Wijziging van de Kieswet houdende verhoging van de voorkeurdrempel, beperking van de mogelijkheid tot het aangaan van lijstencombinaties alsmede vaststelling van het tijdstip van de stemming voor de verkiezing van de leden van de Eerste Kamer; Advies en nader rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk Advies Raad van State en nader rapport
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST136368
 2009-2010
 
 32 191
 Wijziging van de Kieswet houdende verhoging van de voorkeurdrempel,
beperking van de mogelijkheid tot het aangaan van lijstencombinaties alsmede
vaststelling van het tijdstip van de stemming voor de verkiezing van de leden
van de Eerste Kamer
 
 
 
 
 Nr. 
 4
 ADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORT
 Hieronder zijn opgenomen het advies van de Raad van State d.d. 15 oktober
2009 en het nader rapport d.d. 27 oktober 2009, aangeboden aan de Koningin
door de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Het
advies van de Raad van State is cursief afgedrukt.
 
 Bij Kabinetsmissive van 29 september 2009, no. 09.002.771, heeft
Uwe Majesteit, op voordracht van de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties, bij de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt
het voorstel van wet tot wijziging van de Kieswet houdende verhoging van de
voorkeurdrempel, beperking van de mogelijkheid tot het aangaan van lijsten-
combinaties alsmede vaststelling van het tijdstip van de stemming voor de
verkiezing van de leden van de Eerste Kamer, met memorie van toelichting.
 
 
 Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 29 september
2009, nr. 09.002.771, machtigde Uwe Majesteit de Raad van State zijn
advies inzake het bovenvermelde voorstel van wet rechtstreeks aan mij te doen
toekomen.
 Dit advies, gedateerd 15 oktober 2009, nr. W04.09.0380/l, bied
ik U hierbij aan.
 
 
 Het wetsvoorstel bevat enkele wijzigingen met betrekking tot de verkiezing
van de leden van de Eerste Kamer der Staten-Generaal.
 De Raad van State onderschrijft de strekking van het wetsvoorstel, maar
maakt daarbij een kanttekening over de samenhang van dit wetsvoorstel met
de wijziging van de Kieswet in verband met de nieuwe staatsrechtelijke positie
van Bonaire, Sint Eustatius en Saba als openbaar lichaam binnen Nederland.
 
 
 Met de regering is de Raad van mening dat een keuze voor het in de memorie
van toelichting beschreven tweede alternatief, namelijk de mogelijkheid om
de huidige periode van kandidaatstelling te handhaven, maar alleen lijstencombinaties
toe te staan die bij de provinciale statenverkiezingen in meer dan de helft
van de kieskringen zijn aangegaan, gerechtvaardigd is. Dit mede gelet op de
bezwaren die kleven aan het vervroegen van het tijdstip van kandidaatstelling
naar een moment vóór de provinciale statenverkiezingen.
 
 
 De Raad van State vestigt de aandacht op de samenhang van het wetsvoorstel
met de verandering van de staatkundige verhoudingen binnen het Koninkrijk.
Bonaire, Sint Eustatius en Saba zullen als openbare lichamen deel gaan uitmaken
van het Nederlandse staatsbestel; zij worden niet provinciaal ingedeeld. Voor
de verkiezingen van de Eerste Kamer der Staten-Generaal zullen de openbare
lichamen tezamen worden aangemerkt als provincie; de leden van de Eerste Kamer
zullen in deze nieuwe openbare lichamen worden gekozen door de
leden van de eilandsraden. Een en ander zal worden geregeld in een wijziging
van de Kieswet; een voorstel dat hierin voorziet is aanhangig bij de Tweede
Kamer der Staten-Generaal.
 In het voorliggende voorstel is met die wijziging nog geen rekening gehouden.
De Raad is van oordeel dat het voorstel op enig moment daarop zal moeten worden
afgestemd. Hij wijst onder meer op de volgende punten.
 
 – Het voorstel erkent lijstencombinaties bij verkiezingen voor de
Eerste Kamer, als diezelfde lijstencombinatie bij de laatstgehouden verkiezing
voor provinciale staten zijn aangegaan in meer dan de helft van de provincies. Het is van belang te verduidelijken dat voor de toepassing
van dit artikel onder«provincies» mede wordt verstaan: de openbare
lichamen tezamen.
 
 – Bepaald wordt dat de stemming zal plaatsvinden om 15.00 uur. Uit de toelichting blijkt dat het gaat om de tijd in
het Europese deel van Nederland, en dat de stemming in de openbare lichamen
op hetzelfde moment zal plaatsvinden, dus om 9.00 of 10.00 uur Atlantische
Standaardtijd in de openbare lichamen. Dat is
anders dan bij de verkiezingen voor de Tweede Kamer en het Europees Parlement:
die vinden plaats op dezelfde klokketijd (van 7.30 tot 21.00 uur plaatselijke
tijd) en dus met een tijdverschil. Het is van
belang te bepalen dat de stemming voor de Eerste Kamer zal plaatsvinden om
15.00 uur volgens de wettelijke tijd in het Europese deel van Nederland.
 De Raad adviseert te voorzien in afstemming. Het verdient aanbeveling
hierop in de toelichting in te gaan.
 
 
 De Raad vraagt aandacht voor de samenhang van dit wetsvoorstel met de
verandering van de staatkundige verhoudingen binnen het Koninkrijk en adviseert
op twee punten te voorzien in afstemming.
 
 
 Ten aanzien van de toepassing van de bepaling over de lijstencombinaties
(artikel S 8 van de Kieswet) is in het wetsvoorstel houdende wijziging van
de Kieswet in verband met de nieuwe staatsrechtelijke positie van Bonaire,
Sint Eustatius en Saba als openbaar lichaam binnen Nederland (Kamerstukken
II 2008/09, 31 956) reeds voorzien in afstemming.
In het daarin voorgestelde artikel Ya 22, eerste lid, is bepaald dat Bonaire,
Sint Eustatius en Saba ten aanzien van de verkiezing van de leden van de Eerste
Kamer tezamen worden beschouwd als een provincie. Dit geldt ook voor de toepassing
van het in het onderhavige wetsvoorstel voorgestelde artikel S 8. De lijstencombinaties
die in de openbare lichamen worden aangegaan, zijn daardoor mede van invloed
op de lijstencombinaties die in de Eerste Kamer tot stand komen.
 
 
 Ten aanzien van het tijdstip van de stemming voor de verkiezing van de
leden van de Eerste Kamer zal in het wetsvoorstel houdende wijziging van de
Kieswet in verband met de nieuwe staatsrechtelijke positie van Bonaire, Sint
Eustatius en Saba als openbaar lichaam binnen Nederland (Kamerstukken II 2008/09,
31 956) worden voorzien in een bepaling die bewerkstelligt dat de stemming
in de openbare lichamen op hetzelfde moment plaatsvindt als in het Europese
deel van Nederland.
 
 
 De memorie van toelichting is op voornoemde punten verduidelijkt.
 
 
 De Raad van State geeft U in overweging het voorstel van wet te zenden
aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal, nadat aan het vorenstaande aandacht
zal zijn geschonken.
 
 
 De Vice-President van de Raad van State,
 H.D. Tjeenk Willink
 
 
 Ik moge U verzoeken het hierbij gevoegde voorstel van wet en de gewijzigde
memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal te zenden.
 
 
 De staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
 A. Th. B. Bijleveld-Schouten 
 
 
 
 
 De oorspronkelijke tekst van het voorstel van wet en van de memorie van
toelichting zoals voorgelegd aan de Raad van State is ter inzage gelegd bij
het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
 
 
 Kamerstukken II 2008/09, 31 956, nr. 2.
 
 
 Voorgesteld artikel S 8.
 
 
 Vergelijk artikel Ya 31 zoals voorgesteld in wetsvoorstel 31 956,
dat dit zo regelt voor één specifiek onderdeel van de verkiezingsprocedure.
 
 
 Voorgesteld artikel T 1.
 
 
 Toelichting, 4 (De kern van de voorgestelde regeling), voorlaatste alinea.
 
 
 Artikel J 1, tweede lid, juncto artikel Y 2 van de Kieswet. Voor de openbare
lichamen: artikel Ya 1 zoals voorgesteld in wetsvoorstel 31 956; zie
ook Kamerstukken II 2008/09, 31 956, nr. 3, blz. 9–10.
 
 
 Deze tijd is vastgesteld in de Wet van 16 juli 1958, tot nadere regeling
van de wettelijke tijd (Stb. 352); de zomertijd is geregeld in het Besluit
vaststelling zomertijd, dat op die wet is gebaseerd.