Wijziging van de Gemeentewet, de Provinciewet en de Waterschapswet in verband met de verruiming van de bevoegdheid van de raad, provinciale staten en het algemeen bestuur om kwijtschelding van belastingen te verlenen; Verslag (nader, tweede nader etc.); Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk Verslag (nader, tweede nader etc.)
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST141887
 2009-2010
 
 32 315
 Wijziging van de Gemeentewet, de Provinciewet en de Waterschapswet in
verband met de verruiming van de bevoegdheid van de raad, provinciale staten
en het algemeen bestuur om kwijtschelding van belastingen te verlenen
 
 
 
 
 Nr. 
 5
 VERSLAG
 Vastgesteld 17 maart 2010
 De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, belast met het voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel,
heeft de eer als volgt verslag uit te brengen van haar bevindingen.
 Onder het voorbehoud dat de regering op de gestelde vragen en de gemaakte
opmerkingen tijdig en genoegzaam zal hebben geantwoord, acht de commissie
de openbare beraadslaging over dit wetsvoorstel voldoende voorbereid.
 Inhoudsopgave
 1. Inleiding
 2. De huidige regeling en knelpunten
 3. De inhoud van het wetsvoorstel
 4. Financiële gevolgen
 5. Advisering VNG / IPO / UWV
 6. Overige onderwerpen
 1. Inleiding
 De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
voorliggend wetsvoorstel.
 
 De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het wetsvoorstel Wijziging van de Gemeentewet, de Provinciewet en de Waterschapswet
in verband met de verruiming van de bevoegdheid van de raad, provinciale staten
en het algemeen bestuur om kwijtschelding van belastingen te verlenen. Deze
leden zijn positief over de bevoegdheid die de decentrale overheden krijgen
om in ruimere mate kwijtschelding te verlenen dan ingevolge de Uitvoeringsregeling
mogelijk is, door de wijze waarop het vermogen in aanmerking wordt genomen.
Ook zijn de leden positief dat regels voor kwijtschelding van lokale belastingen
ook gaan gelden voor ondernemers, waar het gaat om privébelastingen.
 
 De leden van de SP-fractie hebben kennis genomen van het wetsvoorstel.
Zij zijn verheugd dat er meer mogelijkheden komen voor decentrale overheden om kwijtschelding van decentrale belastingen te verlenen aan
met name kleine ondernemers. Ten aanzien van het wetsvoorstel hebben deze
leden nog een aantal vragen en opmerkingen.
 
 De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van het onderhavige wetsvoorstel.
Alvorens een definitief standpunt te bepalen, willen zij de regering graag
een aantal vragen voorleggen.
 
 De leden van de PVV-fractie hebben kennis genomen van de wijzigingen die
door het onderhavige wetsvoorstel worden voorgesteld. Zij zullen gezien de
economische crisis en de verwachte bezuinigingen vooralsnog geen stand-punt
innemen. Wel leeft bij deze leden nog een enkele vraag.
 
 De leden van de ChristenUnie-fractie hebben met belangstelling kennis-genomen
van de onderhavige wetsvoorstel. Zij onderschrijven het uitgangspunt van het
wetsvoorstel. Deze leden hebben naar aanleiding van het wetsvoorstel nu geen
vragen.
 2. De huidige regeling en knelpunten
 De leden van de SP-fractie vragen hoeveel mensen in 2009 kwijtschelding
van de decentrale belastingen kregen (uitgesplitst per decentrale overheid)?
Hoeveel mensen kregen van decentrale overheden geen kwijtschelding van decentrale
belastingen vanwege overschrijding van de vermogensnorm? Hoeveel mensen kunnen
na deze wetswijziging aanspraak maken op kwijtschelding van gemeentelijke
belastingen bij decentrale overheden? Deze leden ontvangen graag een reactie
van de regering op deze punten.
 De aan het woord zijnde leden begrijpen het zo dat de vermogensnorm met
onderliggend wetsvoorstel minimaal de in de Uitvoeringsregeling opgenomen
vrijstelling wordt, en maximaal het in artikel 34 WWB opgenomen maximum. Acht
de regering het wenselijk dat decentrale overheden worden verplicht om de
norm in artikel 34 WWB te gebruiken? Zo nee, waarom niet? Zo ja, is de regering
voornemens om dit voorstel op dit punt te wijzigen?
 Hoe beoordeelt de regering het feit dat maatschappelijke organisaties
(o.a. in Zwolle en Nijmegen) mensen adviseren om geld in een oude sok te stoppen,
zodat ze verzekerd zijn van kwijtschelding van gemeentelijke belastingen?
Hoe beoordeelt de regering de schrijnende situatie van een oudere mevrouw
met een AOW-uitkering die spaart voor haar uitvaart en daardoor wordt uitgesloten
van kwijtschelding van gemeentelijke belastingen; en hoe de situatie van een
mevrouw met een visuele handicap met een bijstandsuitkering die aan het sparen
is voor hulpmiddelen die ze niet meer vergoed krijgt en daardoor geen kwijtschelding
krijgt van gemeentelijke belastingen? Hoe beoordeelt de regering de situatie
van een man met een uitkering die van de gemeente tweeduizend euro herinrichtingskosten
via bijzondere bijstand heeft ontvangen en daardoor geen kwijtschelding krijgt
van gemeentelijke belastingen? Op welke wijze gaat het onderhavige wetsvoorstel
de hier geschetste situaties voorkomen? De leden van de SP-fractie ontvangen
graag een reactie van de regering op deze casussen.
 
 De leden van de VVD-fractie vragen de regering om een nadere motivering
van het voorstel om de decentrale overheden een ruimere bevoegdheid te geven
om decentrale belastingen kwijt te schelden. Zij merken op, dat zij kritisch
tegenover dit wetsvoorstel staan. Daarom willen zij de regering een aantal
vragen voorleggen. Met welke problemen hebben decentrale overheden te maken
bij het kwijtschelden van belastingen? In hoeverre is het reëel dat andere
belastingplichtigen de ruimere kwijtschelding opbrengen? Ook willen deze leden
graag weten wanneer thans iemand kwijtschelding van decentrale
belastingen krijgt als het gaat om de hoogte van het vermogen. Wat wordt de
hoogte van het bedrag als de wet in werking treedt? Hanteren gemeenten verschillende
waarden als het gaat om het bepalen van de hoogte van het vermogen? Gaarne
krijgen de leden van de VVD-fractie meer inzicht in deze problematiek en krijgen
zij een reactie van de regering.
 
 De leden van de PVV-fractie vernemen graag hoeveel belastinggeld er gemiddeld
wordt kwijtgescholden door gemeenten, provincies en waterschappen, en hoe
deze kwijtschelding verhoudingsgewijs wordt toegekend aan allochtonen ten
opzichte van het autochtone deel van de bevolking.
 3. De inhoud van het voorstel
 Het spreekt de leden van de CDA-fractie aan dat er op decentraal niveau
maatwerk kan worden geleverd.
 De leden van voornoemde fractie zien een wezenlijk verschil tussen de
afwegingen die decentraal moeten kunnen worden gemaakt rond het kwijtscheldingsbeleid,
en het voeren van lokale inkomenspolitiek. Waarbij duidelijk moge zijn dat
het eerste wel, en het laatste voor hen niet bespreekbaar is.
 Het is in hun ogen een goede zaak dat ook ondernemers aanspraak kunnen
maken op kwijtschelding van decentrale belastingen. Immers de economische
crisis heeft veel (kleine) ondernemers, hierbij valt ook te denken aan de
vele ZZP-ers, in financiële moeilijkheden gebracht. Het is goed dat er
voor deze mensen, die een risicovoller leven hebben dan veel mensen in loondienst,
dezelfde kwijtscheldingsfaciliteiten bestaan.
 
 De leden van de PvdA-fractie vragen de regering aan te geven of deze mogelijkheden
ziet de bevoegdheden van decentrale overheden ten aanzien van kwijtschelding
van lokale belastingen ook te verruimen waar het gaat om mensen die in de
schulden zitten. Hoe luiden hieromtrent de Uitvoeringsregels en zijn er mogelijkheden
voor decentrale overheden om die ruimer toe te passen? Is de regering met
deze leden van mening dat decentrale overheden, naast de vermogenstoets en
kosten van bestaan, ook ten aanzien van mensen met schulden meer vrijheid
moeten hebben om lokale belastingen kwijt te kunnen schelden? Is de regering
bereid het wetsvoorstel in die zin aan te passen? Zou als voorwaarde kunnen
worden gesteld dat iemand zich in een schuldhulptraject bevindt? Is een mogelijkheid
om bij het bepalen van de kosten van bestaan, de maandelijks af te lossen
schulden mee te tellen, waardoor een reëler beeld ontstaat van iemands
betaalcapaciteit? Kan de regering een overzicht geven van de voor- en nadelen
van het meetellen van de schulden bij de mogelijkheid van kwijtschelding van
lokale belastingen? Deze leden ontvangen graag een reactie van de regering
op deze punten.
 Verder vragen de leden van de PvdA-fractie aan de regering of de mogelijkheid
bestaat om de decentrale overheden de verruimde bevoegdheid te geven om lokale
belastingen kwijt te schelden tot een maximum van de kosten van bestaan van
120% van de bijstandsnorm? Is de regering bereid het wetsvoorstel in
die zin aan te passen? Kan de regering een overzicht geven van de voor- en
nadelen van de genoemde verruiming tot 120%?
 
 De leden van de SP-fractie vragen wat de precieze doelstelling van deze
wetswijziging is. Begrijpen zij het goed dat het met het onderhavige wetsvoorstel
voor gemeenten en waterschappen mogelijk wordt om kwijtschelding te verlenen
tot maximaal 100% van de bijstandsnorm? Welke waterschappen en gemeenten
voeren nog geen kwijtscheldingsbeleid voor mensen met een inkomen op de 100%
bijstandsnorm? Deze leden ontvangen hiervan graag een overzicht. 
 Deze leden weten dat er helaas er nog steeds waterschappen in Nederland
zijn (bijvoorbeeld Waterschap Veluwe) die de kwijtscheldingsnorm van 90%
van de bijstandsnorm hanteren. Deelt de regering de mening dat dergelijke
verschillen in regio’s leiden tot verschillen in rechtsposities van
mensen? Hoe beoordeelt de regering het bestaan van dergelijke verschillen?
 Is het waar dat de regering dergelijke verschillen tussen rijke en arme
gemeenten als ongewenst betitelt gezien het antwoord op eerdere schriftelijke
vragen? (zie Aanh. Hand. TK 2008 – 2009, nr. 2093, antwoord op vraag
4 en 5) Zo ja, is de regering voornemens om decentrale overheden te verplichten
om kwijtschelding te verlenen aan mensen met een inkomen tot en met 100%
van de bijstandsnorm? Zo nee, waarom niet?
 Wat zijn volgens de regering de voor- en nadelen van het verhogen van
de kwijtscheldingsnorm naar 120% van de bijstandsnorm? Waarom is de
regering niet bereid om gemeenten de mogelijkheid te geven om de kwijtscheldingsnorm
vast te stellen tussen de 100% en 120% van de bijstandsnorm,
zoals ook bij andere inkomensondersteunende maatregelen (langdurigheidtoeslag,
bijzondere bijstand, sport- en cultuurregelingen) mogelijk is? Deelt de regering
de opvatting van de leden van de SP-fractie dat de armoede en de problematiek
van de «werkende armen», zeker in crisistijd, verkleind kan worden
als zij ook aanspraak kunnen maken op kwijtschelding van decentrale belastingen
en de kwijtscheldingsnorm wordt verhoogd? Zo ja, is de regering bereid om
de kwijtscheldingsnorm op te trekken? Zo nee, waarom niet?
 De aan het woord zijnde leden vragen of mensen met problematische schulden èn
een inkomen boven de kwijtscheldingsnorm voor decentrale belastingen ook aanspraak
kunnen maken op kwijtschelding van decentrale belastingen? Kan de regering
dit toelichten? Acht de regering het wenselijk dat mensen met problematische
schulden, die via een minnelijk traject of WSNP-traject schuldenvrij willen
worden en moeten leven van de beslagvrije voet, ook aanspraak kunnen maken
op kwijtschelding van decentrale belastingen? Deze leden ontvangen graag een
toelichting op dit punt.
 Zij vragen voorts op welke wijze ondernemers worden geïnformeerd
over de onderhavige wetswijziging.
 
 Het wetsvoorstel regelt, zoals de leden van de VVD-fractie het begrijpen,
niet alleen een verruiming van de kwijtschelding in het algemeen, maar regelt
ook dat ondernemers kwijtschelding kunnen krijgen, voor zover het gaat om
decentrale belastingen die privé zijn. Los van de vraag of de leden
van de VVD-fractie de verruiming van de kwijtschelden steunen, zijn zij wel
van mening, dat, als er een kwijtscheldingsregeling is, deze ook voor ondernemers
moet gelden, uiteraard voor zover de decentrale belastingen geen relatie met
de onderneming hebben. Het lijkt deze leden niet meer dan logisch dat iedereen
in dezelfde positie, ongeacht of hij ondernemer is of niet, van de regeling
gebruik moet kunnen maken, zonder daarbij onderscheid te maken.
 4. Financiële gevolgen
 De leden van de VVD-fractie willen graag meer inzicht in de financiële
gevolgen van het wetsvoorstel, zowel als het gaat om de algemene verruiming
als de toepassing van de regeling op ondernemers. Hoeveel personen zullen
in de toekomst, naar verwachting, een beroep op de ruimere kwijtschel-dingsregeling
(algemeen en ondernemers) doen? In hoeverre zullen de gemeenten, zo is de
verwachting, gebruik maken van de verruiming? Wat zullen de financiële
gevolgen voor de gemeenten zijn? Zijn gemeenten, gelet op de slechtere financiële
situatie van de overheid, in staat om deze meerkosten op te brengen? In hoeverre
betekent het wetsvoorstel dat de diverse decentrale belastingen voor andere
belastingplichtigen omhoog zullen gaan? Wat zullen overigens,
de gevolgen van de verruiming voor de financiële administraties van de
gemeenten zijn? Gaarne krijgen de leden van de VVD-fractie een reactie van
de regering op de hier gestelde vragen.
 5. Advisering VNG / IPO / UWV
 De leden van de CDA-fractie vragen zich af of de relatie die de Unie van
Waterschappen legt tussen kwijtscheldingsmogelijkheden en tariefstelling reëel
is en willen graag vernemen van de regering hoe zij inschat wat maximaal de
gevolgen van deze maatregel, voor de tariefstelling zouden kunnen zijn.
 6. Overige onderwerpen
 De leden van de PvdA-fractie vragen op welk moment de wet inwerking treedt,
nu het wetsvoorstel daarover geen duidelijkheid biedt. Deelt de regering de
mening van deze leden dat het wetsvoorstel met terugwerkende kracht moet ingaan
op 1 januari 2010, zoals de leden van de PvdA-fractie eerder in de Kamer
hebben bepleit?
 
 De voorzitter van de commissie,
 Leerdam
 Adjunct-griffier van de commissie,
 Hendrickx
 
 
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Halsema, F. (GL), Beek, W.I.I. van (VVD), Staaij, C.G. van der
(SGP), Pater-van der Meer, M.L. de (CDA), Bochove, B.J. Van (CDA), Gerkens,
A.M.V. (SP), Sterk, W.R.C. (CDA), Krom, P. de (VVD), ondervoorzitter, Leerdam,
J.A.W.J. (PvdA), voorzitter, Griffith, L.J. (VVD), Boelhouwer, A.J.W. (PvdA),
Algra, R.H. (CDA), Irrgang, E. (SP), Brinkman, H. (PVV), Kalma, P. (PvdA),
Raak, A.A.G.M. van (SP), Burg, B.I. van der (VVD), Schinkelshoek, J. (CDA),
Leijten, R.M. (SP), Thieme, M.L. (PvdD), Pechtold, A. (D66), Bilder, E.J.
(CDA), Anker, E.W. (CU), Heijnen, P.M.M. (PvdA) en Laaper-ter Steege, S.Th.M.
(PvdA).
 Plv. leden: Azough, N. (GL), Teeven, F. (VVD), Vlies, B.J. van der (SGP),
Joldersma, F. (CDA), Smilde, M.C.A. (CDA), Polderman, H.J. (SP), Spies, J.W.E.
(CDA), Aptroot, Ch.B. (VVD), Wolbert, A.G. (PvdA), Zijlstra, H. (VVD), Vermeij,
R. (PvdA), Knops, R.W. (CDA), Gerven, H.P.J. Van (SP), Roon, R. de (PVV),
Heerts, A.J.M. (PvdA), Bommel, H. van (SP), Remkes, J.W. (VVD), Çörüz,
C. (CDA), Wit, J.M.A.M. de (SP), Ouwehand, E. (PvdD), Ham, B. van der (D66),
Haersma Buma, S. van (CDA), Cramer, E.A. (CU), Kraneveldt-van der Veen, M.
(PvdA) en Timmer, A.J. (PvdA).