Wet aanpassing wettelijke gemeenschap van goederen; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28867, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

03-12-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

28867 nr. 6

27-11-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAlgemeenInleidingKoude uitsluitingDe rechterlijke goedkeuring voor het maken, wijzigen of
opheffen van huwelijkse voorwaarden staande het huwelijkAdviseringVoorlichtingDe keuze voor een beperkte(re) gemeenschap van goederenWijzigingen in relatie tot (levens-)verzekeringenARTIKELSGEWIJSArtikel IArtikel 83Artikel 87Artikel 93Artikel 94Derde lidZevende lidAchtste lidArtikel 96Artikel 97Artikel 99Artikel 102Artikel 130Artikel II (Overgangsbepaling)Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28867Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 63 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 867Wijziging van de titels 6, 7 en 8 van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek
(aanpassing wettelijke gemeenschap van goederen)nr. 6NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 27 november 2003AlgemeenGraag dank ik de leden van de fracties die in het verslag hebben gereageerd
voor hun vragen en opmerkingen over dit op het eerste gezicht technische,
maar bij nadere beschouwing niet onbelangrijke wetsvoorstel. Zowel de leden
van de fractie van het CDA als die van de PvdA als ook die van de VVD en die
van de ChristenUnie stellen verschillende vragen over de zogenoemde «koude
uitsluiting». Ik zal die vragen hieronder gezamenlijk beantwoorden.
Voorts zullen de vragen naar aanleiding van de brief van 9 juli 2003
van het Verbond van Verzekeraars gezamenlijk beantwoord worden onder het kopje
«Wijzigingen in relatie tot (levens-)verzekeringen».De hierna te noemen artikelen zijn telkens die van Boek 1 van het Burgerlijk
Wetboek dan wel van dit wetsvoorstel tot wijziging van dit boek, tenzij anders
aangegeven. Hetgeen vermeld wordt met betrekking tot de huwelijksgoederengemeenschap
geldt evenzeer voor de goederengemeenschap bij een geregistreerd partnerschap.InleidingIn dit onderdeel zal ik in het bijzonder ingaan op de kritische vragen
en opmerkingen van de leden van de fractie van de ChristenUnie en van de leden
de SGP-fractie, die de nodige twijfels hebben. Graag zal ik trachten hen te
overtuigen van de wenselijkheid en het nut van het onderhavige wetsvoorstel.De leden van de fractie van de ChristenUnie zijn er nog niet van overtuigd
of de voorliggende wijziging van de wettelijke gemeenschap van goederen het
meest aansluit bij de wensen die bij de meest betrokkenen leven, opdat zo
min mogelijk mensen zich behoeven te buigen over de vraag of afwijking van
de hoofdregel voor de hand ligt. Zij merken op dat de wettelijke gemeenschap
van goederen meer in naam dan de facto blijft bestaan. In de argumentatie
voor het standpunt van deze leden wordt verwezen naar de uitslag van de NIPO-enquête
en naar de Emancipatie Effect-rapportage. Wat de wijziging van de schuldenregeling
betreft wordt gewezen op de regeling die de ene echtgenoot behoedt voor lichtvaardig
aangegane schulden ten laste van de gemeenschap door de andere echtgenoot
(artikel 109) en wordt gevraagd waarom deze bepaling niet voldoet. Ook wat
het bestuur betreft weegt het argument naar de opvatting van deze leden evenmin
zwaar. Is er juist bij huwelijken in gemeenschap van goederen niet sprake
van gezamenlijke tenaamstelling? En is niet veel sprake van gemeenschappelijk
beheer van de financiën, gemeenschappelijke aanschaf, aanschaf voor de
ander of voor de een ten behoeve van de ander? De eenvoud van de bestaande
regeling wordt losgelaten. Dat blijkt alleen al uit de lengte van de voorgestelde
artikelen ten opzichte van de huidige artikelen. Deze leden vragen ook naar
de maatschappelijke consequenties van de voorgestelde regeling. Sluit het
wetsvoorstel wel aan bij het natuurlijke verwachtingspatroon van mensen? Zullen
mensen wel bereid zijn om ten aanzien van de aanbreng uitputtende lijsten
te maken?Graag ga ik in op deze vragen en opmerkingen. Grote lijn van de gehouden
NIPO-enquête is dat de Nederlandse bevolking op de hoogte is van de
inhoud van het huidige hoofdstelsel, maar daaruit niet de passende consequenties
trekt. Ik wind er geen doekjes om als ik schrijf dat men naar zichzelf toe
redeneert: goederen worden immers door zowel gehuwden als samenwonenden en
alleenstaanden vaker als gemeenschappelijk beschouwd dan schulden. Over de
aanbreng zijn in deze enquête geen vragen gesteld. Wel over erfrechtelijke
verkrijgingen en schenkingen. Bijna de helft van de bevolking vindt dat hetgeen
door een van beiden is geërfd buiten de gemeenschap van goederen moet
blijven. De Emancipatie Effect-rapportage, waarnaar de leden van de fractie
van de ChristenUnie verwijzen, beveelt juist aan om vanuit emancipatie-optiek
de huwelijksgemeenschap te beperken tot uitsluitend datgene wat partners samen
opbouwen gedurende het huwelijk. Ik begrijp dan ook niet dat de leden van
de fractie van de ChristenUnie juist deze rapportage noemen om zich kritisch
te tonen over het gekozen stelsel van een beperktere gemeenschap van goederen.
Voorts wijzen zij erop dat, als het gaat om een mogelijk te sterke positie
van schuldeisers artikel 109 voorziet in een regeling die de ene echtgenoot
behoedt voor te lichtvaardig aangegane schulden ten laste van de gemeenschap.
Ik merk op dat deze bepaling in stand wordt gelaten. De enige bepaling die
nieuw is in de schuldenregeling, is artikel 96, derde lid. Die bepaling betreft
het verhaal van een door een echtgenoot in privé aangegane schuld op
de goederen der gemeenschap. Als het gaat om de te sterke positie van schuldeisers
dan betreft dat de privé-schuldeisers van een echtgenoot die zich naar
huidig recht op de gemeenschap kunnen verhalen, indien het privé-vermogen
onvoldoende verhaal biedt, terwijl ook de andere echtgenoot tot diezelfde
gemeenschap gerechtigd is. De opheffing van de gemeenschap, bedoeld in artikel
109, is een verstrekkende maatregel die in veel gevallen te laat komt, als
zij al verzocht wordt. Zij heeft tot gevolg dat de echtgenoot die haar verzoekt,
zijn aandeel in gemeenschap opgeeft. Artikel 96, derde lid, werkt tijdens
het bestaan van de gemeenschap en slijpt de scherpe kantjes af van het verhaal
van de privé-schulden van een echtgenoot op de gemeenschap.Verder gaan deze leden in op de bestuursregeling. Lang niet altijd zullen
goederen op naam van beide echtgenoten staan, lang niet altijd worden goederen
aan beide echtgenoten tezamen geleverd. Naar huidig recht heeft dan die echtgenoot
het bestuur van wiens zijde het goed in de gemeenschap is gevallen. Het is
mede in het licht van de al eerder door deze leden aangehaalde Emancipatie
Effect-rapportage dat de huidige bestuursregeling wordt aangepast.De leden van de fractie van de ChristenUnie maken voorts een opmerking
over de verminderde eenvoud van de bestaande regeling, af te leiden uit de
lengte van de voorgestelde artikelen ten opzichte van de huidige lengte van
deze artikelen. Inderdaad is de huidige regeling minder lang. De toekomstige
regeling is wat ingewikkelder, maar getracht is zoveel mogelijk eenvoud te
bewaren en te voorkomen dat de nieuwe regels tot meer conflicten
leiden. Het huidige stelsel waarin in beginsel bij huwelijk alles gemeenschappelijk
wordt en de verkrijgingen tijdens het huwelijk ook tot de gemeenschap gaan
behoren, heeft het voordeel van de eenvoud, maar het nadeel van de grofheid.
Het stelsel impliceert dat ook voor het huwelijk door een der aanstaande echtgenoten
gemaakte schulden na het huwelijk op het gemeenschappelijk geworden vermogen,
dat voor het huwelijk aan de andere echtgenoot toebehoorde, kunnen worden
verhaald. Het stelsel betekent ook dat niet onder uitsluitingsclausule krachtens
erfopvolging, making of gift door de ene echtgenoot verkregen goederen deel
gaan uitmaken van de gemeenschap en bij een verdeling aan de andere echtgenoot
kunnen toekomen. Privé-schulden van de ene echtgenoot kunnen worden
verhaald op de gemeenschap, tenzij de andere echtgenoot privé-goederen
van de ene echtgenoot kan aanwijzen die verhaal bieden. Omdat deze consequenties
van het huidige stelsel als onbillijk worden beschouwd, is daaraan tegemoet
gekomen in het nieuwe stelsel. Maar niet tegen elke prijs. Om te voorkomen
dat de beperking van de gemeenschap van goederen tot veel conflicten aanleiding
gaat geven en het beroep op de rechter zal toenemen, is in artikel 94 lid
8 bepaald dat, indien tussen echtgenoten een geschil bestaat aan wie van hen
beiden een goed toebehoort en geen van beiden zijn recht op dat goed kan bewijzen,
het goed als gemeenschapsgoed wordt aangemerkt. Deze bewijsregel is opgenomen
om mogelijke conflicten in de kiem te smoren.Ten slotte vragen deze leden naar de maatschappelijke consequenties van
de voorgestelde regels en meer in het bijzonder naar de noodzaak van het maken
van een beschrijving van aangebrachte goederen, als men wil dat deze gemeenschappelijk
worden. Met de voorgestelde regeling wordt ernaar gestreefd om de gemeenschap
van goederen te beperken tot datgene wat door de echtgenoten tijdens het huwelijk
wordt opgebouwd. Naar mijn oordeel sluit dit doel aan bij de maatschappelijke
opvattingen over het huwelijk en de positie van de echtgenoten binnen het
huwelijk. Er wordt niet gebroken met een bestaand verwachtingspatroon, er
wordt aangesloten bij een verwachtingspatroon dat mijns inziens past in de
huidige tijd. Dit betekent dat ik er niet vanuit ga dat echtgenoten voorafgaande
aan het huwelijk steeds lijsten met aanbreng zullen opstellen. Ik ga ervan
uit dat dat uitzondering is. Daarenboven is het ook mogelijk dat bepaalde
goederen, zoals een huis dat voorafgaande aan het huwelijk verkregen is, gemeenschappelijk
worden door dat ten aanzien van slechts dat goed in de notariële akte
van transport te laten bepalen. Er wordt rekening mee gehouden dat echtgenoten
geen administratie bijhouden van de goederen die tot het privé-vermogen
behoren. Kunnen zij in hun onderlinge verhouding niet aantonen of een goed
tot een hunner privé-vermogens behoort, dan wordt dat goed, zoals hierboven
al opgemerkt, als gemeenschapsgoed aangemerkt (artikel 94, achtste lid). De
voorgestelde bewijsregel werkt in de onderlinge verhouding van de echtgenoten
ten gunste van de gemeenschap.Terecht beschouwen de leden van de SGP-fractie dit wetsvoorstel als het
meest ingrijpende van de drie voorstellen tot herziening van het huwelijksvermogensrecht.
Dat betreft inderdaad de voorgestelde beperkingen van de wettelijke gemeenschap
van goederen.Deze leden verwachten in de praktijk veel problemen bij de toepassing
van de vergoedingsvorderingen. Inderdaad zal het niet altijd even eenvoudig
zijn om de omvang van de vergoedingsvordering te bepalen, maar de onbillijkheid
van de huidige situatie is zo groot dat de kwestie van de omvang van de vergoedingsvordering
die bij de oplossing van het bestaande probleem een rol speelt, daarbij in
het niet valt. Dat is dan ook de reden dat niet is afgezien van de regeling
als voorgesteld in artikel 87.Wat de voorgestelde bestuursregeling betreft hebben deze leden niet helemaal
ongelijk dat het voorstel de facto minder verandering bewerkstellligt als
de iure verondersteld zou kunnen worden. In de huidige praktijk
zal immers de onbevoegdheid van een echtgenoot tot het bestuur over een goed
der gemeenschap dat van de zijde van de andere echtgenoot in de gemeenschap
is gevallen, weinig problemen opleveren door de regeling van het overlaten
van het bestuur (artikel 90, derde lid) en door de ruime derdenbescherming
(artikel 92, eerste lid). Dat neemt niet weg dat het juist is om de huidige
praktijk waarin in feite ieder der echtgenoten bevoegd is tot het bestuur
van de goederen der gemeenschap, andere dan de op naam staande goederen, tot
uitgangspunt te nemen.Deze leden vragen of de voorgestelde aanpassing en de toepassing ervan
niet uitgaan van de veronderstelling dat echtgenoten in staat en bereid zullen
zijn een adequate boekhouding op te zetten en bij te houden. Wordt deze veronderstelling
ondersteund door ervaringen, onder andere wat betreft het Amsterdams verrekenbeding?
Als er bij de aanvang van de gemeenschap privé-vermogens zijn of als
er goederen krachtens erfopvolging, making of gift verkregen zijn, dan zullen
er naast de gemeenschap privé-vermogens bestaan volgens dit wetsvoorstel.
De praktijk bij het Amsterdams verrekenbeding stemt niet tot optimisme ten
aanzien van het bijhouden van een administratie door echtgenoten. Daarmee
is dan ook rekening gehouden in de bepalingen over de gemeenschap van goederen.
Echtgenoten hebben het zelf in de hand ervoor te zorgen dat privé-vermogens
ook inderdaad privé blijven door bijvoorbeeld effecten of geld op aparte
rekeningen te zetten en ook overigens een administratie bij te houden. Doen
zij dat niet en kunnen zij in hun onderlinge verhouding bij geschil niet aantonen
dat bepaald vermogen aan hen privé toekomt, dan wordt ervan uitgegaan
dat het vermogen gemeenschappelijk is. De voorgestelde regeling biedt echtgenoten
handvat om hetgeen privé is privé te houden, maar maakt men
daarvan geen gebruik en kan achteraf niet vastgesteld worden dat het goed
privé is, dan wordt het als gemeenschappelijk aangemerkt. De verantwoordelijkheid
voor de administratie van privé-vermogen wordt met andere woorden gelegd
bij de echtgenoten zelf. Ik meen met het voorgaande te hebben duidelijk gemaakt
dat ook de nieuwe regeling helder en begrijpelijk is.De leden van de SGP-fractie vragen om een gedetailleerde reactie op de
paragrafen 4 tot en met 9 van een commentaar op het wetsvoorstel van de hoogleraren
Van der Burght, Luijten en Meijer dat is verschenen in het Weekblad voor Privaatrecht,
Notariaat en Registratie (WPNR), nr. 6545, p. 649–657. Graag geef ik
die reactie. Daaraan voorafgaand ga ik in op de slotconclusie van het artikel
dat het wetsvoorstel op enkele kleine uitzonderingen na volstrekt onaanvaardbaar
is en opnieuw bijgezet dient te worden bij de mislukte pogingen om ons wettelijk
stelsel af te schaffen. Ik waardeer het overigens dat schrijvers ook positieve
punten zien, zij het dat deze onder het wat zure kopje «schrale troost»
worden gepresenteerd. De drie hoogleraren merken op dat de wetgever zich eens
met de échte problemen bezig moet gaan houden, maar maken niet duidelijk
welke die echte problemen dan zijn. Het voorstel zou inzicht in de realiteit
van het huwelijksvermogensrecht missen en slechts een theoretisch verhaal
zijn dat in de praktijk tot mislukken gedoemd is.Het is gemakkelijker om dergelijke conclusies aan het papier toe te vertrouwen
dan om aan te geven wat er dan wel zou moeten gebeuren en welke onderwerpen
dan wel (opnieuw) geregeld zouden moeten worden. Daarover bij de genoemde
schrijvers dan ook geen woord. Eerdere concepten van dit wetsvoorstel zijn
verschillende malen uitgebreid besproken met in de rechtspraktijk werkende
personen uit de advocatuur, het notariaat, de zittende magistratuur, maar
ook met personen uit de wetenschap. Een laatste concept is uitgebreid binnen
het notariaat in ringvergaderingen besproken. Ik merk ten overvloede op dat
de suggestie van de drie hoogleraren pertinent onjuist is dat deze besprekingen
in ringvergaderingen tot doel hadden kritiek uit de praktijk in de kiem te smoren. Het ging hier om een consultatie die op verzoek van de Koninklijke
Notariële Beroepsorganisatie (KNB) heeft plaatsgevonden aan de hand van
door de KNB opgestelde vragen.Dat hier sprake zou zijn van een grotendeels onaanvaardbaar wetsvoorstel,
een «studeerkamerproject» dat inzicht in de realiteit van het
huwelijksvermogensrecht ontbeert, is in alle overleg en consultatie niet aan
de orde geweest, ook niet in wat mildere bewoordingen. Ik heb dan ook geen
reden te veronderstellen dat deze nogal verstrekkende opmerkingen meer inhouden
dan het particuliere commentaar van enige hoogleraren.In par 4.2 noemen de schrijvers van het artikel reeds de naam misleidend
van de gemeenschap waarom het hier gaat. Omdat er drie vermogens (kunnen)
ontstaan, zou niet gesproken mogen worden van een gemeenschap van goederen,
zoals in artikel 94, eerste lid, is aangegeven. Zoals hierboven is uiteengezet,
wordt met een gemeenschap van goederen gedoeld op het gemeenschappelijke vermogen
dat echtgenoten gedurende hun huwelijk opbouwen. De omstandigheid dat er drie
vermogens kunnen zijn (twee privé-vermogens en een gemeenschappelijk
vermogen) doet er niet aan af dat het gaat om een gemeenschap van goederen.
Vanaf het tijdstip van de huwelijkssluiting treedt immers boedelmenging op.
De «misleiding» waarop de schrijvers doelen, kan alleen bestaan
in het feit dat naar huidig recht gesproken wordt van de wettelijke gemeenschap
van goederen die meer omvat dan de gemeenschap naar nieuw recht. Omdat volstrekt
duidelijk is welke de verschillen zijn ten opzichte van het huidige recht,
is het onjuist om te stellen dat de terminologie «gemeenschap van goederen»
misleidend is. Overigens zij opgemerkt dat in het huidige artikel 93 nog gesproken
wordt van «algehele gemeenschap van goederen». Het bijvoeglijk
naamwoord «algehele» wordt in het wetsvoorstel niet langer gehanteerd.Schrijvers merken vervolgens op dat het ontwerp zonderling aandoet, omdat
de thans bestaande keuzestelsels uit titel 8 vervallen, maar als hoofdstelsel
een beperkte gemeenschap van goederen wordt ingevoerd dat naar het oordeel
van de schrijvers sterk lijkt op de gemeenschap van winst en verlies. Aangezien
zij niet motiveren waarom de voorgestelde beperking van de wettelijke gemeenschap
van goederen niet gecombineerd kan worden met het vervallen van twee keuzestelsels
in Boek 1 BW, en het zonderlinge karakter hiervan niet zonder meer in het
oog springt, is het niet mogelijk om hierop veel te zeggen.In paragraaf 5 van het artikel gaan schrijvers in op het voorgestelde
artikel 87. Zij vinden de argumentatie dat de bijzondere verhouding van de
echtgenoten de achtergrond vormt voor het verlaten van het in het privaatrecht
geldende nominaliteitsbeginsel niet serieus genoeg. Ik zie niet in waarom
deze argumentatie niet serieus genoeg zou zijn. Schrijvers geven toe dat het
voorgestelde artikel 87 een einde maakt aan de moeilijk te verdedigen tegenstelling
tussen de rechtsgevolgen van het financieren met gelden van de andere echtgenoot
en het niet verrekenen krachtens een verrekenbeding. Naar huidig recht geldt
in het eerste geval het nominaliteitsbeginsel en in het tweede geval de zogenoemde
beleggingsleer.Terecht merken schrijvers op dat toepassing van artikel 87 ook negatief
kan uitpakken voor de echtgenoot-geldschieter, namelijk als het aangekochte
goed in waarde daalt. Dat is in de memorie van toelichting (p. 18) met zoveel
woorden onderkend. Daarop bestaat een uitzondering in het geval dat het privé-vermogen
van de echtgenoot zonder zijn toestemming is aangewend. Ontstaat er verschil
van mening over de vraag of toestemming is verkregen voor de investering in
het aan de andere echtgenoot toekomende goed dan zal daarvan bewijs geleverd
moeten worden. Een opdracht tot overboeking van geld afkomstig van de echtgenoot-geldschieter
bijvoorbeeld zal erop wijzen dat toestemming is verleend. Geschillen hierover
kunnen echter niet uitgesloten worden.Waarom deze regeling aan een doorsnee-burger niet uit te leggen zou zijn,
zoals schrijvers opmerken, is mij niet duidelijk.In paragraaf 6 worden de artikelen 94 en 95 besproken. Omdat privé-vermogens
naast gemeenschappelijke vermogens kunnen ontstaan, is op het eerste gezicht
het houden van een administratie van belang. De verantwoordelijkheid daarvoor
wordt bij de echtgenoten zelf gelegd. De bewijsregel van artikel 94, achtste
lid, leidt ertoe dat een goed in de verhouding van de echtgenoten onderling
als gemeenschapsgoed wordt aangemerkt, als men zijn recht op dat goed niet
kan bewijzen. Ik ben daarop hierboven reeds ingegaan.In par. 6.3 wordt ingegaan op de «talloze» uitzonderingen
op de gemeenschapsregel. Waarop door de schrijvers precies gedoeld wordt,
blijft onduidelijk omdat de vele verwijzingen naar artikelen en artikelleden
in dit onderdeel op vergissingen berusten. Waarschijnlijk zijn deze op een
eerder concept van het wetsvoorstel gebaseerd. De weinig fraaie wetssystematiek
waarop gedoeld wordt, is niet de systematiek die in het ingediende wetsvoorstel
gevolgd is.Schrijvers merken op dat de bepaling ten aanzien van de schulden moeilijkheden
zal geven (het gaat hier overigens niet om artikel 94, derde lid, zoals schrijvers
menen, maar om artikel 94, zevende lid). Ik merk op dat in de huidige situatie
de heersende opvatting is dat schulden die behoren bij niet tot de gemeenschap
behorende goederen, zelf ook niet tot de gemeenschap behoren. In veel gevallen
zal het duidelijk zijn dat een schuld tot het privé-vermogen behoort.
Het voorbeeld dat schrijvers noemen (een hypothecaire schuld om een privé-pand
te restaureren) spreekt wat dat betreft tot de verbeelding. Grensgevallen
zullen zich in dit soort situaties altijd voordoen. Dat er soms een overlap
kan zijn met verknochte schulden (opgenomen in artikel 94, vijfde lid, en
niet in artikel 95, derde lid, zoals schrijvers opmerken) behoeft geen bezwaar
op te leveren.Op de laatste vraag in par. 6.3 van het artikel is op pag. 21 van de memorie
van toelichting (bovenaan) reeds ingegaan.In par. 6.4 wordt op de zaaksvervangingsregel ingegaan. Deze staat, anders
dan schrijvers menen in artikel 95 en niet in artikel 96. De opmerkingen onder
a tot en met c over deze bepaling betreffen de bepaling van de omvang van
de récompense. Wat het houden van een administratie betreft zij nog
eens opgemerkt dat, als echtgenoten dat niet doen en dus niets aangetoond
kan worden, de vergoeding aan de gemeenschap niet vastgesteld kan worden en
dus nihil is dan wel, als deze vordering wel vastgesteld kan worden, maar
de wijziging van de oorspronkelijke omvang niet, de vordering nominaal is.
De eerste kwestie (is er een vergoedingsvordering) speelt onder huidig recht
ook.Aan de orde komt vervolgens het vervallen van artikel 125. Ik zie niet
in dat er misverstand kan bestaan over de vraag of als het artikel vervalt,
de daar gegeven mogelijkheid zou blijven bestaan. Het antwoord daarop luidt
dat die mogelijkheid verdwijnt.Aan het slot van par. 6.4 komen drie opmerkingen aan de orde die moeilijk
te plaatsen zijn, omdat de artikelleden waarnaar wordt verwezen, niet in verband
staan met de gemaakte opmerkingen.In par. 7 komt artikel 96, derde lid, aan de orde, maar aan het slot van
deze paragraaf ook een niet meer bestaand vierde lid van dit artikel.Gevraagd wordt wat de titel van de overneming is, die artikel 96, derde
lid, mogelijk maakt. Dat is de wet zelf. Aan een dergelijke overneming dient
de andere echtgenoot, zo nodig daartoe gedwongen via kort geding, mee te werken.
Ik zie niet in waarom in het huwelijksgoederenrecht een dergelijk volstrekt
redelijk recht van overneming niet geïntroduceerd zou mogen worden. Daarmee
is de bijzondere gemeenschap die de huwelijksgoederengemeenschap is, niet
«plots» getransformeerd in een eenvoudige gemeenschap. Er is dan
ook geen reden om de bestuursregeling te bepleiten als bedoeld in artikel
3:170 BW. Tot tweemaal toe wordt deze regeling onaanvaardbaar
genoemd, maar een redelijke argumentatie daarvoor wordt node gemist.Schrijvers geven aan dat de Faillissementswet in verband met het recht
tot overneming aanpassing behoeft, maar geven niet aan in welk opzicht. Naar
aanleiding van deze opmerking het volgende. De in artikel 96, derde lid, opgenomen
bevoegdheid tot overneming wordt uitgeoefend tegenover de andere echtgenoot.
Een privé-schuldeiser van die andere echtgenoot heeft de uitoefening
van deze bevoegdheid te dulden. Indien deze bevoegdheid vóór
het faillissement van de echtgenoot-schuldenaar wordt uitgeoefend, maar er
nog niet geleverd is op het tijdstip van faillissement, is het uit de uitoefening
van de bevoegdheid tot overneming voortvloeiende recht op levering in het
faillissement een concurrente en voor verificatie in aanmerking komende vordering.
Zou de bevoegdheid tijdens het faillissement van de echtgenoot-schuldenaar
worden uitgeoefend, dan ontstaat een niet-verifieerbare vordering (deze is
immers niet ontstaan vóór het faillissement) die geen boedelschuld
is. De regel dat het verhaal voor een niet tot de gemeenschap behorende schuld
beperkt is tot de helft van de opbrengst van het uitgewonnen goed, blijft
gelden in faillissement.Par. 8 betreft de bestuursregeling. Hierboven is al aangegeven dat de
nieuwe bestuursregeling inderdaad feitelijk niet veel zal veranderen.Naast de «schrale troost» komt in par. 9 de uitsluiting van
iedere gemeenschap aan de orde. Ik ga op dat punt hieronder uitgebreid in.Koude uitsluitingDe leden van de CDA-fractie vragen wat het overwegende bezwaar is tegen
het verlenen van de bevoegdheid aan de rechter op billijkheidsgronden de situatie
te corrigeren, als echtgenoten zelf in het huwelijksvermogensregime geen rekening
hebben gehouden met onbetaalde zorgarbeid, voor zover deze heeft geleid tot
een vermeerdering van de verdiencapaciteit van de buitenshuis werkende partner
en een vermindering van de verdiencapaciteit van de zorgende partner. Zij
vragen daarbij de gemaakte afweging om het onderwerp voorshands te laten rusten
te motiveren in het licht van het doel, namelijk de bescherming van de economisch
zwakkere partij. Ook de leden van de PvdA-fractie stellen hierover vragen.
Zij vragen in het bijzonder of ik van oordeel ben dat een overeenkomst houdende
«koude uitsluiting» ongewenst is en of een dergelijke overeenkomst
in zijn gevolgen door middel van wetgeving dient te worden ingeperkt en zo
ja, of het wenselijk is dan dit onderwerp bij dit wetsvoorstel te regelen.De bescherming van de economisch zwakkere partij krijgt in het huwelijksvermogensrecht
onder andere gestalte door de eis van tussenkomst van de notaris zowel bij
het maken van huwelijkse voorwaarden voorafgaande aan het huwelijk als bij
het maken, wijzigen of opheffen van huwelijkse voorwaarden staande huwelijk.
Daarbij zij opgemerkt dat de rol die de rechter naar huidig recht heeft bij
het maken, opheffen of wijzigen van huwelijkse voorwaarden staande huwelijk
een andere is dan die van de rechter die onder omstandigheden bestaande huwelijkse
voorwaarden bij het einde van het huwelijk kan doorbreken wegens strijd met
de redelijkheid en billijkheid. Over de rol van de rechter bij de wijziging,
het maken of opheffen van huwelijkse voorwaarden staande huwelijk hieronder
meer.De bescherming van de economisch zwakkere partij krijgt ook gestalte doordat
het uitgangspunt in het Nederlandse huwelijksvermogensrecht de gemeenschap
van goederen is. Dat uitgangspunt blijft ook onder het nieuwe recht bestaan.
Beide echtgenoten delen in principe in hetgeen tijdens het huwelijk is opgebouwd.
Daarmee wordt aangesloten bij hetgeen in de overtuiging van de Nederlandse
bevolking past, voor zover die valt vast te stellen. Het maken van huwelijkse
voorwaarden voorafgaande aan het huwelijk neemt weliswaar toe, maar dat blijft
een minderheid van de huwelijken en naar mijn oordeel is dat ook
de meest wenselijke situatie. Het basis-huwelijksvermogensregime als zodanig
beschermt de economisch zwakker partij. Ook in de Emancipatie Effect-rapportage
wordt daarvan uitgegaan.In de uitzonderingssituatie waarin er huwelijkse voorwaarden worden gemaakt,
rust een grote verantwoordelijkheid op de notaris die de (aanstaande) echtgenoten
op behoorlijke wijze heeft voor te lichten. De situatie waarin geen rekening
wordt gehouden met onbetaalde zorgarbeid, betreft in het bijzonder huwelijkse
voorwaarden die «koude uitsluiting» impliceren. Dat zijn die huwelijkse
voorwaarden waarin iedere gemeenschap van goederen is uitgesloten én
waarin ook geen verrekenbeding ten aanzien van overgespaarde inkomsten is
overeengekomen. Deze huwelijkse voorwaarden komen in een kleine minderheid
van de gevallen voor. Zij worden om zeer uiteenlopende redenen gemaakt. Reden
kan zijn dat het huwelijk voor (een van) beide aanstaande echtgenoten een
tweede huwelijk is en er uit het eerste huwelijk geërfd vermogen is of
dat er een (groot) (familie)vermogen in het spel is. In die gevallen lost
het feit dat de economisch zwakkere partij bij echtscheiding met lege handen
staat, zich op in een ruime alimentatie. Overeenkomsten inhoudende uitsluiting
van iedere gemeenschap van goederen acht ik dan ook op zichzelf niet ongewenst.
In bepaalde situaties kunnen deze overeenkomsten aangewezen zijn.In de tegenwoordige tijd zal een notaris niet snel adviseren tot «koude
uitsluiting» als redelijkerwijs te voorzien valt dat uit het huwelijk
kinderen geboren zullen worden en een van beide echtgenoten in verband met
de zorg voor het huishouden en de kinderen minder zal gaan werken. Dat er
zich nog steeds situaties voordoen waarin de «koude uitsluiting»
tot schrijnende consequenties leidt bij echtscheiding vloeit ook voort uit
de omstandigheid dat het lang heeft geduurd voordat het notariaat van zijn
bijzondere voorlichtingsplicht in deze gevallen doordrongen was.Het is echter niet alleen de notaris op wie een bijzondere verantwoordelijkheid
rust. Er is ook een eigen verantwoordelijkheid van beide aanstaande echtgenoten
om in dit opzicht zichzelf en de ander te beschermen tegen beslissingen waarvan
men achteraf grote spijt krijgt.Een bepaling, zoals gesuggereerd in de Emancipatie Effect-rapportage om
de rechter in het licht van de redelijkheid en billijkheid de mogelijkheid
te geven overeengekomen huwelijkse voorwaarden te doorbreken, betekent niet
alleen een vergaande inbreuk op de contractsvrijheid, maar kan ook een conflictopwekkend
karakter hebben. De wet gaat immers de rechter een handvat bieden om in te
breken op overeengekomen huwelijkse voorwaarden. Echtgenoten die elkaar bij
echtscheiding niet al te zeer ter wille zijn, krijgen hiermee een (extra)
stok om mee te slaan. Daarvan ben ik geen voorstander.Bij al het voorgaande komt nog een formeel argument. In dit wetsvoorstel
gaat het om de gemeenschap van goederen. De suggestie uit de Emancipatie-Effectrapportage
ziet echter op situaties waarin er juist geen gemeenschap van goederen is.
Het onderwerp past met andere woorden minder goed bij het onderwerp van juist
dit wetsvoorstel.Het zijn de bovenstaande argumenten die mij tot het oordeel hebben gebracht
om het onderwerp voorshands te laten rusten. Mijn hoop is erop gericht dat
de moderniseringsslag die nu wordt gemaakt, ertoe leidt dat de noodzaak van
en wens tot het maken van huwelijkse voorwaarden in ieder geval niet toeneemt
en wellicht zelfs afneemt.De leden van de VVD-fractie hebben het gevoel dat er een vorm van frictie
bestaat tussen de mogelijkheid tot het aangaan van een overeenkomst van uitsluiting
van elke gemeenschap van goederen en het feit dat personen, nadat zij met
elkaar zijn gehuwd automatisch een gemeenschap van goederen opbouwen. Zij
vragen aan te geven hoe het een zich tot het ander verhoudt. Een gemeenschap
van goederen ontstaat als er geen huwelijkse voorwaarden voorafgaande aan
het huwelijk zijn gemaakt. Bij huwelijkse voorwaarden, dat is
de overeenkomst waarop de leden van de VVD-fractie doelen, kunnen andere afspraken
worden gemaakt. Die afspraken kunnen ook inhouden dat er geen gemeenschap
van goederen zal ontstaan op het tijdstip van de huwelijkssluiting. Die ontstaat
dan ook niet. De overeenkomst wordt aangeduid als «huwelijkse voorwaarden».
Zij wordt aangegaan bij notariële akte. Wil de overeenkomst tegenover
derden werken, dan dient zij bekend gemaakt te worden in het huwelijksgoederenregister.De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen of de vrees gedeeld
wordt dat het vraagstuk van de «koude uitsluiting» in aantallen
en omvang zou kunnen toenemen, nu een stelsel wordt voorgesteld dat de facto
naar hun oordeel eigenlijk weinig meer weg heeft van een gemeenschap van goederen
daar immers als hoofdregel de aangebrachte goederen daartoe niet meer behoren.
Anders dan deze leden zie ik geen rechtstreeks verband tussen de voorgestelde
beperking van de gemeenschap van goederen en een toename van de aantallen
huwelijkse voorwaarden waarin een «koude uitsluiting» wordt overeengekomen.
Integendeel, de voorgestelde beperking van de gemeenschap van goederen, in
het bijzonder ten aanzien van de aanbreng, zou er wellicht toe kunnen leiden
dat, wanneer het gaat om tweede en verdere huwelijken waarin er (geërfd)
vermogen uit een eerder huwelijk is, koude uitsluiting achterwege wordt gelaten,
nu krachtens de wet het aangebrachte vermogen buiten de gemeenschap blijft.De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen voorts of mijn besluit
om geen regels voor te stellen die de gevolgen van een «koude uitsluiting»
kunnen beperken een voorlopig of definitief besluit is. Zoals hierboven is
aangegeven, zijn er tal van redenen waarom ik thans geen dergelijke regeling
zal voorstellen. Ik zie op dit moment geen goede reden om daarop terug te
komen.De rechterlijke goedkeuring voor het maken, wijzigen of
opheffen van huwelijkse voorwaarden staande het huwelijkDe leden van de fractie van het CDA vragen in aansluiting op hun vragen
over de «koude uitsluiting» of de minister nader kan motiveren
waarom voor de rechter nog wél een rol moet blijven weggelegd bij het
maken, wijzigen of opheffen van huwelijkse voorwaarden staande het huwelijk.
Zoals hierboven aangeduid, is de rol van de rechter hier een andere. Van hem
wordt goedkeuring verlangd en geen oordeel of bestaande huwelijkse voorwaarden
in bepaalde gevallen wegens strijd met de redelijkheid en billijkheid geheel
of gedeeltelijk opzij gezet kunnen worden. In het bijzonder het belang van
derden, te weten schuldeisers, rechtvaardigt deze rol van de rechter. Ik acht
dit een goede taakverdeling tussen enerzijds de notaris, die de belangen van
beide partijen alsmede de rechtszekerheid als algemeen belang heeft te bevorderen,
en anderzijds de rechter die door middel van de goedkeuringsprocedure waakt
voor de belangen van derden en het algemene belang dat huwelijkse voorwaarden
niet in strijd zijn met dwingende regels, de openbare orde en goede zeden.
Nu deze bepalingen omtrent de goedkeuring door de rechter zeer recent gewijzigd
zijn (Wet van 31 mei 2001, Stb. 275), wacht ik eerst de ontwikkelingen in
de praktijk af alvorens eventueel opnieuw wijzigingen voor te stellen. Ook
de leden van de VVD-fractie stellen over deze rechterlijke goedkeuring vragen.
In het bijzonder vragen zij hoe lang het zal duren voordat de kwestie van
de rechterlijke goedkeuring opnieuw zal worden bezien en of nu al kan worden
aangegeven op welke termijn deze rechterlijke goedkeuring weer in ogenschouw
wordt genomen. Ervan uitgaande dat de onderhavige wetgeving op 1 januari 2005
in werking zou kunnen treden, indien de Staten-Generaal hiermee instemmen,
kan ik mij voorstellen dat in het jaar 2007 opnieuw naar de rechterlijke goedkeuring
voor staande huwelijk gemaakte huwelijkse voorwaarden wordt gekeken.AdviseringDe leden van de VVD-fractie merken op dat het erop lijkt dat bij de voorbereiding
van het wetsvoorstel geen overleg gevoerd is met de Koninklijke Beroepsorganisatie
van Gerechtsdeurwaarders. Dat is juist. De reden is dat het wetsvoorstel voor
de tenuitvoerlegging, in het bijzonder het beslag op goederen van de gemeenschap,
in het algemeen geen bijzondere consequenties heeft. Uitzondering daarop vormt
de in artikel 96, derde lid, voorgestelde bevoegdheid tot overneming van een
goed.VoorlichtingZowel de leden van de CDA-fractie als die van de fractie van de PvdA vragen
naar de wijze waarop de wijzigingen in het huwelijksvermogensregime onder
de aandacht van het brede publiek gebracht gaan worden. Ook de leden van de
fractie van de ChristenUnie vragen wat er aan voorlichting gedaan zal worden
om de wijzigingen goed over het voetlicht te brengen. Zoals ik in de memorie
van toelichting (p. 12) heb aangegeven, onderken ik het belang van goede voorlichting
en van het betrekken hierbij van de organisaties die in de praktijk veel met
dit onderwerp te maken hebben, zoals de KNB. Gelet op het feit dat er voor
bestaande huwelijken door het voorgestelde overgangsrecht praktisch gesproken
weinig verandert, zal die voorlichting gericht plaatsvinden. De leden van
de PvdA-fractie doen de suggestie om er in ieder geval voor te zorgen dat
bij de aangifte van het huwelijk («ondertrouw») voorlichting op
papier verschaft wordt. Dat is een goede suggestie die zeker in overweging
genomen zal worden. Hoewel het onderwerp van het huwelijksvermogensrecht de
meeste aanstaande echtgenoten niet zeer bekoort, is het zeker aangewezen dat
zij tijdig voor het huwelijk op de hoogte kunnen zijn van het gegeven dat
bij gebreke van huwelijkse voorwaarden hetgeen zij ten huwelijk aanbrengen
privé-vermogen blijft, tenzij notarieel is vastgelegd dat die vermogensbestanddelen
tot het gemeenschappelijk vermogen zullen behoren, en dat hetgeen krachtens
erfrecht of schenking verkregen wordt ook tot het privé-vermogen behoort.De keuze voor een beperkte(re) gemeenschap van goederenDe leden van de CDA-fractie vragen of het gestelde in de memorie van toelichting
dat een uitsluitingsclausule met betrekking tot erfrechtelijke verkrijgingen
vrijwel standaard in schenkingsakten en testamenten is opgenomen, niet eerder
het gevolg is van de standaard advisering door de notaris in plaats van het
gevolg van een bewuste keuze van de erflater(s). Naar mijn mening zal zowel
het een als het ander een rol spelen. De notaris zal in zijn advisering deze
kwestie standaard aan de orde stellen. Degene die heeft verzocht om het opmaken
van een testament zal wellicht zelf ook al over dit punt nagedacht hebben,
dan wel door de notaris op gedachten gebracht worden. Het zal zeker niet zo
zijn dat de notaris deze uitsluitingsclausules standaard in akten opneemt
zonder dat besproken te hebben met de toekomstige erflater.De leden van de PvdA-fractie merken op dat met de voorgenomen beperking
van de omvang van de gemeenschap, in samenhang met de overige wijzigingen,
het belang van een goede administratie over een langere periode van de verschillende
vermogens aanzienlijk toeneemt. In veel gevallen zal een dergelijke administratie
niet gevoerd worden, hetgeen uiteindelijk kan leiden tot een toename van conflicten
en een toename en/of verdieping van het aantal beroepen op de rechter. Deze
leden vragen of ik deze zorg deel en of er aandacht aan besteed zal worden.
Ik ben mij er zeker van bewust dat het gegeven dat de beperking van de omvang
van de gemeenschap met zich meebrengt dat het privé houden van
vermogens afzonderlijke administratie vergt. Om te voorkomen dat op dit punt
veel conflicten gaan rijzen en het beroep op de rechter zal toenemen, is,
zoals in de Inleiding is opgemerkt in antwoord op vragen en opmerkingen van
de leden van de fractie van de ChristenUnie, in artikel 94, achtste lid, bepaald
dat, indien tussen echtgenoten een geschil bestaat aan wie van hen beiden
een goed toebehoort en geen van beiden zijn recht op dat goed kan bewijzen,
het goed als gemeenschapsgoed wordt aangemerkt. Deze bewijsregel is opgenomen
om mogelijke conflicten zoveel mogelijk te dempen. Bij de ontbinding van de
gemeenschap is ieder der echtgenoten voor de helft tot die gemeenschap gerechtigd.
Dit betekent dat een goed dat een echtgenoot als privé-goed beschouwt,
maar waarop hij zijn recht niet kan bewijzen weliswaar bij de verdeling van
de gemeenschap aan hem toegedeeld kan worden, maar dat daartegenover staat
dat andere goederen uit de gemeenschap dan aan de andere echtgenoot dienen
toe te komen dan wel dat deze een vordering uit overbedeling toekomt.De leden van de VVD-fractie willen de garantie dat het voorgestelde huwelijksgoederenregime
niet tot meer juridisering zal leiden en tot veel meer gerechtelijke procedures
zal leiden als bij echtscheiding de goederen dienen te worden verdeeld. Welke
praktische problemen kunnen zich voordoen als door schuldeisers een beroep
wordt gedaan op de nieuw voorgestelde schuldenregeling? Voor een algemene
beschouwing over de afwegingen die hebben geleid tot het voorstel om de gemeenschap
van goederen te beperken, verwijs ik graag naar mijn opmerkingen in de Inleiding.
Het huidige stelsel heeft het voordeel van de eenvoud, maar is grof. Getracht
is de nadelen van die grofheid enigszins te beperken, maar het aan de verantwoordelijkheid
van de echtgenoten over te laten om daaraan invulling te geven. Een ontbrekende
administratie van privé-goederen, leidt ertoe dat in de onderlinge
verhouding van de echtgenoten goederen als gemeenschappelijk worden beschouwd.
In het achtste lid van artikel 94 komt dat tot uitdrukking. Uiteraard werkt
een dergelijke bewijsregel niet ten nadele van schuldeisers. Een schuldeiser
die voor een door een der echtgenoten aangegane schuld verhaal zoekt, zal
zich op de (mede) op naam van die echtgenoot staande goederen kunnen verhalen
en daarop conservatoir en, in het bezit van een titel, executoriaal beslag
kunnen laten leggen. Ten aanzien van andere goederen ligt het in de praktijk
voor de hand dat een schuldeiser er vanuit gaat dat het een gemeenschapsgoed
betreft. De andere echtgenoot kan door middel van verzet tegen het voorgenomen
verhaal op het goed in het geval van conservatoir beslag (artikel 708 Rv.)
of verzet tegen het executoriale beslag (artikel 456 Rv.) tegen het beslag
bezwaar maken.De schuldenregeling van artikel 96 is grotendeels overgenomen uit het
huidige recht (artikel 96, eerste lid, stemt overeen met het huidige artikel
95, eerste lid; artikel 96, tweede lid, stemt overeen met het huidige artikel
96, eerste lid; artikel 96, vierde lid, stemt overeen met het huidige artikel
95, tweede lid en artikel 96, vijfde lid, stemt overeen met het huidige artikel
96, tweede lid). Alleen artikel 96, derde lid, is nieuw. Dat nieuwe derde
lid geldt alleen voor privé-schulden van een echtgenoot die verhaald
worden op de gemeenschap. Dat betreft niet de meest voor de hand liggende
situaties.Ik heb er vertrouwen in dat de thans voorgestelde wijzigingen goed aansluiten
bij hetgeen in deze tijd wenselijk geacht wordt. Het stelsel is niet zodanig
verfijnd dat het voor de rechtspraktijk een onwerkbaar geheel wordt. Getracht
is daarenboven te voorkomen dat het stelsel aanleiding geeft tot allerlei
conflicten die ten overstaan van de rechter uitgevochten moeten worden. Daarmee
wil ik niet zeggen dat er geen huwelijksvermogensrechtelijke conflicten kunnen
ontstaan. Wie ruzie zoekt, vindt altijd wel een stok om mee te slaan. De leden van de VVD-fractie vragen voorts in het licht van de voorgestelde
wijzigingen in te gaan op de problemen met de verevening van pensioenrechten
en in het bijzonder het probleem dat het vaak zeer lang duurt voordat de pensioenberekeningen
aan de scheidende partijen bekend zijn. Ik merk op dat de verevening van pensioenrechten
in geen enkel opzicht verband houdt met het onderhavige wetsvoorstel. Ingevolge
het huidige artikel 94, vierde lid, overgenomen in artikel 94, tweede lid,
onder b van het wetsvoorstel maken pensioenrechten waarop de Wet verevening
pensioenrechten bij scheiding van toepassing is, geen deel uit van de gemeenschap.
Wat de door de leden van de VVD-fractie gesignaleerde problemen betreft, merk
ik op dat deze niet de wetgeving over de verevening van pensioenrechten betreffen,
maar de uitvoering ervan, waarvoor de medewerking van de pensioenfondsen noodzakelijk
is. Ik zal de kwestie onder de aandacht brengen van de minister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid.Wijzigingen in relatie tot (levens-)verzekeringenZowel de leden van de fractie van het CDA als die van de PvdA als ook
die van de SGP stellen vragen naar aanleiding van de brief van het Verbond
van Verzekeraars van 9 juli 2003. Ik zal deze vragen hieronder gezamenlijk
beantwoorden en daarbij de volgorde van de brief van het Verbond aanhouden.1. Ontbinding van de gemeenschap door indiening van een verzoek tot (echt)scheiding
en inschrijving in het huwelijksgoederenregister van dat verzoek; relatie
met het arrest van de Hoge Raad van 18 maart 1994, NJ 1995, 410In het voorgestelde artikel 99 wordt het tijdstip van ontbinding van de
gemeenschap door (echt)scheiding vervroegd van de inschrijving van de echtscheiding
in de registers van de burgerlijke stand onderscheidenlijk van de scheiding
van tafel en bed in het huwelijksgoederenregister naar het tijdstip van de
indiening van het verzoekschrift tot (echt)scheiding bij de rechter. Tegen
derden kan de ontbinding slechts worden tegengeworpen als het verzoekschrift
is ingeschreven in het huwelijksgoederenregister.In het arrest Van Tholen-Kemna/Nationale Nederlanden heeft de Hoge Raad
beslist dat een beding in een overeenkomst waarbij een bepaalde persoon is
aangewezen als degene aan wie de ingevolge deze overeenkomst te verrichten
betalingen moeten worden gedaan, een «redelijke grond» in de zin
van artikel 6:34 lid 1 BW1 oplevert, waarop de
schuldenaar zonder tot enig nader onderzoek te zijn gehouden mag afgaan en
dat hij zulks doende, bevrijdend heeft betaald, ook als deze persoon achteraf
blijkt toen deelgenoot in een ontbonden huwelijksgemeenschap te zijn geweest.
Dit is slechts anders wanneer de schuldenaar ten tijde van die betaling wist
of op grond van een tijdige mededeling van de andere deelgenoot of diens erfgenamen
had behoren te begrijpen dat degene die door het beding is aangewezen, jegens
die anderen niet tot het ontvangen van de betaling bevoegd was.Er is geen reden om aan te nemen dat aan deze beslissing van de Hoge Raad
geen betekenis meer toekomt of een andere betekenis toekomt, nu enkel het
tijdstip van de ontbinding van de huwelijksgoederengemeenschap wijzigt. De
verzekeraar kan dus in het algemeen zonder raadpleging van het huwelijksgoederenregister
bevrijdend betalen, ook aan een deelgenoot in een ontbonden huwelijksgoederengemeenschap,
tenzij hij wist of op grond van een tijdige mededeling had behoren te begrijpen
dat degene aan wie krachtens de verzekering betaald wordt tot de ontvangst
van de betaling jegens de andere deelgenoot of deelgenoten niet bevoegd was. 2. Informatieverplichting na ontbinding van de huwelijksgoederengemeenschapIn het wetsvoorstel is in artikel 83 opgenomen een informatieverplichting
van echtgenoten jegens elkaar. Deze informatieverplichting geldt ongeacht
of de echtgenoten in enige gemeenschap van goederen zijn gehuwd. Zodra de
echtscheiding is ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand, geldt
niet langer deze informatieplicht. Titel 6 is blijkens het opschrift immers
van toepassing op echtgenoten (zie het huidige art 92a voor van tafel en bed
gescheiden echtgenoten). In de periode tussen de ontbinding van de huwelijksgoederengemeenschap
en de (echt)scheiding blijft artikel 83 van toepassing. Nadien geldt een informatieverplichting
die afgeleid wordt uit artikel 3:166 lid 3 BW. Ingevolge deze bepaling is
op de rechtsbetrekkingen tussen deelgenoten artikel 6:2 BW van toepassing.
Dit betekent dat de deelgenoten in een gemeenschap verplicht zijn zich jegens
elkaar te gedragen overeenkomstig de eisen van de redelijkheid en billijkheid.
De redelijkheid en billijkheid impliceert voor deelgenoten in een ontbonden
huwelijksgoederengemeenschap dat zij elkaar desgevraagd inlichtingen verschaffen
omtrent de stand van het vermogen en de schulden, voor zover nodig ten behoeve
van een behoorlijk beheer van de ontbonden, maar nog niet verdeelde gemeenschap
of voor zover nodig in verband met de verdeling (vergelijk ook artikel 3:194
BW). Het komt mij voor dat de door het Verbond van Verzekeraars voorgestelde
aan artikel 166 van boek 6 BW toe te voegen regel die voor alle gemeenschappen –
dus niet alleen voor de ontbonden huwelijksgoederengemeenschap – zou
gelden, in het licht van het voorgaande niet nodig is. Ik zie ook niet in
dat de rechtszekerheid, na bovenstaande uitleg, een dergelijke bepaling vergt.3. Betekenis van «bij de verkrijging» voor levensverzekeringenIngevolge het voorgestelde artikel 95 blijft een anders dan om niet verkregen
goed buiten de gemeenschap, indien het bij de verkrijging voor meer dan de
helft van de tegenprestatie ten laste van het eigen vermogen komt. Het Verbond
van Verzekeraars vraagt hoe het begrip «bij de verkrijging» moet
worden uitgelegd, als het gaat om levensverzekeringen tegen premiebetaling.De voorgestelde regel is ontleend aan het huidige artikel 124, tweede
lid, onder toevoeging van de woorden «bij de verkrijging». Deze
toevoeging is bedoeld als verduidelijking, gelet op de thans bestaande onduidelijkheid
over het tijdstip waarnaar beoordeeld dient te worden of de tegenprestatie
al dan niet voor meer dan de helft ten laste van het eigen vermogen is gekomen.
Ik besef dat die verduidelijking in het geval van een levensverzekering, waarbij
premies betaald moeten worden, tot onduidelijkheid kan leiden. In een overleg
over de door het Verbond van Verzekeraars gestelde vragen is van de zijde
van het Verbond gesuggereerd dat bij levensverzekeringen achteraf, dus bij
het einde van de verzekering (in het algemeen wanneer de verzekering tot uitkering
komt dan wel afkoop plaatsvindt) vastgesteld dient te worden welk deel van
de premies ten laste van het privé-vermogen zijn gekomen en welk deel
ten laste van het gemeenschappelijk vermogen. Dan kan ook vastgesteld worden
of meer dan de helft van de premies ten laste van het eigen vermogen is gekomen.
Uiteraard vergt dit een bewaring van bijvoorbeeld bankafschriften voor langere
tijd. Ik deel deze opvatting van het Verbond. Ten overvloede zij opgemerkt
dat het voorgaande alleen van toepassing is op verzekeringen die tijdens het
huwelijk aangegaan worden. Artikel 95, eerste lid, gaat er immers vanuit dat
er een gemeenschap van goederen bestaat. 4. Betaling van premies levensverzekering en mogelijke gevolgen voor het
successierecht; omvang van de vergoedingsplichtIngevolge artikel 13 van de Successiewet 1956 worden verkrijgingen krachtens
levensverzekering of derdenbeding die plaatsvinden ten gevolge van of na het
overlijden van een persoon gelijkgesteld met erfrechtelijke verkrijgingen.
Dergelijke verkrijgingen worden daardoor als fictieve erfrechtelijke verkrijgingen
in de heffing van successierecht betrokken. Een uitzondering geldt voor die
verkrijgingen ten behoeve waarvan niets is onttrokken aan het vermogen van
de erflater. In het zogenoemde premiesplitsingsbesluit van de Staatssecretaris
van Financiën van 6 december 2001, nr. CPP2001/3550M wordt nader ingegaan
op deze uitzondering. Aangegeven wordt welke elementen van belang zijn bij
de beoordeling van de vraag of ten behoeve van een overlijdensuitkering al
dan niet iets is onttrokken aan het vermogen van de erflater. Essentieel is
door wie de premies voor de verzekering verschuldigd waren. Daarvoor is het
huwelijksvermogensregime mede van belang. Deze elementen zijn ontleend aan
de fiscale jurisprudentie met betrekking tot artikel 13 Successiewet en gelden
niet alleen in situaties waarin sprake is van premiesplitsing, maar in alle
situaties waarin sprake is van een uitkering ten gevolge van overlijden. Verder
wordt in het besluit meer specifiek ingegaan op de rechtsfiguur van premiesplitsing.Premiesplitsing komt voor bij gemengde verzekeringen, waarbij het kapitaal
tot uitkering komt bij in leven zijn van de verzekerde(n) op een bepaald tijdstip,
of bij overlijden van (één van) de verzekerde(n) vóór
dat tijdstip. De premie kan dan gesplitst worden in een gedeelte dat betrekking
heeft op de uitkering bij leven en een gedeelte dat betrekking heeft op de
uitkering bij overlijden. Voor de toepassing van artikel 13 Successiewet wordt
onder voorwaarden rekening gehouden met premiesplitsing. Wanneer de premie
ten behoeve van een overlijdensuitkering verschuldigd was door de partner
van de erflater ten gevolge van wiens overlijden de uitkering geschiedt, zal
aan de hand van het huwelijksvermogensregime beoordeeld moeten worden of de
premie (of een gedeelte daarvan) toch ten laste van de erflater is gekomen.
Voor deze beoordeling wordt – ongeacht of sprake was van premiesplitsing –
aangesloten bij het burgerlijk recht. Met andere woorden, het huwelijksvermogensregime
bepaalt dan of er al dan niet iets ten laste is gekomen van het vermogen van
de erflater.In de tot nu toe bestaande wettelijke gemeenschap van goederen geldt dat
de tijdens de huwelijkse periode verschuldigde premie voor de helft aan het
vermogen van de overledene is onttrokken. De premies ten behoeve van de levensverzekering
zullen in het algemeen immers uit het gemeenschapsvermogen betaald zijn, indien
zij krachtens de verzekeringsovereenkomst verschuldigd waren door een der
echtgenoten. Nu de gemeenschap van goederen beperkt wordt in die zin dat in
principe de aanbreng en de verkrijgingen krachtens erfrecht of schenking buiten
de gemeenschap vallen, wordt het van groter belang vast te stellen wie van
de echtgenoten de betalingen heeft gedaan. Uitgangspunt zal in dit geval zijn
dat premiebetalingen vermoed worden uit het gemeenschappelijk vermogen der
echtgenoten te zijn gedaan, tenzij aangetoond wordt dat de betalingen voor
meer dan de helft van de totaal verschuldigde premie uit het privé-vermogen
van de premieplichtige zijn voldaan of aangetoond kan worden dat de premies
uit het privé-vermogen van de andere echtgenoot zijn voldaan en daartegenover
een vergoedingsplicht staat. In dat laatste geval betreft het geen schenkingen.
Dit uitgangspunt impliceert geen nadelige verandering voor de «consument»
ten opzichte van de huidige situatie. Nu geldt immers steeds dat de verschuldigde
premies ten laste van het gemeenschappelijk vermogen geacht worden te zijn
gedaan en dus voor de helft aan het vermogen van de overleden echtgenoot
te zijn onttrokken, indien de echtgenoten in gemeenschap van goederen waren
gehuwd. Deze situatie blijft het uitgangspunt. De mogelijkheden om aan te
tonen dat er niets is onttrokken aan het vermogen van de overledene nemen
toe.De omvang van de vergoedingsplicht is gerelateerd aan de waarde van de
verzekering op het moment van voldoening van de vergoedingsvordering. Dat
volgt uit artikel 87 en, voor het geval van zaaksvervanging, uit artikel 95
jo 87. Daarmee is ook de laatste vraag uit de brief van 9 juli 2003 van het
Verbond van Verzekeraars beantwoord. Artikel 87 is een op de verhouding van
echtgenoten onderling toegespitste regeling van privaatrechtelijke aard.ARTIKELSGEWIJSArtikel IArtikel 83De vragen van de leden van de CDA-fractie en die van de fractie van de
SGP met betrekking tot een informatieverplichting van echtgenoten jegens elkaar
na ontbinding van de gemeenschap zijn hierboven bij de behandeling van de
brief van het Verbond van Verzekeraars beantwoord.De leden van de fractie van het SGP vragen wat de betekenis van de eerste
zin van artikel 83, waarin staat dat titel 7 van toepassing is op echtgenoten.
Ik ben ervan uitgegaan dat in deze vraag bedoeld is te verwijzen naar artikel
93. Geldt niet evenzeer voor de titels 6 en 8 dat deze op echtgenoten van
toepassing zijn? Wat titel 6 betreft blijkt uit het opschrift van de titel
voor welke rechtssubjecten de titel geldt. Artikel 92a is in dit verband ook
van belang. Titel 8 gaat over huwelijkse voorwaarden. Uit het eerste artikel
van deze titel (artikel 114) blijkt door wie huwelijkse voorwaarden gemaakt
kunnen worden. In dit licht is het begrijpelijk dat titel 7, dat als opschrift
heeft «De wettelijke gemeenschap van goederen» aanvangt met een
bepaling waarin is bepaald voor welke rechtssubjecten de titel geldt.Artikel 87De leden van de PvdA-fractie merken terecht op dat toepassing van artikel
87 een juiste administratie vergt.Artikel 93De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen wat de zinsnede «de
aard der bedingen» precies toevoegt aan «bij huwelijkse voorwaarden».
Kunnen echtgenoten alleen bij huwelijkse voorwaarden van deze titel afwijken
of kunnen zij dat ook op een andere wijze doen? Heeft de zinsnede «aard
der bedingen» alleen betrekking op bijvoorbeeld testamentaire beschikkingen?De zinsnede «aard der bedingen» moet worden gelezen in verband
met het woord «uitdrukkelijk». Artikel 93 geeft aan dat de regels
van titel 7 van regelend recht zijn. Afwijking van deze regels is mogelijk
bij huwelijkse voorwaarden, tenzij anders is bepaald. «Andere bepaling»
betekent dat bepaald kan zijn dat van een bepaalde regel bijvoorbeeld helemaal
niet afgeweken kan worden. Maar ook kan bepaald zijn dat niet alleen bij huwelijkse
voorwaarden, maar ook bijvoorbeeld bij een andere notariële akte kan
worden afgeweken van de wettelijke regels. Afwijking geschiedt uitdrukkelijk
of wordt afgeleid uit de aard van het beding dat is gemaakt. «Aard der
bedingen» ziet dus niet op een andere wijze van afwijken dan bij huwelijkse
voorwaarden en ook niet op testamentaire beschikkingen. «Aard
der bedingen» ziet op de wijze waarop bijvoorbeeld in huwelijkse voorwaarden
de afwijking van de wettelijke regels is geformuleerd. Vergelijk voor eenzelfde
regel artikel 132, tweede lid.Artikel 94Derde lidDe leden van de fractie van de ChristenUnie vragen of een eerste vereenvoudiging
zou zijn om de regel van artikel 94, derde lid, om te draaien. Dat zou betekenen
dat aangebrachte goederen in de gemeenschap vallen, tenzij uitdrukkelijk anders
bepaald is bij notariële akte, daaronder begrepen een akte van huwelijkse
voorwaarden of door middel van een aan de akte gehechte lijst dat een of meer
goederen buiten de gemeenschap vallen. Deze leden vinden dit een vereenvoudiging
vanuit de gedachte dat veel mensen zouden willen dat aangebrachte goederen
gemeenschappelijk zijn, terwijl in het wetsvoorstel van de omgekeerde veronderstelling
is uitgegaan. Het gaat dus om een oordeel over hetgeen voor een grote groep
mensen bij wijze van uitgangspunt zou dienen te gelden. Ik merk op dat een
concept-wetsvoorstel zeer breed en uitgebreid besproken is binnen het notariaat,
waar men met kwesties van huwelijksgoederenrechtelijke aard veel in aanraking
komt. Daaruit kwam naar voren dat de thans voorgestelde regel dat aangebrachte
goederen in beginsel niet tot de gemeenschap behoren op grote steun kon rekenen.
Dat is voor mij een voorname reden geweest om het voorstel te doen. Daarnaast
biedt ook de Emancipatie Effect-rapportage aan dit voorstel steun. Al met
al was er voor mij meer dan voldoende grond om juist dit uitgangspunt voor
te stellen.Zevende lidDe leden van de fractie van de SGP vragen of met de zinsnede «schulden
die tot (...) goederen behoren» wordt bedoeld schulden die goederen
«betreffen» en zo ja, of een taalkundige aanpassing dan niet gewenst
is. De termen «behoren» en «betreffen» kunnen mijns
inziens beide worden gebruikt. Ik zal echter de voorgestelde taalkundige verandering
bij nota van wijziging voorstellen.Achtste lidDe leden van de VVD-fractie vragen of door derden – schuldeisers –
ten behoeve van de executie van een schuld ervan uitgegaan mag worden dat
een goed tot de gemeenschap behoort behoudens tegenbewijs. Zij verwijzen daarbij
naar artikel 94, achtste lid. Ik merk op dat dit achtste lid een tussen echtgenoten
geldende bewijsregel bevat die echter niet ten nadele van schuldeisers werkt.
In de praktijk zal ten aanzien van een door de echtgenoten gezamenlijk aangegane
schuld op alle goederen van de echtgenoten beslag gelegd kunnen worden. Het
maakt niet uit of dit privé- dan wel gemeenschapsgoederen zijn. Ten
aanzien van een door een der echtgenoten aangegane schuld zal op zijn eigen
goederen of op de gemeenschapsgoederen beslag gelegd kunnen worden. Enkel
de privé-goederen van de andere echtgenoot kunnen niet tot verhaal
dienen. Wordt op die goederen beslag gelegd, dan kan de betrokken echtgenoot
om opheffing van het beslag vragen, maar dan mag van hem of haar iets meer
verwacht worden dan de enkele stelling dat het privé-vermogen betreft.
Reden daarvan is dat, in het bijzonder als het gaat om niet-registergoederen
en rechten aan toonder, in het algemeen alleen de echtgenoten zelf in staat
zijn aan te tonen dat het gaat om privé-vermogen. Artikel 96Op de zorg over de accuraatheid van de administratie dan wel de problemen
die achteraf kunnen ontstaan, waarover de leden van de PvdA-fractie een opmerking
maken, ben ik hierboven reeds ingegaan.De leden van de VVD-fractie vragen nader in te gaan op de eventuele problemen
die zich kunnen voordoen bij uitvoering van artikel 96, derde lid. Zij noemen
het voorbeeld dat het thans mogelijk is om met een «titel op de man»
derdenbeslag te leggen onder de werkgever van de vrouw. De vraag is hoe een
en ander uitpakt in het licht van artikel 96, derde lid. In de eerste plaats
zal vastgesteld dienen te worden of de schuld van de man waarvoor een executoriale
titel is verkregen een door de man aangegane privé- dan wel gemeenschapsschuld
betreft. Gaat het om een gemeenschapsschuld dan is artikel 96, derde lid,
niet van toepassing. Gaat het om een privé-schuld, waarvoor een gemeenschapsgoed
(te weten de inkomsten uit arbeid van de vrouw) wordt uitgewonnen, dan kan –
reeds naar huidig recht – de vrouw eigen goederen van haar echtgenoot
aanwijzen die voldoende verhaal bieden en in dat licht opheffing van het derdenbeslag
onder haar werkgever verzoeken. De inhouding tot aan de beslagvrije voet duurt
voort totdat de schuld is voldaan en duurt alleen maar langer als telkenmale
de helft van de inhouding zou worden uitgekeerd aan de andere echtgenoot,
waartoe een strikte interpretatie van artikel 96, derde lid, aanleiding zou
kunnen geven. Artikel 96, derde lid, kan in dit geval toepassing vinden, maar
het effect ervan is in dit geval wellicht niet zeer aantrekkelijk. De vraag
met betrekking tot de beslagvrije voet is hiermee eveneens beantwoord. Bij
cumulatieve derdenbeslagen (artikel 478 Rv.) wijzigt de hiervoor aangegeven
lijn zich niet. Gaat het om cumulatieve beslagen als bedoeld in artikel 458
Rv. dan dient eerst vastgesteld te worden of al deze beslagen gelegd zijn
voor privé-schulden van de ene echtgenoot. Zijn alle schulden privé-schulden,
dan kan het gemeenschapsgoed voor het geheel uitgewonnen worden, en gaat de
helft van de opbrengst naar de andere echtgenoot. De andere helft gaat naar
de schuldeisers. Dat ligt anders als een deel van de schuldeisers gemeenschapsschuldeiser
is, omdat deze zich op het volledige goed kunnen verhalen. In dat geval ontvangt
de andere echtgenoot zoveel minder dan de helft van de opbrengst als het verhaal
door de gemeenschapsschuldeisers nodig maakt. Is of zijn de schuldeiser(s)
en de echtgenoot-niet-schuldenaar voldaan en is er een executie-overschot,
dan ligt in artikel 96, derde lid, besloten dat dit overschot toekomt aan
de echtgenoot-schuldenaar in privé. Overigens komen beslagkosten eerst
ten laste van de totale opbrengst van een goed, voordat aan de andere echtgenoot
de helft van de opbrengst toekomt. Opbrengst betekent hier dus netto-opbrengst.De leden van de fractie van de ChristenUnie stellen de positie van schuldeisers
aan de orde. Zij vragen of artikel 96 niet tot misbruik aanleiding kan geven
doordat men zal stellen dat het goed waarop verhaal wordt gezocht niet tot
de gemeenschap behoort. Hoe kan de schuldeiser die stelling betwisten als
echtgenoten het daarover onderling eens zijn? Voorts achten deze leden de
mate van realiseerbaarheid van het recht op vergoeding uit de gemeenschap
niet erg groot. Zoals al is opgemerkt in antwoord op vragen van de leden van
de VVD-fractie, is wat de schuldenregeling betreft alleen artikel 96, derde
lid, nieuw. De overige artikelleden zijn rechtstreeks afkomstig uit het huidige
recht (artikelen 95 en 96 huidig recht). De kritiek die op de schuldenregeling
die wordt geuit betreft dan ook het huidige recht. Wat de positie van schuldeisers
betreft is het van belang vast te stellen wie aansprakelijk is en vervolgens
of het gaat om een gemeenschapsschuld dan wel een privé-schuld. Gaat
het om een schuld waarvoor beide echtgenoten voor het geheel aansprakelijk
zijn, dan maakt het niet uit op welk vermogen de schuldeiser
zich verhaalt en zal het argument dat het gaat om privé-vermogen slechts
in de interne verhouding van de echtgenoten aanleiding kunnen geven tot vergoedingsrechten.
Gaat het om een privé-schuld van een der echtgenoten, dan kan deze
schuld verhaald worden op zijn privé-vermogen (dat ligt het meest voor
de hand), maar ook op het gemeenschapsvermogen. De schuld kan alleen niet
verhaald worden op het privé-vermogen van de andere echtgenoot, die
immers niet aansprakelijk is voor de schuld. Zou in dat geval verhaal gezocht
worden juist op dat privé-vermogen, dan snijdt het argument van die
echtgenoot hout dat de schuldeiser zich daarop niet kan verhalen. Naar huidig
recht ligt deze kwestie, ook als het gaat om de huidige gemeenschap van goederen,
niet wezenlijk anders.De vraag is of die echtgenoot kan volstaan met te stellen dat het bijvoorbeeld
gelegde beslag opgeheven moet worden, omdat het zijn of haar privé-vermogen
betreft. Er zal naar mijn oordeel iets meer van de desbetreffende echtgenoot
verwacht mogen worden dan de enkele stelling dat het privé-vermogen
betreft. Reden daarvan is dat, in het bijzonder als het gaat om niet-registergoederen
en rechten aan toonder, in het algemeen alleen de echtgenoten zelf in staat
zijn aan te tonen dat het gaat om privé-vermogen.Artikel 97De leden van de SGP-fractie merken terecht op dat in artikel 97 ten onrechte
over het bestuur van schulden wordt gesproken. Artikel 97 zal bij nota van
wijziging worden aangepast.Artikel 99Op de vragen van de leden van de CDA-fractie, die van de PvdA en die van
de SGP-fractie inzake de betekenis van het arrest Van Tholen/Kemna in verband
met het voorstel tot vervroeging van het tijdstip van ontbinding van de gemeenschap
bij (echt)scheiding volgens artikel 99 ben ik hierboven ingegaan bij de beantwoording
van de vragen van het Verbond van Verzekeraars.Artikel 102Het is de leden van de SGP-fractie niet duidelijk waarom ook de eerste
zin van artikel 102 geschrapt wordt. Deze zin luidt dat na ontbinding van
de gemeenschap ieder der echtgenoten voor het geheel aansprakelijk blijft
voor de gemeenschapsschulden waarvoor hij voordien aansprakelijk was.Het mag voor zich spreken dat de regel die deze zin impliceert, blijft
gelden. Deze regel was opgenomen met het oog op de tweede zin van artikel
102. Die zin vestigde na een ontbinding van de gemeenschap een extra aansprakelijkheid
voor gemeenschapsschulden die een echtgenoot niet was aangegaan. De eerste
zin was nodig met het oog op de formulering van de uitzondering in de tweede
zin. Nu die tweede zin vervalt, is het niet langer nodig de eerste zin, die
een voor zich sprekende regel uit het algemeen vermogensrecht inhoudt, te
handhaven.De leden van de SGP-fractie merken terecht op dat in verband met de schrapping
van artikel 102 ook artikel 103, vierde lid, aangepast dient te worden. Bij
nota van wijziging zal daarin worden voorzien.Artikel 130In de eerste zin van artikel 130 zal , naar aanleiding van een opmerking
van de leden van de SGP-fractie, «bij» notariële akte vervangen
worden door «krachtens» notariële akte.Artikel II (Overgangsbepaling)De leden van de PvdA-fractie geven er de voorkeur aan dat ten aanzien
van artikel 94, tweede lid, onder a en b, het overgangsrecht niet het huidige
recht eerbiedigt, maar dat deze bepalingen onmiddellijke werking krijgen.
Ik veronderstel dat uitsluitend artikel 94, tweede lid, onder a, bedoeld is.
Artikel 94, tweede lid, onder b, stemt overeen met het huidige artikel 155
en heeft onmiddellijke werking. Onmiddellijke werking van artikel 94, tweede
lid, onder a, zou een ingrijpende wijziging van het bestaande huwelijksvermogensregime
voor reeds gehuwden betekenen. Hetgeen krachtens erfopvolging, making of gift
wordt verkregen valt nu immers in beginsel in de gemeenschap, tenzij een uitsluitingsclausule
is gemaakt. Dat acht ik te verstrekkend. Ten aanzien van op het tijdstip van
inwerkingtreding van de wet reeds gehuwden houd ik daarom vast aan het huidige
recht.Terecht merken de leden van de SGP-fractie op dat in het derde lid van
de overgangsbepaling niet slechts naar artikel 95, eerste lid, tweede volzin,
maar ook naar de derde volzin verwezen moet worden.In het vierde lid zal de zinsnede «vorderingen van schuldeisers»
vervangen worden door «schulden».Van de gelegenheid wordt gebruik gemaakt om artikel 61, tweede en derde
lid, van de Faillissementswet aan te passen aan de regels van dit wetsvoorstel.De Minister van Justitie,J. P. H. DonnerXNoot1Artikel 6:34 lid 1 BW luidt: De schuldenaar die heeft betaald aan iemand
die niet bevoegd was de betaling te ontvangen, kan aan degene aan wie betaald
moest worden, tegenwerpen dat hij bevrijdend heeft betaald, indien hij op
redelijke gronden heeft aangenomen dat de ontvanger der betaling als schuldeiser
tot de prestatie gerechtigd was of dat uit anderen hoofde aan hem moest worden
betaald. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28867-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl