Stadsverwarming; Lijst van vragen en antwoorden over het Rekenkamer-rapport Tariefstelling stadsverwarming
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30150, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

25-06-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

30150 nr. 5

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam123456789101112131415161718192021222324252627282930313233
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30150Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 35 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 150Stadsverwarmingnr. 5LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 18 juni 2007De commissies voor de Rijksuitgaven1 en voor
Economische Zaken2 hebben een aantal vragen aan
de Algemene Rekenkamer voorgelegd over het rapport «Tariefstelling stadsverwarming»
(Kamerstuk 30 150, nr. 3).De Algemene Rekenkamer heeft deze vragen beantwoord bij brief van 15 juni
2007.Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.De voorzitter van de commissie voor de Rijksuitgaven,AptrootDe voorzitter van de commissie voor Economische Zaken,Kraneveldt-van der VeenDe griffier van de commissie,Groen1Wat is de reden dat EnergieNed in 1993 is overgegaan
van de rendementsmethode naar de marktwaardemethode? Wat is de mening van
de Rekenkamer over het hanteren van de rendementsmethode, zoals ook voorgesteld
door het Warmteforum, waarbij het technisch rendement van gasgestookte verwarmingsinstallaties
bepalend is voor de hoogte van de warmteprijs die consumenten van stadsverwarming
in rekening wordt gebracht, waarbij rekening kan worden gehouden met het energetisch
rendement van een verwarmingsinstallatie (al dan niet een HR-ketel)?In bijlage 6 van ons rapport Tariefstelling stadsverwarming, «Historie tarief stadsverwarming», hebben we aangegeven
dat de beslissing van EnergieNed uit 1993 om over te gaan op de marktwaardemethode
werd ingegeven door twee overwegingen: (1) op projectniveau waren verschillende
tarieven ontstaan voor eenzelfde product onder gelijke omstandigheden; (2)
de discussie over verschillen en ook de communicatie met de verbruiker over
het tariefbeginsel bleek steeds moeilijker te voeren. EnergieNed zocht naar
een andere prijsbepalingsmethode en heeft daartoe het uitgangspunt marktwaarde
op landelijk niveau geïntroduceerd.Wij spreken geen voorkeur uit voor marktwaardemethode of rendementsmethode.2Is de rentabiliteitsbijdrage doeltreffend? Kan de rentabiliteitsbijdrage
de mogelijke kosten die warmtegebruikers met een nieuwbouwwoning vermijden
omdat zij niet alle energiebesparende maatregelen hoeven te treffen voor hun
nieuwbouwwoning die gasgebruikers wel verplicht zijn te nemen, voldoende compenseren?
Is het niet zo dat de warmtegebruiker met een nieuwbouwwoning dan juist nadeel
ondervindt van zijn beter geïsoleerde huis, omdat de kosten die hij daarmee
uitspaart, gedeeltelijk terugkomen in de prijs voor stadsverwarming?Hoe de hoogte van de rentabiliteitsbijdrage zich precies verhoudt tot
de omvang van het profijt van vermeden EPN-maatregelen (lagere investeringen,
geen onderhoud aan energiebesparende voorzieningen, maar wel hogere variabele
kosten van energieverbruik), valt op basis van de beschikbare informatie niet
te bepalen. Bovendien, zoals blijkt uit bijlage 3 van ons rapport, «Overzicht
gehanteerde tarieven», is de hoogte van de rentabiliteitsbijdrage onbekend.
Dit gebrek aan informatie leidt ertoe dat er over de doeltreffendheid niets
zinnigs te zeggen valt.In het tweede gedeelte van uw vraag gaat u er onzes inziens ten onrechte
vanuit dat een warmtewoning extra wordt voorzien van isolatiemaatregelen,
daardoor energie bespaart en deze besparing weer ongedaan wordt gemaakt door
de rentabiliteitsbijdrage. In de praktijk werkt dit anders. Bij warmtewoningen
is het volgens de energiebedrijven niet noodzakelijk om extra energiebesparende
maatregelen te treffen omdat er elders in de keten al energiebesparing is
gerealiseerd, bijvoorbeeld bij de opwekking (door het gebruik van restwarmte).
Door deze energiebesparing geniet de warmteklant in theorie voordeel in vergelijking
met de gasklant. Dit voordeel wordt echter in de praktijk tenietgedaan door
de rentabiliteitsheffing. De energiebedrijven menen dat een rentabiliteitsheffing
gerechtvaardigd is vanuit het uitgangspunt «niet meer dan anders»,
omdat in een gasgestookte woning wél energiebesparende maatregelen
moeten worden getroffen.Afgezien van de rentabiliteitsheffing ondervindt de warmtegebruiker ook
nadeel van het feit dat er geen energiebesparende maatregelen in de woning
zijn getroffen, hetgeen een hoger energieverbruik en dus een hogere energierekening
tot gevolg heeft.3Is het waar dat een kostengeoriënteerd tarief
in een aantal gevallen zal leiden tot een hogere warmteprijs dan bij het hanteren
van het NMDA-beginsel? Zo ja, zou de Algemene Rekenkamer dit met cijfers kunnen
aantonen?Wij hebben geen onderzoek verricht naar tarieven die zijn gebaseerd op
kostencalculaties. In ons eerdere onderzoek naar stadsverwarming (Tweede Kamer,
vergaderjaar 2004–2005, 30 150, nr. 2) bleek er nauwelijks
informatie te verkrijgen over de winstgevendheid.Mocht de gasprijs aanzienlijk dalen, dan zal dit tot gevolg hebben dat
de ook warmteprijs zoals berekend volgens de NMDA-methodiek flink omlaag gaat.
Een kostengeoriënteerde warmteprijs is niet afhankelijk van de gasprijs,
maar vooral van investeringen die energiebedrijven moeten doen. Die blijft
dan gelijk, waardoor het mogelijk is dat een kostengeoriënteerde warmteprijs
hoger zal uitvallen dan een warmteprijs gebaseerd op de NMDA-methodiek. Volgens
de Warmtewet zal dan de lagere NMDA-warmteprijs in rekening moeten worden
gebracht.4Zou de door ECN eerder bepleitte methode van een schatting
van met elkaar corresponderende gas- en warmteverbruikers door middel van
een regressieanalyse in plaats van door middel van weging van gas- en warmtebestanden,
zoals nu gebeurt, niet een betere methode zijn?Wij hebben geen voorkeur voor één bepaalde methode. Wij
hebben kennisgenomen van de door ECN bepleite methode. Uit de rapportage van
ECN blijkt dat aan de regressiemethode ook voor- en nadelen kleven en dat
bovendien voor de uitvoering van de regressiemethode in de praktijk nog vervolgonderzoek
nodig is. Tot nu toe heeft deze studie geen navolging gekregen.5Op bladzijde 8 van het rapport stelt de Algemene Rekenkamer
dat niet alle variabelen die EnergieNed hanteert bij de bepaling van de warmteprijs
per gigajoule significant zijn. Het rapport noemt als voorbeeld de variabele
eigenaar/huurder. Welke andere variabelen acht de Algemene Rekenkamer niet
significant?Wij verwijzen naar het onderzoek van het Centrum voor marktanalyse uit
1991. Daarin wordt de invloed van twaalf variabelen op het gasverbruik onderzocht.
Een belangrijke conclusie van het onderzoek is dat de spreiding van het gasgebruik
een dermate toevallig patroon vertoont, dat daarin met behulp van de twaalf
geselecteerde variabelen geen duidelijke statistische structuur is aan te
brengen. Geen van de gehanteerde variabelen is dus significant. Andere gehanteerde
variabelen zijn onder meer isolatiegraad, bouwjaar van de woning en gezinsgrootte.6Kunt u uitleggen waarom er voor de totstandkoming van
de warmteprijs geen onderscheid wordt gemaakt tussen een eigenaar en een huurder,
terwijl huurwoningen doorgaans iets kleiner zijn dan woningen in eigendom
en daardoor het gasverbruik van beide groepen verschillend is?Bij het bepalen van het energieverbruik dat als basis dient voor de berekening
van de warmteprijs wordt wél onderscheid gemaakt tussen eigenaar en
huurder. Ook het type woning is een van de bepalende factoren. Zie ook vraag
5.7De berekening van het warmtetarief is gebaseerd op
het gemiddelde gasverbruik van een selectie gaswoningen, waarbij rekening
is gehouden met «enkele energiebesparende maatregelen». Hoe wordt
deze selectie woningen toegepast? Nieuwe woningen zijn toch energiezuiniger
dan de gemiddelde selectie gaswoningen? Zijn er gedifferentieerde selecties
gaswoningen die per type stadsverwarmingswoningen worden toegepast?De selectie van zowel gasgestookte woningen als warmtewoningen is zodanig
dat woningen met vergelijkbare eigenschappen op dezelfde wijze in beide bestanden
voorkomen. De verdeling van woningen in het bestand gasgestookte woningen
is dezelfde als in het bestand warmtewoningen, ook wat de getroffen isolatiemaatregelen
betreft. De selectie is zo dat de bestanden slechts op één eigenschap
van elkaar verschillen, te weten de energie-infrastructuur (gasaansluiting
of aansluiting op stadsverwarmingscentrale).8Is de Algemene Rekenkamer van mening, dat uitgangspunt
moet zijn dat het NMDA-principe voor elke afzonderlijke warmteafnemer of groep
van warmteafnemers moet opgaan en, zo ja, waarom? Is deze keuze voor differentiatie
van tarieven niet een politieke aangelegenheid, aangezien dit ertoe leidt
dat sommige klanten goedkoper en anderen duurder uit zijn, en geen zaak waar
de Algemene Rekenkamer een uitspraak over zou moeten doen?Aanvankelijk werd de gebruiker van stadsverwarming beschouwd als een individuele
kleinverbruiker van warmte. Dit blijkt uit de beantwoording van Kamervragen
door minister Wijers in het vergaderjaar 1995–1996, aanhangsel van de
handelingen 883. Thans wordt het tarief van stadsverwarming uitgelegd als
een gemiddeld tarief voor de gebruiker van stadswarmte. Omdat er sprake is
van één gemiddeld tarief en dus niet van differentiatie, betalen
bewoners van nieuwe woningen waarschijnlijk te veel.In plaats van differentiatie in tarief valt te denken aan het geven van
kortingen. Wij hebben vernomen dat er in de wijk Nieuw Crooswijk in Rotterdam
voor toekomstige gebruikers van stadsverwarming zal worden gestart met een
korting van 18%.Overigens is het al dan niet kiezen voor differentiatie en de mate waarin
dit zou moeten gebeuren inderdaad een politieke aangelegenheid, waar de Algemene
Rekenkamer zich niet in mengt.9SenterNovem ziet toe op stadsverwarmingsprojecten die
financieel worden ondersteund door het Rijk. De Algemene Rekenkamer merkt
op dat de juistheid van de daadwerkelijk gehanteerde NMDA-tarieven bij geen
enkel project wordt gecontroleerd. Heeft de Algemene Rekenkamer aanwijzingen
dat de tarieven niet correct in rekening worden gebracht door de warmtebedrijven?
Wat zijn de mogelijkheden van SenterNovem om bij vermoeden van onjuiste tarieven
in te grijpen en de energiebedrijven hierin te sturen?Wij hebben niet onderzocht of de tarieven al dan niet correct in rekening
zijn gebracht door de warmtebedrijven. SenterNovem heeft een adviesfunctie
waar EnergieNed rekening mee dient te houden en keurt vooraf het EnergieNed
tariefadvies goed. Dit tariefadvies is niet bindend voor de bedrijven maar
het wordt wel breed toegepast.Bij klachten blijken afnemers zich voornamelijk te wenden tot de warmteleverancier
en bij geschillen tot de geschillencommissie. Op SenterNovem wordt tot dusver
slechts sporadisch een beroep gedaan.10Naast de bewoners van nieuwe woningen met stadsverwarming,
welke andere specifieke groepen zouden nadeel kunnen ondervinden van de gehanteerde
methode?Bij de berekening van de warmteprijs is in het tariefadvies uitgegaan
van de veronderstelling dat nagenoeg 100% van de gasgestookte woningen
is voorzien van een HR-ketel. Uit onze analyse van het bestand dat wordt gebruikt
voor de berekening blijkt dat dit in werkelijkheid niet het geval is. Dit
heeft tot gevolg dat het gemiddelde gasgebruik waarmee rekening wordt gehouden
bij het berekenen van de warmteprijs hoger is dan het zou zijn geweest als
de veronderstelling wél zou opgaan. Daardoor is de berekende warmteprijs
te hoog. Deze prijs geldt voor alle gebruikers van stadsverwarming.11Op bladzijde 11 doet de Algemene Rekenkamer de aanbeveling
te voorzien in onafhankelijk toezicht ter bescherming van gebonden afnemers.
De Algemene Rekenkamer geeft in overweging de zogeheten Consumentenautoriteit
een rol te laten spelen bij dit toezicht. Wat is de reden dat de Algemene
Rekenkamer de Consumentenautoriteit aanbeveelt om toezicht te houden, in plaats
van de NMa/DTe, zoals voor gas en elektriciteit het geval is? Welke specifieke
waarborgen biedt de aanwijzing van de Consumentenautoriteit voor onafhankelijk
toezicht? Kan de Consumentenautoriteit naar het oordeel van de Algemene Rekenkamer
ook optreden als toezichthouder op gebonden verbruikers, niet zijnde huishoudens,
maar bijvoorbeeld zakelijke afnemers met kantoren, winkels, e.d?In de huidige situatie, waarin een Warmtewet ontbreekt, worden consumenten
met klachten doorverwezen naar het Ministerie van Economische Zaken. Gezien
de taakstelling van de Consumentenautoriteit zou deze nu de aangewezen autoriteit
zijn voor behandeling van deze klachten. De Consumentenautoriteit is er niet
voor zakelijke afnemers, maar richt zich op de economische belangen van de
consument.Zodra de Warmtewet van kracht wordt is het niet meer relevant om de Consumentenautoriteit
een rol te geven. Het toezicht wordt dan uitgevoerd door de NMa/Dte.12In het rapport geeft de Algemene Rekenkamer aan dat
in het wetsvoorstel Warmtewet bepalingen ontbreken die zien op het verkrijgen
van betrouwbare financiële gegevens en de beschikbaarheid daarvan ter
controle van de naleving van de wettelijk geregelde prijsstelling van warmte.
Deze regels moeten onder meer zien op de bepaling van integrale kosten en
opbrengsten van warmteprojecten. Welke boekhoudkundige uitgangspunten zouden
naar het oordeel van de Algemene Rekenkamer moeten worden toegepast bij de
bepaling van de integrale kosten en opbrengsten van warmteprojecten (resultaatsbepaling)?Er zijn internationaal geaccepteerde (IFRS-)standaarden voor waardering
en resultaatbepaling. Energiebedrijven zijn verplicht om deze toe te passen.
Deze standaarden bieden echter ruimte voor interpretatie, hetgeen mogelijk
kan leiden tot verschillen in tarieven. Voor een goede vergelijking moeten
uniformiteitseisen worden gesteld. Het hanteren van dezelfde uitgangspunten
maakt dit gemakkelijker. In de Warmtewet is een bepaling opgenomen dat de
Raad van Bestuur van de Nederlandse Mededingingsautoriteit beleidsregels
vaststelt voor de elementen en wijze van berekening van de redelijke prijs.
Dit maakt het mogelijk om te komen tot uniformiteit bij de berekening.13Welke financiële informatie dient naar het oordeel
van de Algemene Rekenkamer in ieder geval in het door warmteleveranciers te
publiceren openbare jaarverslag te worden opgenomen, teneinde effectieve controle
op naleving van de in de Warmtewet geregelde prijsstelling van warmte mogelijk
te maken?Bij de informatie die in het te publiceren openbare jaarverslag moet worden
opgenomen kan gedacht te worden aan:• geïnvesteerd vermogen;• opbrengsten (gesegmenteerd, waaruit verschillende tariefcomponenten
blijken);• afschrijvingslasten;• onderhoudslasten;• gehanteerde tarieven;• resultaat;• aantal aansluitingen.Er zal een afweging moeten worden gemaakt in hoeverre concurrentie- en
bedrijfsgevoelige gegevens openbaarmaking in de weg staan.14Op welke wijze is gegarandeerd dat het door leveranciers
openbaar maken van informatie, zoals een nadere specificatie van kosten en
opbrengsten in jaarverslagen en een accountantsverklaring, de tarieven ook
daadwerkelijk meer inzichtelijk worden voor de consument?Garantie kan worden verkregen door dit vast te leggen in wettelijke regels,
door toe te zien op de naleving hiervan en door sancties te stellen bij overtreding.15De Algemene Rekenkamer doet in zijn rapport de aanbeveling
regels te stellen met betrekking tot eenduidige waarderingsgrondslagen. Welke
verschillende waarderingsgrondslagen zijn toepasbaar op warmteprojecten? Welke
waarderingsgrondslag dient naar het oordeel van de Algemene Rekenkamer als
uitgangspunt te worden genomen bij warmteprojecten, teneinde te komen tot
een redelijke prijsstelling van warmte afgezet tegen het belang van continuïteit
van warmtelevering (bijvoorbeeld de mogelijkheid tijdig te investeren in vervanging
van installaties en leidingen)? Dienen de waarderingsgrondslagen naar het
oordeel van de Algemene Rekenkamer per afzonderlijk warmteproject te worden
bepaald? Of is het redelijk bij de keuze van de wettelijk te regelen waarderingsgrondslag
rekening te houden met de financiële effecten die ontstaan als deze waarderingsregels
van toepassing zijn op een groep van warmteprojecten in beheer bij hetzelfde
energiebedrijf? Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan de voordelen die
ontstaan bij toepassing van waarderingsgrondslagen op een zogeheten «ideaalcomplex».Wij spreken geen voorkeur uit voor een bepaalde waarderingsgrondslag.
Ook spreken wij ons niet uit over de vraag of de waarderingsgrondslag per
project moet worden bepaald. Wij zien echter geen principiële bezwaren
om waarderingsgrondslagen per groep toe te passen. Voor de vergelijkbaarheid
is het beter om te uniformeren en niet te differentiëren per project.
Differentiatie van het warmtetarief is een politieke beslissing.Zie verder ons antwoord op vraag 12.16Aan welke eisen dient een door energiebedrijven die
warmte leveren te overleggen accountantsverklaring tenminste te voldoen? Op
welke informatie moet deze accountantsverklaring tenminste betrekking hebben?De consument zelf kan de juistheid van de facturering moeilijk doorgronden.
De energiebedrijven zouden de consument tegemoet moeten komen met een accountantsverklaring.
De uitgangspunten en eisen van een accountantsverklaring kunnen worden overeen
gekomen in een controleprotocol. In de accountantsverklaring zal moeten worden
opgenomen dat het juiste tarief is gehanteerd en dat aan de eisen van het
controleprotocol is voldaan.17Kan een stadsverwarmingsproject tijdelijk onrendabel
zijn, bijvoorbeeld door hoge, initiële kapitaalslasten? Kan de Algemene
Rekenkamer aangeven wanneer zij een project als «onrendabel» kwalificeert
en wanneer een onrendabel project zou moeten worden beëindigd?De Algemene Rekenkamer kwalificeert een project als onrendabel als het
geïnvesteerd vermogen niet wordt terugverdiend. Een project kan tijdelijk
onrendabel zijn als de gasprijs en daarmee de warmteprijs daalt. Of een onrendabel
project moet worden beëindigd is van meer factoren afhankelijk dan alleen
de rentabiliteit. Ook het belang van de gebruikers (leveringszekerheid) weegt
bijvoorbeeld mee.18Kan de Algemene Rekenkamer een indicatie geven van
de omvang van de verschillen tussen warmtetarieven voor diverse stadsverwarmingprojecten,
wanneer deze per project worden bepaald, zoals voorgesteld in de ontwerp-Warmtewet?Nee, wij hebben hiernaar geen onderzoek verricht.19Zullen de warmtetarieven met de in de ontwerp-Warmtewet
voorgestelde tariefregulering in de tijd sterk kunnen variëren als gevolg
van bijvoorbeeld de noodzaak tot vervangingsinvesteringen en/of andere elementen
die de redelijke prijs zullen beïnvloeden?Het redelijke tarief mag niet worden beïnvloed door het moment van
investeren, maar door de afschrijvingen over investeringen. Ook met vervangingsinvesteringen
moet in principe in het tarief rekening zijn gehouden. Bovendien zal volgens
de voorliggende Warmtewet de redelijke prijs alleen worden toegepast als deze
lager is dan de warmteprijs volgens de NMDA-methode. Er zullen dus geen schommelingen
mogen ontstaan door (vervangings-)investeringen.20Kan de Algemene Rekenkamer een indicatie geven van
de toename van de administratieve lasten voor de warmtebedrijven bij tariefbepaling
per project?Nee, dit is niet onderzocht.21Op bladzijde 22 van het rapport stelt de Algemene Rekenkamer
dat er sprake is van financiële belangen van de overheid die een objectief
en onafhankelijk toezicht op de prijsstelling van warmte in de weg kunnen
staan. Kan de Algemene Rekenkamer deze uitspraak nader toelichten en te preciseren. Welke financiële belangen heeft de Algemene Rekenkamer
in dit verband precies op het oog? Bij welke warmteprojecten en welke gemeenten
spelen momenteel de hierboven bedoelde financiële belangen? Op welke
wijze kunnen de financiële belangen van de overheid een objectief en
onafhankelijk toezicht in de weg staan? Welke maatregelen, waaronder wettelijke,
kunnen worden overwogen teneinde de door de Algemene Rekenkamer in dit verband
geconstateerde problematiek weg te nemen dan wel te beperken?Wij hebben geen specifiek inzicht in de belangen. Wat wij op het oog hebben
is dat het Ministerie van Economische Zaken leningen en garanties heeft verstrekt
aan energiebedrijven. Ook zijn sommige gemeenten aandeelhouder van energiebedrijven,
of hebben zij eigen warmteproductiebedrijven.22Op bladzijde 23 van het rapport stelt de Algemene Rekenkamer
dat een niet op werkelijke kosten, maar een enkel op NMDA gebaseerde maximumprijs
kan leiden tot winsten, omdat de werkelijke kosten lager zijn dan de kosten
van de andere energiebron. Kan de Algemene Rekenkamer deze uitspraak nader
toelichten? Acht de Algemene Rekenkamer de mogelijkheid aanwezig dat er thans
warmteprojecten zijn die bij enkele toepassing van de NMDA-prijs de in het
rapport bedoelde winsten kunnen genereren? Hoe staat de Algemene Rekenkamer
in dit verband tegenover het pleidooi van de energiebedrijven enkel een NMDA-prijs
voor alle warmteprojecten toe te passen en dus niet uit te gaan van de daadwerkelijke
kosten van een warmteproject?Bij NMDA is het tarief voor stadsverwarming gebaseerd op de gasprijs.
De gasprijs is niet afhankelijk van de kosten van stadsverwarming. Indien
de gasprijs fluctueert kunnen dus winsten of verliezen ontstaan.Wij hebben geen onderzoek gedaan naar de vraag of er warmteprojecten zijn
die winsten genereren bij enkele toepassing van de NMDA-prijs. Wij achten
het echter mogelijk dat winsten worden gemaakt bij het toepassen van het NMDA-tarief.Wij staan neutraal tegenover het pleidooi van de energiebedrijven om enkel
een NMDA-prijs voor alle warmteprojecten toe te passen.23Op bladzijde 23 stelt de Algemene Rekenkamer dat bij
de discussie over het warmtetarief indirect ook meespeelt de verliezen die
energiebedrijven hebben geleden op in het verleden door de overheid gepromote
investeringen. Kan de Algemene Rekenkamer deze uitspraak nader toelichten?
Naar welke verliezen wordt hier verwezen, zijn deze gekwantificeerd en zo
ja: bestaat er consensus over de hoogte?In de jaren tachtig heeft de overheid stadsverwarming gestimuleerd en
zijn forse investeringen gedaan door de voormalige nutsbedrijven in de stadsverwarmingsinfrastructuur.
Het uitgangspunt was NMDA. Hierdoor was de prijs van brandstof bepalend voor
het tarief van stadsverwarming. Als gevolg van de daling van de brandstofprijzen
aan het eind van de jaren tachtig/begin jaren negentig werden de stadsverwarmingsprojecten
verliesgevend.De meerkosten werden tot 1 januari 2001 door de productiebedrijven
verdisconteerd in het tarief voor de levering van elektriciteit (kruissubsidie).
In een gesloten markt kunnen deze kosten worden afgewenteld op de verbruikers,
maar met de liberalisering in 2003 kunnen deze kosten niet meer worden terugverdiend
en is er sprake van verlies.Dit verlies voor de elektriciteitsproducenten wordt (deels) gecompenseerd
door de overheid. Lagere opbrengsten (door lagere tarieven) leidt dus tot toenemende vraag naar compensatie. Compensatie heeft in 2000 onder
andere plaatsgevonden door stroomproducenten in Nederland een voorrangspositie
te geven bij de import van stroom uit Duitsland en Frankrijk. Daarnaast verstrekt
het Ministerie van Economische Zaken subsidie als compensatie (bijvoorbeeld
via de Overgangswet elektriciteitsproductiesector).Bovenstaande problematiek wordt door de insiders aangeduid als «bakstenenproblematiek».
Bakstenen zijn de niet-rendabele investeringen de elektriciteitssector in
het verleden heeft gedaan en die hij niet in een liberale markt kan terugverdienen.Voor een precieze kwantificering en de laatste stand van zaken verwijzen
wij naar de minister van Economische Zaken.24Op pagina 26 schrijft de Algemene Rekenkamer dat door
de in het tariefadvies beschreven systematiek zich in de praktijk twee mogelijke
situaties voor doen. Ten aanzien van situatie 2, waar de bewoner door het
aan laten brengen van energiebesparende maatregelen mogelijk duurder uit is
omdat hij hoe dan ook de «vermeden EPN-maatregelen» dient te betalen:
heeft de Algemene Rekenkamer ook signalen ontvangen dat hierdoor mogelijk
minder geïnvesteerd wordt in energiebesparing bij huizen waar stadsverwarming
gepland is, om zo dubbele kosten te vermijden?Wij hebben hierover geen signalen ontvangen. Uit de praktijk blijkt dat
een stadsverwarmingsproject in zijn totaliteit voldoet aan de energieprestatienorm.
De projectontwikkelaar kan volstaan met minder isolerende maatregelen in de
woningen, daardoor ontstaat ruimte voor het heffen van een rentabiliteitsheffing.
Aangezien een eigenaar van een woning vrij is in het extra isoleren van de
woning betaalt hij naast de isolerende maatregelen ook de rentabiliteitsheffing.25Wat bedoelt de Algemene Rekenkamer met de opmerking
dat de hoogte van de rentabiliteitsbijdrage ook bepaald wordt door «factoren
zoals ligging, woningtype en grootte»?Factoren als ligging, woningtype en grootte hebben invloed op de imaginaire
energiebesparende maatregelen. Deze maatregelen worden bij stadsverwarmingswoningen
niet getroffen en het aldus uitgespaarde bedrag wordt door energiebedrijven
via de rentabiliteitsbijdrage geheven, om gelijkstelling te verkrijgen met
gasgestookte woningen (zie ook ons antwoord op vraag 2). Een groot huis heeft
meer kosten aan energiebesparing dan een klein huis. Ook de ligging (wel/niet
vrijstaand bijvoorbeeld) en het type woning (wel/geen etagewoning bijvoorbeeld)
kan van invloed zijn op de kosten voor energiebesparende maatregelen. Zodoende
hebben deze factoren ook invloed op de hoogte van de rentabiliteitsbijdrage.26De Algemene Rekenkamer stelt in haar rapport: «Afgezien
van deze randvoorwaarde wordt de hoogte van de rentabiliteitsbijdrage bepaald
door factoren zoals ligging, woningtype en grootte.» Hoe valt dit te
rijmen met de eerdere opmerking van de Algemene Rekenkamer dat «...
de rentabiliteitsbijdrage eenmalig is en door concurrentie wordt bepaald.»In het tariefadvies worden de uitgangspunten voor de berekening van de
rentabiliteitsbijdrage beschreven. De werkelijk berekende rentabiliteitsbijdrage
kan om concurrentieredenen hiervan afwijken.27De Algemene Rekenkamer stelt in haar rapport dat «De
verschillen tussen de bedragen die bij de consument in rekening worden gebracht
worden deels verklaard door het verschil in de netwerktarieven gas en elektriciteit,
die per periode en regio kunnen verschillen.» Welk percentage van het
kostenverschil kan hierdoor worden verklaard? Is er een verklaring voor de
rest van het kostenverschil?Wij kunnen geen inzicht verschaffen in percentuele kostenverschillen.
Prijsverschillen kunnen zijn ontstaan door in het verleden aangegane contracten
met bewoners van stadsverwarming. Hierdoor zijn verschillen ontstaan. In de
loop van de tijd zijn de tarieven – ook door fusies – meer gelijkgetrokken.28De daadwerkelijk te betalen kosten voor de vier onderscheiden
deeltarieven blijken aanzienlijk af te wijken van de adviestarieven. Is voor
de verschillende stadsverwarmingsprojecten berekend wat het gecumuleerde verschil
is tussen de totale (advies)kosten en de werkelijke kosten?Wij hebben hiernaar geen onderzoek gedaan.29In de steekproef van EnergieNed worden woningen gebouwd
vóór 1976 uitgefilterd. Is op enige wijze onderzocht hoe het
energieverbruik van stadsverwarmingscomplexen gebouwd vóór 1976
zich verhoudt tot dat van andere complexen uit deze periode? Stadsverwarmingswoningen
uit deze periode werden immers veelal slechter geïsoleerd, hadden een
slechter regelbare binneninstallatie en werden veelal niet voorzien van een
individuele warmtemeter.Dit is niet onderzocht.30Kan de Algemene Rekenkamer nader ingaan op de variabele «huurder/eigenaar»
en de mate van relevantie voor het meten van het gasverbruik? In hoeverre
is rekening gehouden met een verhoogde inzet en investeringsbereidheid van
eigenaren om energiebesparende maatregelen te treffen in eigen huis? Hoe zit
het met huurwoningen die verkocht worden?In het onderzoek uit 1991 is een tabel opgenomen waaruit blijkt dat de
variabele huurder/eigenaar slechts voor 3,19% bepalend is voor de mate
van spreiding in het gasverbruik. In de overige onderdelen van de vraag hebben
wij geen inzicht.31In hoofdstuk 3 wordt beredeneerd dat de bewoners van
nieuwe woningen relatief slecht uit zijn bij de huidige invulling van het
NMDA principe. Is onderzocht in hoeverre ook de bewoners van oude stadsverwarmingsprojecten
(gebouwd voor 1980) nadeel hebben van de huidige systematiek, omdat in die
tijd het isolatieniveau van stadsverwarmingscomplexen bewust lager werd gehouden
dan bij nieuwbouw met individuele CV, vanuit de gedachte dat de marginale
kosten van restwarmte toch laag waren.Wij hebben hiernaar geen onderzoek verricht. Het lijkt ons echter aannemelijk
dat bewoners van oude stadsverwarmingsprojecten nadeel hebben van de huidige
systematiek, indien de bewering opgaat dat in die tijd het isolatieniveau
van stadsverwarmingscomplexen bewust lager werd gehouden dan bij nieuwbouw
met individuele CV.32De Algemene Rekenkamer concludeert dat de rendementsontwikkeling
bij toepassing van de marktwaardemethode en de technische-rendementmethode
uiteen loopt. De tabellen op pag. 34/35 hebben echter een verschillende
looptijd. Geldt de conclusie nog steeds als de looptijd wordt gelijkgeschakeld?Startpunt voor de marktwaardemethode is 1994 en de ontwikkeling hiervan
tot en met 2006. Bij de technologische ontwikkeling is uitgegaan van het technisch
rendement van een CR-ketel in 1994 in vergelijking met een HR-ketel in 2006.
Op p. 36 bovenaan van het rapport wordt de rendementsontwikkeling van beide
methoden vergeleken in de periode 1994 tot 2006.33In het overzicht van warmtetarieven van de Algemene
Rekenkamer, komen slechts 20 van de 43 warmtenetten voor. Is inmiddels van
alle stadsverwarmingprojecten in Nederland bekend welk warmtetarief wordt
gehanteerd?In bijlage 3 van ons rapport, «Overzicht gehanteerde tarieven»,
worden de warmtetarieven weergegeven van 37 stadsverwarmingslocaties. (In
totaal bestaat het overzicht uit twintig regels maar op een aantal daarvan
staat meer dan één project). Van de overige zes locaties hebben
wij gedurende het onderzoek geen tarieven kunnen vinden. EnergieNed kon deze
evenmin leveren. Zodoende hebben wij besloten een niet volledig, maar wel
representatief overzicht te publiceren.XNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Crone (PvdA), ondervoorzitter, Vendrik (GL),
Kant (SP), Blok (VVD), Ten Hoopen (CDA), Weekers (VVD), Van Haersma Buma (CDA),
de Nerée tot Babberich (CDA), Aptroot (VVD), voorzitter, Dezentjé
Hamming (VVD), Omtzigt (CDA), Koşer Kaya (D66), Irrgang (SP), Van der
Veen (PvdA), Kalma (PvdA), Van Gerven (SP), Blanksma-van den Heuvel (CDA),
Cramer (CU), Kortenhorst (CDA), Van Dijck (PVV), Gesthuizen (SP), Ouwehand
(PvdD), Heijnen (PvdA) en Tang (PvdA).Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Depla (PvdA), Van Gent (GL), Roemer
(SP), Van der Burg (VVD), Jonker (CDA), Snijder-Hazelhoff (VVD), De Vries
(CDA), Van Hijum (CDA), Van Beek (VVD), Boekestijn (VVD), De Pater-van der
Meer (CDA), Van der Ham (D66), Gerkens (SP), Vermeij (PvdA), Kuiken (PvdA),
Van Gijlswijk (SP), Vacature (CDA), Anker (CU), Mastwijk (CDA), De Roon (PVV),
Luijben (SP), Thieme (PvdD), Heerts (PvdA) en Besselink (PvdA).XNoot2Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Crone (PvdA), Schreijer-Pierik (CDA), Vendrik
(GL), Ten Hoopen (CDA), Kortenhorst (CDA), Hessels (CDA), ondervoorzitter,
Van der Ham (D66), Van Velzen (SP), Aptroot (VVD), Smeets (PvdA), Dezentjé
Hamming (VVD), Kraneveldt-van der Veen (PvdA), voorzitter, Irrgang (SP), Jansen
(SP), Biskop (CDA), Ortega-Martijn (CU), Blanksma-van den Heuvel (CDA), Van
der Burg (VVD), Graus (PVV), Zijlstra (VVD), Besselink (PvdA), Gesthuizen
(SP), Ouwehand (PvdD) en Vos (PvdA).Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Kalma (PvdA), Van Dijk (CDA), Duyvendak
(GL), Van Vroonhoven-Kok (CDA), Kortenhorst (CDA), De Rouwe (CDA), Koşer
Kaya (D66), Ulenbelt (SP), Blok (VVD), Samsom (PvdA), Weekers (VVD), Van Dam
(PvdA), Karabulut (SP), Luijben (SP), De Nerée tot Babberich (CDA),
Cramer (CU), Atsma (CDA), Schippers (VVD), Madlener (PVV), Neppérus
(VVD), Blom (PvdA), Gerkens (SP), Thieme (PvdD) en Heerts (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30150-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl