NAVO; Brief minister over het herzieningsproces van het NAVO Strategisch Concept
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST135885
 2009-2010
 
 28 676
 NAVO
 
 
 
 
 Nr. 
 92
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 14 oktober 2009
 
 Met deze brief wil ik u, mede namens de minister van Defensie, informeren
over het herzieningsproces van het NAVO Strategisch Concept voor zover dat
op dit moment bekend is.
 
 Zoals ik u eerder heb gemeld in mijn brief met kenmerk 28 676, nr. 83
van 10 april jl. is op de NAVO-top in Straatsburg en Kehl besloten tot
het opstellen van een nieuw Strategisch Concept.
 
 Ik ben van mening dat hiermee drie doelen bereikt kunnen worden. Allereerst
is het van belang een strategie te ontwikkelen waarin alle bondgenoten zich
kunnen herkennen. Sinds de goedkeuring van het vorige Strategisch Concept
in 1999 is de NAVO met 12 nieuwe leden uitgebreid tot een totaal van 28 landen.
Ten tweede zou het nieuwe Strategisch Concept moeten ingaan op de veiligheidsuitdagingen
die sinds de opstelling van het huidige Strategisch Concept prominenter zijn
geworden en wat de rol van de NAVO daarbij moet zijn. Ten derde is het van
belang de bevolking in de NAVO-landen duidelijk te maken wat van de NAVO verwacht
kan worden.
 
 De Secretaris-Generaal is opgedragen zich bij de opstelling van het nieuwe
Strategisch Concept te laten adviseren door een groep van experts. Voor de
samenstelling van deze groep heeft Anders Fogh Rasmussen de bongenoten gevraagd
kandidaten voor te dragen. Hij heeft daarbij expliciet aangegeven ook te zoeken
naar experts die de nieuwe NAVO-strategie vanuit andere dan de gebruikelijke
invalshoeken kunnen benaderen, zoals vanuit het perspectief van het bedrijfsleven,
de academische wereld of het maatschappelijk middenveld.
 
 De Nederlandse regering steunt deze aanpak en heeft er in dat licht voor
gekozen Jeroen van der Veer voor te dragen. De heer Van der Veer beschikt
over een brede internationale visie. Met zijn achtergrond in de private sector
kan hij vanuit een breed perspectief bijdragen aan de discussies over de koers
van het bondgenootschap op de lange termijn. De regering is dan
ook zeer verheugd dat de heer Van der Veer door SG NAVO is gevraagd aan de
expertgroep deel te nemen en daarin op te treden als vicevoorzitter. Zijn
benoeming is een erkenning zowel van de kwaliteiten van de heer Van der Veer
als van de belangrijke rol die Nederland in het bondgenootschap speelt. Dit
laat overigens onverlet dat de heer Van der Veer, evenals de andere experts,
op persoonlijke titel en dus zonder last en ruggespraak aan de werkzaamheden
van de groep deelneemt. De voormalige Amerikaanse minister van Buitenlandse
Zaken, Madeleine Albright, is benoemd als voorzitter van de expertgroep.
 
 De overige leden zijn:
 • Giancarlo Aragona (Italië);
 • Marie Gervais-Vidricaire (Canada);
 • Geoff Hoon (Verenigd Koninkrijk);
 • Ümit Pamir (Turkije);
 • Fernando Perpiòá-Robert Peyra (Spanje);
 • Hans-Friedrich von Ploetz (Duitsland);
 • Bruno Racine (Frankrijk);
 • Aivis Ronis (Letland);
 • Adam Daniel Rotfield (Polen);
 • Yannis-Alexis Zepos (Griekenland).
 
 Het herzieningsproces bestaat uit drie fasen: een reflectiefase, een consultatiefase
en tot slot een opstellings- en onderhandelingsfase. De experts spelen een
belangrijke rol gedurende de eerste twee fasen.
 
 Tijdens de reflectiefase, die loopt van september
2009 tot medio februari 2010, zullen thematische seminars en andere evenementen
over de herziening worden georganiseerd. De experts bepalen de inhoud van
de vier centrale, thematische seminars en zitten deze ook voor. Hoewel aan
de invulling en planning van de seminars nog wordt gewerkt, is wel al bekend
dat het eerste seminar op 16 oktober in Luxemburg zal plaatsvinden. Dit
seminar zal gaan over de fundamentele veiligheidstaken van de NAVO in een
veranderende veiligheidsomgeving. Hiervoor worden door de NAVO zowel vertegenwoordigers
van overheden als van denktanks en andere internationale organisaties uitgenodigd.
De overige seminars behandelen de rol van de NAVO in een globaliserende wereld;
Euro-Atlantische veiligheid en de NAVO-partnerschappen; en capaciteitsontwikkeling,
defensieplanning en transformatie. Halverwege de reflectiefase, voor de formele
bijeenkomst van de NAVO-ministers van Buitenlandse Zaken op 3 en 4 december
2009, wordt de expertgroep geacht een voortgangsrapport bij SG NAVO indienen.
 
 Tijdens de hierop volgende consultatiefase
van februari tot en met april 2010 zullen de experts de hoofdsteden van de
bondgenoten bezoeken om hun eerste bevindingen te bespreken met de regeringen
en zo mogelijk de parlementaire commissies. In april 2010 moet de expertgroep
zijn eindverslag aan SG NAVO overhandigen. De experts zullen het Strategisch
Concept dus niet zelf schrijven: zij rapporteren aan SG NAVO, aan wie zij
een advies op hoofdlijnen uitbrengen. Vervolgens wordt de expertgroep ontbonden.
SG NAVO zal aan de hand van de aanbevelingen elementen voor het nieuwe Strategisch
Concept aan de bondgenoten voorleggen.
 
 In de laatste fase vanaf de zomer van 2010 zal SG NAVO een eerste concepttekst
opstellen. Deze wordt vervolgens in Brussel met de bondgenoten besproken en
uitonderhandeld. Het streven is om de definitieve tekst in de herfst van 2010
tijdens de volgende NAVO-top in Lissabon ter goedkeuring aan de staatshoofden
enregeringsleiders voor te leggen.
 
 SG NAVO heeft voorop gesteld dat het herzieningsproces inclusief moet zijn, om te beginnen door actieve betrokkenheid van
alle bondgenoten. Voorts worden de externe partners van de NAVO bij het proces
betrokken, zoals de landen van het Partnerschap voor Vrede, de Mediterrane
Dialoog en het Istanbul Samenwerkings-Initiatief, maar ook een belangrijke
strategische partner zoals Rusland en internationale organisaties, waaronder
de EU en de VN. Ten derde wil SG NAVO het publieke debat over de ontwikkeling
van het nieuwe Strategisch Concept stimuleren. Naast de bovengenoemde evenementen
is hiervoor een discussieforum geopend op een speciale website: http://natostratcon.info/
 
 Bij de officiële start voor het herzieningsproces op 7 juli
met het seminar getiteld «NATO’s New Strategic
Concept: Launching the Process» is meteen een concrete invulling
gegeven aan deze participatieve benadering. Aan dit grootschalige seminar
namen naast de bondgenoten vertegenwoordigers van internationale organisaties
en het bedrijfsleven deel, zoals van het IAEA, het VN Wereldvoedselprogramma
en Lloyd’s. Tijdens het seminar, dat nog werd voorgezeten door de vorige
SG NAVO Jaap de Hoop Scheffer, bleek overigens dat er nog geenszins consensus
is over de hoofdlijnen van het nieuwe Strategisch Concept. Dit is een belangrijk
verschil met de start van het herzieningsproces voor het Strategisch Concept
van 1999.
 
 De Nederlandse regering zal actief deelnemen aan het hierboven geschetste
proces. In het licht van het bovenstaande zal de regering evenals de NAVO
de eerste periode van reflectie gebruiken om de eigen ideeën te toetsen
en nader uit te werken. De regering heeft daarnaast de Adviesraad Internationale
Vraagstukken gevraagd een advies over de herziening van het Strategisch Concept
uit te brengen (Kamerstuk met kenmerk 28 676, nr. 86 van 29 juni
jl.). Dat advies wordt eind dit jaar verwacht. Tevens is de regering voornemens
om gedurende de reflectiefase een publieksevenement over de herziening van
het Strategisch Concept te organiseren. Op basis van de inzichten uit de reflectiefase
en het AIV-advies zal de Nederlandse regering begin 2010 haar standpunt bepalen
en u daarover informeren.
 
 De minister van Buitenlandse Zaken,
 M. J. M. Verhagen