Wijziging van de Wet op de accijns in verband met Richtlijn nr. 2008/118/EG van de Raad van 16 december 2008 (PbEU L 9) (Implementatie horizontale richtlijn accijns); Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk Nota n.a.v. het (nader, tweede nader, enz.) verslag
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST137411
 2009-2010
 
 32 031
 Wijziging van de Wet op de accijns in verband met Richtlijn nr. 2008/118/EG
van de Raad van 16 december 2008 (PbEU L 9) (Implementatie horizontale
richtlijn accijns)
 
 
 
 
 Nr. 
 5
 NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG
 Ontvangen 18 november 2009
 Inleiding
 Het doet mij genoegen dat de leden van de fractie van het CDA en de VVD
met belangstelling kennis hebben genomen van het onderhavige wetsvoorstel.
Ik zal uiteraard trachten de vragen van deze leden zo goed mogelijk te beantwoorden.
Ik hoop dat de vaste commissie daarmee de openbare behandeling van het wetsvoorstel
voldoende voorbereid acht. Zoals ik hierna nog zal aangeven is de datum van
inwerkingtreding weliswaar 1 april 2010, maar vereist Richtlijn nr. 2008/118/EG
(hierna: de Accijnsrichtlijn 2008) dat de wettelijke en bestuursrechtelijke
maatregelen, die nodig zijn ter implementatie van de richtlijn, vóór
1 januari 2010 moeten zijn aanvaard en gepubliceerd.
 Richtlijn 200/118/EG
 De leden van de CDA-fractie vragen of het wetsvoorstel koppen op Richtlijn
2008/118/EG bevat. In overeenstemming met de Aanwijzingen voor de regelgeving
(aanwijzing 337) zijn in het wetsvoorstel geen andere regels opgenomen dan
voor de implementatie noodzakelijk zijn.
 EMCS
 De leden van de CDA-fractie vragen welke bedragen gemoeid zijn met de
omvangrijke accijnsfraudes in het vervoer van met name tabaksproducten en
alcoholhoudende dranken, waarmee de lidstaten al vrij snel na de invoering
van het papieren AGD in 1993 werden geconfronteerd. Ook vragen zij hoeveel
het jaarlijkse verlies aan inkomsten voor de Nederlandse schatkist ten gevolge
van deze fraude bedraagt.
 Op grond van het huidige artikel 86a van de Wet op de accijns is Nederland
heffingsbevoegd indien tijdens het intracommunautaire vervoer onder schorsing
van accijns in Nederland een onregelmatigheid wordt begaan. Nederland is eveneens
heffingsbevoegd als het intracommunautaire vervoer in Nederland is aangevangen,
en niet kan worden vastgesteld waar de onregelmatigheid heeft plaatsgevonden.
In het algemeen gaat het hierbij om accijnsgoederen die zonder betaling van
accijns ergens binnen de EU op de markt worden gebracht. Dat Nederland heffingsbevoegd is, wil niet zeggen dat de betreffende accijnsgoederen
ook daadwerkelijk op de Nederlandse markt zijn afgezet. Daarom is ook niet
te bepalen wat het jaarlijkse verlies aan inkomsten is voor de Nederlandse
schatkist ten gevolge van deze fraude. Over de afgelopen vijf jaren bedraagt
de omvang van de fraude waarbij de heffingsbevoegdheid aan Nederland toekomt,
ongeveer 25 miljoen euro aan accijns.
 
 De leden van de CDA-fractie vragen of de regering nader kan ingaan op
het tijdstraject zoals dat verlopen is nadat voor het eerst werd geconstateerd
dat er op omvangrijke schaal accijnsfraude werd gepleegd. Na de goedkeuring
in mei 1998 door de Ecofin van het door de High Level Group uitgebrachte rapport
heeft in 1999 een haalbaarheidsonderzoek plaatsgevonden door Alcatel. In 2003
hebben het Europees Parlement en de Raad overeenstemming bereikt over Beschikking
nr. 1152/2003/EG (de zogenoemde EMCS-beschikking), waarin de basis is gelegd
voor de ontwikkeling van het EMCS. Daarmee is het Europese project voor de
ontwikkeling van EMCS gestart. Vooruitlopend op de inwerkingtreding van het
EMCS is in 2003 het zogenoemde Early Warning System for Excise (EWSE) ontwikkeld.
EWSE is een systeem waarbij de lidstaat van bestemming vooraf wordt geïnformeerd
over risicovolle zendingen accijnsgoederen die onder schorsing van accijns
naar die lidstaat worden overgebracht.
 Naast het EWSE zijn nog twee systemen in gebruik genomen. Het zogenoemde
Movement Verification System is in het kader van de wederzijdse bijstand in
gebruik genomen. Net als bij EWSE wordt de informatie vastgelegd in elektronische
formulieren die door middel van een mailapplicatie via een beveiligd netwerk
naar andere lidstaten worden gezonden. Het zogenoemde SEED (System for Exchange
of Excise Data) betreft een systeem waarin de gegevens van de vergunninghouders
van een belastingentrepot/accijnsgoederenplaats in de EU zijn opgenomen. Op
basis van dit systeem kunnen ondernemers via Internet controleren of de geadresseerde
in het bezit is van een vereiste vergunning en voor welke accijnsgoederen
deze vergunning is afgegeven.
 
 In de slotalinea van paragraaf 2.2 van de memorie van toelichting
wordt aangegeven dat de implementatie van de bepalingen van de richtlijn inzake
EMCS zal plaatsvinden in het Uitvoeringsbesluit accijns. De leden van de CDA-fractie
vragen wanneer de regering dit besluit gaat publiceren en waarom de regering
ervoor gekozen heeft om deze bepalingen middels een Uitvoeringsbesluit te
publiceren. Het besluit tot wijziging van het Uitvoeringsbesluit accijns wordt
op korte termijn aan de Raad van State aangeboden. Na advisering door de Raad
van State zal het besluit zo spoedig mogelijk worden gepubliceerd. Op grond
van artikel 48, eerste lid, van de Accijnsrichtlijn 2008 moeten de wettelijke
en bestuursrechtelijke maatregelen, die nodig zijn ter implementatie van de
richtlijn vóór 1 januari 2010 zijn aanvaard en gepubliceerd.
De regering heeft ervoor gekozen vorenbedoelde bepalingen in het Uitvoeringsbesluit
op te nemen, waar thans ook de bepalingen inzake het papieren Administratief
Geleide Document (AGD) zijn opgenomen. In overeenstemming met de Aanwijzingen
voor de regelgeving (aanwijzing 22) zijn alle wezenlijke bepalingen ten aanzien
van het overbrengen van accijnsgoederen in de Wet op de accijns opgenomen.
 Dereguleringsaspecten, uitvoeringskosten en effecten voor
bedrijfsleven en burger
 Naar aanleiding van het in paragraaf 3 van de memorie van toelichting
opgenomen overzicht van de kosten voor de bouw en het onderhoud van het Nederlandse
deel van het EMCS vragen de leden van de CDA-fractie of dit betekent dat het
Nederlandse deel van het EMCS reeds grotendeels gebouwd is. Ook vragen zij
of de regering de implementatie van het EMCS langs de meetlat
voor ICT-projecten heeft gelegd. Het deel van het EMCS dat ziet op het ontvangen
van elektronische geleidedocumenten (e-AD) is nagenoeg gereed. Het deel dat
ziet op het verzenden van e-AD’s zal in de loop van 2010 gereed komen.
 
 De meetlat voor ICT-projecten (ervan uitgaande dat hiermee de (rapportage)eisen
van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) worden
bedoeld) geldt voor projecten met een ICT-budget groter dan 20 miljoen Euro.
Het project EMCS valt niet in deze categorie. Dit neemt niet weg dat het project
binnen de Belastingdienst op basis van documenten wordt bestuurd, die ook
door BZK als noodzakelijk worden aangemerkt, zoals een business case en een
projectplan.
 
 De leden van de VVD-fractie verzoeken de regering de kosten voor de bouw
en het onderhoud van het Nederlandse deel van het EMCS te specificeren. De
kostenraming voor het project EMCS is gebaseerd op de onderscheiden projectfases
en de daarbij op te leveren projectonderdelen (functionaliteit). De specificatie
van de bedragen (in miljoenen euro’s) is als volgt:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 EMCS
 2008
 2009
 2010
 2011
 2012
 
 
 
 
 
 incidenteel
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal Ontwikkeling, realisatie, assemblage en acceptatie
 5,63
 4,5
 2,7
 
 
 
 
 Totaal Definitiestudie en procesontwerp
 0,58
 0,26
 0,05
 
 
 
 
 Investeringen
 
 2
 
 
 
 
 
 Communicatie
 0,05
 0,2
 0,05
 
 
 
 
 
 structureel
 
 
 
 
 
 
 
 
 Onderhoud systemen (SNO)
 
 1
 1,5
 2
 2
 
 
 
 Totaal
 
 6,26
 7,96
 4,3
 2
 2
 
 
 
 
 
 Deze leden vragen voorts een overzicht te verschaffen van de kosten in
andere lidstaten en als er verschillen zijn tussen de verschillende lidstaten
deze verschillen te specificeren. Het door deze leden gevraagde overzicht
is helaas niet te geven.
 
 In de memorie van toelichting is aangegeven dat het nationale en het Europese
bedrijfsleven betrokken is geweest bij zowel de specificaties als de implementatie
van het EMCS. De leden van de CDA-fractie vragen in dit verband of het bedrijfsleven
ook betrokken is bij het ontwerpen van het Uitvoeringsbesluit accijns. Over
de tekst van het hiervoor reeds genoemde besluit tot wijziging van het Uitvoeringsbesluit
accijns als zodanig heeft geen overleg met het bedrijfsleven plaatsgevonden.
Zowel over het richtlijnvoorstel als over de specificaties van het EMCS is
echter geregeld overleg gevoerd met het bedrijfsleven. De specificaties van
het EMCS zijn als het ware juridisch vertaald in een aantal artikelen van
de richtlijn (de artikelen 21 tot en met 29), alsmede in Verordening (EG)
nr. 684/2009 van de Commissie van 24 juli 2009 tot uitvoering van de
Accijnsrichtlijn 2008 (PbEU L 197) (de zogenoemde Uitvoeringsverordening).
De Uitvoeringsverordening is vastgesteld op grond van artikel 29 van de Accijnsrichtlijn
2008. In de verordening zijn onder meer vastgelegd de inhoud en de structuur
van de berichten die bij een overbrenging van accijnsgoederen onder een accijnsschorsingsregeling
tussen de betrokken bedrijven en de bevoegde autoriteiten alsook tussen de
bevoegde autoriteiten onderling moeten worden uitgewisseld. Vorenbedoelde
artikelen van de richtlijn zijn – soms nagenoeg letterlijk – overgenomen
in het Uitvoeringsbesluit accijns. Daarnaast wordt voor de definities van
berichten en documenten rechtstreeks verwezen naar de Uitvoeringsverordening.
 
 Voorts vragen deze leden of ook softwarebedrijven geconsulteerd zijn bij
het overleg over de specificaties en implementatie van het EMCS.
 Softwarebedrijven zijn in Nederland niet geconsulteerd bij het overleg
over de specificaties. Wel zijn zij een aantal keren voorgelicht tijdens het
reguliere overleg met softwareleveranciers.
 
 De leden van de CDA-fractie en de VVD-fractie stellen enkele vragen over
de inwerkingtreding van het EMCS en meer in het bijzonder de overgang van
het papieren AGD naar het elektronisch geleidedocument (e-AD).
 Ter verduidelijking van de overgangssituatie is het van belang een onderscheid
te maken tussen de «ontvangstkant» en de «verzendkant».
 
 Wat de ontvangstkant betreft geldt dat met ingang van 1 april 2010
alle lidstaten en de in die lidstaten gevestigde vergunninghouders in staat
moeten zijn om binnengekomen e-AD’s via
het EMCS te verwerken. Aangezien niet alle lidstaten met ingang van 1 april
2010 zullen starten met het verzenden van e-AD’s – de richtlijn
vereist slechts dat de lidstaten uiterlijk met ingang van 1 januari 2011
hiermee zullen starten – zullen er tussen 1 april 2010 en 1 januari
2011 uit sommige lidstaten e-AD’s worden ontvangen en uit andere lidstaten
papieren AGD’s. Dit is wat in de memorie van toelichting wordt bedoeld
met het van toepassing zijn van twee verschillende procedures gedurende vorenbedoelde
periode. De vergunninghouders die e-AD’s ontvangen zullen via het EMCS
een zogenoemd bericht van ontvangst moeten sturen. Voor overbrengingen naar
Nederland, die nog geschieden onder dekking van het papieren AGD, zullen de
vergunninghouders de huidige procedures blijven toepassen.
 
 Wat de verzendkant betreft geldt voor Nederland en de in Nederland gevestigde
vergunninghouders het volgende.
 In overleg met het bedrijfsleven is er onlangs voor gekozen om met ingang
van 1 januari 2011 over te stappen op het verzenden van e-AD’s. Dit betekent dat voor overbrengingen van accijnsgoederen
vanuit een accijnsgoederenplaats of door een in Nederland gevestigde geregistreerde
afzender, die aanvangen vóór 1 januari 2011, de huidige
procedures van toepassing blijven. Aan de verzendkant zal dus gedurende de
periode 1 april 2010 tot 1 januari 2011 slechts één
procedure van toepassing zijn.
 
 Op uiterlijk 1 januari 2011 moeten alle lidstaten en de in die lidstaten
gevestigde vergunninghouders gereed zijn om de nieuwe procedure volledig toe
te passen, dat wil zeggen zowel e-AD’s via het EMCS te versturen als
te ontvangen.
 
 Ten slotte is van belang dat op grond van artikel 46, tweede lid, van
de Accijnsrichtlijn 2008 overbrengingen van accijnsgoederen die vóór
1 april 2010 zijn aangevangen, verricht en gezuiverd worden overeenkomstig
de bestaande procedure van Richtlijn 92/12/EEG. De Accijnsrichtlijn 2008 is
op die overbrengingen niet van toepassing. Dit betekent dat deze overbrengingen
geschieden onder dekking van het papieren AGD en dat deze overbrengingen worden
afgehandeld volgens de huidige procedure.
 
 De leden van de CDA-fractie vragen of de regering kan aangeven wat de
status is van andere lidstaten en wanneer andere lidstaten overgaan tot het
faciliteren van het verzenden van goederen via het EMCS. De leden van de VVD-fractie
vragen in dit verband of dit betekent dat er vanaf 1 april 2010 tot 1 januari
2011 ook twee verschillende procedures in één land van toepassing
kunnen zijn en zo ja, wat de hiermee gepaard gaande extra kosten zijn. Ook
deze leden vragen de regering een overzicht te verschaffen van wanneer het
EMCS bij de verschillende lidstaten in werking treedt.
 
 De Europese Commissie stelt op basis van de Nationale Projectplannen maandelijks
een zogenoemde Monthly Central Project Planning op. In het overzicht van september
2009 is kenbaar gemaakt dat:
 – 19 lidstaten op 1 april 2010 klaar zijn om zowel e-AD’s
te ontvangen als te verzenden;
 – 6 lidstaten op 1 april 2010 alleen de (verplicht gestelde)
ontvangstkant van EMCS implementeren en tot 1 januari 2011 de tijd nemen
om de verzendkant van EMCS te implementeren;
 – Denemarken en Polen niet klaar zijn op 1 april 2010 om e-AD’s
te ontvangen. Zij zullen zowel de ontvangstkant als de verzendkant per 1 januari
2011 implementeren.
 
 De leden van de CDA-fractie vragen hoe werkzaam het is voor de douane
en het bedrijfsleven, indien er twee verschillende procedures en systemen
tegelijkertijd van toepassing zijn. De leden van de VVD-fractie vragen of
de samenwerking tussen een land dat de nieuwe procedure hanteert met een land
dat de oude procedure hanteert zal kunnen leiden tot (technische) moeilijkheden
en zo ja, wat voor moeilijkheden de regering dan voorziet en hoe de regering
deze denkt op te kunnen lossen.
 
 Zoals hiervoor reeds aangegeven geldt voor het Nederlandse bedrijfsleven
dat voor het verzenden van accijnsgoederen de huidige procedure (papieren
AGD’s) wordt gehanteerd tot 1 januari 2011. Hier is dus geen sprake
van twee verschillende procedures. Vanaf 1 januari 2011 gaat EMCS
in productie voor het verzenden van e-AD’s. Voor het ontvangen van e-AD’s
is op 1 april 2010 het EMCS beschikbaar. Voor het ontvangen van papieren
AGD’s wordt de oude procedure gehandhaafd. De toepassing van deze gedurende
de overgangsperiode geldende regelingen zal naar verwachting noch voor de
douane noch voor het bedrijfsleven tot problemen leiden.
 
 De leden van de CDA-fractie beschrijven het in paragraaf 3 van de
memorie van toelichting gegeven voorbeeld van de werking van het EMCS. De
vraag van deze leden of zij goed hebben begrepen dat de in het voorbeeld genoemde
fasen moeten worden doorlopen, kan bevestigend worden beantwoord.
 
 Deze leden vragen voorts hoe lang dit gehele traject zal duren en hoe
en wanneer de regering gaat testen of dit gehele traject naar wens verloopt.
Het traject van indienen en goedkeuren van een voorlopig e-AD en het versturen
van een e-AD naar een andere lidstaat is een kwestie van hooguit enkele minuten.
De geadresseerde van de accijnsgoederen moet binnen 5 werkdagen na ontvangst
van de accijnsgoederen het elektronische bericht van ontvangst naar het EMCS
sturen. Het tijdstip van ontvangst van de accijnsgoederen is uiteraard afhankelijk
van het vervoerstraject van de accijnsgoederen. Het indienen van het bericht
van ontvangst en het vervolgens doorsturen van dit bericht naar uiteindelijk
de verzender van de accijnsgoederen is een kwestie van hooguit enkele minuten,
indien de gegevens in het bericht van ontvangst in orde zijn bevonden.
 De ketentest voor het ontvangstgedeelte van EMCS vindt nog dit jaar plaats.
De ketentest voor het verzendgedeelte van EMCS zal in de loop van 2010 plaatsvinden.
 
 De leden van de CDA-fractie hebben begrepen dat het EMCS en het Export
Control System (ECS) worden gekoppeld. Zij vragen of deze koppeling voldoende
is getest.
 De koppeling tussen EMCS en ECS wordt in de loop van 2010 gebouwd en getest.
 
 In paragraaf 3 van de memorie van toelichting is aangegeven dat de
vergunninghouders voor de afhandeling van het e-AD gratis gebruik maken van
de internetsite van de Belastingdienst of van in eigen beheer ontwikkelde
software. In laatstgenoemd geval zullen door het bedrijfsleven kosten moeten
worden gemaakt voor aanpassing en onderhoud van geautomatiseerde systemen.
De leden van de VVD-fractie vragen waarom bedrijven het nodig zouden achten
eigen software te ontwikkelen. Het feit dat de regering volgens deze leden
insinueert dat het bedrijfsleven eigen software kan ontwikkelen impliceert
volgens deze leden dat de door de Belastingdienst «geleverde»
internetdiensten voor sommige bedrijven niet als volledig genoeg worden beschouwd.
 
 Op grond van Beschikking nr. 1152/2003/EG, waarin de basis is gelegd voor
de ontwikkeling van het EMCS, zijn alle lidstaten verplicht om vooral voor
de kleine en middelgrote ondernemingen een mogelijkheid te bieden tegen zo
laag mogelijke kosten een e-AD in te dienen. De software van de Belastingdienst
(de Internetsite van de persoonsgebonden webdiensten) is volledig geschikt
voor het verzenden en ontvangen van e-AD’s.
 Bedrijven kunnen echter kiezen voor het ontwikkelen van eigen software.
In het marktonderzoek uitgevoerd door Forum Marketing en Research (rapportage
2007f1984) is door de grotere bedrijven, die massaal e-AD’s inzenden,
aangegeven dat voor het verzenden van e-AD’s eigen software de voorkeur
geniet.
 
 De leden van de VVD-fractie vragen voorts of de regering een schatting
kan maken van het percentage van bedrijven dat eigen software zal ontwikkelen
en of de regering een inschatting kan maken van de hierbij komende kosten.
Uit vorenbedoeld marktonderzoek is gebleken dat ongeveer 30% van de
vergunninghouders van een accijnsgoederenplaats de voorkeur geeft aan het
gebruik van een eigen softwarepakket. Gegevens over de kosten verbonden aan
het door bedrijven ontwikkelen van eigen software zijn niet beschikbaar.
 Artikelsgewijs
 Artikel I, onderdeel C (artikel 2 van de Wet op de accijns)
 Artikel 2, vijfde, zesde en zevende lid, van de Wet op
de accijns
 De leden van de CDA-fractie merken op dat in dit artikel maar ook in andere
artikelen wordt bepaald dat belastingplichtige een bepaalde gebeurtenis «ten
genoegen» van de inspecteur moet aantonen. Zij vragen of de regering
deze leden kan duiden wat hiermee exact wordt bedoeld en hoe dit zich bijvoorbeeld
verhoudt tot de in sommige belastingwetten gehanteerde eis dat een belastingplichtige
iets moet «aantonen».
 
 De tekst van artikel 2, zesde lid, van de wet is nagenoeg gelijkluidend
aan de tekst van artikel 7, vierde lid, derde alinea, van de Accijnsrichtlijn
2008. Met deze terminologie wordt niet iets anders beoogd dan dat bepaalde
gebeurtenissen moeten worden aangetoond tegenover de inspecteur. Het huidige
artikel 88 van de wet gebruikt ook het woord aantonen.
 
 In de memorie van toelichting wordt aangegeven dat het bij vermissen bijvoorbeeld
gaat om accijnsgoederen die zonder een afdoende verklaring niet aanwezig zijn
in de accijnsgoederenplaats. Een vermis kan worden veroorzaakt door diefstal.
Vermissen worden als «uitslag tot verbruik» aangemerkt. De leden
van de CDA-fractie vragen of ook in alle gevallen van diefstal de eigenaar
van de accijnsgoederenplaats te maken zal krijgen met een naheffing. Bij vermissen
als gevolg van diefstal uit de accijnsgoederenplaats gaat het om accijnsgoederen
die op onregelmatige wijze aan de accijnsschorsingsregeling zijn
onttrokken. Deze onttrekkingen worden op grond van artikel 2, eerste lid,
onderdeel a, van de wet als uitslag tot verbruik aangemerkt. Op grond van
artikel 51, eerste lid, onderdeel a, onder 1o, van de wet kan de accijns in
dit geval worden geheven van de vergunninghouder van de accijnsgoederenplaats,
maar ook van enig andere persoon die bij de onregelmatige onttrekking betrokken
is geweest.
 Artikel I, onderdeel F (artikel 2c van de Wet op de accijns)
 De leden van de CDA-fractie merken op dat artikel 2c van de wet ziet op
de gevallen waarin tijdens een overbrenging van accijnsgoederen onder een
accijnsschorsingsregeling een onregelmatigheid heeft plaatsgevonden, die resulteert
in uitslag tot verbruik van deze goederen als bedoeld in artikel 2, eerste
lid, onderdeel a, van de wet. Zij vragen of de regering het begrip «onregelmatigheid»
nader kan duiden. Overeenkomstig artikel 10, zesde lid, van de Accijnsrichtlijn
2008 is in artikel 2c, zevende lid, van de wet bepaald wat voor de toepassing
van dit artikel onder onregelmatigheid wordt verstaan. De in artikel 2, vijfde
lid, van de wet bedoelde algehele vernietiging of het onherstelbare verlies
van accijnsgoederen wordt niet als onregelmatigheid aangemerkt. Blijkens de
tekst van artikel 2c, zevende lid, gaat het om een situatie die zich tijdens
een overbrenging van accijnsgoederen voordoet en als gevolg waarvan die overbrenging
niet overeenkomstig artikel 2b, tweede lid, is geëindigd. Het gaat hier
bijvoorbeeld om situaties waarin accijnsgoederen vanuit een belastingentrepot
worden overgebracht naar een accijnsgoederenplaats en bij aankomst blijkt
dat de goederen niet of slechts gedeeltelijk op de plaats van bestemming zijn
aangekomen.
 
 De leden van de CDA-fractie vragen voorts of de regering een voorbeeld
kan geven van een situatie waarop artikel 2c, derde lid van de wet van toepassing
is. In welke gevallen, zo vragen deze leden, kan de overbrenging van de accijnsgoederen
in Nederland zijn aangevangen en de accijnsgoederen niet op de plaats van
bestemming zijn aangekomen, terwijl er tijdens die overbrenging geen onregelmatigheid
is geconstateerd. Deze situatie zou zich bijvoorbeeld kunnen voordoen indien
de door de verzender in het e-AD vermelde hoeveelheid accijnsgoederen niet
of niet geheel door de ontvanger is ontvangen, zonder dat tijdens de overbrenging
is geconstateerd dat bijvoorbeeld goederen aan het vervoermiddel zijn onttrokken.
 
 De leden van de CDA-fractie merken op dat in artikel 2c, vijfde en zesde
lid, van de wet een termijn van drie jaren wordt gehanteerd ten aanzien van
gevallen waarin blijkt dat achteraf maar binnen drie jaren na verzending wordt
vastgesteld dat de onrechtmatigheid niet in Nederland heeft plaatsgevonden
maar in een andere lidstaat (of andersom). Zij vragen waarop deze termijn
van drie jaren is gebaseerd en aan welke gevallen deze leden moeten denken.
 De in artikel 2c, vijfde en zesde lid, gehanteerde termijn van drie jaren
is gebaseerd op artikel 10, vijfde lid, van de Accijnsrichtlijn 2008. Deze
termijn was ook al opgenomen in artikel 20, vierde lid, van Richtlijn nr.
92/12/EEG en, op basis daarvan, in artikel 86a, vijfde en zesde lid, van de
wet. Het vijfde en zesde lid van artikel 2c zien op een correctie achteraf;
de accijns is al verschuldigd geworden maar achteraf blijkt dat de onregelmatigheid
in een andere lidstaat is begaan. Het ligt in de rede de termijn waarbinnen
nog een correctie kan worden toegepast ruim te nemen. De termijn van drie
jaren wordt ook in het douanerecht gehanteerd.
 Artikel I, onderdeel G (artikel 2d van de Wet op de accijns)
 De leden van CDA-fractie merken op dat in artikel 2d, tweede lid van de
wet is bepaald dat de goederen worden geacht anders dan voor eigen behoeften
voorhanden te worden gehouden, indien de hoeveelheid een bij ministeriële
regeling vastgestelde hoeveelheid overschrijdt, tenzij het tegendeel wordt
aangetoond. Deze leden vragen zich af welke hoeveelheden dit zal betreffen
en wanneer deze ministeriële regeling wordt gepubliceerd. Voorts vragen
zij of het bedrijfsleven hierbij wordt betrokken.
 Artikel 2d van de wet behelst de verwerking van artikel 32 en artikel
33, eerste lid, van de Accijnsrichtlijn 2008. De in het voorgestelde artikel
2d opgenomen bepalingen komen nagenoeg overeen met de in de huidige artikelen
2c en 2d van de wet opgenomen bepalingen. Bij de beoordeling van de vraag
of sprake is van het voorhanden hebben van accijnsgoederen voor eigen behoeften
zal, conform de huidige regelgeving en in overeenstemming met zowel de bestaande
Richtlijn nr. 92/12/EEG als de Accijnsrichtlijn 2008, onder meer in aanmerking
moeten worden genomen de hoeveelheid van de accijnsgoederen. Daartoe is in
artikel 2d, tweede lid, bepaald dat de goederen worden geacht anders dan voor
eigen behoeften voorhanden te worden gehouden, indien de hoeveelheid een bij
ministeriële regeling vastgestelde hoeveelheid overschrijdt, tenzij het
tegendeel wordt aangetoond. Overeenkomstig artikel 9, tweede lid, van Richtlijn
nr. 92/12/EEG zijn op grond van het huidige artikel 2c, derde lid, van de
wet in artikel 3a van de Uitvoeringsregeling accijns de vorenbedoelde hoeveelheden
vastgesteld. Aangezien deze hoeveelheden ongewijzigd zijn overgenomen in artikel
32, derde lid, van de Accijnsrichtlijn, zal artikel 3a van de Uitvoeringsregeling
accijns ongewijzigd blijven. Nu deze hoeveelheden rechtstreeks uit de richtlijn
voortvloeien, bestaat geen aanleiding voor overleg hierover met het bedrijfsleven.
 Deze leden vragen voorts waarom in artikel 2d, tweede lid, wordt gesproken
over «aantonen» en niet over «ten genoegen van de inspecteur
aantonen», zoals in artikel 2, zesde lid, van de wet. Bij het redigeren
van het wetsvoorstel is ervoor gekozen zo dicht mogelijk bij de tekst van
de richtlijn te blijven. De tekst van artikel 2, zesde lid, van de wet is
dan ook nagenoeg gelijkluidend aan de tekst van artikel 7, vierde lid, derde
alinea, van de Accijnsrichtlijn 2008. De tekst van artikel 2d, tweede lid,
van de wet is niet als zodanig in de Accijnsrichtlijn 2008, en evenmin in
Richtlijn nr. 92/12/EEG, opgenomen. Een inhoudelijk verschil tussen artikel
2d, tweede lid, en artikel 2, zesde lid, met betrekking tot het begrip «aantonen»
is niet beoogd.
 Artikel I, onderdeel H (artikel 2e van de Wet op de accijns)
 De leden van de CDA-fractie vragen wanneer de algemene maatregelen van
bestuur van artikel 2e, derde en vierde lid, van de wet worden gepubliceerd.
De op grond van vorenbedoelde bepalingen vast te stellen regels zullen, overeenkomstig
de huidige situatie, worden opgenomen in het Uitvoeringsbesluit accijns. Zoals
hiervoor reeds aangegeven zal het besluit tot wijziging van het Uitvoeringsbesluit
accijns op korte termijn aan de Raad van State worden aangeboden.
 
 De leden van de CDA-fractie merken op dat het voorgestelde artikel 2e,
vierde lid, van de wet is gebaseerd op artikel 32, tweede lid, van de Accijnsrichtlijn
2008. Deze leden doelen, naar ik aanneem, op artikel 34, tweede lid, van de
richtlijn. In artikel 34, tweede lid, slotalinea, is bepaald dat de lidstaat
van bestemming, in de situaties en onder de voorwaarden die hij vaststelt,
de voorschriften als bedoeld onder a) kan vereenvoudigen of een afwijking
van die voorschriften kan toestaan. In dat geval informeert hij de Commissie,
die de overige lidstaten informeert. Deze leden vragen of de regering kan
aangeven of zij voornemens is deze voorwaarden te hanteren, ze
te vereenvoudigen, of ze aan te scherpen, en waarom. De vorenbedoelde voorwaarden
komen overeen met de in Richtlijn nr. 92/12/EEG opgenomen voorwaarden. De
regering is voornemens deze voorwaarden te blijven hanteren.
 
 Deze leden vragen voorts of de regering kan aangeven of en zo ja, met
welke inhoud en wanneer, zij voornemens is een ministeriële regering
op te stellen, waartoe in artikel 2e, zevende lid van de wet een mogelijkheid
wordt geschapen. De in artikel 2e, zevende lid, bedoelde ministeriële
regeling is de Uitvoeringsregeling accijns. Deze regeling zal moeten worden
aangepast in verband met de implementatie van de richtlijn. Op dit moment
valt nog niet aan te geven of van deze delegatiebevoegdheid gebruik zal worden
gemaakt.
 Artikel I, onderdeel I (artikel 2f van de Wet op de accijns)
 De leden van de CDA-fractie vragen of de regering het «belangrijk
verschil met de bestaande richtlijn (artikel 10 van Richtlijn 92/12/EEG) en
de bestaande wettelijke bepaling (artikel 2e)» nader kan toelichten.
 Zoals in de memorie van toelichting is aangegeven is de bedoeling van
de wetgever – «verkopen op afstand» ziet op verkopen aan
particulieren – niet voldoende helder verwoord in artikel 10 van Richtlijn
nr. 92/12/EEG. Voor ondernemers die veraccijnsde goederen uit een andere lidstaat
betrekken geldt de in het huidige artikel 2b van de wet opgenomen regeling.
Als gevolg van de onduidelijke formulering van de richtlijn zijn in de praktijk
ook ondernemers gebruik gaan maken van de regeling verkopen op afstand. Dit
heeft geleid tot onduidelijkheden over de vraag wie als belastingplichtige
moet worden aangemerkt. Met de formulering van artikel 36 van de Accijnsrichtlijn
2008 – en in navolging daarvan artikel 2f van de wet – wordt aan
deze onduidelijkheid een eind gemaakt.
 Artikel I, onderdeel R (artikel 50d van de Wet op de accijns)
 De leden van de CDA-fractie vragen waarom de Accijnsrichtlijn 2008 niet
een bepaling kent zoals artikel 17 van Richtlijn nr. 92/12/EEG. Indien een
vergunninghouder van een belastingentrepot accijnsgoederen overbrengt naar
zogenoemde geregistreerde of niet-geregistreerde bedrijven, kan hij op grond
van artikel 17 van de richtlijn een fiscale vertegenwoordiger aanwijzen, die
in plaats van deze bedrijven zekerheid stelt, de accijns voldoet en een administratie
bijhoudt van de leveringen van het belastingentrepot aan deze bedrijven en
de belastingdienst ervan in kennis stelt. De Europese Commissie heeft in het
richtlijnvoorstel dat heeft geleid tot de Accijnsrichtlijn 2008 een zodanige
bepaling niet opgenomen, omdat van deze bepaling niet of nauwelijks gebruik
werd gemaakt.
 
 Op grond van artikel 50d, vierde lid, moeten in het verzoek om een vergunning
gegevens worden verstrekt met betrekking tot onder meer de soort accijnsgoederen
waarvoor de vergunning is bestemd, de persoon op wiens naam de vergunning
moet worden gesteld en de administratie van die accijnsgoederen. De leden
van de CDA-fractie merken op dat volgens de regering het hier in grote lijnen
dezelfde gegevens betreft als die thans reeds zijn vereist met betrekking
tot het verzoek om een vergunning voor een accijnsgoederenplaats. Deze leden
vragen de regering aan te geven waar verschillen zitten en waarom. Artikel
42, eerste lid, van de wet bepaalt welke gegevens moeten worden verstrekt
in het verzoek om een vergunning voor een accijnsgoederenplaats. In de onderdelen
d en e van het eerste lid gaat het om gegevens met betrekking tot de als accijnsgoederenplaats
aan te wijzen plaats. Zoals in de memorie van toelichting is opgemerkt (Kamerstukken
II 2008/09, 32 031, nr. 3, blz. 12) mag de geregistreerde afzender,
anders dan de vergunninghouder van een accijnsgoederenplaats,
de accijnsgoederen niet onder schorsing van accijns opslaan. Hij heeft alleen
toestemming om de accijnsgoederen onder een accijnsschorsingsregeling van
de plaats van invoer over te brengen naar de in artikel 2a, derde lid, van
de wet genoemde bestemmingen. Hieruit vloeien de verschillen voort tussen
artikel 42, eerste lid, en artikel 50d, vierde lid van de wet.
 Artikel I, onderdeel T (artikel 51 van de Wet op de accijns)
 De leden van de CDA-fractie vragen waarom de Accijnsrichtlijn 2008 in
tegenstelling tot Richtlijn 92/12/EEG bepalingen bevat waarin voor de verschillende
situaties de belastingplichtigen worden aangewezen. Anders dan in 1991 tijdens
de onderhandelingen over het richtlijnvoorstel dat heeft geleid tot Richtlijn
nr. 92/12/EEG, is tijdens de onderhandelingen over het richtlijnvoorstel dat
heeft geleid tot de Accijnsrichtlijn 2008 door de lidstaten erop aangedrongen
dat in de richtlijn een artikel wordt opgenomen, waarin de belastingplichtigen
worden aangewezen.
 Artikel 51, eerste lid, onderdeel a
 De leden van de CDA-fractie stellen een vraag naar aanleiding van een
door deze leden aangehaalde passage uit de memorie van toelichting. Deze passage
luidt als volgt: «De tweede in artikel 51, eerste lid, onderdeel a,
onderscheiden situatie (zie onderdeel a, onder 2°) betreft de gevallen,
waarin sprake is van een onregelmatigheid als bedoeld in artikel 2c, eerste,
tweede en derde lid. In die gevallen wordt de accijns naar gelang de situatie
geheven van de vergunninghouder van de accijnsgoederenplaats, de vergunninghouder
van het belastingentrepot of de geregistreerde afzender. De accijns kan echter
ook worden geheven van de vervoerder of de eigenaar van de accijnsgoederen,
indien deze personen op grond van artikel 56, derde lid, zekerheid hebben
gesteld, of van enig andere persoon die ingevolge de wettelijke bepalingen
van een andere lidstaat zekerheid heeft gesteld.» De leden van de CDA-fractie
verzoeken de regering nader te duiden van wie in welke gevallen accijns kan
worden geheven.
 De tekst van artikel 51, eerste lid, onderdeel a, onder 2°, is gebaseerd
op en, afgezien van noodzakelijke redactionele aanpassingen, gelijkluidend
aan de tekst van artikel 8, eerste lid, onderdeel a, onder ii, van de Accijnsrichtlijn
2008. Uitgangspunt van de regeling is dat in de in artikel 2c, eerste, tweede
en derde lid, van de wet bedoelde gevallen (onregelmatigheden tijdens een
overbrenging van accijnsgoederen onder een accijnsschorsingsregeling) de accijns
wordt geheven van degene die de accijnsgoederen heeft verzonden. Een zodanige
overbrenging kan aanvangen bij een accijnsgoederenplaats, een belastingentrepot
of een geregistreerde afzender. Indien accijnsgoederen bijvoorbeeld worden
overgebracht van een accijnsgoederenplaats naar een belastingentrepot en zich
tijdens die overbrenging een onregelmatigheid heeft voorgedaan, wordt de accijns
geheven van de vergunninghouder van de accijnsgoederenplaats. Indien echter
op grond van artikel 56, derde lid, van de wet zekerheid is gesteld door de
vervoerder of de eigenaar van de accijnsgoederen in plaats van door de vergunninghouder
van de accijnsgoederenplaats, wordt de accijns geheven van de vervoerder of
de eigenaar.
 Artikel 51, eerste lid, onderdeel b Artikel 51, eerste
lid, onderdeel c Artikel 51, eerste lid, onderdeel d
 De leden van de CDA-fractie vragen of de regering kan aangeven waarom
de Accijnsrichtlijn 2008 niet vereist dat degene die accijnsgoederen voorhanden
heeft wetenschap droeg of redelijkerwijs had moeten dragen van het
feit dat de goederen niet conform de wettelijke bepalingen in de heffing zijn
betrokken (wetenschapsvereiste), behalve in geval van een onregelmatigheid
tijdens een overbrenging van accijnsgoederen onder een accijnsschorsingsregeling.
Het wetenschapsvereiste ontbreekt niet alleen in artikel 8, eerste lid, onderdeel
b, maar eveneens in artikel 8, eerste lid, onderdeel a, onder i), en in de
onderdelen c en d, van de richtlijn. In het in artikel 8, eerste lid, onderdeel
a, onder ii), van de richtlijn (artikel 51, eerste lid, onderdeel a, onder
2o, van de wet) bedoelde geval betreft het een onregelmatigheid tijdens het
overbrengen van accijnsgoederen onder een accijnsschorsingsregeling. Ter zake
van een zodanige overbrenging zal altijd zekerheid zijn gesteld (in de meeste
gevallen door de verzender van de accijnsgoederen). Aangezien daardoor de
heffing van accijns is gewaarborgd, kiest de richtlijn ervoor de verantwoordelijkheid
van andere personen die bij de onrechtmatige onttrekking betrokken zijn geweest
te beperken tot diegenen die wisten of redelijkerwijs hadden moeten weten
dat het onttrekken op onregelmatige wijze geschiedde. In de gevallen waarin
vorenbedoelde waarborg ontbreekt omdat geen zekerheid is gesteld – zoals
bij onregelmatig voorhanden hebben en onregelmatige invoer – is het
opnemen van het wetenschapsvereiste door de richtlijngever niet wenselijk
geacht.
 
 Deze leden vragen voorts in hoeverre de regering een en ander redelijk
acht en of zij geen gevaar ziet voor ongewenste uitwerkingen. Zoals in de
memorie van toelichting is aangegeven (Kamerstukken II 2008/09, 32 031,
nr. 3, blz. 8, 23 en 24), zullen de in artikel 51, eerste lid, onderdelen
b, c en d, van de wet opgenomen bepalingen het eenvoudiger maken om niet alleen
degene die de feitelijke handeling verricht (het onregelmatig voorhanden hebben,
produceren of invoeren) in de heffing te betrekken, maar ook de handlangers
van die persoon of het brein achter een fraude. Ik zie geen gevaar voor ongewenste
uitwerkingen. Ik verwijs in dit kader naar mijn hierna opgenomen antwoord
met betrekking tot artikel 51, tweede en derde lid.
 Artikel 51, tweede en derde lid
 De leden van de CDA-fractie merken op dat in het voorgestelde derde lid
van artikel 51 is bepaald dat indien er voor eenzelfde accijnsschuld verscheidene
schuldenaren zijn, zij hoofdelijk tot betaling van deze schuld zijn gehouden.
Deze leden verwijzen naar de memorie van toelichting, waarin is aangegeven
dat op grond van artikel 51, derde lid, aan ieder van de schuldenaren een
naheffingsaanslag kan worden uitgereikt en wel voor het volle bedrag van de
verschuldigde accijns en dat eerst in de invorderingssfeer hetgeen een van
hen betaalt in mindering komt op hetgeen van de anderen kan worden ingevorderd.
Deze leden vragen de regering aan te geven hoe dit precies werkt. Op grond
van vorenbedoelde bepaling, is meervoudige naheffing toegestaan. Dit is ook
al toegestaan op grond van het huidige artikel 2f van de wet, zoals bevestigd
in diverse arresten van de Hoge Raad. Als meer personen belastingplichtig
zijn, kan ieder van hen voor het volle bedrag aan accijns worden aangeslagen.
Teneinde dubbele heffing te vermijden komt als één van de belastingplichtigen
het bedrag van de accijns geheel of gedeeltelijk voldoet, het betaalde bedrag
in mindering op hetgeen van de overige belastingplichtigen kan worden ingevorderd.
De inspecteur kan dus hetzelfde accijnsgoed in de heffing betrekken door aan
meerdere personen die dat accijnsgoed voorhanden hebben gehad een naheffingsaanslag
op te leggen. De ontvanger mag invorderingsmaatregelen treffen tegen elke
belastingplichtige afzonderlijk, maar de ontvanger mag uiteindelijk over het
betreffende accijnsgoed slechts éénmaal het bedrag van de verschuldigde
accijns invorderen.
 Artikel V (Inwerkingtreding)
 De leden van de CDA-fractie vragen of de regering het verschil kan toelichten
tussen de Nederlandse en de Engelse versie van artikel 48, eerste lid, eerste
volzin, van de richtlijn. Zoals in de memorie van toelichting is opgemerkt
is de Nederlandse versie van vorenbedoelde bepaling niet juist. Uit de andere
taalversies van de richtlijn blijkt dat, conform de bedoeling van de Raad,
de lidstaten er zorg voor moeten dragen dat zij uiterlijk op 1 april
2010 de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke maatregelen hebben getroffen
om te voldoen aan de richtlijn. Om die reden is in het wetsvoorstel bepaald
dat de wet in werking treedt met ingang van 1 april 2010. Op grond van
vorenbedoelde bepaling moeten de lidstaten er ook zorg voor dragen dat de
wettelijke en bestuursrechtelijke maatregelen die nodig zijn om aan de richtlijn
te voldoen, zijn aanvaard en gepubliceerd vóór 1 januari
2010. Dit betekent dat de onderhavige wet tot wijziging van de Wet op de accijns,
maar ook het besluit tot wijziging van het Uitvoeringsbesluit accijns, vóór
1 januari 2010 in het Staatsblad moeten zijn gepubliceerd.
 
 De staatssecretaris van Financiën,
 J. C. de Jager