Marktwerking, deregulering en wetgevingskwaliteit; Verslag van een Algemeen Overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24036, nr. 348

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

02-07-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

24036 nr. 348

01-07-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesAntwoord van de bewindsliedenToezeggingenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24036Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 39 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 036Marktwerking, deregulering en wetgevingskwaliteit23 645Openbaar vervoernr. 348VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 1 juli 2008De vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat1
en de vaste commissie voor Economische Zaken2
hebben op 27 mei 2008 overleg gevoerd met minister Eurlings van Verkeer
en Waterstaat en staatssecretaris Huizinga-Heringa van Verkeer en Waterstaat
over:– de brief van de staatssecretaris van Verkeer
en Waterstaat houdende resultaten Benchmark stedelijke ov-bedrijven d.d. 30 november
2007 (24 036, nr. 341);– de brief van de staatssecretaris van Verkeer
en Waterstaat houdende antwoorden op vragen van de commissie naar aanleiding
van de aanbesteding van de veerdienst Hoek van Holland–Maasvlakte en
inbesteding RET d.d. 14 december 2007 (23 645, nr. 181);– de brief van de minister van Economische Zaken
over resultaten onderzoek naar marktwerkingsbeleid in verschillende sectoren
voor wat betreft de onderdelen luchtvaart, spoorgoederenvervoer en decentraal
ov d.d. 18 februari 2008 (24 036, nr. 343);– de brief van de staatssecretaris van Verkeer
en Waterstaat over de ov-Klantenbarometer d.d. 12 maart 2008 (23 645,
nr. 191);– de brief van prof. Wissink en prof. Gormley,
Rijksuniversiteit Groningen, n.a.v. verzoek Kamer houdende juridische aspecten
marktwerking ov d.d. 4 april 2008 (24 036, nr. 344);– de brief van de staatssecretaris van Verkeer
en Waterstaat met reactie op het onderzoek naar juridische aspecten marktwerking
ov dat is uitgevoerd door prof.mr.dr. M. H. Wissink en prof.dr. L. W.
Gormley van de rijksuniversiteit Groningen;– de brief van de voorzitter van de vaste commissie
voor Economische Zaken d.d. 23 april 2008 houdende het verificatierapport
van het Bureau Onderzoek en Rijksuitgaven van de Tweede Kamer inzake het onderzoek
marktwerkingsbeleid (24 036, nr. 345).Van dit overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissiesMevrouw Roefs (PvdA) meent dat de belangrijkste
uitkomsten van het algemene onderzoek zijn dat de doelmatigheid in het decentrale
openbaar vervoer is gestegen en dat er een minimaal aanvaardbaar kwaliteitsniveau
is. Wel moet men zich realiseren dat de ov(openbaar vervoer)-sector een geheel
eigen karakter heeft en dat de blauwdruk van marktwerking in de ene sector
niet blindelings kan worden overgenomen in de ov-sector. Een factor is dat
de prijs bij het regionaal ov wordt bepaald door de overheid en een andere
dat de consumenten kunnen kiezen uit verschillende vervoersmodaliteiten, maar
niet uit verschillende buslijnen op een traject. Bij het regionaal openbaar
vervoer concurreren de bedrijven niet om de consument, maar om de markt.Publieke doelen kunnen door privatisering gediend worden als1. de dienstverlening verbeterd wordt;2. die voor iedereen toegankelijk blijft;3. er voldoende prijsconcurrentie is;4. er garanties zijn dat de investeringen voldoende op peil blijven;5. de nadelige externe effecten, zoals beslag op de openbare ruimte en
het milieu, voorkomen worden.De cijfers uit 2004 over de openbaarvervoerbedrijven in de grote steden
zien er niet goed uit, dus daar is verbetering nodig. De RET, het Rotterdams
openbaarvervoerbedrijf, geeft nu evenwel uitvoering aan de motie-Roefs zoals
dat de bedoeling is. Zo is daar een nieuw cao en is er sinds 2004 sprake van
een daling van de exploitatiekosten met 30%, alsook wordt er binnenkort
aanbesteed en niet inbesteed, dus wordt de markt groter. De motie-Roefs heeft
gezorgd voor een integrale visie op de manier waarop men met het openbaar
vervoer omgaat in een grote regio. Zij spreekt de hoop uit dat dit marktconform
handelen navolging vindt bij HTM in Den Haag en GVB in Amsterdam, alsook in
de andere grote steden. Overigens gaat zij ervan uit dat een en ander gebeurt
in overleg met ROVER (Vereniging reizigers openbaar vervoer).Zij staat nog steeds achter de introductie van de marktwerking zoals die
bij Wp2000 (Wet personenvervoer 2000) is afgesproken. Het aanbestedingsverhaal
van het regionale openbaar vervoer en de private partijen met decentrale overheden
is moeizaam geweest. Aanbesteden is immers een leerproces. Wel is het een
stok achter de deur geweest, want er is beter nagedacht over lijnen, aansluitingen
en vraag. Het blijft gissen of het huidige visgraatmodel er ook zonder marktwerking
zou zijn gekomen.Bij de private ondernemingen is nu een duidelijk conflict tussen de werkgever
en de werknemers. De overheid is daarin dus geen partij, maar de werkgever
en de werknemer lijken een gezamenlijke vijand te hebben gevonden. De verwachtingen
bij dit AO zijn dan ook hoog gespannen. Wanneer er immers geld komt van de
rijksoverheid, is het conflict misschien op te lossen. Als het aan haar ligt,
geeft de rijksoverheid zeker niet voor 1 januari 2009 geld. Hoe staat
het in dit licht met de evaluatie van de BDU (Wet brede doeluitkering verkeer
en vervoer) en wordt daarbij de alternatieve indexering van de BDU betrokken?In contracten van sommige decentrale overheden staat dat het contract
c.q. het geld meegroeit met de BDU. Het staat alle provinciale staten vrij
om daarin een verschuiving aan te brengen. Op het ogenblik wordt terecht geklaagd
over de hoge brandstofkosten, die grotendeels het gevolg zijn van de marktwerking,
maar slechts enkele contracten bevatten passages over compensatie daarvan.
Zij zou graag zien dat provinciale staten ook hiernaar kijken. De hoge brandstofkosten
mogen absoluut niet op het personeel afgewenteld worden. Overigens is bij
de aanbestedingen ook onvoldoende aandacht geweest voor loon- en prijscompensatie.
In dit verband vraagt zij zich af of in elke provincie de nood even groot
is. Een wens is dan ook dat er betere afspraken worden gemaakt over onverwachte
situaties. In verband met de verhoging van de dieselaccijns wijst zij erop dat de
Kamer bij meerderheid heeft besloten om de opbrengst via het «kwartje
van Kok» naar het Infrafonds te laten vloeien.De heer Roemer (SP) wijst op het rapport over
de bevindingen van de aanbesteding bij het openbaar (streek)vervoer, dat van
het ministerie van Economische Zaken over privatisering en de vernietigende
analyse van het BOR (Bureau Onderzoek en Rijksuitgaven) van dat rapport, alsook
de brief van de staatssecretaris over verzelfstandiging van de gemeentelijke
vervoerders.In de jaren negentig was marktwerking het toverwoord. Openbare aanbesteding
blijkt in de publieke sector echter een grote misvatting te zijn. De resultaten
van een onderzoek door de SP naar de effecten van marktwerking bij het openbaar
vervoer zijn vastgelegd in het rapport «Komt de bus wel zo?».
Gebleken is dat een en ander heeft geleid tot minder betrouwbaarheid en dat
de maatschappelijke doelen van het openbaar vervoer regelmatig uit het oog
verloren zijn, alsmede dat op personeel gekort wordt onder het mom van efficiency
en dat de meting van prestaties aan alle kanten rammelt. Ook is gebleken dat
vooral wordt geïnvesteerd in goed lopende lijnen en dat in dun bevolkte
gebieden lijnen zijn opgeheven. Tevens wordt onder andere bezuinigd op reserves.
De gevolgen zijn rituitvallen, gemiste aansluitingen en te volle bussen. Een
nadeel is ook dat lijnen zijn opgeknipt en dat op personeel, dienstverlening
en onderhoud wordt bezuinigd. Ook wordt op arbeidsvoorwaarden beknibbeld.
Wat is de reactie van de staatssecretaris op dit rapport? Wat is haar mening
dat er op de markt eigenlijk maar drie bedrijven actief zijn? In sommige delen
van het land is daarvan zelfs helemaal geen sprake meer. Wat is het voordeel
van marktwerking vergeleken met publieke bedrijven, als de reiziger toch niet
kan kiezen? Wat is de mening van de staatssecretaris over het feit dat commerciële
vervoerders zo krap hebben ingeschreven dat zij bij een beetje tegenslag niet
meer aan hun inschrijving kunnen voldoen? Wat doet de staatssecretaris om
te voorkomen dat de reiziger hiervan het slachtoffer wordt, waarvan overigens
al sprake is? Wil de staatssecretaris later uitgebreid reageren op het rapport «Komt
de bus wel zo?»van de SP? Hij heeft er geen bezwaar tegen dat het BOR
van de Kamer naar dit rapport kijkt.Wat is de stand van zaken bij de wijzigingen van Wp2000? Wanneer komen
de concrete voorstellen bij de Kamer? Bevat die wijziging de mogelijkheid
voor andere gebieden om onder de aanbesteding uit te komen? De hosanna-stemming
over de marktwerking begint langzamerhand te verbleken. Concessies blijken
namelijk te goedkoop te zijn aangegaan en het personeel en de reizigers zijn
steeds vaker het slachtoffer. Hij concludeert dat gemeentelijke vervoerders
nog rijden en dat andere vervoerders stilstaan. Het openbaar vervoer dient
allerlei maatschappelijke doelen en die moeten niet uit het oog verloren worden.
Het openbaar vervoer kan ook zorgen voor ontlasting van het wegennet en het
milieu en voor een grotere verkeersveiligheid. Dit is dan ook een heel belangrijke
publieke c.q. overheidstaak. Nederland is met de openbare aanbestedingen in
deze sector verder gegaan dan door de EU is voorgeschreven. Wat hem betreft,
wordt dit vandaag nog teruggedraaid.De huidige arbeidsonrust heeft veel te maken met de marktwerking. Wat
gaat de staatssecretaris aan deze situatie doen? Eerder sprak de staatssecretaris
over een bemiddelaar. Wat vindt zij van de verwijten dat de situatie voor
een groot deel aan de overheid ligt en dat de overheid middelen ter beschikking
moet stellen, hetzij via compensatie van de dieselaccijns, hetzij via de BDU?
Is zij hiertoe bereid? Zo niet, wat is volgens haar de oplossing?Het is moeilijk om een oordeel te vormen, omdat de cijfers van de openbaarvervoerbedrijven
niet bekend zijn. Het grote probleem is echter dat de bussen niet rijden,
waardoor de reiziger de klos is. Wil de staatssecretaris haar
verantwoordelijkheid nemen en de impasse doorbreken? Hij kijkt uit naar de
voorstellen dienaangaande.De heer Duyvendak (GroenLinks) is ervan overtuigd
dat het grootste probleem in het stads- en streekvervoer is ontstaan door
de jarenlange bezuinigingen. Indertijd heeft hij tegen de Wp2000 gestemd,
omdat die per saldo geen verstandige keuze was. Dat had onder andere te maken
met de decentralisatie van de tariefbepalingen die onlosmakelijk verbonden
zijn met het uitgeven van concessies door de vervoersautoriteiten. De problemen
in het stads- en streekvervoer waren namelijk op andere manieren op te lossen.
Zonder marktwerking neemt de productiviteit in het openbaar vervoer enorm
toe, zo blijkt ook in andere Europese steden. Nu gaat het om slechts drie
aanbieders op de markt, die niet eens overal meedoen. Voor de vervoersautoriteit
is het nauwelijks een markt.De positie van de grote steden is ingewikkeld vanwege de gecombineerde
infrastructuur: tram, metro, bus. Dat is gelukkig niet uit elkaar getrokken.
Natuurlijk moeten de bedrijven wel presteren. Een probleem hierbij wordt gevormd
door de stadsregio’s. Wat zijn die, wie zit in het bestuur daarvan en
wat wordt daar besloten? Die bestuurders worden eigenlijk niet gecontroleerd,
door de burgers noch door de media, maar dit probleem kan in dit overleg niet
opgelost worden.Het stads- en streekvervoer is weliswaar goedkoper geworden, maar de chauffeurs
en het ondersteunende personeel betalen daar voor een deel de prijs voor,
omdat op de arbeidsvoorwaarden beknibbeld wordt. Er dreigt nu een tekort aan
buschauffeurs. Tevens dreigt er een verschraling in het landelijke gebied.
De belangrijkste oorzaak daarvan is de beperkte financiering en het verlagen
van de subsidies (200 mln. minder onder de kabinetten-Balkenende I t/m III
en 100 mln. minder onder «Balkenende IV»), alsmede de systematiek
van de concessies. In de afgelopen periode zijn maar liefst 1700 bushaltes
op het platteland opgeheven, waardoor het isolement van de mensen op het platteland
toeneemt. Daarenboven verschralen de voorzieningen op het platteland: het
Milieu- en Natuurplanbureau (MNP) heeft aangetoond dat het isolement op het
platteland wordt veroorzaakt door de afbrokkeling van het openbaar vervoer.De Kamer kan nu niet veel meer veranderen aan de marktwerking, maar wel
kan afgesproken worden dat per 1 januari 2009 veel meer geld voor het
stads- en streekvervoer komt.De heer De Krom (VVD) vindt de liberalisering
van het openbaar vervoer een groot succes. Zowel de kwaliteit, de kwantiteit
als de doelmatigheid, de toegankelijkheid en de klanttevredenheid in aanbestede
gebieden is groter dan in niet-aanbestede gebieden, zo staat ook in het onderzoeksrapport
van Economische Zaken. De vraag is echter waarom de Kamer toch hardnekkig
probeert om dat succes om zeep te helpen. Hij geeft een kort overzicht van
de standpunten van de verschillende partijen en schetst de desastreuze gevolgen,
onder andere een scheuring in het veld van openbaarvervoerbedrijven. Daardoor
staan niet alle neuzen in dezelfde richting en dat (neuzen in dezelfde richting)
is belangrijk voor de kwaliteit en de verbetering van het openbaar vervoer.
Dit is een verwijt aan het adres van de staatssecretaris.De winnaars zijn volgens hem de bange monopolisten van RET, HTM en vooral
GVB in de G3 (drie grote steden), omdat die hun gevestigde koninkrijkje onbedreigd
mogen blijven runnen. Het kabinet en de Kamer moeten zich dan ook schamen
voor deze vorm van willekeur en onbehoorlijk bestuur.De NS wil met Qbuzz gaan concurreren in de bestaande busmarkt. Als het
is zoals de NS en Qbuzz zeggen, dat dit de klanten ten goede komt door een
verbeterde, geïntegreerde serviceverlening van trein en bus, moet iedereen,
ook de mensen in de G3, van die service gebruik kunnen maken. Toch is dit
een probleem, want die markt zit op slot: Qbuzz kan geen diensten
aanbieden in G3, omdat daar monopolistische koninkrijkjes zijn. Kort en goed:
de motie-Roefs moet van tafel. Hij wil de combinatie van NS met Qbuzz alleen
overwegen wanneer de markt in de G3 wordt ontsloten. Anders is dat oneerlijk
en onterecht. Hij gaat overigens graag in op het aanbod van de heer Roemer
om met hem op stage te gaan.In navolging van Adam Curry in het radioprogramma Arrow Classic Rock stelt
hij Jeltje van Nieuwenhoven voor als bemiddelaar in het cao-conflict bij het
openbaar vervoer. Zij heeft in dat programma toegegeven dat Adam Curry wel
eens gelijk zou kunnen hebben, dat de staking in het streekvervoer niet zozeer
met de cao-onderhandelingen te maken heeft als wel met de nieuwe aanbestedingen
in het openbaar vervoer. Wat is hierop de reactie van de staatssecretaris?De heer Madlener (PVV) concludeert dat de
grote belofte van de marktwerking is uitgebleven. Marktwerking in Nederland
is het aanbesteden van een tijdelijk monopolie, waarbij de klant geen keuze
heeft. De bedoeling van het openbaar vervoer is dat wat verdiend wordt met
de rendabele lijnen in de onrendabele lijnen wordt gestoken om die in stand
te houden. Zowel een overheidsbedrijf als een marktpartij kan hierin falen.
Hij is tegen verplicht aanbesteden, maar hij sluit het ook niet uit. Als een
gemeentebestuur, bijvoorbeeld in Rotterdam, vindt dat het veel beter is om
aan te besteden, mag dat. Het afschaffen van de marktwerking vergt echter
weer een hele operatie, dus daarin is hij terughoudend.Door de marktwerking is benchmarking (het vergelijken van bedrijfsgegevens)
onmogelijk geworden. Zo wil de RET met het oog op de concurrentie de bedrijfsgegevens
niet openbaar maken. Dat willen de marktbedrijven al helemaal niet. Hij kan
dus niet zeggen welke partij het beter doet. Daar RET, HTM en GVB overheidsbedrijven
zijn, kunnen de gemeentebesturen gevraagd worden om te laten zien wat die
bedrijven presteren.De staking van de buschauffeurs heeft alles te maken met een zeer redelijke
looneis. Mede door overheidsbeleid (btw- en accijnsverhogingen) stijgen de
kosten van levensonderhoud zeer. Als de accijns op brandstof verlaagd zou
worden, is de spanning misschien uit dit dossier en kan mevrouw Van Nieuwenhoven
haar werk als bemiddelaar in dit conflict wat beter doen. Dat de openbaarvervoerbedrijven
straks meer kosten hebben, roept deze regering over ze uit. Daar is vervolgens
iedereen de dupe van. De regering laat dus iedereen in de steek. Is de regering
bereid tot accijnsverlaging? Wat is de visie van de regering op het middel
van de aanbesteding? Wat is de visie van de regering op de toekomst in verband
met de motie-Roefs? Bovendien laat de veiligheid te wensen over, ook op sommige
private lijnen. Er moet dus een antwoord komen op de huidige acute noden.
Hij is dan ook zeer benieuwd naar de aanstelling van een bemiddelaar. Hoe
gaat de regering de stakingen en de kostenverhogingen te lijf? Kort en goed:
hoe ziet de toekomst eruit voor het openbaar vervoer?De heer Koopmans (CDA) heeft zelf ondervonden
dat de RET goed functioneert. Over de marktwerking is een aantal rapporten
geschreven, ook een van de SP. Dit laatste is weliswaar een prima rapport,
maar het houdt geen fundamentele breuk in met het gevoerde beleid en het is
niet wetenschappelijk onderbouwd. Het interessante is dat partijen na de aanbestedingen
veranderingen hebben aangebracht, waarbij de knip al of niet ongedaan is gemaakt.
Was het bij de RET maar zo gegaan. Volgens ROVER leeft de SP echter in een
postcommunistische droomwereld en is grosso modo dank zij de marktwerking
het streekvervoer op vrijwel alle punten verbeterd.Marktwerking is geen concept zonder problemen en de transitie is niet
gemakkelijk. Overheden en openbaarvervoerbedrijven moeten wat dat betreft
nog veel leren, ondanks dat ze al veel geleerd hebben. De conclusie
is wel gerechtvaardigd dat die bedrijven tot nu toe flexibel zijn geweest
en resultaten hebben geboekt, als het gaat om productiviteit en punctualiteit.
Marktwerking werkt dus.Hij vindt de motie-Roefs verschrikkelijk. Daardoor is de Nederlandse overheid
immers een onbetrouwbare partner gebleken en is de markt met 40% ingeperkt.
Met Qbuzz zou de NS weer een deeltje van de markt naar zich toe kunnen trekken.Alleen Jan Franssen, de voorzitter van het IPO (Interprovinciaal Overleg),
zou aan de partijen in het stakingsconflict de oproep mogen doen om een bemiddelaar
te zoeken. De stakingen leiden tot een groot verlies bij de betrokken provincies
en uiteindelijk betalen de provinciale belastingbetalers de rekening. De provincies,
die de concessies verlenen, moeten daarom zorgen dat het conflict ten goede
keert. Volgens hem moet het kabinet zich hierin terughoudend opstellen. Overigens
staat in geen enkel meerjarenconcessiecontract dat de rijksoverheid nooit
de accijnzen mag verhogen. Omgekeerd kan gezegd worden dat elke aanbesteder
rekening heeft gehouden met een zekere accijnsverhoging. Een ingewikkelde
factor is evenwel dat de olieprijzen explosief gestegen zijn. Nogmaals, dat
punt moet worden opgepakt in het IPO.Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie) haalt
uit de cijfers dat marktwerking meer efficiency heeft gebracht in het streekvervoer.
Wel wil zij graag dat de bewindslieden meer inzicht verschaffen in de marktdynamiek:
hoe heeft de ov-markt zich ontwikkeld ten opzichte van andere vervoersmodaliteiten
in aantallen reizigers en reizigerskilometers en in hoeverre beklijft het
extra ov-aanbod na aanbestedingen? Wat is de reactie van de bewindslieden
op de kritiek van het BOR dat in een van de rapporten slordig met causaliteit
wordt omgegaan? Het gaat nog te vaak om meer en goedkopere dienstregelingsuren
in plaats van meer reizigers en kostendekking, in deze volgorde, waarbij het
sociale aspect van het ov niet uit het oog mag worden verloren. Bij aanbestedingen
moet er een goede mix zijn van vrijheid voor de vervoerder, randvoorwaarden
om minder rendabel mar sociaal belangrijk vervoer te garanderen en vooral
uitdagingen om het aantal reizigers te laten groeien. Hier is een belangrijke
taak weggelegd voor de vervoersregio’s. Biedt de Wp2000 voldoende mogelijkheden
om vervoersbedrijven te prikkelen om bij een concessie het netwerk verder
te ontwikkelen?In de regio is de rek er bijna uit om nog goedkoper te rijden. Daarom
moet de nadruk verlegd worden naar kwaliteit. Marktwerking bij het stads-
en streekvervoer hoeft wat haar betreft niet per se; het is een middel en
geen doel. Het is niet optimaal dat de markt nu voor de helft open is, maar
een Kamermeerderheid steunt dit nu eenmaal. De door de motie-Roefs ontstane
uitzondering voor de G3 moet wel beperkt blijven tot het stadsvervoer. Wel
zal de G3 moeten voldoen aan de Europese regels ter zake. Wanneer verwacht
de staatssecretaris duidelijkheid over het anticiperen op Europa door de stadsregio’s?
Ook de productiviteit bij de G3 moet verbeterd worden. Is er nog voldoende
druk voor de G3 om marktconform te gaan werken? Volgens de benchmark loopt
de productiviteit bij de G3 gemiddeld 20% achter. Landelijk is er immers
een hogere groeidoelstelling (2,1%) voor het stads- en streekvervoer.
Bovendien blijkt uit de gegevens dat de groeikansen in grootstedelijke gebieden
groter zijn. Is het antwoord hierop van de regio Haaglanden bekend? Hoe heeft
die regio de marktconformiteit getoetst? Waarom is de opbrengst van de inbesteding
geheim?Welke inzet heeft het Nederlandse kabinet in de discussie binnen Europa
over marktwerking in de luchtvaart? Wat is de reactie op de conclusie van
het BOR dat er geen heldere definitie is van de publieke belangen met betrekking
tot de luchtvaart? Waarom is veiligheid als indicator buiten beschouwing gelaten? Antwoord van de bewindsliedenDe minister antwoordt dat de minister van
Economische Zaken een vergelijkend onderzoek heeft gedaan naar de ontwikkelingen
in het marktwerkingsbeleid in elf sectoren, waaronder vier die onder V&W
vallen: de luchtvaart, het goederenspoorvervoer, decentraal ov en het taxivervoer.
De uitkomsten zijn voor deze vier sectoren overwegend positief te noemen.
Hierin ziet het kabinet dan ook geen aanleiding voor een time out bij marktwerking.
Gebleken is dat marktwerking op andere sectoren een positieve invloed heeft.Het kabinet is positief over de mogelijkheid dat de NS meedoet aan decentrale
ov-concessies, zoals met Qbuzz. Mede met het oog op de ambitie van het kabinet
voor groei op het spoor is het de NS toegestaan om zich binnen het natuurlijk
Europees-rechtelijke aanbestedingskader te ontwikkelen tot een multimodale
speler. Natuurlijk moet de NS zich primair richten op de kernactiviteiten:
veilig en comfortabel vervoer van reizigers via aantrekkelijke stations. De
continuïteit van de kernactiviteiten mag dan ook geen gevaar lopen; tevens
moeten de financiële belangen van de staat gewaarborgd zijn. Voorts moet
worden toegezien op kruissubsidiëring. Dit alles maakt onderdeel uit
van de evaluatie.In dit kader herhaalt hij de voorkeur van het kabinet, dat de stadsregio’s
aanbesteden. Gezien de wens van de Kamer heeft het kabinet de andere mogelijkheid
echter niet tegengehouden. Over een tijd kunnen uit de feiten conclusies getrokken
worden.De marktwerking in de luchtvaartsector op Europees niveau kan als een
succes worden aangemerkt voor zowel consumenten als producenten. Dankzij maatregelen
op Europees niveau is het Nederlandse beleid ter zake sneller verwezenlijkt
en is er een level playing field voor alle Europese spelers. De afgelopen
vijftien jaar is ook hard gewerkt om de marktwerking te laten leiden tot dat
level playing field. Nederland steunt deze lijn en is in dit kader ook altijd
voorstander geweest van de liberalisering. Nederland heeft met de KLM als
eerste een open sky agreement bereikt met de Verenigde Staten. Dat heeft de
marktwerking in de luchtvaartsector in een stroomversnelling gebracht. Het
streven is om de regeldruk verder terug te brengen. Bovendien worden de kosten
van de sector kritisch bekeken. De conclusies van de discussie over ETS (Emissions
Trading Scheme) zullen leiden tot een Europees-brede lijn, waardoor wordt
voorkomen dat het level playing field uit balans raakt. Overigens is de veiligheid
een ononderhandelbare randvoorwaarde. De regelingen voor veiligheid zijn Europees
en daarbij wordt de lat alleen maar hoger gelegd. Zo is er een Europese zwarte
lijst voor vliegtuigmaatschappijen, als die zich in een land niet aan de regels
hebben gehouden. Europa trekt ook daarin steeds meer gezamenlijk op.De staatssecretaris wijst op het rapport van
EZ over marktwerking dat de aanleiding voor deze discussie vormt. In het belang
van de reiziger zijn in de Wp2000 twee doelstellingen opgenomen: een selectieve
en regionaal gedifferentieerde groei van het ov en een substantiële verbetering
van de kostendekkingsgraad. Belangrijke middelen daarbij zijn decentralisatie
en marktwerking. De gevolgen hiervan beïnvloeden elkaar weliswaar, maar
het is van belang om die twee middelen te onderscheiden. Door decentralisatie
naar negentien ov-autoriteiten wordt een meer integrale afweging gemaakt van
vragen van de klant en het daarbij behorende aanbod, uiteraard gegeven de
beschikbare middelen. Op basis hiervan kan soms besloten worden om bepaalde
lijnen te laten vervallen. De decentrale overheden die de plaatselijke omstandigheden
immers goed kennen, kunnen de juiste beslissing nemen. Veel maatregelen die
in het rapport van de SP aan marktwerking worden toegeschreven, zijn in feite
het gevolg van decentralisatie en dus van keuzes van decentrale overheden.
Soms zijn in plaats van opgeheven bushaltes andere vormen van vervoer
teruggekomen, zoals een belbus of een regiotaxi. Zij zal voor het zomerreces
schriftelijk uitgebreider reageren op het rapport van de SP, dat haar nu officieel
wordt overhandigd door de heer Roemer.Naast decentralisatie is dus gekozen voor marktwerking. De Kamer heeft
bij de evaluatie in 2005 van de Wp2000 al bevestigd dat openbare aanbesteding
van ov-concessies een goed middel is om de twee genoemde doelstellingen te
bereiken. De groei is vooral zichtbaar in concessies die na 2003 zijn aanbesteed.
Gemiddeld is er 14% meer ritkilometers gekomen met uitschieters van
30% tot 50% uitbreiding, bijvoorbeeld in Friesland en Zuid-Holland.
Uit de ov-klantenbarometer blijkt dat de laatste jaren de klantenwaardering
stabiel rond de zeven is gebleven.De evaluatie van de BDU wordt in het najaar verwacht. Daarbij wordt ook
nagegaan welke gevolgen de bezuiniging voor de groei van de BDU heeft gehad.
Op verzoek van de Kamer wordt gestreefd naar een tussenstand rond Prinsjesdag
en daarbij wordt een planning gepresenteerd met het oog op de behandeling
van de begroting van Verkeer en Waterstaat.Mede met het oog op PSO (Public Services Obligations) is het kabinet niet
van zins om de Wp2000 zodanig te wijzigen dat alle regio’s de keuzevrijheid
hebben over in- of aanbesteden. Wel is op basis van de aangenomen motie-Roefs
vanwege de lastige combinatie in de stedelijke netwerken van tram, bus en
metro alleen aan de G3 de mogelijkheid geboden om voor inbesteding te kiezen.
Voor de duidelijkheid: 40% van de markt is niet afgesloten; daar geldt
een keuzevrijheid. Het kabinet heeft het vertrouwen dat de G3 daarin een goede
keuze zal maken. Zij zal voor een goede beeldvorming een bedrijfsbezoek bij
de RET afleggen. Deze mogelijkheid geldt niet voor Utrecht en het kabinet
is niet van plan om deze mogelijkheden te verruimen. Dit neemt niet weg dat
het kabinet aanbesteding een betere keuze vindt. In eerdere debatten is hierop
al nader ingegaan. Voor de juridische vormgeving is er op het ogenblik een
bestuurlijke consultatie gaande en in de loop van dit najaar zal de uitkomst
bekend worden gemaakt. Daarover kan dan met de Kamer gedebatteerd worden.
Het streven is om dit zo tijdig te regelen dat het voor de stadsregio’s
geen probleem oplevert. Marktwerking houdt concurrentie in, dus kunnen meer
partijen op de markt komen. De opdracht wordt aan de beste partij gegund.
Anders stelt marktwerking namelijk niets voor.In de aanbestede gebieden zijn de reizigerskilometers iets gestegen en
in niet-aanbestede gebieden iets gedaald, dus per saldo zijn die gelijk gebleven.
In de aanbestede gebieden is wel een stijging in het aanbod afgesproken en
dat moet zich gaan vertalen in meer reizigers. De vragen over Haaglanden worden
doorgespeeld en de antwoorden zullen van die zijde wel bij de Kamer komen.De stakingen gaan over een cao-conflict met de bonden c.q. werknemers
bij een commercieel vervoersbedrijf. Dat bedrijf zal zelf dit conflict moeten
oplossen. Daar is het Rijk geen partij in en dus heeft de rijksoverheid hier
geen rol of taak in dan wel bemoeienis mee. Dit geldt ook voor de decentrale
overheden. Als de decentrale overheid hiervoor geld beschikbaar stelt, maakt
zij zich schuldig aan het verlenen van staatssteun. Gezien de impasse en met
het oog op het belang van de reiziger, die veel ongemak ondervindt, heeft
de staatssecretaris de partijen aangespoord om hun uiterste best te doen om
eruit te komen, wellicht met behulp van een mediator. Jan Franssen is als
voorzitter van het IPO zeer geïnteresseerd in dit onderwerp, dus zal
hem de oproep zeker ter ore komen. De staatssecretaris is dus niet van plan
om daarin de regie te voeren, omdat de verantwoordelijkheden moeten blijven
waar ze horen. De Kamer heeft in dit verband al aangegeven naar de omvang
van de BDU te willen kijken. Daarbij kunnen meer aspecten betrokken worden,
zoals de verhoging van de dieselaccijns. Natuurlijk staat het de Kamer wel
vrij om aan het ministerie van Financiën te vragen om de verhoging van
de dieselaccijns niet door te voeren. Toezeggingen– De staatssecretaris zal de Kamer informeren over de planning van
de evaluatie van de BDU.– De staatssecretaris zal voor het zomerreces reageren op het rapport
van de SP «Komt de bus wel zo?».– De staatssecretaris speelt de vragen over Regio Haaglanden en
HTM aan de Regio Haaglanden door.De voorzitter van de vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat,Roland KortenhorstDe voorzitter van de vaste commissie voor Economische Zaken,Kraneveldt-van der VeenDe adjunct-griffier van de vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat,Van der Sman XNoot1Samenstelling:Leden: Van der Staaij (SGP), Snijder-Hazelhoff (VVD), Mastwijk (CDA),
Duyvendak (GroenLinks), Roland Kortenhorst (CDA), voorzitter, Koopmans (CDA),
Gerkens (SP), Van der Ham (D66), Nicolaï (VVD), Haverkamp (CDA), De Krom
(VVD), Samsom (PvdA), Boelhouwer (PvdA), Roefs (PvdA), Jansen (SP), Cramer
(ChristenUnie), Roemer (SP), Koppejan (CDA), Vermeij (PvdA), Madlener (PVV),
Ten Broeke (VVD), ondervoorzitter, Ouwehand (PvdD), Polderman (SP), Tang (PvdA)
en De Rouwe (CDA)Plv. leden: Van der Vlies (SGP), Boekestijn (VVD), Bilder (CDA), Van Gent
(GroenLinks), Hessels (CDA), Jager (CDA), Van Bommel (SP), Koşer Kaya
(D66), Neppérus (VVD), Van Gennip (CDA), Aptroot (VVD), Dijsselbloem
(PvdA), Jacobi (PvdA), Besselink (PvdA), Anker (ChristenUnie), Van Leeuwen
(SP), Knops (CDA), Depla (PvdA), Agema (PVV), Verdonk (Verdonk), Thieme (PvdD),
Lempens (SP), Waalkens (PvdA) en Van Heugten (CDA).XNoot2Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Schreijer-Pierik (CDA), Vendrik (GroenLinks),
Ten Hoopen (CDA), Roland Kortenhorst (CDA), Hessels (CDA), ondervoorzitter,
Van der Ham (D66), Van Velzen (SP), Aptroot (VVD), Smeets (PvdA), Samsom (PvdA),
Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), Kraneveldt-van der Veen (PvdA), voorzitter,
Irrgang (SP), Jansen (SP), Biskop (CDA), Ortega-Martijn (ChristenUnie), Blanksma-van
den Heuvel (CDA), Van der Burg (VVD), Graus (PVV), Zijlstra (VVD), Besselink
(PvdA), Gesthuizen (SP), Ouwehand (PvdD) en Vos (PvdA).Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Jan Jacob van Dijk (CDA), Duyvendak
(GroenLinks), Aasted Madsen-van Stiphout (CDA), Van Gennip (CDA), De Rouwe
(CDA), Koşer Kaya (D66), Ulenbelt (SP), Blok (VVD), Boelhouwer (PvdA),
Kalma (PvdA), Weekers (VVD), Van Dam (PvdA), Karabulut (SP), Luijben (SP),
De Nerée tot Babberich (CDA), Cramer (ChristenUnie), Atsma (CDA), De
Krom (VVD), Madlener (PVV), Nicolaï (VVD), Blom (PvdA), Gerkens (SP),
Thieme (PvdD) en Heerts (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24036-348.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl