Voedselveiligheid; Verslag algemeen overleg van 26-11-2002 over onder meer de verontreiniging van veevoer met MPA (medroxy progresteron acetaat)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26991, nr. 82

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

10-01-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

26991 nr. 82

07-01-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de ministerNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26991Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 37 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 991Voedselveiligheidnr. 82VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 7 januari 2003De vaste commissie voor Landbouw, Natuurbeheer en Visserij1 heeft op 26 november 2002 overleg gevoerd met minister Veerman
van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij over:– de brief van de minister van LNV van 12 september
2002 over de uitkomsten van de MPA-besprekingen in Brussel (26 991, nr.
77);– de brief van 19 september 2002 met nadere informatie
over MPA-verontreinigd veevoer (26 991, nr. 78);– brief van de minister van LNV van 21 november
2002 met de antwoorden op feitelijke vragen over MPA-verontreinigd veevoer
(26 991, nr. 81).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Geluk (VVD) merkt op dat in de beantwoording
van de schriftelijke vragen veel informatie is verstrekt over de Nederlandse
aanpak, maar weinig over wat er internationaal is gedaan tegen de vervuiling
met MPA (medroxy progesteron acetaat), die overigens onder de voor menselijke
consumptie toelaatbare norm is gebleven. De besmette producten konden zonder
enige controle uit Ierland via België naar Nederland komen. Er is in
de Europese besluitvormingsorganen wel gewezen op het feit dat de vervuiling
uit Ierland is gekomen, maar het is niet voldoende om een schuldige aan te
wijzen. Alle affaires met dioxine, nitrofeen en MKZ zijn door het buitenland
veroorzaakt. Dit toont aan dat Nederland erg kwetsbaar is in de internationale
context. In een kleiner wordende wereld met veel handelsstromen moet helder
zijn wat wel en niet mag en dat er zware sancties zijn op overtredingen. Is
het de verantwoordelijkheid van de Europese voedselautoriteit om dit soort
affaires te voorkomen?Er zijn echter ook in Nederland tekortkomingen aan te wijzen, bijvoorbeeld
dat het good manufacturing practice regime (GMP+) in de praktijk niet goed
werkt. Het Productschap diervoerder (PDV) heeft inmiddels maatregelen genomen
om dit systeem te verbeteren. Het feit dat de recall van veevoeder niet goed
afdwingbaar is, moet aan de orde komen bij de Kaderwet diervoerders, die spoedig
behandeld moet worden. Verder hebben enkele leveranciers van veevoeder zich
onprofessioneel en niet integer gedragen, zodat de noodzaak van
goede controle en handhaving van de regels duidelijk is geworden.Een andere vraag is of er op grond van het Burgerlijk Wetboek sprake is
van productaansprakelijkheid van de leveranciers en hoe deze doorwerkt in
de keten. Als de leveranciers er financieel op worden afgerekend, zullen zij
zich wellicht meer verantwoordelijk gedragen. De verantwoordelijkheid voor
handhaving van het verbod om niet-GMP+-waardig voer te vervoeren, wordt door
het PDV zo laag mogelijk in de keten neergelegd, te weten bij de veehouders,
die het meest afhankelijk zijn. In het AO van 5 september heeft de minister
kritiek geuit op de opstelling van het PDV wat betreft het terughalen van
besmet veevoer, terwijl dit de verantwoordelijkheid van individuele bedrijven
is. Dit heeft geleid tot onterechte negatieve publiciteit over het PDV. Kan
de minister dit rechtzetten? Wat is de verwachte reactie van Brussel op de
opkoopregeling? Kunnen hier claims uit voortkomen?Er is veel kritiek gekomen op de rol van LNV bij het basisoverleg, wat
betreft de verslaglegging, de besluitenlijsten en de wisselende samenstelling
van de afvaardiging. Het ministerie van VWS had eerst de leidende rol, maar
deze werd later vervuld door LNV, omdat de RVV verantwoordelijk is ingeval
van vervuild diervoeder. In een crisissituatie moeten de verantwoordelijkheden
duidelijk zijn geregeld. Is dit probleem opgelost met de instelling van de
Voedsel- en warenautoriteit (VWA)?Er is nog weinig onderzoek gedaan naar de risico's van reststoffen in
varkensvoer voor de voedselveiligheid. In het strategisch plan van de VWA
wordt nader onderzoek naar veevoeders aangekondigd. De VVD-fractie dringt
erop aan de risico's van de reststoffen in varkensvoer hierbij te betrekken.De heer Van der Vlies (SGP) constateert dat
de kwesties rond dioxine, MKZ en MPA laten zien dat Nederland bijzonder kwetsbaar
is door de diffuse controle en handhaving aan de landsgrenzen. De openheid
van de Europese Unie dwingt tot alertheid en het dragen van verantwoordelijkheid,
zodat Nederland zich weerbaar kan opstellen. Er kunnen enkele kanttekeningen
worden gezet bij de manier waarop de minister de politieke verantwoordelijkheid
heeft genomen. Het is van belang dat er transparantie is over de nationale
en internationale regelgeving. Als er een incident is dat later een grotere
dimensie krijgt, is nog niet meteen duidelijk wie aanspreekbaar is en wat
zij moeten doen.Een van de belangrijkste tekortkomingen is dat de recall van besmet diervoeder
niet verplicht is volgens de Europese regelgeving. Enkele bedrijven hebben
zich voorbeeldig opgesteld, maar andere zijn hiermee wat trager geweest. Hierbij
moet er helderheid zijn over de voorwaarden.Er is op 17 juli basisoverleg gevoerd onder voorzitterschap van LNV, waarbij
afspraken zijn gemaakt over de schoonvoerverklaring. Deze zijn een dag later
door een deel van de aanwezigen anders geïnterpreteerd. LNV was daar
niet bij, maar had later om uitleg kunnen vragen. De verslaglegging was niet
adequaat, maar er is toegezegd dat deze wordt verbeterd.In de stukken merkt de minister op dat er over het algemeen wel zicht
is op de grondstoffenstromen, maar dat er een hiaat is bij enkele reststromen.
De beheersing van voedselveiligheid, dierengezondheid en dierenwelzijn is
dus nog niet optimaal. Het Productschap diervoeder stelt voor om dit gat per
1 maart a.s. te dichten door vast te stellen dat bedrijven alleen veevoer
mogen betrekken van GMP-erkende bedrijven en dat er niet meer gevoederd mag
worden met niet-GMP-waardig voer. In een blad uit de landbouwsector wordt
gesteld dat het gaat om vele tonnen en dat er sprake is van tegenwerking door
LNV, maar dat is niet goed voorstelbaar. Is de verwachting dat Brussel hiermee
akkoord gaat?Het Productschap diervoeder is gekomen met een analyse van mogelijke verbeteringen
wat betreft verantwoordelijkheden, taken en bevoegdheden. De overheid
dient hierbij normen te stellen en zo nodig strafrechtelijke handhaving te
initiëren, terwijl de veldpartijen hun eigen verantwoordelijkheid hebben.
Wanneer is het advies van de Voedsel- en warenautoriteit over diervoeder te
verwachten? De minister heeft laten weten dat er geen nota van wijziging bij
de Kaderwet diervoeders nodig is. Is dat niet wat prematuur?De heer Van den Brink (LPF) merkt op dat er
in het basisoverleg op 16 juli onder druk van het ministerie, dat de
druk van Brussel in zijn nek voelde, afspraken zijn gemaakt over de recall
van diervoeder en over wanneer er weer dieren geslacht zouden worden. Recall
is niet verplicht volgens de regels uit Brussel, maar het ging hierbij om
het imago. Op 17 juli heeft een afvaardiging van het ministerie in Brussel
meegedeeld wat er op 16 juli was afgesproken, waarbij de indruk was dat
het goed werd aangepakt. Op 18 juli is het bedrijfsleven bijeen geweest,
zoals op de hoorzitting duidelijk werd, en daarna is er overleg geweest met
de RVV. Dit zou worden afgestemd met de secretaris-generaal van het ministerie
van LNV. Op 24 juli was er weer overleg in Brussel, maar daarbij is niet
gesproken over de recall van veevoer. De andere EU-landen waren wel ongerust
of de afspraken van 16 juli nagekomen zouden worden. Waarom heeft de
minister de recall van veevoer hierbij niet aan de orde gesteld?In totaal zijn er 26 bedrijven uitgekocht. Twee bedrijven zijn later uitgekocht.
Een bedrijf was van mening dat er geen MPA was en heeft de zaak bij de rechter
aanhangig gemaakt. De heer Van den Brink vraagt of de bedrijven die later
zijn opgekocht, ook bij de eerste ronde konden meedoen, of zij dan wel uitbetaald
zouden worden, en waarom dit op een later tijdstip wel kon, zij het op een
andere wijze.De heer Koopmans (CDA) stelt voorop dat het
bij deze zaak gaat om vertrouwen in voedselveiligheid en dat een herhaling
hiervan voorkomen moet worden. Bij de hoorzitting is duidelijk geworden dat
het vertrouwen in de agrarische en de veevoedersector en de bestuurlijke wereld
eromheen in het geding is. Over het algemeen zijn er voldoende stappen gezet
door de overheid en de sector om dit vertrouwen te herstellen. De komende
tijd moet de aangescherpte versie van de GMP-code worden geëvalueerd.
Hierbij moet speciaal aandacht worden besteed aan de stroom van restproducten
die de boerderij bereikt. Heeft de sector hier voldoende grip op? De communicatie
over het overleg in juli was niet altijd even duidelijk. Het is van belang
om na te gaan hoe deze onduidelijkheid is ontstaan. Bij de behandeling van
de Kaderwet diervoeders dient de minister in te gaan op de vraag of met deze
wet wordt gewaarborgd dat dit soort affaires niet meer voorkomen.De heer Van den Brand (GroenLinks) merkt op
dat in het antwoord op vraag 98 de heer Staman van het Rathenau-instituut
wordt geciteerd dat het niet eenvoudig is om een politiek-bestuurlijke oplossing
te vinden, gezien de structurele factoren die ten grondslag liggen aan deze
risico's. Volgens hem wordt het openbaar bestuur, alle regelgeving ten spijt,
steeds indringender geconfronteerd met incidenten en schandalen en zal het
bij ieder incident nog meer verantwoordelijkheid op zijn schouders moeten
nemen.Het plan van het Productschap diervoeder wordt in vraag 94 getypeerd als
een stap in de goede richting. Is men op het departement van mening dat hierna
nog andere stappen van het productschap wenselijk zijn en zo ja, welke?In de hoorzitting heeft de secretaris-generaal meegedeeld dat de communicatie
en het overleg nog worden geëvalueerd. Is deze evaluatie in positieve
zin afgerond of komt er nog informatie over hoe het anders en beter zou kunnen?In het antwoord op vraag 7 over de reststromen wordt de nadruk gelegd
op het private regime, maar er staat ook dat dit op EU-niveau nader wordt
ingevuld. Hoe verhoudt dit zich tot elkaar?De certificering in het kader van GMP geschiedt vooralsnog op basis van
vrijwilligheid. Is de verwachting dat de overheid hier wat meer grip op probeert
te krijgen?In de zomer is gebleken dat er weinig animo was bij de detailhandel om
dit vlees op de markt te brengen, zodat het grotendeels is doorgedraaid. Wordt
erover nagedacht hoe dit kan worden voorkomen, als er onverhoopt weer een
dergelijke kwestie ontstaat?Blijkens de Handelingen heeft de minister in september gezegd dat Nederland
in Brussel had toegezegd het verontreinigde diervoer ten spoedigste terug
te halen. Moet deze uitspraak worden genuanceerd, omdat de Kamer hierdoor
enigszins op het verkeerde been is gezet?Mevrouw Van Velzen (SP) merkt op dat een van
de conclusies van het rapport van het Landbouw-economisch instituut (LEI)
over de risico's bij varkensvoer dat in juli is verschenen, luidt dat het
toenemend gebruik van relatief onbekende producten belangrijke risico's met
zich brengt, vooral bij vrijdagmiddagvrachten die tegen bodemprijzen worden
aangeboden. Is de minister van mening dat de verantwoordelijkheid voor de
kwaliteit van het diervoer, gezien deze constatering, bij de sector moet liggen?
Het Productschap diervoeder is bezig om de kwaliteitswaarborgen aan te scherpen.
Dat is een stap in de goede richting. Acht de minister het wenselijk dat de
sector hierbij nog andere stappen neemt?De MPA-kwestie heeft ertoe geleid dat vaak toch al noodlijdende bedrijven
nog verder in de problemen kwamen en dat er veel varkens geruimd moesten worden.
Het wereldwijd slepen met grondstoffen, waarvan de herkomst moeilijk traceerbaar
is, leidt ertoe dat er soms iets ernstig fout gaat. Er is al een lijst van
incidenten met voedsel, zowel voor mensen als voor dieren. Hoe wordt het probleem
van de traceerbaarheid van reststoffen aangepakt?Volgens De Gelderlander van 6 juli zijn er tussen 35 en 55 illegale hormonen
in omloop in de Europese Unie, die worden gebruikt om de groei van runderen
en kalveren te bevorderen. Het onderzoek naar de effecten van deze hormonen
op het menselijk lichaam, als zij in eetbare producten terechtkomen, wordt
bemoeilijkt doordat er weinig tot geen goed uitgeruste laboratoria zijn in
de Europese Unie en de Verenigde Staten. Bovendien is er nog geen database
met betrouwbare gegevens over lichaamseigen en lichaamsvreemde hormonen in
dierlijke producten. Hieruit kan worden afgeleid dat de conclusie dat MPA
geen schadelijke werking heeft, als het via vlees in het menselijk lichaam
is gekomen, nog niet getrokken kan worden.In de strategische ondernemingsvisie van de Voedsel- en warenautoriteit
worden een aantal acties aangekondigd op het terrein van diervoeder, die uitmonden
in een advies aan de minister. Wordt hierover op korte termijn een voortgangsrapportage
naar de Kamer gestuurd?Op 26 mei is er sectie verricht op vier zeugen, waarbij aandoeningen aan
de eierstokken werden geconstateerd, die door hormonen veroorzaakt konden
zijn. Op 14 juni is een proefslachting uitgevoerd, waarvan de uitslag
op 20 juni, bijna een maand later, is ontvangen. Op 26 juni bleek
dat voermonsters MPA bevatten. In het earlywarningsysteem dienen er bij het
eerste vermoeden dat er hormonen in het voedsel zitten, steekproeven te worden
genomen, waarvan de sector op de hoogte moet worden gesteld. Op 4 juli
vond het eerste basisoverleg plaats, waarbij bleek dat de besmette glucosestroop
aan meer dan een bedrijf was geleverd. In de Kaderwet diervoeders en het stappenplan
van het productschap moet worden geregeld dat er sneller wordt gereageerd,
als er een indicatie van een mogelijk voedselprobleem is.In de schriftelijke beantwoording wordt gesteld dat de communicatie met
de sector naar tevredenheid is verlopen, maar er zijn wel degelijk problemen
gesignaleerd na het basisoverleg. De Kamer dient verder op de hoogte gehouden
te worden van de stappen van het openbaar ministerie in verband met schadeclaims.Een van de varkenshouders heeft bij de hoorzitting laten weten dat niet-GMP-producten
mogelijk GMP-waardig worden gemaakt. In de beantwoording van de vragen heeft
de minister laten weten dat dit bij navraag bij het PDV niet mogelijk is gebleken.
Kan hij dit bevestigen?Er zijn berichten dat geen enkel laboratorium in Nederland geaccrediteerd
is om onderzoek uit te voeren naar het gehalte MPA in diervoeder. Als dat
zo is, heeft het ministerie dan wel rechtmatig gehandeld bij het onder toezicht
stellen van bedrijven?Het antwoord van de ministerDe minister merkt op dat hij in zijn uitspraken
van 5 september over het productschap onderscheid had dienen te maken tussen
bevoegdheid, verantwoordelijkheid en resultaat. Hij ging er ten onrechte van
uit dat de bevoegdheid bij het PDV lag, zodat het onjuist was om het productschap
een verwijt te maken over de teleurstellende snelheid en omvang van de recall.
Een andere vraag is of het productschap en het departement zich verantwoordelijk
weten voor de ontstane situatie.Er is een stroom van restproducten die buiten de Europese registratieplicht
en buiten de goed gecontroleerde mengvoerstromen valt. Veehouders die gebruikmaken
van deze restproducten, vallen nog niet onder die registratieplicht. Dat geldt
niet voor 64 veehouderijbedrijven die zelf mengen en daarbij bepaalde toevoegingsmiddelen
gebruiken. Deze moeten wel geregistreerd zijn en worden jaarlijks gecontroleerd.
Daarnaast is een GMP-erkenning verplicht voor alle toeleveranciers van bijproducten
die aan IKB- en KKM-veehouderijbedrijven leveren, zoals levensmiddelenbedrijven
die rechtstreeks of via handelaren bijproducten aan veehouders leveren. Veel
van deze leveranciers van bijproducten aan IKB- of KKM-klanten zijn GMP-erkend,
omdat dat een voorwaarde is om te mogen leveren.Volgens het PDV worden de eisen aan buitenlandse leveranciers van diervoeders
en diervoedergrondstoffen niet drastisch aangepast aan de GMP-waarden. Binnen
GMP kan er wel meer invulling worden gegeven aan tracking en tracing, het
nagaan van de herkomst. Aanpassingen van het controle- en sanctieregime van
GMP zullen ook van toepassing zijn op deze bedrijven.Onlangs zijn in de Europese verordening over dierlijke bijproducten maatregelen
genomen inzake restproducten. Vanaf 1 november zijn keukenafval,
etensresten of voedermiddelen die keukenafval of etensresten bevatten of daarvan
afkomstig zijn, inclusief frituurvet van horeca, niet meer toegestaan in veevoeder.
Naar verwachting komt er begin volgend jaar een voorstel van de Europese Commissie
over aanpassing van de richtlijn inzake registratie en erkenning van bedrijven.
De inzet van de minister hierbij is dat de risico's van het gebruik van kritische
reststromen uit de voedings- en genotmiddelenindustrie, zoals misproductie,
afgekeurd menselijk voedsel en andere restpartijen, hierbij betrokken dienen
te worden. Een deel van het risico hierbij zit bij veehouders die dit soort
grondstoffen tot mengsels verwerken en gebruiken, de zogenaamde zelfmengers.De MPA-affaire heeft ertoe geleid dat de Europese Commissie versneld strengere
regels wil invoeren voor de kwaliteit van diervoeder. Zij wil analoog aan
de levensmiddelenindustrie het principe invoeren van hazard analysis, critical
control points (HACCP). Dit principe is al opgenomen in het vrijwillige GMP+-systeem,
waar 95% van de fabrikanten aan deelneemt, maar het gaat om de rest. Naast
verscherpte controle op de deugdelijkheid van grondstoffen wordt
er gedacht aan het maken van een stringente lijst van stoffen die veevoederfabrikanten
niet meer mogen gebruiken, zodat de risicostromen zo goed mogelijk worden
ingedamd.De verantwoordelijkheid bij het verbod op niet-GMP+-waardig voer is in
het voorstel van het PDV neergelegd bij de veehouders en niet eerder in de
keten, omdat een aantal levensmiddelenbedrijven, fermentatiebedrijven of farmaceutische
bedrijven niet GMP-erkend zijn of geen GMP-gelijkwaardige erkenning hebben
voor neven- en restproducten. Deze producten vinden hun weg naar de veehouderij
buiten de GMP-keten om. Door GMP-veehouders te verbieden deze producten te
vervoederen worden zij hiervan afgegrendeld, doordat zij niet meer worden
geleverd, of wordt bereikt dat die bedrijven meedoen aan kwaliteitsprogramma's
om toegang te krijgen tot dat kanaal. Het doel van deze maatregel is om uit
te sluiten dat dierlijke producten buiten het ketenwaarborgsysteem om worden
afgenomen, verwerkt of afgeleverd. Door het aantal mengpunten tussen productie
en vervoedering te minimaliseren wordt de olievlekwerking, die kenmerkend
was voor de MPA-affaire, zo klein mogelijk. Dit gaat verder dan de Europese
regelgeving, zodat Nederland hiermee vooroploopt.De Europese voedselautoriteit is nog in oprichting en is hierover niet
geraadpleegd door de Europese Commissie. Iedere lidstaat is zelf verantwoordelijk
om te zorgen dat besmette producten niet in de handel komen. Er kan niet worden
gezegd dat de RASFF (Rapid alert system for food and feed) heeft gefaald,
omdat het een nationale verantwoordelijkheid betrof.Bij de productaansprakelijkheid bieden de specifieke regels inzake risicoaansprakelijkheid
voor producten, zoals neergelegd in Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek, geen
soelaas. Weliswaar is ook de producent van landbouwproducten in het kader
van de risicoaansprakelijkheid aansprakelijk voor schade als gevolg van gebreken
in zijn producten, maar dan moet het gaan om schade door dood of lichamelijk
letsel of om schade aan zaken die gewoonlijk in de privésfeer worden
gebruikt, volgens artikel 190 Boek 6 BW. Bij de MPA-affaire gaat het om bedrijfseconomische
schade in verschillende schakels. Daarom zijn de gewone regels voor aansprakelijkheid
van toepassing, waarbij het gaat om schade door wanprestatie tussen leverancier
en afnemer. De aansprakelijkheid van een leverancier hangt af van de in het
contract hierover gemaakte afspraken. Zijn er bepalingen over aansprakelijkheid?
Wordt deze uitgesloten? Wat is er geregeld over toerekenbaarheid en overmacht?Er is enige verwarring ontstaan over de afspraken over de schoonvoerverklaring
en de reactie van Brussel. Op 17 juli zijn er in het basisoverleg afspraken
gemaakt over het instellen van een schoonvoerverklaring. Later zijn door het
bedrijfsleven aanvullende afspraken gemaakt. Daar was LNV geen partij in.
De SG heeft deze afspraken voor kennisgeving aangenomen. Deze afspraken hebben
ook geen rol gespeeld in Brussel. De afspraken met de Europese Commissie zijn
op de juiste wijze nageleefd.De schoonvoerverklaring was onderdeel van een vrijgaveprotocol dat in
zijn geheel niet door de Europese Commissie werd geaccepteerd. Op 24 juli
is een definitief pakket maatregelen afgesproken, waarin de schoonvoerverklaring
niet was opgenomen. Deze was hierdoor minder belangrijk geworden, omdat de
prioriteit uitging naar uitvoering van het pakket maatregelen van 24 juli.
Het criterium voor Brussel was dat er geen dieren in de keten zouden komen
die in enigerlei vorm besmet zijn met MPA. Het testen hiervoor is een nationale
verantwoordelijkheid.De Kaderwet diervoeders wordt nader uitgewerkt in AMvB's en ministeriële
regelingen. Bij deze kaderwet spelen de verbeterpunten van het Productschap
diervoeders geen rol, maar het gaat om een uitwerking van de richtlijnen uit
Brussel. Er worden ook inhoudelijke zaken geregeld in de kaderwet, zoals de
hoofdnormen en bestuurlijke maatregelen voor recall. De minister is bereid
om de kaderwet spoedig in de Kamer te verdedigen, als hij daartoe wordt uitgenodigd.De normale procedure is dat voorschriften van een publiek lichaam, zoals
het Productschap diervoeder, worden genotificeerd aan Brussel in verband met
technische voorschriften. Dat duurt ongeveer drie maanden. De regels over
GMP worden ook genotificeerd. Als er nadere vragen komen van een andere lidstaat
of uit Brussel, kan dat leiden tot nader uitstel.De verantwoordelijkheid van LNV was om te zorgen dat de verhoudingen en
de afspraken duidelijk waren. De minister is van mening dat de communicatie,
gezien de ingewikkelde context, duidelijk is geweest, hoewel achteraf kan
worden vastgesteld dat deze volgens sommige partijen te wensen overliet. Een
onvolkomenheid is dat de afspraken uit het basisoverleg van 17 juli onvoldoende
duidelijk zijn vastgelegd. Door de aanvullende afspraken van 18 juli
is er enige verwarring ontstaan, maar daar was LNV niet verantwoordelijk voor.Op 17 juli is het conceptprotocol voorgelegd aan Brussel. Op 24 juli
bleken de Commissie en de lidstaten niet tevreden. Zij wilden een wijziging
van het protocol, omdat de recall daarin moest worden opgenomen. Het belangrijkste
punt hierbij was dat varkens uit spoor 1 niet in de handel kwamen. Dit is
vervolgens zo geregeld.Een criterium bij de opkoopregeling die met de sector is afgesproken,
was dat deelnemers geen schuld mochten hebben aan de verspreiding van MPA.
Het verzoek van de twee veehouders zou om die reden mogelijk worden afgewezen.
Daarom hebben zij in eerste instantie geen aanvraag ingediend. Bij de tweede
opkoopregeling werd een aanmerkelijk lager bedrag toegekend, met andere financieringsafspraken,
zoals in de antwoorden 70 tot en met 78 is vermeld. Er is nog een andere veehouder,
die de MPA-verontreiniging betwist, maar dat ligt nog onder de rechter.De les die hieruit geleerd kan worden, is dat er snel eenduidige informatie
beschikbaar moet zijn voor alle partijen. Een onmisbaar element hierin zijn
ketengarantiesystemen, waarvan een earlywarningsysteem een onderdeel kan vormen.
Informatie over nieuwe ontwikkelingen moet rechtstreeks door overheid en bedrijfsleven
worden uitgewisseld, en niet via de pers. Het departement staat daarvoor open.
Afspraken tussen overheid en bedrijfsleven over de te nemen maatregelen dienen
van meet af aan schriftelijk te worden vastgelegd. Een punt bij het basisoverleg
was dat onduidelijk was of het alleen informatief was of ook besluitvormend.De minister heeft onlangs overleg gevoerd met de heer Kienhuis van het
Productschap diervoeder, waarin is afgesproken dat er regelmatig rechtstreeks
contact is, in ieder geval twee keer per jaar en zo nodig vaker, zodat de
communicatie over de verschillende verantwoordelijkheden en maatregelen beter
verloopt. Er is bij de MPA-zaak veel werk verzet door het bedrijfsleven en
de overheid. Er wordt nog bekeken hoe de samenwerking tussen de uitvoerende
diensten kan worden verbeterd. De Voedsel- en warenautoriteit gaat de diervoedersector
nog doorlichten. Hierover zal de Kamer worden geïnformeerd.De keuze voor destructie, slacht of testen lag bij de varkenshouder. De
kosten waren zeer verschillend, terwijl de opbrengst daar niet tegenop woog.
Om te zorgen dat de primaire sector niet de lasten hoefde te dragen van de
fouten die elders waren gemaakt, is besloten tot voorfinanciering van het
PVV-plan. Het bedrijfsleven heeft besloten tot destructie. De minister heeft
hierover overleg gevoerd, maar daarbij is geen overeenstemming bereikt. De
retail verandert hierover langzaam van gedachten. Bij de motie-Van Velzen
over een communicatietraject heeft de minister opgemerkt dat het belangrijk
is om de consumenten ervan te overtuigen dat zij dit vlees zonder gevaar voor
de gezondheid kunnen eten. Er was destijds geen andere mogelijkheid dan destructie.
Er is geprobeerd om dat zo correct mogelijk te doen.De minister blijft zich inzetten om te zorgen dat het vlees langs normale
kanalen wordt afgezet, maar zijn mogelijkheden blijven beperkt tot een beroep
doen op de verantwoordelijkheid die ketenpartijen, zoals retail en consumenten,
hebben. In de hele keten moet de opvatting leven dat deze dieren niet vernietigd
hoeven te worden, als zij geen gevaar vormen voor de gezondheid. Het gaat
hierbij om kleine hoeveelheden. Er is ook een zekere maatschappelijke verantwoordelijkheid
om dit probleem te helpen oplossen en het niet over te laten aan een sector
of een deel daarvan.Voor de vraag van mevrouw Van Velzen over het tijdsverloop tussen het
eerste vermoeden en de maatregelen verwijst de minister naar de toelichting
op de chronologie in de schriftelijke beantwoording. Bij vruchtbaarheidsproblemen
is het niet meteen duidelijk wat de oorzaak is. Pas toen er ernstige afwijkingen
werden geconstateerd bij de proefslachtingen, is er verder gezocht. Bij dat
onderzoek wordt het aantal mogelijke oorzaken door afstreping gereduceerd.
Het is onvermijdelijk dat dit tijd kost.Op 20 mei stelt boer Welvaarts voor het eerst een opmerkelijk feit vast
in zijn stal. Op 11 juni is de faculteit diergeneeskunde in Utrecht bereid
om de eerste proefslachtingen te doen, die op 14 juni worden uitgevoerd.
Op 20 juni worden afwijkingen in het niervet van de varkens vastgesteld.
Pas toen deze problemen zich ook bij andere bedrijven voordeden, kon de oorzaak
worden ingekaderd en werd duidelijk dat het aan het voer lag.Door het opbouwen van expertise kan de detectie sneller gebeuren. De Voedsel-
en warenautoriteit is bezig om een kennisbestand op te bouwen over de stoffen
die mogelijk in voedsel aanwezig kunnen zijn, maar dat zijn er zoveel dat
het zoeken naar een speld in een hooiberg blijft. De minister is van mening
dat er binnen de bestaande mogelijkheden snel en adequaat is gehandeld.Het artikel in De Gelderlander ligt primair op het terrein van VWS, maar
de minister zegt toe dat er een schriftelijk antwoord op komt van VWS of van
de Voedsel- en warenautoriteit.Er zijn drie laboratoria in Nederland, te weten het Rikilt, TNO en het
RIVM, geaccrediteerd voor dit soort onderzoek. Over het OM kan de minister
geen uitspraken doen, omdat dit onder een ander departement valt en bovendien
een onafhankelijke instantie is.Over het GMP-waardig maken van producten heeft de minister in de schriftelijke
antwoorden laten weten dat in overleg met het PDV is gebleken dat dit niet
aan de orde is. Volgens de officiële regels is dit niet mogelijk.Nadere gedachtewisselingDe heer Geluk (VVD) vraagt of er in Europees
verband stappen zijn genomen tegen het Ierse en Belgische bedrijf die de bron
vormen van de MPA-affaire. Het is van groot belang dat de VWA onderzoek doet
naar de reststoffen. Dit is ook een kernpunt binnen Europa, omdat de HACCP-norm
in de nieuwe richtlijn wordt versterkt. De heer Geluk ziet geen aanleiding
voor een diepgaand parlementair onderzoek.De heer Koopmans (CDA) is van mening dat er
stappen in de goede richting zijn gezet met de verordening die per 1 november
is ingevoerd, de HACCP-verplichting en de introductie van lijsten van verboden
stoffen. De voorfinanciering is blijkens het antwoord op vraag 64 afhankelijk
van de goedkeuring door de Europese Commissie. Als zij hiermee niet akkoord
gaat, moet ervoor worden gezorgd dat het productschap of de boeren niet het
kind van de rekening worden.De heer Van den Brand (GroenLinks) vraagt
de minister om erop toe te zien dat de Europese richtlijn en de Kaderwet diervoeders
goed op elkaar aansluiten. Verder vraagt hij naar het eventuele vervolg op
het plan van aanpak van het Productschap diervoeder. Hij vraagt bovendien
naar een reactie op de uitspraken van de heer Staman van het Rathenau-instituut.Mevrouw Van Velzen (SP) merkt op dat er enige
verwarring was over de verantwoordelijkheden van het ministerie en de sector
en over de stappen die door Brussel werden geëist, maar dat deze inmiddels
is opgehelderd. Zij vraagt op welke termijn er nieuwe richtlijnen komen en
of het noodzakelijk is om in de tussentijd een regeling te treffen voor de
traceerbaarheid van de reststromen.De heer Van den Brink (LPF) constateert dat
de minister nog niet is ingegaan op het bedrijf dat nog geen gebruik heeft
gemaakt van de opkoopregeling. Er is nog geen duidelijkheid over wat er is
gebeurd op 16, 17 en 18 juli, omdat de ene groep zegt dat het overleg
was en de andere dat het werd meegedeeld. Heeft hierover nog overleg plaatsgevonden
met andere lidstaten van de Europese Unie? Er zijn drieduizend stoffen die
aan het diervoeder kunnen worden toegevoegd, zodat dit soort crimineel gedrag
niet kan worden voorkomen, hoe goed de kaderwet, de bijbehorende maatregelen
en het controleapparaat ook worden opgezet.De minister antwoordt dat de MPA-zaak in België
en Ierland onder de rechter is, zodat hij er verder geen uitspraken over kan
doen. De voorfinanciering dient niet te worden beschouwd als een vorm van
staatssteun, maar zij is bedoeld om een oplossing mogelijk te maken van een
groot maatschappelijk probleem. Zij wordt uiteindelijk terugbetaald doordat
het productschap een heffing oplegt of doordat er claims uit voortkomen, zoals
bij de tweede opkoopregeling. Er moet niet op worden vooruitgelopen, maar
als het door Brussel wordt aangemerkt als staatssteun, moet het worden teruggehaald
bij de begunstigde. De kaderwet biedt voldoende ruimte voor aansluiting op
de Europese richtlijnen.De belangrijkste uitkomst van het proces moet zijn dat de sector de verantwoordelijkheid
hiervoor op zich neemt. Als men van oordeel is dat de regelgeving en de administratievelastendruk
moeten worden verminderd, omdat het leven daardoor eenvoudiger wordt, dan
houdt dat wel in dat de verantwoordelijkheid scherper wordt vormgegeven. Als
er wordt gezocht naar een nieuw evenwicht, moet men elkaar daar ook op durven
aanspreken, omdat er sprake is van communicerende vaten. Door de vermindering
van de regeldruk ontstaat er meer ruimte om te ondernemen. Als dit niet leidt
tot een betere situatie en als de verantwoordelijkheid niet of onvoldoende
wordt genomen, blijft er een rol voor de overheid. Als dat niet gebeurt, is
de samenleving daar uiteindelijk niet tegen bestand. Bij de behandeling van
de Kaderwet diervoeders kan de grotere verantwoordelijkheid van de sector
voor de uitvoering uitvoerig worden besproken.Wat betreft de uitspraken van de heer Staman van het Rathenau-instituut
wijst de minister op de wet van de uitgestelde flinkheid, waardoor een overreactie
van de politiek optreedt. Het is van belang om een evenwicht te vinden en
niet de les te trekken uit een crisis dat het zo moet worden dichtgeregeld
dat er ook geen zicht meer is op wat er mis kan gaan. Het gaat ook om alertheid
en verantwoordelijkheid van degenen die bij het proces betrokken zijn.De minister herhaalt dat de bevoegdheden eenduidig zijn vastgelegd, maar
dat hierbij ook sprake is van verantwoordelijkheden van de sector, het departement
en de ketenpartijen. Nadat het advies van de Voedsel- en warenautoriteit is
uitgebracht, kan nog worden bekeken of er tijdelijke regelgeving over de reststromen
moet plaatsvinden, voordat de nieuwe kaderwet en de nieuwe Europese richtlijnen
in werking treden.Er is een kort geding aangespannen door een bedrijf dat geen gebruikmaakte
van de opkoopregeling. Dit is aangehouden, omdat niet aangetoond kon worden
dat er een spoedeisend belang was. Nu moet de afwikkeling van het bezwaarschrift
worden afgewacht.De MPA-kwestie is besproken in het veterinair comité van de Europese
Unie, waarbij de mening van de lidstaten naar voren wordt gebracht. Zijkomen uiteindelijk tot een conclusie die richtinggevend is voor hoe
Nederland zich dient te gedragen. Er heeft wel afstemming van de aanpak met
België plaatsgevonden, omdat dit land erbij betrokken was wat de herkomst
van de stroom betreft. Het is van belang dat hierbij verantwoordelijkheid
wordt genomen en dat er wordt opgetreden tegen degenen die met dit soort activiteiten
in een meer dan gemiddeld levensonderhoud proberen te voorzien.De voorzitter van de vaste commissie voor Landbouw, Natuurbeheer
en Visserij,MeijerDe waarnemend griffier van de vaste commissie voor Landbouw, Natuurbeheer
en Visserij,Van LeidenXNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), ondervoorzitter, Van Heemst (PvdA), Verbugt
(VVD), Vos (GroenLinks), Klein Molekamp (VVD), Meijer (CDA), voorzitter, Buijs
(CDA), Schreijer-Pierik (CDA), Atsma (CDA), Oplaat (VVD), Geluk (VVD), Verbeet
(PvdA), Van den Brink (LPF), Dekker (LPF), Van den Brand (GroenLinks), Tichelaar
(PvdA), Ormel (CDA), Teeven (Leefbaar Nederland), Koopmans (CDA), Van der
Ham (D66), Van Velzen (SP), De Jong (LPF), Groenink (LPF), Van Loon-Koomen
(CDA) en Van Heteren (PvdA).Plv. leden: Van Dijke (ChristenUnie), K. G. de Vries (PvdA), Van
Beek (VVD), Blaauw (VVD), Mosterd (CDA), Spies (CDA), Van Lith (CDA), Rietkerk
(CDA), B. M. de Vries (VVD), Cornielje (VVD), Duivesteijn (PvdA), Herben
(LPF), Eerdmans (LPF), Duyvendak (GroenLinks), Albayrak (PvdA), Van Bochove
(CDA), Jense (Leefbaar Nederland), Mastwijk (CDA), Van Geen (D66), Vergeer-Mudde
(SP), Smolders (LPF), Jukema (LPF), Jager (CDA) en Koenders (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26991-82.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl