Vaststelling begroting van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2005; Brief minister over project 'Rijk aan handhaving'
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29800-VI, nr. 111

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

08-03-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29800-VI nr. 111

22-02-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAanleidingProbleembeschrijvingBelang van de burgerMinisteriële verantwoordelijkheidFocus projectWat gaan we doen?Hoe gaan we dit doen?AmbitieOrganisatorische aanpakOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29800-VIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 35 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 800 VIVaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Justitie
(VI) voor het jaar 2005nr. 111BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 22 februari 2005AanleidingHet kabinet zet zich in voor een slagvaardige overheid, een betere democratie
en een veilige samenleving1. Bezien vanuit de
invalshoek van een slagvaardige overheid komt het nog te vaak voor dat er
bij het formuleren van nieuw beleid en nieuwe regels onvoldoende oog is voor
de uitvoering daarvan. Dit leidt tot een minder doeltreffend en doelmatig
functionerende overheid dan gewenst is.Naast de uitvoering van regels zijn de naleving en de handhaving2 van die regels van belang. Een al dan niet goede naleving,
handhaving dan wel uitvoering van regels raakt direct aan de effectiviteit
en de geloofwaardigheid van de overheid. Het kabinet maakt daarom werk van
naleving en handhaving. De noodzaak hiervan wordt nog eens extra benadrukt
door de recente debatten met de Tweede Kamer over gedogen3, handhaven4 en de publieke moraal5, de rapporten van de Algemene Rekenkamer, met name de
rapporten «Tussen beleid en uitvoering – lessen uit recent onderzoek»6 en «Handhaving door rijksinspecties»7 en twee recente moties uit de Eerste Kamer die het belang
van de uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid van beleid en regelgeving centraal
stellen8.Verder wijs ik op het rapport «handhaven en gedogen» dat de
Algemene Rekenkamer voornemens is eind maart te publiceren. Dit rapport zal
naar verluidt verscheidene aanbevelingen bevatten die in het project Rijk
aan Handhaving ten uitvoer worden gebracht.In de afgelopen jaren is in het kader van het actieprogramma «Handhaven
op niveau» gewerkt aan een systematische en programmatische aanpak van
handhavingsvraagstukken, met name bij de decentrale overheden. Op centraal
niveau bouwt het project «Rijk aan Handhaving» voort op deze ervaringen
en geeft het invulling aan de eigen verantwoordelijkheid van de rijksoverheid
om de kwaliteit van de handhaving van ordeningswetgeving op een planmatige
wijze verder te versterken. De doelstelling van het project is dat de rijksoverheid
bij het opstellen van nieuwe regelgeving en nieuw beleid met behulp van het
concept programmatisch handhaven handhavingsdoelstellingen uitwerkt
en deze operationaliseert in de vorm van een (meerjaren) handhavingsprogramma.In deze brief wordt uiteengezet welke aanpak het kabinet daarbij voor
ogen staat en welke instrumenten daarvoor (verder) worden ontwikkeld en ingezet.ProbleembeschrijvingBeleid, gericht op het bewerkstelligen of behouden van een gewenste situatie,
staat of valt bij de kwaliteit van de uitvoering, de naleving en de handhaving
van de regels waarin dat beleid is vastgelegd. Beleid kan alleen effectief
zijn wanneer er tussen beleid en uitvoering een goede schakel is.De totale handhavingsopgave is, mede door de hoeveelheid regels, groot,
vaak te groot om in volle omvang uitgevoerd te worden. In het kader van diverse
herijkingsoperaties1 wordt inmiddels gewerkt aan
het verminderen en het moderniseren van regels waardoor de handhavingsopgave
mogelijk eveneens zal verminderen en zal worden vereenvoudigd. In het kader
van Andere Overheid2 wordt daarnaast bij meerdere
departementen onderzocht op welke wijze, door horizontalisering, het toezicht
meer door de samenleving «zelf» kan worden georganiseerd. Een
belangrijk aspect voor de omvang en de invulling van de handhavingsopgave
is de kwaliteit van wet- en regelgeving. Kwaliteit betekent in dit verband
dat de gestelde normen goed uitvoerbaar, naleefbaar en handhaafbaar moeten
zijn. Een goed handhavingsproces begint hiermee.Desalniettemin zal het ook in de toekomst noodzakelijk blijven om keuzes
in de toezicht- en handhavingstaken te maken; we kunnen om diverse redenen
niet overal en altijd even intensief toezien en handhaven. Dit betekent dat
de handhavingsopgave een afweging vraagt om te kunnen bepalen waar de nadruk
komt te liggen in een bepaalde periode en zo een bewuste keuze te kunnen maken.
Deze afweging moet op transparante wijze plaatsvinden en op basis van heldere
criteria.Een criterium dat hierbij om afzonderlijke aandacht vraagt betreft de
«herkomst» van de handhavingsopgaven. Wanneer de handhavingsopgave
voortkomt uit regels van Europese herkomst, geldt volgens vaste jurisprudentie
van het Europese Hof van Justitie dat lidstaten handhavend optreden en daarbij
doeltreffende, evenredige en afschrikkende sancties opleggen die bovendien
niet discrimineren ingeval van schending van EG-rechtelijke verplichtingen.
Dit wordt volgens het Hof vereist door het beginsel van gemeenschapstrouw.
Dit betekent dat naar verwachting in toenemende mate rekening zal moeten worden
gehouden met verplichtingen tot handhaving uit EG-regelgeving.Vanuit het oogpunt van beleidseffectiviteit zal op strategisch niveau
moeten worden bepaald hoe de prioritering van toezicht- en handhavingstaken
wordt ingevuld. Een dergelijke invulling is gebaat bij een verbetering van
de afstemming tussen beleid en uitvoering. Deze afstemming zal binnen het
project Rijk aan Handhaving bijzondere aandacht krijgen.Prioritering van de toezicht- en handhavingstaken heeft overigens niet
tot gevolg dat op niet-prioritaire terreinen niet wordt gehandhaafd. Op niet-prioritaire
terreinen zal handhaving voornamelijk plaatsvinden naar aanleiding van signalen
van buiten: na klachten, geuite vermoedens over overtredingen of concrete
verzoeken om ergens handhavend op te treden. Waar het om gaat is dat de overheid –
als zij op de hoogte raakt van een mogelijke of daadwerkelijke overtreding –
in actie komt en handhaven de regel is. In deze situatie kan gesproken worden
van doelmatig handhaven. Het gaat hier om iets geheel anders dan gedogen.
Onder «gedogen» wordt verstaan het afzien van handhaven
ter verzachting van de strikte wet die tot een onredelijk resultaat zou leiden.
In beginsel is slechts sprake van gedogen in uitzonderingsgevallen en voor
een beperkte periode. Hieraan dient een kenbare dus uitdrukkelijke en zorgvuldige
belangenafweging ten grondslag te liggen die bij incidenteel gedogen onderhevig
is aan controle door de rechter en in het geval van categoraal gedogen aan
controle door het democratisch gekozen orgaan dat toeziet op de gedogende
handhaver.Er is niet alleen afweging nodig bij de keuze van handhavingsopgaven.
Afweging blijft nodig bij het nemen van besluiten over al dan niet handhavend
optreden tegen concrete overtredingen. Daarbij dient de overheid immers overeenkomstig
de Algemene wet bestuursrecht alle daarbij betrokken belangen zorgvuldig af
te wegen. In uitzonderingsgevallen kan dit betekenen dat in een concreet geval
van het opleggen van een bestuursrechtelijke sanctie moet worden afgezien,
zoals ook in diverse uitspraken van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de
Raad van State wordt aangegeven. Dit is en blijft echter een uitzonderingssituatie.Belang van de burgerTransparant handhaven is van belang voor de burger. De keuzes die aan
de prioritering in de handhaving ten grondslag liggen, dienen gefundeerd te
zijn. Dit stelt eisen aan de onderbouwing van de gemaakte keuzes. Daarnaast
is de beleidseffectiviteit natuurlijk ook van belang voor de burger. Dit is
wellicht het meest duidelijk op beleidsterreinen als voedselveiligheid, milieu,
veiligheid in het verkeer en vervoer, sociale zekerheid en zorg.Ministeriële verantwoordelijkheidVoor een minister zullen de resultaten van het project Rijk aan Handhaving
bijdragen aan een hoogwaardiger invulling van zijn ministeriële verantwoordelijkheid.
Een minister dient immers met het oog op deze verantwoordelijkheid ook een
rol te spelen bij de afwegingen en keuzes in deze handhaving. Voor de beleidseffectiviteit
is het bovendien van belang dat het beleid ook wordt uitgevoerd en zonodig
gehandhaafd. Deze elementen zullen duidelijk terugkomen in de instrumenten
die door Rijk aan Handhaving ontwikkeld worden.Bovenstaande impliceert overigens niet dat er thans slecht, ongestructureerd
of ongecoördineerd gewerkt wordt. Ik hecht er aan te memoreren dat er
binnen verschillende departementen en uitvoeringsorganisaties al veel goed
werk verzet wordt. Het Inspecteur-Generaal beraad neemt bijvoorbeeld initiatieven1 op dit terrein. Ook binnen het Programma Andere Overheid
worden verschillende waardevolle initiatieven2
ontplooid. We zijn op de goede weg, maar we zijn op het terrein van de handhaving
nog niet waar we moeten zijn. Met name het contact tussen beleid en uitvoering
bij de vorming van beleid en de prioritering in de handhaving zijn vatbaar
voor verbeteringen, waarbij moet worden aangetekend dat sommige departementen
hierin verder zijn dan andere.Focus projectHet project «Rijk aan Handhaving» richt zich op de verdere
professionalisering van de bestuurlijke handhaving van ordeningswetgeving
door de rijksoverheid. De focus van het project is gericht op het handhavingsbeleidsproces
en in het bijzonder op de interactie tussen beleid en uitvoering. Hierbij
staan de eigen handhavingstaken van het Rijk centraal. Dit laat onverlet dat
een departement, gezien bijvoorbeeld de organisatie van zijn werkzaamheden,
ook aanverwante activiteiten van het departement onder dit project kan brengen.Dat deregulering een belangrijk onderwerp is wordt erkend door het kabinet.
Aangezien dit onderwerp echter reeds onder andere aan de orde komt in de programma's
Andere Overheid en Bruikbare Rechtsorde lijkt het ons niet opportuun dit thema
centraal te stellen binnen Rijk aan Handhaving. Dit neemt niet weg dat de
in het kader van Rijk aan Handhaving in te zetten instrumenten wel degelijk
een positief effect kunnen hebben op de deregulering, bijvoorbeeld door de
toepassing van een werkbaarheidsanalyse op (nieuwe) regelgeving.Wat gaan we doen?Het concept van programmatisch handhaven is een belangrijk middel voor
verdere professionalisering van de handhaving van ordeningswetgeving op rijksniveau.
Programmatisch handhaven wil zeggen dat een departement zicht heeft op het
geheel aan handhavingstaken (wetten) waarvoor het verantwoordelijk is, een
inschatting maakt van de grootste risico's en het naleeftekort op die terreinen
en op basis van de uitkomst daarvan de prioriteiten stelt. Samenwerken, toedelen
van mensen en middelen, toetsen of doelen bereikt zijn en zonodig bijsturen
maken daar deel van uit.Een aantal van de stappen die bij dit proces van programmatisch handhaven
onderscheiden kunnen worden, zijn:• Vaststellen van een visie op handhaving. Dit kan mede door gebruikmaking
van bestaande beleidsdocumenten.• Transparante keuzes maken in de handhaving door middel van het
expliciteren van de handhavingsopgave en de toepassing van nalevings- en risico-analyses.
Er is daarbij speciale aandacht voor de naleving van EG-rechtelijke verplichtingen.• Zorgdragen voor een adequate toedeling van mensen en middelen aan
de vastgestelde prioriteiten.• Opstellen van een interventiestrategie: welke handhavingsmiddelen
worden wanneer ingezet.• Verankering van dit alles in een (meerjaren)document, dat toegezonden
kan worden aan de Tweede Kamer. In dit document zullen de gemaakte keuzes
in het handhavingsbeleid worden geëxpliciteerd, met dien verstande dat
deze explicitering niet zover zal gaan dat deze tot calculerend gedrag bij
burgers, bedrijven of instellingen leidt en daarmee de handhaving zou bemoeilijken.• Op basis van evaluatie wordt periodiek bezien of de handhaving
bijgesteld moet worden en vindt er terugkoppeling plaats naar beleid en wetgeving.Een dergelijke manier van werken leidt tot een grotere mate van beleidseffectiviteit,
een goede en transparante onderbouwing van de gemaakte keuzes in de handhaving
en een invulling van de ministeriële verantwoordelijkheid. Bovendien
zal deze werkwijze naar verwachting de basis vormen voor een intensievere
samenwerking tussen de handhavende instanties wat een positief effect kan
hebben op de administratieve lasten die met handhaving zijn gemoeid.Het concept van programmatisch handhaven is ontwikkeld binnen het actieprogramma
«Handhaven op niveau». In dit kader is reeds ervaring opgedaan
met de inzet van programmatisch handhaven bij gemeenten, provincies en waterschappen.
Ook bij enkele departementen is reeds ervaring opgedaan met programmatisch
handhaven. Gebleken is dat begeleiding van het proces om te komen tot een
handhavingsprogramma van grote betekenis is. Daar waar een handhavingsprogramma
succesvol is geïmplementeerd, treedt snel een verbetering van de kwaliteit
van de handhaving op. Dat uit zich met name in het feit dat consequenter wordt
gehandhaafd, in kostenbesparingen door bundeling van handhavingsactiviteiten
en door versterking van de intensiteit van de handhaving.Hoe gaan we dit doen?Iedere minister heeft en behoudt de primaire verantwoordelijkheid voor
de bestuurlijke handhaving van onder hem ressorterende wetten. Bij de minister
van Justitie ligt daarnaast een meer algemene verantwoordelijkheid voor de
kwaliteit van de rechtshandhaving1.Tegen deze achtergrond kan de wijze waarop aan het project Rijk aan Handhaving
uitvoering wordt gegeven, worden gekarakteriseerd met de termen «interactief»
en «gezamenlijk». In dit traject zal het ministerie van Justitie
een faciliterende en ondersteunende rol vervullen. Uiteraard is het ministerie
van Justitie ook zelf aan zet om in zijn rol als bestuurlijk handhaver in
de eigen ordeningswetgeving zorg te dragen voor programmatisch handhaven.Voor de ontwikkeling van instrumenten die in het kader van programmatisch
handhaven bij de rijksoverheid nodig zijn zal gebruik worden gemaakt van een
aantal instrumenten dat reeds ontwikkeld is in het kader van «Handhaven
op niveau» en bij verschillende (rijks)inspecties en andere handhavingsinstanties.
Deze zullen zo nodig door middel van collegiale toetsing en evaluatie van
(pilot)projecten worden verbeterd en eventueel worden aangevuld met nog te
ontwikkelen instrumenten.Naast programmatisch handhaven is er ook aandacht voor een zelfanalyse-instrument
om de beleidspraktijk binnen de eigen organisatie door te lichten op aspecten
van programmatisch handhaven. Het doel van een dergelijk analyse-instrument
is te leren door feedback en dialoog, waardoor verbetering in de toekomst
mogelijk wordt. Onderdelen hiervan kunnen zijn: een toetsingsprotocol, de
uitvoering van een zelf-analyse en een onafhankelijke beoordeling door externe
deskundigen.Dit analyse-instrument zal interactief ontwikkeld worden. Daarbij zal
onder andere afstemming plaatsvinden met het visitatie-instrument van het
programma Ambtelijke Commissie Toezicht II (ACT II). Tevens zal vanuit het
project «Rijk aan Handhaving» ondersteuning worden geboden bij
de inzet van het analyse-instrument. De toepassing en verdere invulling daarvan
behoren tot de eigen verantwoordelijkheid van de betrokken ministers.AmbitieDe ambitie is dat er begin 2006 een «gereedschapskist» gereed
is voor het opstellen van een handhavingsprogramma en dat in 2007 alle ministeries
met een verantwoordelijkheid voor de bestuurlijke handhaving van ordeningswetgeving
handhavingsprogramma's hebben. Dat wil zeggen dat elk ministerie zijn handhavingsbeleidsproces
transparant, cyclisch en integraal inricht.Tevens zal worden aangegeven op welke wijze de bewindslieden en de Tweede
Kamer zijn betrokken in het handhavingsbeleidsproces en hoe zij vanuit hun
positie hun verantwoordelijkheid kunnen dragen.Organisatorische aanpakVoor de ontwikkeling, de coördinatie en de uitvoering van het project
«Rijk aan Handhaving» is een regiegroep geformeerd. Deze bestaat
uit directeuren van de betrokken ministeries en staat onder voorzitterschap
van het ministerie van Justitie. Het project heeft een looptijd tot en met 2007. Voor het project is op
de begroting van het ministerie van Justitie een jaarlijks bedrag gereserveerd
van € 500 000,–. Kosten die voortvloeien uit pilots of
projecten die bij departementen in het kader van Rijk aan Handhaving zijn
of worden opgezet, zoals de kosten voor de inzet van eigen personeel, zijn
voor rekening van de betrokken departementen.De Minister van Justitie,J. P. H. Donner XNoot1Vgl. hoofdlijnenakkoord van het kabinet Balkenende II (TK 2002–2003,
28 637, nr. 19).XNoot2Onder «handhaving» wordt verstaan: het verzamelen van informatie
of burgers, bedrijven en instellingen zich houden aan de gestelde regels (normen),
het oordelen daarover en het eventueel naar aanleiding daarvan interveniëren,
met de mogelijkheid van toepassing van dwang. Een onderscheid met het begrip
toezicht vormt de mogelijkheid tot de toepassing van dwang bij de interventie.
Het kabinet zal, naar verwachting voor de zomer, in de nieuwe Kaderstellende
visie op Toezicht nader ingaan op de raakvlakken tussen toezicht en handhaving.XNoot3Het debat over de brief van de bewindslieden van VROM aan de Tweede Kamer
d.d. 4 december 2003 inzake het versterken van de handhaving VROM-regelgeving
en het verder terugdringen van het gedogen.XNoot4Zie bijvoorbeeld de debatten over de permanente bewoning van recreatiewoningen,
de (fiscale) vrijplaatsen en de debatten naar aanleiding van het eindrapport
van de Visitatiecommissie wetgeving.XNoot5Zie de debatten naar aanleiding van het WRR-rapport «Waarden, normen
en de last van het gedrag».XNoot6TK 2002–2003, 28 831, nrs. 1–2.XNoot7TK 2001–2002, 28 271, nrs. 1–2.XNoot8De motie van het lid Van Thijn c.s., EK 2003–2004, 28 831,
nr. B en de motie van het lid Bemelmans-Videc c.s., EK 2003–2004, 28 831,
nr. C, beide aangenomen op 28 september 2004.XNoot1Zie bijvoorbeeld Bruikbare Rechtsorde, Programma Andere Overheid en herijkingsoperaties
binnen een aantal departementen.XNoot2Programma Andere overheid (TK 2003–2004, 29 362, nr. 1).XNoot1Voorbeelden hiervan zijn: verbetering van het instrument risico-analyse,
totstandkoming gezamenlijke inspecties bedrijven en de voorbereidingen voor
een benchmark.XNoot2Zo wordt er gewerkt aan een nieuwe sturingsvisie, worden tegenstrijdigheden
in beleidsregels opgespoord en wordt horizontaal toezicht versterkt.XNoot1Een uitgebreide beschrijving van de te onderscheiden verantwoordelijkheden
bij de handhaving van ordeningswetgeving is opgenomen in de brief van de minister
van Justitie van 6 september 2001 inzake de uitvoering van de motie Van
Heemst (TK 2000–2001, 27 400 VI, nr. 91). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29800-VI-111.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl