Milieuraad; Brief van de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 21501-08, nr. 292

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

20-11-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

21501-08 nr. 292

17-11-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamVerslag Milieuraad 20 oktober 2008 te LuxemburgKlimaat en energiepakketInternationale Financiële ArchitectuurRaadsconclusies voor klimaatconferentie in PoznanPresentatie «houtpakket»CO2 emissies auto’sGenetisch gemodificeerde organismen (GGOs)Handel in zeehonden productenActieplan inzake duurzame consumptie en productie en een
duurzaam industriebeleidDiversenpunten
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 21501-08, nr. 292 b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 21501-08Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 27 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
21 501-08Milieuraadnr. 292BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN
MILIEUBEHEERAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 17 november 2008Hierbij doe ik u het verslag toekomen van de Milieuraad die plaats vond
op 20 oktober 2008. In de bijlage bij dit verslag treft u de Raadsconclusies
over Voorbereiding op de 14e zitting van de Conferentie van de Partijen (COP
14) bij het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering
(UNFCCC) en de vierde zitting van de Conferentie waarin de Partijen bij het
Protocol van Kyoto bijeenkomen (MOP 4) (Poznaá, 1–12 december
2008).1De volgende Milieuraad zal plaatsvinden op 4 december 2008.De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,J. M. CramerVerslag Milieuraad 20 oktober 2008 te LuxemburgOp de eerste formele Milieuraad onder Frans Voorzitterschap van 20 oktober
stond het EU klimaat- en energiepakket centraal. Daarnaast is ook gesproken
over internationaal klimaat beleid met bijzondere aandacht voor de internationale
financiële architectuur voor klimaatbeleid – een onderwerp waarbij
Nederland enkele maanden geleden het voortouw heeft genomen: Er zijn Raadsconclusies
aangenomen over de Europese Inzet bij de klimaatconferentie in Poznan (zie
bijlage). In hetzelfde kader heeft de Commissie ook kort een presentatie gegeven
over haar nieuwe Mededeling over ontbossing en over de Mededeling over het
voorkomen van op de markt brengen van illegaal gekapt hout en houtproducten.
Op verzoek van Nederland is er gesproken over de verordening voor reductie
van de CO2 uitstoot van auto’s.Naast deze klimaat gerelateerde onderwerpen zijn er ook nog oriënterende
debatten gehouden over genetisch gemodificeerde organismen (GGOs) en de handel
in zeehondenproducten; Bij Euromed kwam de noodzaak aan de orde om strategieën
uit te werken voor waterhuishouding.Op de voorlopige agenda stonden ook raadsconclusies over het Actieplan
inzake duurzame consumptie en productie en een duurzaam industriebeleid. De
behandeling hiervan is wegens de drukke agenda door het Voorzitterschap doorgeschoven
naar de Milieuraad van 4 december aanstaande. Ook voor de meeste diversenpunten
op de agenda was nauwelijks tijd en deze zijn derhalve in sneltreinvaart en
bijna zonder interventies behandeld.Klimaat en energiepakketDe Milieuraad vond plaats vlak na de Europese Raad van 15 en 16 oktober.
In de Europese Raad hebben enkele regeringsleiders stevige kritiek geuit op
het klimaat- en energiepakket, mede in het licht van de financiële crisis.
Uiteindelijk was er toch consensus tussen de lidstaten dat we het werk moeten
intensiveren om in december een compromis te bereiken. Bij brief d.d. 17 oktober
bent u hierover geïnformeerd (Kamerstukken II 2008–2009,
21 501–20, nr. 402). In de Milieuraad klonk dit verzet
ook enigszins door. Samen met enkele andere collega’s heb ik aangegeven
dat de financiële crisis niet moet worden gebruikt om het probleem klimaatverandering
opzij te schuiven, maar juist een extra reden vormt om klimaatverandering
aan te pakken. Daarvoor was brede steun. Ik heb ook een pleidooi gehouden
om nu snel tot onderhandelingen te komen met het Europees Parlement, om voor
het eind van het jaar een akkoord in eerste lezing te kunnen bereiken. Een
akkoord over het klimaat- en energiepakket zal een belangrijk signaal geven
voor de internationale onderhandelingen richting een akkoord in Kopenhagen
in 2009.Hoewel alle lidstaten de bindende doelstellingen in het pakket onderschrijven,
staat er nog een aantal punten open. Vrijwel alle lidstaten ondersteunden
in de Milieuraad het voorstel van de Commissie m.b.t. 100% veilen in
de elektriciteitssector vanaf 2013. Een aantal lidstaten toonden zich
echter voorstander van een stapsgewijze invoering van 100% veilen in
de elektriciteitssector. Sommige lidstaten vroegen begrip voor de specifieke
situatie in hun land, vanwege de grote afhankelijkheid van één
bepaalde energiebron. Deze lidstaten drongen aan op overgangsmaatregelen om,
althans in de beginfase, af te kunnen wijken van het principe van volledig
veilen. Wat betreft carbon leakage bestond er overeenstemming dat de problemen
van de energie-intensieve industrie niet onderschat mogen worden. Daarom moeten
er duidelijke, objectieve en meetbare criteria in de richtlijn
opgenomen worden, op basis waarvan de sectoren die blootstaan aan «carbon
leakage» in een later stadium geïdentificeerd zullen worden. Vrijwel
alle lidstaten spraken zich uit tegen grensaanpassingsmaatregelen, indien
er geen mondiaal klimaatakkoord tot stand zou komen. Ook was het merendeel
van de lidstaten tegen het verplicht oormerken van de veilingopbrengsten op
Europees niveau. Wel was er overeenstemming binnen de Raad dat er een manier
gevonden moet worden om financiering van adaptatie en mitigatie in ontwikkelingslanden
zeker te stellen. Wat betreft het Clean Development Mechanism (CDM) benadrukte
de Commissie dat het aantal kredieten niet verder moet worden verhoogd, omdat
dit de internationale positie van de EU verzwakt.Een groot aantal lidstaten is van mening dat er meer flexibiliteit moet
komen in het bereiken van de doelstellingen voor de sectoren die buiten het
emissiehandelssysteem vallen.Alle lidstaten steunden het belang dat CO2 afvang- en opslag
demonstratieprojecten (CCS/«carbon capture and storage») tijdig
van de grond komen. Over de wijze waarop de demonstratieprojecten gefinancierd
moeten worden, liepen de meningen uiteen. Het voorstel van het Europees Parlement
voor gedeeltelijke financiering van deze projecten uit de nieuwkomersreserve
kon niet op veel steun rekenen in de Raad. De meeste lidstaten vonden dat
er een balans gevonden moet worden tussen publieke en private financiering,
maar er zijn daarvoor tijdens de Milieuraad geen concrete voorstellen aangedragen.Op het gebied van emissiehandel heb ik aangegeven dat we moeten vasthouden
aan 100% veilen in de elektriciteitssector en dat voor alle industriesectoren
buiten de elektriciteitssector moet gelden 20% veilen in 2013 oplopend
tot 100% in 2020, tenzij sectoren onderhevig zijn aan «carbon
leakage». Over hoe om te gaan met «carbon leakage» heb ik
benadrukt dat er goede criteria in de richtlijn vastgelegd moeten worden,
ook voor indirecte kosten, die voortvloeien uit
de verhoogde elektriciteitsprijzen. Ook heb ik aangeven dat de sectoren die
mogelijk blootstaan aan carbon leakage in 2009 bepaald moeten worden en dat
eventuele compensatiemaatregelen pas na Kopenhagen vastgesteld moeten worden.Ten aanzien van het oormerken van veilingopbrengsten heb ik ingebracht
dat Nederland vindt dat lidstaten zelf moeten besluiten over het gebruik van
veilingopbrengsten. Wel heb ik gezegd dat het belangrijk is voor een akkoord
in Kopenhagen, om een verdeelsleutel af te spreken voor onze financiële
inspanningen voor adaptatie en mitigatie in ontwikkelingslanden.Met betrekking tot de financiering van CCS demonstratieprojecten heb ik
aangeven dat we moeten zorgen voor adequate Europese financiering en heb ik
mijn collega’s gevraagd om het voorstel van het EP, om een deel van
de nieuwkomerreserve in te zetten voor de grootschalige demonstratieprojecten,
te steunen.Minister Borloo van Frankrijk concludeerde dat de wil om er in december
uit te komen aanwezig is en dat de zorgen van Lidstaten moeten worden besproken.
Het Franse voorzitterschap concludeerde ook dat er criteria in de richtlijn
opgenomen moeten worden om «carbon leakage» te voorkomen, ook
voor kosten van elektriciteitsintensieve bedrijven (indirecte effecten).In
2009 kunnen dan de sectoren die last hebben van «carbon leakage»
voorlopig worden geïdentificeerd, teneinde in 2010 te bezien of er eventueel
(grensdan wel compenserende) maatregelen nodig zijn voor deze bedrijven. Voor
sectoren die niet blootgesteld zijn aan «carbon leakage» geldt
dat in 2013 20% emissierechten worden geveild en dat dit percentage
geleidelijk zal worden opgevoerd. De elektriciteitssector moet in
2013 in beginsel alle rechten kopen (100% veilen). Wel zal rekening
worden gehouden met de individuele situatie van lidstaten. Als er uitzonderingen
komen, moeten die aan voorwaarden zijn gebonden. Wat betreft de veilingopbrengsten
concludeerde het voorzitterschap dat de budgettaire en constitutionele regels
van lidstaten gerespecteerd moeten worden, maar dat hier toch een compromis
moet worden gevonden met het Europees Parlement. Op het gebied van de inspanningenverdeling
(niet-ETS sector) moet meer flexibiliteit worden ingebouwd, onder meer door
middel van handel in emissieruimte tussen Lidstaten en door gebruik van JI
(Joint Implementation) en CDM.Over de financiering van de CCS demonstatieprojecten concludeerde het
voorzitterschap dat er publieke en private bronnen nodig zullen zijn, alsmede
leningen van de Europese Investeringsbank. Ook het voorstel van het Europees
Parlement voor gebruik van de nieuwkomersreserve voor CCS hield het voorzitterschap
op tafel. Tot slot concludeerde het voorzitterschap dat rekening moet worden
gehouden met de al gedane inspanningen van Lidstaten en dat het pakket solidariteit
moet uitdrukken.Internationale Financiële ArchitectuurTijdens de lunch hebben de ministers gesproken over het tot stand brengen
van een internationale financiële architectuur voor het klimaatbeleid
na 2012. Nederland heeft bij de discussie hierover een aantal maanden geleden
al het voortouw genomen. De ideeën hierover zijn sterk geïnspireerd
door het eerdere Nederlandse «non-paper» dat de ministers tijdens
hun informele bijeenkomst in Saint Cloud (3, 4 juli jl.) bespraken. Aan
de hand van de vragen van het Voorzitterschap ontspon zich een open discussie,
waarbij het belang van de internationale financiële architectuur voor
het slagen van de Kopenhagen-top nu breed werd erkend.Raadsconclusies voor klimaatconferentie in PoznanTijdens de Raad zijn conclusies aangenomen over de inzet van en het mandaat
voor Poznan, de 14e sessie van de Conferentie van partijen bij het Klimaatverdrag
van de Verenigde Naties (COP-14). Mijn inzet voor de conclusies was als volgt:
(1) Poznan moet leiden tot een versnelling, concretisering en stroomlijning
van het onderhandelingsproces om eind 2009 tot een akkoord te kunnen komen;
(2) de EU moet in Poznan vooruitgang boeken ten aanzien van de financiering
internationaal klimaatbeleid (architectuur); (3) in Poznan moeten we de zgn. «gedeelde
visie» en de definitie van een lange termijn doelstelling verder vormgeven;
(4) de EU moet meer duidelijkheid scheppen over de verwachtingen ten aanzien
van bijdragen van ontwikkelingslanden (o.a. de differentiatie van bijdragen);
(5) we moeten niet vooruit lopen op besluitvorming ten aanzien van het interne
EU klimaatbeleid of de wijze waarop lidstaten bij willen dragen aan de financiering
van het internationale klimaatbeleid. Op al deze punten vind ik de Raadsconclusies
geslaagd.Presentatie «houtpakket»Commissaris Dimas gaf een korte toelichting over de voorstellen van 17 oktober
jl. voor een herziene verordening inzake illegaal gekapt hout en de mededeling
over ontbossing. Hij noemde het tegengaan van ontbossing een belangrijk element
voor het behalen van de klimaatdoelstelling om de temperatuursstijging te
beperken tot 2 graden Celsius. Ook in het kader van bestrijding van armoede
en behoud van biodiversiteit is het tegengaan van ontbossing belangrijk.In de toelichting op de herziene verordening over de handel in illegaal
hout gaf Commisaris Dimas aan dat het voorstel voortvloeit uit een door de Europese Commissie in 2003 toegezegde studie met betrekking tot
de wettelijke mogelijkheden tegen de import van illegaal geoogst hout als
onderdeel van het EU FLEGT Actieplan, dat zich richt op de bestrijding van
de handel in illegaal hout. De wetgeving biedt een kader en de fundamentele
principes voor de aanpak van handel in illegaal hout.Verdere invulling kan
zijns inziens via comitologie procedures. Gegeven de beperkte tijd, was de
inbreng van de lidstaten beperkt tot enkele dankbetuigingen aan de Commissie.
Ook werd aangestipt dat er geld nodig is voor uitvoering van deze voorstellen.CO2 emissies auto’sOp mijn verzoek werd tijden de Raad gesproken over de CO2 emissies
van auto’s. Ik had dit onderwerp als diversenpunt op de agenda gezet.
Vanwege de raakvlakken met de andere klimaat- en energie agendapunten, heeft
het Voorzitterschap dit onderwerp in samenhang behandeld.Drie vragen lagen voor om het debat te structureren: (1) kunnen we een
ambitieuzer lange termijn doel (van 95 gram CO2/km) accepteren;
(2) kunnen we een infasering tussen 2012 en 2015 accepteren en (3) welke suggesties
kunnen we het Europees Parlement doen over boetes. In mijn inbreng heb ik
aangegeven dat een ambitieuze inzet op dit dossier nodig is voor het behalen
van de klimaatdoelstellingen, maar dat het ook kansen biedt aan de Europese
auto-industrie om een leidende positie te nemen op het gebied van zuinige
auto’s. Ik heb gepleit voor een ambitieus en concreet lange termijn
doel. Ten aanzien van infasering heb ik aangegeven dat wat mij betreft elke
autofabrikant vanaf het begin (2012) een inspanning zal moeten leveren. Over
de boetes heb ik aangegeven dat deze dusdanig moeten zijn dat ze volledige
naleving per 2015 garanderen. Mijn oproep tot een ambitieus lange termijn
doel van maximaal 95 gram CO2/km in 2020 werd door veel lidstaten
en door de Commissie ondersteund. Het voorzitterschap concludeerde dat er
zich een meerderheid aftekent voor een lange termijn doel. De meningen over
infasering en boetes waren minder gelijkluidend. Hierover concludeerde het
Voorzitterschap dat nog verder gesproken dient te worden.Genetisch gemodificeerde organismen (GGOs)Aan de hand van vragen van het Voorzitterschap is er een oriënterend
debat gevoerd over GGOs. De vragen hadden betrekking op de richtsnoeren van
EFSA (European Food Safety Authority; heeft een centrale adviserende rol bij
de risico-analyse van GGOs) voor de risico-analyse, de relevantie van sociaal-economische
criteria in vergunningsverlening en de bescherming van kwetsbare natuurgebieden.Er
was brede consensus dat GGOs geen bedreiging mogen vormen voor belangrijke
natuurgebieden. Ook waren de meeste landen, Commissie en Voorzitterschap het
eens dat de richtsnoeren van de EFSA verbeterd moeten worden. Ik heb in dit
licht onder andere ingebracht dat het belangrijk is dat richtsnoeren snel
kunnen worden aangepast aan de laatste wetenschappelijke inzichten. De Commissie
heeft aangegeven dat verbetering van de richtsnoeren via de comitologie procedure
kan worden geregeld. De discussie over de sociaal economische criteria bleef
aan de oppervlakte. Wel werd hier door enkele landen en ook door mij gewezen
op de noodzaak van WTO conformiteit. Het Franse voorzitterschap heeft aangegeven
Raadsconclusies te gaan voorbereiden voor de Milieuraad van December. Handel in zeehonden productenEr is een oriënterend debat gehouden over het voorstel voor een verordening
over de handel in zeehondenproducten. Hierbij heb ik aangegeven dat ik het
voorstel een stap in de goede richting vind, aangezien het een erkenning is
dat handel in zeehondenproducten regulering behoeft. Verder heb ik aangegeven
een zo ambitieus mogelijk voorstel te wensen dat tegemoet komt aan de zorgen
van de Nederlandse bevolking over de jacht. Ik heb gepleit voor een Europees
verbod dat gelijkluidend is aan het Nederlandse beschermingsniveau. In ieder
geval moet voor Nederland de mogelijkheid blijven bestaan voor een verbod
op de handel in deze producten. Veel van de Lidstaten gaven aan positief te
staan ten opzichte van regulering, vanwege het wrede karakter van de jacht.
Enkele Noordelijke landen gaven aan dat zij aandacht willen voor specifieke
omstandigheden zoals bijvoorbeeld de dalende visstand als gevolg van een groeiende
zeehondenpopulatie en de invloed van jacht hierop.Euromed Op de agenda stond ter aanname een bijlage bij de verklaring van
Euromed over water. Het Voorzitterschap is zeer kort op dit agendapunt ingegaan
en heeft aangegeven dat het bij Euromed de bedoeling is om strategieën
uit te werken om de waterproblemen in de mediterrane regio tegen te gaan.
Er waren geen interventies.Actieplan inzake duurzame consumptie en productie en een
duurzaam industriebeleidOp de agenda stonden ook Raadsconclusies over het Actieplan inzake duurzame
consumptie en productie en een duurzaam industriebeleid. De behandeling hiervan
is wegens tijdgebrek door het Voorzitterschap doorgeschoven naar de volgende
Milieuraad.DiversenpuntenVoor de meeste diversenpunten op de agenda was nauwelijks tijd en deze
zijn daarom in sneltreinvaart en bijna zonder interventies behandeld. Het
ging hierbij om de volgende punten:– Bijeenkomst EU-Afrika over het klimaat (Algiers, 20 november
2008); de bijeenkomst werd aangekondigd dor het Voorzitterschap.– Kaderrichtlijn Bodem; het Voorzitterschap deelde mee een nieuwe
aanvang te hebben gemaakt met de bespreking van dit voorstel.– Voorstel voor herziening van de ozonverordening, dit voorstel
is, voor het eerst, onder de aandacht van de ministers gebracht, ambtelijk
wordt de bespreking opgestart.– Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad
inzake industriële emissies (geïntegreerde preventie en bestrijding
van verontreiniging); Het Voorzitterschap gaf aan dat zij van plan was om
eind oktober met nieuwe teksten te komen voor ambtelijke bespreking in de
Raadswerkgroep.– «Health check» van de hervorming van het Gemeenschappelijk
Landbouwbeleid; Het Voorzitterschap gaf aan te streven naar snelle overeenstemming
met de Raad, zodat een akkoord met het Europees Parlement gezocht kan worden.– Conferentie over de Europese overzeese gebieden tegenover klimaatverandering
en biodiversiteitsverlies, Réunion (7 tot 11 juli); Het Voorzitterschap
deelde mee dat gewerkt gaat worden aan de uitvoering van de conclusies van
de conferentie.– GMES-diensten ((Global monitoring for environment and safety)
wereldwijde monitoring van milieu en veiligheid). Dit agendapunt werd niet
besproken. – Resultaten van de Conferentie Bodem-Klimaatverandering (Brussel,
12 juni 2008). Dit agendapunt werd niet besproken. XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-21501-08-292.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl