Bureaucratisering en overregulering; Advies 'De wetten en regels die droom en daad verstoren; Bureaucratisering en overregulering'
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30123, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

23-05-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

30123 nr. 2

19-05-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamDe wetten en regels die droom en daad verstoren; Bureaucratisering
en overreguleringSamenvattingInleidingRegeldruk neemt voortdurend toeTabel 1: De groei van de regeldrukTabel 2: Mutatie en omvang van de WHW en haar voorgangersHet achterliggende krachtenveldOnder welke omstandigheden wordt de vicieuze cirkel doorbroken?BeleidsadviesDe Raad van Economisch AdviseursReferenties
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30123Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 40 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 123Bureaucratisering en overreguleringnr. 2ADVIES VAN DE RAAD VAN ECONOMISCH ADVISEURS (REA)19 mei 2005De wetten en regels die droom en daad verstoren; Bureaucratisering
en overreguleringSamenvattingProbleem: Nederland bevindt zich in de langste
recessieperiode sinds de Tweede Wereldoorlog. De productiviteit groeit in
ons land al jaren trager dan in de omringende landen. Eén van de mogelijke
oorzaken is bureaucratisering en overregulering, die dynamiek, innovatiekracht
en ondernemerschap verstoren. Dit probleem moet urgent worden aangepakt. Hoewel
overregulering inderdaad een hoofdzorg is van het kabinet, blijft de regeldruk
hardnekkig toenemen.Analyse: De ontwikkeling van wetgeving kent
een krachtige interne dynamiek Empirisch onderzoek laat zien dat regels leiden
tot nieuwe regels en dat het aantal nieuwe regels toeneemt met het aantal
regelmakers, vooral naarmate de affiniteit van de regelmakers met de inhoud
van de regels groter is. Bovendien is het afschaffen van regels bedreigend
omdat het de status quo in het veld doorbreekt: bestaande machtsposities,
rechten en voorrechten, en de inkomens- en vermogensverdeling worden niet
langer op dezelfde manier beschermd. De vicieuze cirkel van meer en meer regelproductie
kan slechts worden doorbroken met een krachtig en consistent beleid.Advies: De Raad adviseert dat zowel bestaande
als nieuwe wet- en regelgeving worden onderworpen aan een grondige en systematische
kosten-batenanalyse. Wet- en regelgeving waarvan de kosten duidelijk hoger
zijn dan de baten, moeten worden afgeschaft. De primaire verantwoordelijkheid
voor het bestrijden en doorbreken van bureaucratisering en overregulering
kan niet worden toevertrouwd aan ambtenaren, die daarmee immers zelf verknoopt
zijn. Ook is het belangrijk dat na de structurele hervorming, wet- en regelgeving
automatisch periodiek worden getoetst op de kosten en baten die zij met zich
meebrengen. Om belangenconflicten te minimaliseren en om het dereguleringsproces
institutioneel te ondersteunen doet de Raad drie concrete voorstellen:(1) Een «sunset»-clausule wordt opgenomen in alle nieuwe wet-
en regelgeving, die de geldigheidsduur van wetten en regels beperkt, tenzij
een expliciet besluit tot het tegendeel wordt genomen.(2) Ieder voorstel voor nieuwe wet- en regelgeving moet gepaard gaan met
een voorstel voor meer dan evenredige afschaffing van bestaande wet- en regelgeving.(3) De minister-president wordt verantwoordelijk gemaakt voor deregulering.Onder de verantwoordelijkheid van de minister-president worden externe
departementale taakevaluaties gemaakt. Op basis daarvan kunnen taken worden
afgestoten en informatieverplichtingen worden afgeschaft. Voor sommige departementen
blijven zo weinig taken over, dat zij kunnen worden opgeheven. De resterende
taken kunnen beter naar elders worden overgeheveld.InleidingNederland bevindt zich in de langste recessieperiode sinds de Tweede Wereldoorlog.
De productiviteit groeit in ons land al jaren trager dan in de omringende
landen. Eén van de mogelijke oorzaken is bureaucratisering en overregulering,
die dynamiek, innovatiekracht en ondernemerschap verstoren. Op het eerste
gezicht laat de overmatige regeldruk zich makkelijk opvatten als een verschijnsel
waar de samenleving maar mee moet leren leven, en wat verder ook niet zoveel
kwaad kan. Het voorliggende advies laat zien dat een dergelijke houding niet
gerechtvaardigd is: regels creëren regels. Hoe meer regels circuleren,
des te harder groeit de regelvoorraad. Zonder een trendbreuk in dit autonome
proces zal een steeds groter deel van onze beroepsbevolking zich bezig houden
met eerst het uitvaardigen van regels, vervolgens met het bestuderen en implementeren
van deze regels, daarna met het voldoen aan de in deze regels opgelegde informatieverplichtingen
en tenslotte met het verwerken van de aldus verkregen informatie. De zelfversterkende
krachten achter dit proces zijn buitengewoon hardnekkig.Net als eerdere kabinetten heeft ook het huidige kabinet vermindering
van de regeldruk tot één van haar prioriteiten gemaakt. Het
Kabinet Balkenende II wil de administratieve lastendruk voor het bedrijfsleven
met 25 procent verminderen. Het programma «Andere Overheid» zou
de basis moeten leggen voor een nieuwe overheid die de samenleving niet belast
met overbodige regels. De geloofwaardigheid van dit soort programma's is echter
onvoldoende om hoge verwachtingen te rechtvaardigen. Daarvoor zijn in het
verleden, in Nederland en daarbuiten, te vaak en te veel gelijkaardige programma's
een stille dood gestorven. Hoewel de lijn die door het huidige kabinet is
ingezet wel enig effect zal sorteren, zal het naar verwachting niet de benodigde
trendbreuk bewerkstelligen.1Het uitvoeren van een structurele ingreep in bureaucratie en regelgeving
vereist oog voor de kracht en zwakte van regels. Iedere samenleving heeft
spelregels nodig. Het stelsel van regels scheidt niet alleen gewenst van ongewenst
gedrag, maar het roept ook nieuw gedrag op. De regelmaker ziet vaak alleen
de formele kant van regels, waarmee een probleem in zijn ogen wordt opgelost.
Maar regels roepen ook negatief gedrag op of verhogen de transactiekosten.
Door bureaucratisering en overregulering worden processen inefficiënt
en worden innovatieve initiatieven in de kiem gesmoord. Mancur Olson (1996)
heeft laten zien dat lage economische groei in veel gevallen wordt veroorzaakt
door «verkeerd» (dat wil zeggen: bureaucratisch) overheidsbeleid.
Het gebrek aan dynamiek, innovatiekracht en ondernemerschap in de Nederlandse
economie is minstens deels de keerzijde van bureaucratisering en overregulering.
Deze diagnose geeft aanleiding tot vier deelvragen: (1) bestaat bewijs voor
toenemende regeldruk?; (2) welke drijvende krachten liggen hieraan ten grondslag?;
(3) waarom is het zo moeilijk om processen van ontbureaucratisering en deregulering
op gang te brengen?; en (4) van wat voor soort maatregelen kan wel effect
worden verwacht? In het navolgende wordt op elk van deze vier deelvragen kort
ingegaan.Regeldruk neemt voortdurend toeIn de organisatiewetenschappen is sinds enkele jaren empirisch onderzoek
op gang gekomen naar de evolutie van organisatiebureaucratieën met behulp
van telexercities – dat wil zeggen: via de telling van het aantal regels
per jaar over een tijdvak van vaak enkele decennia. Een klassiek voorbeeld
in deze traditie is de studie naar de regeldruk binnen de Amerikaanse Stanford
University in de jaren zestig, zeventig en tachtig van de vorige eeuw (Schulz,
1998; en March, Schulz en Zhou, 2000). Een centrale bevinding in deze studie
is dat de omvang van de regelvoorraad is gestegen van 58 regels in 1961 tot
127 in 1987.1 Nieuwe regels worden met grote regelmaat
geïntroduceerd, terwijl oude regels zelden of nooit worden geschrapt.
De meest schrikbarende conclusie is dat naarmate meer regels bestaan, nieuwe
regels steeds sneller ontstaan. De groei van het aantal regels is derhalve
een explosief proces.Voor Nederland doen de Jong en Herweijer (2004) een poging om de omvang
en de groei van de regelvoorraad met tellingen in kaart te brengen (zie tabel
1). Hierbij maken zij voor de latere drie jaren onderscheid in formele wetten,
Algemene Maatregelen van Bestuur (AMvBs) en Koninklijke Besluiten (KBs). Het
aantal wetten is in de periode van 1980 tot begin 2004 met ruim 60 procent
gestegen van 1100 tot 1800. Begin 2004 waren ruim 12 000 formele wetten,
Algemene Maatregelen van Bestuur en ministeriële regelingen van kracht.
Over de omvang van de invloed van de Europese Unie op de Nederlandse regelgeving
verschillen de meningen.2 Over het algemeen blijkt
echter uit studies dat een duidelijke meerderheid van de regelgeving van nationale
herkomst is.Tabel 1: De groei van de regeldrukJaarWettenAMvBs en KBs19801 100 19881 432 Mei 20021 7222 611 Januari 20031 7492 644Januari 20041 8002 675Bron: De Jong en Herweijer (2004)De Jong en van Witteloostuijn (2005) hebben het specifieke voorbeeld van
de Wet op het Hoger en Wetenschappelijk onderwijs (WHW) onderzocht. Voor de
periode van 1986 tot en met 2004 hebben zij letterlijk het aantal regels (in
de zin van schrijflijnen) van deze wet geteld (zie tabel 2). De omvang van
deze wetgeving is toegenomen met 150 procent. In beide studies valt op dat
de stijging in recente jaren niet is afgenomen – integendeel. Sinds
mei 2002 is het aantal formele wetten met ruim vijf procent gestegen, terwijl
de WHW in de periode 2002–2004 met ongeveer hetzelfde percentage in
omvang is toegenomen.Tabel 2: Mutatie en omvang van de WHW en haar voorgangersJaarMutatie Vooraad1986–2 172 19871522 3241988952 419 1989522 4711990– 882 383 199182 39119921762 567 19931892 75619943823 138JaarMutatieVooraad 1995633 201 19962733 4741997673 541 19984323 97319992874 260 2000– 254 2352001– 344 201 20029265 1272003915 218 20041555 373Bron: De Jong en van Witteloostuijn (2005)Het achterliggende krachtenveldDe cyclus van wetgeving kent een krachtige interne dynamiek. De maatschappelijke
organisatie van regelproductie lijkt op een klassieke Weberiaanse bureaucratie.
Zoals gezegd neemt groei van het aantal regels toe naarmate de regelvoorraad
groter is (Schulz, 1998; en March, Schulz en Zhou, 2000). Het gevolg is dat
de regelvoorraad haast «vanzelf» verder uitdijt. Oude regels of
wetten worden zelden of nooit geschrapt, maar hooguit gewijzigd. De Jong en
Herweijer (2004, blz. 236–237) concluderen dat «[w]etten worden
veelal gewijzigd. Veel wijzigingen leiden tot het toevoegen van artikelen.
Tijdens hun leven worden de meeste wetten omvangrijker. [en]... de productiviteit
van de departementen op het gebied van ministeriële regelingen stijgt
gestaag.» Het woord «productiviteit» wordt hier in een niet-economische
betekenis gebruikt: departementen «produceren» inderdaad veel
regels, maar het is geen productiviteit met maatschappelijke meerwaarde. Het
voorbeeld van de WHW is veelzeggend. Een eenvoudige conclusie dringt zich
op: «rules breed rules.» De eerste stelling die de regeldynamiek
beschrijft, is daarom: regels creëren regels.De regelproductiegroei wordt verder versterkt door de interactie met de
regelproducenten (van Witteloostuijn, 2003). Inspiratiebron is de theorie
van de invloed van de demografische kenmerken van topmanagers op beslissingen,
gedragingen en prestaties (Finkelstein en Hambrick, 1996). De tweede stelling
is even eenvoudig als de eerste stelling: «rule-makers breed rules.»
De toeneming van de regeldruk zal stijgen met het aantal regelmakende en -controlerende
ambtenaren. Het aantal nieuwe regels stijgt met het aantal regelmakers.De derde stelling is subtieler: regelmakers zijn productiever naarmate
hun affiniteit met de inhoud van de regels groter is. Het Ministerie van Justitie
zal meer regels produceren naarmate meer juridisch geschoolde beleidsambtenaren
in dienst zijn. De Tweede Kamer zal meer onderwijswetgeving vaststellen naarmate
het aantal onderwijsspecialisten groter is. Als de minister van Onderwijs
bijvoorbeeld een «onderwijs»-achtergrond heeft, zal hij of zij
een groter behoefte aan regelproductie ten toon spreiden. Het hechte netwerk
van onderwijsspecialisten in de Kamer en een omvangrijk ambtelijk apparaat
verklaren dus waarom het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW)
berucht is om de overdaad aan regelgeving.De vierde stelling is die van de gevestigde belangen. Regels roepen gedragsaanpassingen
in de samenleving op. Partijen gaan zich richten op de bestaande regelgeving
en benutten die regels om hun belangen te beschermen. Afschaffen van regels
neemt die bescherming weg, en roept dus negatieve reacties op. De mobilisatie
van degelijke tegenkrachten fnuikt het vermogen tot regelafschaffing (zie
ook hierna).Onder welke omstandigheden wordt de vicieuze cirkel doorbroken?Waar het gevoel van urgentie in het politieke circuit maar beperkt is
doorgedrongen, daar wordt zowel in de organisatiewetenschappen als in de economie
met regelmaat aandacht gevraagd voor de noodzaak van structurele hervormingen
en deregulering. De gehanteerde onderzoekmethodologie is vaak die van de kosten-batenanalyse:
als de kosten van regelgeving maar groot genoeg zijn of de baten maar laag
genoeg uitvallen, is het wenselijk te dereguleren. In de praktijk blijkt het
echter eenrichtingsverkeer te zijn. Eenmaal ingestelde regelgeving is gekomen
om te blijven. In de afgelopen jaren is hier in de literatuur van de openbare
financiën een aantal verklaringen voor gegeven. Fernandez en Rodrik (1991)
benadrukken het belang van de onzekere uitkomst van het hervormingsproces.
Bij het tegengaan van bureaucratisering of het terugdringen van regelgeving
is lang niet altijd duidelijk welke groepen in de samenleving zullen winnen
en welke zullen verliezen. Fernandez en Rodrik (1991) verwijzen in deze context
naar de voorkeur voor de status quo: als mensen het niet zeker weten, blijven
ze zitten waar ze zitten. Wanneer de gevolgen van afschaffing van regels onzeker
zijn, blijven de regels bestaan.Een ander argument is de inkomensverdeling. Heel vaak heeft het terugdringen
of opheffen van regulering op korte of lange termijn consequenties voor de
inkomensverdeling. Met regelgeving is in veel gevallen een web van kruissubsidies
verknoopt die nauwelijks afzonderlijk te stroomlijnen zijn. Wijzen op de gevolgen
voor de inkomensverdeling is veelal genoeg om de politiek de lust te ontnemen
om over te gaan op maatregelen tegen bureaucratisering en regeldruk.Desalniettemin bestaat een aantal relevante voorbeelden van landen die
de bureaucratisering en regeldruk sterk hebben weten te verminderen. Het Verenigd
Koninkrijk en Nieuw Zeeland zijn bijvoorbeeld in de jaren tachtig en negentig
van de vorige eeuw in staat gebleken verhoudingsgewijs ingrijpende maatregelen
te lanceren. Koedijk en Kremers (1996) geven een overzicht van een aantal
aansprekende gevallen. De rode draad in hun analyse is dat de tegenkrachten
die de reductie van regelgeving en bureaucratie verhinderen, dermate dominant
zijn dat het bijna alleen lukt in een (bijna-)noodsituatie, waarbij het land
bankroet dreigt te gaan of de munt in een vrije val is beland. Alleen onder
dergelijke crisisomstandigheden worden de tegenkrachten vloeibaar, en lijkt
een voldoende sterk gevoel van urgentie te ontstaan om bureaucratisering en
overregulering fors aan te pakken. Nicoletti en Scarpetta (2003) komen in
een overzicht van 18 OESO-landen tot een soortgelijk inzicht. Zij stellen
dat landen die op achterstand staan ten opzichte van de technologieleider
in een bedrijfssector, meer geneigd zijn om te dereguleren dan landen die
zich in de buurt van de leider bevinden. Met andere woorden: een zekere zelfgenoegzaamheid
noopt niet tot hervormingen.In Nederland is vooralsnog geen sprake van een dergelijke noodsituatie,
zodat een breed gedragen gevoel van urgentie ontbreekt om eindelijk de daad
bij het woord te voegen. Alleen via het aanpakken van de regelgevende instituties
kan daarom benodigde vooruitgang worden geboekt, zodat de zichzelf versterkende
beweging van verdergaande bureaucratisering en regulering «automatisch»
wordt doorbroken.BeleidsadviesOndanks het ontbreken van een gevoel van urgentie, is het doorbreken van
de vicieuze cirkel van bureaucratisering en overregulering dringend geboden.
De ervaring leert dat weinig regeringen een dergelijke daadkracht gegeven
is. Ook het thans lopende programma Andere Overheid is niet de waterscheiding
die het twee jaar geleden beloofde te zijn. Kaasschaafmethoden die vooral
ambtelijk worden gedragen, bieden geen oplossing omdat de tegenkrachten
te sterk zijn. De ervaringen in het Verenigd Koninkrijk en Nieuw Zeeland laten
zien dat alleen een krachtig beleid met een duidelijke belofte van de politiek
om het beleid vol te houden kan leiden tot een doorbreking van de vicieuze
cirkel van bureaucratisering en overregulering. Wie de status quo wil doorbreken,
kan het beste bij de bron van regels beginnen: de regelproducenten. Door het
aantal en de invloed van de regelproducenten te reduceren, kan de vicieuze
cirkel worden doorbroken. Echter: die ervaringen maken ook duidelijk dat een
eenmalige beleidsinspanning onvoldoende soelaas biedt. Na de ingreep is een
permanente zelfevaluatie nodig, waarbij periodiek het nut van bestaande regelgeving
opnieuw wordt bezien. Wij stellen de volgende concrete maatregelen voor:• Laat een externe partij een grove taakevaluatie maken van ieder
ministerie op basis van een kosten-batenanalyse. Schaf overbodige taken en
informatieverplichtingen af, en hef de bijbehorende directies op. Immers,
«rule-makers breed rules»: de enige manier om het proces te stoppen
is via een drastische reductie van het aantal regelmakers – desgewenst
tot nul. Van iedere informatieplicht moet de noodzaak worden vastgesteld.
Anders moet deze plicht worden afgeschaft.• Bij een aantal ministeries zullen hierdoor grote delen van het
takenpakket komen te vervallen, terwijl de resterende taken makkelijk bij
andere departementen zijn onder te brengen. Hef in die gevallen het ministerie
op.• Introduceer een «sunset»-clausule in het ontwerpen
van regels en wetten. Zonder een actief, positief besluit door beide kamers
om de regel te verlengen, sterft de regel na vijf jaar. Voor elke regel is
een aparte beslissing tot verlenging nodig.• Ieder voorstel voor nieuwe wet- en regelgeving wordt gecompenseerd
met een voorstel voor afschaffing van bestaande wet- en regelgeving met meer
dan evenredige lastendruk op burgers en bedrijfsleven op hetzelfde beleidsterrein.• Maak één minister verantwoordelijk voor het dereguleringsprogramma.
De ervaring heeft geleerd dat ministers zich ontwikkelen tot belangenbehartigers
van hun departement. De minister die verantwoordelijk is voor het dereguleringsprogramma,
komt daardoor met zijn of haar collega's in conflict. Om die reden heeft alleen
de minister-president voldoende gezag om een dergelijk dereguleringsprogramma
met succes te kunnen leiden. Alleen de minister-president heeft de minimale
directe departementale verantwoordelijkheid die noodzakelijk is voor onpartijdigheid.De voorgestelde taakevaluaties per departement zouden verstrekkende gevolgen
kunnen hebben. Wij noemen drie voorbeelden. Het Ministerie van OC&W is
berucht om zijn overdaad aan regelgeving. Recente ervaringen bevestigen dat
de driehoek kamercommissie – minister – ambtelijk apparaat zelfstandig
niet in staat is dit proces te doorbreken. Dit illustreert eerdergenoemde
onderzoekresultaten: een overdaad aan onderwijsdeskundigen leidt tot een overdaad
aan regels op onderwijsgebied. Hooguit tijdelijk wordt onder politieke druk
de regelproductie even teruggeschroefd.1 Alleen
interventie van buiten het netwerk van onderwijsdeskundigen, door een voor
deregulering verantwoordelijk minister, kan hier voor een doorbraak zorgen
die beklijft.Als tweede voorbeeld noemen wij het Ministerie van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit (LNV). Het valt moeilijk in te zien waarom de landbouw, een
bedrijfstak die slechts twee procent van het bruto nationaal inkomen voor
zijn rekening neemt, een apart ministerie nodig heeft. De resterende taken
op het gebied van natuur kunnen bij het ministerie voor Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieuhygiëne (VROM) worden ondergebracht.Ten slotte geldt iets soortgelijks voor het Ministerie van Economische
Zaken (EZ). Een actief industriebeleid wordt inmiddels niet meer gevoerd,
terwijl concurrentietoezicht is ondergebracht bij een onafhankelijke toezichthouder.
Daarmee zijn de klassieke taken van EZ vervallen, en kan het ministerie mogelijk
beter worden opgeheven. De opheffing van de ministeries van LNV en EZ sluiten
ook aan bij internationale ontwikkelingen.Departementale herindelingen zijn totnogtoe geen succes geweest. Veelal
hebben zij slechts geleid tot een langdurig integratieproces vanwege de uiteenlopende
culturen op de diverse departementen. De Raad ziet departementale herindeling
dan ook niet als een middel tot vermindering van de bureaucratisering, maar
als een resultaat daarvan, simpelweg omdat taken worden afgestoten. Als de
voorgestelde taakevaluaties goed worden uitgevoerd, dan moet een reductie
van het aantal departementale ambtenaren met tientallen procenten mogelijk
zijn en zou het aantal ministeries mogelijk tot zes à zeven kunnen
worden teruggebracht.De Raad van Economisch AdviseursProf.dr. W. H. Buiter (voorzitter)Prof.dr. S. C. W. EijffingerProf.dr. C. G. KoedijkProf.dr. C. N. TeulingsProf.dr. A. van WitteloostuijnSecretaris: dr. H.P. van DalenReferentiesAlgemene Rekenkamer (2004) Aandacht voor financiële
gevolgen van Europees beleid, Den Haag: Algemene Rekenkamer.Bovens, M. en K. Yesilkagit (2004) The impact of European legislation
on national legislation: some preliminary findings for the Netherlands, Gepresenteerd
op de 2004 EGPA-conferentie «Four months after: administering the New
Europe», Ljubljana, 1–3 september 2004.Fernandez, R. en D. Rodrik (1991) Resistance to reform: status-quo bias
in the presence of individual-specific uncertainty, American
Economic Review 81: 1146–1155.Finkelstein, S. en D.C. Hambrick (1996) Strategic leadership:
Top executives and their effects on organizations. Minneapolis: West
Publishing.Jong, E. de, en M. Herweijer (2004) Alle regels tellen,Beleidswetenschap 3: 223–241.Jong, G. de, en A. van Witteloostuijn (2005) De Wet op het Hoger en Wetenschappelijk
onderwijs (WHW): een voorbeeld vanboulimia-regelgeving, Onderzoekrapport SOM. Groningen: Faculteit der Economische
Wetenschappen.Koedijk, K. G. en J. M. Kremers (1996) Market opening, regulation and
growth in Europe, Economic Policy/October: 445–467.March, J. G., M. Schultz en X. Zhou (2000) The dynamics
of rules: Change in written organizational rules. Stanford: Stanford
University Press.Nicoletti, G., en S. Scarpetta, 2003, Regulation, productivity and growth:
OECD evidence, Economic Policy, 2003/April: 9–72.Olson, M. (1996) Big bills left on the sidewalk: why some nations are
rich and others are poor, Journal of Economic Perspectives 10: 3–24.Rodrik , D. (1996) Understanding economic policy reform, Journal of Economic Literature 34: 9–42.Schulz, M. (1998) Limits to bureaucratic growth: the density dependence
of organizational rule births, Administrative Science Quarterly 43: 845–876. Tang, P. en G. Verweij (2004) Reducing the administrative burden in the
European Union, CPB Memorandum, Den Haag: CPB.Wetenschappelijke Raad voor Regeringsbeleid (2004) Bewijzen van goede dienstverlening. Amsterdam: Amsterdam University
Press.Witteloostuijn, A. van (2003) The ecology of law, International Journal of the Sociology of Law 31: 55–67.XNoot1Gedetailleerde informatie over het huidige programma is te vinden op de
website van het ministerie van Economische Zaken. Daar wordt een cumulatieve
drukvermindering van € 4,1 miljard in 2007 in het vooruitzicht gesteld.
De Raad acht, gezien de vele ervaringen met gelijksoortige operaties in het
verleden, de kans op realisatie hiervan gering omdat het huidige programma
te veel op de kaasschaafmethode is gebaseerd zonder voldoende institutionele
borging. Verderop in dit advies wordt uitgelegd waarop deze verwachting is
gebaseerd en waarom de Raad pleit voor een radicaal andere aanpak. Daarnaast
kunnen nog twee kanttekeningen worden gemaakt. In de eerste plaats is een
totale drukvermindering van ruim vier miljard naar het oordeel van de Raad
veel te mager. In de tweede plaats moet de reductie van de regeldruk worden
gericht op de samenleving als geheel, en niet alleen op het bedrijfsleven.XNoot1Het tellen van regels is geen sinecure omdat de regelopbouw in het algemeen
complex is, met meerdere domeinen en niveaus. Stanford kent bijvoorbeeld academische
en administratieve regelgeving op drie uiteenlopende niveaus. Het gevolg is
dat achter elke regel vaak een veelvoud van subregels schuil gaat.XNoot2De Algemene Rekenkamer (2004) stelt dat meer dan de helft van de Nederlandse
regelgeving tegenwoordig een Brusselse herkomst heeft. De bron daarvoor is
een niet-onderbouwd percentage in een circulaire van de Inspectie der Rijksfinanciën
uit 2002. De Jong en Herwijer (2004) taxeren daarentegen dat hooguit 16 procent
van de nieuwe nationale weten regelgeving het gevolg is van EU-invloed. Deze
bevinding wordt ondersteund door onderzoek in Denemarken, Oostenrijk en het
Verenigd Koninkrijk (Bovens en Yesilkagit, 2004). Ten aanzien van de administratieve
lastendruk wordt gesteld dat 40 procent hiervan van buiten Nederland komt
(Tang en Verweij, 2004). «Administratieve lasten» zijn volgens
het ministerie van Financiën (zie www.administratievelasten.nl) de kosten
voor het bedrijfsleven om te voldoen aan informatieverplichtingen die voortvloeien
uit wet- en regelgeving van de overheid. Gegeven deze definiëring van
regeldruk vormen de «administratieve lasten» slechts een deel
van de kosten die verbonden zijn aan regelgeving. Kosten die door de burger
als consument, werknemer, belegger, investeerder of student worden gedragen,
zijn bijvoorbeeld niet inbegrepen.XNoot1Merk op dat een verminderde regelproductie vaak nog altijd leidt tot een
toeneming van de regelvoorraad omdat zelfs dan in het algemeen het aantal
nieuwe regels groter is dan het aantal afgeschafte regels. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30123-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl