
extra huisartsen laten opleiden. De instroomcapaciteit is dit jaar 360, deze
wordt in ieder geval verhoogd naar stapsgewijs 525 in 2004. In 2001 kunnen
reeds 60 extra HAIO's instromen.Daarnaast zijn er extra financiële middelen voor flankerende maatregelen
zoals een betere honorering (marktconform) van huisartsenbegeleiders en extra
ondersteunend personeel bij de faculteiten. Tevens zal ik de honorering van
de huisartsen in opleiding op basis van de uitkomsten van het in november
af te ronden onderzoek naar de functievergelijking tussen huisartsen in opleiding
(HAIO's) en verpleeghuisartsen in opleiding (VAIO's) aanpassen. Voor de dienstenstructuur heb ik op dit moment voor 2001 en 2002 respectievelijk
20 mln en 40 mln beschikbaar gesteld. Zorgverzekeraars zullen in hun regio
afspraken maken en zonodig aanvullende financiering ter beschikking stellen.Tot op heden zijn de beschikbare gelden in de Zorgnota voor bijvoorbeeld
praktijkondersteuning nog niet uitgeput. Het is een zaak van verzekeraars
en lokale huisartsen om in de regio afspraken te maken over de besteding van
de beschikbaar gestelde middelen. Afhankelijk van de uitkomsten van de commissie
financieringssystematiek huisartsenzorg, het functievergelijkingsonderzoek
tussen HAIO en VAIO en de afspraken in de regio over o.a. dienstenstructuur
zal moeten worden bezien of en wanneer er extra middelen voor de huisartsenzorg
noodzakelijk zijn.138Is de minister bekend met het feit dat de animo bij
basisartsen om te kiezen voor de huisartsenopleiding sterk is afgenomen en
zelfs gevreesd moet worden voor onvoldoende animo voor de verdere uitbreidingen?Er komen signalen uit het veld dat het aantal aanmeldingen voor de huisartsopleiding
afneemt. Uit de jaarverslagen van de Huisarts en Verpleeghuisarts Registratie
Commissie blijkt het aantal aanmeldingen stabiel te zijn. Het aantal aanmeldingen
bedroeg volgens de jaarverslagen 1996, 1997, 1998 en 1999 respectievelijk
1 190, 1 115, 1 093 en 1 104. Op grond van deze gegevens
kan niet worden geconcludeerd dat er sprake is van een sterke daling. Een
negatief punt van de huisartsopleiding zou liggen in de beloning van de huisarts
in opleiding (HAIO), die lager ligt dan die van de verpleeghuisarts in opleiding
(VAIO). Hierover loopt thans een onderzoek, waarvan ik binnenkort de uitslag
verwacht. Ik heb de LHV reeds toegezegd, de salarissen van de HAIO's zonodig
aan te passen.139In de Zorgnota 2001 is het kader huisartsenzorg technisch
aangepast in verband met de voorgenomen overheveling van de verzorgingshuizen
naar de AWBZ per 1 januari a.s. Is over deze technische aanpassing met Acaris
of de LHV overlegd? Is het de minister bekend dat de LHV meent dat voor deze
medische zorg in verzorgingshuizen een hoger tarief moet gelden dan thans
het geval is mede gelet op de alsmaar opgelopen zorgzwaarte voor de in de
huizen opgenomen bewoners en de verwachting over nog verdere oploop? Wat is
de opvatting van de minister hierover waarbij betrokken moet worden dat de
verzorgingshuizen in toenemende mate het karakter van verpleeghuizen krijgt
en het alternatief de inzet van verpleeghuisartsen kan zijn? Kan de minister
inzicht geven in de financiële consequenties van de inzet van verpleeghuisartsen
in vergelijking tot de inzet van de huisartsen?Zie het antwoord op vraag 410.140Erkent de minister dat gezien het eerste advies van
het Capaciteitsorgaan er op zeer korte termijn maatregelen getroffen moeten
worden voor het verruimen van de opleidingscapaciteit van huisartsen? Kan
de minister de verschillen van inzicht in het aantal benodigde opleidingsplaatsen
van huisartsen volgens haar eigen berekeningen, die van de beroepsgroep LHV
en de huidige berekeningen van het Capaciteitsorgaan?Zie het antwoord op vraag 162. 141Op welke wijze wordt in de Zorgnota 2001 tegemoet gekomen
aan de opvolgingsproblemen, in met name de plattelandsgebieden en de achterstandswijken
in de grote steden, die er op dit moment zijn vanwege de tekorten aan huisartsen?In de brief aan de landelijke Vereniging van Kleine Kernen, waarvan de
Kamer een afschrift heeft ontvangen, is uitgebreid ingegaan op de problemen
van opvolging van huisartsen. De uitbreiding van de opleidingcapaciteit, de
inzet van praktijkondersteuners, de additionele middelen voor de opzet van
een andere dienstenstructuur zijn maatregelen om de algemene schaarste aan
huisartsen op te lossen. Daarbij gaat het enerzijds om een (op termijn) vergroting
van het aantal beschikbare huisartsen en anderzijds om een ander organisatie
van de huisartsenzorg die effectievere inzet van de huisartsen mogelijk maakt.
Er zijn geen specifieke bedragen in de Zorgnota opgenomen voor achterstandwijken
in grote steden of voor plattelandsgebieden. (Overigens bestaat voor de achterstandswijken
al enige jaren een toeslag op het abonnement om het werken op deze locaties
aantrekkelijk te maken.) Het is met name een verantwoordelijkheid van de regionale
verzekeraars en huisartsen om goede afspraken te maken over de inzet van de
financiële middelen die in de Zorgnota ter beschikking zijn gesteld.
Daarnaast kunnen provincie en gemeenten ook een rol spelen in het aantrekkelijk
maken van vestiging van huisartsen door goede locaties en gebouwen via het
bestemmingsplan ter beschikking te stellen voor vestiging van huisartsen(groepen)
en centrale dokterposten.De commissie die zich zal gaan richten op de herziening van de financieringssystematiek
van de huisartsenzorg, zal uiteraard rekening houden met de positie van de
huisarts op het platteland, al dan niet apotheekhoudend.142Kan worden bevestigd dat de LHV uit de Clearing House
Huisartsen zijn gestapt? Welke redenen liggen daaraan ten grondslag? Hoe zal
nu het project van vereenvoudiging van de administratie inzake de declaraties
van particulieren verder gestalte worden gegeven?Zoals ook in het convenant Huisartsenzorg afgesproken, zou het Clearing
House Huisartsen (CHH) noodzakelijk zijn om financiering vanuit de particuliere
sector mogelijk te maken. De verzekeraars die deelnemen in het Clearing House
Huisartsen (CHH) en de LHV hebben onderhandeld over de uitbreiding van het
CHH naar een landelijke participatie van alle huisartsen.Zoals ook verwoord in mijn brief aan ZN en LHV van 17 oktober jl., is
het noodzakelijk om op korte termijn een oplossing in de particuliere sector
te bereiken. De in de brief genoemde taskforce van ZN en LHV, die zich gaat
richten op praktijkondersteuning en dienstenstructuur, zal zich uitdrukkelijk
bezighouden met het oplossen van deze problematiek.143Welke startproblemen zijn er bij het aantrekken van
praktijkondernemers? Wat is er aan gedaan om dit alsnog ingezet te krijgen?In het convenant huisartsenzorg zijn afspraken gemaakt om praktijkondersteuning
in de huisartspraktijk te realiseren. Samen met ZN, LHV, maar ook met LVT,
LCVV en NVDA is een landelijk toetsingskader opgesteld waaraan een praktijkondersteuning
zou moeten voldoen. Het gaat dan met name om praktijkverpleegkundigen op HBO-niveau,
die belastzullen worden met reguliere huisartstaken. Zoals ik
ook in mijn brief van 17 oktober jl. aan ZN en LHV heb verwoord, vind ik dat
een versnelde implementatie van praktijkondersteuning gewenst is. Om de implementatie
voorspoedig te kunnen laten verlopen moet nog wel het probleem rond de financiering
door particuliere verzekeraars worden opgelost. ZN en LHV zullen op korte
termijn een taskforce instellen. De taskforce moet maandelijks aan mij rapporteren
over de voortgang. Deze taskforce krijgt eveneens als taak de problemen op
te lossen die er nog liggen rond de financiering van praktijkondersteuning
door particuliere verzekeraars.144Is de medische zorg voor asielzoekers nu gelijkwaardig
aan de medische zorg voor Nederlandse ingezetenen?Asielzoekers zijn verzekerd via de Ziektekosten Regeling Asielzoekers
(ZRA). De dekking van de ZRA is, behoudens de behandeling van transseksualiteit,
IVF (en daaraan gerelateerde behandelingen) en enig maatwerk op het terrein
van de tandheelkundige zorg, gelijk aan het pakket van de verplicht ziekenfondsverzekerde,
de AWBZ en de Wet Financiering Volksverzekeringen. Tussentijdse wijzigingen
in het ziekenfondspakket, de AWBZ en de Wet Financiering Volksverzekeringen
worden in beginsel gevolgd in de dekking van de ZRA.145In hoeverre wordt aan de deelnemende apotheekhoudende
huisartsen aan de experimenten rechtsbescherming geboden? Is deze rechtsbescherming
naar de mening van de minister bepalend voor het welslagen van de experimenten?
Wat is de stand van zaken van deze experimenten?In het convenant Huisartsenzorg zijn afspraken gemaakt over de apotheekhoudende
huisartsen. Naast korting in verband met kortingen en bonussen (f 425
mln) en de intensivering (f 110 mln) zijn afspraken gemaakt over de bijzondere
positie van de apotheekhoudende huisartsen. Daarnaast worden voor de apotheekhoudende
huisartsen experimenten opgezet en uitgevoerd met het oogmerk de beste methode
te vinden om het algemeen onderschreven principe dat zorg en inkoop gescheiden
moet worden, te realiseren. Onlangs hebben onderhandelingen tussen ZN en LHV
geleid tot een tariefvoorstel voor de experimenten. De beleidsregel is recentelijk
vastgesteld door het CTG en ligt thans ter goedkeuring voor bij het Ministerie.LHV heeft rechtszekerheid voor de deelnemers aan de experimenten als voorwaarde
gesteld. Ik heb aangegeven mij maximaal in te spannen om de positie van de
apotheekhoudende huisartsen gedurende de looptijd van het experiment te beschermen.
Deze inspanning is erop gericht om zoveel mogelijk te voorkomen dat gedurende
het experiment, de aan het experiment deelnemende huisartsen, hun apotheekhoudende
praktijk moeten neerleggen.146Op welke wijze zal thuisbevallen in Nederland weer
beter mogelijk kunnen worden gemaakt? Zou het verbeteren van de samenwerking
in de eerste lijn tussen de verloskundigen en de huisartsen hier toe kunnen
bijdragen? Werkt de lopende juridische procedure over het primaat van de verloskundigen
door de overheid in dit verband niet als een belemmerende factor?In het Algemeen Overleg met de vaste commissie voor VWS van 30 maart 2000
is al uiteengezet op welke wijze de thuisbevalling behouden kan blijven en
weer beter mogelijk wordt gemaakt. Binnenkort zend ik de Tweede Kamer mijn
standpunt op het eindrapport van de Stuurgroep Modernisering
Verloskunde. Daarin zal ik aangeven met welke aanvullende maatregelen het
pakket aan maatregelen om de verloskunde te versterken en verbeteren compleet
wordt gemaakt. Verbetering van de samenwerking tussen de bij de verloskunde
betrokken partijen is daarvan een belangrijk element.In het hiervoor genoemde standpunt zal ook ingegaan worden op de aanbeveling
van de Stuurgroep Modernisering Verloskunde over het primaat van de verloskundige
in de ziekenfondsverzekering en de betekenis die de lopende juridische procedure
daarbij heeft.Aan de LHV en de KNOV is meegedeeld dat de bereidheid bestaat het primaat
te beëindigen mits partijen tot goede onderlinge afspraken komen over
de onderlinge verhoudingen en samenwerking en deze afspraken aanvaardbaar
zijn. Partijen zijn momenteel nog in overleg over deze afspraken.147Hoe verhouden de budgetkortingen van de ziekenhuizen
zich tot de extra ingezette middelen in de cure?U wordt hierover nader geïnformeerd via de brief die de Tweede kamer
vóór de behandeling van de Zorgnota 2001 ontvangt naar aanleiding
van de toezegging van de minister-president tijdens de Algemene Politieke
Beschouwingen.148Hoe luiden de procesafspraken en wat is de inhoud van
de taakstelling in het kader van de f 48 mln voor het zittend ziekenvervoer?In de meerjarenafspraken curatieve zorg is met Zorgverzekeraars Nederland
afgesproken dat ZN het voortouw neemt bij het realiseren van de taakstelling.ZN werkt daarbij samen met de betrokken partijen: de voorschrijvende artsen,
de zorgverzekeraars, de patiëntenorganisaties en het ministerie van VWS.Bij het realiseren van de taakstelling is het uitgangspunt dat het gebruik
van het overig ziekenvervoer moet aansluiten bij de bedoeling van deze verstrekking
(er moet een medische noodzaak zijn) en dat zorgverzekeraars
over de indicatiestelling afspraken maken met de voorschrijvers – huisartsen
en specialisten.149Wat bedoelt u met het «redresseren» van
de overschrijding van het macrokader en wat heeft dit voor gevolgen voor de
budgetten?In 1998 heeft er ten opzichte van het in de Zorgnota opgenomen macrokader
een overschrijding van f 46,7 mln plaatsgevonden. Teneinde deze overschrijding
te compenseren, zodat alsnog binnen het kader zou worden gebleven, is de maatregel
van een budgetkorting genomen. De korting betreft een aanpassing (verlaging)
van 0,46% van het FB-budget waardoor de budgetten van de ziekenhuizen met
in totaal f 46,7 mln zijn verlaagd.150Zijn er al vorderingen te melden bij het realiseren
van een verkorting van de opleidingsduur van artsen, huisartsen en specialisten?Concrete uitwerking heeft nog niet plaatsgevonden. De opvattingen over
de verkorting van de opleidingsduur zullen schriftelijk worden ingebracht in het KNMG-project «Het medisch opleidingscontinuum»
met het verzoek deze te betrekken bij de uitwerking van het project. Zij zullen
ook kenbaar worden gemaakt aan de opleidingscolleges van de KNMG, het Disciplineoverlegorgaan
Medische Wetenschappen (VSNU/DMW), de Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) en
de Vereniging van Academische Ziekenhuizen (VAZ). Op grond van een nadere
analyse luiden deze opvattingen thans als volgt:1. Op grond van de EEG-Richtlijn 93/16 is verkorting van de duur van de
opleiding tot arts uit oogpunt van kwaliteit en vrije vestiging binnen de
EER niet gewenst. Alle EER-landen hanteren een opleidingsduur van ten minste
zes jaar. De voorwaarde voor toelating tot de opleiding tot huisarts, specialist
en sociaal-geneeskundige is volgens deze Richtlijn een opleiding tot arts
met een duur van ten minste zes jaar.2. Wel zou de student in het vierde en vijfde jaar van de opleiding tot
arts al meer aandacht aan aspecten van de latere beroepsrichting zoals die
van niet-klinisch arts, van klinisch arts en arts public health moeten kunnen
besteden.3. Ook zou in het zesde jaar van de opleiding tot arts op grond van het
Besluit opleidingseisen arts (Wet BIG) kunnen worden begonnen met een voorbereidende
studie voor het latere beroep van keuze. Het zesde jaar kan dan worden beschouwd
als een schakeljaar dat mogelijk vrijstellingen oplevert bij de vervolgopleiding
na het artsexamen. Dit kan leiden tot een verkorting van de totale opleidingsduur.4. Het artsexamen wordt aan het einde van het zesde studiejaar afgelegd.5. De opleiding tot huisarts zou binnen de huidige EU-regelgeving kunnen
worden verkort tot twee jaar. Binnen de EU is er bij de beroepsgroep van huisartsen
echter de wens aanwezig om de minimale opleidingsduur te stellen op drie jaar.
De duur van de diverse opleidingen tot klinisch specialist loopt in Nederland
uiteen van vier tot zes jaar. De EEG-Richtlijn geeft een spreiding te zien
van ten minste drie tot vijf jaar. Een verkorting van de opleidingsduur met
een jaar zou globaal gesteld dus mogelijk zijn. Dit geldt niet voor de opleiding
tot sociaal-geneeskundige. De opleidingsduur in Nederland komt overeen met
die van de EEG-Richtlijn te weten vier jaar.6. De huidige opleidingen tot klinisch specialist zouden kunnen worden
ingedeeld in drie fasen te weten de opleiding tot basisspecialist (afzonderlijk
specialisme of common trunc van een cluster van specialismen), tot algemeen
specialist en vervolgens tot superspecialist. De duur van de fasen verschilt
per specialisme. Bij chirurgie zou kunnen worden gedacht aan een opbouw van
twee, drie en ten minste een jaar. Niet elk ziekenhuis zal behoefte hebben
aan specialisten van de derde fase. Deze specialisten zullen met name werkzaam
zijn in academische ziekenhuizen en in een aantal categorale en grote algemene
ziekenhuizen. Een nadere uitwerking van de kwalificaties per werkplek is gewenst.
De eindtermen van de opleiding zullen hierop moeten aansluiten.7. Als andere mogelijkheden om klinisch werkzaam te zijn, kunnen worden
genoemd de basisarts (uitgebreide klinische vorming in het zesde jaar), arts
met differentiatie (twee jaar opleiding na het artsexamen) en ziekenhuisarts
(idem drie jaar).151Wordt met het ministerie van OC&W ook samengewerkt
op financieel gebied?Nee. De initiële beroepsopleidingen komen voor rekening van het ministerie
van OC&W en de bedrijfs- en vervolgopleidingen voor rekening van het veld. 152Op welke onderdelen wordt het rapport de Vries reeds
ingevoerd door de zorgverzekeraars?Zorgverzekeraars treffen zowel op koepelniveau als op individueel niveau
voorbereidingen om hun toekomstige rol als regisseur van de geneesmiddelenvoorziening
overeenkomstig de voornemens van het kabinet waar te kunnen maken. In december
zal Zorgverzekeraars Nederland (ZN) zoals toegezegd met een plan van aanpak
komen waarin wordt aangegeven welke acties er nu en in de toekomst zullen
worden ondernomen.Zo wordt er bijvoorbeeld een Masterplan aanbestedingen gemaakt dat als
waardevol instrument bij aanbestedingen voor individuele zorgverzekeraars
kan dienen.Intussen nemen individuele zorgverzekeraars al met succes initiatieven
om het voorschrijfgedrag te beïnvloeden.153Kan de structurele aanpak die vanaf januari 2001 gaat
werken uiteengezet worden?Op dit ogenblik wordt een akkoord op hoofdlijnen tussen Zorgverzekeraars
Nederland, NVZ vereniging van ziekenhuizen, de Vereniging van Academische
Ziekenhuizen en de Orde van Medisch specialisten voorbereid om een einde te
maken aan het bestaan van wachttijden voor ziekenhuiszorg en medisch-specialistische
zorg die de zogenoemde Treeknormen overstijgen. In dat akkoord zullen acties
voor de korte termijn, de structurele aanpak die vanaf januari 2001 gaat werken,
capaciteitsaspecten, informatievoorziening en financiële effecten aan
de orde komen. VWS heeft het voornemen dit akkoord – indien aanvaardbaar –
mede te ondertekenen. Het is de bedoeling op 1 november a.s. het akkoord te
tekenen. Daarna zal het akkoord aan de Kamer worden aangeboden en kan inzicht
worden gegeven over de structurele aanpak die vanaf januari 2001 gaat werken.154Kan de minister meedelen op welke wijze duidelijkheid
kan worden geboden dat de extra middelen ook daadwerkelijk worden ingezet
voor die specialismen waarvoor die extra middelen noodzakelijk zijn gebleken,
zoals bijv. oogheelkunde en orthopedie? Zijn de extra middelen van structurele
aard?Verzekeraars en ziekenhuizen maken samen afspraken over de aanwending
van de extra middelen op grond van de grootste knelpunten ter plaatse. Deze
afspraken worden vervolgens aan het College Tarieven Gezondheidszorg voorgelegd.
Het CTG levert geaggregeerd de informatie over de inzet van de extra middelen.
Daarnaast zullen nadere afspraken worden gemaakt over de wijze van informatievoorziening
over de inzet van de middelen in het kader van het akkoord op hoofdlijnen
dat thans in de maak is (zie het antwoord op vraag 153). Def 300 mln
intensivering voor ziekenhuizen en specialisten, bovenop de middelen ex Regeerakkoord,
zijn structureel.155Hoe komt het dat Nederland één oogarts
op 41 000 en ons omringende landen ca. één oogarts op 25 000
inwoners heeft?Een belangrijke oorzaak van het verschil ligt in de Richtlijnen ex artikel
3 van de Wet Ziekenhuisvoorzieningen. Deze Richtlijnen zijn eind 1995 ingetrokken. Zij gaven aan hoeveel functie-eenheden per specialisme in
de ziekenhuizen mochten worden bezet. De functie-eenheid correspondeerde met
de gemiddelde jaarproductie van een specialist. De richtlijn voor de oogheelkunde
was vanaf 1986 één oogarts (fte) per 52 000 inwoners
en vanaf 1990 één oogarts (fte) per 44 300 inwoners.Begin 1996 waren er 369 functie-eenheden oogheelkunde erkend, wat vrijwel
overeenkwam met het aantal bezette fte's. Wanneer dit aantal wordt gerelateerd
aan de bevolking, geeft dit een dichtheid van één oogarts per
42 000 inwoners. Wanneer ook de dertig fte's van de extramuraal werkzame
oogartsen erbij worden betrokken, was er begin 1996 één oogarts
(fte) per 38 800 inwoners. Op grond van het aantal werkzame oogartsen
(439) is af te leiden dat een oogarts gemiddeld een werkweek had van 0,9 fte.Op 1 januari 2000 waren er 487 oogartsen werkzaam. Wanneer zij eveneens
gemiddeld 0,9 fte per week werkten, bedroeg het aantal fte's oogheelkunde
op die datum 438. Dit geeft een gemiddelde van één oogarts (fte)
per 36 200 inwoners.Een nader onderzoek naar de verschillen is een taak van het Capaciteitsorgaan.
Met het Capaciteitsorgaan is een institutioneel instrument beschikbaar gekomen
om inzicht te krijgen in de vraag naar en het aanbod van de diverse soorten
artsen. Het stelt voor de opleidingscapaciteit van de medische en tandheelkundige
vervolgopleidingen jaarlijks een capaciteitsplan op. Het eerste capaciteitsplan
is in februari/maart 2001 gereed.156Welke hindernissen kwamen de koepels tegen?De hindernissen die partijen tegenkwamen bij het plan tot openbaar aanbesteden
van wachtlijstverrichtingen, zoals voorgesteld in de plannen van VNO/NCW en
PvdA, betroffen vooral de mogelijkheden om de gewenste informatie –
noodzakelijk om tot aanbesteding te kunnen komen – beschikbaar te krijgen.
Informatie bij verzekeraars ontbrak veelal over de patiënten die lang
wachten op behandeling; ook de patiëntendossiers met relevante gegevens
rond diagnose waren niet op voorhand beschikbaar, daarvoor was medewerking
nodig van het ziekenhuis dat de patiënt in behandeling had. Daarnaast
bestond ook nadrukkelijk de behoefte bij verzekeraars om eerst in het betrokken
ziekenhuis cq. regio de mogelijkheden na te gaan van versnelde behandeling.
Pas als dat onmogelijk was, zou op landelijk niveau of over de grens heen
naar alternatieven moeten worden gezocht.157Hoe verhoudt zich het aanvalsplan met het boter bij
de vis verhaal?U wordt hierover nader geïnformeerd via de brief die de Tweede kamer
vóór de behandeling van de Zorgnota 2001 ontvangt naar aanleiding
van de toezegging van de minister-president tijdens de Algemene Politieke
Beschouwingen.158Welke andere actiepunten streeft het Platform Aanpak
Wachtlijsten na?Het Platform Aanpak Wachtlijsten heeft in het plan van aanpak van wachttijden
in de zorgsector 12 actiepunten met betrekking tot wachttijden en tweedeling
geformuleerd. Dit plan is u 12 maart 1998 aangeboden. Het gaat om de volgende
acties die alle thans in gang zijn: 1. uniforme registratie, transparantie voor zorgaanbieders, zorgverzekeraars
en verwijzers2. transparantie voor publiek3. zorgbemiddeling4. doelmatiger logistieke organisatie van de zorg5. belemmeringen in de COTG-bekostigingssystematiek en verzekeraarsfinanciering6. kennis en aandacht in de curatieve sector met betrekking tot patiënt
en arbeid7. samenwerking tussen curatieve sector en arbo-sector8. arbo-infrastructuur9. gespecialiseerde aandoeningsgerichte zorg10. inhaalslag11. normering van levertijden ter waarborging van tijdige hulp aan zorgvragers12. quickscan naar initiatieven van zorgaanbieders en zorgverzekeraars
om tijdige adequate zorg te realiseren159Op welke wijze zal de nieuwe medisch-technologische
apparatuur- en infrastructuur in de organisatie van de ziekenhuiszorg worden
gefinancierd? In hoeverre is daarmee in de huidige Zorgnota al rekening gehouden?Dergelijke apparatuur dient volgens de CTG-beleidsregel investeringen
in medische en overige inventaris te worden gefinancierd. De infrastructuur
dient uit het WZV-bouwbudget gefinancierd te worden. In de Zorgnota is daarmee
in structurele zin geen rekening gehouden in de zin van extra geld bovenop
de bij Regeerakkoord en besluitvorming 2000 toegekende intensiveringen.160Met de BPR-methode worden de doorstroomtijden van bepaalde
zorgprocessen aanzienlijk verkort. In hoeverre heeft dit zijn weerslag doordat
medewerkers minder inzetbaar zijn voor andere processen?De in het onderzoek toegepaste methode voor het herontwerpen van zorgtrajecten
is een aanpak welke van de organisatie een andere manier van denken vraagt
en staat of valt met de mate van bereidwilligheid van alle betrokkenen in
het primaire proces om er een succes van te maken. Op gestructureerde wijze
kunnen de complexe en daardoor vaak onderling slecht afgestemde zorgprocessen
ingrijpend worden herzien en verbeterd. Dit leidt tot doorlooptijdverkorting
dan wel tot kwaliteits- en doelmatigheidsverbeteringen in de zorg. Daarbij
wordt vanzelfsprekend gelet op de effecten op de overige zorgprocessen in
het ziekenhuis. Die mogen niet in de knel komen. Het gaat niet om méér
zorg verlenen maar om de zorg efficiënter te verlenen. Er is dus ook
geen sprake van een noodzaak extra personeel in te zetten dat daardoor elders
niet beschikbaar meer zou zijn. Met de BPR-methode bereikt men een situatie
waarin artsen, verpleegkundigen en andere medewerkers minder tijd verliezen
aan telefoontjes, het zoeken naar gegevens e.d.161Wanneer wordt het overleg over de goodwill afgerond?Over het afschaffen van de goodwill vinden momenteel nog onderhandelingen
plaats tussen betrokken partijen (Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen,
Orde van Medisch Specialisten en Zorgverzekeraars Nederland). Over de uitwerking in de vorm van een goodwillfonds zijn partijen het
op hoofdlijnen eens. Het moment waarop het overleg definitief kan worden afgerond
is mede afhankelijk van de voortgang op andere dossiers (o.m. inkomensharmonisatie,
DBC's).162Onderschrijft u, gezien het eerste advies van het Capaciteitsorgaan,
de stelling dat niet langer kan worden gewacht met het treffen van maatregelen
voor verruiming van de opleidingscapaciteit van artsen? Kunt u tevens inzicht
geven in de verschillen in uw eerdere berekeningen, de eerdere inzichten van
beroepsorganisatie LHV en de recente berekeningen van het Capaciteitsorgaan?De voorlopige uitkomsten komen tot een gewenste instroom in de medische
en tandheelkundige vervolgopleidingen van 1310 bij de laagste variant tot
3246 bij de hoogste variant. De laagste variant leidt tot een instroom in
de opleiding geneeskunde die iets lager is dan de huidige instroom van 2010.
Op grond van de uitkomsten van het Capaciteitsorgaan ligt een verdere uitbreiding
voor de hand. Extra instroom kan later door de toeneming van het aantal artsen
financiële consequenties hebben voor het zorgbudget. De voorlopige technische
conclusie van het Capaciteitsorgaan is een instroom in de opleiding geneeskunde
tussen de 2350 en 2500. Binnen de huidige infrastructuur van de medische faculteiten
zou dit mogelijk zijn. In het antwoord op de motie Melkert (TK, 27 400,
nr. 9) zal nader op de behoefteraming en de opleidingscapaciteit worden ingegaan.Bij de advisering aan de minister van OC&W is altijd rekening gehouden
met autonome factoren zoals de vervangingsvraag en de uitbreidingsvraag op
grond van demografische ontwikkelingen (vergrijzing e.d.) en het meer gaan
werken in deeltijd. Wanneer er afspraken bestonden over andere factoren zijn
deze in de advisering meegenomen. Het Capaciteitsorgaan houdt bij een extra
instroom die uitgaat boven eerdergenoemde autonome factoren, geen rekening
met de financiële consequenties ervan. Ook de eerdere ramingen van de
LHV zouden bij een extra instroom leiden tot financiële consequenties,
waarover nog geen afspraken waren gemaakt.163Op welke wijze bent u voornemens om de component «samenwerking»
in de huisartsenzorg op te nemen? Wordt dit dan een financieel «gedwongen»
samenwerking of een vrijwillige keuze die financieel mogelijk wordt gemaakt?Bij de praktijkondersteuning is gekozen voor een constructie waarbij huisartsen
de mogelijkheid hebben om extra geld via de tarieven te krijgen mits zij een
samenwerkingsverband aangaan van tenminste drie huisartsen. Een oplossing
voor de toenemende eisen aan de huisarts is het werken in samenwerkingsverbanden;
dit is ook de opvatting van de LHV. Op dit moment gaan echter de financiële
en organisatorische arrangementen hoofdzakelijk uit van de huisarts als solist
en dat terwijl het merendeel van de huisartsen in groepsverband werkt. Het
meest voor de hand ligt om ook voor andere vormen van samenwerking een financieringssystematiek
te ontwikkelen, waarbij een samenwerkingsverband tussen huisartsen en andere
beroepsgroepen wordt gefaciliteerd. Hiertoe zal ik op korte termijn een commissie
instellen, die mij moet adviseren over een transparante en toereikende financieringssystematiek
van de huisartsenzorg. Uitgangspunt daarbij is de huisartsengroep, maar wel
met speciale aandacht voor de positie voor de huisarts op het platteland,
al dan niet apotheekhoudend. Er zal dan ook geen sprake zijn van een gedwongen samenwerking. De commissie zal haar werkzaamheden uiterlijk februari
2001 dienen te voltooien.164M.b.t. huisartseninformatiesystemen wordt opgemerkt
dat initiatieven zullen worden ontplooid in samenwerking tussen het Platform
ICT, LHV, ZN en VWS. Is bekend welke kosten hiermee gemoeid zullen zijn? Worden
deze initiatieven gefinancierd uit de f 110 mln voor ICT die in tabel
1.1 genoemd wordt?Om de praktijkvoering van de huisartsenpraktijk zo efficiënt mogelijk
te laten verlopen is dringend een verbetering en uniformering van de praktijkautomatisering
nodig. Daartoe hebben ZN, LHV en VWS inmiddels gezamenlijk initiatieven ontwikkeld
om de invoering te stimuleren. Het is nog niet bekend wat de kosten zullen
zijn. De dekking voor deze kosten zal gevonden moeten worden op het moment
dat de hoogte bekend is.165Geeft de tekst over de huisartsenzorg voldoende de
«sense of urgency» weer? Kan er een «aanvalsplan»
voorgelegd worden met tijdstippen waarin al het voorgestelde beleid wordt
geconcretiseerd met daarin aangegeven wie daarvoor verantwoordelijk is?Het is duidelijk dat de huidige ontwikkeling bij de huisartsenzorg zorgen
baart. De «sense of urgency» spreekt ook uit de tekst die in de
Zorgnota is opgenomen. In mijn brief van 17 oktober jongsleden aan de LHV
en ZN heb ik nogmaals verwoord hoe ik samen met de LHV en ZN zaken wil oppakken
om de huisartsenzorg te versterken.In belangrijke mate is invoering van de verschillende actiepunten echter
wel een aangelegenheid van ZN en LHV dan wel de locale partijen in het veld.Om beter zicht te krijgen op de voortgang van met name praktijkondersteuning
en het opzetten van dienstenstructuren zal op korte termijn een taskforce
door LHV en ZN worden ingesteld. De taskforce moet maandelijks aan mij rapporteren,
opdat voor de zomer 2001 een behoorlijke dienstenstructuur is ingevoerd. Deze
taskforce krijgt eveneens als taak de problemen op te lossen die er nog liggen
rond de financiering van praktijkondersteuning door particuliere verzekeraars.166Op welke wijze wordt voorkomen dat door het oprichten
van gezondheidscentra de afstanden in de landelijke gebieden tot de medische
zorg te groot wordt?Een gezondheidscentrum heeft juist tot doel om de samenhang en de bereikbaarheid
van de eerstelijnszorg te vergroten. Een gezondheidscentrum kan pas worden
opgericht als tenminste de volgende disciplines aanwezig zijn: huisartsengeneeskunde,
wijkverpleging en maatschappelijk werk. Veelal zijn daarnaast ook fysiotherapie
en verloskunde aan een centrum verbonden. Een gezondheidscentrum biedt zorgverlening
aan ongeveer 6000 tot 12 000 patiënten. Gezondheidscentra zijn gemakkelijke,
toegankelijke voorzieningen voor patiënten en vormen met name in achterstandswijken
een grote aanwinst. Een gezondheidscentrum staat dicht bij de mensen, vaak
herkenbaar in de omgeving. In gebieden waar gezondheidscentra niet aan deze
criteria kunnen voldoen zullen deze zich ook niet vestigen. Gezondheidscentra
komen thans met name voor in de provincies Noord- en Zuid-Holland en Flevoland.
In Friesland en Groningen vormen gezondheidscentra slechts een klein deel
van het aanbod en in Zeeland zijn er nog geen centra. 167Wanneer wordt verslag verwacht van hoe de gezondheidscentra
zich verder kunnen positioneren?Bij de positioneringsvraag speelt de financiering van gezondheidscentra
een belangrijke rol. Gewerkt wordt momenteel aan een nieuwe financieringssystematiek
van de gezondheidscentra volgens de Wet Tarieven Gezondheidszorg. De gezondheidscentra
worden namelijk op dit moment gefinancierd door middel van twee subsidieregelingen
van het College voor Zorgverzekeringen namelijk: de «Regeling College
voor Zorgverzekeringen subsidiëring gezondheidscentra» en de «Regeling
College voor Zorgverzekeringen subsidiëring zwaarder gestructureerde
samenwerkingsverbanden».Er wordt naar gestreefd deze nieuwe financieringssystematiek in te voeren
in 2002. Daarnaast wordt samen met partijen nagedacht over het gestalte geven
aan samenwerking in de eerstelijnsgezondheidszorg. Gezondheidscentra kunnen
hier een belangrijke rol in vervullen. De Tweede Kamer zal naar verwachting
in de loop van 2001 nader worden geïnformeerd over de nieuwe financieringssystematiek.168Is voor de medeverantwoordelijkheid van de apotheker
voor het behandelingsresultaat een voorwaarde dat de apotheker inzicht heeft
in de indicatie?Medeverantwoordelijkheid voor de apotheker voor het behandelingsresultaat
kan op vele manieren worden vormgegeven. Inzicht in de indicatie is hierbij
behulpzaam, maar geen absolute voorwaarde. Indien de artsen meer gebruik maken
van geprotocolleerd voorschrijven of via het EVS voorschriften afgeven, bestaat
er ook bij de apotheker meer inzicht in de reden van het voorgeschreven geneesmiddel
voor de desbetreffende patiënt.Op het niveau van ziektebeelden kunnen er ook tussen arts en apotheker
in het FTO afspraken worden gemaakt welk middel bij welke categorie patiënten
het meest aangewezen is. Medeverantwoordelijkheid kan plaats vinden door op
voorhand afspraken te maken op hoofdlijnen, met de mogelijkheid bij te sturen
in individuele gevallen.169Wat is de onderbouwing van de f 20 mln die in
het jaaroverzicht 2001 is opgenomen voor de diensten mede gelet op het bedrag
van f 150 mln dat de LHV heeft genoemd en ook op het feit dat Zorgverzekeraars
Nederland hebben erkend dat meer middelen dan de opgenomen f 20 mln nodig
zijn? Is de minister bereid zonodig extra financiële middelen beschikbaar
te stellen?De bedragen die in de Zorgnota staan opgenomen voor het opzetten en instandhouden
van diensten, te weten f 20 mln voor 2001 en f 40 mln voor 2002,
zijn gebaseerd op een variant voor de dienstenstructuur, gebaseerd op een
vergoeding voor doktersassistent voor het eerste contact, een vergoeding voor
coördinatiekosten en waar mogelijk samenwerking met andere hulpverleners.Dit bedrag wijkt af van het door LHV genoemde bedrag voor de dienstenstructuur,
daar de LHV uitgaat van een maximumvariant.Het is uiteindelijk aan de zorgverzekeraars om te beoordelen of de additioneel
beschikbaar gestelde middelen afdoende zijn. Zonodig zullen zij zorgen voor
aanvullende financiering. Met ZN en LHV heb ik het volgende afgesproken, hetgeen ZN ook met haar
achterban heeft gecommuniceerd:– zorgverzekeraars en huisartsen gaan in de regio van start met
het opzetten van dienstenstructuren;– zij maken gebruik van het landelijk opgesteld kwaliteitskader.
Dit is een globaal opgesteld kader, dat voldoende ruimte biedt voor aanvullende
afspraken tussen zorgverzekeraars en huisartsen in het regionaal overleg.Kortom: huisartsen en zorgverzekeraars moeten zo spoedig mogelijk aan
de slag met het opzetten van dienstenstructuren, om de kwaliteit van de huisartsenzorg
te versterken en om de aantrekkelijkheid van het vak te behouden.In overleg met ZN en LHV stel ik op korte termijn een taskforce in om
de voortgang te bewaken, opdat in de zomer van 2001 een behoorlijke dienstenstructuur
is ingevoerd voor alle huisartsen.170De verlaging van de normpraktijk van de verloskundige
van 150 naar 120 was voor de Tweede Kamer een tussenstap. Wanneer wordt de
normpraktijk verder verlaagd en tot welk aantal?In het Algemeen Overleg met de vaste commissie voor VWS van 30 maart 2000
is aangegeven dat partijen – Zorgverzekeraars Nederland (ZN) en de Koninklijke
Nederlandse Organisatie van Verloskundigen (KNOV) – moeten beoordelen
of de uitgangspunten voor bepaling van de normpraktijkomvang moeten worden
aangepast.Partijen hebben opdracht gegeven voor een onderzoek naar de uitgangspunten
die gebruikt kunnen worden voor het bepalen van een meer definitieve normpraktijk.
De resultaten van dat onderzoek worden verwacht in november 2000. Aan de hand
van de resultaten van het onderzoek zullen partijen met elkaar overleggen
over de vraag of er redenen zijn om de normpraktijk verder te verlagen en
zo ja, met hoeveel. Vervolgens dient het CTG op basis van een voorstel van
partijen een beleidsregel vast te stellen.Gelet op de fase waarin het overleg tussen partijen zich op dit moment
bevindt is nog niet aan te geven welke normpraktijk partijen zullen voorstellen
en op welk tijdstip dat zal gebeuren. Daarom is ook nog niet aan te geven
of, en zo ja met hoeveel de normpraktijk verlaagd wordt en op welk tijdstip
dat zal gebeuren.171Is de minister bekend met het gegeven dat de huidige
organisatie voor de avond-, nacht- en weekendzorg (anw-zorg) in veel gevallen
in waarneemgroepen van 5 huisartsen gebeurt en de huisartsen individueel circa
1300 uren op jaarbasis aan dienstenuren besteden?Mij is bekend dat het merendeel van de huidige anw-zorg momenteel door
waarneemgroepen wordt geleverd. Uit de roep van de huisartsen blijkt dat de
grenzen van de traditionele organisatie van de waarneemdiensten, zowel inhoudelijk,
maatschappelijk als organisatorisch, bereikt zijn. Dat is de reden dat ik
in de Zorgnota middelen ter beschikking heb gesteld ter stimulering van een
grootschalige dienstenstructuur. Dit zal lokaal verder vorm krijgen in overleg
met de zorgverzekeraars, die zonodig voor aanvullende financiering zullen
zorgen.Uit onderzoek naar de ervaringen die in onder meer Rotterdam zijn opgedaan
met een grootschalige dienstenstructuur van de huisartsenzorg, blijkt dat
het totaal aantal uur dat een huisarts aan anw-zorg besteedt, beduidend
is afgenomen. Ook de ervaren werkdruk van huisartsen
is sterk verminderd.172Hoeveel extra geld is er beschikbaar voor de instellings-/aanbiedersoverstijgende
ICT-projecten? Welke projecten zijn dit?Zie het antwoord op vraag 173.173In paragraaf 3.3.6.1. (ICT) wordt niet ingegaan
op de besteding van de f 110 mln voor ICT die in tabel 1.1. genoemd wordt.
Hoe wordt de Kamer geïnformeerd over de besteding van deze f 110
mln?Als bijlage 1 bij deze antwoorden is een notitie gevoegd waaruit blijkt
voor welke categorieën bestedingen def 110 mln voor ICT bestemd
zijn.174De minister gaat ervan uit dat optometristen werk uit
handen halen van oogartsen. Het tegendeel blijkt waar te zijn. Doordat er
meer handelingen plaatsvinden op hbo-niveau worden juist meer klachten onderkend
en wordt er meer doorverwezen naar medisch specialisten. Onderkent de minister
deze trend?De optometristen zullen inderdaad bepaalde werkzaamheden die nu door oogartsen
worden uitgevoerd, gaan doen. En het lijkt ook waarschijnlijk dat de optometristen
bij hun screeningswerkzaamheden oogaandoeningen zullen constateren en doorverwijzen,
die tot dat moment nog niet aan het licht waren gekomen. Het vroegtijdig opsporen
van aandoeningen is nu net de waarde van het screenen en betekent een bijdrage
aan de kwaliteit van de zorg.Tot nu toe is niet vast komen te staan hoe de balans tussen enerzijds
het ontlasten van de oogartsen en anderzijds het opsporen van aandoeningen
door optometristen in kwantitatieve zin er uit ziet. Daarmee kan ook niet
worden gesteld dat er een trend waarneembaar is.175Waarom wordt gekozen om het initiatief bij ZON te leggen
in plaats van bij de opleidingen zelf?Het PEO-programma «Modernisering beroepenstructuur en opleidingen
in de zorg» betreft projecten, experimenten en onderzoek op het snijvlak
van beroepsuitoefening (zoals taakdelegatie, samenwerking), opleidingen (multi-professioneel
onderwijs, modernisering opleidingen) en arbeidsmarkt (mobiliteit, ontwikkelingsmogelijkheden).
Dergelijke projecten overstijgen de verantwoordelijkheid van de opleidingen
en zullen in een deel van de gevallen het initiatief zijn van beroepsgroepen
of zorginstellingen. Met het PEO-programma kunnen dergelijke initiatieven
gehonoreerd worden en ZON kan met een gerichte uitvoering de samenhang en
doelgerichtheid van het programma bewaken.176Er wordt afgezien van een afzonderlijke voorziening
in de opleidingskosten kraamzorg. U spreekt over andere mogelijkheden om de
benodigde instroom van nieuwe kraamverzorgenden te realiseren. Kunt u een
omschrijving geven van deze mogelijkheden?Er is in januari 2000 afgezien van het treffen van een afzonderlijke financiële
voorziening ten behoeve van het financieren van de opleidingen in de
kraamzorg omdat één van de (twee) grote brancheorganisaties
zelf voldoende mogelijkheden zag om de benodigde instroom te realiseren. Deze
hangen samen met het maken van afspraken tussen de kraamzorginstellingen en
de zorgverzekeraars over het aantal kraamverzorgenden dat nieuw opgeleid moet
worden en de kosten die daarmee samenhangen. In de overeen te komen tariefafspraken
wordt aldus een specifieke «opleidingscomponent» opgenomen.177Kan uiteengezet worden hoe het centrale meldpunt eruit
gaat zien? Op welke wijze wordt het meldpunt gefinancierd? Kunnen asielzoekers
met een verblijfsstatus zich ook melden bij dit meldpunt?Het centraal meldpunt buitenslands gediplomeerden is een onafhankelijk
opererende organisatie, met als doel om beroepsbeoefenaren met een buitenlands
diploma te informeren en te begeleiden over en in het traject om conform de
Wet BIG als geregistreerd beroepsbeoefenaar in Nederland aan de slag te gaan.
Voor dat doel zal het centraal meldpunt contacten opbouwen en onderhouden
met diverse relevante instanties (VWS, opleidingsinstellingen, lokale overheden,
IND, asielzoekerscentra, beroepsgroep, taalinstituten). Ook zal het centraal
meldpunt fungeren als terugvalbasis voor de kandidaat die tijdens het nascholing-
en inwerktraject op problemen stuit en als intermediair bij het vinden van
een stageplaats.Op dit moment ben ik in overleg met organisaties en instellingen die een
toekomstige rol bij het opzetten en instandhouden van het centraal meldpunt
kunnen spelen. Mede op basis van deze gesprekken zal ik in de loop van 2001,
als er meer zicht is op de kostenraming van het meldpunt, een beslissing nemen
over de aard en omvang van de financiering. Het is de bedoeling dat het centraal
meldpunt rond de zomer van 2001 operationeel is.Asielzoekers met een verblijfstatus zijn vanzelfsprekend welkom bij het
centraal meldpunt.178Wanneer wordt het onderzoek naar de nieuwe beroepskracht
in de mondzorg afgerond?In december 2000 zal het standpunt op het advies van de Adviesgroep capaciteit
mondzorg aan de Kamer worden verstuurd. Daarbij zal worden ingegaan op de
wenselijkheid en haalbaarheid van de mondverzorgende. Door de Adviesgroep is de benaming mondverzorgende bedoeld als opleidingstitel voor de gedifferentieerde beroepen mondhygiënist,
tandprotheticus, curatief medewerker, kindertandverzorgende en collectief
preventief medewerker. De beroepen van mondhygiënist (HBO) en tandprotheticus
(MBO) bestaan reeds en beschikken over een op grond van de Wet BIG beschermde
opleidingstitel. Aan de Katholieke Universiteit Nijmegen worden inmiddels
de eerste kindertandverzorgenden opgeleid. De collectief preventief medewerker
is vooral bedoeld om vanuit de GGD'-en de tandheelkundige voorlichting- en
opvoeding vorm te geven. Daarmee sluiten zij aan bij het werkveld van de tandheelkundig
preventief medewerker, zoals die in de huidige situatie op grond van de Wet
collectieve preventie volksgezondheid bij de GGD werkzaam is. De Adviesgroep
beveelt aan om al deze beroepen in de mondzorg functioneel met elkaar in verband
te brengen en het opleidingscurriculum enniveau daarvoor te herijken.Nieuw is de curatief medewerker. Hierbij gaat het om een mondverzorgende die opgeleid is om eenvoudige tandheelkundige verrichtingen (boren/vullen) uit te voeren. De curatief medewerker kan een
aantrekkelijke optie vormen om het werk van de tandarts te verlichten, waardoor
in directe en indirecte zin de behandelcapaciteit in de mondzorg kan worden
verhoogd. In december zal ik mij definitief over de introductie van deze beroepsvariant
uitspreken.179Wanneer gaat het systeem in waardoor buitenlandse gediplomeerde
zich in een vroeg stadium kunnen aanmelden?Zie het antwoord op vraag 177.180Kunt u aangeven wat de regionale verschillen en behoeften
in de arbozorg zoal zijn?De regionale samenwerkingsverbanden spelen een rol bij de verbetering
van kennis over arbeidsrelevante aandoeningen en bij een juiste doorverwijzing
van de zieke werknemer en andere patiënten in de regio. Bij de ontwikkeling
van deze samenwerkingsverbanden kan rekening worden gehouden met een specifieke
regionale invulling.Afhankelijk van de ontwikkeling in de regio, de beschikbare netwerken
en de aanwezigheid van gezondheidszorgvoorzieningen, kan er accentverschil
zijn in benodigde expertise, behandelmethoden en manieren van doorverwijzen
en informatieoverdracht. Er zijn bijvoorbeeld regio's waar de ICT verder in
ontwikkeling en/of in gebruik is dan in andere regio's. Ook zijn er verschillen
in patiëntenpopulaties, beroepsbevolking en infrastructuur (bijvoorbeeld
aanwezigheid academische centra).Thans werkt ZON aan een programmavoorstel voor regionale expertisecentra
en regionale netwerken arbeid en gezondheid. Dit voorstel zal vóór
december 2000 aan de bewindslieden van VWS en SZW worden aangeboden. Hiermee
wordt het mogelijk om ingaande 1 januari 2001 alvast een aantal regionale
projecten van start te laten gaan. Een goed inzicht van mogelijke verschillen
tussen de centra kan pas gegeven worden na implementatie hiervan.181Is een indicatie te geven van de termijn waarop een
budgettair kader voor het geïntegreerd medisch-specialistisch bedrijf
tot stand komt?In de loop van dit jaar is er een grote versnelling aangebracht in het
ontwikkelen van een systeem van producttypering. Dit systeem, dat leidt tot
een geïntegreerde vergoeding van het medisch specialistisch bedrijf,
moet in 2003 in werking zijn. Op dat moment zullen ook de financiële
kaders worden geïntegreerd. Bij het declaratiesysteem geldt deze integratie
nu reeds.182Er wordt gesproken over het WBMV macrobudget. De minister
heeft echter op 26 september 2000 in de Tweede Kamer gezegd dat de behoefte
en niet het budget richtinggevend kader is dat zo nodig dan wordt overschreden?Met het beschikbaar komen van de extra middelen voor de cure, f 200
mln in 2000 en f 300 mln structureel vanaf 2001, krijgt de aanpak
van de wachttijden een extra impuls. Bij het oplossen van de knelpunten kan
derhalve worden uitgegaan van de behoefte. Doelmatigheid, transparantie en
afrekening na de prestatie gelden ondermeer uit het oogpunt van kostenbeheersing
als randvoorwaarden. Bij het hanteren van deze uitgangspunten is het niet
op voorhand te zeggen op welke terreinen (ziekenhuizen, medisch
specialisten, WBMV) de uitgaven zullen neerslaan. Derhalve zijn de extra middelen
vooralsnog aan het macrobudget van de algemene ziekenhuizen toegevoegd. U
wordt hierover nader geïnformeerd via de brief die de Tweede kamer vóór
de behandeling van de Zorgnota 2001 ontvangt naar aanleiding van de toezegging
van de minister-president tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen.183Wordt overwogen om ook nieuwe HIV-centra op te richten
(of centra te sluiten) of heeft de onderbrenging bij de WBMV in dit opzicht
geen consequenties?Met brief van 26 juli 2000 is aan de belanghebbende instanties in ons
land de «Concept-Beleidsvisie aidscentra onder de WBMV» toegezonden
met het verzoek om commentaar. In de begeleidende brief is aandacht gevraagd
voor het voornemen in principe dezelfde centra onder de WBMV te brengen als
die welke in 1990 op grond van de WZV zijn aangewezen. De reacties van bedoelde
instanties worden betrokken bij de definitieve besluitvorming.184Is het haalbaar dat de zeven klinisch-genetische centra
per 1 januari 2001 geïntegreerd zijn in de academische ziekenhuizen?
Waarom wordt ervoor gekozen om het geld voor dit onderzoek na twee jaar niet
meer te oormerken?In het kader van het voornemen om de klinisch genetische centra in de
academische ziekenhuizen te integreren is met de klinisch genetische centra
en overige betrokken partijen intensief overleg gevoerd. Dit met de bedoeling
om de integratie zo soepel mogelijk te laten verlopen. Vastgesteld kan worden
dat de meeste klinisch genetische centra positief staan tegenover een integratie
in de academische ziekenhuizen. Het streven is om per 1 januari 2001 een formele
integratie in de academische ziekenhuizen te realiseren. Eén klinisch
genetisch centrum is reeds per 1 januari 2000 geïntegreerd in een academisch
ziekenhuis. De overige klinisch genetische centra zijn in een vergevorderd
stadium voor wat betreft de afspraken voor een integratie. Voor alle duidelijkheid
zij vermeld dat elke stichting is gelieerd aan een academisch ziekenhuis en
dat er sprake is van een nauw samenwerkingsverband. Dit laatste komt tot uiting
in het feit dat het betreffende academisch ziekenhuis in het stichtingsbestuur
is vertegenwoordigd, meestal door een van de leden van de Raad van Bestuur
van het academisch ziekenhuis. Er is dus reeds een behoorlijke mate van organisatorische
verwevenheid van de stichtingen met de academische ziekenhuizen. Deze komt
verder tot uiting in het feit dat de stichtingen voor delen van het klinisch
genetisch onderzoek gebruik maken van personeel en ruimte van het academisch
ziekenhuis. Enkele stichtingen hebben zelfs geen eigen personeel in dienst
en beschikken niet over een eigen locatie.De integratie per 1 januari 2001 is dus haalbaar voor de meeste klinisch
genetische centra. Mocht dit onverhoopt bij een enkel klinisch genetisch centrum
een probleem vormen, dan heeft de betreffende organisatie nog in de loop van
2001 de tijd om de integratie alsnog tot stand te brengen.Het voornemen om de middelen voor het klinisch genetisch onderzoek en
erfelijkheidsadvisering nog twee jaar te oormerken is uitsluitend bedoeld
om de overgang van een zelfstandig centrum met een eigen bestuur en budget
soepel te laten verlopen. Daarna gaan de middelen voor deze vorm van zorg
op in het totale budget en is het verder de verantwoordelijkheid van de besturen
van de academische ziekenhuizen om daar – net als met de
overige vormen van zorg – met betrokken partijen afspraken over te maken.185Wat wordt precies verstaan onder «erfelijkheidsadvisering»?Erfelijkheidsadvisering (van complexe aard) zoals bedoeld in de regeling
klinisch genetisch onderzoek en erfelijkheidsadvisering, omvat onderzoek naar
en van erfelijke afwijkingen door middel van stamboomonderzoek, chromosoomonderzoek,
biochemische diagnostiek, ultrageluidsonderzoek en DNA onderzoek. Daarnaast
omvat erfelijkheidsadvisering het geven van erfelijkheidsadviezen en daarmee
verband houdende psycho-sociale begeleiding. De erfelijkheidsadvisering moet
worden verleend door een instelling die een vergunning heeft op grond van
de Wet op bijzondere medische verrichtingen (WBMV) voor de toepassing van
klinisch genetisch onderzoek en erfelijkheidsadvisering.Het gaat hier om de complexe problematiek voor wat betreft de aard van
de aandoening(en) in de familie en het overervingspatroon, waarbij behoefte
is aan diagnostisch (laboratorium)onderzoek in aanvulling op de anamnese,
aanvullende informatie over en onderzoek van familieleden, specifieke kennis
op bepaalde gebieden, psycho-sociale begeleiding en keuzen op het gebied van
de voorplanting. De advisering die van meer algemene en eenvoudige aard is,
kan worden gegeven door een huisarts of een klinisch specialist en valt buiten
bovengenoemde regeling.186Wat gebeurt er op korte termijn aan de knelpunten die
momenteel zijn ontstaan bij radiotherapie?Op basis van het planningsbesluit radiotherapie 2000 (Stcrt. 2000–186)
heb ik onlangs overleg gevoerd met de Nederlandse Vereniging voor Radiotherapie
en Oncologie, de NVZ vereniging van ziekenhuizen, de Vereniging Academische
Ziekenhuizen, de Orde van Medisch Specialisten en Zorgverzekeraars Nederland
over een inhaalslag op het terrein van de radiotherapie. Daar is de afspraak
gemaakt dat voor 1 november a.s. partijen mij een masterplan aanbieden waarin
wordt ingegaan op en oplossingen worden aangedragen voor de capaciteit aan
apparatuur, de personeelsproblematiek en het aspect van bedrijfstijdverlenging.187Welke vorderingen zijn er reeds gemaakt met betrekking
tot het werven van meer orgaandonoren? Zijn er al initiatieven genomen om
de situatie in ziekenhuizen te verbeteren en worden er ook nog andere potentiële
doelgroepen benaderd dan jongeren en allochtonen?Voor het antwoord op deze vraag wordt verwezen naar de brief van de Minister
van 13 oktober 2000, kenmerk CSZ/ZT/2112 482, inzake het plan van aanpak
orgaandonatie aan de voorzitter van de vaste commissie voor VWS van de Tweede
Kamer.188Welke nadelige financiële gevolgen kunnen er bij
orgaandonatie bij leven zoal optreden?In de brief van 13 oktober jl. (kenmerk CSZ/ZT/2112 482) over het
Plan van aanpak orgaandonatie is aan de Kamer bericht over het honoreren van
een subsidieaanvraag van de Nierstichting Nederland voor het vergoeden van
bepaalde «directe» kosten die verbonden zijn aan donatie bij leven
van een nier, die niet of nog niet op andere wijze worden vergoed. De Nierstichting noemt in haar rapportage zoals die is opgenomen in de
subsidieaanvraag extra kledingkosten van de donor, kosten van het huren van
een televisietoestel in het ziekenhuis, kosten van kinderopvang, kosten van
verzorging van huisdieren, reis-, parkeer- en verblijfkostenkosten van donor
respectievelijk verwanten, kosten in verband met zorg die de donor nodig heeft
naast de zorg in het ziekenhuis, en verder ook inkomstenderving van de partner
wanneer die de donor verzorgt. Daarnaast kunnen zich volgens de Nierstichting
problemen voordoen bij bepaalde kosten die door derden worden«vergoed»,
zoals de eventuele premieopslagen voor werkgévers van donoren, en de
inkomstenderving van donoren die niet in loondienst werkzaam zijn. De Nierstichting
heeft aangekondigd over deze problematiek nog een rapportage met voorstellen
voor oplossingen te zullen zenden. Na ontvangst daarvan zal worden bezien
of er aanvullende maatregelen vereist en mogelijk zijn.189Wanneer wordt bezien welke elementen uit het Spaanse
model in Nederland kunnen worden geïmplementeerd?Voor het antwoord op deze vraag wordt verwezen naar de brief van de Minister
van 13 oktober 2000, kenmerk CSZ/ZT/2112482, inzake het plan van aanpak orgaandonatie
aan de voorzitter van de vaste commissie voor VWS van de Tweede Kamer.190Hoeveel geld gaat er nu precies extra ten opzichte
van 2000 voor vermindering van werkdruk en vermindering van wachtlijsten naar
de ziekenhuissector in 2001? Hoeveel extra verpleegkundigen kunnen van de
extra werkdrukmiddelen worden aangesteld?Voor vermindering van werkdruk, dus excl. scholing en ander arbeidsmarktbeleid,
gaat er in 2001 f 16,0 mln extra ten opzichte van 2000 naar de ziekenhuissector,
te weten algemene en categorale ziekenhuizen f 14,6 mln (f 7,6 algemeen,
f 2,0 mln voor revalidatie-artsen en f 5,0 mln opleidingsfonds)
en academische ziekenhuizen f 1,4 mln.Afgezien van de materiële kosten die personeel met zich mee brengt
kan het ziekenhuismanagement, uitgaande van gemiddelde arbeidskosten voor
verplegenden en verzorgenden van circa f 70 000,– per jaar,
van bovengenoemde f 7,6 mln en f 1,4 mln tezamen derhalve circa
125 extra verpleegkundigen aanstellen. Daarnaast is, ondermeer ten behoeve
van het op peil te brengen en houden van de gespecialiseerde verpleegkundige
functies, naar aanleiding van de Algemene Politieke Beschouwingen (motie Dijkstal)
f 40 mln voor scholing vrijgemaakt.In 2000 is f 200 mln beschikbaar gesteld en vanaf 2001 is nu
f 300 mln beschikbaar gesteld. Hiermee kan zowel capaciteitsuitbreiding
als productie-uitbreiding worden gerealiseerd, zodat de spanning tussen zorgvraag
en zorgaanbod structureel kan worden verkleind. Dit draagt bij aan het verkorten
van de wachttijden.191Hoe is het «vrijgemaakte geld» in de cure
verkregen? Hoeveel bedraagt dit?Binnen de cure is voor het oplossen van specifieke knelpunten f 35
mln vrijgemaakt uit de tranche 2001 die bij Regeerakkoord indicatief voor
prioriteiten 2001 was gereserveerd. Overigens bevatte de tranche 2001 elementen
die alsnog prioriteit zullen krijgen. 192Kunt u voor de genees- en hulpmiddelen een overzicht
geven van alle overhevelingen voor de jaren 1999 t/m 2001 (bijv. naar het
ziekenhuisbudget en de verzorgingshuizen) en taakstellingen?Ter ondersteuning van de beleidsvisie Hemofilie is vanaf 2000 een
bedrag van 70 mln naar de sectoren 3.16 (algemene en categorale ziekenhuizen)
en 3.18 (academische ziekenhuizen) overgeboekt (zie Zorgnota 2000, pag. B
181).Per 2001 vindt budgettering plaats van de geneesmiddelen in verzorgingshuizen.
De geraamde middelen 251.9 mln worden per 2001 overgeboekt naar de sector
verzorgingshuizen. Hiermee is tevens een taakstelling van 25 mln gemoeid.
(Zorgnota 2001 pag. B147). Het «Actieprogramma uitgavenbeheersing hulpmiddelen»
voorziet dat in het jaar 2001 een deel van de huidige hulpmiddelenverstrekking
zal geschieden vanuit de budgetverantwoordelijkheid van verzorgings- en ziekenhuizen.
Daarbij zal worden aangesloten bij de benadering die wordt gevolgd voor de
onderbrenging van de farmaceutische zorg. Bij de overhevelingen wordt een
besparing van structureel 20 mln nagestreefd. In 2001 gaat het in beide gevallen
om 5 mln (totaal 10 mln).193Welk bedrag in totaal aan overschrijding en gespecificeerd
naar jaar, is vanaf 1994 gemoeid met de geneesmiddelen? Welk oordeel
wordt aan dit overzicht verbonden in relatie tot de beoogde kostenbeheersing?Overzicht budgetoverschrijdingen geneesmiddelen. 1994:f13,0 mln 1995:f59,1 mln  1996:f230,0 mln 1997:f346,6
mln  1998:f174,4 mln 1999:f245,8
mln Deze overschrijdingen dienen te worden beschouwd tegen de achtergrond
van de autonome kostenontwikkeling en de beschikbaar gestelde kaders. Uit
het rapport van de werkgroep kostenbeheersing blijkt dat de gemiddelde groei
in de periode 1989–1997 gemiddeld 6% was. Indien er geen kostenbeheersing
zou zijn geweest dan was de gemiddelde groei 10,4% geweest. Inmiddels is sprake
van een autonome kostenontwikkeling van 11%. De structurele besparing over
deze periode is circa f 2,3 miljard. Zoals u uit het overzicht van de
kostenbeheersingsmaatregelen kunt opmaken zijn er nadien nog kostenbeheersingsmaatregelen
getroffen zoals, claw-back (f 425 mln), herijking vergoedingslimieten
GVS (f 158 mln), buiten WTG-maatregel (f 80 mln). De structurele
besparing per 2000 bedraagt circa f 3 miljard. De conclusie is dan ook
dat het kostenbeheersingsbeleid succesvol is.194Wat was de gemiddelde doorlooptijd in Nederland voordat
nieuwe medicijnen zijn toegelaten en opgenomen in het GVS? Wat zijn de doorlooptijden
in de ons omringende landen en kan een verklaring worden gegeven voor eventuele
verschillen?Gemiddeld duurt het twee à drie maanden vanaf het moment dat de
fabrikant een aanvraag voor opname van een geneesmiddel in het pakket heeft
ingediend tot het moment van toelating tot de vergoeding. Deze doorlooptijd
varieert van minder dan een maand voor nieuwe geneesmiddelen die een variatie
zijn op een bestaand geneesmiddel (bijvoorbeeld een andere toedieningsvorm)
tot circa drie maanden voor nieuwe geneesmiddelen die door de
Commissie Farmaceutische Hulp van het College voor Zorgverzekeringen moeten
worden beoordeeld alvorens een beslissing over de opname wordt genomen.Er zijn geen gegevens bekend over de doorlooptijd in andere landen. In
het algemeen geldt volgens de Europese Transparantierichtlijn dat beslissingen
over de vergoeding van geneesmiddelen binnen 90 dagen na de aanvraag genomen
dienen te worden. Er zijn geen aanwijzingen dat de toelating tot het pakket
in andere Europese landen sneller gaat dan in Nederland.195Bij de factoren genoemd bij de stijging van de uitgaven
voor geneesmiddelen is de vergrijzing niet genoemd. Wat is hiervoor de reden?De op pag. 101 van de Zorgnota 2001 genoemde opsomming is niet limitatief.«Vergrijzing» is inderdaad één van de oorzaken
van de stijgende kosten. Bijlage 4.6 van de Zorgnota 2001 geeft de relatie
tussen leeftijd, geslacht en geneesmiddelengebruik.196Waarom bestaat er geen eenduidigheid rondom de criteria
voor de toelating van nieuwe geneesmiddelen? Wordt de opvatting van de voorzitter
van de Commissie Farmaceutische Hulp gedeeld dat de geneesmiddelenfabrikanten
en de instanties die de toetsing voor toelating verzorgen «elkaars werelden
niet kennen» (Medisch Vandaag, 11 oktober 2000)? Welke (beleids)conclusie
wordt daaraan verbonden?Zowel de criteria voor de toelating tot bijlage 1A als de criteria voor
toelating tot bijlage 1B zijn duidelijk in het Verstrekkingenbesluit ziekenfondsverzekering
vermeld en worden in de toelichting nader uitgelegd. Dit wil echter niet zeggen
dat hiermee de uiteindelijke beslissing over toelating altijd op voorhand
te voorspellen is. De Commissie Farmaceutische Hulp voert een wetenschappelijke
beoordeling uit en de Minister een beleidsmatige afweging, waarbij de toepassing
van de criteria afhankelijk van de omstandigheden van het specifieke geval
tot een bepaalde beslissing leidt.Voor zover de voorzitter van de Commissie Farmaceutische Hulp met zijn
uitspraak bedoelt dat de belangen van de farmaceutische industrie en de instanties
die de toetsing uitvoeren niet altijd overeenkomen, kan deze opvatting gedeeld
worden. Tijdens de procedure wordt de fabrikant echter in ruime mate in de
gelegenheid gesteld om overleg te voeren en te reageren op het standpunt van
de toetsingsinstantie. Er bestaat daarom geen aanleiding om deze procedure
aan te passen.197Wat wordt verstaan onder bewezen voorwaarde?Nieuwe geneesmiddelen die niet in een groep onderling vervangbare geneesmiddelen
op bijlage 1A kunnen worden geplaatst, worden onder andere beoordeeld op hun
therapeutische waarde alvorens een beslissing over de toelating tot het pakket
kan worden genomen. De therapeutische waarde is de som van alle eigenschappen
van een geneesmiddel die relevant zijn voor de behandeling, zoals effectiviteit,
bijwerkingen, toepasbaarheid en gebruikersgemak. Om de therapeutische waarde
te kunnen vaststellen wordt het geneesmiddel vergeleken met reeds bestaande
geneesmiddelen of andere behandelingsmethoden. De Commissie Farmaceutische
Hulp van hetCollege voor Zorgverzekeringen beoordeelt aan de hand
van deze eigenschappen of op basis van de aangeleverde gegevens een betekenisvolle
therapeutische meerwaarde «bewezen» wordt geacht.198Wanneer treden verschillen op tussen Denemarken en
Nederland waardoor het eerste land nog lagere uitgaven per persoon aan geneesmiddelen
heeft?Uit cijfers van de Pharmaceutical Group of the Union en de Stichting Farmaceutische
Kengetallen komt het volgende beeld naar voren:Geneesmiddelenconsumptie per hoofd van de bevolking in guldens:  199119921994199519961998Nederland248307332372358421Denemarken298328267354438393Omdat de grondslag voor de berekeningen in de loop der jaren is gewijzigd,
is het niet verstandig op deze basis groeicijfers te berekenen. Duidelijk
is niettemin te zien dat het Deense cijfer grotere stijgingen en dalingen
vertoont dan het Nederlandse. Met name 1994 en 1996 wijken af van het patroon.
OECD-cijfers voor 1996 komen in het Nederlandse geval zeer goed overeen met
de bovenstaande statistiek. Het Deense OECD-cijfer is echter iets lager dan
het Nederlandse. Internationale cijfers later dan 1998 zijn nog niet beschikbaar.Het Deense systeem in vogelvlucht:Apotheekinkoopprijzen in Denemarken zijn vrij, maar vergoedingsprijzen
worden vastgesteld aan de hand van apotheekinkoopprijzen in Denemarken en
andere Europese Unie landen. Van 1994–1996 heeft de industrie vrijwillig
prijzen bevroren. In 1997 is dit verplicht gebeurd. Van 1998–2000 is
een convenant met de industrie gesloten. In ruil voor zeer beperkte prijsstijgingen
is afgezien van een aantal maatregelen, waaronder therapeutische substitutie.In Denemarken wordt sinds jaren veel bijbetaald. Vergoeding bestond uit
0, 50, 75 of 100% afhankelijk van de therapeutische waarde van het geneesmiddel
en de indicaties. Sinds 2000 wordt de vergoeding gebonden aan de jaarlijkse
uitgaven aan geneesmiddelen van de patiënt.199De kwaliteit en veiligheid van het gebruikte lichaamsmateriaal
wordt voorzover mogelijk gewaarborgd. Kan worden aangegeven welke veiligheidsrisico's
kennelijk aanvaardbaar worden gevonden? Waar ligt de grens tussen wel en niet
aanvaardbaar?De discussie over het wel of niet aanvaardbaar zijn van bepaalde veiligheidsrisico's
bij geneeskundige handelingen met lichaamsmateriaal kan niet los gezien worden
van vergelijkbare discussies binnen de bloedvoorziening en de medische biotechnologie.
Uitgangspunt in deze discussies is dat een nulrisico niet bestaat, dit geldt
zeker ook voor de toepassingen van lichaamsmateriaal in geneeskundige handelingen.
Afhankelijk van de stand van de wetenschap met betrekking tot de mogelijke
gezondheidsrisico's en het al dan niet beschikbaar zijn van alternatieve behandelingsmethodes
zal voortdurend de afweging gemaakt moeten worden over de aanvaardbaarheid
van bepaalde risico's. Bij deze risico-afweging zal tevens de ernst van de
te behandelen aandoening een rol spelen; bij een terminale hartpatiënt
spelen mogelijke infectierisico's bij transplantatie van een beschikbaar donorhart
een heel andere rol dan bij de patiënt waarbij donorbot in een heupoperatie
zal worden gebruikt. Concluderend kan gesteld worden dat de grens tussen het wel en niet aanvaardbaar
zijn van veiligheidsrisico's niet statisch is maar afhankelijk is van de op
dat moment geldende wetenschappelijke inzichten, de beschikbare alternatieven
en de ernst van de te behandelen aandoening. De nieuwe wetgeving betreffende
de veiligheid en kwaliteit van lichaamsmaterialen zal hiervoor een wettelijk
kader geven.200De kennis van genomics heeft ingrijpende gevolgen voor
het wetenschappelijk onderzoek en de uiteindelijke toepassingen ervan in de
landbouw, industrie, etc. Wordt hier feitelijk gezegd dat hiermee de keus
voor de toelaatbaarheid van deze tak van de biotechnologie al gemaakt is?Samengevat komt het beleid op het terrein van de biotechnologie neer op
het bevorderen van het verwerven van kennis en het doen ontwikkelen van nieuwe
toepassingen van biotechnologie onder randvoorwaarden van optimale veiligheid
en aanvaardbaarheid.Genomics is op zichzelf geen toepassing, maar een nieuw onderzoeksterrein,
dat ontstaat nu de complete DNA-informatie (genoom) van mensen, dieren, planten
en micro-organismen beschikbaar komt. Dit betekent een ongekende toename van
de kennis over soorten en individuele organismen. Kennis over het genoom betekent
groeiend inzicht in de wisselwerking tussen individu en omgeving. Juist door
dat inzicht in de genen zal onze kennis toenemen over de invloed van milieu,
leefstijl, geneesmiddelen en voeding op de gezondheid van mens, dier en plant.Toepassing van de kennis uit de genomics kan vele vormen aannemen, van
diagnostiek, het ontwikkelen van effectievere geneesmiddelen, het ontwikkelen
van nieuwe en veilige voedingsmiddelen tot het vinden van veilige toepassingen
van én mogelijke alternatieven voor genetisch gemodificeerde organismen
in bijvoorbeeld de milieutechnologie.Onlangs is het strategisch actieplan genomics aangeboden aan de ministers
van EZ en OC&W. Het kabinet vindt dat Nederland gezien zijn goede uitgangspositie
en het grote belang van het terrein de ambitie moet hebben om een belangrijke
speler te worden op het gebied van de genomics. Dat vraagt om adequate gecoördineerde
en significante investeringen, ook van de overheid. Het kabinet heeft zich
voorgenomen om nog in 2000 met een standpunt over versterking van de genomics
infrastructuur te komen. Ter voorbereiding hiervan wordt een Tijdelijke Adviescommissie
Kennisinfrastructuur Genomics ingesteld. Het strategisch actieplan en andere
initiatieven kunnen als uitgangspunt dienen. De kansen die het terrein biedt
kunnen niet los gezien worden van het maatschappelijk draagvlak voor de uiteindelijke
toepassingen. Voor zover deze relevant zijn voor de investeringsvraagstukken
worden deze door de commissie meegewogen.Voorts verwijs ik de vragensteller naar de Integrale Nota Biotechnologie
van het Kabinet.201Hoe verhoudt zich percentueel het risico van de toepassing
van menselijk lichaamsmateriaal tot de toepassing van dierlijk materiaal?Om de verhouding tussen de risico's bij gebruik van menselijk en dierlijk
lichaamsmateriaal te kunnen bepalen zouden alle risico's kwantitatief bekend
moeten zijn. Humaan lichaamsmateriaal wordt al tientallen jaren toegepast
in de transplantatiegeneeskunde, maar het blijkt dat inzichten in de gezondheidsrisico's
die samenhangen met de verschillende klinische toepassingen nog
steeds veranderen. Deze risico's zijn als zodanig dus ook nog niet goed kwantitatief
te benoemen.Voor wat betreft de toepassing van dierlijk lichaamsmateriaal moet een
onderscheid gemaakt worden tussen het gebruik van dood en levend materiaal.
Hartkleppen (dood lichaamsmateriaal) van dierlijke oorsprong worden al enige
jaren gebruikt als een alternatief voor humane- dan wel kunstkleppen. Hoewel
niet precies gekwantificeerd, zijn deze risico's in de praktijk aanvaardbaar
gebleken. Onzekerheid bestaat echter nog wel omtrent de te verwachten gezondheidsrisico's
bij gebruik van levend dierlijk lichaamsmateriaal, zowel voor de ontvanger
als voor diens naaste omgeving. Wel lijkt ook hier het risico, net als bij
het gebruik van humaan lichaamsmateriaal, afhankelijk van de specifieke toepassing.202Hoe groot is het bedrag van de onderzoeksgelden dat
wordt besteed aan genetisch onderzoek?Een exact bedrag is op dit moment moeilijk te geven. Het merendeel van
het huidig genetisch onderzoek is preklinisch van aard en wordt bekostigd
met middelen verstrekt via OC&W. Tal van initiatieven worden op dit moment
ontwikkeld ter versterking van het onderzoek op dit terrein. Het kabinet heeft
onlangs ingestemd met de instelling van een Tijdelijke Adviescommissie Kennisinfrastructuur
Genomics. Deze commissie zal op korte termijn adviseren over de wenselijke
investeringen op het gebied van genomics, rekening houdend met de reeds lopende
initiatieven en onderzoeksinspanningen. Onderzoek naar klinische toepassingen
van genomics en de maatschappelijke en ethische vragen die deze toepassingen
oproepen worden steeds meer opportuun en VWS erkent zijn verantwoordelijkheid
in deze. Die verantwoordelijkheid krijgt vorm langs 3 wegen:a. middels een adviesaanvraag aan de Raad voor Gezondheidsonderzoek (RGO)
en opdrachten tot verkenning aan Stichting Toekomstscenario's Gezondheidszorg
(STG);b. zwaartepunt onderzoek genetica onderzoek via ZON (vooralsnog f 0,7
mln);c. participatie in interdepartementale werkverbanden ter nadere invulling
en versterking van het onderzoek. Voorts wordt er veel genetisch onderzoek
gedaan in de farmaceutische industrie (farmacogenomics).203Zijn deze besparingen nog niet bereikt omdat invoering
van het GVS moeizaam verloopt?In het concept-rapport van het NIVEL over de meting van de implementatie
EVS over 1999 komt naar voren dat naar verwachting binnen de groep huisartsen
die het EVS gebruiken een besparing is bereikt van ongeveer f 12,–
per patiënt. Bij de meting is gebruik gemaakt van een beperkte groep
huisartsen, zodat enige voorzichtigheid met dit cijfer moet worden betracht.
Indien dit gegeven wordt geëxtrapoleerd naar alle huisartsen die de beschikking
hadden over het EVS in 1999 (vanaf 1 april) dan zou de besparing over
1999 ongeveer 21 mln bedragen. Het spreekt vanzelf dat de beperkte besparing
verband houdt met de beperkte groep huisartsen die over het EVS beschikt en
de mate waarin deze huisartsen ook feitelijk gebruik maken van het EVS. Daarnaast
geeft de trage implementatie van het EVS aanleiding tot zorgen.204Hoe ziet een vast-variabele kostensystematiek eruit? Een vast variabele kostensystematiek houdt in dat een onderscheid wordt
gemaakt met betrekking tot (de doorberekening van) de vaste kosten (kosten
die niet wijzigen naar mate er meer werkzaamheden worden verricht) en de variabele
kosten (de meerkosten die met extra werkzaamheden zijn gemoeid) in een tarief.
Binnen de receptregelvergoeding voor apotheekhoudenden wordt vanaf 1-01-2000
uitgegaan van een verhouding van 60% vaste kosten en 40% variabele kosten.
Als er meer recepten worden afgeleverd wordt de receptregelvergoeding dan
ook slechts met 40% van de kosten verhoogd.205Worden bij het jaarlijkse onderzoek naar de beleidsmaatregelen,
de doelmatigheid en de effectiviteit in de dagelijkse praktijk ook patiënten
betrokken?De mate van participatie van patiënten(organisaties) in het beleidsonderzoek
geneesmiddelen is afhankelijk van het type onderzoek waarover wordt gerapporteerd.
Het onderzoek naar de effectiviteit van het geneesmiddel – de toepassing
van het geneesmiddel in de dagelijkse praktijk – is bijvoorbeeld veelal
patiëntgebonden onderzoek. De opzet van het onderzoek (het protocol)
is de primaire verantwoordelijkheid van de onderzoekers, die zelf een inschatting
maken van de te betrekken partijen. Patiënten(organisaties) zullen bij
de verwerking van de resultaten van de onderzoeksactiviteiten – de implementatiefase –
nauw betrokken worden. De doelmatigheid en effectiviteit van het geneesmiddel
kan ook worden bestudeerd met behulp van registraties.
Deze zijn niet alleen opgezet voor onderzoek maar zijn tegelijkertijd bedoeld
om doelmatige toepassing van het geneesmiddel te bewerkstelligen. Bij de opzet
en uitvoering hiervan zijn patiënten(organisaties), evenals behandelaars,
direct betrokken. Bovendien worden patiënten(organisaties) in staat gesteld
onderwerpen aan te dragen – via zogenoemde signaleringen – voor
de programmering van het Beleidsonderzoek Geneesmiddelen van het CVZ. Het
CVZ kan dergelijke signalementen ook doorgeleiden naar andere intermediaire
onderzoeksorganisaties. Bij de registratie van bijwerkingen spelen patiënten
een belangrijke rol, aangezien zij degenen zijn die besluiten een mogelijke
bijwerking al dan niet aan hun arts te melden.206Is 11% een realistisch geraamde groei?Geneesmiddelen (pag. 107 bovenaan)De genoemde 11% is exclusief het reeds ingeboekte beleid. Inclusief beleid
is het beschikbare kader 8,5%. De verwachting is dat het beschikbare kader
voor geneesmiddelen voldoende is. Uiteraard kan de ontwikkeling van nieuwe
medicijnen, waarvoor voorheen geen medicatie bestond, een opwaartse druk geven.Hulpmiddelen (pag. 107 midden)De aangegeven 11% voor hulpmiddelen is géén raming, maar
heeft betrekking op de gerealiseerde gemiddelde jaarlijkse groei in de periode
1995–1998. Thans gaan we uit van 9,5% vóór beleid.207Wanneer is het onderzoek naar de gevolgen van extramuralisatie
op de kostenbeheersing afgerond?Het Kwaliteits Instituut voor Toegepaste Thuiszorgvernieuwing (KITTZ)
en hetCollege voor Zorgverzekeringen hebben onderzoek verricht naar de gevolgen van de extramuralisatie voor de in het verleden geconstateerde
kostenontwikkeling bij de hulpmiddelen. Het rapport «Toename hulpmiddelengebruik»
van het KITTZ en de «Monitor Hulpmiddelen» van het CVZ ontving
u bij schrijven (DBO-CB-U-2 080 599) van 28 juni jl.Voor meer inzicht in de actuele en toekomstige effecten van extramuralisatie
zal het CVZ informatie blijven verzamelen ten behoeve van de periodiek verschijnende
«Monitor hulpmiddelen».208Kan aangegeven worden wat het bedingen van kortingen
door verzekeraars tot nu toe aan besparingen heeft opgeleverd?Het College voor Zorgverzekeringen geeft aan dat het met de huidige beschikbare
gegevens nog steeds niet mogelijk is onderscheid te maken naar volume- en
prijscomponenten.Hoewel een exacte uitsplitsing van de besparing naar volume- en prijscomponenten
nu dus nog niet mogelijk is, wordt in de «Monitor hulpmiddelen»
wel al voorzichtig geconstateerd dat de inspanningen van ziekenfondsen om
tot prijsafspraken te komen met leveranciers van hulpmiddelen een prijsdrukkend
effect hebben gehad. Ook zijn door zorgverzekeraars voorkeurspakketten samengesteld.
Dergelijke prijsafspraken hebben een matigend effect gehad op de kostenontwikkeling.
Verder wordt aangegeven dat als gevolg van de invoering van gebruiksnormen
en gebruikstermijnen de kostenstijging voor een aantal categorieën hulpmiddelen
de kostenstijging duidelijk beperkt is gebleven.209Wordt met «Productgebonden budget» bij
de hulpmiddelen hetzelfde bedoeld als «Persoonsgebonden budget»
in de overige sectoren van de zorg? Zo nee, waarom wordt hiervoor dezelfde
afkorting gebruikt? Zo ja, waarom wordt een andere term gebruikt?Evenals met het «Persoonsgebonden budget» wordt met het «Productgebonden
budget» bij de hulpmiddelen gestreefd naar grotere keuzevrijheid en
verantwoordelijkheid van de gebruiker. Gezien het doorgaans materiële
karakter van de verstrekking extramurale medische hulpmiddelen, is –
in lijn met de motie van Blerck-Woerdman c.s. (Tweede Kamer, 1998–1999,
24 124, nr. 79) – specifiek voor de hulpmiddelenverstrekking aangehaakt
bij de terminologie van productgebonden.Het productgebondenbudget voor hulpmiddelen geeft daarbij geen vrijheid
om bijvoorbeeld te kiezen voor «handen aan het bed» in plaats
van een hulpmiddel.Het hanteren van de enigszins verwarrende gelijkluidende afkorting komt
voort uit diezelfde historische context.210Welke onderdelen hebben een knelpunt? Wanneer is bekend
of de regeling op die onderdelen wordt aangepast?De evaluatie van de gevolgen van de wijziging van de Regeling hulpmiddelen
1996 van 1 april 1999 is door het College voor Zorgverzekeringen neergelegd
in een tweetal rapporten van 25 november 1999 en 22 juni 2000. De aanbevelingen
uit de eerste evaluatie zijn overgenomen in de wijziging van de regeling met
ingang van 1 januari 2000. Bij schrijven van 15 augustus jl. bent u in kennis
gesteld van het CVZ-rapport: «Tweede evaluatie wijziging Regeling hulpmiddelen
met ingang van 1 april 1999 en 1 juli 1999». Waar aanbevolen
zal de Regeling hulpmiddelen 1996 worden gewijzigd per 1 januari 2001.211Waarom wordt hier niet gekozen voor een persoonsgebonden
budget? (4.2.2.5)Zie het antwoord op vraag 209.212Wanneer mag de Kamer het wetsvoorstel inzake de veiligheid
en kwaliteit van lichaamsmateriaal tegemoet zien?Naar het zich nu laat aanzien zal het conceptwetsvoorstel van de Wet veiligheid
en kwaliteit van lichaamsmaterialen in december aan de Ministerraad worden
aangeboden. Het concept wetsvoorstel wordt momenteel getoetst door de betrokken
veldpartijen en de betrokken ministeries. Bij een goed verloop van de behandeling
door de Raad van State kan het wetsvoorstel medio 2001 door de Kamer tegemoet
worden gezien.213Het kabinet staat positief tegenover octrooiering van
biotechnologische uitvindingen op het terrein van de gezondheidszorg. Hoe
wordt voorkomen dat door deze octrooiering wetenschappelijk onderzoek door
andere bedrijven of instellingen hinder ondervindt en daardoor ontwikkelingen
worden afgeremd? Vallen onder de octrooiering alleen ideeën, geestelijk
gedachtegoed, of kan hieronder ook materie, zoals nieuw ontdekt DNA, vallen?Het octrooisysteem speelt eerder een positieve dan een negatieve rol bij
het verrichten van wetenschappelijk onderzoek. Het octrooisysteem heeft twee
functies, een informatiefunctie en een beschermingsfunctie. Het is van belang
dat universiteiten, waar het meeste wetenschappelijke onderzoek wordt verricht,
oog hebben voor deze functies van het octrooisysteem. De informatiefunctie
van het octrooisysteem wordt benut indien voorafgaand aan en tijdens wetenschappelijk
onderzoek gebruik wordt gemaakt van informatie uit octrooiliteratuur. Het
octrooirecht heeft namelijk als voordeel dat de beschermde resultaten openbaar
worden gemaakt, zodat iedere belangstellende daarvan kan kennis nemen en daarop
kan voortbouwen. Dit voorkomt ook dubbel werk. Door vermelding in de octrooiregisters
wordt men daarnaast (inter)nationaal zichtbaar wat de onderhandelingspositie
kan versterken en de kansen op contractonderzoek vergroot. Ten aanzien van
de beschermingsfunctie moet het niet de bedoeling zijn zoveel mogelijk octrooien
te verwerven en dat de universiteiten elkaar daarbij moeten beconcurreren.
Het moet er vooral om gaan dat de universiteiten zich bewust zijn van de mogelijkheden
om onderzoeksresultaten te beschermen met het oog op mogelijke commerciële
toepassing. Een belangrijke voorwaarde voor succesvolle commerciële toepassing
is dat onderzoeksresultaten, waar mogelijk, door een octrooi beschermd zijn.
Op het moment dat wetenschappers de uitvinding wettelijk beschermd kunnen
krijgen, zullen ondernemers meer geneigd zijn het product verder te ontwikkelen.
Octrooiering van biotechnologische uitvindingen kan daarmee de innovatie op
het terrein van de gezondheidszorg bevorderen.Indien er geen beschermingsvorm van uitvindingen zijn zoals het octrooirecht
dan zullen onderzoekers hun toevlucht nemen tot geheimhouding. Partijen weten
dan niet van elkaar waar men mee bezig is.De aanleiding voor het kabinetsstandpunt «Octrooiering biotechnologische
uitvindingen» was het aannemen door het Europees Parlement en de Raad
van de Europese Unie van de richtlijn inzake de rechtsbescherming van
biotechnologische uitvindingen van 6 juli 1998, nr. 98/44/EG. Deze richtlijn
dient te worden geïmplementeerd in de nationale wetgevingen, in dit geval
de Rijksoctrooiwet, de Rijksoctrooiwet 1995 en de Zaaizaad- en Plantgoedwet.Wie een uitvinding doet kan daarvoor een octrooi verkrijgen. Om voor octrooiering
in aanmerking te komen moet de uitvinding aan vier criteria voldoen: ze moet
nieuw zijn (geen deel uitmaken van de stand van de techniek, inventief zijn
(niet voor de hand liggend), industrieel toepasbaar en nawerkbaar zijn. Een
ontdekking, het onthullen van iets dat al in de natuur bestaat, is niet octrooieerbaar.
Met inachtneming van de vier vereisten valt onder een octrooi de werkwijze
en/of het rechtstreekse voortbrengsel van die werkwijze. Afhankelijk van de
soort uitvinding. Een deel van het menselijk lichaam dat is geïsoleerd
of dat anderszins door een technische werkwijze is verkregen is vatbaar voor
octrooiering. Bijvoorbeeld insuline, dit is een in het menselijk lichaam voorkomende
stof die voor medische doeleinden wordt gemaakt met behulp van daarvoor genetisch
gemodificeerde bacteriën. De techniek voor modificatie van deze bacteriën
en de gemodificeerde bacteriën zelf zijn octrooieerbare uitvindingen.Een louter DNA-fragment, dat geen aanwijzing voor een functie en dus geen
technische informatie bevat, is niet octrooieerbaar.214Hoe ziet de volgorde en fasering eruit? (4.3.1.1)Voor de beantwoording van deze vraag wordt verwezen naar de nadere uitwerking
van het programma Deregulering en instrumentering dat vóór 1
november a.s. aan de Tweede Kamer zal zijn uitgebracht, zoals toegezegd tijdens
het Algemeen Overleg van 31 mei 2000 over het geneesmiddelenbeleid en in de
brief van 15 september 2000 over enkele door de Tweede Kamer aangenomen moties
inzake het geneesmiddelenbeleid.215Welk bedrag aan besparing wordt verwacht door de invoering
van het protocol voor maagzuurremmers?Het protocol voor maagzuurremmers is een onderdeel van het «Hardlopers»-beleid.Dit beleid moet leiden tot een besparing van f 100 mln.216Wanneer wordt het GVS afgeschaft conform de voorstellen
van het rapport-De Vries?Alvorens tot het volledig afschaffen van het GVS kan worden overgegaan
zullen zorgverzekeraars voldoende tegenwicht moeten kunnen bieden aan de geneesmiddelenleveranciers
om te voorkomen dat de uitkomsten van prijsonderhandelingen met hen leiden
tot prijzen die fors hogere uitgaven voor geneesmiddelen inhouden. Hierdoor
zouden of de nominale premies sterk moeten stijgen dan wel zouden patiënten
met forse eigen bijdragen moeten worden geconfronteerd. Ook moet worden voorkomen
dat artsen dan uitsluitend op financiële gronden worden beperkt in hun
voorschrijfgedrag waardoor de patiënten wellicht niet de meest optimale
geneesmiddelen krijgen (de zogenoemde eerste keuzemiddelen). Op dit moment
wordt onderzocht of en hoe meer prijsconcurrentie kan worden bewerkstelligd
met een andere aanpak van generieke geneesmiddelen in het GVS. 217Wat is «de toekomst»? Welk jaartal is hieraan
verbonden? Is het ministerie van SZW betrokken bij de ontwikkeling en invoering?Wat de «toekomst» betreft ten aanzien van het gebruik maken
van farmaco-economische studies bij de toelating tot het verstrekkingenpakket
moet gedacht worden aan een termijn van zo'n drie jaar nadat de regelgeving
(in 2001) is aangepast. Deze tijd is volgens het Cvz nodig om de industrie
een redelijke termijn van invoering toe te staan. Het jaartal dat hieraan
is verbonden is derhalve 2004.Bij deze technische ontwikkeling is het Ministerie van SZW als zodanig
niet betrokken.218Welke mogelijkheden heeft de minister om de invoer
van niet of slechts op recept verkrijgbare geneesmiddelen via internet te
voorkomen? Op welke wijze wordt de farmaceutische industrie hierop aangesproken?Om de invoer van ongeregistreerde geneesmiddelen en receptplichtige geneesmiddelen
(zonder recept) te voorkomen heeft de IGZ de volgende bevoegdheden:1. de algemene bevoegdheden zoals opgenomen in de Algemene wet bestuursrecht;2. de bijzondere bevoegdheden die zijn opgenomen in de Wet op de Geneesmiddelenvoorziening.Slechts degenen die op het Nederlandse grondgebied illegaal geneesmiddelen
verhandelen en/of deze in Nederland via internet illegaal deze geneesmiddelen
aanbieden kunnen hier via het strafrecht op worden aangesproken.219Waar doelt u concreet op wanneer u stelt dat VWS «stimuleert
dat de consument betrouwbare informatie krijgt en een bemiddelende rol speelt
bij het samenbrengen van de veldpartijen»?Ik zal ervoor zorgen dat er een zogenoemd gezondheidsportaal op internet
wordt opgezet waar burgers betrouwbare en toegankelijke informatie kunnen
vinden. Er zullen criteria opgesteld worden voor het bepalen van die betrouwbaarheid
en toegankelijkheid. Ik zal nader aandacht besteden aan dit onderwerp in het
begin november te verschijnen VWS-standpunt op het advies «Patiënt
en Internet» van de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg (RVZ).220Hoe richt het ministerie de stimulerende rol in om
de consument betrouwbare informatie van internet te laten halen?Zie het antwoord op vraag 219.221Wanneer treedt de Nationale structuur in werking en
is al bekend wanneer de eerste inventarisatie is afgerond?De nationale structuur weesgeneesmiddelen is momenteel in oprichting.
Een voorbereidende werkgroep is gevormd bij het gebied Medische Wetenschappen
van NWO waaraan vertegenwoordigers deelnemen van NWO, het agentschap CBG,
de brancheorganisaties Nefarma en Biofarmind van de farmaceutische industrie,
een vertegenwoordiger van ZorgOnderzoek Nederland, een voormalig
lid van de groep die het Advies Orphan Drugs (weesgeneesmiddelen) van de Raad
voor Gezondheidsonderzoek gestalte heeft gegeven en twee vertegenwoordigers
van patiëntenorganisaties. Naar verwachting zal het merendeel van de
leden van de voorbereidingsgroep ook zitting nemen in de stuurgroep. Daarnaast
neemt een vertegenwoordiger van VWS deel aan de voorbereidingen en deze zal
ook te zijner tijd in de stuurgroep zitting nemen. De verwachting is dat de
stuurgroep in het eerste kwartaal van 2001 van start zal gaan. Een profielschets
van de functionaris voor het bureau bij MW-NWO is nagenoeg afgerond. De stuurgroep
en het bureau zullen samen de nieuwe nationale structuur weesgeneesmiddelen
vormen. Een volledige inventarisatie van de zeldzame ziekten in Nederland
door patiëntenorganisaties heeft niet plaatsgevonden, hoewel dit aanvankelijk
wel de bedoeling was. De voorbereidende werkgroep is unaniem van mening dat
het integraal in kaart brengen van zeldzame ziekten, waarmee bedoeld wordt
het aangeven van de ziektelast, de problemen voor individuele patiënten,
de mogelijkheden voor diagnostiek en behandeling en andere relevante zaken,
beter is dan een«simpele» telling van het aantal patiënten
per ziekte en het totale aantal patiënten met een zeldzame ziekte in
Nederland. Het is dan ook de bedoeling dat de integrale aanpak via de nationale
structuur geïnitieerd wordt.222Het beleid inzake weesgeneesmiddelen wordt besproken.
Is de regering bereid gezien de hoge kosten van onderzoek naar en ontwikkeling
van geneesmiddelen bij de voorjaarsnota het budget voor NWO te verhogen teneinde
onderzoek te stimuleren?De nationale structuur weesgeneesmiddelen die opgericht zal worden door
het gebied Medische Wetenschappen van NWO (MW-NWO) in samenwerking met het
agentschap College ter Beoordeling van Geneesmiddelen zal naast stimuleren,
als taak hebben het inventariseren en – zonodig coördineren –
van wetenschappelijke en industriële activiteiten op het gebied van de
weesgeneesmiddelen. Thans bestaat er in Nederland geen overzicht over genoemde
activiteiten. Alvorens het budget van NWO uit te breiden is het zinnig eerst
een inventarisatie uit te laten voeren door de nieuwe structuur en te zien
waar eventuele knelpunten liggen. Op basis hiervan kan beoordeeld worden of
het budget van NWO uitgebreid zou moeten worden. Het programma Stimulering
Innovatief Geneesmiddelenonderzoek en Ondernemerschap in Nederland (STIGON),
ondergebracht bij MW-NWO, is mede bedoeld voor het ontwikkelen van weesgeneesmiddelen.
VWS draagt hieraan f 2 mln bij op een totaal bedrag van f 20 mln
tijdens de looptijd van het programma in de periode 2000–2003. Dit bedrag
ligt vast voor de genoemde periode. Overigens heeft de Minister van OC&W
de jaarlijkse bijdrage aan NWO per 1 januari 2001 eenmalig met f 50 mln
verhoogd; hiervan zal een deel ten goed komen aan het gebied Medische Wetenschappen.223Wat zullen de gevolgen zijn voor de vergoeding van
één bepaald hulpmiddel bij voorschrijving door diverse zorgverleners
(qua eigen bijdrage, vergoeding door zorgverzekeraar etc.) en wat betekent
dit voor de keuzemogelijkheden voor patiënten/cliënten voor een
zorgaanbieder?Zorgverzekeraars zijn eraan gehouden dat de wettelijke aanspraken op hulpmiddelenzorg –
die voor alle ziekenfondsverzekerden gelijk zijn – kunnen worden verwezenlijkt.
Waar de verzekerde aantoonbaar is aangewezen op een specifiek middel kan hij
dat altijd krijgen. Verder behoren afspraken over de inrichting van de zorg,
het volume aan zorg, de doelmatigheid en de kwaliteit, in de overeenkomst
tussen de zorgverzekeraar en de potentiële zorgaanbieder
neer te slaan. Zorgverzekeraars zullen daarbij hun contracteringsbeleid moeten
invullen in het bewustzijn dat zij concurreren om de gunst van de verzekerden.De huidige regeling vereist bij het tot gelding van de aanspraak krachtens
de Ziekenfondswet doorgaans voorafgaande toestemming van het ziekenfonds.
De aanvraag hiertoe vereist meestal een toelichting van de behandelend arts
ten behoeve van de beoordeling van rechtmatigheid en doelmatigheid door het
ziekenfonds. Na toestemming kan de aanspraak tot gelding worden gebracht bij
een van de (diverse) gecontracteerde zorgaanbieders. De aard van de «voorschrijver»
is daarbij niet bepalend voor de omvang van de vergoeding. Waar geen sprake
is van gemaximeerde vergoedingen, is de vergoeding voor de verstrekking volledig
ten laste van het ziekenfondsbudget. In de situatie van gemaximeerde vergoedingen
kan wel de mate van eigen bijdrage worden beïnvloed door de invloed van
het contracteerbeleid van de individuele zorgverzekeraar op de door de gecontracteerde
zorgaanbieders gehanteerde productprijzen.224Is het Hulpmiddelen Informatie Centrum ook toegankelijk
via Internet en hoe wordt bekendheid gegeven aan het centrum?Momenteel beziet een platform waarin de veldpartijen zitting hebben, aan
welke voorwaarden het Hulpmiddelen Informatie Centrum moet voldoen en op welke
wijze dit kan worden gerealiseerd. De optie van toegankelijkheid via Internet
krijgt daarbij nadrukkelijke aandacht.225Kunnen voorbeelden gegeven worden van hulpmiddelen
die een integraal onderdeel vormen?Het «Actieprogramma uitgavenbeheersing hulpmiddelen» (Tweede
Kamer, 1999–2000, 24 124, nr. 100) geeft in paragraaf 4.4.1.
voorbeelden van hulpmiddelen die kunnen worden gezien als integraal onderdeel
van een medisch-specialistische behandeling. Daarbij worden o.a. genoemd de
botgroeistimulator, drukpakken ter behandeling van brandwonden en de bone
anchored hearing aid.226Wat wordt bedoeld met de voor- en nadelen van een no-fault
compensation systeem? Wat is precies het verschil met het bestaande systeem
van medische aansprakelijkheid?De achtergrond voor het onderzoek naar een no-fault compensation systeem
is dat in het recente verleden diverse malen de gedachte werd geopperd om
een no-fault compensation systeem voor gezondheidsschade te introduceren als
alternatief voor het bestaande systeem van medische aansprakelijkheid. Bij
de behandeling van het voorstel van Wet klachtrecht cliënten zorgsector
is uitvoerig ingegaan op deze suggestie. Geconcludeerd werd toen dat een wijziging
van het Nederlandse systeem van vergoeding van letselschade naar verwachting
zulke vergaande consequenties zou hebben, dat eerst veel meer duidelijkheid
moet worden verkregen over eventuele gevolgen daarvan, alsmede over de voor-
en nadelen van een dergelijk systeem. Het rapport van de Nationale ombudsman
inzake de HIV-besmetting van hemofiliepatiënten (juli 1995) heeft het
vraagstuk omtrent no-fault-compensation ook actueel gemaakt.Aan ZorgOnderzoekNederland is de opdracht gegeven een onderzoek te entameren
naar de haalbaarheid van een no-fault compensation systeem. Onderzocht gaat
worden welke voor- en nadelen er verbonden zijn aan een systeem waarbij aan
slachtoffers van medische ongevallen automatische vergoeding
wordt toegekend in vergelijking met de voor- en nadelen van het bestaande
aansprakelijkheidssysteem. Bij het bestaande systeem van medische aansprakelijkheid
dient in het algemeen het slachtoffer te bewijzen dat er een fout is gemaakt
of dat het toegediende product gebrekkig was en dat zijn/haar schade uit die
fout of dat gebrek voortvloeit voordat tot vergoeding wordt overgegaan. Bij
een no-fault systeem komt deze causaliteitsvraag niet aan de orde.Afhankelijk van de resultaten van het onderzoek kan naar voren komen of
een no-fault-compensation systeem haalbaar is, zo ja, in welke vorm het systeem
gegoten kan worden. Er zijn verschillende vormen van no-fault systemen denkbaar,
bijvoorbeeld een waarborgfonds of een patiëntenletselverzekering.227Via een navelstrengbloedbank moet Nederland gaan bijdragen
aan de wereldwijde voorziening van passende stamcellen. Kan deze passage nader
worden toegelicht? Hoe zal het gebruik van uit Nederland afkomstige stamcellen
in het buitenland kunnen worden bewaakt? Aan wie zullen deze stamcellen worden
geleverd en aan wie niet? Wat zal er gebeuren wanneer in het buitenland op
een voor Nederland onethische wijze met stamcellen wordt omgegaan? Worden
er momenteel al stamcellen aan het buitenland geleverd? Zo ja, onder welke
voorwaarden?Transplantatie van stamcellen speelt een belangrijke rol in de behandeling
van (kwaadaardige) hematologische ziekten. Ongeveer 30% van de patiënten
die een stamceltransplantaat nodig hebben kunnen hiervoor gebruik maken van
beenmerg preparaten van een broer of zus met een identieke weefseltypering.
De overige 70% zijn aangewezen op beenmerg van een niet-verwante donor, maar
met een overeenkomstige weefseltypering. Hiertoe is een wereldwijd bestand
beschikbaar van 4 miljoen (vrijwillige) donoren. Voor 30–40% van de
Nederlandse patiënten waarvoor een verzoek wordt gedaan is er geen passende
donor.Navelstrengbloed wordt normaliter na de bevalling niet gebruikt en bevat
bloedvormende voorlopercellen en stamcellen en vormt zodoende een alternatief
voor patiënten voor wie geen passende beenmergdonor beschikbaar is. Voor
het wereldwijde gebruik van navelstrengbloed zal door stichting EUROCORD worden
aangesloten bij het reeds bestaande systeem voor de onverwante beenmerg transplantaten.
Dat systeem wordt in Nederland beheerd door EUROPDONOR. EUROPDONOR heeft een
lijst met geaccrediteerde centra voor onverwante beenmergtransplantaties.
Alleen deze centra kunnen een verzoek indienen voor een search naar een passend
beenmergpreparaat. Deze centra zijn geaccrediteerd op basis van een set van
kwaliteits- en ethische normen in beheer bij EUROPDONOR, die wereldwijd worden
toegepast en regelmatig worden aangepast aan de laatste stand van de wetenschap.
Inmiddels heeft EUROCORD een bestand van 800 navelstrengbloed-preparaten in
het bestand van EUROPDONOR laten opnemen. Van deze 800 preparaten zijn er
nu 4 afgegeven aan in het buitenland geaccrediteerde instellingen.228Wanneer verwacht u het advies over de kennislacunes
ten aanzien van de klinische toepassing en maatschappelijke effecten van genomics?Het onderzoek van de Raad voor de Gezondheidszorg naar de kennislacunes
ten aanzien van de klinische toepassing en maatschappelijke effecten van genomics
bestaat uit een aantal deelonderzoeken, waarvan de resultaten van het eerste
deelonderzoek in het voorjaar van 2001 worden verwacht. 229Welke activiteiten onderneemt c.q. ondersteunt de landelijke
overheid op het terrein van de multiculturalisatie?Op 6 juli jl. heeft de Raad voor de Volksgezondheid & Zorg het advies
«Interculturalisatie van de Gezondheidszorg» uitgebracht. In een
achtergrondstudie is extra aandacht besteed aan allochtone cliënten en
geestelijke gezondheidszorg. Het standpunt op dit advies is in voorbereiding
en zal in november aan de Kamer worden toegezonden. In dit standpunt zal worden
ingegaan op de manier waarop de interculturalisatie van de gezondheidszorg
met nieuwe impulsen zal worden vormgegeven. Verder zal de rol van de landelijke
overheid hierbij aan de orde worden gesteld.Op basis van de inhoud van het advies en de achtergrondstudie heb ik besloten
de interculturalisatie van de GGZ, als apart aandachtspunt te betrekken bij
de algemene reactie.Overigens zal ook in de nota Beleid voor patiënten/consumenten, die
begin volgend jaar verschijnt, aandacht worden besteed aan de interculturalisatie
van de gezondheidszorg.230Welke relatie zit er tussen tabel 5.1 (118) en tabel
5.1 (B31) waarbij het gemiddelde aantal erkende bedden soms hoger, dan weer
lager is dan de toegestane capaciteit? Waarom zijn de contactcijfers RIAGG
verschillend in tabel 5.1 (118) en 5.6 (B33)?De gegevens in tabel 5.1 (118) zijn afkomstig van het CTG en komen overeen
met de gegevens, die vermeld zijn in de rapportage wachttijden en wachtlijsten
in care en cure in 1999 (1 september 2000). Het CTG heeft deze capaciteitsgegevens
gehanteerd bij de afrekening 1999 en zodanig omgerekend dat aansluiting ontstaat
op de verschillende uitgavenkaders binnen de GGZ die zijn gepresenteerd in
tabel 5.2. op pag. 119. De gegevens in tabel 5.1 (B31) zijn afkomstig van
Prismant. De contactcijfers van de RIAGG-en in tabel 5.6 (B33) zijn gebaseerd
op de producktieafspraken, zoals vermeld in het Jaarverslag van het CTG, 1999.
De contactcijfers in tabel 5.1 (118) zijn in relatie tot het RIAGG-kader gebracht
en gebruikt voor de afrekening 1999.231Hoe is het grote verschil in de uitgaven, omgerekend
per bed, tussen APZ en PAAZ (146 000 en 163 000) enerzijds en anderzijds
Instellingen voor kinder- en jeugdpsychiatrie (279 000) te verklaren?In de GGZ-sector zijn de kosten van een bed gebaseerd op de Ctg-beleidsregels.
In deze beleidsregels wordt rekening gehouden met de verschillende zorgzwaartes,
de functie (intramuraal/extramuraal) en de aard van de zorg (volwassenzorg,
kinder- en jeugd, verslavingszorg, forensische zorg). De verschillen in kosten
per bed worden vooral veroorzaakt door de personele kosten. Zo is b.v. de
hulpverlening aan kinderen en jeugdigen relatief arbeidsintensief en kent
het een multidisciplinair karakter.232De posten 5.13 en 5.11 gaan vanaf 2002 en 2003
naar beneden. Wat is hiervoor de reden?Het bedrag in tabel 5.13 daalt met ingang van 2002 met f 8 mln vanwege
het aflopen van het heroïne-experiment. Het bedrag vermeld in tabel 5.11
gaat met ingang van 2003 naar beneden met f 25 mln. De reden hiervoor is dat de tijdelijke stimuleringsregeling AMW met ingang van 1 januari
2004 afloopt. Vanaf 2004 wordt de f 25 mln toegevoegd aan het gemeentefonds.233Hoeveel extra middelen ten opzichte van 2000 worden
in 2001 ingezet in de GGZ ten behoeve van oplossen van de wachtlijsten en
verlaging van de werkdruk? Hoeveel extra mensen kunnen door extra middelen
voor de terugdringing van de werkdruk worden aangesteld?In totaal is er voor de wachtlijsten en werkdruk in de GGZ in 2001 f 75
mln extra beschikbaar. Dit is inclusief f 25 mln uit de motie Dijkstal
c.s. (vergaderjaar 2000–2001, nr. 27 400). Dit totaalbedrag van
f 75 mln wordt als volgt ingezet. Voor de bestrijding van de wachtlijsten
in de GGZ wordt f 70 mln ingezet. Hiervan is 50 bedoeld voor aanvullende
productieafspraken, f 2 mln voor pilots naar de innovatieve aanpak van
wachtlijsten waar onorthodoxe oplossingen kunnen worden uitgetest, en f 18
mln voor een gefaseerde landelijke invoering van PGB (f 14 mln voor PGB
functie begeleiding, f 4 mln PGB functie verblijf/behandeling).Van het totaalbedrag wordt f 5 mln ingezet voor de bestrijding van
de werkdruk. Hiertoe wordt de opleidingscapaciteit voor psychiaters vergroot,
worden knelpunten opgelost in de opleidingscapaciteit voor gezondheidszorgpsychologen,
psychotherapeuten en verpleegkundigen en worden maatregelen genomen om de
psychosociale belasting, agressie en onveiligheid in de GGZ terug te dringen.
Deze maatregelen zijn primair bedoeld om de werking van arbeidsmarkt voor
de GGZ te verbeteren: de kans op instroom wordt vergroot door het aanbodspotentieel
te vergroen en op uitstroom verkleind door de werkomstandigheden te verbeteren.
Gezien de arbeidsmarktomstandigheden zijn dit op dit moment de meest voor
de hand liggende maatregelen om de werkdruk te verminderen.234Voor het uitbreiden van de logeerfunctie is in 1999
extra geld beschikbaar gesteld. Desondanks zijn er zulke lange wachtlijsten
dat nieuwe aanmeldingen niet eens meer op de wachtlijst geplaatst worden.
Bent u bereid dit structureel aan te gaan pakken? Zo neen, waarom niet?De logeerfunctie is een nieuwe vorm van zorg. In totaal is er 5 mln beschikbaar
gesteld om de eerste logeervoorzieningen op te zetten. Wanneer deze logeervoorzieningen
enige tijd functioneren, zal er een evaluatie plaatsvinden waarin onder meer
de behoefte onderbouwd zal worden. GGZ-Nederland inventariseert samen met
de ouderverenigingen de lengte van de wachtlijsten. Wanneer de uitkomst van
deze inventarisatie daar aanleiding voor geeft, zal bekeken worden hoe een
uitbreiding van de logeervoorzieningen structureel aangepakt kan worden. Daarbij
moeten de extra gelden voor deze functie worden afgewogen tegen andere prioriteiten
binnen de zorg.235Kan een verklaring worden gegeven voor het feit dat
ondanks het wachtgeldfonds in de geestelijke gezondheidszorg bij ouderen en
kinderen door Prismant een toename van het aantal wachtenden met een complexere
problematiek wordt waargenomen (bijv. persoonlijkheidsstoornissen en autisme)?In de Prismant-rapportage wordt gesproken over een toename van de ernst
van de problematiek. 30% van de instellingen geeft aan dat de ernst van de
problematiek van wachtende cliënten is toegenomen, 10% van de instellingen
geeft aan dat de ernst is afgenomen en 60% van de instellingen geeft aan dat
geen verandering in de ernst van de problematiek heeft plaatsgevonden. Uit
de Prismant-rapportage blijkt ook dat bij instellingen die wachtlijstmiddelen
hebben ontvangen de ernst van de problematiek onder wachtenden is afgenomen.
De wachtlijstmiddelen hebben dus juist een positief effect op de ernst van
de problematiek onder wachtenden.236Waarom zijn geen middelen gereserveerd voor landelijke
invoering van het persoonsgebonden budget (begeleiding in de GGZ) in 2001,
terwijl invoering in 2001 voorzien was? Welke mogelijkheden ziet u om alsnog –
via verschuivingen binnen het GGZ-budget – landelijke invoering in 2001
te verwezenlijken?Conform de motie Dijkstal c.s. (vergaderjaar 2000–2001, nr. 27 400)
is er f 25 mln beschikbaar gekomen voor de reductie van de wachtlijsten
en de verlaging van de werkdruk in de GGZ. Daar het PGB tevens bijdraagt aan
het terugdringen van de wachtlijsten is besloten een deel van deze middelen,
te weten 18 mln, in te zetten voor een gefaseerde landelijk invoering van
PGB in de GGZ vanaf januari 2001. Dit bedrag wordt toegevoegd aan de reeds
beschikbare f 5 mln, zodat er in totaal f 23 mln voor PGB in de
GGZ beschikbaar is.237Kan worden aangeven waarom er voor het landelijk invoeren
van het PGB in de GGZ voor 2001 geen middelen zijn gereserveerd, zodat de
invoering in 2001 niet kan plaatsvinden?Zie het antwoord op vraag 236.238Wanneer kan de Kamer resultaten tegemoet zien van de
raakvlakprojecten (GGZ en verstandelijk gehandicaptenzorg)?De projecten op het raakvlak van de jeugd geestelijke gezondheidszorg/verstandelijk
gehandicaptenzorg zijn tussen 1 oktober 1999 en 1 januari 2000 gestart. In
de subsidiebeschikking voor deze projecten heb ik als aanvullende voorwaarde
gesteld dat ik jaarlijks door middel van een verslag op de hoogte wil worden
gebracht van de voortgang van het project als mede de inhoudelijke ontwikkelingen.
De instellingen waar de projecten worden uitgevoerd moeten mij in februari
2001 voor de eerste maal verslag uitbrengen. Daarna kan ik de Kamer van de
resultaten op de hoogte brengen.239Waarom worden er geen middelen beschikbaar gesteld
voor invoering van PGB in de GGZ? Op welke gronden is besloten dat landelijke
invoering van PGB in de GGZ niet kan of zal plaats vinden?Zie het antwoord op vraag 236.240Wat is de reden van het verlengen van het experiment
met de PGB in de GGZ en waarom wordt het uitgebreid van drie naar vijf instellingen?Het CVZ heeft dit jaar een onderzoek (quick scan) uitgevoerd naar mogelijke
knelpunten met betrekking de uitvoering van de regeling PGB. Dit onderzoek
was nog niet afgerond tijdens het verschijnen van de Zorgnota. In
afwachting van de resultaten van het onderzoek (quick scan) lag het voor de
hand het experiment te verlengen en uit te breiden naar 5 regio's. Het beschikbare
bedrag werd daarom per 2000 opgehoogd van f 2 mln naar f 5 mln.
Dit betekende dat ook het aantal experimenteerregio's uitgebreid kon worden.
Overigens wordt het budget niet aan instellingen toegekend maar aan de zorgkantoren
in de desbetreffende regio's. Aangezien het CVZ onlangs (na het verschijnen
van de Zorgnota) dit onderzoek heeft afgerond en heeft geconcludeerd dat het
PGB in de GGZ per 1 januari 2001 kan worden ingevoerd, is besloten tot
een gefaseerde invoering van PGB (zie ook het antwoord op vraag 243).241Hoeveel plaatsen komen er bij de MFC's en wanneer zijn
die gereed?Op basis van gegevens uit het jaar 1991 hebben GGZ-Nederland en de Vereniging
Gehandicaptenzorg Nederland de behoefte aan MFC's geraamd op 250–300
plaatsen. In opdracht van het departement doet Prismant onderzoek wat momenteel
de omvang is van de doelgroep. Dit onderzoek wordt noodzakelijk geacht alvorens
een uitspraak te kunnen doen over het aantal benodigde plaatsen/stoelen in
MFC's. De resultaten van het onderzoek worden eind dit jaar verwacht. Op grond
hiervan zal een standpunt over de capacitaire gevolgen worden ingenomen. De
Kamer zal worden geïnformeerd over de resultaten van het onderzoek alsmede
de capacitaire maatregelen na de Voorjaarbriefbesluitvorming.242Waarom zijn er geen middelen gereserveerd voor PGB
in de GGZ?Zie het antwoord op vraag 236.243Wat is de betekenis van de uitspraak dat in 2001 het
PGB GGZ landelijk kan worden ingevoerd, maar dat dat niet gebeurt vanwege
het niet beschikbaar stellen van middelen? Kan er een garantie worden gegeven
dat de benodigde middelen per 2002 wel beschikbaar komen?Zie het antwoord op vraag 236.244Waarom worden er geen middelen gereserveerd voor een
landelijke invoering van een PGB voor begeleiding in de GGZ als het experiment
kennelijk geslaagd is?Zie het antwoord op vraag 236.245Kunt u een overzicht geven van de capaciteit maatschappelijke
opvang in 1997 en 1998 en de uitgaven daarvoor?De capaciteit van de maatschappelijke opvang inclusief vrouwenopvang was
in 1997 8256 plaatsen en in 1998 8757 plaatsen. In 1997 waren de gelden onderdeel
van de TWSSV/FSV waarvan het totale budget f 176,7 mln was. In 1998 was
de omvang van specifieke uitkering maatschappelijke opvang f 139 mln
en de vrouwenopvang f 71 mln.Cijfers over het aanbod in de maatschappelijke opvang maken ook onderdeel
uit van de monitor maatschappelijke opvang waarvan de eerste rapportage vóór
het eind van dit jaar zal verschijnen. 246Kloppen berichten uit de Volkskrant van 12-10-2000
dat psychische klachten geen grond voor WAO worden gevonden door de commissie-Donner?Nee. De Volkskrant citeert uit een stuk dat is verspreid voor een conferentie
die op 20 juni jl. is gehouden. Het betreft een conceptdocument dat tussen
nu en februari wordt aangepast aan de hand van de discussies tijdens deze
conferentie. De hoofdlijn van de genoemde concept-tussenrapportage is dat
mensen met psychische klachten met tijdige signalering van klachten, adequate
begeleiding en zorg, in goede samenhang aangeboden, voor een belangrijk deel niet in de WAO terecht hoeven te komen. De commissie pleit
voor een cultuuromslag: het bespreekbaar maken van psychische klachten, het
actief benaderen van medewerkers die zich met psychische klachten ziek hebben
gemeld en het nadrukkelijk betrekken van reïntegratie in het behandelingsproces.
Het gaat erom te voorkomen dat mensen onnodig in de WAO belanden. Als mensen
vervolgens toch (en dan dus terecht) arbeidsongeschikt verklaard worden wegens
psychische redenen is dat wel degelijk een grond voor uitkering op basis van
de WAO.247Kan een overzicht gegeven worden van het aantal dak-
en thuislozen in Nederland, uitgesplitst naar leeftijd en verblijfplaats?
Kan ook worden aangegeven welk percentage verslaafd en/of psychisch gestoord
is?Het is niet eenvoudig om inzicht te krijgen in de totale omvang van deze
moeilijke doelgroep die vaak geen vaste woon- of verblijfplaats heeft. Schattingen
komen uit op zo'n 20 000 à 30 000 personen. Langs verschillende
wegen wordt wel geprobeerd om inzicht in de omvang en de problematiek van
deze groep te verkrijgen. Een onderzoek naar deze problematiek wordt in 2002
afgerond. Verder voert een aantal steden waaronder Amsterdam telonderzoeken
uit. Ook de monitor maatschappelijke opvang zal op termijn hier meer inzicht
in moeten geven. Dit geldt ook voor het aantal en de problemen van mensen
die in instellingen verblijven. De cijfers van de Federatie Opvang van 1999
geven aan dat in dat jaar 12 915 personen in de maatschappelijke opvang
(exclusief vrouwenopvang)verbleven. De grootste groep zit in de leeftijd van
21 tot 41 jaar. Het aantal mensen met psychische stoornissen is gemiddeld
10% en gemiddeld 22% heeft verslavingsproblemen.248Op welke wijze zal het extra bedrag van f 35 mln
worden ingezet? Hoeveel extra opvangplaatsen zullen daarvan worden verwezenlijkt,
hoeveel extra medewerkers ingezet etc?Aan het GGZ-kader is in het jaar 2001 incidenteel f 35 mln toegevoegd
om daarmee de doelstellingen uit de «Beleidsvisie GGZ» eerder
te kunnen realiseren. Over de precieze invulling is nog overleg met betrokken
partijen.In ieder geval worden de volgende uitbreidingen voor een bedrag van in
totaal f 11 mln één jaar eerder gestart. Voor de versterking
van de 1e lijn wordt f 5 mln ingezet, waarvan f 3 mln voor de consultatiefunctie
en f 2 mln voor het experiment met de 1e lijnspsycholoog. Verder wordt
f 3 mln ingezet voor kenniscentra. Tevens wordt f 3 mln ingezet
voor een vervroegde uitbreiding van de logeerfunctie in de kinder- en jeugdpsychiatrie.
Dit wordt toegevoegd aan de reeds beschikbare f 2 mln in het bouwkader,
waarmee in totaal 68 plaatsen kunnen worden gecreëerd. 249Wat is de reactie van het kabinet op de constatering
van de Federatie Opvang dat het aantal illegalen dat een beroep doet op de
maatschappelijke opvang flink toeneemt en dat daardoor de capaciteit te kortschiet?In mei van dit jaar hebben de ministeries van VWS en Justitie over deze
problematiek gesproken met de Federatie Opvang en de VNG. Tijdens dit overleg
bleek met name onduidelijkheid te bestaan over de vraag welke regelgeving
van toepassing is op de verschillende categorieën vreemdelingen. Omdat
bestaande voorzieningen voor asielzoekers in een aantal gevallen soelaas kunnen
bieden, en de instellingen voor maatschappelijke opvang niet altijd verantwoordelijk
zijn voor illegalen in noodsituaties, is het belangrijk dat de hulpverlening
weet om welke specifieke groep het gaat. De Federatie Opvang organiseert op
23 november 2000 een congres «de maatschappelijke opvang en vrouwen
met een onzekere verblijfstitel». Het doel hiervan is onder meer om
hulpverleners en instellingen handvatten te bieden hoe zij met deze groep
om kunnen gaan. Tevens is een aantal andere afspraken gemaakt over bijvoorbeeld
het uitwisselen van informatie en een vervolgoverleg. Begin augustus bent
u hierover per brief geïnformeerd.250Wat is de reactie van het kabinet op de constatering
van maatschappelijke organisaties dat een dak- en thuislozen vergrijst en
daarvoor geen adequate opvang bestaat?Gemeenten hebben, samen met de betrokken zorginstellingen, de verantwoordelijkheid
voor de totstandkoming van een goed zorgaanbod voor deze groep mensen. Er
bestaan verschillende mogelijkheden om een dergelijk zorgaanbod tot stand
te brengen. Een verpleeghuis kan in principe bedden reserveren voor elke soort
patiënt. Dak- en thuislozen hebben echter vaak een zodanig afwijkend
gedrag (bijvoorbeeld drugs- of alcoholgebruik), dat ze beter in hun eigen
woonomgeving kunnen verblijven. Er worden dan ook andere initiatieven ontplooid
om tot goede zorg voor deze groep mensen te komen. In het kader van substitutie
kan bijvoorbeeld verplegend personeel ingezet worden in de instelling voor
maatschappelijke opvang.Het signaal dat de dak- en thuislozen vergrijzen, en dat daar goede opvang
voor moet zijn, neemt het ministerie wel serieus. Om de problemen nader te
inventariseren, en te komen tot mogelijke oplossingen, zal VWS de betrokken
partijen bijeenbrengen. Het is de bedoeling om dit begin volgend jaar te organiseren.251Vindt de regering een eigen onderzoeksprogramma voor
de maatschappelijke opvang noodzakelijk? Is zij bereid dit in te passen binnen
het onderzoeksinstituut ZorgOnderzoek Nederland?Bij de maatschappelijke opvang zijn verschillende partijen, bijvoorbeeld
de gemeenten, de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) en de verslavingszorg,
verantwoordelijk. Gelet hierop is het niet wenselijk een apart onderzoeksprogramma
voor de maatschappelijke opvang te starten. Het uitgangspunt is dat de maatschappelijk
opvang aan bod komt binnen de bestaande onderzoeksprogramma's. Daarnaast laat
VWS zelf een aantal onderzoeken uitvoeren die raakvlakken hebben met de maatschappelijk
opvang zoals het onderzoek naar verkommerden en verloederden. Tot slot zal
aan de hand van de rapportage 1999 van de monitor maatschappelijke opvang
bekeken worden of er onderwerpen zijn die in dit kader nader onderzocht dienen
te worden. 252Kan een 24-uurs opvang ook bijdragen in verlaging van
de fysieke last van burgemeesters (en hun waarnemers), vooral van de grotere
steden, t.g.v. het moeten afgeven van BOPZ-verklaringen? Is er ooit onderzoek
gepleegd naar deze last? Zo ja, met welk resultaat? Zo nee, zou de regering
daartoe bereid zijn en kan dit dan betrokken worden bij de tweede evaluatie
BOPZ?24-uurs opvang kan ertoe bijdragen dat acute noodsituaties tijdig worden
afgewend, zodat het afgeven van een last tot inbewaringstelling niet meer
nodig is. Voor zover mij bekend is er geen onderzoek verricht naar de fysieke
last voor burgemeesters en wethouders. Over de beperkingen van de administratie
in de uitvoeringspraktijk is contact geweest met de Vereniging van Nederlandse
Gemeenten. Daarbij zijn het gebruik van moderne communicatiemiddelen (fax/e-mail)
en het gebruik van de elektronische handtekening aan de orde geweest. Wat
betreft dit laatste aspect wordt momenteel – in breder verband –
onderzocht of wetgeving aangepast moet worden. Er is dan ook geen aanleiding
om dit onderwerp tevens te betrekken bij de tweede evaluatie van de Wet BOPZ.
Overigens merk ik op dat het programma daarvoor reeds vaststaat.253Samenwerking tussen politie en hulpverlening is van
groot belang in het overlastbeleid voor verslaafden, zo constateert het kabinet.
Op welke wijze wil het kabinet dit stimuleren?De uitvoering van de maatschappelijke opvang en de openbare geestelijke
gezondheidszorg (OGGZ) is de verantwoordelijkheid van centrumgemeenten. Zij
dienen de regie te voeren, en een hulpaanbod te creëren dat zo goed mogelijk
is afgestemd op de regionale situatie.Samenwerking vindt gelukkig op veel plaatsen al in toenemende mate plaats.
Het Amstelzorgakkoord in Amsterdam is hiervan een goed voorbeeld. Verder maakt
de samenwerking tussen politie en hulpverlening onderdeel uit van het lokale
beleid op het terrein van de OGGZ.Gemeenten en andere betrokken partijen worden door het rijk op diverse
manieren gestimuleerd en ondersteund. VWS heeft een ondersteuningsproject
gefinancierd dat is uitgevoerd door de VNG. Dit heeft geresulteerd in een
«Handboek maatschappelijke opvang» waarin aan centrumgemeenten
handvatten worden geboden om in de eigen regio met verschillende partijen
aan de slag te gaan om te komen tot een regionaal beleidsplan en een sluitend
aanbod.Ook op het terrein van de OGGZ heeft VWS de totstandkoming van integrale
hulpverlenings- en opvangprogramma's gestimuleerd. In oktober vorig jaar is
een landelijk convenant voor de OGGZ ondertekend door de VNG, GGD-nl., GGZ-Nl.,
ZN, de Federatie Opvang en VWS. Op dit moment zijn deze partijen werkzaam
in een landelijk platform, dat als doel heeft om regionale partijen te ondersteunen
bij de totstandkoming van samenwerkingsafspraken en een goed vangnet.Tot slot zal mede naar aanleiding van de uitkomsten van het tweede deel
van het onderzoek «Mensen zonder zorg» het kabinet bezien of verdere
stimulering nodig is.254Hoe stimuleert het kabinet het ontwikkelen van integrale
hulpverlenings- en opvangprogramma's voor dak- en thuislozen, zwervers, verslaafden?Zie het antwoord op vraag 253. 255In hoeveel steden in Nederland is op dit moment een
gebruikersruimte voor verslaafden in gebruik?Onbekend is in hoeveel steden op dit moment een gebruikersruimte voor
verslaafden in gebruik is. Van een aantal gemeenten worden de gebruikersruimten
beschreven in het rapport «Overlast en beleid» van het bureau
regioplan, dat u op 1 juli 1999 toegezonden is.256Kan een overzicht worden gegeven van het aantal en
type dagbestedingsprojecten die verschillende gemeenten uitvoeren voor dak-
en thuislozen en verslaafden?VWS heeft geen overzicht van het aantal en type dagbestedingsprojecten
voor deze groep, omdat dit onder de verantwoordelijkheid van gemeenten valt.
Activiteiten op het terrein van maatschappelijk herstel (waaronder dagbesteding)
komt wel aan de orde in het deelmonitor gemeentelijk beleid van de monitor
maatschappelijke opvang. Voor het einde van dit jaar ontvangt u de rapportage
1999 van deze monitor. Voor een overzicht van dagopvangprojecten in de voormalige
«overlastgemeenten» verwijs ik u naar het rapport «Overlast
en beleid» van het bureau regioplan dat u op 1 juli 1999 toegezonden
is.257Kunt u uitleggen waarom de GGZ – in tegenstelling
tot andere sectoren – tot 2003 nodig heeft voor benchmarking?De GGZ-sector wijkt af van de overige AWBZ-sectoren in die zin dat het
veld initiatiefnemer is van het benchmark-traject. De brancheorganisatie GGZ-Nederland
neemt het voortouw bij de ontwikkeling van het benchmarkmodel en heeft ervoor
gekozen vanuit de instellingspraktijk benchmarks te ontwikkelen. In drie verschillende
deelprojecten worden verschillende kengetallen getest bij een tiental grote
(regionale) instellingen. Na een evaluatie medio 2002, wordt overgegaan tot
een gefaseerde landelijke invoering en test van het benchmarkmodel. De betrokkenheid
van het veld heeft een breed draagvlak gecreëerd. De tijdsinvestering
in een uitgebreide en zeer zorgvuldige wijze van het testen van modellen moet
zich terugverdienen in kwaliteit en een gestroomlijnde landelijke invoering.
Net als in de overige AWBZ-sectoren zullen binnen de GGZ-sector de randvoorwaarden
voor benchmarking nog deze kabinetsperiode worden vervuld. De eerste landelijke
benchmark vindt plaats tijdens het begin van de volgende kabinetsperiode.258Bij de indicatiestelling in de GGZ wordt gesteld dat
korte, enkelvoudige indicatie niet zinvol is via het RIO. In hoeverre geldt
dit voor de Verpleging, Verzorging en thuiszorg?Uitgangspunt voor het werkterrein van de RIO's is dat er in de sectoren
verzorging en verpleging inclusief thuiszorg, de sector gehandicaptenzorg
en de sector geestelijke gezondheidszorg een objectieve, onafhankelijke en
integrale indicatiestelling dient te worden gerealiseerd om de reële
behoefte aan zorg van een zorgvrager te kunnen bepalen. Die integrale afweging
maakt het noodzakelijk over de grenzen van genoemde zorgsectoren heen de behoefte
aan zorg in kaart te brengen. Bij de gefaseerde invoering van die integrale
indicatiestelling dient de meerwaarde van die integratie voor de zorgvrager
centraal te staan. Een korte, enkelvoudige zorgvraag op het terrein van verpleging
en verzorging inclusief thuiszorg staat veelal op voorhand niet los van een
zorgbehoefte op aanpalende AWBZ-sectoren of voorzieningen in
de sfeer van welzijn, wonen en Wvg en verdient derhalve een integrale afweging
via een RIO.Als het echter gaat om de vormgeving van de indicatiesteling in de GGZ
lijkt, vanuit een oogpunt van integraliteit, aansluiting bij een RIO voor
de kortdurende, enkelvoudige GGZ (de cure) de cliënt weinig meerwaarde
te bieden, mede ook gezien het curatieve karakter van de kortdurende, enkelvoudige
GGZ. In die zin wijkt de kortdurende, enkelvoudige GGZ af van de sector verpleging
en verzorging en van de gehandicaptenzorg. Maar ook voor de indicatiestelling
in de kortdurende, enkelvoudige GGZ zijn de uitgangspunten objectief, integraal
en onafhankelijk van belang, waarbij de nadruk ligt op een zo objectief mogelijke
indicatiestelling, vast te leggen in protocollen die zo veel mogelijk eenheid
van taal vertonen met de door een RIO gehanteerde protocollen.Wanneer het gaat om langdurige en complexe GGZ-zorg zijn er wel raakvlakken
met de door het RIO geïndiceerde zorg en kan er aldus sprake zijn van
meerwaarde voor de cliënt ook gezien de mogelijke raakvlakken van zijn
zorgvraag met gemeentelijk gefinancierde voorzieningen op het gebied van wonen
en welzijn.259Waarom richt de interculturalisatie zich alleen op
asielzoekers?Het beleid ten aanzien van interculturalisatie in de gezondheidszorg,
en dus ook de geestelijke gezondheidszorg, richt zich op de totale groep allochtonen,
waaronder de vluchtelingen en asielzoekers. Het in de Zorgnota genoemde convenant
«GGZ-aanbod asielzoekers» is wel alleen gericht op asielzoekers.260Op welke wijze bent u voornemens de psychiatrische
zorg voor jeugdigen te gaan verbeteren?Het verbeteren van de psychiatrische zorg voor kinderen en jeugdigen is
al enige jaren een speerpunt in mijn beleid. Mijn beleid op dit terrein is
beschreven in de Beleidsvisie Geestelijk Gezondheidszorg 1999. Het verbeteren
van de zorg komt onder andere tot uiting in de financiële gegevens over
de uitgaven voor dit onderdeel van de zorg. In 1996 werd f 168,3 mln
uitgegeven, in 1999 f 199,6 mln en voor 2001 is f 253,6 mln voorzien.
Deze bedragen gelden voor de instellingen voor kinder- en jeugdpsychiatrie.
Daarnaast is door de jeugdafdelingen van de RIAGG'en in 1999 f 100,6
mln uitgegeven. Om de zorg voor kinderen en jeugdigen met chronische psychiatrische
problemen te verbeteren heb ik GGZ-Nederland gevraagd een Stuurgroep in te
stellen voor een periode van vier jaar om te bevorderen dat dit ook daadwerkelijk
gebeurt. De Stuurgroep gaat 1 november a.s. van start en zal zich onder andere
bezig houden met de volgende vraagstukken; zorg, scholing, arbeidstoeleiding
maar bijvoorbeeld ook de wetgeving rondom studiefinanciering bij verblijf
in een RIBW. GGZ-Nederland ontvangt voor de Stuurgroep vier jaar subsidie,
f 50 000,– op jaarbasis.De nieuwe Wet op de jeugdzorg – thans in voorbereiding – sluit
aan bij het verbeteren van de psychiatrische zorg voor kinderen en jeugdigen.261Afgelopen jaren hebt u de inkoopkorting GGZ niet doorgevoerd.
Bent u bereid om hier ook in 2001 vanaf te zien, aangezien als gevolg van
extramuralisering en vermaatschappelijking van de zorg, de efficiëntie
van inkoop door instellingen niet gewaarborgd kan worden en het hiermee uitgespaarde
bedrag door de sector in te laten zetten voor (een gedeelte van)
de realisatie van de adviezen van de Commissie Schruijer? Zo neen, waarom
niet?Evenals voorgaande jaren zal de inkooptaakstelling in 2001 worden gecompenseerd
door toevoeging van het op de materiële budgetten gekorte bedrag aan
de personele budgetten.Het rapport van de Commissie Schuyer wordt medio 2001 uitgebracht. Op
basis van de aanbevelingen zal het kabinet een standpunt innemen over de te
nemen te maatregelen.262Wanneer wordt het hoofdstuk multiculturele samenleving
en GGZ toegevoegd aan beleidsvisie conform de motie van Vliet?Zie het antwoord op vraag 229.263Voor de psycho-gerontische problematiek heeft de regering
f 20 mln extra uitgetrokken. Het AZU heeft indertijd samen met de H.C.
Rümke-groep een aanvraag ingediend voor de oprichting van een Instituut
voor Geriatrie en Ouderenpsychiatrie in het AZU met een topreferente functie
voor deze problematiek. Is deze aanvraag bij de beslissing over de extra middelen
betrokken? Hoe denkt de regering over zo'n topreferent instituut?Voor de zorg op het grensvlak van ouderenzorg en GGZ is vanaf 2000
in totaal f 20 mln toebedeeld aan de regio's. Deze middelen zijn geoormerkt
en kunnen alleen worden ingezet voor initiatieven waarbij beide sectoren samenwerken.
Deze middelen zijn verdeeld op basis van voorstellen van zorgkantoren en instellingen.Het AZU en H.C. Rümke-groep (nu: Altrecht) hebben inderdaad een aanvraag
ingediend voor de oprichting van een Instituut voor Geriatrie en Ouderenpsychiatrie
in het AZU met een topreferente functie. Deze aanvraag is ingediend als een
reguliere aanvraag in het kader van de Wet ziekenhuisvoorzieningen (WZV) en
niet als aanvraag bij de beslissing over de extra middelen. Om die reden,
en mede gezien de omvang ervan, is het project ook niet bij deze discussie
betrokken.De aanvraag voor het project is op dit moment in behandeling, waarbij
wordt uitgegaan van de geldende wet- en regelgeving ten aanzien van planning
en bouw van zorginstellingen. Overigens wordt het zorginhoudelijk belang van
dit project onderschreven.264Bij de ambulante GGZ wordt een uniforme wachtlijstregistratie
op basis van een minimumgegevensset ingevoerd. Gebeurt dit in de gehele sector
GGZ? Zo ja, kunt u een tijdpad geven voor de invoering in de niet-ambulante
GGZ? Zo nee, waarom beperkt u de uniforme wachtlijstregistratie tot de ambulante
GGZ?De uniforme wachtlijstregistratie wordt in de gehele GGZ-sector ingevoerd.
De minimumgegevensset vormt hierbij het uitgangspunt. Per 1 januari 2002
dienen alle GGZ-aanbieders conform deze minimumgegevensset te registreren
en deze informatie aan de landelijke databank aan te leveren. Tot die tijd
voert Prismant twee keer per jaar een peiling uit, zodat er regelmatig inzicht
is in de wachtlijsten en wachttijden bij alle GGZ-aanbieders. Daarnaast is
er een traject ingezet bij de zorgkantoren om te komen tot een landelijk uniforme
zorgregistratie binnen de AWBZ. 265Hoeveel aanvullende productieafspraken zijn sinds mei
in het kader van de versnelde aanpak van wachtlijsten in de GGZ gemaakt? Welk
bedrag is in het kader van de versnelde aanpak nog beschikbaar in 2000? Kunt
u aangeven hoe ver de productieafspraken m.b.t. dit bedrag gevorderd zijn?
Kunnen deze productieafspraken nog dit jaar worden gerealiseerd? Zo nee, bent
u bereid de middelen die in 2000 niet meer tot besteding komen over te hevelen
naar 2001?In april 2000 is er incidenteel f 21,3 mln extra beschikbaar gesteld
voor de bestrijding van wachtlijsten in de GGZ, naast de f 30 mln die
al structureel beschikbaar was. Volgens informatie van het CTG zijn voor het
geheel van deze f 21,3 mln incidentele middelen productieafspraken gemaakt.
Voor 2000 is nu nog incidenteel f 15 mln beschikbaar. Voor het bestrijden
van wachtlijsten in de GGZ wordt momenteel een plan van aanpak opgesteld,
dat naar verwachting eind oktober gereed zal zijn. Begin november wordt vervolgens
bezien of de beschikbare f 15 mln nog in 2000 kan worden uitgezet.De realisatie van deze ingezette middelen die in totaal in 2000 zijn uitgezet,
komt beschikbaar in de verantwoording van het CTG in het voorjaar van 2001.266Is het bedrag dat in 2000 beschikbaar is gesteld voor
het wegwerken van de wachtlijsten reeds hiervoor ingezet?Naast de f 30 mln die in 2000 structureel beschikbaar was, is in
de loop van 2000 incidenteel f 36,3 mln extra beschikbaar gekomen voor
het maken van extra productieafspraken. Hiervan is in april 2000 reeds f 21,3
mln uitgezet. Voor het bestrijden van wachtlijsten in de GGZ wordt momenteel
een plan van aanpak opgesteld, dat naar verwachting eind oktober gereed zal
zijn. Begin november wordt vervolgens bezien of de beschikbare f 15 mln
nog in 2000 kan worden uitgezet.267In welke regio's is de Jeugd-GGZ een onderdeel van
de Bureaus jeugdzorg? In welke regio's wordt samengewerkt met de Bureaus jeugdzorg
en op welke wijze gebeurt dat?Door het Trimbos-instituut en het NIZW is in het laatste kwartaal van
1999 de stand van zaken op dit gebied in kaart gebracht. Dit is gebeurd in
19 regio's (58%). Dit rapport is toegezonden aan de vaste commissie voor VWS
van de Tweede Kamer bij brief van 6 maart 2000, kenmerk DJB/JHV-2050497. In
relatie tot de kamervragen komen de onderzoeksresultaten op het volgende neer.Geprotocolleerde sectorale ingangen, met daarachter waar nodig intersectoraal
overleg (acht regio's, 42%);Sectorale ingangen, met structurele deelname jeugd-GGZ aan BJZ (zeven
regio's, 37%);Intersectorale ingangen (vier regio's, 21%).De RIAGG-en leveren een bijdrage aan de functies aanmelding, screening
en diagnostiek. In 11 van de 19 onderzochte regio's (58%) heeft de RIAGG medewerkers
gedetacheerd of nemen medewerkers deel aan intersectorale besprekingen van
aanmeldingen en screeningen van jeugdige cliënten. In eveneens 11 van
de 19 regio's (58%) levert de RIAGG een extra bijdrage aan de diagnostiek
van BJZ door capaciteit voor diagnostisch onderzoek voor BJZ-cliënten
te reserveren. In de acht regio's waar de jeugd-GGZ geen extra bijdrage levert
aan de diagnostiek, kan de jeugdhulpverlening wel een beroep doen op die functie
van de GGZ. In de regio's die in de opbouw van de (intersectorale) zorgtoewijzing
voorop lopen, heeft de jeugd-GGZ bij de voorbereiding en in de commissies
een prominente rol.268Wordt bij interculturalisatie bij de GGZ naast aandacht
voor asielzoekers en vluchtelingen ook aandacht besteed aan andere groepen,
aangezien asielzoekers en vluchtelingen slechts een kleine groep zijn van
de totale groep allochtonen?Zie het antwoord op vraag 259.269Bent u van plan om (analoog aan het beleid voor maagzuur-
en cholesterolremmers) ook voor de uitgaven aan psychofarmaca specifiek beleid
te gaan voeren om de kosten terug te dringen? Wordt daarbij ook rekening gehouden
met de overige (positieve) maatschappelijke gevolgen van het gebruik hiervan?Voor deze middelen is inmiddels specifiek aandacht. In september 2000
zijn de proeftuinen farmaceutische zorg in de GGZ van start gegaan; deze proeftuinen
richten zich specifiek op verbetering van doelmatigheid en kwaliteit van het
voorschrijven en gebruik van psychofarmaca. Instrumenten daarvoor zijn onder
meer transmuraal farmacotherapeutisch overleg en regionale formularia. Op
basis van de resultaten zal landelijke implementatie van de vernieuwingen
plaatsvinden.In die proeftuinen is er ook aandacht voor de maatschappelijke gevolgen
van het gebruik van psychofarmaca. Daarnaast zijn op landelijke niveau de
cliëntenorganisaties betrokken bij de ontwikkeling van richtlijnen en
protocollen.270Voor de zomer 2001 wordt het wetsvoorstel gelijke behandeling
gehandicapten/chronisch zieken verwacht. Hoe is de relatie met de VN Standaardregels
betreffende gelijke kansen voor gehandicapten (resolutie 48/96), artikel 13
EG-verdrag en de daarvan afgeleide fiche 164, nr 9, de Verklaring 22 en 95
van het Verdrag van Amsterdam en met het bijna afgeronde (ontwerp)Handvest
van de grondrechten van de EU en wat zijn de gevolgen hiervan voor het wetsvoorstel?Bij brief van 29 juni (TK 1999–2000, 24 170, nr. 55) is gerapporteerd
over de voortgang van het wetsvoorstel gelijke behandeling personen met een
handicap of chronische ziekte. Het ligt in de bedoeling dit voorstel in het
voorjaar van 2001 aan de Raad van State voor advies voor te leggen.Parallel aan het opstellen van dit wetsvoorstel worden internationaal
diverse normen en doelstellingen ontwikkeld, zoals de regels waar u na verwijst,
gericht op de gelijke behandeling van gehandicapten. Uiteraard zijn de internationaal
afgesproken normen en doelstellingen op dit gebied richtinggevend voor de
invulling van het wetsvoorstel. Voor zover deze regelingen een verplichtend
karakter hebben, zullen ze mettertijd in het wetsvoorstel opgenomen worden.271Klopt de volgende rekensom: toename budget GVT'en f 56,3
mln, uitbreiding capaciteit 299 en daaruit afleiden dat 1 extra plaats in
een GVT f 188 294,– kost? Zo neen, waarom niet? Indien de rekensom op geschetste wijze wordt gemaakt wordt de gehele correctie
van 1998 op 1999 voor inflatie voor alle GVT plaatsen toegerekend aan alleen
de uitbreidingsplaatsen. Berekend moet worden wat de gemiddelde toename over
het totaal van de GVT-plaatsen is. De juiste berekening is als volgt:   1998 1999budget (x f 1 mln) 1 108,1 1 164,4plaatsen 19 752 20 051 gem. per plaats 56 101 58 072Uit deze berekening vloeit voort dat de bekostiging per plaats van 1998
op 1999 is toegenomen met f 1 971,– (ca. 3%) als gevolg van
correctie voor loon- en prijseffecten.272Waar komen de bedragen vandaan van dagverblijven (f 37,9
mln) en GVT'en (f 77,4 mln) die naar Zorg op Maat Semimuraal gaan? Wat
is «Zorg op Maat Semimuraal»?Deze gegevens zijn afkomstig van het CTG en sluiten aan op hetgeen de
instellingen aan Zorg op Maat bekostigd krijgen.Met Zorg op Maat wordt bedoeld de geleverde zorg die door de zorgaanbieder
is toegesneden op de zorgvraag van de individuele cliënt; de zorgaanbieder
levert daarmee maatwerk. Hiervoor wordt een deel van het instellingsbudget
benut. Met semimuraal worden de Gezinsvervangende Tehuizen en de Dagverblijven
bedoeld. Het betreft hier dus de zorg die door de GVTen en DVO's wordt geleverd,
specifiek toegesneden op de behoeften van de individuele cliënt. Financieel
gezien betreft het dat deel van de budgetten van de GVTen en DVO's.273Op welke wijze kunnen instellingen gebruik maken van
Zorg op Maat Semimuraal, met andere woorden: wat zijn de criteria, voorwaarden
etc.?De middelen uit het Zorgvernieuwingsfonds, dat tot 1 januari 1999 bestond
in de vorm van een subsidieregeling van de Ziekenfondsraad, zijn per die datum
toegevoegd aan de budgetten van de instellingen. Dit vond plaats in verband
met flexibilisering van de aanspraken voor verstandelijk gehandicapten.Ter gelegenheid daarvan hebben de vier betrokken partijen een protocol
Zorg op Maat opgesteld waarin de voorwaarden en criteria zijn opgenomen waaraan
productieafspraken ter zake moeten voldoen.274In noot 4 staat dat de gelden voor het Zorgvernieuwingsfonds
met ingang van 1999 zijn opgenomen in de budgetten van de instellingen. In
noot 5 staat dat het Zorgvernieuwingsfonds separaat opgenomen is. Kunt u uitleggen
hoe u dit precies bedoelt?Het gestelde onder noot 4 heeft betrekking op het volgende. Gelden bestemd
voor Zorg op Maat bij Dagverblijven en Gezinsvervangende tehuizen werden tot
aan de Zorgnota 2001 niet separaat zichtbaar gemaakt. Het gaat hierbij om
gelden die binnen het instellingsbudget flexibel ingezet worden. Aangezien
deze middelen onderdeel uitmaken van het instellingsbudget, worden deze als
onderdeel van het totaal kader voor deze instellingen vastgelegd
in de Zorgnota. Om deze nu apart te kunnen volgen, zijn deze separaat zichtbaar
gemaakt.Noot 5 betreft het volgende. De uitgaven die betrekking hebben op Zorg
op Maat voor lichamelijk gehandicapten maken geen onderdeel uit van het instellingsbudget
maar komen tot aanwending door middel van een CVZ-subsidie, en zijn verantwoord
in deze tabel.275Wat is het verschil tussen het Zorgvernieuwingsfonds
en Zorg Op Maat Semimuraal?Zorgvernieuwingsfonds is de administratieve term waaronder de Zorg op
Maat uitgaven opgenomen waren in de Zorgnota. Onder Zorg op Maat wordt verstaan
het deel van het instellingsbudget waarmee het geflexibiliseerde deel van
de AWBZ-aanspraken wordt gefinancierd. Wat resteert, is een bedrag voor zorg
op maat voor lichamelijk gehandicapten.276In tabel 6.2 wordt voor 2001 f 185,6 mln uitgetrokken
voor persoonsgebonden budgetten. Waarop is deze raming gebaseerd? Is dit bedrag
naar verwachting voldoende om aan de vraag naar PGB's te voldoen ?Om een versnelde aanpak van de wachtlijsten mogelijk te maken heeft het
Kabinet eerder in 2000 de gehandicaptenzorg de ruimte gegeven om extra productieafspraken
te maken. Hiervoor is een geraamd extra budgettair kader beschikbaar gesteld,
door van het bestaande vrije kader f 50 mln te vervroegen naar 2000,
f 85 mln naar 2001 en het bestaande budgettaire kader structureel te
verhogen met f 115 mln met ingang van 2001. In tabelvorm: x f 1 mln20002001vervroegen5085 geraamd extra kader 115totaal50200Kern van de aanpak van de wachtlijsten is niet alleen het leveren van
zorg, maar ook de vernieuwing van de wijze waarop deze zorg geleverd moet
worden. Zie voor een inhoudelijke toelichting het plan van aanpak wachtlijsten,
waarin is aangegeven dat het essentieel is dat individuele cliënten kunnen
kiezen tussen een PGB en zorg in natura in de vorm van een persoonlijk arrangement.
Hoe de verhouding tussen het aantal PGB's en de hoeveelheid zorg in natura
is vormgegeven is op voorhand niet aan te geven, zodat de administratieve
verwerking pas na afloop van het jaar kan plaatsvinden.Om de hiervoor aangegeven middelen toch in de Zorgnota 2001 tot uitdrukking
te brengen, is gekozen voor de volgende verdeling: x 1 mln20002001inzet vervroeging  6.01 instellingen VG2034 6.11 PGB VG3051 inzet
verhoging  6.01 instellingen
VG 115totaal50200Deze opstelling is gebaseerd op de verwachting dat in 2000 het grootste
resultaat geboekt zou worden in de sector verstandelijk gehandicapten en vooral
door middel van het PGB. Deze verwachting berust op ervaringsgegevens met
betrekking tot de mogelijkheden om op een snelle maar doelmatige wijze tot
zorglevering te kunnen komen.Voor het PGB verstandelijk gehandicapten geldt voor 2001 de volgende raming: opbouw raming PGB vg2001kader stand Zorgnota 2000 (1)124,5 loon- en prijsbijstelling 20004,1 verhoging conform voorjaarsaccoord6,3 subtotaal134,9 aanpak
wachtlijsten (inzet geraamd kader)51,0 eind totaal185,9Eind 2000/begin 2001 zal de balans voor wat betreft de extra zorglevering
in 2000 worden opgemaakt, en zal de verdeling van het geraamde extra budgettaire
kader aan de gebleken realisaties worden aangepast.Indien een cliënt aangeeft in aanmerking te komen voor een PGB verstandelijk
gehandicapten is dat gegeven de wijze waarop de wachtlijsten worden aangepakt
mogelijk. Aangezien momenteel een bedrag van ca. f 150 mln is toegekend,
is nog beschikbaar een bedrag van ca. f 36 mln. Hiermee kunnen ca. 1150
PGB's worden verstrekt.277Hoeveel extra middelen ten opzichte van 2000 kunnen
in 2001 in de gehandicaptenzorg worden ingezet voor het terugdringen van de
wachtlijsten en het verlagen van de werkdruk? Hoeveel extra mensen kunnen
met de middelen voor werkdruk worden aangesteld?Uit specificaties die in de bijlagen bij de Zorgnota 2001 zijn opgenomen
blijkt dat voor 2001 een totaalbedrag is verwerkt van f 256,2 mln. Voorjaarsakkoord 11,5 mlnVervroegen MJA-kader 85,0 mln Extra voor wachtlijsten 115,0 mln Bouw 44,7 mlnTotaal 256,2 mlnHet gaat dan om de middelen de het Kabinet structureel extra ter beschikking
heeft gesteld (f 115 mln), alsmede de vervroeging van het MJA kader met
f 85 mln. Ook zijn enkele posten die in het voorjaarsakkoord MJA reeds
voor 2001 waren aangezet meegenomen in het totaal van f 256,2 mln (nl.
f 5,5 mln). Tot slot zal f 44,7 mln aan lopende bouwprioriteiten
in exploitatie worden genomen. Voor werkdruk is in 2000 een bedrag van f 35
mln beschikbaar gesteld via de Motie Lambrechts/Oudkerk. Deze motie is structureel
gedekt met ingang van 2001 door middel van het zomerakkoord MJA. Met deze
f 35 mln kunnen ca. 367 fte worden aangetrokken.278Wat zullen de gevolgen zijn wanneer een individuele
instelling zelf voldoende mogelijkheden ziet voor dagbesteding wanneer u stelt
dat instellingen gezamenlijk voorstellen moeten indienen? Het streven is alle cliënten de mogelijkheid te bieden om te komen
tot volledige dagbesteding. Uit onderzoek blijkt dat een deel van instellingen
hier al in geslaagd is. Indien een instelling erin slaagt om volledige dagbesteding
aan cliënten aan te bieden, zonder een nader beroep te doen op de daarvoor
beschikbaar gestelde extra middelen, is meer budgettaire ruimte beschikbaar
voor instellingen die daarin niet slagen. Voor instellingen die reeds volledige
dagbesteding realiseren, betekent dit dat geen aanvullende verhoging van het
budget noodzakelijk is.279Hoeveel extra uren dagbesteding heeft de extra intensivering
van f 24 mln in 1999 opgeleverd? Hoeveel extra uren gaat de intensivering
van f 46,3 mln in 2000 opleveren? Wat is volgens de regering het ideale
aantal uren dagbesteding per gehandicapte? Hoeveel uren dagbesteding krijgen
gehandicapten op dit moment, uitgesplitst naar zorgzwaarte? Hoe lang is de
landelijke wachtlijst voor dagbesteding?In het najaarsakkoord MJA dat eind 1998 met de MJA-partijen is gesloten,
is vastgelegd dat f 24 mln met ingang van 1999 extra beschikbaar is voor
dagbesteding verstandelijk gehandicapten. In het najaarsakkoord werd uitgegaan
van extra dagbesteding voor ernstig verstandelijk gehandicapten. Voor deze
groep zou met het extra bedrag van f 24 mln ca. 7,5 uur extra dagbesteding
per ernstig verstandelijk gehandicapte, per week mogelijk zijn. Indien deze
middelen voor de gehele groep van verstandelijk gehandicapten in instellingen
wordt uitgegaan, kan per verstandelijk gehandicapte met deze middelen ca.
1,5 uur extra dagbesteding worden gerealiseerd.Uit het onderzoek dat het Trimbos Instituut heeft uitgevoerd naar de resultaten
1999 en tussenresultaten 2000 blijkt geen cliënt-specifiek aantal extra
uren. Wel blijkt dat 9 miljoen extra uren dagbesteding is gerealiseerd. Dat
is per instelling ongeveer 13 600 uren, hetgeen neerkomt op 1 à
2 uur extra per cliënt. In hoeverre de doelgroep ernstig verstandelijk
gehandicapten bereikt is, blijkt niet uit het onderzoek. Deze gegevens zijn
gebaseerd op een onderzoek waaraan 66% van de instellingen heeft meegedaan,
zodat hieruit geen conclusies voor het totaal resultaat getrokken kunnen worden.In het voorjaarsakkoord MJA dat op 1 juli 1999 met de MJA-partners is
gesloten, is vastgelegd dat f 16,3 mln extra met ingang van 2000 beschikbaar
zal zijn. In het voorjaarsakkoord is vastgelegd dat met dit bedrag 4,2 uur
extra per cliënt, per week gerealiseerd zal worden. Bij de Algemene Politieke
Beschouwingen 2000 is hieraan f 30 mln toegevoegd. Uitgaande van dezelfde
rekenmethode van het voorjaarsakkoord, zou hiervoor 7,8 uur extra per week,
per cliënt gerealiseerd moeten kunnen worden. Samen zou in 2000 12 uur
extra per cliënt, per week gerealiseerd moeten kunnen worden.Het ideale aantal uren dagbesteding is in zekere zin cliëntspecifiek.
Volledige dagbesteding is ca. 32 uur per week, maar hangt af van de mogelijkheden
per cliënt. Deze mogelijkheden verschillen per zorgzwaarte. Een overzicht
van de uren dagbesteding die gehandicapten momenteel ontvangen, uitgesplitst
naar categorie zorgzwaarte is nog niet beschikbaar. In het kader van de ontwikkeling
van de omvorming van de bekostigingssytematiek in de gehandicaptenzorg, wordt
in beeld gebracht welke zorg sectorbreed word geleverd. Uit dit onderzoek
zal ook een beeld ontstaan van de geleverde dagbesteding per zorgzwaartecategorie.
Zoals aangegeven bij vraag 302 zal een meer uitgebreide notitie over dit onderzoek
aan de Kamer worden gezonden. 280Is het aantal gerealiseerde (3,6) en het aantal geplande
(7,2) fte's voldoende om aan de vraag te voldoen?Zoals aangegeven bij vraag 142 is bij de Algemene Politieke Beschouwingen
2000 door de motie Melkert een extra budget van f 30 mln voor dagbesteding
ernstig verstandelijk gehandicapten beschikbaar gesteld, aanvullend op het
bedrag van f 16,3 mln dat in het kader van de MJA reeds voor het jaar
2000 was uitgetrokken. Hiermee zijn in beginsel 617 fte extra te realiseren
in 2000. In de Zorgnota 2001 is aangegeven dat uit het onderzoek van het Trimbos
instituut blijkt dat in 2000 488 fte zijn gepland. Gelet op het feit
dat aan het onderzoek 66% van de instellingen heeft meegedaan en dat op het
moment van het onderzoek het boekjaar 2000 nog niet was afgesloten kan nog
geen vergelijking worden gemaakt c.q. conclusies worden getrokken.Kern van de vraag is echter of met het aantal fte voldaan kan worden aan
de (zorg)vraag van de cliënten. Hiervoor geldt een tweeledig antwoord.
Voor cliënten die nog op de wachtlijst dagbesteding staan (primair voor
een DVO) geldt dat aan deze vraag door middel van de aanpak van de wachtlijst
tegemoet gekomen zal worden. Voor cliënten die reeds over een plaats
in een instelling beschikken, geldt dat voor 2001 en 2002 opnieuw aanzienlijke
bedragen beschikbaar zullen worden gesteld. In 2001 zal een bedrag van f 35
mln voor werkdruk en zorgzwaarte worden ingezet (ingevolge de motie Lambrechts/Oudkerk),
en in 2002 zal f 28 mln worden ingezet voor dagbesteding ernstige verstandelijk
gehandicapten. Voor dagbesteding van lichamelijk gehandicapten in instellingen
wordt overigens in 2001 reeds f 5 mln ingezet. Zie voor meer details
het Zomerakkoord dat recent met de MJA-partijen in de gehandicaptenzorg is
getekend en aan u is toegezonden.281Worden goede resultaten bereikt met de doelstelling
dat iedere consulent gemiddeld 15 gehandicapten naar betaalde arbeid zal geleiden?
Is er voldoende bereidheid en medewerking bij werkgevers?Met ingang van het jaar 2000 is 3,5 mln beschikbaar besteld voor het aanstellen
van extra consulenten arbeid bij de SPD'en. Met de koepelorganisatie (Somma)
is afgesproken dat jaarlijks iedere SPD 15 verstandelijk gehandicapten begeleiding
zal bieden in een traject naar betaalde arbeid. Inmiddels is in elke SPD-regio
een consulent aangesteld. In het voorjaar heeft Somma een meting verricht
bij de verschillende SPD'en naar de vorderingen. Hieruit bleek dat in tweederde
van de SPD-regio's al uitvoerende netwerken zijn opgezet. In de helft van
de netwerken participeren onder andere de dagverblijven en in ruim de helft
de ZMLK-scholen. Ten tijde van de meting waren ruim 230 cliënten in begeleiding
bij de consulenten arbeid. De uiteindelijke resultaten zullen pas in het voorjaar
van 2001 bekend zijn.282Zijn de problemen van de overgang naar arbeid voor
zeer moeilijk lerende schoolverlaters nu opgelost c.q. wezenlijk verminderd?Een groot deel van de schoolverlaters van het onderwijs voor zeer moeilijk
lerende kinderen (ZMLK) komt op een dagverblijf voor ouderen terecht en in
mindere mate stromen zij door naar een betaalde baan. De van toepassing zijnde
wettelijke kaders voor arbeidstoeleiding van deze groep, de Wet Reïntegratie
arbeidsgehandicapten en de nieuwe Wet Sociale Werkvoorziening, bieden echter
verschillende mogelijkheden. Om de toeleiding naar arbeid van ZML-schoolverlaters te stimuleren financiert
het ministerie van VWS vanaf 1 januari 2000 extra consulenten arbeid
bij de SPD'en die zich onder andere speciaal richten op deze groep. De consulenten
vervullen een taak als het gaat om informatievoorziening richting scholieren,
ouders en scholen en het opzetten van regionale uitvoerende netwerken waarin
de sectoren onderwijs, zorg en arbeid vertegenwoordigd zijn. In ruim de helft
van de opgezette uitvoerende netwerken participeert de ZMLK-school.Als een negatieve indicatie van de indicatiecommissie van de Sociale Werkvoorziening
uitwijst dat arbeid (nog) niet tot de mogelijkheden behoort, kan een schoolverlater
terecht binnen het dagverblijf voor ouderen.Zie ook het antwoord op vraag 281.283Op welke wijze zult u bevorderen dat, ondanks het beleid
gericht op deconcentratie, de zorg voor «achterblijvers» in de
instellingen optimaal blijft?De kwaliteit van zorg moet ook voor diegenen die kiezen om binnen een
instelling te blijven gewaarborgd blijven.Instellingen zullen duidelijke keuzes moeten maken in hun deconcentratiebeleid
t.a.v. van deze mensen. Dat betekent dat hetzij een oplossing gevonden moet
worden op nieuwe locaties, die voldoen aan de behoefte en de wensen van deze
mensen, hetzij in een goede herstructurering van de «uitgedunde»
hoofdlocatie. In de actualisatie die nu bijna afgerond is voor de instandhoudingsprojecten
komt veel geld (minimaal f 500 mln op investeringsbasis) beschikbaar
voor de deconcentraties, waaronder een flink aantal herstructureringen van
hoofdlocaties.284Geconstateerd kan worden dat er, ondanks de forse verbetering,
meer mensen op de wachtlijst voor een PGB-VG staan dan er überhaupt een
PGB hebben. Hoe zult u hieraan tegemoet komen?Afgelopen mei is met de betrokken partijen het plan van aanpak van de
wachtlijsten in de gehandicaptenzorg vastgesteld. In de uitwerking hiervan
is het CVZ verzocht mogelijk te maken dat cliënten die opteren voor een
PGB-VG deze ook verstrekt kunnen krijgen. In de regio's worden thans alle
cliënten op de wachtlijst benaderd waarbij ook een voorkeur voor PGB
of zorg in natura aan de orde komt. Indien een cliënt een voorkeur voor
PGB heeft, en in het bezit is van een geldige indicatie, dan kan de cliënt
een PGB krijgen.285Wat gebeurt en met de grote gebouwen van bestaande
instituten bij verdergaande schaalverkleining?Bij verdergaande schaalverkleining zullen de grote gebouwen disfunctioneel
en onrendabel worden, indien zij niet voor de rest van de zorg of de gemeenschap
ingezet kunnen worden. Daarom is het ook niet wenselijk om op dit moment nog
grote gebouwen neer te zetten. De bestaande grote gebouwen zullen langzaam
maar zeker afgestoten worden voor de gehandicaptenzorg. Daarbij wordt steeds
gezocht naar een optimum tussen de resterende mogelijkheden van het gebouw,
de herstructurering van de totale locatie, de economische boekwaarde en mogelijke
opbrengsten. 286Wat is de gemiddelde groepsgrootte in de gehandicaptenzorg?
Wat is volgens het kabinet de ideale groepsgrootte in de gehandicaptenzorg?
Wordt er in het toedelen van de middelen onderscheid gemaakt naar zorgzwaarte?De werkelijke groepsgrootte in de gehandicaptenzorg is afhankelijk van
vele factoren, die vaak door dagelijkse oorzaken bepaald wordt. De theoretisch
aanwezige groepsgrootte varieert van ca. 3 tot 12 cliënten. Dit is afhankelijk
van de zorgzwaarte en of het om wonen/dagbesteding of bijvoorbeeld de nachtsituatie
gaat.Tot op heden is de groepsgrootte een compromis tussen zo klein mogelijke
groepen en dat wat economisch nog haalbaar is. In dat licht is het moeilijk
aan te geven wat nu een ideale groepsgrootte zou moeten zijn. Duidelijk is
dat bepaalde groepen cliënten alleen in een zeer kleine groepsgrootte
kunnen functioneren. Dat heeft ook financiële consequenties. Daarom zal
in toenemende mate bij het toedelen van middelen rekening worden gehouden
met zorgzwaartes, cq benodigde groepsgrootten.287De groei van het aantal budgethouders is in 1999 ten
opzichte van de toename 1997–1998 verminderd. Het aantal op de wachtlijst
is in 1999 toegenomen met 800 personen. Zullen in het kader van de te nemen
maatregelen budgethouders jaarlijks een deel van hun budget mee kunnen nemen
naar het volgend jaar?Het aantal budgethouders PGB VG is in de periode van 1 januari 2000 tot
en met 31 augustus aanzienlijk gegroeid met 1030 nieuwe budgethouders. Via
de aanpak van de wachtlijsten is de verwachting dat deze stijging dit jaar
nog verder zal toenemen. Per 2001 kunnen budgethouders een deel van hun budget
meenenen naar het volgende jaar.288Is met de capaciteitsuitbeiding van 257 plaatsen de
vraag totaal ingevuld?Gezien het nog steeds bestaan van wachtlijsten voor de zorg voor licht
verstandelijk gehandicapte jeugdigen is het niet aannemelijk dit te veronderstellen.
Er is wel een deel van de lacune opgevuld, hetgeen heeft geresulteerd in een
afname van de wachtlijstproblematiek. Met de krachtige aanpak van de wachtlijsten
in de gehandicaptenzorg wordt mede gepoogd om de wachtlijsten voor zorg voor
deze doelgroep op te lossen.289Kan de regering een overzicht geven van de groeimiddelen,
de intensivering van het PGB, en het percentage intensivering t.o.v. groeimiddelen
in 1999 en 2000 en voor 2001 in de verschillende sectoren?Voor de gehandicaptenzorg (cumulatief):  1999 eenheden2000 eenheden2001 eenhedenPGB17  54066,31 570123,63 480bouw32,838561,1699105,81 196overige
groei186,83 247223,54 597321,5pmtotaal136,64 172350,96 866550,94 6761 betreft o.m. werkdruk, dagbesteding, en kwaliteit. Onder eenheden wordt verstaan bij PGB: budgethouders, bij bouw: plaatsen
die in exploitatie komen, bij overig: extra fte's, uren dagbesteding, SPD-cliënt
contacten. De precieze opbouw is gespecificeerd in het najaarsakkoord, voorjaarsakkoord
en zomerakkoord.Voor meer details omtrent 1999 wordt verwezen naar de voorjaarsrapportage
MJA waarin de aangegeven cijfers meer gespecificeerd zijn aangegeven. Voor
2000 en 2001 geldt dat de te realiseren aantallen voor een belangrijk deel
afhangen van de uitvoering van het plan van aanpak wachtlijsten. Kern van
de aanpak van de wachtlijsten in de gehandicaptenzorg is de cliëntgerichte
benadering. Aan de hand van hulpvraag-verduidelijking blijkt op welke wijze
zorg geleverd moet worden aan de cliënt. Afhankelijk daarvan wordt een
PGB of PVB toegekend. De genoemde aantallen voor PGB zijn daarom voor 2000:
het tot nu toe verstrekte aantal en voor 2001 het mogelijke aantal op basis
van een gemiddeld PGB van f 30 000,–. De overige groei 2001
hangt vooral af van de exacte productieafspraken (PVB's). Daarvan is nog geen
raming te maken.Zie voor de gehandicaptensector ook het antwoord op vraag 276 waarin de
opbouw van de hiervoor aangegeven bedragen is gespecificeerd.Op grond van hiervoor opgenomen cijfers geldt dat het PGB verstandelijk
gehandicapten voor 28% onderdeel uitmaakt van de groeimiddelen 2001. Indien
wordt uitgegaan van het totaal aan middelen dat t/m 2001 beschikbaar is, wordt
ca 22% aan PGB besteed.V&V (enkelvoudig)  199920002001wachtlijsten200,6357,7283,9PGB18,065,250,5 werkdruk149,6213,5155,7overig0  15,215  totaal368,2651,6505,1Bovengenoemde bedragen voor de jaren 1999 – 2001 zijn de kaders
zoals deze voor deze jaren in het regeerakkoord zijn weergegeven. De bedragen
voor PGB V&V zijn respectievelijk f 18,0, f 65,2 en f 50,5
miljoen. Bij het bepalen van het bedrag voor PGB is het percentage van 10%
gehanteerd zoals gevraagd in de Motie van Blerck. In 1999 is het percentage
gehanteerd over de f 180 mln intensiveringen die nog niet door eerdere
afspraken waren belegd. In 2000 en 2001 is het gehanteerd over het totale
bedrag. Deze handelswijze is ook voor 2002 gevolgd. Een bedrag van f 130
miljoen wordt in 2001 versneld ingezet uit het regeerakkoordkader 2002. De
groei in 2001 is aldus f 130 mln hoger. Hiervan is f 5 mln administratief
aan PGB V&V toegevoegd (zie het antwoord op vraag 419). Tenslotte zijn
in 1999 en 2001 nog middelen uit de bestedingsplannen van de zorgkantoren
aan PGB toegevoegd. Dit kan ook voor de bestedingsplannen 2001 en 2002 nog
plaatsvinden. Door de forse groei in de toekenningen is de wachtlijst voor
PGB V&V verdwenen.Bovenstaande laat onverlet dat zorgkantoren naar behoefte PGB kunnen toewijzen.
Voor meer details omtrent 1999 verwijs ik naar de voorjaarsrapportage MJA
en de zogenoemde septemberrapportage waarin de aangegeven cijfers meer gespecificeerd
zijn aangegeven. Voor de resultaten verwijs ik verder naar het antwoord op
vraag 308. Op grond van hiervoor opgenomen cijfers geldt dat het PGB V&V
voor tenminste 10% onderdeel uitmaakt van de groeimiddelen 2001. 290Krijgen instellingen die een nieuw project Families
First willen starten daartoe de benodigde middelen?Gelet op de beschikbaar gestelde middelen kunnen in 2001 zes nieuwe projecten
starten en in 2002 idem. Projecten dienen te voldoen aan een aantal voorwaarden.
Deze worden in de subsidieregeling opgenomen.291Lagen er niet al een aantal snel te realiseren plannen
klaar in Zuid-Holland (bijv. Den Haag) voor MFC's? Of zijn deze reeds eerder
gehonoreerd?Ja, op enkele plaatsen in Nederland, waaronder Den Haag, was de samenwerking
tussen de betreffende voorzieningen in de gehandicaptenzorg en de kinder-
en jeugdpsychiatrie al op gang gekomen. Op enkele plaatsen, waaronder Den
Haag, is vorig jaar met de uitvoering van een deel van de plannen al een start
gemaakt met middelen die in het GGZ-kader beschikbaar waren gekomen. Met ingang
van 2000 zijn er ook voor het aandeel van de gehandicaptenzorg in de MFC's
extra middelen beschikbaar gekomen. Dit plan wordt nog dit jaar gerealiseerd.
Ook de voorbereiding van het plan van het andere MFC, in Zuid-Holland zuid,
is reeds vorig jaar een begin gemaakt; ook de uitvoering hiervan wordt naar
verwachting dit jaar ter hand genomen.292Geldt het toekennen van een PVB alleen voor cliënten
die op dit moment al zorg ontvangen, of voor alle cliënten in de gehandicaptenzorg?Het toekennen van een deel van het instellingsbudget, als een voorlopige
vorm van persoonsvolgend budget, geldt voor cliënten die van de wachtlijst
worden geholpen en zorg in natura krijgen. Dat wordt niet toegekend aan cliënten
die op dit moment al zorg krijgen. Het toekomstige, nog goeddeels te ontwikkelen
PVB geldt voor beide categorieën.293Als het toekennen van een PVB geldt voor alle cliënten,
ook zij die op dit moment nog geen zorg ontvangen, hoe kunt u dan stellen
dat uitbreiding niet langer plaats kan vinden zonder meer gebouwen te gaan
exploiteren? Of moeten wij dit anders begrijpen, en zo ja, hoe?In het plan van aanpak wachtlijsten gehandicaptenzorg is een aantal inhoudelijke
uitgangspunten geformuleerd. Belangrijk daarbij is het optimaal laten functioneren
van de zorgketen. Aan de hand van hulpvraagverduidelijking wordt vastgesteld
wat de behoeften van de cliënt zijn. Het zorgkantoor stelt vast welk
bedrag (budgetcategorie in de CTG-beleidsregel) samenhangt met de indicatie
van de cliënt. De zorgaanbieder stelt samen met de cliënt binnen
dit bedrag een arrangement vast dat past bij de verduidelijkte hulpvraag van
de cliënt. Dit bedrag wordt vervolgens door het CTG toegevoegd aan het
instellingsbudget van de betreffende zorgaanbieder. Dit aan het instellingsbudget
toegevoegde bedrag wordt dus cliëntspecifiek bepaald en wordt mede daarom
door sommigen kortheidshalve PVB genoemd.Eén van de uitgangspunten bij het bepalen van de arrangement is
het principe van scheiden van wonen en zorg. Een cliënt huurt in die
situatie zelf een woning, eventueel met bemiddeling van zijn zorgaanbieder.
De zorg en begeleiding wordt middels de het bedrag uit de betreffende (hiervoor
al aangegeven) budgetcategorie in de CTG-beleidsregel gefinancierd. Als voor
een cliënt geen gepast arrangement geregeld kan worden op basis van scheiden
van wonen en zorg dan is uitbreiding met exploitatie van gebouwen
mogelijk. Het heeft echter de voorkeur cliënten van de wachtlijst te
helpen op basis van scheiden van wonen en zorg.294Op welke wijze kan de omslag naar een cliëntenbudget
zorgvuldig worden uitgevoerd, om commotie van bewoners, familieleden en anderen
te voorkomen, wanneer de zorg minder in grote gebouwen wordt verleend.Op bestuurlijk niveau hebben de MJA-partijen zich reeds in een vroeg stadium
gerealiseerd dat een grote mate van zorgvuldigheid betracht moet worden bij
de omvorming van de bekostigingssystematiek. Dit enerzijds omdat de instellingen,
zorgkantoren andere (professionele) partijen voldoende in de gelegenheid zouden
moeten zijn om vertrouwd te raken met de vernieuwde systematiek zodat ongewenste
gewenningsverschijnselen tot een minimum beperkt zouden blijven. Anderzijds,
en van zeker hetzelfde gewicht, ook om cliënten en hun verwanten in de
gelegenheid te stellen te wennen aan de mogelijkheden van het vernieuwde systeem.
Langs twee lijnen zal commotie en evt. ander onbedoelde neveneffecten worden
tegengegaan.Ten eerste zijn in het voorjaarsakkoord MJA enkele waarborgen vastgelegd.
Deze waarborgen voor een zorgvuldige implementatie houden vooral een fasegewijze
implementatie in. Bij fasen moet gedacht worden aan «schaduwdraaien»,
dat wil zeggen dat zonder formeel de huidige systematiek aan te passen, materieel
ook de nieuwe systematiek wordt toegepast. Onderdeel zal ook zijn het gedegen
communiceren van de modaliteiten en mogelijkheden van de nieuwe systematiek.
Een fase zal waarschijnlijk een (boek)jaar in beslag nemen. Na afronding van
een jaar zal geëvalueerd worden. Daarmee wordt een optimale zorgvuldigheid
bereikt.Ten tweede is in het Zomerakkoord MJA – dat onlangs met de MJA-partijen
is gesloten – aangegeven dat het niet op voorhand is uitgesloten dat
het veranderproces in de gehandicaptenzorg fricties met zich mee kan brengen.
In paragraaf 1 van het Zomerakkoord is aangegeven dat gehandicaptenzorg
momenteel wordt gekenmerkt door een veranderingsproces van aanbod- naar vraagsturing.
Als gevolg van dit veranderproces wordt een fors beroep op de instellingen
gedaan om zonder bijpassende financiële compensatie toch te komen tot
instandhouding van niet alleen bestaande maar veranderende zorgprocessen.
De meerjarenafspraken partijen zijn van mening dat deze kosten voortaan nominaal
gefinancierd moeten worden. Voor een nadere toelichting, zie het Zomerakkoord.Door toepassing van deze maatregelen is naast een zorgvuldige implementatie
van de nieuwe systematiek ook een voorziening beschikbaar om fricties voor
zorgaanbieders waarvan cliënten en hun verwanten de effecten merken,
op te vangen.295Hoeveel consulenten/consultenteams zijn beschikbaar?Er zijn vijf (boven)regionale stichtingen consulententeam. Deze stichtingen
coördineren als organisatie de inzet van consulenten en middelen rond
individuele casus van verstandelijk gehandicapten met ernstig probleemgedrag.296De WBMV voorzieningen worden besproken Behoort laserapparatuur
voor gebruik bij oogheelkundige tumoren hier ook toe? Nee. In brief van 4 juli 1999 aan de vaste commissie voor VWS zijn de
criteria op een rij gezet voor de toepassing van de WBMV. Belangrijk beleidsuitgangspunt
bij de criteria is dat zelfregulering uitgangspunt is. Pas indien zelfregulering
niet binnen een redelijke termijn tot een gewenst resultaat leidt, is er de
mogelijkheid van een regulerende rol voor de Minister. Er moet voorts een
wezenlijk draagvlak zijn bij de betrokken partijen dat de Minister de regie
naar zich toetrekt. Voorts dienen zorginhoudelijke factoren uitgangspunt te
zijn voor de bepaling of ingrijpen door de Minister nodig is. Ik heb geen
indicaties dat het toepassen van laserapparatuur voor gebruik bij oogheelkundige
tumoren voldoet aan de criteria.297Hoe lang is de periode voor experimenten PGB voor lichamelijk
gehandicapten?Het experiment PGB LG loopt in ieder geval tot en met december 2001 met
een mogelijke uitloop tot en met juni 2002.298Op welke wettelijke basis zal vanaf 2001 rekening
worden gehouden met urgentie?De urgentie van cliënten wordt als mate van uitstelbaarheid van zorg
vastgesteld tijdens de indicatiestelling. Thans wordt er gewerkt aan een protocol
om de urgentie op een geprotocolleerde wijze te kunnen vaststellen. De wettelijke
basis hiervoor wordt geregeld in het zorgindicatiebesluit. Per 1 januari 2001
wordt het zorgindicatiebesluit gewijzigd zodat de indicatiestelling in de
gehandicaptenzorg formeel een taak wordt van de regionale indicatieorganen.299Bedoelt u met de prijzing van zorgproducten dat, net
als in de sector V&V, gewerkt zal worden met een productomschrijving met
integrale kostprijsberekening en financiering op basis van zorgzwaarte? Zo
neen, wat bedoelt u hier dan wel mee?De gehandicaptenzorg is doende een omslag te maken van aanbod- naar vraagsturing.
Een van de mogelijkheden daartoe is de introductie van een systematiek van
cliëntgerichte bekostiging, waarbij de cliënt zeggenschap heeft
over het bedrag dat met zijn zorgzwaarte samenhangt. Over dit onderwerp heeft
u reeds vorig jaar het rapport «Vraaggestuurde levering en bekostiging
in de verstandelijk gehandicaptenzorg» ontvangen. In dit rapport zijn
bouwstenen aangedragen om tot een systematiek van cliëntgerichte bekostiging
te komen. Uitwerking van deze bouwstenen vindt momenteel plaats door de onderzoeksbureaus
Prismant en HHM. Over de vormgeving van de systematiek zult u nog dit jaar
een meer uitgebreide notitie toegezonden worden.300Het budget voor vraaggestuurde zorg in de gehandicaptenzorg
wordt aangepast aan zijn zorgvraag. Hoe zal dit bedrag worden bepaald, is
zorgzwaarte een van de elementen?In de Zorgnota 2001 is op pagina 146 en 147 ingegaan op de omvorming van
de bekostigingssystematiek. Daarbij is reeds aangegeven dat uit de indicatiestelling
een budget per cliënt voortvloeit dat past bij zijn vraag naar zorg.
De geïndiceerde zorgzwaarte zal hierbij doorslaggevend zijn. Het budget
wordt dan aan de cliënt toegekend die daarmee de zorg kan inkopen die
het beste past bij zijn zorgvraag. Momenteel wordt één en ander meer precies uitgewerkt. Hierover zult u nog dit jaar een meer
uitgebreide notitie ontvangen (zie ook vraag 302).301Worden de gereserveerde gelden voor de toenemende beheerskosten
van indicatiestelling ook ingezet om de achterstand in de (her)indicatie in
de gehandicaptenzorg weg te werken of worden daarvoor extra middelen uitgetrokken?De gereserveerde gelden worden niet ingezet voor het wegwerken van achterstanden
in de gehandicaptenzorg omdat er in die sector op dit moment in het algemeen
geen sprake is van achterstanden in de indicatiestelling. Nagenoeg alle wachtlijstkandidaten
beschikken reeds over een formele indicatie voor AWBZ-gehandicaptenzorg in
natura. Deze indicaties gelden in formeel opzicht als een verworden recht
en vormen ook het uitgangspunt voor het bepalen van een PVB of PGB.In de huidige uitvoeringspraktijk hebben indicaties een onbepaalde geldigheidsduur
en kan herindicatie alleen geschieden op verzoek van de cliënt.Per 1 januari 2002 wordt het werkterrein van de indicatieorganen formeel
verbreed met de indicatiestelling gehandicaptenzorg en wordt in de indicatiebesluiten
de geldigheidsduur ervan expliciet vermeld.De middelen worden met name ingezet voor kwaliteitsverbetering indicatiestelling.302Wanneer zal de Kamer worden geïnformeerd «middels
een wat uitgebreidere notitie» over vraaggestuurde levering en bekostiging
in de gehandicaptenzorg?Deze meer uitgebreide notitie is gepland voor het eind van dit jaar. 303Wat staat er over het kleinschalig wonen in de Wet
exploitatie zorginstellingen?Kleinschalige woonvoorzieningen, voor zover zij gehuurd worden door of
in eigendom zijn van instellingen, zullen in de Wet Exploitatie Zorginstellingen
buiten het bouwregime van de wet geplaatst worden. Dat wil zeggen dat zij
wél binnen de exploitatie toestemming van de instelling vallen, maar
dat zij vrijgesteld zijn van de bouwprocedures. 304Komt bij kleinschalig zelfstandig wonen ook de eigen
bijdrage te vervallen?Indien de huur en/of de kapitaalslasten NIET door de AWBZ bekostigd worden,
maar door cliënten zelf, vervalt de eigen bijdrage voor de wooncomponent,
maar niet voor de zorgcomponent. Als een cliënt dus kleinschalig en zelfstandig
woont, maar het gaat om AWBZ bekostigde huisvesting van een instelling, is
hij/zij wél een eigen bijdrage verschuldigd.305Zijn er voldoende nieuwe en bestaande woningen beschikbaar
voor de extramuralisering? Is dat ook zo in regio's waar geen woningcontingenten
beschikbaar zijn? Zijn er initiatieven ontwikkeld om cliënten die in
aanmerking komen voor (meer) zelfstandig wonen extra prioriteit te geven in
de woningtoewijzing? Kunnen er binnen bestaande bestemmingsplannen
ook woningen (voor begeleid/zelfstandig wonen) gebouwd worden op de instellingsterreinen
zelf, bijvoorbeeld in plaats van dan overbodige paviljoenen (rood voor rood)?In de regionale zorgvisies die provincies samen met gemeenten, zorgvragers
en zorginstellingen opstellen, zal de relatie tussen wonen en zorg expliciet
worden aangegeven. In de regiovisies dient duidelijk naar voren te komen in
welke mate extramuralisering zal plaatsvinden en wat het effect daarvan is
voor de vraag naar wonen, met name naar (semi) zelfstandige woningen. Deze
woon-zorgvraag maakt in ruimtelijke restrictieve gebieden deel uit van de
woningcontingenten. Het creëren van voldoende aanbod van zelfstandige
woningen voor gehandicapten (eigenlijk: mensen die vanuit de instelling verhuizen
naar de (on)zelfstandige woningen) wordt daardoor nogal eens belemmerd. Met
de overgang naar een ruimtelijk contourenbeleid in de Vijfde Nota Ruimtelijke
Ordening kan dit knelpunt worden ondervangen.In de praktijk komen thans al in goed overleg tussen toekomstige bewoners
en aanbieders van woningen (woningcorporaties) en zorg (zorginstellingen)
en gemeenten en provincies projecten tot stand gekomen die bestemd zijn voor
mensen die vanuit de instelling zelfstandig gaan wonen. De woonzorg-stimuleringsregeling
wil dit juist extra stimuleren door het verstrekken van een bijdrage aan innovatieve
projecten voor mensen die met zorg en/of begeleiding zelfstandig kunnen gaan
wonen.In regio's waar geen woningcontingenten beschikbaar zijn, kunnen door
opplussen en opliften van de bestaande woningen, woningen beschikbaar komen.
Specifieke woningen behoeven geen specifieke toewijzingsregels, ze zijn in
principe bestemd voor mensen die met zorg/begeleiding zelfstandig gaan wonen.Als oplossing in sommige gevallen is het altijd nog mogelijk om extramuralisering
via door de instelling (AWBZ) gefinancierde woningbouw te realiseren. Sommige
bestemmingsplannen staan het toe dat i.p.v. instellingsbouw er woningen op
het instellingsterrein worden gebouwd, en dat gebeurt ook al. Wél moet
gewaarborgd zijn dat daar waar het gaat om begeleid zelfstandig wonen dat
dat het ook daadwerkelijk is. Dat betekent veelal loskoppeling van de instelling,
zowel in fysieke als in organisatie zin. Beter nog is in die gevallen te komen
tot een vorm van omgekeerde integratie, waarbij ook niet-gehandicapte mensen
op het terrein komen wonen.306Uit tabel 7.2 kan worden afgeleid dat het aantal uren
thuiszorg is afgenomen van 1998 op 1999. Wat is hiervoor de verklaring?Zoals in de zogenoemde Septemberrapportage is opgemerkt, zijn de gepresenteerde
cijfers over 1999 voorlopige. Definitieve cijfers over de realisatie zijn
aan het eind van dit jaar beschikbaar na afronding van de nacalculatie door
het CTG. Hierdoor kunnen de cijfers nog veranderen en is inzicht in de achterliggende
oorzaken op dit moment nog niet volledig aanwezig. Wel kan worden gesteld
dat de productie in 1998 extra is toegenomen door productie uit de lump sum.
Als gevolg van de afbouw van de lump sum kan er in 1999 minder extra productie
uit worden gefinancierd.307Mogen wij uit tabel 7.2 opmaken dat gemiddeld meer
cliënten gemiddeld minder zorg ontvangen? Ja. Zoals uit de onderste regel van tabel 7.2 blijkt daalt het gemiddeld
aantal uren zorg per cliënt per week van 3,46 naar 3,34.308Kunt u een overzicht geven van de extra gerealiseerde
capaciteit ten opzichte van de extra gelden?De extra volumemiddelen voor verpleeghuizen bedroegen in 1999 f 105,5
miljoen. Hiervan is f 14,9 mln in het jaar 1999 nog niet gerealiseerd.
Bij de extra bedden geldt, dat naast de uitbreiding van het aantal bedden
ook bedden zijn verdwenen in het kader van de bevordering van de privacy.
Er kwamen per saldo 571 bedden en 121 dagbehandelings-plaatsen bij in 1999
ten opzichte van 1998.De extra volumemiddelen voor het zorgvernieuwingsfonds ouderen bedroegen
in 1999 f 38,9 mln. Geraamd wordt dat het hier om 886 meer extramurale
verpleeghuiszorgbedden gaat.De extra volumemiddelen voor verzorgingshuizen bedroegen in 1999 f 10,7
mln. Er waren 2370 bedden minder in 1999 ten opzichte van 1998. Er waren in
1999 echter 2900 bedden meer dan in de plannen 1997–2000 voor de verzorgingshuiszorg
waren geraamd. Er is sprake van een duidelijke trendbreuk ten opzichte van
de afname van de capaciteit, die in de plannen zat.De extramurale zorg door verzorgingshuizen is in 1999 met 4058 plaatsen
gestegen. Per saldo hebben 1688 ouderen in 1999 meer verzorgingshuiszorg gehad
dan in 1998.De extra volumemiddelen voor thuiszorg bedroegen in 1999 f 41 mln
ten opzichte van 1998. Het aantal cliënten is met ruim 10 000 gestegen,
maar het aantal gerealiseerde uren is met 150 000 gedaald. Het gaat hier
overigens nog niet om harde cijfers.Bij de persoonsgebonden budgetten in de verpleging en verzorging heeft
in 1999 een volumegroei van f 25,3 miljoen plaatsgevonden. Het aantal
personen met een PGB steeg met 2224. Er zijn in 1999 derhalve totaal circa
15 500 ouderen meer die zorg hebben gekregen dan in 1998.309Kunt u uitleggen op welke wijze de verdeling van middelen
naar rato van het inwonertal van 55 jaar en ouder kan bijdragen aan de financiële
problemen waarmee veel RIO's kampen?De verdeling van middelen naar rato van het inwonertal van 55 jaar en
ouder is een verdelingssystematiek die aansluiting zoekt bij de mate, waarin
bevolkingsgroepen een beroep doen op AWBZ-voorzieningen. Leeftijd is niet
de enige factor van belang. De werklast van de RIO's hangt samen met de doelmatigheid
van de bedrijfsvoering, de kwaliteit van de organisatie etc. Een herverdeling
van middelen op grond van welk criterium dan ook leidt niet tot méér
middelen en evenmin tot een verdeling die vanzelfsprekend beter aansluit bij
de financiële problematiek, voor zover deze niet het gevolg is van factoren
die behoren tot de eigen verantwoordelijkheid van indicatieorganen en gemeenten.Om een beter zicht te krijgen op de onderlinge beïnvloeding van alle
relevante factoren is in de eerste plaats een zorgvuldige registratie van
belang en een methode om de kwaliteit en doelmatigheid van de instellingen
te toetsen. Het tot stand brengen daarvan behoort daarom tot de prioriteiten
in het stimuleringsprogramma voor de indicatieorganen. 310Er wordt gesproken over verdere professionalisering
en kwaliteitsverbetering van de indicatiestelling. Wordt hiermee protocollering
bedoeld of betreft het andere initiatieven?Zie het antwoord op vraag 43.311Hoeveel extra middelen ten opzichte van 2000 worden
in 2001 ingezet in de ouderenzorg voor vermindering van de wachtlijsten en
de werkdruk? Hoeveel mensen kunnen worden aangesteld met de extra werkdrukmiddelen?De groei van 2001 ten opzichte van 2000 is weergegeven in tabel 7.7 van
de Zorgnota 2000. Hierin staan de volgende bedragen vermeld: Uitbreiding capaciteit verpleeghuizen (bouwprioriteiten)96,1 PGB motie van
Blerck50,5 Wachtlijsten/volume187,8 Doelmatige inkoop
t.b.v. werkdruk30,7 Werkdruk125,0Overig15,0 Totaal505,1Voor zowel 2000 als 2001 is door het kabinetf 130 mln extra ter beschikking
gesteld voor de aanpak van de wachtlijsten in de sector V&V. Bovenstaande
laat onverlet dat de zorgkantoren voor hun wachtlijsten/volume-plannen als
voor de PGB mogen uitgaan van de daadwerkelijk behoefte. Hierbij geldt wel
een aantal voorwaarden. Zo mag er geen onderschrijding zijn op de reguliere
productie, moet de instelling aannemelijk kunnen maken dat de extra productie
daadwerkelijk geleverd wordt en wordt de positie van de reserve aanvaardbare
kosten in het geheel betrokken. De gepresenteerde cijfers geven aldus hoogstwaarschijnlijk
een beperkt beeld van de daadwerkelijke inzet in 2001. Dit beeld is pas te
verkrijgen indien de bespreking van de zogenoemde bestedingsplannen van de
zorgkantoren is afgerond, de daarin opgenomen projecten zijn omgezet in productieafspraken,
deze productie geleverd wordt en verantwoording daarover heeft plaatsgevonden.Voor wat betreft de werkdruk is f 155,7 mln beschikbaar. Instellingen
mogen dit aan meer besteden dan extra personeel. Ook de bestrijding van het
ziekteverzuim, aanschaf van tilliften enz. kan er mee worden gefinancierd.
Het is dus onbekend hoeveel extra personeel wordt aangenomen. Indien het gehele
bedrag besteed wordt aan personeel met een middelloonsom van f 75 000,–,
levert dit ongeveer 2075 fte's op.312Op basis van welke grond is rekening gehouden met «geïndiceerde
urgentie»?De toekenning van persoonsgebonden budgetten wordt geregeld in de subsidieregeling
van het College voor Zorgverzekeringen.Per circulaire van 15 september 2000 heeft het College voor Zorgverzekeringen
de zorgkantoren verzocht bij toekenning van een PGB-V&V rekening te houden
met de mate van urgentie die in het indicatiebesluit is vastgelegd. In de
RegelingCollege voor Zorgverzekeringen subsidiëring persoonsgebonden
budget 2000 staat in artikel 7, lid 1.: «Indien volgens het indicatiebesluit
bij verzekerde sprake is van een urgente situatie, wordt daarmee bij toekenning
van persoonsgebonden budgetten zoveel mogelijk rekening gehouden,
met inachtneming van reeds toegekende budgetten.»313In de Meerjarenafspraken Verpleging en Verzorging is
voorzien in een uitbreiding van het PGB-volume van f 50,5 mln. In de
Zorgnota is sprake van een intensivering van f 65,8 mln. Hoe is deze
additionele intensivering gefinancierd?Uw vraag berust waarschijnlijk op het bedrag van f 65,8 mln zoals
opgenomen in tabel 14:7.10. Dit betreft de structurele doorloop van de toevoeging
in 2000. De toevoeging in 2001 is inderdaad f 50,5 mln. Deze staat nog
op de zogenoemde aanvullende post (tabel 14:8.05) en is nog niet in de desbetreffende
tabel opgenomen.314Kan geschetst worden hoeveel extramurale capaciteit
in 2000 gerealiseerd wordt?Op het moment van beantwoording zijn de monitoring gegevens over de realisatie
van de extra productieafspraken nog niet beschikbaar. De gezamenlijke thuiszorginstellingen
hebben voor 56,6 miljoen uren productieafspraken gemaakt voor de reguliere
middelen in 2000 en 6,1 miljoen uren aanvullende productieafspraken. Het CTG
en CAK is gevraagd voor medio november hier over te rapporteren.315Wanneer komt het volgende benchmarkrapport?Voor de thuiszorg is in 2001 een openbare benchmark gepland. Voor de intramurale
V&V (verpleeg- en verzorgingshuiszorg) wordt in het eerste kwartaal het
instrumentarium, wat thans wordt ontwikkeld, getoetst. Daarna wordt besloten
op welke wijze de sectorbrede benchmark wordt uitgevoerd. Ten opzichte van
de thuiszorg (120 instellingen) vraagt de schaalgrootte van de sector (circa
1700 te benchmarken locaties) om een andere aanpak. De belangrijkste redenen
hiervoor zijn een complexere organisatie ten opzichte van de thuiszorg en
de benodigde middelen om een eerste benchmark in de sector uit te voeren.316Welke gegevens heeft het onderzoek (ITZ) wel opgeleverd?De resultaten van de evaluatie subsidieregeling Intensieve Thuiszorg (ITZ)
over de jaren 1998 en 1999 luiden samengevat:– in 1999 is er bij de 31 zorgkantoren gezamenlijk nauwelijks sprake
meer van onderbesteding. De inzet van 1998 (bijna 60 mln t.o.v. een budget
van 90 mln) is in 1999 toegenomen met bijna 50% (inzet van bijna 88 mln t.o.v.
een budget van ruim 93 mln).– Het beeld per zorgkantoor in 1999 wisselt sterk. Overbesteding
is er bij 10 zorgkantoren, terwijl er 11 een aanzienlijke onderbesteding kennen
(inzet minder dan 80%).– De uitgaven liggen in 1999 voor 80% op het terrein van verpleging
en verzorging; over 1998 is dat percentage nog 46%. Voor beide jaren geldt
dat voor de financiering van onderscheiden andere kostensoorten een gering
beroep op de regeling wordt gedaan. De kosten extra inzet huisarts zijn daarvan
nog het hoogst (3,49% in 1999) naast een ongespecificeerde post overige (5,34%
in 1999), maar ook hier wisselt het beeld sterk per zorgkantoor (bijv.: inzet
1999 overige kosten regio Drenthe 44,9%).– Het totaal aantal patiënten dat voor verpleging en verzorging
van deze regeling gebruik maakt verschilt in 1999 sterk van
dat in 1998: 15 492 patiënten (1999) t.o.v. 6 799 (1998). Ook
het aantal zorguren verschilt sterk: in 1999 zijn dat er meer dan 1 miljoen,
terwijl in 1998 het totaal aan verzorguren verpleging en verzorging op 0,4
miljoen stond. In 1998 konden evenwel nog niet alle zorgkantoren op titel
van verpleging/verzorging de aantallen uren en patiënten konden aangeven,
zodat het cijfer voor 1998 minder betrouwbaar is.317Wat zijn de criteria voor «onlosmakelijk»
bij het scheiden van wonen en zorg en de toepassing van de WZV?Van criteria in de strikte zin van het woord met betrekking tot het begrip
«onlosmakelijk» bij het scheiden van wonen en zorg en de toepassing
van de WZV is geen sprake. De zorgvraag van ouderen die door het regionaal
indicatieorgaan wordt beoordeeld, kan leiden tot het besluit dat de betrokkene
is aangewezen op verzorgingshuiszorg gedurende het etmaal. Uitgaande van het
feit dat deze zorg in principe ook thuis geleverd zou kunnen worden, spelen
hier vragen naar de efficiency en de doelmatigheid een belangrijke rol. Deze
24-uurs zorg thuis genieten is vele malen duurder dan intramuraal verblijf.
Bovendien is het vaak zo dat het aspect van de veiligheid voor ouderen een
extra aanleiding kan zijn om te opteren voor opname in een verzorgingshuis.
Bij de indicatiestelling dient dus beoordeeld te worden in hoeverre de functie
verblijf aangewezen is in combinatie met verzorging-verpleging.Op dit moment worden de verzorgingshuizen nog gefinancierd op basis van
een subsidieregeling van het College van Zorgverzekeringen. Er is daarbij
sprake van een instellingsgebonden financiering en nog niet van een individuele
aanspraak. Daarbij is de zorg onlosmakelijk gekoppeld aan het verblijf. In
die situaties wordt dat verblijf dus ook gesubsidieerd op basis van genoemde
subsidieregeling. Overeenkomstig het in februari 1998 aangeboden regeringsstandpunt
inzake het scheiden van wonen en zorg bij verzorgingshuizen wordt ervan uitgegaan
dat het bestuur van een verzorgingshuis op het moment van een grootscheepse
renovatie de afweging maakt of daarbij wordt gebouwd in de sfeer van de intramurale
voorziening of in de sfeer van de volkshuisvesting. Daarbij spelen financiële
maar ook zorginhoudelijke overwegingen een rol. Bij dit laatste punt kan gedacht
worden aan het al dan niet aanwezig zijn van het vermogen van bewoners van
het verzorgingshuis de consequenties van het zelfstandig wonen ten volle kunnen
dragen. Een en ander zal ook in relatie met andere zorgaanbieders moeten worden
bezien.Per 1 januari 2001 wordt de verzorgingshuiszorg een geflexibiliseerde
verstrekking in het kader van de AWBZ. Deze zorg kan dan ook extramuraal (dus
zonder verblijf) verstrekt worden.Nu bij de inzet van de intensiveringsmiddelen voor de sector Verpleging
en Verzorging (het opstellen van bestedingsvoorstellen door de zorgkantoren
met alle betrokken regionale partijen) de wachtlijsten een leidende rol spelen,
dient te worden bezien hoe groot de «geobjectiveerde vraag» naar
verzorgingshuiszorg met verblijf is. Dat gegeven wordt als uitgangspunt genomen
bij de regionale planopstelling en dus bij elke individuele afweging ten aanzien
van het voortbestaan van een verzorgingshuis of de oprichting ervan. De geactualiseerde
gegevens ten aanzien van de wachtlijsten laten zien dat de grootste vraag
op dit moment (peildatum augustus 2000) is gelegen in de sfeer van de intramurale
verzorgingshuiszorg. Voor de toepassing van de Wet ziekenhuisvoorzieningen is het begrip «onlosmakelijk»
niet van belang, die wet heeft alleen betrekking op de bouw (dit is nieuwbouw,
verbouw, renovatie, maar ook huur) van intramurale voorzieningen. Dat betekent
dat als intramurale verzorgingshuiscapaciteit gebouwd gaat worden, dus als
de keuze is gemaakt om het wonen niet van het zorgen te scheiden, dat daarna
voor het vervolg de WZV van toepassing is.318Bestaat er overeenstemming over het scheiden van wonen
en zorg, zo neen, wat verzet zich daar nog tegen? Wanneer zal dit daadwerkelijk
zijn beslag gaan krijgen?Zoals in de Zorgnota is aangegeven, wordt bij de nieuwbouw of het vernieuwen
van verzorgingshuizen zoveel mogelijk uitgegaan van het scheiden van wonen
en zorg. Alleen wanneer het wonen onlosmakelijk verbonden is met de benodigde
zorg, is de Wet Ziekenhuisvoorzieningen toepasbaar. In het antwoord op vraag
317 wordt nader ingegaan op de criteria die hierbij gehanteerd worden.Bij uitbreiding van zorgcapaciteit wordt zoveel mogelijk uitgegaan van
het scheiden van wonen en zorg. Het scheiden van wonen en zorg in bestaande
verzorgingshuizen zal een geleidelijk proces zijn, mede afhankelijk van de
staat van de gebouwen.319Wanneer is wonen onlosmakelijk verbonden met zorg?Zie het antwoord op vraag 317.320Voor versterking van de ICT in de caresector t.b.v.
wachtlijstregistratie wordt f 31 mln uitgetrokken (paragraaf 7.2.6).
Maakt deze f 31 mln onderdeel uit van de bedragen in Tabel 1.1.? Zo ja
welke post(en).De door u genoemde f 31 mln maakt onderdeel uit van de bedragen in
tabel 1.1 en wel van de post ICT in de zorg van f 110 mln. Overigens
heb ik onlangs besloten in 2001 f 25 mln extra in te zetten voor de ontwikkeling
van de ICT in de care-sector.321Er wordt gesproken over een uniforme wachtlijstregistratie.
Wordt het ICT-systeem compatable gemaakt met de ICT-systemen van de RIO's,
dit in verband met eventuele elektronische koppeling (inzicht) van vraag en
aanbod?In het kader van het zorgregistratieproject wordt momenteel door de zorgkantoren
een AWBZ-breed zorgregistratiesysteem voor de regio ontwikkeld. Het is in
dat kader inderdaad de bedoeling om de registratiesystemen van de zorgkantoren
en de regionale indicatie-organen met elkaar te verbinden.322Kunt u inzicht geven in de vorderingen met betrekking
tot de wachtlijstproblematiek in de vier grote steden? Kunt u inzicht geven
in de wijze waarop de wachtlijsten in de vier grote steden worden aangepakt?In de regionale rapportages van de zorgkantoorregio's Amsterdam, Rotterdam,
Haaglanden en Utrecht zijn de wachtlijsten per 15 mei jl. weergegeven. Evenals
in de andere delen van het land worden de wachtlijsten voor
de vier grote steden op een zelfde manier aangepakt. Dit betekent dat op basis
van regionaal overleg tussen zorgconsumenten, zorgaanbieders, provinciale
en gemeentelijke overheden het zorgkantoor een bestedingsvoorstel heeft opgesteld
voor de aanpak van de wachtlijsten 2001. Dit hebben de zorgkantoren ook al
gedaan voor de jaren 1999 en 2000. De aanpak van de wachtlijsten in de grote
steden is dus niet afwijkend van de aanpak in de overige delen van het land.
Op inhoudelijke gronden kan de aanpak voor de grote steden verschillen van
de andere delen van het land omdat de zorgvraag leidend is. In de voorgaande
jaren was daarbij het beschikbare kader voor een zorgkantoorregio een mede
bepalende factor. Op dit moment worden de bestedingsvoorstellen van de 31
zorgkantoren door het departement beoordeeld. Eind oktober zullen alle zorgkantoren
de beoordeling toegestuurd krijgen. Op grond van deze beoordeling zal in november
de Kamer worden gerapporteerd welke effecten in 2001 mogen worden verwacht
van het uitvoeren van de bestedingsvoorstellen.323Kan worden aangeven wat voor soort onorthodoxe initiatieven,
die de zorgkantoren zullen opnemen in hun bestedingsplan 2001, per 1 september
2000 bij het ministerie zijn ingediend? Betreft dit met name capaciteitsuitbreidingsplannen?Het merendeel van de «onorthodoxe plannen» betreft inderdaad
capaciteitsuitbreidingsplannen. Het overgrote deel van de plannen die beogen
op korte termijn te komen tot capaciteitsvergroting, zijn niet zozeer onorthodox
van aard, bijvoorbeeld door het bieden van bijzondere vormen van zorg, maar
richten zich vooral op een bepleiten van een snellere, onorthodoxe procedure.324Voor de verzorgingshuizen kan een vrijval van f 75,9
mln geconstateerd worden. Kunt u toelichten waardoor met name het structurele
effect is veroorzaakt en wat zijn hiervan de consequenties voor het financiële
kader van de sector?De vrijval bij de afrekening van de verzorgingshuizen 1997 is structureel
omdat er indicaties zijn dat ook in latere jaren niet het gehele kader noodzakelijk
is. De verlaging van het kader heeft overigens geen consequenties voor de
aangegane verplichtingen. Nieuwe verplichtingen in het kader van de meerjarenafspraken
en in het kader van de aanvullende productieafspraken in de jaren 2000 en
2001 worden ook niet verhinderd door deze verlaging van het kader.325Vorig jaar hebt u een evaluatie toegezegd omtrent de
doelmatige inkoopkorting van verpleeg- en verzorgingshuizen. Op welke termijn
kunt u de onderzoeksresultaten bekend maken?Bij de meerjarige taakstelling vanaf 2000 inzake doelmatige inkoop
ten einde de zorgsinstellingen zelf ook een bijdrage te laten te leveren aan
het verminderen van de werkdruk heb ik toegezegd, dat ik bereid ben deze te
evalueren.Om een maatregel te evalueren dient deze eerst geëffectueerd te zijn.
Medio 2001 zal het mogelijk zijn een objectieve evaluatie te starten aan de
hand van de realisatiecijfers 2000. Ik verwacht dat in het najaar van 2001
de onderzoeksresultaten bekend te kunnen maken. 326In hoeverre houdt u bij het aanpakken van de wachtlijsten
rekening met het feit dat het beleid aan effectiviteit zou kunnen winnen door
meer te investeren in bijvoorbeeld Ouderenadvisering, ondersteuning mantelzorg
en (preventieve) huisbezoeken?De zorgkantoren hebben de mogelijkheid om in de bestedingsplannen de uitbreiding
van de ondersteuning van de mantelzorg te faciliteren door middel van de subsidieregeling
Coördinatie Vrijwillige Thuiszorg. Veel zorgkantoren hebben in het bestedingsplan
één of meerdere activiteiten op dit terrein opgenomen, een aantal
hebben door aanvullende afspraken één en ander al in 2000 weten
te realiseren.Aan ouderenadvisering, wat ook het brengen van (preventieve) huisbezoeken
kan omvatten, wordt door VWS veel belang gehecht, omdat hiermee de autonomie
van ouderen én de aansluiting tussen vraag en aanbod bevorderd kan
worden. Ouderenadvisering bevindt zich veelal op het snijvlak van wonen, zorg
en welzijn; de uitvoering van de functie is vooral een lokale verantwoordelijkheid.In de huidige praktijk van ouderenadvisering blijken er zeer veel soorten
ouderenadviseurs te bestaan. Om hierin duidelijkheid te verkrijgen én
om de toekomst hierin te verkennen is onlangs, in overleg met de ouderenbonden,
de VNG en de VOG, het stimuleringsprogramma ouderenadvisering van start gegaan.In het voorjaar van 2001 zal ik de Kamer over de eerste bevindingen rapporteren.327Kunnen verzorgingshuizen overgenomen worden door woonstichtingen
met de bedoeling hier luxe verzorgings- of verpleeghuisflats van te maken
en zo onttrokken worden aan de reguliere zorg?Indien een instelling geen behoefte meer heeft aan een bepaald gebouw,
omdat in de regio op een ander wijze in de behoefte aan intramurale plaatsen
zal worden voorzien, bijvoorbeeld omdat vervangende nieuwbouw wordt gerealiseerd
op een andere locatie, kan toestemming worden verleend het oude gebouw (onder
bepaalde voorwaarden) op de markt te brengen.Een woningstichting kan dit gebouw verwerven o.a. om hierin luxe flats
onder te brengen, die geschikt zijn voor het leveren van verpleging en zorg.Dit betekent echter nog niet dat daarmee de capaciteit aan de reguliere
zorg is onttrokken, Immers daarin wordt op een andere manier invulling gegeven.Wel is het zo dat de betreffende woningstichting met zijn initiatief woningen
op de markt brengt die geschikt zijn voor zorgverlening en waar extramurale
zorg op een goede manier kan worden geboden. Deze flats kunnen echter niet
de volledige aanspraak intramurale verzorgingshuiszorg (inclusief verblijf)
bieden.Hiervoor zijn twee redenen. De eerste is dat woningstichtingen niet bevoegd
zijn voor het leveren van zorg. Voorts komt de huur die de bewoners betalen
niet voor vergoeding op basis van de AWBZ in aanmerking.Hierin verschillen dit soort flats niet met andere zelfstandige woningen.
Ook in elke andere woning kan de bewoner aanspraak maken op de extramurale
verzorgingshuiszorg (dus exclusief verblijf). Er vindt dus een verschuiving
plaats in de aard van de zorgverlening van intramuraal naar extramuraal.
De betreffende woningstichting heeft met dit initiatief alleen gezorgd voor
een verruiming van het aanbod in voor verzorging geschikte woningen.328Hoeveel geld is er (bij benadering) gemoeid met het
regionaal tellen, het hertellen, het opschonen en het «opbouwen van
routine en vaardigheid bij het tellen» van de wachtlijsten?Voor de opschoonactie, uitgevoerd door HHM, zijn de kosten circa f 4
mln (dit is inclusief het herindicatietraject van zorgvragers met een indicatiebesluit
van voor 1 januari 1998). Voor de structurele opbouw van een AWBZ-brede zorgregistratie
is gezamenlijk met de zorgkantoren in het kader van de taskforce een actie
gestart. Voor dit jaar is voor deze activiteit f 31 mln beschikbaar.
Ook in 2001 zijn er nog activiteiten voorzien. Samen met ZN zullen deze verdere
activiteiten worden uitgevoerd en gefinancierd. Het goed zicht hebben op de
werkelijke zorgvraag en de ontwikkelingen daarbinnen is een voorwaarde voor
een goede aanpak van de wachtlijsten.329Is overwogen om de indicaties als meetmoment voor het
registreren van wachtlijsten te nemen? Zo neen, waarom niet?Het moment van indiceren is het startpunt voor de AWBZ-zorgregistratie.
Uit deze registratie wordt duidelijk wanneer de zorg is geïndiceerd,
wanneer en welke zorg wordt toegewezen en wanneer de zorg wordt gegeven. Uit
deze registratie, welke niet alleen met het doel van een wachtlijstregistratie
wordt opgezet, blijkt dan de eventuele wachttijd of wachtlijst voor de zorg.
Voor de landelijke opschoonactie is gekozen voor één landelijk
meetmoment. Ten opzichte van dit landelijk uniforme meetmoment zijn de wachttijden
ten opzichte van de indicatiedatum berekend. In de landelijke opschoonactie
is dus ook via het bovenstaande principe de wachtlijst inzichtelijk gemaakt.
De datum van 15 mei jl. is de peildatum ten opzichte waarvan de problematiek
zichtbaar is gemaakt.330Wordt het in 2001 mogelijk om intensiveringsmiddelen
in te zetten via het contracteren van instellingen waar op dit moment nog
geen contract mee is?Het is voor zorgkantoren mogelijk contracten af te sluiten met instellingen
waarmee tot die tijd geen overeenkomst zijn gesloten, mits deze instellingen
zijn toegelaten tot de AWBZ. Het is op basis van de huidige wetgeving niet
mogelijk intensiveringsmiddelen in te zetten bij die instellingen die niet
tot de AWBZ zijn toegelaten. Instellingen kunnen om toelating tot de AWBZ
verzoeken conform de daarvoor geldende procedures. In het kader van de WEZ
worden voorstellen gedaan om het toelatingsbeleid te moderniseren.331Wanneer is de ministeriële regeling ten behoeve
van het uniforme registratiesysteem gereed?Bij het tot stand brengen van een AWBZ-breed zorgregistratiesysteem is
gekozen voor een systematiek, waarin door VWS wordt aangegeven welke gegevens
tenminste in de registratie worden opgenomen. Op basis van deze landelijk
vast te stellen minimale gegevensset leveren zowel de RIO's als de zorgaanbieders
op verzoek van het zorgkantoor de informatie aan het zorgkantoor. Dat is voor
het zorgkantoor noodzakelijk omdat op basis van die gegevensset
de taken wachtlijstbemiddeling en wachtlijstbeheer worden uitgevoerd. De informatieplicht
is in algemene zin vastgelegd in artikel 56 van de AWBZ.Artikel 56 van de AWBZ verplicht, zo blijkt uit nader onderzoek, de RIO's
en de zorgaanbieders om de nodige gegevens aan het zorgkantoor op uniforme
wijze aan te leveren. Afzonderlijke regelgeving is bij nader inzien niet noodzakelijk.332Wat is uw reactie op de signalen dat het invoeren van
het duale stelsel van alfahulpen per 1 januari 2001 niet zal lukken? Bent
u eventueel bereid om de invoering op te schuiven om de kans op een succesvolle
invoering te vergroten? Zo neen, waarom niet?Het is juist dat het duale stelsel voor alfahulpen niet per 1 januari
2001 ingevoerd zal worden. Hierbij speelt een aantal factoren een rol:– de Commissie gelijke behandeling buigt zich over de vraag van
de LVT of het mogelijk is bij de instroom van alfahulpen als medewerker van
een thuiszorginstelling eisen te stellen aan de minimale omvang van het dienstverband.
De LVT beoogt hiermee een grote toestroom van mensen met contracten van een
beperkte omvang te voorkomen.– Overleg is gaande met de LVT over de inschaling van alfahulpen
wanneer zij in dienst treden van een thuiszorginstelling.– Met het CTG zal gesproken moeten worden over de berekening van
de overhead.Deze vraagstukken zijn niet opgelost voor 1 januari 2001. Aangezien ik
voorstander ben van de invoering van het duale stelsel ben ik bereid de invoering
uit te stellen tot 1 januari 2002.333Waarom is, ter bevordering van het gebruik ervan, ook
niet overwogen om de indicatie voor het product AIV af te schaffen?Het zelfstandige thuiszorgproduct «Advies, Instructie en Voorlichting»
(AIV) omvat het analyseren, informeren, adviseren en instrueren van een cliënt
naar aanleiding van diens specifieke vraag of situatie op het gebied van gezondheidsverstoringen,
ziekte, behandeling, therapie en complicaties. AIV bestaat veelal uit consultatiewerk
van gespecialiseerde verpleegkundigen op terreinen zoals diabetes, stoma,
incontinentie, reuma en CARA. Het gaat hier om een zelfstandige adviestaak,
niet direct gekoppeld aan andere verzorgende of verplegende handelingen. Bij
AIV kan het soms gaan om een beperkt aantal kort durende contacten maar in
andere gevallen zijn de contacten langer of meer momenten verspreid. Het aantal
en de lengte van de contacten staan niet op voorhand vast; dit wordt bepaald
door de individuele situatie.Omdat het zelfstandig product AIV een integraal onderdeel is van de aanspraak
algemene thuiszorg dient er ook voor deze zorg een indicatie te zijn.Tot op heden zijn geen signalen ontvangen dat de huidige wijze van indicatiestelling
negatieve gevolgen heeft van de toegankelijkheid van dit product van de thuiszorg.
Veeleer is het zo dat tijdens de indicatiestelling voor de care een zorgvrager
op het spoor gezet worden van AIV als zelfstandig product van de thuiszorg.
De zorgvragers die via de curatieve zorg op het product AIV worden geattendeerd
krijgen veelal snel een indicatiebeschikking voor dit thuiszorgproduct. Indicatiestelling
lijkt daarmee geen belemmering op te leveren voor het gebruik
dat zorgvragers kunnen maken van het product AIV.334Hoe wordt de proef beoordeeld, zoals uitgevoerd door
de KBO in Den Bosch, waarbij in Zuidoost Brabant hulpbehoevenden met een zorgkoopkaart
thuiszorg op maat kopen? Waarom was een eerste reactie van de zijde van het
ministerie niet enthousiast? Moet de basis van het initiatief gezien worden
in de als verstikkend ervaren regelgeving rondom het persoonsgebonden budget?
Zo neen, welke overwegingen hebben dan aan het initiatief ten grondslag gelegen?Het zorgkantoor Zuid Oost Brabant heeft het project zorgkoopkaart bij
VWS ingediend in het kader van de bestrijding van wachtlijsten. Essentieel
onderdeel van het project is dat het zorgkantoor ten behoeve van de gebruikers
van de zorgkoopkaart zorg inkoopt. In feite is hier – in termen van
het kabinetstandpunt op de ontvoogding van de AWBZ – sprake van een
persoonsvolgend budget. De budgethouder, de gebruiker van de zorgkoopkaart,
maakt immers gebruik van natura-zorg, die het zorgkantoor inkoopt. Een andere
manier van gebruiken van natura-zorg levert op zich niet méér
verleende zorg op, die zou bijdragen aan het verminderen van de wachtlijst.
Daarom is per brief van 31 juli gevraagd te beargumenteren in hoeverre het
project zal leiden tot een hoger zorgvolume. Op 19 september antwoordt het
Zorgkantoor dat een hoger zorgvolume valt te realiseren door naast toegelaten
reguliere thuiszorgorganisaties, ook andere (particuliere) zorgaanbieders
te contracteren voor de door het RIO geïndiceerde thuiszorgproducten.Een persoonsvolgend budget, waarvan de zorgkoopkaart een variant is, levert
voor cliënten het voordeel op dat zij geen werkgever zijn en dus niet
hoeven te voldoen aan de regels, die werkgeverschap met zich mee brengt en
de procedures in de PGB-regeling. Een nadeel van het persoonsvolgend budget
is dat de keus van zorgleveranciers zich beperkt tot de toegelaten zorg-organisaties.
Dit geldt dus ook voor het experiment met de zorgkoopkaart.Het experiment met de zorgkaart maakt onderdeel uit van het bestedingsplan,
dat het Zorgkantoor Brabant Zuid-Oost heeft ingediend en waar de taskforce
wachtlijsten nog een besluit over moet nemen.335Welke extra financiële middelen zijn gespecificeerd
naar jaar vanaf 1995 ter beschikking gesteld aan de thuiszorg voor het
bestrijden van de wachtlijsten en kan eveneens per jaar cijfermatig worden
weergegeven welke effecten die inzet op de wachtlijsten heeft gehad?Vanaf 1995 tot en met 1999 hebben de volgende structurele intensiveringen
bij de thuiszorg plaatsgevonden:In 1995 f 3 miljoen, in 1996 f 75 miljoen, in 1997 f 93
miljoen, in 1998 f 23,6 miljoen, in 1999 f 44,1 miljoen. In 2000
is, conform de meerjarenafspraken, f 33,6 miljoen extra beschikbaar gesteld.
Tevens is het mogelijk, binnen de daarvoor beschikbaar gestelde middelen,
extra productieafspraken te maken in het kader van de versnelde aanpak van
de wachtlijsten.In het verleden zijn quick scans uitgevoerd, maar een kwantitatief betrouwbare
meting van wachtlijsten over de periode vanaf 1995 is niet voorhanden,
zodat een cijfermatige effectomschrijving over deze jaren niet gegeven kan
worden. In de «Analyse landelijk inventarisatie wachtlijstgegevens verpleging
en verzorging» van de taskforce, die u recentelijk hebt ontvangen, staat
vermeld op welke wijze vanaf 2000 de ontwikkeling van de wachtlijstgegevens
in kaart gebracht dient te worden. Tevens is de invoering van de onafhankelijke indicatiestelling van invloed
geweest op de ontwikkeling van de vraag, omdat in het verleden door sommige
instellingen geïndiceerd werd naar de mogelijkheid, die men had om zorg
te leveren, de zogenoemde rantsoenering.336Nu al blijkt dat bijvoorbeeld in het ziekenhuis voorgeschreven
medicijnen door het verpleeghuis waar iemand verblijft, niet betaald kunnen
worden vanuit het geneesmiddelenbudget van het verpleeghuis. Ook worden er
met enige regelmaat geïndiceerde – potentiële – bewoners
niet opgenomen in het verpleeghuis omdat zij al medicijnen gebruiken die duur
zijn. Bent u van plan om hier iets aan te doen? Zo neen, waarom niet en hoe
denkt u dit te gaan voorkomen voor de verzorgingshuizen?De verpleeghuizen kennen geen apart geneesmiddelenbudget, geneesmiddelen
worden uit het totale budget betaald. De kosten van geneesmiddelen bedragen
ongeveer 1 á 2% van dit budget. In het kader van de MJA is afgesproken
onderzoek te doen naar de groei van kosten van geneesmiddelen in verpleeghuizen.
Het gaat hier om twee onderscheiden vragen:1) welk deel van de kosten (de kosten van medicijnen en de kosten van
farmaceutische zorg) stijgt sneller dan de stijging van het totale budget,
en met welk percentage?2) wat is de druk van dure medicijnen op het totale budget?Het haalbaarheidsonderzoek is inmiddels afgerond. Het hoofdonderzoek start
in oktober en is naar verwachting afgerond omstreeks april 2001. Op basis
van de uitkomsten van het genoemde onderzoek zal vervolgens het beleid worden
vormgegeven. Afhankelijk van de onderzoeksresultaten kan dit zowel bijstelling
van het beleid als bijstelling van beleidsregels betreffen.In de verzorgingshuizen is de genoemde problematiek niet aan de orde.
Wanneer de geneesmiddelen in verzorgingshuizen onder de AWBZ vallen vindt
gedurende twee jaar na invoering nacalculatie plaats. Gedurende deze eerste
twee jaar kan daardoor niet eenzelfde problematiek als in de verpleeghuissector
ontstaan.Op de tweede plaats wordt er voor de verzorgingshuizen een aparte beleidsregel
voor medicatie ontwikkeld, met een geoormerkt budget voor geneesmiddelen.
Dit in tegenstelling tot de verpleeghuizen, waar de geneesmiddelen deel uitmaken
van het totale budget.337Welke hulpmiddelen zullen NIET onder het budget van
de verzorgingshuizen gebracht worden?Ten behoeve van de overheveling naar de budgetten van de verzorgingshuizen
is een lijst opgesteld van hulpmiddelen die voor overheveling in aanmerking
komen. Het gaat daarbij om een selectie uit de Regeling hulpmiddelen 1996.
In grote lijnen kan gesteld worden dat een hulpmiddel naar het budget van
een verzorgingshuis kan worden overgeheveld wanneer aan twee criteria wordt
voldaan: in de eerste plaats moet het specifieke hulpmiddel passen binnen
het kader van de aanspraken op hulpmiddelen zoals deze in algemene zin in
artikel 3 van de AWBZ is geregeld en in de tweede plaats moet een en ander
gepaard gaan met verhoging van de doelmatigheid ten gevolge van een beter
inkoopbeleid en hergebruik van het hulpmiddel. Hulpmiddelen die hieraan niet
voldoen komen niet voor overheveling in aanmerking. 338Wordt het budget voor de hulpmiddelen ook gelijk gesteld
met de verpleeghuizen?Nee. Bij de berekening van het bedrag dat aan de budgetten van verzorgingshuizen
wordt toegevoegd is enerzijds uitgegaan van een lijst van hulpmiddelen die
daarvoor in aanmerking komt en anderzijds is uitgegaan van de kosten die aan
het gebruik van deze hulpmiddelen zijn verbonden. Uiteindelijk wordt het hiermee
verkregen macrobedrag van 105 mln via een beleidsregel van het CTG vertaald
in een bedrag per bed. Aangezien het pakket hulpmiddelen dat bij de verpleeghuizen
ten laste komt van het instellingsbudget, aanzienlijk verschilt met de hulpmiddelen
waarvoor de verzorgingshuizen verantwoordelijk worden, is er geen sprake van
een vergelijkbare situatie tussen beide voorzieningen.339Welk bedrag wordt ter beschikking gesteld voor de woonzorgstimulerings-regeling?
Waar is dit bedrag terug te vinden in de Zorgnota?De Woonzorgstimuleringsregeling is een gezamenlijke regeling van VROM
en VWS. De regeling wordt op de begroting van VROM verantwoord.Op de begroting van het ministerie van VROM staat tot en met het jaar
2002 een bedrag van in totaal ca. f 130 mln vermeld.340De nota noemt in verband van voorzieningen welzijn-wonen-zorg
alleen de noodzaak van samenhang tussen de verpleeghuizen, verzorgingshuizen,
thuiszorg en GGZ (AWBZ-voorzieningen). Er wordt in dit verband geen samenwerking
met lokale voorzieningen (zoals bijvoorbeeld gemeenten en welzijnsorganisaties)
bedoeld. Kan de regering duidelijk uiteenzetten in welk verband zij de samenwerking
met lokale voorzieningen noodzakelijk acht?De samenwerking met lokale voorzieningen is van groot belang, dat toeneemt
naarmate er meer sprake is van het scheiden van wonen en zorg. Om de keuzevrijheid
van de cliënt te vergroten, is het van belang dat de zorg, het wonen
en de dienstverlening worden ontkoppeld. Dit vraagt vervolgens om een goede
afstemming (voor individuele cliënten). Gemeenten hebben daarin een belangrijke
rol, onder andere in het bij elkaar brengen van de verschillende partijen
(regierol lokaal niveau).De woonzorgstimuleringsregeling van de departementen van VROM en VWS gezamenlijk
beoogt een bijdrage te leveren aan een goede samenhang tussen wonen, zorg
en dienstverlening voor verschillende doelgroepen in de samenleving, door
innovatieve projecten te subsidiëren. De regeling heeft ook betrekking
op gemeenten en welzijnsorganisaties.341In tabel 8.1 staan uitgaven voor beheer. Onder beheer
staat genoemd: beleid, beheer en administratie. Ook staat genoemd dat de administratiekosten
van de zorginstellingen hier niet onder vallen. Kunt u uitleggen welke administratie
dan wel onder beheer valt en waar de administratiekosten van de zorginstellingen
dan zijn terug te vinden?Welke administratie onder beheer valt, wordt nader toegelicht in paragraaf 8.2
van bijlage 8 «Beheer zorgverzekeringen». De administratiekosten
van zorginstellingen zijn niet afzonderlijk in de zorgnota terug te vinden.
Deze kosten worden meegenomen in de uitgaven bij de desbetreffende sector. 342Hoe kunnen tabel 1.4 en tabel 8.2 met elkaar in verband
worden gebracht?Tabel 1.4 geeft een overzicht van de (bruto) zorguitgaven in 2001 per
hoofdsector waaronder de hoofdsector Beheer en diversen. Onder deze hoofdsector
vallen de beheerskosten AWBZ en ZFW. In tabel 8.2 wordt de ontwikkeling van
deze beheerskosten (-budgetten) in de periode 1996–2000 weergegeven.343Is er reeds inzicht in de reële schadegegevens?Op dit moment bestaat nog geen inzicht in de reële schadegegevens
ten behoeve van de uitoefening van het regresrecht in de AWBZ. Het College
voor Zorgverzekeringen (CVZ) heeft een stuurgroep ingesteld waarin naast het
CVZ zelf ook het Verbond van Verzekeraars participeert. Deze stuurgroep is
belast met de uitwerking van het tussen het CVZ en het Verbond van Verzekeraars
gesloten convenant over de collectieve afkoop van het regres in de AWBZ. De
stuurgroep zal in december 2000 rapport uitbrengen over de reële schadegegevens.344De ziekenfondsen mogen een derde deel van de door hen
gerealiseerde opbrengsten van verhaal behouden. Waar gaat het overige deel
van het geld naar toe en waarom is gekozen om de ziekenfondsen niet al de
opbrengsten zelf in te laten zetten?Ziekenfondsen mogen inderdaad een derde deel van de opbrengsten van regres
in het kader van de uitvoering van de Ziekenfondswet zelf behouden. De rest
van de regresopbrengsten wordt verrekend met de uitkeringen uit de Algemene
Kas. De achtergrond hiervan is de volgende. Bij de bepaling van het netto
over de ziekenfondsen te verdelen macro-verstrekkingenbudget wordt rekening
gehouden met een door VWS vastgestelde raming van de opbrengsten van regres.
Bij de eindafrekening, waarbij de budgetten worden vergeleken met de feitelijk
gemaakte kosten, wordt vervolgens rekening gehouden met de feitelijke opbrengsten
van verhaal. Hiermede zou in feite de gehele regresopbrengst worden verrekend
met de Algemene Kas. Deze werkwijze bevat dus geen financiële prikkels
voor ziekenfondsen om hun activiteiten op het gebied van regres uit te breiden.
Teneinde ziekenfondsen te stimuleren om zich actiever in te zetten in de uitvoering
van de verhaalsmogelijkheden, is er daarom voor gekozen wel een financiële
prikkel in te bouwen. Deze behelst dat ziekenfondsen een derde deel van de
door hen gerealiseerde verhaalsopbrengsten zelf mogen behouden. Het geheel
laten behouden van de opbrengsten van regres is niet aan de orde. Ziekenfondsen
worden door middel van het systeem van de ziekenfondsbudgettering gefinancierd
voor de door hen te verrichten activiteiten in het kader van de uitvoering
van de ziekenfondsverzekering. Het is voor de uitvoering van de wettelijke
taken dus niet nodig dat ziekenfondsen de gehele opbrengst van regres mogen
behouden.345Is een stijging van de beheerskosten te verwachten
door het ontstaan van de drie zelfstandige bestuursorganen (CTG, CSZ en CBZ)?De vorming van het CTG, CSZ en CBZ heeft aan de ene kant tot een lichte
stijging van de beheerskosten geleid omdat zij in vergelijking met hun voorgangers
(respectievelijk COTG, Commissie Sanering Ziekenhuisvoorzieningen en College
voor Ziekenhuisvoorzieningen) meer uitvoerende taken hebben gekregen. Aan
de andere kant is, gekoppeld aan de Wet uitvoeringsorganen volksgezondheid,
vanaf 1997 een taakstelling voor de betrokken bestuursorganen doorgevoerd
waardoor de effecten van de invoering van de Wet uitvoeringsorganen volksgezondheid
grosso modo budgettair neutraal is verlopen. Los daarvan kunnen andere ontwikkelingen
(bijvoorbeeld de inpassing van verzorgingshuizen in de WZV) tot uitbreiding
van taken van de zbo's leiden en daardoor een stijging van de beheerskosten
met zich meebrengen.346Wanneer kan de Kamer de nota met «bouwstenen
voor een herziening van het verzekeringsstelsel» tegemoet zien? Is te
verwachten dat de SER toch nog dit jaar met een advies over het ziektekostenverzekeringsstelsel
zal komen? Indien er geen c.q. een verdeeld advies zal volgen van de zijde
van de SER zal de regering dan toch nog de bedoelde bouwstenennota ter bespreking
naar de Kamer sturen?De SER zal naar verwachting in november van dit jaar het door mij gevraagde
advies over de solidariteit in het stelsel van ziektekostenverzekeringen vaststellen.Zoals aangegeven tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen is het kabinet
voornemens volgend voorjaar een nota over de toekomst van het ziektekostenverzekeringsstelsel
naar de Kamer te sturen. Dit voornemen is niet afhankelijk gesteld van het
SER-advies.347U schrijft dat de sturing van het zorgproces moet plaatsvinden
op lokaal niveau. Op welke overwegingen/argumenten baseert u deze stelling,
gelet op het feit dat de mobiliteit van patiënten/cliënten steeds
groter wordt, bijvoorbeeld op grond van wachtlijstinformatie, het beperkt
aantal medische centra met specifieke functies en de keuzevrijheid van mensen
met zorgbehoefte?De zorgverlening is hoofdzakelijk op regionaal niveau georganiseerd en
zal dan ook zoveel mogelijk op regionaal niveau moeten worden aangestuurd.
Dit betreft primair de relatie tussen verzekeraars en aanbieders en de afspraken
die in dit verband gemaakt worden. Voor de zorggebruiker heeft een regio geen
betekenis. Het staat de verzekerde immers vrij de zorg te halen daar waar
het hem/haar het beste uitkomt. Daar gaat het om de relatie verzekerde en
aanbieder. Ook in geval een verzekerde – om welke reden dan ook –
besluit zijn zorg verder weg van zijn woonplaats in te roepen, is het van
groot belang dat er bij die zorg sprake is van o.a. goede aansluiting van
de verschillende onderdelen van de zorgketen en vraaggerichtheid.348Nu de CTG-tarieven sinds jaren officieel als maxima
worden gehanteerd, waarop is dan de verwachting gebaseerd dat verzekeraars
scherp zullen onderhandelen over de tarieven?Wij hebben in de Zorgnota niet met zoveel woorden de verwachting uitgesproken
dat verzekeraars scherp zullen onderhandelen over de tarieven. Dat heeft te maken met het feit dat scherpe onderhandelingen over
tarieven pas werkelijk mogelijk zijn als de omstandigheden op de verschillende
«deelmarkten» waaruit de zorgsector bestaat dat mogelijk maken.
Toen er een aantal jaren geleden voor het eerst maximumtarieven tot stand
kwamen, werden die qua hoogte vastgesteld op het niveau van de voordien geldende
zogenoemde punttarieven. Bovendien heerste er – en heerst er nog steeds –
aan de aanbodzijde van belangrijke deelmarkten schaarste. Onder die omstandigheden
valt niet reëel te verwachten dat verzekeraars op betekenende
schaal scherpe tariefonderhandelingen kunnen voeren. Daarvoor is het nodig
dat er aan de aanbodzijde sprake is van enige ruimte in de capaciteit en/of
dat de maximumtarieven voldoende hoog zijn vastgesteld om daaronder een reële
onderhandelingsruimte te laten bestaan. Naar de mate waarin het komende jaren
zal lukken om dergelijke omstandigheden in (onderdelen van) de zorgsector
te scheppen, valt ook te verwachten dat verzekeraars scherp zullen kunnen
onderhandelen over niet alleen de hoeveelheid zorg, maar ook de prijs en de
kwaliteit daarvan, alsmede de doelmatigheid.349Kan worden bevestigd dat ziekenfondsen over de specialistische
verrichtingen voor 95% worden nagecalculeerd en nauwelijks risico lopen? Wordt
ook daar ingezet op het afschaffen van de nacalculatie en zo ja, op welke
termijn zal de nacalculatie tot nul worden teruggebracht? Wat verzet zich
eventueel daartegen?Zie het antwoord op vraag 62.350Willen de zorgverzekeraars zelf ook dat de rol versterkt
wordt?De zorgverzekeraars willen zelf ook een versterking van hun sturende rol.
Dit om een goede invulling te kunnen geven aan de verantwoordelijkheden die
zij in het kader van de besturingsfilosofie voor het tweede compartiment krijgen.Als voorbeelden voor deze bereidheid kunnen worden genoemd de aanpak van
de kant van de zorgverzekeraars bij de geneesmiddelen en de hulpmiddelen.
Deze aanpak heeft tot doel de aan zorgverzekeraars toegedachte regisseursrol
te kunnen waarmaken.351In paragraaf 8.3.2. wordt vermeld dat f 31
mln in 2000 en f 45 mln in 2001 wordt uitgetrokken voor zorgkantoren.
Is dat de f 45 mln die vermeld wordt in tabel 1.1. onder «Beheerskosten
zorgkantoren i.v.m. wachtlijstaanpak»?Inderdaad, de 45 mln voor de zorgkantoren die is vermeld in paragraaf 8.3.2.
is dezelfde als in tabel 1.1.352Waar worden de genoemde beheerskosten van de AWBZ voor
ingezet? Is dit ook bedoeld voor de zorgkantoren?De verhoging van het budget voor beheerskosten dient er vooral voor zorgkantoren
in staat te stellen door middel van het opzetten van registraties concreet
handen en voeten te geven aan wachtlijstregistratie en -beheer in het kader
van de aanpak wachtlijsten. Op korte termijn levert dat een fundamentele bijdrage
aan het inzichtelijk maken van de latente zorgvraag en het zoeken naar oplossingen
daarvoor. Voor de langere termijn biedt de opzet van een dergelijk registratiesysteem
een belangrijke basis voor een op cliëntniveau ingericht informatiesysteem.353Waarom worden deze heldere voorstellen nauwelijks overgenomen
in de vervolgnotitie Modernisering van de AWBZ?Zoals aangegeven in het kabinetsstandpunt inzake het MDW-rapport «de
ontvoogding van de AWBZ» is aangegeven dat voortvarend verder gewerkt
wordt aan het in alle sectoren van de AWBZ realiseren van de technische voorwaarden
die nodig zijn voor brede toepassing van het persoonsvolgend budget en het
persoonsgebonden budget in de reguliere structuur van de AWBZ. Deze voorwaarden
hebben betrekking op het helder omschrijven van de te onderscheiden zorgproducten
met bijbehorende prijzen en daaraan gekoppelde cliëntenregistraties.
Ze zijn nodig om het huidige systeem van instellingsbudgettering om te kunnen
zetten naar een systeem van persoonsgerelateerde bekostiging. Dit is een majeure
operatie – zoals ook de MDW-werkgroep heeft aangegeven – waar
met volle inzet aan gewerkt zal worden.354Is het wetgevingstraject i.v.m. de vrijwillig voortgezette
AWBZ-verzekering voor postactieven wonende in het buitenland al gestart?Het wetsvoorstel inzake de vrijwillig voortgezette AWBZ-verzekering is
op 11 oktober jl. door Hare Majesteit de Koningin aangeboden aan de Tweede
Kamer.355Wat voor maatregelen gaat u nemen in het kader van
het terugdringen van de administratieve lasten op het VWS-terrein?Als eerste stap in de terugdringing van de administratieve lastendruk
in de zorgsector heb ik vorig jaar het onderzoeksbureau PriceWaterhouseCoopers
(PWC) gevraagd een inventarisatie te maken van de administratieve lasten voor
de zorgsector. De eerste fase van dit onderzoek was gericht op het in kaart
brengen van de lastendruk die voortvloeit uit specifiek op de zorgsector gerichte
wet- en regelgeving. Vervolgens is aan de onderzoekers gevraagd daaruit de
«grote vissen» te halen. Van welke onderdelen van de regelgeving
heeft de sector het meeste last en waarom?Zoals in het actieplan terugdringing administratieve lasten VWS (Tweede
Kamer, 1999–2000, 24 036, nr. 160) is vermeld, zijn de bewindslieden
van VWS van mening dat terugdringing van de administratieve lasten in de zorg
alleen mogelijk is door een goed samenspel van alle betrokken partijen. Dus
niet alleen VWS, maar ook verzekeraars, zorgaanbieders, uitvoeringsorganen
en andere informatievragers dienen hierbij betrokken te zijn. Vandaar dat
inmiddels een commissie is gevormd, bestaande uit genoemde partijen met een
onafhankelijk voorzitter, met als taakopdracht concrete oplossingen te formuleren
voor vereenvoudiging van de administratieve verplichtingen. Vanzelfsprekend
zal het genoemde PWC-rapport belangrijke input zijn voor de werkzaamheden
van de commissie.Naar verwachting zal de commissie na de zomer van 2001 rapporteren.356Is de motie Van Vliet c.s. over regionale verdeling
van middelen uitgevoerd en zo ja op welke wijze?Zie het antwoord op vraag 367.357Voor de financiering van de nieuwe CAO jeugdhulpverlening
is een extra bedrag nodig van f 75 mln. Is de minister bereid deze ruimte
op de begroting te zoeken?In het afgelopen parlementaire jaar is het salarisniveau in de CAO-Jeugdhulpverlening
een aantal keren aan de orde geweest. De uitkomst daarvan was
dat er onvoldoende harde bewijzen waren aangedragen voor het aanvaarden van
de conclusie van salarisachterstand.Desalniettemin heb ik toegezegd dat er aan de hand van het beleidskader
jeugdzorg gekeken gaat worden naar de voor de uitvoering daarvan benodigde
functies. Die functies moeten door het maken van goede functietyperingen met
behulp van een functiewaarderingssysteem worden voorzien van een financiële
onderbouwing. En dat op zijn beurt moet vervolgens leiden tot een adequate
vaststelling van de normprijzen opdat vanuit de personele invulling een juiste
kwaliteit aan hulpverlening kan worden geboden. Die toezegging wordt op dit
moment uitgevoerd.Inmiddels is 30 mln beschikbaar gekomen om een opwaartse stap in de normprijzen,
voortvloeiend uit de genoemde toezegging, te kunnen zetten.Overigens wordt deze problematiek in het kader van de Commissie Van Rijn
nader bekeken.358Kan een overzicht worden gegeven van het personeelstekort
en het verwachte personeelstekort in de kinderopvang? Welke beleidsmaatregelen
stelt het kabinet voor om het tekort op te vangen?In 2000 wordt de groei in de vraag naar personeel in de kinderopvang geschat
op 4300. De vervangingsvraag is 1300 en de uitbreidingsvraag is 3000. Verwacht
wordt dat deze extra vraag in 2001 ongeveer 4800 zal bedragen; 1300 vervangingsvraag
en 3500 uitbreidingsvraag. In 2002 loopt de verwachte vraag verder op tot
9800, waarvan 1300 vervangingsvraag en 8500 uitbreidingsvraag. Bij ongewijzigd
beleid zou zich per 1 januari 2003 een tekort manifesteren van 3900 als
gevolg van de vervangingsvraag en ruim 15 000 als gevolg van de uitbreidingsvraag.In het convenant CAWJ zijn 8 speerpunten voor het arbeidsmarktbeleid geformuleerd
te weten: het uitvoeren van arbeidsmarktmonitoring, onderzoek en effectmeting,
versterken van de regionale beleidsvorming, verbetering kinderopvang- en zorgverlofregelingen,
intensivering doelgroepenbeleid, verbetering initiële beroepsopleidingen,
scholing, employability en loopbaanbeleid, kwaliteit van de arbeid, verzuim
en invalidering, verbetering beeld en wervingspositie op de arbeidsmarkt.Momenteel worden er activiteiten ontplooid gericht op voorlichting en
werving van schoolverlaters en doelgroepen, het opleiden van nieuw en huidig
personeel tot vereiste kwalificatieniveaus en het behoud en beter benutten
van het huidige personeel om het tekort in de personeelsvoorziening van de
kinderopvang op te vangen.359Kan een overzicht worden gegeven van de salarissen
in de kinderopvang?In onderstaande tabel staan de salarissen van functies in de kinderopvang
per 1 januari 2000. Bij de functie van hoofd is het salaris sterk gekoppeld
aan het aantal groepen waar gelijktijdig opvang aan wordt geboden.Bruto maandsalaris van functies in kinderopvang FunctieSchaalminimummaximumGroepshulp3 t/m 12f 2 563,–f 3 181,–Groepsleider9 t/m 19f 2 931,–f 3 919,–Hoofd16 t/m 40f 3 607,–f 6 216,–360Kan een overzicht gegeven worden van de verschillende
opleidingsmogelijkheden voor studenten en herintreders? Welke financiële
tegemoetkomingsregelingen bestaan er voor deze groepen?Er zijn momenteel 5 opleidingsmogelijkheden in de zorg. Het betreft een
hbo-opleiding tot Verpleegkundige (niveau 5), een opleiding tot Verpleegkundige
(niveau 4), een opleiding tot Verzorgende (niveau 3), een opleiding tot Helpende
(niveau 2) en een opleiding tot Zorghulp (niveau 1).Alle opleidingen zijn geschikt voor studenten en herintreders. De opleiding
Zorghulp is uitermate geschikt voor personen die nu nog ongediplomeerd zijn,
geen of nauwelijks ervaring in de zorg hebben en een startkwalificatie in
de zorg willen behalen. Daarnaast is er een breed scala aan kortdurende opleidingen
speciaal gericht op herintreders. In het kader van het project herintreders
zullen deze opleidingen in kaart worden gebracht.De opleidingen worden via 2 leerwegen gedoceerd, te weten via BOL en BBL
(PM VOLUIT). Binnen de BOL-variant maakt een stage onderdeel uit van het onderwijs,
maar het accent ligt bij voltijd dagonderwijs en op de theorie. Bij een opleiding
Verzorgende, Verpleegkundige (zowel MBO als HBO) of Helpende bestaat ongeveer
30% van de studietijd uit stages en ongeveer 70% aan theorie. Binnen de BBL-variant,
in het HBO-onderwijs de duale variant genoemd, werkt de student in een zorginstelling
met salaris. Minimaal 60% van de studietijd wordt aan werkend leren besteed.
Bij de studie Verpleegkunde of Verzorging is ongeveer 30% van het onderwijs
op school en 70% van de tijd in de praktijk.Bij de BOL-variant kunnen de ouders van leerlingen tot 18 jaar een beroep
doen op de Wet Tegemoetkoming Studiekosten. Leerlingen van 18 tot 27 jaar
ontvangen voor het volgen van een BOL-opleiding studiefinanciering. Leerlingen
ouder dan 27 jaar komen niet meer in aanmerking voor studiefinanciering. Binnen
CAZ-verband bestaat het voornemen financiële voorzieningen te treffen
voor herintreders ouder dan 27 jaar. Bij de BBL-variant wordt een student
bij een leerbedrijf aangenomen en ontvangt de student een salaris conform
de afspraken in de CAO. Bij sommige BBL-varianten waarbij werken en leren
gecombineerd zijn, volgt de student een periode dagonderwijs om daarna aaneengesloten
te gaan werken. In de periode dat dagonderwijs gevolgd wordt komt de student
in aanmerking voor Studiefinanciering.361Als alle doelstellingen uit het convenant voor de zorg
worden gehaald resteert een tekort van 3,3%. Welke aanvullende maatregelen
zijn nodig om ook dit tekort terug te dringen?Zie het antwoord op vraag 56.362Is er een doelstelling gesteld voor het terugdringen
van het ziekteverzuim? Zo ja, wordt dit gehaald? Zo nee, waarom niet?In het Meerjarig Beleidskader staat dat de convenantpartijen voor de periode
2000 – 2004 streven naar een halvering van het verschil tussen het ziekteverzuim
in de zorgsector en het gemiddelde niveau daarvan in het bedrijfsleven. De
halvering van het verschil in vier jaar komt neer op een reductie van het
verschil met 1/8 per jaar.Bij een verzuimpercentage in 1999 van 7,8% in de zorgsector en 5,4% landelijk
(exclusief overheid) betekent de afgesproken halvering een terugdringing
in de komende vier jaar van 1,2%-punt. Dat betekent dat 9600 minder mensen
vervangen hoeven te worden en dat de werkdruk daalt.Gelet op het feit dat het gemiddelde ziekteverzuim in de zorgsector nog
steeds oploopt (sterker dan in de marktsector) vraagt de doelstelling een
grote inspanning van alle partijen. Of de doelstelling wordt gehaald is op
dit moment, lopende het eerste jaar van de vierjarige periode, niet te zeggen.363Is al het beschikbare geld voor arbeidsomstandighedenbeleid
en ziekteverzuimbestrijding voor het jaar 2000 ingezet?Alle relevante VWS-sectoren hebben een intentie-verklaring tot het aangaan
van een arboconvenant vóór 1 juli ondertekend en hiermee is
voldaan aan de noodzakelijke voorwaarde om in aanmerking te komen voor middelen
voor een regeling om de aanschaf van tilhulpmiddelen te stimuleren. Instellingen
dienen hiervoor in 2000 subsidie-aanvragen in. Tevens kunnen instellingen
in 2000 een beroep doen op de Kaderregeling Arbeidsomstandigheden, Verzuim
en Reïntegratie. De verwachting is dat er bij deze regelingen geen onderuitputting
zal optreden.364Door de inzet van 75% van f 300 mln, worden 1325
formatieplaatsen gecreëerd. Dit komt neer op bijna f 170 000
per formatieplaats. Kan aangegeven worden waaruit dit bedrag bestaat?De passage over de extra middelen in 2000 en de resultaten van deze inzet
kan aanleiding geven tot een misverstand. In 2000 is f 155 mln voor de
verlichting van de werkdruk toegevoegd. De in de Zorgnota genoemde 75% heeft
betrekking op deze f 155 mln. Immers, bij het schrijven van de Zorgnota
was het grootste deel van de plannen voor de aanwending van deze werkdrukmiddelen
bekend. Deze plannen hadden betrekking op 75% van het beschikbare bedrag voor
werkdruk, te weten f 116 mln. Indien dit bedrag geheel besteed zou zijn
aan personeel dan zou dit neerkomen op een bedrag van f 87 500 per
formatieplaats. Er zijn echter ook uitgaven verricht voor hulpmiddelen en
dergelijke om de werkdruk te verlichten. Dat betekent dat het gemiddelde salarisbedrag
per formatieplaats lager ligt dan f 87 500.365Waaruit bestaat het flankerend werkdrukbeleid?U refereert aan het flankerend werkdrukbeleid in de ouderenzorg. Instellingen
in de ouderenzorg overleggen aan de zorgkantoren plannen over de aanwending
van de werkdrukmiddelen. De middelen kunnen hierbij ingezet worden voor de
volgende categorieën:A. Intensiveringen van personeelsinzet, extra handen aan het bed.B. Intensivering sociaal beleid, waaronder vermindering ziekteverzuim,
vermindering instroom in WAO, arbobeleid, behoud werknemers en vergroting
instroom nieuw personeel.C. Verbeteren kwaliteit personeelsinzet gericht op werkdrukvermindering,
o.a. opzetten scholingsprojecten, inzet kwaliteitsfunctionarissen.D. Bedrijfsorganisatorische verbeteringen t.b.v. verlichten werkdrukE. Aanschaf apparatuur t.b.v. verlichten werkdruk Categorie A grijpt direct
in op de werklast van medewerkers. De overige categorieën zijn meer flankerend
en bieden handvatten en voorwaarden om tot een verlaging van de werkdruk te
komen. 366Een bedrag van f 300 mln wordt ingezet voor de
arbeidsmarkt in de ouderenzorg. Waar wordt de overige f 220 mln voor
ingezet?Met de overige middelen voor arbeidsmarkt/werkdruk worden de instellingsbudgetten
van de andere zorgsectoren verhoogd. Het bedrag van f 530 mln is overigens
nog exclusief de f 35 mln voor werkdrukbestrijding in de gehandicaptenzorg
(motie Oudkerk/Lambrechts). In tabel 9.1 is de motie Oudkerk/Lambrechts al
wel meegenomen.367M.b.t. het Convenant Arbeidsmarktbeleid wordt opgemerkt
dat bij de middelenverdeling rekening gehouden zal worden met regionale verschillen.
Betekent dit dat het mogelijk zal worden toeslagen te betalen in gebieden
waar sprake is van een relatief grote personeelsschaarste, zoals binnenstadziekenhuizen
?Bij het convenant betreft het de middelen voor regionaal arbeidsmarktbeleid.
Met ingang van 2001 – conform de motie Van Vliet c.s. – zal bij
de verdeling van middelen door de sectorfondsen over de regio's rekening worden
gehouden met regionale verschillen in arbeidsmarktkrapte op korte en langere
termijn. Toeslagen in de arbeidsvoorwaarden in schaarstegebieden zijn een
zaak van sociale partners (CAO).368Hoe groot is de toename van het langdurig verzuim en
wat is het aandeel van langdurig verzuim in het totale ziekteverzuimpercentage?Het langdurig verzuim is tussen 1998 en 1999 toegenomen. Zo is de gemiddelde
verzuimduur in de ziekenhuizen toegenomen van 14,6 tot 15,9 dagen en in de
verzorgingshuizen van 19,3 tot 20,6 dagen. Langdurig verzuim bepaalt voor
een aanzienlijk deel de hoogte van het ziekteverzuim en een stijging heeft
uiteraard ook consequenties voor de instroom in de WAO. In de zorg draagt
de duurklasse 43 t/m 365 dagen voor ongeveer 70% bij aan het totale ziekteverzuim.De toename van het ziekteverzuimpercentage tussen 1998 en 1999 wordt vrijwel
geheel veroorzaakt door de toename van het langdurig verzuim.Uit het voorgaande blijkt dat het voorkomen van langdurig verzuim van
groot belang is. Middels arboconvenanten en de Kaderregeling Arbeidsomstandigheden,
Verzuim en Reïntegratie richt het beleid zich op preventieve maatregelen
en het zo snel mogelijk ondernemen van actie na ziekmelding.369In hoeverre wordt in het CAWJ-jaarplan 2000 aandacht
besteed aan de instroom van personeel?Het convenant CAWJ is er op gericht een actief en resultaatgericht beleid
te voeren met betrekking tot instroom van werknemers. In het jaarplan 2000
is afgesproken dat het doelgroepenbeleid geïntensiveerd wordt door aandacht
te besteden aan instroom van doelgroepen waaronder allochtonen, arbeidsongeschikten,
en (langdurig) werklozen. Tevens is er een intensivering afgesproken van de
instroom in de initiële opleidingen door leerarbeidsplaatsen. Via beeldvorming-
en wervingscampagnes in de kinderopvang en Jeugdhulpverlening worden nieuwe
werknemers, jongeren zowel als ouderen, geïnteresseerd voor een baan
in deze sectoren. 370Op welke wijze is het ministerie van SZW betrokken
bij de aanpak van de WAO-problematiek in de zorgsector?Het Ministerie van SZW is betrokken bij de totstandkoming van de Arbo-convenanten
voor de verschillende sectoren in de gezondheidszorg. Tevens is er inbreng
in de plannen van aanpak op basis van de convenanten en draagt het voor circa
50% bij in de kosten van de uitwerking, begeleiding en monitoring. Het Ministerie
van SZW heeft voorts geld uitgetrokken voor een bijdrage in de aanschaf van
tilhulpmiddelen. Tenslotte participeert het Ministerie van SZW in de zogeheten
taakgroep Ziekteverzuim, Arbeidsongeschiktheid en Reïntegratie van Arbeidsgehandicapten
(ZARA),die voor convenantpartijen maatregelen voorbereidt op genoemde gebieden.371Kennen de CAO's in de zorgsector bovenwettelijke aanvullingen
en, zo ja, wat is de invloed hiervan op ziekte en arbeidsongeschiktheid?De alom gehuldigde wens dat de CAO's in de zorgsector marktconform moeten
zijn, gaat zeker op het punt van de bovenwettelijke aanvulling bij ziekte
en arbeidsongeschikt op. Qua loonsom ligt het accent in de diverse CAO's bij
een aanvulling tot 100% van het loon bij ziekte gedurende maximaal 24 maanden,
terwijl een iets kleiner deel van de loonsom een aanvulling gedurende 18 maanden
kent.Over de invloed van bovenwettelijke aanvullingen op de hoogte van het
ziekteverzuim en de kans op WAO-instroom verschillen de meningen van de diverse
experts. Binnen dit kabinet is de staatssecretaris van SZW degene die het
beleid en de regelgeving op dit terrein ontwikkelt. De zorgsector valt –
net als de marktsector – ook onder dat beleid en die regelgeving.372Wat is de relatie tussen het relatief hoge ziekteverzuim/arbeidsongeschiktheid
en de personeelstekorten in de zorgsector?Met 800 000 werknemers werkzaam in de zorgsector betekent een ziekteverzuimpercentage
van 7,8% bij volledige vervanging op jaarbasis een (extra) personeelsbehoefte
van 62 400 personen. Indien het mogelijk zou zijn om het ziekteverzuim
met 1%-punt terug te dringen, zou dit 8000 personen «schelen»
in de vraag naar personeel. Bovendien betekent een hoog ziekteverzuim, indien
dat niet vervangen wordt, extra werkdruk voor zittend personeel.373Door de peilstations wordt inzicht verkregen in het
ziekteverzuim in een regio, branche of sector. Wordt er, behalve inzicht,
verder iets met de getallen gedaan? Wat wordt met de inzichten gedaan?Door de terugkoppeling van het peilstation aan de zorginstelling kan de
zorginstelling haar beleid toetsen en zonodig aanpassen. Door te spiegelen
hoe men het doet ten opzichte van andere (vergelijkbare) zorginstellingen
kan men zien of men op de goede weg is. Ook op landelijk niveau kunnen sociale
partners door dit verbeterde inzicht meer gerichte maatregelen nemen, bijvoorbeeld
in CAO-verband.374Er worden enkele voorbeelden gegeven van instellingen
waaruit blijkt dat investeren in ziekteverzuimbestrijding werkt. Wat wordt
met de op deze manier verkregen gegevens gedaan? In de taakgroep Ziekteverzuim, Arbeidsongeschiktheid en Reïntegratie
van Arbeidsgehandicapten (ZARA) werken de convenantpartijen aan een kenniscentrum
arbeidsomstandigheden en ziekteverzuim, dat per 1 juli 2001 operationeel moet
zijn. Het zijn de in de Zorgnota 2001 op bladzijde 181 genoemde voorbeelden
van «best practises» en kennis die in dit kenniscentrum verzameld
gaat worden om uit te kunnen wisselen met andere zorginstellingen. Daarnaast
organiseren de sectorfondsen voorlichtingsbijeenkomsten en werkconferenties,
onder andere over de Kaderregeling arbeidsomstandigheden, Verzuim, en Reïntegratie
2000 waarbij zorgmanagers, P&O-functionarissen, lijnmanagers en andere
leidinggevenden informatie uitwisselen en voorlichting krijgen over beleid,
preventie, begeleiding en reïntegratie.375Er wordt gesteld dat fysieke belasting in het kader
van de arboconvenanten een belangrijk aandachtspunt is. Hiervoor moet voldoende
apparatuur in de instellingen aanwezig zijn. Hoe wordt omgegaan met de fysieke
belasting in de thuiszorg?Met de thuiszorg is een arboconvenant afgesloten. In dit convenant zijn
partijen overeen gekomen om de arbeidsomstandigheden te verbeteren. Een belangrijk
onderdeel hiervan is de fysieke belasting van de medewerkers. De minister
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft in 1999 bij het afsluiten van dit
convenant een bedrag van 10 mln voor de aanschaf van apparatuur ter verlichting
van de fysieke belasting beschikbaar gesteld. Voor 2000 is een bedrag van
3 mln beschikbaar. Instellingen kunnen daartoe een beroep doen op een subsidieregeling
van het AWO-fonds.Ook op andere wijze wordt aandacht besteed aan de fysieke belasting van
medewerkers. Het Overleg Arbeidsvoorwaarden Thuiszorg heeft in 1997 TNO opdracht
gegeven een instrumentarium te ontwikkelen voor de aanpak van fysieke belasting.
Dit resulteerde in het boekje «Stilstaan bij bewegen» waarin praktijkregels
worden geformuleerd. In het Convenantenoverleg Arbeidsomstandigheden Thuiszorg
is in 1999 besloten de praktijkregels daadwerkelijk binnen de instellingen
te doen implementeren. Daartoe is een project in het leven geroepen om instellingen
daarbij te begeleiden. Dit project loopt nog steeds. Op dit moment worden
63 instellingen begeleid.376Wat doen zorg- en welzijnsinstellingen om langdurig
werklozen, eenmaal in de zorg aan het werk, te behouden en om doorstroom te
bevorderen? Wat doet de overheid om dit te stimuleren?Scholing en begeleiding is belangrijk voor doorstroom en behoud. Voor
werkloze etnische groepen komt daarbij het belang van diversiteitsmanagement.
De overheid draagt daaraan bij via de regeling I/D-banen (de doorstroombanen
en de premie voor uitstroom naar niet-gesubsidieerde banen), alsmede de subsidie
aan sectorfondsen voor doelgroepenbeleid en allochtonenprojecten. Als één
van de speerpunten in het Jaarplan 2001 hebben convenantpartijen afgesproken
14 000 I/D-banen te behouden en 2000 extra I/D-banen te realiseren in
de zorgsector.377Hoe kan de toegenomen waardering voor het werken in
de zorg worden omgezet in een daadwerkelijke beroepskeuze?Dat kan op veel manieren en op verschillende terreinen, bijvoorbeeld:– bij jongeren belangstelling wekken voor een opleiding; – zorgen dat een diploma wordt gehaald en gediplomeerden echt in
de sector gaan werken;– bevorderen dat ook ouderen (herintreders) voor de sector kiezen.Centraal staat de verantwoordelijkheid van instellingen en organisaties
van sociale partners. Op ieder van deze terreinen hebben zij medewerking nodig
van anderen, bijvoorbeeld decanen in het voortgezet onderwijs. Een essentiële
voorwaarde ligt in het ambassadeurschap van het huidige personeel, te meer
omdat bekend is dat potentiële belangstellenden door intrinsieke factoren
gemotiveerd worden.Landelijk, regionaal en lokaal door instellingen, scholen en beroepsgroepen
worden tal van activiteiten ontplooid. Dat wordt voortgezet en gestimuleerd,
ook na afloop van de landelijke beeldvormingscampagne. Er wordt onderzoek
gedaan – en ook concreet gewerkt – aan verbetering van het studie-
en beroepsrendement en er gaat een project starten gericht op herintreders.In het kader van het onderzoeksprogramma van CAZ-partijen wordt overwogen
om in 2001 verder onderzoek te doen naar effectieve beïnvloedingsmomenten
in de beroepskeuze.378Kan aangegeven worden waarom de ambitie het ziekteverzuim
terug te dringen met een achtste van het verschil tussen ziekteverzuim in
de zorg en het landelijk percentage zo laag is gesteld? Wat zijn de doelstellingen
voor de komende jaren?Zie het antwoord op vraag 362.379De instroomtaakstelling van allochtonen in de zorg
is in totaal 4000 tot 2004. Hoe is de verdeling over de onderscheidende jaren?
Waarom is de doelstelling zo laag gesteld?Tijdens het project Topaz (Tijdelijk ondersteuningspunt Allochtonen in
de zorgsector), later PIT.NL (Project Implementatie Topaz in Nederland), zijn
in de periode 1994 tot en met 1999 in totaal 12 000 allochtonen in de
zorgsector ingestroomd, waarvan in de periode 1994 – 1997 4000
mensen. Bij de opstelling in 1999 van het Meerjarig Beleidskader 2000 –
2004 (MBK), is daarom uitgegaan van een realiseerbare instroom van een minimum
van 4000 in vier jaar.Binnen het Meerjarig Beleidskader stellen de convenantpartijen per jaar
een jaarplan vast waarin de doelstellingen verder worden uitgewerkt. Omdat
in 1998 én in 1999 maar liefst 4000 allochtonen instroomden, is de
doelstelling inmiddels in het Jaarplan 2001 verhoogd, namelijk tot 3000 allochtonen
in 2001. Als blijkt dat de hoge realisaties uit 1998 en 1999 zich voortzetten
zal de doelstelling opnieuw worden bezien.380Waaruit bestaan de extra inspanningen voor extra instroom
op niveau 3-IG?Tussen CAZ-partijen is afgesproken om voor 2001 verdere plannen uit te
werken voor extra scholing ten behoeve van doorstroom van 250 medewerkers
van niveau 2 (helpenden) naar verzorgenden 3-IG. Sectorfondsen en sociale
partners werken hieraan. 381Hoe kan, meer dan nu het geval is, onbenut arbeidspotentieel
worden aangewend teneinde de tekorten aan personeel in de zorg op te vangen?Uit nog niet gepubliceerd onderzoek blijkt dat het onbenut arbeidspotentieel
onder gediplomeerden die in de zorg hebben gewerkt substantieel is.De deelnemers aan het Convenant Arbeidsmarkt Zorgsector hebben daarom
besloten een project herintreders te starten. Het is de bedoeling een zo breed
mogelijke doelgroep (ook ongediplomeerden) actief te gaan benaderen en een
concreet aanbod van werk en/of scholing te bieden. De voorbereidingen voor
dit project zijn momenteel in volle gang. Deze voorbereiding moet zorgvuldig
gebeuren; vacatures worden per regio in kaart gebracht er wordt een uitgebreid
scholingsaanbod gecreëerd, toegespitst op de mogelijkheden van de herintreders.
De verwachting is dat de potentiële herintreders medio 2001 zullen worden
benaderd.382Zijn de landen benoemd waarin niet mag worden geworven
in verband met problemen die ze zelf op de arbeidsmarkt kennen?Neen, er bestaat geen lijst van landen zoals in de vraag bedoeld. Wel
is er steeds contact op politiek of hoog ambtelijk niveau geweest met landen
buiten de EER waar het voornemen tot werving aan de orde was. Kortheidshalve
zij verder verwezen naar de brieven aan uw Kamer d.d. 16 juni en 6 oktober
2000 en naar de diverse AO's over dit onderwerp met de vaste commissie voor
VWS.383Er zijn veel maatregelen getroffen om het werken in
de zorg aantrekkelijker te maken, ziekteverzuim te bestrijden en te voorkomen
en reïntegratie te bevorderen. Zijn daarbij ook afspraken gemaakt over
meer functie- en loondifferentiatie (bijv. prestatieloon), verzilveringsmogelijkheden
van vervanging en het wegnemen c.q. oplossen van belemmeringen voor de terugkeer
van vutters, bijv. mogelijkheid bijverdienen, en reïntegratie van WAO-ers,
bijvoorbeeld door tijdelijke bevriezing van het recht op de uitkering, met
de mogelijkheid deze later zo nodig te laten herleven? Zo nee, is de regering
bereid zich ook voor deze mogelijkheden in te zetten c.q. erop aan te dringen
de mogelijkheden in de CAO op te nemen?De sectoren in het VWS-veld vallen onder de regelgeving die al is opgesteld
om ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid te reduceren. Verdergaande maatregelen
vallen onder het arbeidsvoorwaarden- en het personeelsbeleid. Dat zijn zaken
waar sociale partners de primaire verantwoordelijkheid voor hebben. In CAZ-
en CAWJ-verband (convenanten arbeidsmarkt zorg, respectievelijk welzijn en
jeugdhulpverlening) zal ik uw suggesties voorleggen. Deze maatregelen worden
ook in de Commissie Van Rijn bezien.384Kijkt de MDW-groep ook naar de mogelijkheid van het
verkorte van de huisartsen opleiding?De MDW-werkgroep Toetredingsbelemmeringen Medische Beroepen heeft tot
taak het inventariseren van regelingen en omstandigheden die belemmerend kunnen
werken op de toetreding van beroepsbeoefenaren. De werkgroep zal vervolgens
een analyse plegen op de voors en tegens van die belemmeringen en op grond
daarvan komen tot aanbevelingen. De opleidingsduur van de initiële en de vervolgopleidingen (waaronder
die tot huisarts) is een van de kwesties die in de beschouwingen zullen worden
betrokken. Overigens is mede bepalend voor de duur van de opleiding tot huisarts
een Europese richtlijn, die wat dat betreft minimumeisen stelt.385Wat is de follow up op het rapport van de OESO en de
aanbevelingen die daarin worden gedaan?De OESO heeft in maart van dit jaar het tweejaarlijkse landenexamen over
Nederland gepubliceerd. Zoals gebruikelijk gaat dit landenexamen in op de
prestaties van de Nederlandse economie en in het verlengde daarvan op het
Nederlandse economisch beleid. Tevens stelt ieder landenexamen één
speciaal onderwerp aan de orde. Afgelopen keer betrof dit de gezondheidszorg.Het totaaloordeel van de OESO over de Nederlandse zorgsector kan worden
beschouwd als een ruime voldoende. Zowel in termen van kosten (als aandeel
van het Bruto Binnenlands Product), in termen van «objectieve»
meting van gezondheidsprestaties als in termen van gepercipieerde gezondheid
scoort het Nederlandse stelsel goed. Dat neemt niet weg dat de OESO wel een
aantal problemen ziet in de zorg die kunnen worden gevat onder de noemers
wachtlijsten, ingewikkelde en omvangrijke regelgeving en beleidsmatige nadruk
op kostenbeheersing de afgelopen jaren. De vraaggerichtheid van het systeem
is hiermee steeds meer onder druk komen te staan.Het geheel overziend komt de OESO tot de conclusie dat de in gang gezette
ontwikkeling in de zorg, de weg van gereguleerde competitie, de juiste is.
Wel liggen volgens de OESO hier meer mogelijkheden dan tot nu toe benut. Selectieve
introductie van meer competitie en verbetering van de «prikkelstructuur»
in het zorgstelsel kunnen de vraaggerichtheid en de doelmatigheid van het
systeem vergroten. Daarbij stelt de OESO dat, door het grote belang dat de
Nederlandse samenleving hecht aan gelijke rechten en solidariteit, de beste
benadering wel eens zou kunnen zijn door het bestaande evenwicht tussen private
en publieke ziektekostenverzekeringen te handhaven, maar binnen dit duale
stelsel met kleine stapjes meer marktconforme prikkels te introduceren voor
alle partijen.Sommige aanbevelingen van de OESO, zoals meer ruimte voor zorgverzekeraars,
uitbreiding van het aantal artsen, bestrijding van wachtlijsten door extra
productieafspraken, vormen al onderdeel van mijn beleid.Vanzelfsprekend zullen deze aanbevelingen verder worden meegenomen in
de discussie over de vormgeving van het zorgstelsel voor de komende jaren,
samen met de adviezen van gerenommeerde binnenlandse adviesorganen als de
WRR, SER en RVZ en de uitkomsten van debatten met organisaties van belanghebbenden.
Het streven is om begin 2001 een notitie in het kabinet te bespreken over
de mogelijke aanpassingen in het zorgstelsel als reactie op zowel de huidige
knelpunten als op de ontwikkelingen die in de nabije toekomst de druk op het
huidige stelsel zullen vergroten.386Waardoor wordt de daling van 0.7% bij de uitgaven voor
de thuiszorg veroorzaakt? De daling van de uitgaven is boekhoudkundig. Zowel de volume- als de nominale
middelen voor 2001 zijn bij de sector verpleging en verzorging nog niet toebedeeld
aan de sectoren (staan nog op de aanvullende post). 387Op welke terreinen zijn de uitgaven lager uitgevallen
dan geraamd in de Zorgnota 2000? Om welke bedragen gaat het en wat is de oorzaak
hiervan?Voor een overzicht verwijs ik u naar tabel 1.3 in Bijlage 1 bij de Zorgnota
2001.388Waarom is ervoor gekozen om de gevolgen van het belastingplan
via de introductie van de BIKK te compenseren en niet via een aanpassing van
de premies, zeker nu de opbrengsten van de premies hoger uit zullen vallen
als gevolg van het niet-aanpassen van deze premies?Om de verschuiving van premie-opbrengsten naar belastingopbrengsten als
gevolg van het belastingplan te compenseren, is ook een verhoging van de premies
volksverzekeringen en een gelijktijdige verlaging van de belastingtarieven
overwogen. Dit zou echter de facto betekenen dat in de eerste schijf geen
belasting meer zou worden geheven. Dit beperkt de mogelijkheden om inkomensbeleid
te voeren aanzienlijk. Bij het Regeerakkoord is deze schijf juist ingevoerd
om gericht inkomensbeleid te voeren. Daarnaast treden in dit geval inkomenseffecten
op omdat ouderen geen AOW-premie betalen maar wel belasting. Ook biedt deze
optie geen oplossing voor het effect dat een wijziging van het premietarief
ook effect heeft op de premieopbrengst van andere volksverzekeringen en de
belastingen. Vanwege deze nadelen is niet voor deze optie gekozen.Zie ook de (memorie van Toelichting bij de) Veegwet en de antwoorden op
de vragen over de Veegwet.389Moet vastgesteld worden dat de ziekenfondspremies niet
extra stijgen en een verschil tussen verwachte uitgaven en premie-inkomsten
wordt gefinancierd vanuit het vermogensoverschot?In 2000 zijn de ziekenfondspremies fors naar boven bijgesteld (van 7,4%
naar 8,1% ofwel een stijging van bijna 10%). Dit is gedeeltelijk gebeurd om
kostenstijgingen op te vangen, maar daarnaast ook om het vermogenstekort dat
er jarenlang was in de Algemene kas van de Ziekenfondswet weg te werken. De
premies werden daarom in 2000 2 miljard hoger vastgesteld dan de te verwachten
uitgaven.Naar huidig inzicht wordt de doelstelling, het wegwerken van het vermogenstekort,
in 2000 ook feitelijk bereikt. Er resulteert naar huidig inzicht zelfs een
vermogensoverschot van 0,5 miljard. Omdat de uitgaven meer stijgen dan de
premieontvangsten (bij een gegeven premiepercentage) daalt het exploitatiesaldo
van 2 miljard in 2000 naar 1,3 miljard in 2001. Naar huidig inzicht zijn de
premie-inkomsten ook in 2001 dus nog hoger dan de uitgaven.Het premiepercentage ZFW daalt licht van 8,1% in 2000 naar 7,95% in 2001.
Deze daling leidt echter niet tot lagere inkomsten. In 2001 wordt de overhevelingstoeslag
(die geen deel uitmaakt van de grondslag waarover ziekenfondspremie wordt
geheven) afgeschaft. Werknemers worden hiervoor gecompenseerd middels een
hoger bruto loon (waarover wel ziekenfondspremie wordt betaald).
Om een hogere afdracht te voorkomen is besloten het premiepercentage te verlagen.390Indien nu het vermogensoverschot (deels) wordt ingezet
ten behoeve van het afdekken van het verschil tussen verwachte uitgaven en
premie-inkomsten, wat betekent dat dan voor de premiestelling over de komende
vier jaren? Wat zou de hoogte van de premiestelling voor zowel AWBZ als ZFW
zijn geweest als de vermogensoverschotten niet waren ingezet?Zoals in het antwoord op vraag 389 is aangegeven is het verschil tussen
premie-inkomsten en uitgaven positief en niet negatief. Er wordt naar huidige
inschatting in 2001 vermogen opgebouwd. Er wordt derhalve geen vermogen ingezet
ter dekking van uitgaven. Deze toestand maakt de verwachting gerechtvaardigd
dat in de toekomst geen forse premiestijgingen nodig zijn.Indien de premies ZFW en AWBZ zouden zijn vastgesteld op lastendekkend
niveau dan zou de ZFW premie zijn uitgekomen op 7,46% in plaats van 7,95%.
De AWBZ premie zou in dat geval zijn uitgekomen op 10,67%. Het bepalen van
een lastendekkende premie bij de AWBZ in 2001 is echter een vreemde zaak,
omdat het kabinet de BIKK met opzet incidenteel lager heeft vastgesteld dan
de structurele waarde opdat het vermogenssaldo per ultimo 2001 naar huidige
inschatting op nul uitkomt. Juist hierdoor ontstaat er een negatief exploitatiesaldo,
wat dus niets te maken heeft met een te lage premiestelling.391Kan een toelichting worden gegeven op hoe de verhoogde
uitgaven voor de zorg worden verdisconteerd in de ziekenfondspremies en de
premies van de particuliere verzekeraars? Kan een toelichting worden gegeven
op de eventuele verschillen daartussen?De samenhang tussen uitgavenontwikkeling en premieontwikkeling bij ziekenfondsen
en particuliere verzekeraars verloopt verschillend.Bij de ziekenfondsen bepaalt de overheid het premiepercentage. Bij die
bepaling wordt gekeken naar een aantal zaken. Allereerst wordt gekeken naar
de ontwikkeling in de zorguitgaven. Verder wordt de vermogenspositie van de
Algemene Kas van de Ziekenfondswet betrokken. Daarnaast speelt echter ook
het algemene inkomens- en lastenbeeld een rol bij de afweging. Bij de bepaling
van de premies voor 2001 is het kabinet uitgegaan van constante premies (uitgezonderd
de effecten van de brutering van de overhevelingstoeslag) omdat het kabinet
een grotere lastenverlichting in 2001 niet wenselijk acht. Gegeven het vermogensoverschot
in de Algemene Kas van de Ziekenfondswet heeft dat geleid tot het stabiel
houden van de premies. Het premiepercentage ZFW daalt licht van 8,1% in 2000
naar 7,95% in 2001. Deze daling leidt echter niet tot lager inkomsten. In
2001 wordt de overhevelingstoeslag (die geen deel uitmaakt van de grondslag
waarover ziekenfondspremie wordt geheven) afgeschaft. Werknemers worden hiervoor
gecompenseerd middels een hoger bruto loon (waarover wel ziekenfondspremie
wordt betaald). Om een hogere afdracht te voorkomen is besloten het premiepercentage
te verlagen.Op de premiestelling van particuliere verzekeraars heeft de overheid geen
invloed. De premiestijging die genoemd staat in de Zorgnota is dan ook slechts
een inschatting van de te verwachten premiestijging. Deze inschatting wordt
enerzijds gebaseerd op de in de Zorgnota geraamde uitgavenontwikkeling bij
particuliere verzekeraars. Daarnaast wordt rekening gehouden met het exploitatieresultaat
in het verleden. Daarbij geldt dat het moeilijk is in te schatten
in welke mate verzekeraars dat resultaat willen verbeteren. Daarbij spelen
immers onder andere concurrentieoverwegingen een rol die moeilijk in te schatten
zijn.392Op welke gegevens, behalve de in de Zorgnota genoemde,
is precies een gemiddelde premiemutatie van particuliere ziektekostenverzekeringen
van 6,5% in 2001 gebaseerd? Hoe wordt het verschil in raming met de Zorgnota
2000 verklaard?In de Zorgnota is een uitgavenstijging bij de particuliere verzekeraars
verwerkt van ruim 5% per verzekerde. Informatie van VEKTIS het informatiecentrum
van de Zorgverzekeraars, wijst op een negatief resultaat van de particuliere
verzekeraars van 0,3 miljard in 1999. De informatie in de Zorgnota duidt erop
dat dit saldo in 2000 licht verbetert. In de Zorgnota is aangenomen dat de
verzekeraars hun premie zodanig zullen vaststellen dat het resultaat in 2001
naar verwachting fors verbetert, maar nog niet positief wordt (zie ook tabel
10.3 in bijlage 10 van de Zorgnota).Zorgverzekeraars Nederland verwacht een hogere stijging. Formeel gezien
heeft ZN geen standpunt over de premiestijging. ZN verwacht wel een hogere
uitgavenstijging van 2000 op 2001 en impliceert dat deze uitgavenstijging
wel zal leiden tot een premiestijging.De hogere uitgavenstijging hangt enerzijds samen met een hogere verwachte
loon- en prijsstijging door ZN. Daarnaast verwacht ZN dat bepaalde uitgaven
(aanpak wachtlijsten bij ziekenhuizen en de bijdrage aan het goodwillfonds
huisartsen) later gefinancierd worden dan VWS aanneemt (namelijk in 2001 i.p.v.
2000). Dit leidt tot een lagere uitgavenraming bij ZN in 2000 en een hogere
raming in 2001 (en daarmee een hogere groei). Praktisch gezien komt het beeld
van ZN er op neer dat men er van uitgaat dat de verzekeraars een beperkter
negatief resultaat zullen accepteren dan VWS doet.393Wat betekent een gemiddelde premiemutatie van 10% voor
de particuliere ziektekostenverzekerde voor het koopkrachtbeleid van deze
inkomensgroep, nu in de zorgnota wordt uitgegaan van een premiemutatie van
gemiddeld 6,5%? Zal zonodig koopkrachtreparatie plaatsvinden en zo ja, langs
welke weg? Zo neen, waarom niet?De premiestijging voor particulier verzekerden wordt bepaald door particuliere
verzekeraars. Pas over enkele maanden zal duidelijk zijn hoe deze uitvalt.
Ervaringen uit het verleden wijzen uit dat de premiestijging van verzekerde
tot verzekerde ook flink uiteen kan lopen.Zuiver cijfermatig bezien leidt een premiestijging van 10% in plaats van
6,5% tot een negatief inkomenseffect voor particulier verzekerden van gemiddeld
¼%. De koopkrachtontwikkeling in 2001 zoals weergegeven in de Sociale
Nota 2001 is positief (+3¼% bij 2 x modaal, inclusief niet-standaardeffecten).
Het kabinet is niet voornemens aanvullende maatregelen te nemen ter compensatie
van de hogere particuliere ziektekosten aangezien het hier gaat om een relatief
geringe bijstelling van de forse koopkrachtverbetering die volgend jaar zal
optreden.394Vorig jaar heeft een inkomensreparatie Eigen Bijdrage
AWBZ plaatsgevonden, de inkomensreparatie in de maanden juli 2000 tot januari
2001 zou plaatsvinden via de «normale »vaststelling van de bijdragen
per 1 juli 2000. Is dit goed verlopen? Zijn de problemen nu per 1 januari
2001 structureel opgelost en zo nee, wat gebeurt er dan? De reparatie vorig jaar en de reguliere aanpassing per 1 juli 2000 zijn
goed verlopen. Zoals aangegeven in de Zorgnota 2001 (paragraaf 10.6)
en de brief aan de Tweede Kamer dd. 3 juli 2000 (Tweede Kamer, 1999–2000,
26 800 XVI, nr. 112) wordt op dit moment gekeken naar een structurele
aanpassing van de eigenbijdragesystematiek. Deze aanpassing moet er toe leiden
dat problemen zoals die ontstonden in 1999 zo veel mogelijk worden voorkomen.
In dit verband wordt thans de mogelijkheid onderzocht om het belastbaar inkomen
als grondslag voor de intramurale eigen bijdragen AWBZ in te voeren. Tevens
wordt gekeken naar de verschuiving van de aanpassingsdatum voor de eigen bijdragen
van 1 juli naar 1 januari. De Tweede Kamer wordt via voortgangsrapportages
op de hoogte gehouden van de stand van zaken.395Hoe gaat u de meeropbrengsten eigen betalingen AWBZ
besteden?Zie het antwoord op vraag 76.396In hoeverre zijn de RIAGG-en in staat tegemoet te komen
aan de hulpvraag van ouderen?Qua preventie en hulpaanbod wordt door de ambulante GGZ-voorzieningen
steeds beter ingespeeld op de hulpvraag van de ouderen. Tevens is voor de
zorg op het grensvlak van ouderenzorg en GGZ vanaf 2000 in totaal 20
mln toebedeeld aan de regio's. Ambulante zorgverlening aan ouderen speelt
in veel van deze projecten een belangrijke rol. Door de sterk stijgende vraag
als gevolg van de vergrijzing en door problemen bij de doorstroming naar psychogeriatrische
verpleeghuizen, is binnen de ambulante GGZ echter de wachttijd voor ouderen
de afgelopen jaren toegenomen. Uit de eindrapportage «Wachtlijstfonds
1999» van Prismant blijkt dat bij de instellingen die extra geld hebben
gekregen de wachttijd voor de ouderen is gedaald, maar dat het aantal wachtenden
is gestegen. Deze daling van de wachttijd is echter, als gevolg van de toenemende
vraag, onvoldoende om de wachttijden structureel tot redelijke termijnen terug
te brengen. Daarvoor is een structurele aanpak noodzakelijk. Op dit moment
stel ik samen met Zorgverzekeraars Nederland en GGZ-Nederland een plan van
aanpak op om te komen tot de noodzakelijke structurele aanpak.397Wat zijn de effecten van het programma Preventie van
psychische en gedragsproblemen? Hoeveel ouderen worden hiermee bereikt?Sinds het openstellen van het Programma Preventie – eind 1997 –
zijn, inclusief de extra stimulering in het kader van het programmaonderdeel
«Onderzoek preventie van psychische en gedragsproblemen», 37 projecten
op dit terrein van start gegaan. Met deze stimulering is in totaal ongeveer
een bedrag van 21 mln gemoeid.De projecten betreffen onderzoek en uitvoering op het terrein van o.a.:– onderzoek naar de ontwikkeling van «drugcarrières»
en aangrijpingspunten voor preventie– preventie van arbeidsongeschiktheid vanwege psychische klachten
door middel van specifieke individuele begeleiding door arbeidsdeskundigen
en psychologen– effecten van verschillende behandelingsvormen van het post-traumatisch
stresssyndroom (PTSS)– er liggen voorgenomen besluiten over de start van drie grote projecten
op het gebied van de preventie van psychische en gedragsproblemen bij zeer
jonge kinderen, kleuters, respectievelijk basisschoolkinderen. – 5 projecten betreffen specifiek de groep ouderen. Het gaat hierbij
om het voorkomen en vroege signalering door de huisarts van depressie bij
ouderen (97–2-209)– wat is een effectieve vorm van ondersteuning voor partners van
thuiswonende dementerenden (99–9-2–54),– het promoten van sociale participatie en de preventie van eenzaamheid
bij ouderen (99–9-2–67),– de preventie van psychische klachten bij ouderen en weduwnaars
door middel van lotgenotencontact (99–9-2–71),– de ontwikkeling en implementatie van de cursus «omgaan met
preventie door ouderen» (98–4-56).In het kader van het programmaonderdeel «Onderzoek preventie van
psychische en gedragsproblemen» zal het komende jaar gezamenlijk met
onderzoekers aan de tot standkoming van een groot project gericht op de preventie
van depressie bij ouderen worden gewerkt.De bovengenoemde projecten zijn alle van start gegaan in 1998 of later.
Over enkele jaren zijn dus reeds (hopelijk) bruikbare resultaten te verwachten.
ZON spant zich in om er voor te zorgen dat deze resultaten hun weg naar praktische
toepassing gaan vinden, door nu al met de projectleiders hierover te overleggen
op welke manier gebruikers nu al kunnen worden betrokken, door actief de resultaten
te zijner tijd onder de aandacht van doelgroepen te brengen, etc.Hoeveel ouderen met (de resultaten van) deze projecten worde bereikt is
nu niet bekend. Bij de onderzoeksprojecten worden steeds (per project) 100
à 200 ouderen betrokken. Bij uitvoeringsprojecten wordt dit aantal
groter, omdat het hier vaak om een eerste implementatie gaat. De uiteindelijke
doelgroepen zijn uiteraard veel groter.398Zijn er ook programma's voor verplegend personeel om
psychische problemen van ouderen te signaleren en hen op een adequate wijze
door te verwijzen?In de door mij aan ZON opgedragen deelprogramma's Verpleeghuiszorgonderzoek
en Ouderenpsychiatrie zijn geen projectvoorstellen ontvangen die deze vraag
beantwoorden.In het ZON-programma Kwaliteit van zorg in de GGZ loopt thans een project
waarin de betrokkenheid van oudere cliënten bij de zorg wordt bevorderd.
Hier liggen wel degelijk mogelijkheden om psychische problematiek meer adequaat
te signaleren en door te verwijzen.De nieuwe GGZ-opdracht die aan ZON-MW een dezer dagen wordt verstrekt
vraagt ook aandacht voor het thema ouderen en wellicht wordt daar de mogelijkheid
geschapen om psychische problemen van ouderen door verplegend personeel adequaat
te laten signaleren en door te verwijzen. Eenzelfde mogelijkheid zal zich
voordoen in de voorgenomen opdracht aan ZON voor een programma Verpleging
en Verzorging, nadat het advies van de Raad voor Gezondheidsonderzoek hierover
is uitgebracht.399Heeft de daling van de capaciteit van psychiatrische
instellingen direct of indirect tot gevolg dat er meer zwervers op straat
komen?Uit het Jaarverslag 1999 van het CTG blijkt dat in intramurale psychiatrische
instellingen sinds 1995 sprake is van een groei van het aantal erkende bedden,
die zich voornamelijk voordeed in de forensische psychiatrie en in regio's
met ondercapaciteit. Het aantal bedden «in productie» is echter
afgenomen (van 23 858 naar 22 603). Gelijkertijd is er echter
sprake geweest van een stijging van het aantal toegelaten plaatsen in transmurale
verblijfsvoorzieningen: de regionale instellingen voor beschermd wonen. Het
aantal toegelaten plaatsen is daar gestegen van 4845 naar 6375 (een stijging
van 31%). Per saldo is er dus geen sprake van een daling, maar een stijging
in de intramurale capaciteit van psychiatrische instellingen.Uit onderzoek blijkt dat als de goede randvoorwaarden worden gecreëerd,
waarbij met name een goed maatschappelijk steunsysteem belangrijk is, mensen
die ontslagen worden nauwelijks op straat terecht komen.400Betekent tabel 6.2 dat er sprake is van overcapaciteit,
bij voorbeeld bij auditief en visueel gehandicapten?Tabel 6.2 geeft de bezettingsgraad van de plaatsen in deze instellingen.
Uit deze tabel blijkt dat een belangrijk deel van de intramurale plaatsen
zijn omgezet in vormen van ambulante zorg. Er is geen sprake van overcapaciteit.401Alleen het aantal werkenden in de GGZ neemt van 1997
tot 1999 gestaag af terwijl de capaciteit is toegenomen. Wat is daarvan de
oorzaak?In 1998 is overgegaan op een nieuwe registratie-methode voor de personeelsgegevens
in de GGZ. Psychiatrische ziekenhuizen en de ambulante GGZ kregen vanaf die
tijd te maken met een zelfde enquête. Hierdoor is een trendbreuk ontstaan
ten opzichte van het verleden. Daarnaast is de response de laatste jaren niet
optimaal geweest, waardoor bijgeschat moest worden. Deze methodologische factoren
zijn waarschijnlijk de belangrijkste reden van de afname van het aantal werkenden
als enquête-resultaat.Het verschil in personeelsontwikkeling en capaciteitsontwikkeling hangt
dus vooral samen met een methodologische trendbreuk ten opzichte van het verleden.
Er kan dus niet geconcludeerd worden dat de werklast of de efficiency in de
GGZ de laatste twee jaren is toegenomen.402Gesteld wordt dat de vergelijking met het buitenland
aangeeft dat volksgezondheidsbeleid en gezondheidsbevordering meer aandacht
verdienen. Het recente Sociaal en Cultureel Rapport 2000 van het SCP geeft
aan dat de gezondheidszorg in Nederland vergeleken met andere Europese landen
een middenpositie inneemt; in de loop van jaren lijkt de positie van Nederland
op de ranglijst enkele plaatsen achteruit te gaan. Wat is de reactie op conclusies
van het SCP-rapport?Zoals in de paragraaf 2.3 van de Zorgnota is toegezegd, zal een nadere
analyse plaatsvinden van de daarin genoemde internationale vergelijkende rapporten,
inclusief het Sociaal en Cultureel Rapport 2000 van het SCP. Het resultaat
ervan en daaraan te verbinden beleidsconclusies zullen rond de jaarwisseling
aan de Tweede Kamer worden aangeboden.403Wordt wederom een onderschrijding verwacht bij de bouw
van zorginstellingen? Welke verklaring kan hiervoor worden gegeven in het
licht van de capaciteitstekorten? Wanneer kan indiening van de nieuwe wet
als opvolger van de WZV bij de Kamer worden verwacht? Op grond waarvan zijn
vertragingen bij de indiening opgetreden? Er zijn op dit moment geen concrete aanwijzingen dat nieuwe onderschrijdingen
in aantocht zijn. Nieuwe vertragingen zijn echter ook niet uitgesloten. Zo
kan de spanning op de bouwmarkt een nieuwe grond voor vertraging vormen.Onderschrijdingen doen zich hoofdzakelijk voor bij de instandhoudingsinvesteringen.
Voor dit soort investeringen hebben de instellingen grotendeels zelf de verantwoordelijkheid
(meldingsregeling WZV). De huidige capaciteitstekorten worden slechts in beperkte
mate veroorzaakt door een vertraging bij de uitbreiding van capaciteit via
bouw en dan nog alleen in de sectoren ouderenzorg en gehandicaptenzorg. Overigens
blijven, in geval van vertraging, de middelen voor het initiatief gereserveerd.In de brief van 27 juni 2000 is gemeld (kamerstukken 1999–2000,
24 036 en 26 631, nr. 166) dat het ontwerp van de Wet exploitatie
zorginstellingen (WEZ) – als opvolger van de WZV – naar verwachting
eind van dit jaar bij de Kamer wordt ingediend. Momenteel ligt het voor advies
bij de Raad van State. Het precieze tijdstip van indiening is mede afhankelijk
van het tijdstip van ontvangst van dit advies.404In paragraaf 12.2.4 wordt voor alle sectoren aangegeven
dat sprake is van onderschrijdingen, vertragingen en onderuitputting. Neemt
de Regering maatregelen om te bevorderen dat deze vertragingen worden ingelopen?
Zo ja, welke? Zo nee, waarom niet?De bouw in het kader van de WZV bestaat uit een vergunningplichtig deel
(bouwprogramma) en een niet-vergunningplichtig deel (meldingen). In vraag
405 wordt nader ingegaan op de meldingsregeling.Mede op basis van een tweetal signaleringstoetsen van het CBZ wordt bij
de besluitvorming over de bouwprioriteiten 2001 t/m 2004 een aantal verbeteringen
doorgevoerd in de totstandkoming van vergunningplichtige bouwprojecten. Met
deze maatregelen wordt beoogd de realisatie van de benodigde investeringen
in de zorgsector te laten plaatsvinden volgens het gewenste tijdpad. Enerzijds
zijn dit maatregelen die gericht zijn op verbetering van de ramingen. Zo worden
de criteria voor toelating op het bouwprogramma aangescherpt.Anderzijds richten de maatregelen zich op een stringentere voortgangsbewaking
van lopende bouwprojecten. Zo wordt aan de inpassing in het bouwprogramma
een taakstelling voor de voorbereidingstermijn gekoppeld.405M.b.t. meldingsbouw (paragraaf 12.2.5) wordt opgemerkt
dat instellingen over het algemeen later overgaan tot renovatie of instandhouding
dan door VWS was geraamd. Wat is de reden voor het verschil tussen realisatie
en raming ?In 1996 is de meldingsregeling ingevoerd. Hierdoor kregen de instellingen
de mogelijkheid zelf te bepalen wanneer zij instandhoudingsbouw wilden plegen.
Tot nu toe maken de instellingen weinig gebruik van de meldingsregeling. In
opdracht van VWS heeft het NZi (nu Prismant) in 1999 onderzoek gedaan naar
het verschil tussen raming en realisatie van de meldingsregeling voor incidentele
instandhoudingsinvesteringen. De resultaten van het onderzoek wijzen op twee
hoofdoorzaken.Ten eerste de aanloopproblematiek: het veld moest in de beginjaren nog
bekend raken met de mogelijkheden van de meldingsregeling. Ten tweede blijkt dat instellingen op een later moment gebruik maken van
de toegekende trekkingsrechten dan werd verondersteld in de ramingen. Dit
komt onder andere omdat instellingen voorzichtig met trekkingsrechten omgaan,
bijv. in verband met fusies en inbreng in vervangende nieuwbouw.De voor de meldingsregeling gereserveerde middelen blijven structureel
beschikbaar.406Heeft het overleg met de AWBZ-instellingen over het
systeem van maximering van de reserves inmiddels plaatsgevonden? Zo ja, wat
is de uitkomst van dit overleg?Met betrekking tot de normering van de reserves van AWBZ-instellingen
is al veel overleg gevoerd. Het overleg heeft nog niet geleid tot een besluit,
omdat er overleg met de achterban noodzakelijk is.Dit laat onverlet dat in een aantal AWBZ- sectoren de omvang van de reserves
betrokken wordt indien er extra productieafspraken worden gemaakt.De afronding van de discussie over de maximering zal naar mijn inschatting
over niet al te lange tijd plaatsvinden.407Kan de minister van VWS aangeven of zij van mening
is dat de gelijktrekking van de salarispositie van de huisartsen in opleiding
aan die van de verpleeghuisartsen in opleiding verbetering in de animo kan
opleveren. In hoeverre is in de Zorgnota 2001 in financieel opzicht rekening
gehouden met dit uitgangspunt?Uit de jaarverslagen van de Huisarts en Verpleeghuisarts Registratie Commissie
blijkt tot nu toe dat het aantal aanmeldingen vrij stabiel is. Het aantal
aanmeldingen bedroeg volgens de jaarverslagen 1996, 1997, 1998 en 1999 respectievelijk
1190, 1115, 1093 en 1104. Op grond van deze gegevens kan niet worden geconcludeerd
dat er sprake is van een afname van de animo. Bovendien zal de uitstroom van
nieuwe artsen uit de opleiding geneeskunde toenemen door de uitbreiding van
de instroom in de opleiding geneeskunde sinds 1994 met een derde van 1485
tot 2010 in 2000/2001.In de Zorgnota 2001 is geen rekening gehouden met de optrekking van het
salaris van de AIO. Het onderzoek naar de inkomenspositie van de huisartsen
in opleiding is inmiddels gestart. Het KNMG streeft ernaar eind november met
de eerste voorlopige conclusies te komen. Mijn streven is, de financiële
positie van AIO gelijk te maken aan die van AIO.408Zullen er per 1 januari 2001 voldoende financiële
middelen zijn om de dienstenregeling voor huisartsen inwerking te kunnen laten
treden? Welk belang hecht de minister aan de dienstenregeling voor huisartsen
gezien de werkdruk van huisartsen en de continuïteit en toegankelijkheid
van huisartsenzorg?In mijn brief van 17 oktober jl. aan LHV en ZN, waarvan u een afschrift
hebt ontvangen, heb ik benadrukt dat het voor de verlichting van de werkdruk
van huisartsen een snelle invoering van een adequate dienstenstructuur voor
alle huisartsen van belang is. In de Zorgnota 2001 heb ik daartoe middelen
ter beschikking. De afspraak tussen ZN, LHV en VWS is dat in
de regio's dergelijke dienstenstructuren opgezet gaan worden. Het is uiteindelijk
aan de zorgverzekeraars om te beoordelen of de additioneel beschikbaar gestelde
middelen afdoende zijn. Zonodig zullen zij voor aanvullende financiering zorgen,
zo hebben zij verklaard. Aangezien ik van mening ben dat de implementatie
naar mijn oordeel sneller kan verlopen dan nu het geval is, heb ik LHV en
ZN gevraagd een taskforce in te stellen. Deze taskforce zal maandelijks aan
mij rapporteren over de voortgang en de knelpunten.409Wat is de onderbouwing van de f 20 mln die in
het jaaroverzicht 2001 is opgenomen voor de diensten mede gelet op het bedrag
van f 150 mln dat de LHV heeft genoemd en ook op het feit dat Zorgverzekeraars
Nederland hebben erkend dat meer middelen dan de opgenomen f 20 mln nodig
zijn? Is de minister bereid zonodig extra financiële middelen beschikbaar
te stellen?Zie het antwoord op vraag 169.410Is over de technische aanpassing in de Zorgnota 2001
van het kader huisartsenzorg in verband met de voorgenomen overheveling van
de verzorgingshuizen naar de AWBZ per 1 januari a.s. overleg geweest met Arcares
of de LHV?In de MJA werkgroep budgettering geneesmiddelen verzorgingshuizen, waarin
ondermeer de LHV en Arcares (en vertegenwoordigers van cliëntenorganisaties
en ZN) vertegenwoordigd zijn, is de overheveling onderwerp van gesprek geweest.Vóór de publicatie van de Zorgnota 2001 zijn de LHV en ZN
eveneens geïnformeerd over de aanpassing in de zorgnota.411Kan worden aangegeven wat de mening is van de LHV over
de budgettering van de geneesmiddelenvoorziening in het verzorgingstehuis?
Hoe verhoudt zich het elektronisch voorschrijven van geneesmiddelen via het
EVS systeem met het voorgenomen voorschrijfbeleid op basis van toegekende
budgetten in verzorgingshuizen?De huisarts krijgt geen budgetverantwoordelijkheid voor geneesmiddelen
in verzorgingshuizen. In de werkgroep van de MJA V&V die zich bezig houdt
met deze materie worden hier nadere afspraken over uitgewerkt. Deze afspraken
betreffen o.a. voorbeeldcontracten waarin bijvoorbeeld de communicatie en
taakverdeling geregeld worden, maar ook het gebruik van formularia.Gezien het feit dat de precieze vaststelling van de hoogte van het geneesmiddelenbudget
in verzorgingshuizen in relatie tot het AWBZ regime nog plaats dient te vinden,
is gekozen voor een systeem van nacalculatie over een periode van twee jaar.
Hierna zullen definitieve budgetten worden vastgesteld. In het EVS moet een
formularium worden ingepast, het gebruik van dit formularium geeft geen spanning
met het vigerende budget systeem, maar draagt juist bij aan het beleid om
binnen het afgesproken budget te blijven.De LHV heeft toegezegd dat ze zich hard zullen maken voor het gebruik
van het EVS zodra dit beschikbaar is. 412Is de minister van mening dat voor de medische zorg
in verzorgingshuizen een hoger tarief moet gelden dan thans het geval is mede
gelet op de alsmaar opgelopen zorgzwaarte voor de in de huizen opgenomen bewoners
en de verwachting over nog verdere oploop? Kan de minister inzicht geven in
de financiële consequenties van de inzet van verpleeghuisartsen in vergelijking
tot de inzet van de huisartsen?Op dit moment is rekening gehouden met het tarief zoals dat geldt in de
ZFW. Dit betreft een abonnementstarief per jaar wat, kort gezegd, gebaseerd
is op het overeengekomen huisartseninkomen gedeeld door het aantal ingeschreven
patiënten.De honorering van de huisartsen is onderwerp van gesprek tussen Arcares,
de LHV en het ministerie van VWS. Bij dit overleg is het uitgangspunt budgetneutrale
overheveling. De discussie is onderdeel van de totale honorering van huisartsen.
U zult uiteraard op de hoogte worden gesteld van de uitkomsten van dit overleg.Er is nog geen inzicht in het verschil in financiële consequenties
tussen de inzet van huisartsen en verpleeghuisartsen.413Welke innovatieve experimenten in het kader van gezondheidszorgcentra
zullen met de beschikbare f 1,4 mln worden gefinancierd Wat is het doel
van deze experimenten?Deze innovatieve experimenten zijn in 1999 van start gegaan. Dit betreft
de financiering van experimenten voor de verbreding van de samenwerking van
de gezondheidscentra met andere sectoren, zoals met de tweedelijnszorg en
het bieden van transmurale zorg. Deze experimenten vinden plaats in de regio
Venlo, 's Hertogenbosch, Zoetermeer en Rotterdam. Deze projecten hebben een
looptijd van 4 jaar.414Graag toelichting op de vertragingen genoemd onder
mee- en tegenvallers. Wordt f 3,1 mln toegevoegd aan 2000?Met name het project resultaten scoren is later van start gegaan dan gepland,
aangezien het overleg met het veld en tussen veldpartijen onderling meer tijd
heeft gevergd. Het bedrag van f 3,1 mln is niet toegevoegd aan 2000.
Dit bedrag is aangemeld als onderuitputting 1999.415Kan een toelichting worden gegeven op de overschrijding
genoemd onder mee- en tegenvallers?In deze tabel zijn de middelen voor een groot aantal CVZ-subsidieregelingen
opgenomen. Bij de vaststelling van de budgetten per subsidieregeling werd
uitgegaan van een totaal beschikbaar budgettair kader van f 136,7 mln.
Als gevolg van de aangebrachte herschikking van f 17,5 mln is de overschrijding
van f 17,6 mln ontstaan. De realisatie per subsidieregeling regeling
sloot over 1999 ongeveer aan bij het per regeling voorziene budget.416Welke mogelijkheden ziet u om de herstructureringskosten
van een geïntegreerde CAO verpleging en verzorging te financieren?De problematiek rond de integratie van de CAO voor de Verpleeghuizen en
die van de Verzorgingshuizen wordt betrokken bij de samenhangende analyse
van de knelpunten en de probleemoplossingen in de collectieve sector die de
minister-president tijdens de algemene politieke beschouwingen heeft toegezegd.417Kunt u een verklaring geven voor de onderbesteding
bij de lijfgebonden zorg?Vanaf 1998 is in wat nu de Zorgnota heet f 10 mln beschikbaar
gesteld voor lijfgebonden zorg om het mogelijk te maken dat ook zwaar gehandicapte
kinderen in het speciaal onderwijs hun opleiding kunnen volgen. Vervolgens
bleek dat het VWS ontbrak aan het juiste instrumentarium om die f 10
mln met behulp van de inzet van de thuiszorg in te zetten voor lijfgebonden
zorg in het speciaal onderwijs.Daarop zijn het ministerie van OC&W en VWS overeengekomen genoemde
f 10 mln over te hevelen van VWS naar OC&W, wanneer er binnen de
OC&W-regelgeving een voorziening zou zijn getroffen voor de schoolverpleegkundige
in het speciaal onderwijs. Besluitvorming binnen OC&W en consultatie van
veldpartijen over de nadere inrichting van die voorziening is nog gaande,
maar zal naar verwachting rond november 2000 kunnen worden afgerond.Uit de tabel op pag. B221 blijkt dat genoemde f 10 mln in de jaren
1999 en 2000 in afwachting van een nog te ontwikkelen voorziening nog niet
is overgedragen aan OC&W.418Waarom is voor de subsidieregeling coördinatie
vrijwillige thuiszorg geen loon- en prijscompensatie uitgedeeld?De subsidieregeling coördinatie vrijwillige thuiszorg was aan een
maximum gebonden en de nadruk lag op het ontwikkelen van de coördinatie.
Nu dit doel redelijk is gerealiseerd wordt vanaf het jaar 2000 normaal loon-
en prijscompensatie gegeven.419Kan worden toegelicht of het klopt dat van het totaal
bedrag ad f 130 mln, dat extra beschikbaar wordt gesteld ten behoeve
van de V&V sector in de jaren 2000 en 2001, er maar f 5 mln (3,8%
van f 130 mln) ten behoeve van de PGB's in die sector zal worden besteed?In 2000 en 2001 is 10% van de groei zoals weergegeven in de meerjarenafspraken
beschikbaar voor PGB. Dit is respectievelijk f 65,15 en f 50,5 mln.
De genoemde f 130 mln betreft naar voren gehaalde intensiveringsmiddelen.
Deze middelen zijn op basis van de nog te verwachte inzet in 2000, administratief
verdeeld over de diverse zorgvormen binnen de V&V sector. Deze verdeling
is dus een voorlopige; de realisatie kan hiervan afwijken. Overigens zijn
de wachtlijsten van PGB V&V verdwenen en zijn er voluit mogelijkheden
om de voorkeur van cliënten voor PGB V&V te honoreren. BIJLAGE 1 Concretisering inzet middelen ten behoeve van ICT in de zorgOm de doorbraak in de praktijk te realiseren wordt tal van projecten geëntameerd,
die concreet en gereed zijn voor landelijke implementatie.Uit de ICT-thematiek zijn er vier hoofdthema's te benoemen. Deze zullen
hierna kort worden uiteengezet.A. StandaardisatieInzet bij de besteding van middelen op het terrein van standaardisatie
is dat eind 2001 met het zorgveld overeenstemming is bereikt over de bij de
realisatie van een virtueel elektronisch patiënten dossier (EPD) te hanteren
standaarden en dat dan tevens een structuur bestaat die er voor zorgdraagt
dat zo'n EPD ook kan (en zal) worden ingevoerd (f 5,5 mln).Bij standaardisatie gaat het voorts zowel om afspraken over technische
standaarden (interfaces) als om de (structuur- en semantische) standaarden
voor de inhoud van een EPD en het daarop gebaseerde berichtenverkeer. Daarbij
moet ermee rekening worden gehouden dat de inhoudelijke (semantische) standaarden
aansluiten bij de afspraken die daarover in internationaal verband zijn gemaakt
en moeten de gebruikte indelingen kunnen leiden tot zinvolle aggregaties op
het niveau van management- en beleidsinformatie (inzet f 8,8 mln ). Voor
de coördinatie en ontsluiting van de EPD's moet voorts een standaardisatie-infrastructuur
in het leven worden geroepen (f 13 mln).Onder invloed van de afwijkende regelgeving op het terrein van de GGZ
wordt bovendien een apart standaardisatie-traject gecreëerd, maar wel
met dezelfde doelstelling. Dit behoeft in 2000 en 2001 dan ook een apart ontwikkeltraject
(f 7,6 mln).Een uitermate belangrijk onderdeel van de aanpassing van de standaardisatie
betreft de voorbereiding van implementatie van de Diagnose Behandel Centra
(DBC's). Deze zullen ertoe bijdragen dat financiering en bekostiging ziekenhuizen
en de medisch specialistische zorg veel beter aansluit op de gemaakte kosten.
En nieuwe bekostigingssystematiek op basis van DBC's is meer inzichtelijk,
moet productie waar nodig stimuleren en tevens kwaliteitsbeleid en benchmarking
bevorderen. De komende jaren wordt veel inzet verwacht van partijen om per
1 januari 2003 tot integrale invoering van DBC's te komen. Standaardisatie20002001Standaardisatie vormgeving EPD32,5Registratiestandaarden35,8Standaardisatie-infrastructuur6,56,5Implementatie711 Projecten GGZ4,53,1Automatisering DBC's80Totaal3228,9B. InfrastructuurHet toenemend belang van ketenzorg zal de komende jaren een centraal thema
zijn in de organisatie van de zorg. Daarbij gaat het niet alleen om een betere
samenwerking binnen de curatieve zorg, maar ook om een betere relatie tussen
cure en care, bijv. in de vorm van thuiszorg of verpleeghuiszorg. Op veel
plaatsen worden op dit terrein initiatieven ontplooid en worden de voordelen
van een betere afstemming tussen verschillende aanbieders van
zorg zichtbaar. Het gebruik van ICT-toepassingen draagt daar in belangrijke
mate toe bij.Een probleem bij het realiseren van de noodzakelijke ICT-investeringen
is dat verzekeraars, instellingen en beroepsbeoefenaren hun eigen deel van
de informatie-infrastructuur meestal nog wel kunnen realiseren, maar dat er
geen financieringsmogelijkheden zijn voor investeringen die het eigen deel
overstijgen. Het gaat dan bijv. om het realiseren van een regionale infrastructuur
en beheersorganisatie. Door de middelen die nu beschikbaar komen te gebruiken
voor de financiering van dat deel van de (regionale) infrastructuur dat de
afzonderlijke partijen niet regulier kunnen financieren, ontstaat naar verwachting
een multiplier-effect in ICT-investeringen en ontstaat een netwerk-infrastructuur
die gezamenlijk gebruikt gaat worden (inzet f 71,7 mln). Bij de aanleg
van deze infrastructuur wordt gedoeld op de installatie van systemen die produkttypering
als uitgangspunt hebben.Ten bate van de tijdige invoering van de Zorgpas wordt momenteel een pilot
gedraaid om te zien of de wijze van invoering die het departement voor ogen
heeft in de praktijk goede resultaten oplevert (inzet f 7 mln). Infrastructuur20002001Infrastructuur algemeen3635,7Zorgpas4,52,5Totaal40,538,2C. Upgrading en nieuwbouw van beslissingsondersteunende
systemenHet geneesmiddelenbeleid is gericht op het zinnig en zuinig voorschrijven
van geneesmiddelen en een doelmatige inkoop en distributie. Formularia (voorkeurslijsten
van geneesmiddelen) en protocollair werken (evidence based medicine) dient
ten grondslag te liggen aan het voorschrijfgedrag. Waterdichte registratie
en snelle toegang tot de richtlijnen en protocollen zijn daarbij nodig.Het elektronisch gaan voorschrijven van geneesmiddelen door specialisten
en in de GGZ-sector heeft derhalve topprioriteit. In deze sectoren is de keur
aan medicijnen die kunnen worden voorgeschreven het grootst, zodat de invoering
hier het grootste effect zal ressorteren. Beslissingsondersteunende systemen20012000 Infosyst/EVS med spec517 Infosyst/EVS GGZ1,50,9Totaal6,517,9D. WachtlijstregistratieEen bedrag van f 31 en f 25 mln in respectievelijk 2000 en 2001
zal worden ingezet als impuls voor de opzet van een landelijk uniform registratiesysteem
in de AWBZ. De impuls bouwt voort op de afspraken die zijn gemaakt tussen
de partijen bij het MJA in zowel de verpleging en verzorging als in de gehandicaptenzorg
en de gemaakte afspraken over de GGZ-sector. De impuls zal de bestaande registraties, waarop zoveel mogelijk zal worden
aangesloten, moeten verbeteren. Het gaat dan om de uniformering van de registraties
en de verbreding tot en met de zorgrealisaties. Afgesproken is dat de landelijke
minimale gegevensset voor elke zorgvrager gegevens bevat m.b.t. de indicatie,
de zorgtoewijzing, de gerealiseerde zorg en eventueel de niet gerealiseerde
zorg. Het zorgkantoor is namens de uitvoeringsorganen AWBZ verantwoordelijk
voor de zorgtoewijzing en neemt daarmee als vanzelfsprekend ook de registratie
voor haar rekening. De 31 zorgkantoren moeten dan wel in staat worden gesteld
hieraan te kunnen voldoen voor wat betreft de organisatie van de registratie,
de systeemopbouw en/of de aanpassing van bestaande systemen.Onder verantwoordelijkheid van de Taskforce aanpak wachtlijsten wordt
momenteel een centrale aansturing van facilitering van de zorgkantoren opgezet.
Het hiervoor vanuit het ministerie benodigde bedrag kan in oktober/november
(bij de reguliere vaststelling van de budgetten) eenmalig worden toegevoegd.
Het steven is er op gericht om de zorgregistratie in de regio's voor het eind
van dit jaar in de steigers te hebben. Binnen enkele maanden zal duidelijk
worden op welke wijze de registratie in de GGZ zal worden aangehaakt bij de
zorgregistratie in de AWBZ. Wachtlijstregistratie20002001Wachtlijstregistratie Zorgkantoren3125Totaal3125BIJLAGE 2 Overzicht van wijzigingen op de Zorgnota 2001Bij de Algemene Politieke Beschouwingen is de motie Dijkstal c.s. (TK
2000/2001, 27 400, nr. 16) aangenomen. Met de motie wordt de regering
verzocht extra gelden beschikbaar te stellen voor achtereenvolgens de verbetering
van de kwaliteit van en de normprijzen in de Jeugdhulpverlening (f 30
mln), de uitbreiding van opleidings- en stageplaatsen voor verpleegkundigen
(f 40 mln), dak- en thuislozen en zwerfjongeren (f 15 mln), de reductie
van de wachtlijsten en de werkdruk in de GGZ (f 25 mln) en tenslotte
de uitbreiding van de opleidingsplaatsen voor huisartsen (f 20 mln).
De regering zal de motie uitvoeren. Deze bijlage geeft een overzicht van de
mutaties op de budgetten van de Zorgnota 2001:– sector 8.05 (aanvullende post), f 40 mln in verband met opleidings-
en stageplaatsen verpleegkundigen. In overleg wordt vastgesteld op welke wijze
deze gelden voor het beoogde doel het best beschikbaar kunnen worden gesteld.
Afhankelijk daarvan worden deze gelden toegevoegd aan sector 8.04 (diversen,
begroting) of sector 3.18 (overige curatieve zorg);– sector 5.12 (CAD's, maatschappelijke opvang en vrouwenopvang),
f 15 mln in verband met opvang dak- en thuislozen en zwerfjongeren;– sector 5.11 (overige ambulante geestelijke gezondheidszorg), f 2
mln in verband met reductie wachtlijsten en werkdruk GGZ;– sector 5.14 (subsidieregelingen GGZ), f 18 mln, idem;– sector 5.01 (overige curatieve zorg), f 0,6 mln, idem;– sector 5.01 (algemene psychiatrische ziekenhuizen), f 1,9
mln, idem;– sector 8.04 (diversen, begroting), f 2,5 mln, idem;– sector 3.18 (overige curatieve zorg), f 20 mln, in verband
met het extra uitbreiden opleidingsplaatsen huisartsen.Voor alle mutaties geldt dat het gaat om structurele verhogingen van de
budgetten met ingang van 2001. Ten overvloede wordt opgemerkt dat de f 30
mln die beschikbaar wordt gesteld aan de Jeugdhulpverlening leidt tot een
mutatie van een niet voor het Budgettair Kader Zorg relevant artikel van de
VWS-begroting en derhalve niet wordt meegenomen in het bovenstaande overzicht.XNoot1Samenstelling: Leden: Van der Vlies (SGP), Swildens-Rozendaal (PvdA),
ondervoorzitter, Bijleveld-Schouten (CDA), Middel (PvdA), Rouvoet (RPF), Oedayraj
Singh Varma (GroenLinks), Oudkerk (PvdA), Rijpstra (VVD), Lambrechts (D66),
Essers (VVD), voorzitter, Dankers (CDA), Van Vliet (D66), Van Blerck-Woerdman
(VVD), Passtoors (VVD), Eisses-Timmerman (CDA), Spoelman (PvdA), Hermann (GL),
Kant (SP), Gortzak (PvdA), Buijs (CDA), E. Meijer (VVD), Van der Hoek (PvdA),
Blok (VVD), Arib (PvdA), Atsma (CDA).Plv. leden: Van 't Riet (D66), Rehwinkel (PvdA), Eurlings (CDA), Apostolou
(PvdA), Schutte (GPV), Van Gent (GroenLinks), Noorman-den Uyl (PvdA), Weekers
(VVD), Ravestein (D66), Orgü (VVD), Van de Camp (CDA), Schimmel (D66),
Terpstra (VVD), Udo (VVD), Visser-van Doorn (CDA), Smits (PvdA), Harrewijn
(GroenLinks), Marijnissen (SP), Belinfante (PvdA), Ross-van Dorp (CDA), O. P. G.
Vos (VVD), Hamer (PvdA), Cherribi (VVD), Duijkers (PvdA), Th. A. M.
Meijer (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27401-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl