Vaststelling begroting van het Ministerie van Buitenlandse Zaken voor het jaar 2000; Verslag algemeen overleg over de VN-commissie voor de rechten van de mens
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26800-V, nr. 89

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

13-04-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26800-V nr. 89

07-04-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de regeringNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26800-VToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 47 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 800 VVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2000nr. 89VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 7 april 2000De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken1
heeft op 16 maart 2000 overleg gevoerd met minister Van Aartsen van Buitenlandse
Zaken over:– de reactie AIV-advies «het functioneren
van de VN-commissie voor de rechten van de mens»;– de inzet van de Nederlandse regering voor de
vergadering (vanaf 20 maart 2000) van de VN-commissie voor de rechten
van de mens.Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Verhagen (CDA) zei met veel belangstelling
te hebben uitgekeken naar de instructie van de delegatie voor de vergadering
van de VN-commissie. Op het gebied van de mensenrechten schort er nogal wat
en dat vraagt om een actieve inzet van de Nederlandse regering en de Europese
Unie. Bij die inzet gaat het niet alleen om hetgeen er wordt gezegd, maar
vooral om de vraag hoe kan worden geprobeerd het respect voor de mensenrechten
te bevorderen in de landen waar de ernstigste schendingen plaatsvinden. Twee
landen springen daarbij duidelijk in het oog: Rusland en China.Het blijkt dat de EU nog geen besluit heeft genomen over het verlenen
van steun aan een landenresolutie van de Verenigde Staten tegen China. De
opstelling tegenover China is, gelet op de evaluatie van de dialoog en de
instructie, buitengewoon teleurstellend. Het lijkt erop dat de EU-Chinadialoog
een doel wordt dat hoe dan ook moet worden voortgezet, terwijl niet wordt
gekeken of deze dialoog een verbetering oplevert van de mensenrechtensituatie
in China. De EU heeft zich vorig jaar uiteindelijk tegen een resolutie opgesteld,
omdat men verwachtte dat de dialoog een belangrijk resultaatgericht instrument
zou zijn, maar de mensenrechtensituatie is in het afgelopen jaar verslechterd.
Het BUPO-verdrag (burger- en politieke rechten) en het Esocul-verdrag (economische,
sociale en culturele rechten) liggen ter ratificatie voor, maar is dat nou
het grote winstpunt, de concrete verbetering van de mensenrechtensituatie
in China? De heer Verhagen riep de minister op zich ervoor in te zetten dat
de EU steun geeft aan een resolutie van de Verenigde Staten over de mensenrechtensituatie
in China. Hij wilde niet achteraf te horen krijgen dat de EU zich
van stemming heeft onthouden of tegen heeft gestemd. Hij verzocht de minister
toe te zeggen dat hierover vooraf gesproken kan worden.Het leek de heer Verhagen verstandig om het resultaat van de dialoog te
beoordelen aan de hand van een aantal benchmarks. Het aantal administratieve
detenties moet bijvoorbeeld afgenomen zijn of er moet een verbetering zijn
opgetreden van de persvrijheid. Het baarde hem overigens zorgen dat kan worden
geconstateerd dat landen in toenemende mate de neiging hebben om de mensenrechten
als een interne aangelegenheid te beschouwen. Egypte verwijst bij iedere mensenrechtenresolutie
naar artikel 2.7 van het VN-charter, een verwijzing naar die interne aangelegenheid,
en Saoedi-Arabië stelt de ratificatie van een aantal mensenrechtenverdragen
afhankelijk van het opnemen van de clausule dat de verdragen niet strijdig
mogen zijn met het islamitisch recht. Als dit wordt geaccepteerd, wordt de
universaliteit ter discussie gesteld en dat is buitengewoon zorgwekkend.De mensenrechtenschendingen in Kosovo baarden hem ook grote zorgen. Hij
stelde daarom voor in de mensenrechtencommissie aandacht te vragen voor de
mogelijkheden om het respect voor de mensenrechten in Kosovo te verbeteren.
Daarvoor vond hij het noodzakelijk dat binnen UNMIK een monitoringcommittee
wordt opgericht, een onafhankelijke klachteninstantie.De heer Verhagen kon zich voorstellen dat de mogelijkheden om een land
zoals Rusland te beïnvloeden geringer zijn dan bij andere landen. Maar
als daarom wordt volstaan met een voorzittersverklaring over Tsjetsjenië,
terwijl voor andere landen resoluties worden opgesteld, wordt er met twee
maten gemeten en wordt de geloofwaardigheid van het mensenrechtenbeleid ter
discussie gesteld. Hij verzocht de minister daarom binnen de Europese Unie
stappen te nemen die ertoe leiden dat niet alleen een verklaring wordt afgegeven,
maar ook een resolutie tot stand zal komen.De EU heeft zich op de vorige mensenrechtenvergadering onthouden van een
resolutie over de Palestijnse gebieden. Bij een werkbezoek aan deze gebieden
is echter gebleken dat de mensenrechtenschendingen daar ernstig zijn. Over
de Israëlische nederzettingen zal een voorzittersverklaring worden afgegeven.
Om te voorkomen dat wederom met twee maten wordt gemeten en dat Israël
wel wordt veroordeeld en de Palestijnse gebieden niet, moet in de voorzittersverklaring
aan beide zaken aandacht worden geschonken. De heer Verhagen verwachtte op
dit punt overigens steun van de VVD-fractie, die zo geschokt was over de mensenrechtenschendingen
in de Palestijnse gebieden dat zij erover dacht de hulp aan die gebieden op
te schorten of te conditioneren.Het advies van de AIV (Adviesraad internationale vraagstukken) wordt door
de minister in het algemeen overgenomen, maar een beoordeling van de verschillend
instrumenten ontbreekt. Kan de minister aangeven wanneer welk instrument het
beste ingezet kan worden?De heer Blaauw (VVD) had sympathie voor de
kritiek van het Nederlands juristencomité op de reactie van de minister
op het AIV-advies. Kan de minister wat meer zeggen over de inhoud van het
AIV-advies?In de instructie voor de 56ste VN-mensenrechtencommissie wordt over Iran
weinig naar voren gebracht. Al jaren wijst Nederland op de behandeling van
de Baha'is, maar er gebeurt niks. Dit zou toch een zwaarder accent moeten
krijgen. Hetzelfde geldt voor Irak en de schending van de mensenrechten daar.
Het bewind in Bagdad maakt systematisch misbruik van zijn positie, waardoor
delen van de bevolking in hongersnood komen te verkeren. Dit zou bij de komende
vergadering van de mensenrechtencommissie in een verklaring tot uitdrukking
moeten komen.Ook de heer Blaauw vond het merkwaardig dat wel wordt gesproken over de
Israëlische nederzettingen en niet over de Palestijnse gebieden. Tijdens verschillende bezoeken van de vaste commissie aan de Palestijnse gebieden
is gebleken dat de situatie steeds slechter wordt. Als de VN-mensenrechtencommissie
dan geen signaal geeft, zou dat uit het oogpunt van een even handed approach
zeer slecht zijn. Door het uitspreken van een verklaring kan enige druk worden
uitgeoefend. Verandert de situatie niet, dan moeten wellicht andere maatregelen
genomen worden, maar dat is niet mogelijk als tevoren geen signaal is gegeven.De liberalen en de christen-democraten hebben in de Raad van Europa getracht
een signaal van afkeuring te geven voor de gebeurtenissen in Tsjetsjenië.
Rusland komt er nu wel erg makkelijk van af. Over een resolutie tegen Rusland
wilde de heer Blaauw zich nog niet uitspreken; hij kon zich vinden in een
verklaring van het voorzitterschap. Het onderwerp moet in elk geval duidelijk
geagendeerd worden voor de VN-mensenrechtencommissie.In Kosovo, Bosnië-Herzegovina en vele andere gebieden doet zich het
probleem voor van «missing persons». Moet dit onderwerp niet voor
de vergadering van de VN-mensenrechtencommissie geagendeerd worden? Het is
immers een schending van het recht van de overlevenden wanneer onvoldoende
aandacht aan dit onderwerp wordt gegeven of wanneer regimes tegengaan dat
onderzoek wordt gepleegd naar missing persons.Nu de heer Verhagen al voldoende naar voren heeft gebracht over China,
vond de heer Blaauw het niet nodig daarop nog verder in te gaan. Hij vond
de situatie in China dusdanig dat het onderwerp schending van de mensenrechten
niet onderbelicht mag worden, ook niet vanwege economische redenen.Mevrouw Karimi (GroenLinks) vond de reactie
van de minister op het AIV-advies bijzonder mager. Zij verzocht de minister
een uitgebreide reactie te geven, waarin duidelijk wordt wat de minister met
de gegeven aanbevelingen zal doen. Kan hij daarbij ook ingaan op de kritiek
van het Nederlands juristencomité en aangeven hoe hij het AIV-advies
internationaal bekend wil maken?Uit het verslag van de vorige vergadering van de mensenrechtencommissie
blijkt duidelijk dat een like minded group probeert verworvenheden terug te
draaien. De Europese landen die de implementatie en naleving van de mensenrechten
hoog in het vaandel voeren, zouden daarom nog sterker moeten optreden en moeten
zorgen voor betere implementatie-instrumenten. Het optreden van de EU tegenover
China en Rusland vond zij ronduit teleurstellend. Sterke landen saboteren
alles met een beroep op de soevereiniteit, terwijl de Europese Unie verdeeld
is en, misschien vanuit economisch perspectief, blijft steken in dialogen
die nauwelijks effect hebben. Welke strategie voeren de Europese landen om
deze ontwikkeling een halt toe te roepen?Op een aantal thema's is vergeleken met de vorige vergadering geen enkele
vooruitgang geboekt: de speciale rapporteur voor de mensenrechtenactivisten,
de totstandkoming van het verdrag inzake verdwijningen en het ontwerpprotocol
bij het VN-verdrag tegen folteringen. Is Nederland bereid op dit gebied een
voortrekkersrol te vervullen? Nederland heeft een reputatie hoog te houden
en daarom mogen meer initiatieven worden verwacht.Zij sloot zich aan bij de opmerkingen van de heer Verhagen over China.
De EU maakt zich terecht sterk voor een resolutie tegen Iran, maar bij China
doet zij dat niet. Hoe is dit verschil in beleid te verklaren? Zij had zich
er overigens over verbaasd dat in de instructie niet over Rusland, maar over
Tsjetsjenië wordt gesproken. Die inzet vond zij slap en mager. Tsjetsjenië
is geen land. De inzet op dat gebied zou sterker moeten zijn.Indonesië heeft op het rapport van de commissie die onderzoek heeft
verricht naar de situatie in Oost-Timor, traditioneel en uitgaande van de
soevereiniteitsgedachte gereageerd. Dat vond mevrouw Karimi teleurstellend.
Ook dit rapport moet besproken worden in de VN-mensenrechtencommissie.
Heeft de EU een strategie om deze traditionele houding van het Indonesië
van Wahid te doorbreken? Het zou goed zijn als dit land kon worden losgeweekt
uit de eerder genoemde like minded group, wat de onderzoekscommissie ook heeft
aanbevolen. Is de EU bereid zich hiervoor in te zetten?Zij kon zich vinden in de opmerking van de heer Verhagen over Saoedi-Arabië
en pleitte eveneens voor een resolutie. Ook in Turkije verslechtert de mensenrechtensituatie,
juist na de kandidaatstelling voor de EU. Wat is de mening van de minister
hierover? De mechanismen en instrumenten van de VN-mensenrechtencommissie
kunnen worden versterkt door daarvan gebruik te maken in het eigen bilaterale
beleid. Voelt de minister bijvoorbeeld voor een invitatie van alle themarapporteurs?Tot slot verzocht zij de minister de Kamer te betrekken bij de conferenties
over racisme. Gelet op de ontwikkelingen op dit gebied in Europa vond zij
een debat met de Kamer hierover een goede zaak.De heer Hoekema (D66) was teleurgesteld over
de ambitie en de inzet van Nederland voor de vergadering van de mensenrechtencommissie.
Ook de magere reactie van de minister op het advies van de AIV stelde hem
teleur, zeker vergeleken bij de doortimmerde reactie van het Nederlands juristencomité.
Het AIV geeft een aantal manieren aan waarop de voorzittersverklaring effectiever
kan worden, maar daarop gaat de minister niet in. Dit punt had toch meer aandacht
verdiend, net zoals de toetsing van de effectiviteit en de haalbaarheid van
de gekozen instrumenten, de evaluatie, de meting, het toezicht op de uitvoering
van resoluties enz. Overigens zijn er bij de AIV nog steeds vacatures die
moeten worden vervuld. Waarom is drie maanden na de begrotingsbehandeling
nog steeds geen vooruitgang op dit punt geboekt?Over de inzet en instructie voor Tsjetsjenië en China was de heer
Hoekema eveneens teleurgesteld. In het antwoord op de schriftelijke vragen
over Tsjetsjenië zegt de minister dat deze problematiek in de speech
van de EU aan de orde zal komen, maar dat is absoluut onvoldoende. Deze zeer
ernstige aangelegenheid verdient een resolutie, anders kan de EU makkelijk
worden verweten dat zij met twee maten meet en alleen specifiek aandacht geeft
aan de verder weg gelegen gebieden. Hij kon zich wel vinden in de kritische
dialoog voor China, maar die mag geen doel op zichzelf worden. Getoetst moet
worden of vooruitgang zichtbaar is. Uit documentatie van Amnesty en Robinson
blijkt dat in China eerder sprake is van achteruitgang dan van vooruitgang.
Hoe belangrijk ook, er kan niet altijd gewezen worden op het feit dat China
te kennen heeft gegeven te willen toetreden tot twee mensenrechtenverdragen.
Laat China nou maar eens het gebaar maken dat zij vooruitgang willen, bijvoorbeeld
door VN-rapporteurs uit te nodigen. Hij verwachtte van de minister vandaag
een kritische beschouwing over de dialoog en de transparantie en controleerbaarheid
ervan. De EU zou een aantal ijkpunten moeten vaststellen aan de hand waarvan
de voortgang en de kwaliteit van zo'n dialoog kan worden getoetst. Nederland
en de EU moeten positief staan tegenover een Chinaresolutie.Hij was het eens met de comprehensive dialogue voor Iran. Het idee van
Nederland om seminars te houden met Iran over de rechtsstatelijkheid leek
hem een prikkelend onderwerp dat Iran en de Unie dienen te bespreken. Hoe
stelt Iran zich daartegenover op en hoe zal het effect van de dialoog worden
geëvalueerd?Op drie punten – de human right defenders, het verdrag over verdwijningen
en een ontwerpprotocol bij het VN-verdrag over folteringen – moet Nederland
het voortouw behouden. De heer Hoekema sprak hulde uit voor het benoemen van
een Nederlandse mensenrechtenambassadeur, maar ook op de inhoud moet het voortouw
genomen en de geprofileerde positie behouden worden.Terecht zijn er grote zorgen over de situatie in Kosovo. Er is geen adequate
klachtenregeling, er is een vacuüm bij de rechterlijke macht en een groot
aantal mensen, wier lot onbekend is, zit gevangen. Dat verdient een toereikende
aandacht van de mensenrechtencommissie. Hij was overigens blij met de opmerking
van de heer Blaauw over de doodstraf in de VS. Nederland moet dit onderwerp
blijven aankaarten.De neiging is groot om Wahid inzake de situatie in Oost-Timor het voordeel
van de twijfel te geven, maar de Indonesische reactie op de schending van
de mensenrechten en het geweld in Timor schiet tekort. De heer Hoekema had
begrip voor de steun aan Wahid, maar hij vond het van belang dat ook Indonesië
bij de les wordt gehouden inzake de berechting van de wandaden die in Timor
zijn begaan.Dat door de Franse oppositie geen resolutie wordt aangenomen tegen Algerije
zal wel onveranderd blijven. Op z'n minst moet in de speech van de EU worden
gepleit voor de toegang van mensenrechten-NGO's tot Algerije. Dat leidt ten
minste tot enige verbetering, al is dat absoluut niet toereikend.In Saoedi-Arabië wordt een groot aantal doodstraffen opgelegd, ook
aan buitenlanders. De rechtspleging is er zeer willekeurig. Saoedi-Arabië
mag niet wegens een cultureel recht of wegens het aanroepen van het niet-inmengingsprincipe
de dans ontspringen. De heer Hoekema vond het van groot belang dat hierover
een veroordeling wordt uitgesproken.De resoluties vorig jaar tegen Rwanda en Burundi waren mild van karakter.
De minister schrijft dat de Afrikaanse landen hiervoor zelf zorgen. Hieruit
blijkt wederom dat binnen de mensenrechtencommissie een cultuur van non-interventie
ontstaat, waarbij de zogenaamde gematigden of non-aligned het recht hebben
om zelf een aantal teksten op te stellen. In ruil daarvoor mag Europa of de
VS hier en daar een veroordeling uitspreken. Dat is begrijpelijk, maar het
front van de non-aligned moet doorbroken worden, want in landen zoals Rwanda
en Burundi is nog steeds veel mis ondanks alle pogingen tot verbetering. De
commissie zou dan ook een scherpere tekst moeten opstellen. Dat vergt ook
dat Nederland het aandurft om zo nu en dan buiten de EU om met gelijkgezinde
landen initiatieven te nemen.De heer Van Middelkoop (RPF/GPV) verzocht
de minister iets meer de zeggen over de positie van de ambassadeur van de
mensenrechten.Het wordt tijd dat een aantal zeer gerespecteerde leden van de AIV wordt
benoemd. De huidige gang van zaken vond hij beschamend. Waarom duurt de benoeming
zo lang? De reactie van de regering op het rapport van de AIV vond hij overigens
flets. Het was hem opgevallen dat de AIV in overweging geeft om het totale
mensenrechtenprogramma van de VN eens aan een nadere analyse te onderwerpen.
Is de minister voornemens om een nieuwe adviesaanvraag in deze door de AIV
gewenste zin te bevorderen?De heer Jurgens heeft in de Eerste Kamer vragen gesteld over de benoemingen
bij het Europese hof voor de mensenrechten. Op vragen van de heer Van Middelkoop
heeft de minister geantwoord dat hierover met een aantal autoriteiten overleg
plaatsvindt. Wanneer kan hierover uitsluitsel worden gegeven? In het antwoord
van de minister op de vragen van de heer Jurgens bleek dat de Eerste of Tweede
Kamer hierbij wellicht ook een rol kan spelen. De heer Van Middelkoop deelde
alvast mee dat hij daar wel voor is.Hij waardeerde het dat de minister de vrijheid van godsdienst prioritair
in het mensenrechtenbeleid wil behandelen. De minister heeft reeds aangegeven
dat in OVSE-verband aandacht wordt besteed aan de godsdienstwetten in Oost-
en Midden-Europese landen. Is op dit gebied al vooruitgang te melden? Hij
ging er overigens van uit dat de resolutie tegen godsdienstige onverdraagzaamheid
opnieuw door Ierland en Nederland wordt ingediend.Bij de reeds gemaakte opmerkingen over Saoedi-Arabië sloot de heer
Van Middelkoop zich aan. Ook hij vroeg om aandacht voor de situatie daar.De schending van de mensenrechten in Tsjetsjenië moet duidelijk veroordeeld
worden. Hierover moet een resolutie worden aangenomen. Tsjetsjenië is
nog altijd volkenrechtelijk van Rusland. Daaraan kan niet voorbij worden gegaan,
maar als een resolutie niet mogelijk is, is de EU zeer ongeloofwaardig, al
is het alleen al omdat Rusland lid is van de Raad van Europa.Voor de thema's die reeds op de rails staan, sprak de heer Van Middelkoop
zijn steun uit. Hieraan wilde hij twee thema's toevoegen. 1. Is het niet mogelijk
om een soort universeel recht van slachtoffers in het leven te roepen om mensen
zoals Pinochet waar dan ook in de wereld te laten vervolgen? Kan dit tot een
thema worden uitgebreid, wellicht in het verlengde van het folteringenverdrag?
2. Hij zei gelezen te hebben dat er geen resolutie tegen Nigeria komt. Daar
zullen wel goede argumenten voor zijn, maar wat daar in de laatste maanden
is gebeurd, is exemplarisch. In een aantal landen is er een voortdurende culturele
spanning tussen de Islamitische wereld en een christelijke of animistische
wereld. Hij verwachtte dat dit soort conflicten zal toenemen. Als gebeurtenissen
die in strijd zijn met de universele verklaring van de rechten van de mens
een collectief karakter krijgen en kunnen uitmonden in botsingen tussen groepen,
is het in het belang van de godsdienstvrijheid en de politieke vrede dat hieraan
op de een of andere manier aandacht wordt geschonken. Het ging hem hierbij
niet zozeer om cultureel relativisme, als wel om het verlenen van steun aan
het universele karakter van de rechten van de mens.De heer Van Middelkoop vond een resolutie tegen China prima, maar wees
erop dat de EU een paar jaar geleden voor een bepaalde lijn tegenover China
heeft gekozen, te weten de kritische dialoog. Daarmee heeft de Kamer toen
ingestemd. Daar zomaar van afwijken tast de geloofwaardigheid aan. Kan de
minister aangeven hoe hij deze consistentie weegt? Ten slotte sprak hij de
hoop uit dat de positie van vrouwen in oorlogssituaties een onderdeel zal
uitmaken van de resolutie over geweld tegen vrouwen.De heer Koenders (PvdA) herinnerde eraan dat
het tweede kabinet-Kok terecht heeft verklaard een actief profiel te zoeken
inzake de mensenrechten als kernelement van het buitenlands beleid. Hiervan
is ook een verkiezingsitem gemaakt bij de kandidatuur van de Veiligheidsraad.
Dit schept de verplichting de woorden om te zetten in daden. Stille en open
dialogen en begrip voor culturele settings voor universele rechten vinden
hun uiteindelijke beoordeling in de daadwerkelijke verbetering van de fundamentele
en universele rechten van concrete mensen. Na de Koude Oorlog is de discussie
over mensenrechten opnieuw opgelaaid. Volstrekte soevereiniteit wordt haast
door niemand meer opgeëist. Zorglijk is wel dat vaak met twee maten wordt
gemeten: China, Rusland en Saoedi-Arabië blijken veel moeilijker te veroordelen
dan een klein land in Afrika.De brief van het kabinet van 9 maart vond de heer Koenders teleurstellend.
Op uiterst summiere wijze wordt aangegeven wat de Nederlandse visie is op
mensenrechten, bij welke landen en thema's de prioriteit ligt, hoe kritische
dialogen worden gewaardeerd en hoe de continuïteit van beleid wordt gewaarborgd
zonder dat alleen van een landenbenadering wordt uitgegaan.De PvdA stelde het op prijs dat de regering de AIV om advies heeft gevraagd.
Het rapport is ook interessant, maar het is niet duidelijk wat de regering
met dit advies doet. Het rapport bevat een groot aantal relativeringen en
voorstellingen. Iedereen is bijvoorbeeld voor het primaat van de EU, maar
het is ook mogelijk dat gelijkgezinde landen samen opereren. Als niet duidelijk
is wat de beleidsuitgangspunten zijn, is het voor de Kamer moeilijk om te
controleren wat er gebeurt. Hetzelfde geldt voor de kritische dialogen. Volgens
de AIV mogen de kritische dialogen nooit gebruikt worden als excuus
voor het niet ondernemen van concrete acties, maar een dialoog en een resolutie
behoeven elkaar niet uit te sluiten. De heer Koenders vroeg de minister hierop
in te gaan, evenals op de economische, sociale en culturele rechten. Hij was
zeer voor een mainstreaming daarvan. Kan hierover gesproken worden met de
ministers van Financiën en voor Ontwikkelingssamenwerking?Een werkgroep zou het rapport-Selebi bespreken. Voor welke inzet kiest
deze minister in die werkgroep?Het leek de heer Koenders interessant om de zaak-Pinochet te evalueren,
opdat Nederland zich in soortgelijke gevallen kan voorbereiden. In dit kader
vond hij het van belang serieus te kijken naar het verdwijningenverdrag en
het optioneel protocol bij het martelverdrag. Er mag niet ingestemd worden
met een afzwakking van dat protocol.De Kamer heeft aan de minister gevraagd het effect van de kritische dialoog
te evalueren. Over de EU-dialoog met Iran zijn zeventien regels tekst ontvangen,
maar volstrekt onduidelijk blijft wat de analyse is. Wat is de afgelopen twee
jaar gebeurd door die dialogen, wat is de vooruitgang of de achteruitgang,
hoe worden de verkiezingen gewaardeerd en wat betekent dit nu voor de mensenrechtencommissie?De ontwikkelingen in China zijn complex en daarvoor bestaan geen makkelijke
oplossingen. Toch is het jammer dat in de brief van de regering de kern ontbreekt:
een verwijzing naar de verslechtering in de afgelopen twee jaar, naar het
aanpakken van de leiders van de Chinese partij voor democratie en de heksenjacht
op Falung Gung. Niet wordt ingegaan op het falen van de stille diplomatie
ten opzichte van China. Hij pleitte ervoor dat Nederland er bij de EU-partners
op aandringt te stemmen vóór de Amerikaanse resolutie inzake
China. Het is daarbij van belang dat de EU als geheel optreedt. Hij verzocht
de minister bij de VN-mensenrechtencommissie aan te geven dat Nederland dat
van belang vindt.Het is duidelijk dat in Tsjetsjenië de mensenrechten ernstig worden
geschonden. Wat betekent dit voor de verhouding tot Rusland? De heer Koenders
vond dat er geen principiële tegenstelling is tussen het belang van een
engagement met Rusland en een compromisloze positie inzake de mensenrechten.
De minister stelt in het Algemeen Dagblad dat Ivanov heeft verzekerd dat de
Russische regering openheid wil betrachten en heeft onderstreept dat Rusland
waarden zoals mensenrechten en vrijheid van meningsuiting met ons deelt, maar
hoe is dan de Babitskiaffaire te verklaren? De minister gelooft niet dat de
oorlog in Tsjetsjenië is opgezet om Poetin populair te maken bij het
volk, maar hoe verhoudt zich dat tot de kernanalyse dat dit wel degelijk een
element was van de verkiezingen?Antwoord van de regeringDe minister van Buitenlandse Zaken kon de
kritische opmerkingen over de reactie op het AIV-advies billijken. De brief
was inderdaad wat kort door de bocht. Daar zat niets bijzonders achter, alleen
de behoefte om een korte brief te schrijven. Op een punt na was de minister
het over het algemeen wel met de AIV eens. Hij zei uiteraard bereid te zijn
uitvoeriger op de punten in te gaan.Hij was van oordeel dat de Nederlandse regering, waar dat maar mogelijk
is, op de prioriteit mensenrechten is ingegaan. Uiteraard gaat het daarbij
om een volstrekte consistentie inzake de universaliteit van de mensenrechten,
maar de keuze van instrumenten moet wel een zekere flexibiliteit kennen. Daarbij
gaat het immers om de effectiviteit en er is geen systeem of algebraïsche
formule waarmee dit beleid gestalte kan worden gegeven. Afhankelijk van de
greep op bepaalde gebeurtenissen of de relatie met een bepaald land moet worden
bekeken welk instrument het best kan worden toegepast.De landen die deel uitmaken van de mensenrechtencommissie hanteren niet
allemaal dezelfde normen en waarden als Nederland. Saoedi-Arabië hanteert bijvoorbeeld een volstrekt ander kader. Ook hebben zich met
Egypte enorme problemen voorgedaan over de doodstraf; vorig jaar is het niet
gelukt om een resolutie terzake aan te nemen, omdat Egypte vasthield aan de
soevereiniteit. Voorts is Nederland op dit moment geen lid van de mensenrechtencommissie.
Daardoor is de positie in procedurele zin beperkt. Dat zegt overigens niets
over de positie in Europees verband. De mensenrechtenambassadeur speelt in
dit kader ook een rol. Het is overigens uitdrukkelijk niet de bedoeling van
de ministers om, nu er een mensenrechtenambassadeur is, het onderwerp geheel
in diens handen te stellen. Omdat de mensenrechten in veel dossiers een rol
spelen, is het gewoon belangrijk dat één persoon,één
loket, zich daar specifiek mee bezighoudt. De mensenrechtenambassadeur heeft
de Nederlandse regering vergezeld bij het bezoek aan Rusland en dat heeft
direct effect gehad op de relaties met de NGO's in Rusland. De instelling
van de ambassadeur leek de minister daarom een goede greep.Voor de situatie in Rusland en China hanteerde de minister een andere
insteek dan de AIV. In de instructie wordt overigens over Tsjetsjenië
gesproken omdat dit in de procedure van de mensenrechtencommissie ook wordt
gedaan. In het AIV-advies wordt de indruk gewekt dat veel makkelijker met
ad-hoccombinaties gewerkt kan worden, maar de EU-integratie leek hem juist
in dit kader verschrikkelijk belangrijk. De EU heeft als blok gewicht. Er
zijn nu eenmaal afspraken gemaakt over een gemeenschappelijk buitenlands beleid
en veiligheidsbeleid. Dat betekent dat geïnvesteerd moet worden in de
EU-relatie. Daarmee sloot de minister overigens niet uit dat afzonderlijk
van de EU kan worden opgetreden. De minister zei vooral de even handedness,
bijvoorbeeld bij de Palestijnse gebieden, zeer belangrijk te vinden. De Kamer
kan daarop dus rekenen.De minister was het ermee eens dat dialogen gemonitord moeten worden en
dat daarvoor benchmarks nodig zijn. Ook hiervoor bestaat geen algebraïsche
formule; per casus moet bekeken worden hoe de benchmarks kunnen worden ingericht.
In het kader van de Chinadialoog wordt bijvoorbeeld het aantal doodvonnissen
statistisch bijgehouden. Ook worden de samenwerking met VN-mechanismen en
de exacte situatie ten aanzien van de minderheden gevolgd. Daarbij komen ook
de Tibetanen aan de orde. Uiteraard wordt ook een lijst van individuele gevallen
afgelopen. Zo is er met ieder land een systeem van benchmarks die gevolgd
moeten worden.De positie van de EU ten opzichte van de resolutie tegen China, die door
de VS zal worden ingediend, staat nog niet vast. De definitieve tekst van
de resolutie heeft de Nederlandse regering nog niet gezien. Het overleg dat
op 24 februari is afgerond in Beijing is niet goed afgelopen. Naar aanleiding
daarvan heeft een demarche plaatsgevonden. Eenheid in de Europese Unie is
hierbij essentieel. De Nederlandse regering constateert in China een vooruitgang
op het punt van sociale en economische rechten. De minister verwees hierbij
naar de levensomstandigheden van de Chinezen, de rechtsbedeling en de rechtspraak.
Er is ook een zekere toename van de individuele keuze. In de afgelopen periode
zijn zeer veel advocaten opgeleid en wetten doorgevoerd die de rol van de
advocatuur in het strafrecht vergroten. Verdachten hebben in de huidige situatie
recht op toegang van een advocaat. Dit proces verloopt in de stedelijke gebieden
overigens beter dan op het platteland. Uit de dialoog blijkt verder dat China
begint in te zien dat dit soort thema's van belang is voor de opbouw van de
Chinese volksrepubliek in de toekomst. Maar er zijn ook duidelijke verslechteringen
zoals schendingen van het recht op vrijheid van meningsuiting, de vrijheid
van vergadering en de vrijheid van godsdienst. Er is ook achteruitgang op
het gebied van de huisgemeenten. De minister verwees hierbij naar Falung Gung.
Het aantal administratieve detenties neemt toe en de hoeveelheid uitgesproken
doodstraffen stijgt. China is overigens wel bereid om over de doodstraf te
gaan praten. Een negatief oordeel over China ligt daarom voor de hand. De
EU is ook bereid om in die richting te werken. Hierbij moeten
twee zaken onderstreept worden. 1. Het is echt nodig dat de EU één
lijn trekt. 2. De Chinese volksrepubliek heeft gedreigd om, als een zodanige
resolutie van de VS wordt gesteund, de EU-dialoog af te breken. Uiteraard
deelt de Nederlandse regering deze opinie van China niet, maar de dreiging
moet wel serieus worden genomen en de voortzetting van de dialoog is belangrijk.
De minister zei expliciet hiermee niet aan te geven dat hij voor dit standpunt
wil wijken, maar het is wel een feit dat zal meewegen bij de beoordeling in
het debat in de EU. Aanstaande maandag zal voor het eerst in de Algemene Raad
worden gesproken over de situatie in China. Van belang blijft dat de Europese
Unie een eenheid vormt. De minister zei toe de Kamer hierover tijdig voor
de stemming in te lichten, opdat zij de mogelijkheid heeft hierover van tevoren
te spreken. De minister zei verder bereid te zijn om een Amerikaanse resolutie
tegen China te steunen, maar hij verbond hieraan twee mitsen: de hele EU moet
uiteindelijk een dergelijke resolutie steunen en een voorbehoud is op zijn
plaats omdat de definitieve tekst van de resolutie nog niet bekend is. De
minister was niet van plan om op dit punt een carte blanche te tekenen. Bepaalde
motieven en argumenten kunnen uitstekend zijn, maar een bepaalde druk kan
er toe leiden dat de resolutie anders is verwoord dan Nederland graag zou
zien. In de speech van de EU zal duidelijk gesproken worden over de analyse
inzake China. De minister zei erop aan te dringen dat daarbij ook wordt ingegaan
op het punt van het afbreken van de dialoog.De minister meende dat er drie mogelijkheden zijn om tijdens deze mensenrechtencommissie
een resolutie tegen Tsjetsjenië in te dienen.1. Door de EU zal een resolutie worden opgesteld. Hieraan wordt via de
bevoegde commissie gewerkt. Uiteraard zal hierover aanstaande maandag politiek
gesproken moeten worden. 2. Nederland kan proberen een van de leden van de
mensenrechtencommissie tot een resolutie te bewegen. 3. The Islamic Conference
dient een resolutie in. De minister zei dat het ook hierbij van belang is
dat de EU als een eenheid optreedt.De opmerking over het interview in het Algemeen Dagblad, namelijk dat
de minister het probleem in de Russische Federatie, Tsjetsjenië, kennelijk
niet ernstig vindt, begreep de minister niet. Tijdens het bezoek aan de Russische
Federatie is heldere taal gesproken. De persconferentie met Ivanov is benut
om de mensenrechten in Tsjetsjenië aan de orde te stellen. Nederland
heeft een sterk protest laten horen, ook tegenover de gouverneur in St. Petersburg.
Ook is met de mensenrechtenorganisaties aldaar gesproken.De mogelijkheden van monitoring van de mensenrechtensituatie in Kosovo
zei de minister nog te bekijken. Wellicht kan dit worden verwerkt in de omnibusresolutie
voor FRJ, Bosnië etc.Het is de bedoeling om voor Iran en Irak een resolutie in te dienen.De doodstraf komt in de themaresoluties aan de orde. Over de doodstraf
in de VS heeft de EU recentelijk overleg gevoerd met een van de verantwoordelijke
secretaries of state. Dit thema wordt in de EU absoluut niet vergeten. Nederlandzal
hierop blijven wijzen. De missing persons komen aan de orde in alle resoluties
waar dat maar aan de orde kan komen.De door mevrouw Karimi genoemde traditionele houding van de Indonesische
regering sprak de minister tegen. In de gesprekken met de Indonesische president
in Jakarta en Den Haag is duidelijk geworden dat het geen business as usual
is. Zeer recentelijk is wetgeving ingediend die speciale tribunalen mogelijk
maakt voor mensenrechtenschendingen die in Oost-Timor hebben plaatsgevonden.
Alle toezeggingen die de Indonesische president tegenover Nederland heeft
gedaan zijn nagekomen.De suggestie van mevrouw Karimi om speciale rapporteurs uit te nodigen,
vond de minister uitstekend. Op het verzoek van de heer Hoekema om het voortouw
te blijven nemen op het punt van verdwijningen, folteringen enz. antwoordde
de minister zonder enige restrictie met ja. De benoemingen voor de AIV liggen
thans op het bureau van de minister. Deze hebben wel nog een
weg te vervolgen, zodat zij niet al morgen bij de ministerraad voorliggen.
Over de benoemingen bij het Europese hof vindt overleg met Justitie plaats.
De minister verwachtte hierover binnenkort een voorstel in de raad van ministers
te kunnen behandelen.De godsdienstsituatie in Oost-Europa zal nauwlettend worden gevolgd. Dat
is recentelijk ook tijdens de OVSE gebleken. Tot slot zei de minister toe
de Kamer een nadere analyse te overhandigen van de zaak-Pinochet.Nadere gedachtewisselingDe heer Verhagen (CDA) dankte de minister
voor zijn bereidheid tot even handedness in het Midden-Oosten. Kan de minister
toezeggen zich bij de Algemene Raad in te zetten voor een resolutie tegen
China, zo mogelijk in samenwerking met de VS?De heer Blaauw (VVD) stelde voor de missing
persons als een apart thema op te voeren. Als het wordt verwerkt in andere
resoluties, valt het in de massa weg. Bovendien is het van toepassing op allerlei
conflictgebieden.Hij vond het bizar dat de EU met de VS optrekt tegen de doodstraf in andere
landen, terwijl in de VS zelf steeds vaker de doodstraf wordt voltrokken.Mevrouw Karimi (GroenLinks) verzocht de minister
nader in te gaan op de houding tegenover Saoedi-Arabië. Zij sloot zich
aan bij de opmerking van de heer Verhagen over China. Kan de minister overigens
aangeven welke positie de andere landen hierbij innemen?De heer Hoekema (D66) kwam terug op het advies
van de AIV. Hij vond dat de minister de Kamer een nadere uiteenzetting schuldig
is over de voorzittersverklaring, de keuze van instrumenten, het toezichtmechanisme
etc.Het is helder dat binnen de EU wordt gestreefd naar steun voor een resolutie
tegen China en Tsjetsjenië. Kan de minister dit bevestigen?Het had de heer Van Middelkoop (RPF/GPV) verbaasd
dat de minister niet is ingegaan op de consistentie in het EU-beleid. Er kunnen
goede argumenten zijn om terug te gaan naar de resolutiemethode, maar die
moeten dan wel zorgvuldig gemotiveerd worden.De heer Koenders (PvdA) kon zich voorstellen
dat in een nadere notitie van de regering wordt teruggekomen op het mandaat
van de mensenrechtenambassadeur. Zal Nederland zich tijdens de 56ste zitting
uitspreken voor een resolutie waarin de ernstige schendingen van de mensenrechten
in Tsjetsjenië aan de orde worden gesteld?De minister van Buitenlandse Zaken antwoordde
dat de missing persons aan de orde komen in de resoluties waarin deze thuishoren.
Hij dacht zelfs dat het een apart thema was. Hieraan zal in elk geval aandacht
worden gegeven.Over de doodstraf in de VS heeft recentelijk een gesprek plaatsgevonden
tussen het EU-voorzitterschap en de VS. Ook hierbij zal de vinger aan de pols
worden gehouden.Het leek de minister niet verstandig op dit moment geheel inzicht te geven
in de discussie die op dit moment in de EU plaatsvindt over China. Inmiddels
is wel duidelijk dat de EU geen behoefte heeft aan een resolutie zonder medewerking
van de VS. De zogenaamde no-actionmotie zal eerst aan de orde komen. De EU-landen
hebben overigens afgesproken allen tegen te stemmen. De Nederlandse regering
zal zich inzetten voor een resolutie, mits de Unie daar als een
geheel achterstaat en Nederland het eens is met de inhoud van de resolutie.
Dit laatste geldt ook voor Tsjetsjenië.De minister zei nogmaals toe uitvoeriger in te gaan op het advies van
de AIV. Een brief over het mandaat van de mensenrechtenambassadeur zal de
Kamer nog ontvangen.De voorzitter van de commissie,De BoerDe griffier van de commissie,HommesXNoot1Samenstelling: Leden: Blaauw (VVD), Weisglas (VVD), Van den Berg (SGP),
Ter Veer (D66), Van Middelkoop (RPF/GPV), Valk (PvdA), Apostolou (PvdA), Hillen
(CDA), Verhagen (CDA),ondervoorzitter, M. B. Vos (GroenLinks), Marijnissen
(SP), Hessing (VVD), Hoekema (D66), Dijksma (PvdA), Van Ardenne-van der Hoeven
(CDA), Van den Doel (VVD), Koenders (PvdA), Timmermans (PvdA), Ross-van Dorp
(CDA), Remak (VVD), Van der Knaap (CDA), Karimi (GroenLinks), Bussemaker (PvdA),
Wilders (VVD), De Boer (PvdA), voorzitter.Plv. leden: Dijkstal (VVD), Van Baalen (VVD), De Graaf (D66),
Van 't Riet (D66), Rouvoet (RPF/GPV), Zijlstra (PvdA), Belinfante (PvdA),
Visser-van Doorn (CDA), Eurlings (CDA), Harrewijn (GroenLinks), Van Bommel
(SP), Cherribi (VVD), Scheltema-de Nie (D66), Gortzak (PvdA), De Haan (CDA),
Snijder-Hazelhoff (VVD), Albayrak (PvdA), Feenstra (PvdA), Leers (CDA), Patijn
(VVD), Van den Akker (CDA), Rosenmöller (GroenLinks), Duivesteijn (PvdA),
Balemans (VVD), Van Oven (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26800-V-89.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl