Bestrijding georganiseerde criminaliteit; Brief ministers ter uitvoering toezeggingen tijdens AO van 2 juli 2009 en reactie op motie-Teeven (29911, nr. 29)
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST136625
 2009-2010
 
 29 911
 Bestrijding georganiseerde criminaliteit
 
 
 
 
 Nr. 
 34
 BRIEF VAN DE MINISTERS VAN JUSTITIE, EN VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 2 november 2009
 
 Op 2 juli 2009 heeft een Algemeen Overleg (Kamerstuk 29 911,
nr. 30) plaatsgevonden over de samenwerking, integrale aanpak en regie
in de bestrijding van georganiseerde misdaad, fraude en financieel-economische
criminaliteit. Tijdens dit overleg hebben wij toegezegd vóór
de behandeling van de Justitie begroting 2010 de Kamer:
 • nader te informeren over de wijze waarop een versterking van de
coördinatie van de bestrijding van georganiseerde en financieel-economische
criminaliteit bij het Openbaar Ministerie wordt vormgegeven.
 • (aan de hand van een casus) een beschrijving te geven van de sturing
op de multidisciplinaire aanpak van georganiseerde misdaad en financieel-economische
criminaliteit en van de mogelijkheden tot opschaling naar het politieke niveau
in geval van in de praktijk ondervonden knelpunten bij de samenwerking of
informatie-uitwisseling.
 
 Met deze brief geven wij, mede namens de staatssecretaris van Financiën,
uitvoering aan deze toezeggingen.
 Tevens gaan wij in op de motie van het lid van uw Kamer Teeven (VVD) «dat
moet worden gestreefd naar een eensluidende landelijke afspraak over informatie-uitwisseling
en samenwerking tussen enerzijds de Belastingdienst en anderzijds politie,
justitie en bestuur».
 1. De multidisciplinaire aanpak georganiseerde misdaad
en financieel-economische criminaliteit
 Strafrechtelijke opsporing en vervolging en het langs die weg –
ook financieel – ontmantelen van criminele samenwerkingsverbanden is
en blijft een centraal element van de aanpak van de georganiseerde en financieel-economische
criminaliteit. Een strafrechtelijke aanpak alleen is echter niet genoeg. Om
factoren en gelegenheidsstructuren aan te pakken die (bedoeld of onbedoeld)
het ontplooien van criminele activiteiten kunnen bevorderen, is een combinatie
van strafrechtelijke, preventieve, fiscale en bestuurlijke maatregelen nodig. 
 
 Thans worden op verschillende plaatsen goede ervaringen opgedaan met deze
nieuwe integrale aanpak van de georganiseerde misdaad en financieel-economische
criminaliteit. Voorbeelden hiervan zijn de diverse proeftuinen op het gebied
van mensenhandel, georganiseerde hennepteelt en vastgoedcriminaliteit, het
project Emergo in Amsterdam, de pilot «De Fraude Voorbij» in Rotterdam
en de Ketenaanpak Mensenhandel Rotterdam. We noemen in dit kader ook de totstandkoming
van de Regionale Informatie en Expertise Centra (hierna: RIEC’s) en
het Vastgoed Intelligence Centre.
 In deze samenwerkingsverbanden komt de gewenste en noodzakelijke intensieve
en multidisciplinaire samenwerking tot stand. Deelnemende partijen delen,
binnen de gestelde kaders, hun informatie, maken op basis daarvan een gemeenschappelijke
analyse en bepalen vervolgens gezamenlijk welke (combinaties van) interventies
(bestuurlijk, fiscaal, strafrechtelijk) gepleegd worden. Dit is een werkwijze
die sterk lijkt op de methodiek die ten aanzien van overlast, huiselijk geweld
en criminaliteit wordt toegepast in de Veiligheidshuizen.
 Uitgangspunt bij deze integrale aanpak is dat de deelnemende partijen
op basis van gezamenlijke doelstellingen en prioriteiten opereren. Mochten
zich, ondanks de tussen partijen gemaakte afspraken, problemen voordoen in
de onderlinge samenwerking of bij het beschikbaar stellen van voldoende capaciteit,
dan worden deze opgelost door optimaal gebruik te maken van de bestaande structuren
en mogelijkheden, passend binnen het staatsbestel. Zoals wij tijdens het Algemeen
Overleg van 2 juli 2009 toelichtten, past een formele doorzettingsmacht
aan één van de deelnemende partijen niet binnen onze staatsrechtelijke
verhoudingen.
 
 Wij hebben er vertrouwen in dat de multidisciplinaire samenwerking een
adequate manier is om de georganiseerde en financieel-economische criminaliteit
effectiever aan de pakken. Wel zien wij aanleiding om deze multidisciplinaire
samenwerking verder te stimuleren, waarbij drie aspecten in het bijzonder
van belang zijn:
 – Aanstelling landelijk coördinator georganiseerde
en financieel-economische criminaliteit bij het Openbaar Ministerie.
Een speciale coördinator georganiseerde en financieel-economische criminaliteit
is aangesteld bij het Openbaar Ministerie, zoals aangekondigd in het Algemeen
Overleg van 2 juli jl. en eerder aanbevolen door de parlementaire werkgroep.
Deze coördinator zal knelpunten in de multidisciplinaire aanpak van georganiseerde
en financieel-economische criminaliteit vroegtijdig kunnen signaleren, via
de bestaande gezagslijnen adresseren en daar waar nodig opschalen naar de
minister van Justitie. In paragraaf 2e gaan wij uitgebreider in op deze
coördinator.
 – Intensieve samenwerking. In alle hierboven
genoemde proeftuinen en projecten is het verbeteren van de onderlinge samenwerking
tussen diverse overheidsdiensten een centraal element. Wij zullen toezien
op het verloop van die proeftuinen en projecten. De voor een aantal thema’s
ingestelde Taskforces spelen daarbij een belangrijke rol. Ook streven wij
naar zoveel mogelijk uniforme afspraken gemaakt in samenwerkingsconvenanten,
waarvoor het later toegelichte «Bestuurlijk akkoord integrale decentrale
aanpak georganiseerde misdaad» een belangrijke basis vormt.
 – Goede en snelle informatie-uitwisseling.
Daar waar nog belemmeringen in de informatie-uitwisseling worden geconstateerd,
nemen wij deze op verschillende manieren weg. Kortheidshalve verwijzen wij
naar de brief aan de Kamer van 11 maart 2009 over informatieuitwisseling
bij de bestrijding van verwevenheid onder- en bovenwereld. Indien de uitkomsten van het thans nog lopende onderzoek van de parlementaire
werkgroep verwevenheid onder- en bovenwereld daartoe aanleiding geeft, zullen
wij aanvullende maatregelen treffen. 
 2. Kader waarbinnen de multidisciplinaire samenwerkingsverbanden
georganiseerde misdaad en financieel-economische criminaliteit opereren
 Zoals Uw Kamer in het Algemeen Overleg van 2 juli jl. terecht benadrukte,
werkt de integrale aanpak alleen bij voldoende (personele) inzet van iedere
partij, de wil tot samenwerking en voldoende mogelijkheden tot informatie-uitwisseling.
 
 De volgende uitgangspunten zijn daarom leidend bij de door ons voorgestelde
aanpak:
 a. een eenduidige, landelijke prioritering in de aanpak van georganiseerde
en financieel-economische criminaliteit;
 b. heldere, doelmatige en doeltreffende afspraken tussen partijen over
samenwerking en informatie-uitwisseling, vastgelegd in convenanten;
 c. effectieve sturing op de samenwerkingsverbanden;
 d. voldoende mogelijkheden tot het adresseren en oplossen van knelpunten
met een helder escalatiemodel;
 e. de aanwijzing van een landelijk coördinator georganiseerde en
financieel-economische criminaliteit.
 Wij lichten dit als volgt toe.
 a. Eenduidige prioritering in de aanpak van georganiseerde
criminaliteit en financieel-economische criminaliteit
 Welke verschijningsvorm van georganiseerde misdaad worden aangepakt via
multidisciplinaire samenwerkingsverbanden is onder meer afhankelijk van de
landelijke beleidsprioriteiten die bij de aanpak van de georganiseerde misdaad
zijn vastgesteld.
 Deze landelijke beleidsprioriteiten komen, zoals uitgebreider werd toegelicht
in de brief aan de Kamer van 21 april jl.,
tot stand op basis van het Nationaal Dreigingsbeeld, dat elke vier jaar verschijnt. De landelijke prioriteiten gelden voor het Openbaar Ministerie
en politie alsook voor de regionale driehoeken van de Hoofdofficier van justitie,
korpschef en korpsbeheerder. Voor wat betreft de taakuitvoering van de Bijzondere
Opsporingsdiensten (hierna: BOD-en), stelt de minister van Justitie samen
met de betrokken vakministers periodiek de landelijke hoofdlijnen van het
beleid vast. Deze hoofdlijnen worden vastgelegd en verder uitgewerkt in de
handhavingarrangementen die het Openbaar Ministerie jaarlijks afsluit met
elke Bijzondere Opsporingsdienst alsmede de Belastingdienst. Naast de reguliere
overleggen tussen het Functioneel parket, de Belastingdienst en de FIOD-ECD,
kan in de driehoek, waar in voorkomende gevallen ook vertegenwoordigers van
de BOD-en en/of de Belastingdienst kunnen aansluiten (hierna aangeduid als:
driehoek plus), worden teruggegrepen op deze handhavingarrangementen. Daarnaast
hebben de ministers van BZK en van Justitie maatregelen op het gebied van
financieel-economische criminaliteit op basis van de Politiewet opgenomen
in de gezamenlijke landelijke prioriteiten 2008–2011.
 
 Op deze manier is gewaarborgd dat de landelijke prioriteiten hun doorwerking
hebben in de verschillende geledingen van de overheid: landelijk, bovenregionaal
en regionaal. Dat laat onverlet dat aan de landelijke prioriteiten op lokaal
en regionaal niveau andere prioriteiten kunnen worden toegevoegd.
 b. Heldere afspraken in convenanten
 Samenwerking en informatie-uitwisseling tussen bestuur, toezichthouders
en opsporings- en handhavingsdiensten op basis van convenanten is een relatief
nieuwe ontwikkeling in de bestrijding van georganiseerde criminaliteit.
De convenanten die aan de multidisciplinaire samenwerkingsverbanden ten grondslag
liggen, beschrijven het doel van de samenwerking, het (juridisch) kader waarbinnen
wordt samengewerkt, het type informatie dat wordt uitgewisseld, de duur van
de samenwerking en eventueel de in te zetten capaciteit en de kosten.
 Het «Bestuurlijk akkoord integrale decentrale aanpak georganiseerde
misdaad», dat Uw Kamer als bijlage bij de brief van 21 april jl.
heeft ontvangen, bevat een modelconvenant.
 Met dit bestuurlijk akkoord en bijbehorend modelconvenant is een eensluidende
landelijke afspraak tot stand gekomen over informatie-uitwisseling en samenwerking
tussen Belastingdienst, bestuur, politie en Openbaar Ministerie op het gebied
van georganiseerde misdaad. Het modelconvenant kan per samenwerkingsverband
op specifieke onderdelen worden aangepast, om maatwerk en de benodigde flexibiliteit
te kunnen leveren.
 
 Dit geeft ons tevens de gelegenheid om op deze plaats nader in te gaan
op de door uw Kamer aanvaarde motie van het lid Teeven (VVD). Wij kunnen ons volledig vinden in de strekking van deze motie. Deze
sluit aan bij de wijze waarop de Belastingdienst momenteel samenwerkt met
andere overheidsorganisaties, het gebruik van convenanten hierbij en de uitwerking
daarvan in de praktijk.
 De Belastingdienst is partij in een groot aantal samenwerkingsverbanden
met andere overheidsorganisaties, zoals gemeenten, politie, UWV, de arbeidsinspectie
en het Openbaar Ministerie. Als de Belastingdienst een samenwerkingsverband
aangaat is dat altijd op basis van een convenant, juist omdat de Belastingdienst
in het hele land op gelijke wijze in samenwerkingsverbanden wil opereren.
Het moet voor alle partijen duidelijk zijn aan wie, met welk doel en onder
welke voorwaarden de aan geheimhoudingsplicht van de Belastingdienst onderworpen
informatie ter beschikking kan worden gesteld en welke afspraken gemaakt zijn
over capaciteitsinzet. Als een convenant is ondertekend komt de Belastingdienst
zijn afspraken altijd na. Er zijn ons geen concrete gevallen bekend waarin
dat niet is gebeurd.
 De instelling van de RIEC’s is voor de Belastingdienst aanleiding
om te bezien of een aantal met individuele gemeenten afgesloten convenanten
niet door één RIEC-convenant kunnen worden vervangen. Dat zou
leiden tot een verdere uniformering en daarmee tot meer duidelijkheid en overzichtelijkheid.
 Zoals toegezegd tijdens het Algemeen Overleg van 2 juli jl. komen
wij in dit verband nog terug op de gemaakte opmerking van het lid Teeven (VVD),
dat het Openbaar Ministerie een gebrek aan medewerking ervaart bij de Belastingdienst
en bij het bestuur. Dit beeld wordt noch bij het Openbaar Ministerie, noch
bij de andere genoemde partijen herkend.
 Wij menen dat met deze uiteenzetting ook de vraag van het lid Heerts over
de ingewikkeld geconstrueerde zinsnede in het Bestuurlijk Akkoord over de
convenanten is beantwoord.
 
 Mochten zich nochtans knelpunten in de samenwerking voordoen, dan kan
via het hierna in paragraaf d beschreven escalatiemodel tot een oplossing
worden gekomen.
 c. Effectieve sturing op de samenwerkingsverbanden
 Door een convenant af te sluiten committeren de partijen zich aan de afgesproken
samenwerking. Hierbij bestaat geen ruimte meer voor vrijblijvendheid. Dit
versterkt de mogelijkheden tot sturing die op deze aanpak kan worden gegeven.
 Deze sturing vindt getrapt plaats langs de volgende kanalen:
 • Allereerst wordt de dagelijkse voortgang van de samenwerkingbewaakt via het reguliere overleg van de aan het samenwerkingsverband
deelnemende organisaties zelf. Een voorbeeld hiervan vormen de stuurgroepen
die rondom de RIEC’s zijn opgericht. Deze stuurgroepen bestaan uit vertegenwoordigers
van de verschillende in het RIEC participerende organisaties. De stuurgroep
houdt in de gaten dat het RIEC zijn taken conform afspraak uitvoert.
 • De regionale driehoek (of driehoek plus met vertegenwoordigers
van de BOD-en) is voorts het aangewezen gremium waar op meer strategisch niveau
aansturing van voornoemde multidisciplinaire samenwerkingsverbanden plaatsvindt,
bijvoorbeeld ten aanzien van prioritaire thema’s en bijbehorende capaciteitsinzet
van de aan de samenwerking deelnemende partijen.
 • Aansturing op beleidsmatig niveau van de beleidsprioriteiten mensenhandel,
georganiseerde hennepteelt en vastgoedcriminaliteit vindt daarnaast plaats
door de Taskforces op deze onderwerpen en de Nationale Regiegroep Aanpak Misbruik
Vastgoed.
 d. Escalatie bij ondervonden knelpunten in samenwerking
 In deze vorm van integraal samenwerken zitten, zoals eerder beschreven,
verschillende partijen met verschillende taken en bevoegdheden aan tafel.
Onverlet de gemaakte afspraken in convenanten, kunnen zich in de praktijk
verschillen van inzicht voordoen. Zo kan verschil van inzicht bestaan over
de vraag hoe een bepaald fenomeen dient te worden aangepakt, welke interventie
het meest effectief is of hoeveel capaciteit van welke organisatie nodig is.
Ook kunnen knelpunten worden ervaren in de wet- en regelgeving. Mochten op
operationeel niveau knelpunten worden ervaren, dan zal in de hierna beschreven
gremia tot een concreet werkbare oplossing worden gekomen.
 1. Bij verschil van inzicht tussen de aan een samenwerkingsverband deelnemende
partijen, ligt het in de rede eerst en vooral op operationeel niveau tot een
oplossing te komen. Hierbij kan steeds naar het onderliggende samenwerkingsconvenant
worden teruggegrepen. Voor de samenwerking is vertrouwen in elkaars handelen
immers een voorwaarde voor het bereiken van resultaat. In de praktijk zal
ook doorgaans op dit niveau tot een oplossing worden gekomen.
 2. Indien op het operationele niveau geen oplossing wordt gevonden, kunnen
knelpunten in diverse gremia aan de orde worden gesteld.
 a) Zo kan de driehoek (plus) worden ingeschakeld. Het zal dan doorgaans
knelpunten betreffen die meer structureel van aard zijn en te maken hebben
met samenwerking en capaciteitsinzet op lokaal en regionaal niveau. De driehoek
(plus) heeft ook tot doel om beslissingen te kunnen forceren bij tegengestelde
belangen. Hierbij kan worden teruggevallen op de landelijke kaders en de afspraken
in het handhavingsarrangement.
 b) Voor de thema’s mensenhandel, georganiseerde hennepteelt en aanpak
misbruik vastgoed bestaan Taskforces die de specifieke taak hebben om beleidsmatige
knelpunten aan de orde te brengen en aan te pakken, zoals knelpunten in de
wet- en regelgeving of in het interventie-instrumentarium dat voorhanden is.
Ook problemen in de samenwerking tussen partijen, voor zover die meer structureel
van aard zijn, kunnen worden geagendeerd in de Taskforces. In het instellingsbesluit
van de Nationale Regiegroep Aanpak Misbruik Vastgoed is ook «het adresseren
van in de uitvoering ervaren knelpunten of belemmeringen» tot taak benoemd.
 3. In het – naar verwachting uitzonderlijke – geval dat een
probleem of knelpunt via de voorgaande stappen niet kan worden opgelost, zal
naar het niveau van de verantwoordelijke ministers worden opgeschaald. In
dat geval kan een minister door een ambtgenoot in het kabinet worden aangesproken
op bijvoorbeeld het structureel niet meewerken van een onder zijn
of haar politieke verantwoordelijkheid opererende dienst of organisatie. Zo
nodig kan een dergelijk verschil van inzicht worden geagendeerd in de Ministerraad.
 e. Landelijk coördinator Openbaar Ministerie
georganiseerde en financieel-economische criminaliteit
 In aanvulling op deze structuur wordt binnen het Openbaar Ministerie,
gezien de bijzondere rol die het speelt in de (strafrechtelijke) aanpak van
ernstige criminaliteit, een speciale coördinerende functionaris georganiseerde
en financieel-economische criminaliteit aangesteld.
 
 Deze coördinatiefunctie wordt als volgt ingericht:
 • De coördinatiefunctie wordt opgedragen aan de hoofdofficier
van justitie van het Functioneel Parket.
 • Het domein waarop de coördinator zich begeeft is de bestrijding
van financieel-economische en georganiseerde misdaad.
 • De coördinator vormt een aanspreekpunt voor partijen die knelpunten
ervaren. Tevens zal de coördinator zelf actief knelpunten in samenwerkingsverbanden
signaleren.
 • Indien de coördinator op de hoogte wordt gesteld van een (vermeend)
knelpunt in de samenwerking, heeft hij tot taak te inventariseren, te bespreken
en te beïnvloeden. Dit kan door bemiddeling tussen partijen, het betrekken
van andere overheden, het aanspreken van een hogere lijnverantwoordelijke
etc.
 • De coördinator beschikt daarbij niet over formele doorzettingsmacht
en kan dus niet op eigen kracht dwingend een oplossing bewerkstelligen. Hij
heeft geen formele aanwijzingsbevoegdheid naar andere partijen zoals het lokaal
bestuur of toezichthouders.
 • Indien nodig, schaalt de coördinator op, door dit via het
College van procureurs-generaal aan de Minister van Justitie te rapporteren.
 • De ninister van Justitie kan zonodig andere verantwoordelijke bewindslieden
aanspreken.
 • De functionaris vormt geen overlap met wat reeds is ingericht aan
sturingsmechanismen of structuren. De coördinator kan worden ingeschakeld
om een samenwerkingsprobleem te helpen oplossen. Daarbij ziet de coördinator
erop toe dat partijen primair gebruik maken van de bestaande gezagslijnen
en escalatiemogelijkheden, zoals de driehoek, de Taskforces en de Regiegroep
Aanpak Misbruik Vastgoed, om het gesignaleerde knelpunt op te lossen.
 • Eenmaal per jaar rapporteert de coördinator aan de Ministers
van Justitie en van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over zijn activiteiten
door middel van een kort overzicht van het aantal keren waarin hij is aangezocht
en heeft opgetreden, de gesignaleerde knelpunten, de ondernomen acties en
de resultaten daarvan.
 • De coördinator wordt ingesteld voor een periode van drie jaar.
Na twee jaar zal het functioneren van de coördinator worden geëvalueerd.
 • De hoofdofficier van het Functioneel Parket wordt ondersteund door
een senior officier van justitie en een beleidsmedewerker.
 3. Tot slot
 De hierboven beschreven structuur inclusief escalatiemodel biedt onzes
inziens voldoende garantie voor een slagvaardig optreden bij de bestrijding
van georganiseerde misdaad en financieel-economische criminaliteit en daarmee
ook voor het oplossen van knelpunten die zich eventueel voordoen in de samenwerking
of informatie-uitwisseling tussen partijen die deelnemen aan een samenwerkingsverband.
 In de bijlage bij deze brief zullen wij het vorenstaande nader toelichten
aan de hand van een casus. 
 
 De minister van Justitie,
 E. M. H. Hirsch Ballin
 De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
 G. ter Horst 
 
 
 BIJLAGE
 Bijlage casus multidisciplinaire samenwerking
 
 Aan de hand van een casus verhelderen wij hoe een multidisciplinair samenwerkingsverband
en de mogelijkheid tot escalatie bij knelpunten in de samenwerking in de praktijk
kan werken.
 Casus:
 In het zuidwesten van Nederland is een crimineel netwerk actief op het
gebied van mensenhandel waarbij de verhandelde personen (tijdelijk) illegaal
worden ondergebracht in panden. Via malafide onroerendgoedtransacties worden
de criminele opbrengsten van de mensenhandel onttrokken aan het zicht van
de fiscus en de opsporingsdiensten. Deze onderwereldfiguren worden steeds
meer ongewild en wellicht onbewust door de gemeenten X en Y die in verschillende
politieregio’s liggen waar deze panden staan, gefaciliteerd, door misbruik
van vergunningen en de aankoop van panden met crimineel vermogen.
 
 Zowel de politie, als het Openbaar Ministerie, de Belastingdienst (inclusief
de FIOD-ECD) als de gemeenten hebben de aanpak van mensenhandel en misbruik
van vastgoed (op basis van het landelijke prioriteiten) als prioriteit benoemd.
Voorts ervaren zij de ontwikkelingen rond dit crimineel netwerk als zeer zorgwekkend.
 Daarom richten de politie, het Openbaar Ministerie, de Belastingdienst
en genoemde gemeenten X en Y een samenwerkingsverband in voor een gezamenlijke aanpak van deze problematiek. Partijen leggen
de wederzijdse verplichtingen en het benodigde juridisch kader ten aanzien
van informatie-uitwisseling neer in een convenant, op basis van het model-convenant
bij het Bestuurlijk Akkoord. Een casusoverleg met vertegenwoordigers van de
deelnemende partijen wordt ingericht dat wekelijks bijeen komt en onder andere
controle voert op de voortgang van de aanpak. Het casusoverleg rapporteert
aan de driehoeken van de betreffende gemeenten. De bestaande landelijke Taskforce
Mensenhandel wordt voorts als gremium aangewezen waar landelijke knelpunten
kunnen worden geadresseerd.
 Werkwijze samenwerkingsverband
 Stap 1: detectie
 1) De politie krijgt informatie binnen over activiteiten van het criminele
samenwerkingsverband. Openbaar Ministerie wordt geïnformeerd.
 2) In gemeenten X, Y in de regio stuit men op indicaties dat verschillende
panden waar niemand ingeschreven staat in het GBA toch bewoond zijn.
 3) Navraag bij de Belastingdienst wijst uit dat er aanwijzingen zijn van
belastingontduiking.
 4) Het RIEC wordt benaderd met het verzoek de verschillende signalen bijeen
te brengen en een analyse op te stellen.
 Stap 2: dossiervorming
 5) Deze informatie plus de analyse van de RIEC wordt besproken in het
casusoverleg.
 6) Alle relevante informatie van de deelnemende partijen wordt samengevoegd,
uiteraard voor zover dit vereist en wettelijk toegestaan is. Hierdoor ontstaat
een breed overzicht van informatie, waardoor meerdere inconsistenties ontdekt
worden. Zo blijkt uit de informatie van de Kamer van Koophandel dat de benedenverdieping
van een pand dat op naam van persoon A staat een horeca bedrijf is. De Belastingdienst
ziet echter dat de omzet veel hoger ligt dan normaal kan zijn voor een horeca
bedrijf. Persoon A blijkt verschillende strafbare feiten op zijn naam te hebben
staan.
 7) Deze inconsistenties geven aanleiding nog breder te onderzoeken in
de beschikbare informatiebronnen. Onderzocht wordt onder meer
of persoon A nog meer panden op zijn naam heeft staan en welke activiteiten
in die panden worden verricht. Dit leidt tot een brede analyse, waarbij zicht
komt op een regio-overstijgend netwerk dat zich bezig houdt met criminele
activiteiten, waaronder de illegale exploitatie van bordelen, mensenhandel
en witwassen.
 Stap 3: Weging en kwalificatie
 8) Het casusoverleg dient vervolgens een afbakening in de omvang van de
casus aan te brengen. Aspecten die op het gebied van mensenhandel en vastgoed
liggen, maken onderdeel uit van de casus.
 9) Vervolgens dienen de verschillende casus gekwalificeerd te worden:
welke delicten zijn aan de orde, hoe zwaar zijn deze delicten, welke delicten
hebben prioriteit?
 10) Ook dient inzichtelijk te worden gemaakt welke capaciteit het maken
van interventies zal vergen en in hoeverre deze per organisaties beschikbaar
is.
 11) Dit leidt tot een plan van aanpak per gekozen casus.
 Stap 4: Toewijzing interventie
 12) In het casusoverleg worden vervolgens afspraken gemaakt over welke
partij welke onderdeel van de casus met bijbehorende interventies op zich
neemt. Vervolgens beslissen het Openbaar Ministerie en de politie in de eigen
stuurploegen over de capaciteitsinzet.
 13) Zo kunnen de politie en BOD-en onder leiding van het Openbaar Ministerie
doorrechercheren op de strafbare feiten die gesignaleerd zijn bij persoon
A, B en C. De Belastingdienst bereidt een naheffing voor ten aanzien van persoon
D. Gemeente X en Y starten tenslotte met de voorbereiding van een BIBOB-procedure
tot sluiting van een aantal illegale bordelen.
 14) Wanneer voldoende van deze interventies «rond» zijn, wordt
besloten tot een gecoördineerde regio-overstijgende actie.
 Stap 5: Uitvoering interventies
 15) De politie arresteert persoon A, B en C op verdenking van mensenhandel
en witwassen van criminele gelden. De Belastingdienst volgt met een naheffing
ten aanzien van persoon D en de gemeenten maken de start een procedure om
de illegale bordelen te sluiten kenbaar.
 Stap 6: Evaluatie
 16) Na afronding van dit samenstel van interventies stellen de partijen
een bestuurlijke rapportage op, waarin aanbevelingen aan bestuurlijke of private
partners worden gedaan over belemmeringen die zij tijdens het onderzoek hebben
geconstateerd.
 Escalatie bij knelpunten in samenwerking
 Nu kan het zo zijn dat de Belastingdienst in stap 10 aangeeft onvoldoende
reden te zien om nader onderzoek naar persoon D te doen. Het Openbaar Ministerie
en de politie hechten hier echter wel waarde aan, omdat het vermoeden is dat
persoon D een belangrijke schakel is in het criminele netwerk en dat een gecombineerde
inzet van strafrechtelijke en fiscale instrumenten meer stukjes van de puzzel
zal blootleggen.
 Het kan ook zijn dat verschil van inzicht bestaat over de vraag of de
casus primair bestuursrechtelijk of primair strafrechtelijk dient te worden
opgepakt.
 Voorts kan blijken dat wordt aangelopen tegen een knelpunt dat breder
blijkt voor te komen in de samenwerking tussen het Openbaar Ministerie en
een gemeente bij de toepassing van de Wet BIBOB. Zo kan op grond van de Wet
BIBOB het Openbaar Ministerie gemeente X tippen om een BIBOB-onderzoek
te doen. Van deze tipfunctie werd weinig gebruik gemaakt.
 
 Deze knelpunten worden allereerst geagendeerd en besproken in het casusoverleg.
Als geen oplossing wordt bereikt, kan steeds worden opgeschaald indien (1)
sprake is van onwil of onmacht van één van de partijen of (2)
dit knelpunt niet op het betreffende niveau kan worden opgelost.
 Welke gremia hiervoor kunnen worden aangewend, staat beschreven in paragraaf 2d.
 Zoals beschreven in paragraaf 2e kan de thans ingestelde landelijk
coördinator georganiseerde en financieel-economische criminaliteit dit
type knelpunten vroegtijdig signaleren, via de bestaande gezagslijnen adresseren
en eventueel opschalen.
 
 
 
 
 Kamerstukken II 2008/09, 29 911, nr. 29.
 
 
 Kamerstukken II, 2008/09, 29 911, nr. 23.
 
 
 Kamerstukken II, 2009/09, 29 911, nr. 27.
 
 
 Zie Kamerstukken II, 2008/09, 29 911, nr. 17.
 
 
 Kamerstukken II, 2009/09, 29 911, nr. 29.
 
 
 Staatscourant 2009, nr. 70, 14 april 2009.
 
 
 N.B. In de praktijk zullen doorgaans aan een dergelijk samenwerkingsverband
ook andere partijen deelnemen die bijvoorbeeld in de vreemdelingrechtelijke
of preventieve sfeer werken. Ten behoeve van de overzichtelijkheid zijn deze
partijen hier weggelaten.