Rechtsstaat en Rechtsorde; Brief van de Minister van Justitie
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29279, nr. 74

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

03-06-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

29279 nr. 74

26-05-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Inrichting van de wetsevaluatiefunctie3. Interventies en doelbereiking4. Tijd, continuïteit en de ambities van de
wetgever5. Knelpunten6. Clearing House voor WetsevaluatieOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29279Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 22 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 279Rechtsstaat en Rechtsordenr. 74BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 26 mei 20081. InleidingBij brief van 17 april 2008 verzocht de vaste commissie voor Justitie
mij een reactie te geven op het WODC-rapport «Wet en werkelijkheid»
(Den Haag, Sdu, 2008). Ik voldoe graag aan dit verzoek omdat het naar mijn
oordeel een belangrijk rapport is. Belangrijk, omdat een poging is gedaan
tot cumulatie van kennis over wetgeving via een meta-evaluatie van verrichte
wetsevaluaties.Ik noem een aantal bevindingen uit het rapport en geef mijn reactie daarop.
Daarbij merk ik vooraf op dat, zoals de auteurs zelf aangeven, de bevindingen
niet zonder meer veralgemeniseerd mogen worden: «Gezien de toegepaste
selectie kan niet worden beweerd dat onze conclusies representatief zijn»
(p. 52). Dat neemt niet weg dat het rapport de wetgever in zekere zin een
spiegel voorhoudt.2. Inrichting van de wetsevaluatiefunctieDe eerste deelvraag van het rapport is hoe de diverse ministeries de wetsevaluatiefunctie
hebben ingericht.Dat blijkt te verschillen. Sommige ministeries kennen een (semi-)autonoom
onderzoeksinstituut, andere niet. De departementale onderzoeksinstituten kunnen
onderzoek weer uitbesteden. De gangbare praktijk is dat onderzoek wordt uitbesteed
aan onderzoeksbureaus of universiteiten (80%). Begeleidingscommissies
met externe experts zijn gebruikelijk.Er is niet een duidelijk verband tussen het aantal wetsevaluaties en de
hoeveelheid wetgeving per ministerie. Evenmin wordt een heldere lijn geconstateerd
wanneer al dan niet een wet geëvalueerd wordt. In ruim 70% van
de onderzochte wetsevaluaties lag een wettelijke opdracht daaraan ten grondslag.
In zeker 60% bevat die opdracht een doelbereikingsevaluatie.De voor een wetsvoorstel verantwoordelijke bewindslieden zijn ook verantwoordelijk
voor de inrichting van het wetsevaluatiebeleid. Ik hecht veel
waarde aan het bestaan en functioneren van het WODC, maar het is niet noodzakelijk
wetsevaluatie voor te behouden aan dergelijke aan een ministerie geliëerde
instituten.De vraag in welke omstandigheden een wetsevaluatie wenselijk is, valt
naar mijn oordeel niet aan de hand van vaste criteria te beantwoorden. De
belangrijkste reden is dat de behoefte aan kennis bestaat, bijvoorbeeld kennis
over de werking van de wet. Dat zal regelmatig het geval zijn, omdat meestal
niet op voorhand duidelijk is of en hoe de ingezette beleidsinstrumenten en
wetgeving de gewenste processen in gang zetten en/of de gestelde doelen bereiken.Vanuit mijn algemene verantwoordelijkheid voor het wetgevingskwaliteitsbeleid
zie ik wel reden te bezien of (naast dan wel in het kader van de uit te voeren
wetsevaluaties) de verwerving van kennis over de werking van wetgeving meer
systematisch kan worden aangepakt. Het «Clearing House voor Wetsevaluatie»
kan daar mogelijk in voorzien. Ik kom daar aan het slot van mijn reactie op
terug.3. Interventies en doelbereikingEen tweede cluster van vragen voor de meta-evaluatie betreft de normadressaten
van wetten, het type interventies dat wordt gebruikt in wetten en de processen
(mechanismen) die interventies bij mensen of organisaties in gang zetten.
Die moeten uiteindelijk leiden tot het gewenste doel of tot de gewenste doelen.De variatie in interventies (instrumenten) is niet heel groot. Het meest
wordt gebruik gemaakt van bestuursinstrumenten: opdrachtverlening, bijsturen
en controle. Het gaat dan bijvoorbeeld om het verlenen van bevoegdheden om
de regie te kunnen voeren in een complex bestuurlijk veld, of controle door
een toezichtorgaan. Deze instrumenten zijn gericht op publieke instellingen
die bijdragen aan de uitvoering van beleid.Juridische interventies, in 11% van de gevallen gebruikt, houden
afdwingbare rechten, plichten en verboden in. Vergunningstelsels horen daar
bijvoorbeeld toe. Deze interventies zijn vooral gericht tot burgers en bedrijven.
In 30% is sprake van een combinatie van bestuurs- en juridische instrumenten.De financiële instrumenten van subsidie en heffing komen in 5%
van de onderzochte wetten als belangrijkste interventie voor. Er is derhalve
een verband tussen de aard van de interventie en de normadressaat.In het rapport wordt de doelbereiking onder meer gekoppeld aan de aard
van de interventie en de normadressaat. De mate van doelbereiking is onderverdeeld
in de categorieën: hoog, middel, laag. De doelbereiking varieert niet
per ministerie. Er lijkt wel een zeker verband te bestaan tussen normadressaat
en doelbereiking: als uitvoerende organisaties de enige normadressaat zijn,
is de doelbereiking hoog; als daarnaast ook burgers normadressaat zijn, is
de doelbereiking laag. De onderzoekers spreken het vermoeden uit dat uitvoeringsorganisaties
als een filter werken.Voorts blijkt dat grote organisaties beter met wetten omgaan dan kleine
organisaties, dat de bestuurscultuur een belangrijke factor is bij de omgang
met regels, en dat leiderschap soms bepalend is.Zij constateren verder dat de evaluaties verslag doen van flinke verschillen
tussen instellingen, besturen, organen. Onder meer op grond daarvan concluderen
zij dat voor de werking van de mechanismen (en dus ook de doelbereiking) de
context een invloedrijke rol speelt.De gerichtheid van wetgeving op uitvoerende organen (zo’n 80%
van de onderzochte wetten is louter of mede daarop gericht) brengt nog eens
onder de aandacht hoe belangrijk de kwaliteitseis van de uitvoerbaarheid is.
Dat is temeer het geval waar de uitvoerbaarheid een voorwaarde is voor
de doelbereiking van wetgeving. De mogelijk filterende werking van uitvoeringsorganisaties
betekent eveneens dat noodzakelijk aandacht wordt gegeven aan de uitvoering.
Ook uit ander onderzoek is bekend dat uitvoeringsorganisaties in een spanningsveld
verkeren tussen de wensen en eisen van de opdrachtgever, de mogelijkheden
van de eigen organisatie en de positie van de justitiabelen.De positie van uitvoerende organisaties kunnen per departement of per
beleidsveld verschillen. Dat betekent dat bij de voorbereiding primair per
departement de uitvoerbaarheid bezien wordt. Dat zal veelal vooronderzoek
in een vroeg stadium van het beleid- en wetgevingsproces vereisen, waarbij
beleidsmedewerkers en wetgevingsjuristen betrokken zijn. In genoemde nota ’Wetgeving
in vertrouwen’ worden ook panels van uitvoerenden genoemd die een functie
kunnen vervullen bij het verkleinen van de afstand tussen de wereld van de
wetgeving en die van de uitvoering.In de toetsing door het Ministerie van Justitie zal de uitvoerbaarheid
eveneens een prominente plaats innemen. Dat geldt de voorbereiding van wetgeving.
Als noodzakelijk sluitstuk zal zeker ook de wetgever voortdurend het oog moeten
houden op de uitvoerbaarheid.4. Tijd, continuïteit en de ambities van de
wetgeverEr zijn nog twee andere factoren van belang voor de doelbereiking: het
tijdsverloop en het ambitieniveau (reikwijdte, gewenste gedragsveranderingen).
Naarmate er meer tijd verstreken is tussen de inwerkingtreding van de wet
en het moment waarop gegevens voor de evaluatie verzameld werden, bleek de
doelbereiking hoger te zijn.De onderzoekers merken op dat sprake is van een aantal situaties van vele
nieuwe, gelijktijdig ingevoerde wetten en regels. Dat levert een forse bestuurslast
op en belemmert de doelbereiking.Iets voorzichtiger zijn de onderzoekers omtrent het ambitieniveau: een
laag ambitieniveau biedt meer kans op een hoge doelbereiking, en ook omgekeerd
verlagen ambitieuze doelen de kans op doelbereiking. Uit de meta-evaluatie
blijkt dat een flink aantal wetten (70%) een hoge noch lage doelbereiking
kent. In het verband van de context merken zij op dat naarmate de het aan
te pakken probleem complexer is, het sturend vermogen van de wetgever afneemt.De eerste conclusie bevat voor de wetgever de les zorg te dragen voor
voldoende tijd en ruimte voor de uitvoering van nieuwe wetten, en daarbij
ervoor te zorgen dat er geen snelle opeenvolging van wetten is voor dezelfde
adressaten. Het is mede met het oog daarop dat ik in de u toe te zenden nota «Vertrouwen
in Wetgeving» de gedachte heb verwoord dat het de moeite waard is te
komen tot een zogenaamde «objecttest». Een dergelijk instrument
moet inzicht geven in welke wetgeving op welke objecten en adressaten van
toepassing is. Als het lukt een dergelijk instrument te ontwikkelen, kan de
kans op collusie verminderd worden. Een andere, daarmee samenhangende les
is dat hoe begrijpelijk het ook is dat de beleidsmaker en de wetgever snel
wil weten of doelen bereikt worden, een snelle evaluatie die wens niet kan
vervullen. Er zal dus tijd genomen moeten worden voor een wetsevaluatie kan
plaats vinden en de functies van lering en verantwoording vervullen.De tweede, voorzichtige, conclusie strookt met de gedachte dat het sturingspotentieel
van de wetgever niet grenzeloos is. Het is mede om die reden dat de regering
in haar beleidsprogramma de nadruk legt op de eigen verantwoordelijkheid van
burgers en maatschappelijke verbanden.De tijd speelt waarschijnlijk ook in dit verband een rol. Justitiabelen
moeten met regels aan de gang en dat vergt tijd. Dat past bij het karakter
van «wetgeving». Die is immers gericht op continuïteit en
rechtszekerheid. Dat vergt tevens terughoudendheid met regelgeving. Het is
de wetgever zelf die dat als eerste moet beseffen, zij het niet als enige.5. KnelpuntenEr worden diverse knelpunten genoemd die de aandacht van de wetgever vragen
(p.140/141). De meest voorkomende zijn een onduidelijk bevonden rolverdeling
of taakafbakening, gebrek aan capaciteit voor implementatie en verdere tenuitvoerlegging
van de wet en, in verband daarmee, toename van de bestuurslast na wetswijziging.
Voorts lijken diverse normadressaten onvoldoende kennis over de inhoud van
de wet te beschikken (zij het dat ook geconstateerd wordt dat begrippen in
wetteksten helder worden bevonden en dat sprake is van een redelijke tot grote
aanvaarding van wetteksten door adressaten).Het startniveau van de normadressaat is vaak medebepalend voor de werking
van interventies.Contextuele factoren als de economische conjunctuur of maatschappelijke
trends hebben de nodige invloed, maar zijn vanuit de wetgever niet makkelijk
beïnvloedbaar. Dat is, voeg ik daar aan toe, temeer het geval omdat een
wet (of enkele samenhangende wetten) telkens slechts een deelaspect van de
werkelijkheid betreft.Deze bevindingen wijzen erop dat de wetgever niet alles vermag en dat
een zekere bescheidenheid in de verwachtingen over de doelbereiking op zijn
plaats is. De wetgever moet steeds de brug zien te slaan naar de werkelijkheid
waarin de wet moet gaan werken. Dat betekent dat bij de voorbereiding van
wetgeving de betrokkenen moeten worden geconsulteerd om zo inzicht te krijgen
in de maatschappelijke context van de voorgenomen wet. De voorgenomen uitbreiding
van de internetconsultatie kan een helpende hand bieden om de afstand tussen
de wereld van beleid en wetgeving enerzijds en de samenleving anderzijds te
verkleinen.Voortzetting en intensivering van het gebruik van startnotities waarin
alternatieven voor de instrumentatie worden geformuleerd, zijn daartoe eveneens
wenselijk.6. Clearing House voor WetsevaluatieIk ga nader in op het hiervoor al genoemde Clearing House voor Wetsevaluatie.
Kennis over de werking van wetgeving en het beleid dat daarmee verbonden is,
kennis over de werkzame bestanddelen van de interventies die in wetgeving
geregeld worden, zijn van groot belang. De onderhavige meta-evaluatie heeft
laten zien dat een dergelijke vorm van kenniscumulatie veelbelovend is. De
onderzoekers doen daarom de aanbeveling meer van dergelijk meta-onderzoek
te doen. Het Clearing House voor Wetsevaluatie (CHW) is bedoeld om daar structureel
en systematisch aandacht aan te besteden. In de genoemde nota over het voorgenomen
integraal wetgevingsbeleid wordt dit CHW beschreven. Een van de elementen
is dat alle departementen bij voorgenomen wetsevaluaties stelselmatig een
aantal vaste vragen over de werking van elementen van de wet stellen, onder
de vanzelfsprekende voorwaarde dat de vragen passen bij wet en materie. Op
die manier kan mogelijk inzicht worden verkregen over de werking van die bestanddelen
in de verschillende maatschappelijke contexten. «Mogelijk» omdat
onderzoekstechnisch de operationalisering van de vraagstelling ingewikkeld
is en omdat nog onzeker is hoe algemeen uitspraken over de werking van interventies
zullen blijken te zijn.Deze opzet betekent dat pas na enkele jaren onderzoeksresultaten van deze
meta-evaluatie bekend kunnen worden. De resultaten zullen breed verspreid
worden.Gesterkt door de resultaten van de studie «Wet en werkelijkheid»
acht ik het de moeite waard een dergelijk CHW in het leven te roepen.De minister van Justitie,E. M. H. Hirsch Ballin 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29279-74.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl