Wet dwangsom bij niet tijdig beslissen; Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29934, nr. 7

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

04-11-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

29934 nr. 7

02-11-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInhoudsopgave 1. Algemeen2. Hoofdlijnen van het wetsvoorstel2.1. Ingebrekestelling2.2. De dwangsom2.2.1. Algemeen2.2.2. De hoogte van de dwangsom2.2.3. De termijn van de dwangsombepaling2.2.4. Toekenning van de dwangsom en rechtsbescherming2.3. Termijnstellingen3. De inwerkingtreding en reikwijdte van de wet4. Lastendruk5. Alternatieven5.1. Motie-Koopmans/De Krom5.2. De commissie-Scheltema5.3. Raad van State, VNG en IPO6. EffectiviteitOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29934Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 50 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 934Voorstel van wet van de leden Wolfsen en Luchtenveld tot aanvulling
van de Algemene wet bestuursrecht met de mogelijkheid van een dwangsom bij
niet tijdig beslissen door een bestuursorgaan (Wet dwangsom bij niet tijdig
beslissen)nr. 7VERSLAGVastgesteld 2 november 2005De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties1, belast met het voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel,
heeft de eer als volgt verslag uit te brengen van haar bevindingen. Onder
het voorbehoud dat de initiatiefnemers de gestelde vragen tijdig zullen hebben
beantwoord, acht de commissie de openbare beraadslaging over dit wetsvoorstel
voldoende voorbereid.Inhoudsopgave 1.Algemeen2   2.Hoofdlijnen van het wetsvoorstel32.1.Ingebrekestelling32.2.De dwangsom3 2.2.1.Algemeen32.2.2.De hoogte van de dwangsom4 2.2.3.De termijn van de dwangsombepaling5 2.2.4.Toekenning van de dwangsom en
rechtsbescherming6 2.3.Termijnstellingen7   3.De inwerkingtreding en reikwijdte van de wet8   4.Lastendruk9   5.Alternatieven95.1.Motie-Koopmans/De Krom9 5.2.De commissie-Scheltema10 5.3.Raad van State, VNG en IPO11   6.Effectiviteit111. AlgemeenDe leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van onderhavig initiatiefwetsvoorstel.
Zij onderschrijven weliswaar de doelstelling van de initiatiefnemers, te weten
het creëren van een effectief rechtsmiddel voor burgers tegen te trage
besluitvorming door het bestuur, maar hebben twijfels bij de concrete uitwerking
bij het voorstel.Evenals de initiatiefnemers kennen deze leden de rapporten van de Nationale
ombudsman, van de Algemene Rekenkamer en de evaluaties van de Algemene wet
bestuursrecht, waarin een soms onthutsend beeld wordt geschetst van het functioneren
van bestuursorganen in de relatie met burgers. De leden van de CDA-fractie
waarderen het dat de problematiek van het niet tijdig beslissen door het bestuur
aanleiding is geweest voor het indienen van dit initiatiefwetsvoorstel. Hebben
de initiatiefnemers advies van de Nationale ombudsman ingewonnen over hun
initiatiefwetsvoorstel?De leden van de PvdA-fractie hebben verheugd kennis genomen van het wetsvoorstel
van de leden Wolfsen en Luchtenveld. Zij zijn van mening dat met deze wet
burgers een eenvoudig en effectief middel in handen krijgen om trage beslissingen
door bestuursorganen aan de kaak te stellen. Zij prijzen ook de herkenbaarheid
van het ingezette middel: overschrijding van de termijn wordt door de burger
gesignaleerd, door middel van een korte brief wordt dit aan het bestuursorgaan
kenbaar gemaakt en indien na twee weken nog geen besluit is genomen, gaat
de teller lopen. Het bestuursorgaan moet dit vervolgens openbaar verantwoorden.
Aldus wordt een probleem tussen twee belanghebbenden ook tussen die twee belanghebbenden
opgelost. Deze leden hebben nog wel enkele vragen bij het voorstel.De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het initiatiefwetsvoorstel. Zij zijn met de initiatiefnemers van mening dat
het een slechte zaak is dat het veelvuldig voorkomt, dat het bestuur de wettelijke
termijnen voor het nemen van beslissingen overschrijdt. Terecht leidt dit
immers tot ergernissen bij burgers c.q. aanvragers van een beschikking. In
het kader van een klantgerichte en klantvriendelijke overheid past geen trage
overheid, zo menen deze leden. Het is dan ook een goede zaak dat er naar een
oplossing van dit probleem wordt gezocht. Echter, alvorens een definitief
oordeel over het initiatiefwetsvoorstel te vellen, willen deze leden graag
enige opmerkingen maken en de initiatiefnemers enkele vragen voorleggen.De leden van de GroenLinks-fractie spreken hun waardering uit voor het
initiatief. Zij prijzen de leden Wolfsen en Luchtenveld dat ze als medewetgever
het vele werk van de voorbereiding van een initiatiefwetsvoorstel en de verdediging
ervan op zich nemen.Ook de leden van de SP-fractie danken de leden Wolfsen en Luchtenveld
hartelijk voor de inzet van het indienen van het wetsvoorstel. Zij ondersteunen
de strekking van het wetsvoorstel van harte. Zij menen dat het idee van de «bruikbare
rechtsorde» wederkerig moet zijn en zijn er stellig van overtuigd dat
de overheid al te veel aan het eigen gebruik denkt en niet aan de belangen
van de burgers. Kunnen de initiatiefnemende leden op die stelling in gaan,
zo vragen zij.De leden van de ChristenUnie-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het wetsvoorstel dat beoogt burgers een effectiever rechtsmiddel te geven
tegen te trage besluitvorming door het bestuur. Zij onderkennen de problematiek
zoals geschetst door de initiatiefnemers van het wetsvoorstel.
Over de uitwerking van het wetsvoorstel dat dit probleem mede moet oplossen,
hebben zij echter wel een aantal vragen.De leden van de SGP-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
het voorliggende wetsvoorstel. Zij erkennen de wenselijkheid van het introduceren
van een prikkel voor het bestuur om beslistermijnen na te komen. Burgers mogen
door het bestuur niet onnodig aan het lijntje worden gehouden.2. Hoofdlijnen van het wetsvoorstel2.1. IngebrekestellingDe leden van de PvdA-fractie stellen vast dat de burger volgens dit voorstel
zelf het initiatief moet nemen het bestuursorgaan aan te schrijven en in gebreke
te stellen. Hoewel dit niet al te gecompliceerd is, is het streven naar een
effectievere overheid er juist op gericht dat de overheid in deze de burger
werk uit handen neemt. Hebben de opstellers overwogen een standaardbrief met
termijnen aan de burger te verstrekken indien deze een aanvraag of bezwaar
indient? Wat zijn overwegingen van de initiatiefnemers om zoiets niet te doen?Alvorens de dwangsom aan de orde is, moet de aanvrager van de beschikking
het bestuur schriftelijk in gebreke stellen. Voor de ingebrekestelling geldt
geen termijn. De leden van de VVD-fractie vragen de initiatiefnemers dat nader
te motiveren. Waarom is niet gekozen voor een termijn voor het indienen van
de ingebrekestelling? Ligt een termijn van bijvoorbeeld twee of drie weken
niet voor de hand, temeer daar geen dwangsom is verschuldigd als het bestuursorgaan
onredelijk laat in gebreke is gesteld. Om discussie over wat «onredelijk
laat» is te vermijden zou het opnemen van een termijn voor de ingebrekestelling
wel eens verstandig kunnen zijn. Gaarne krijgen de leden van de VVD-fractie
een reactie van de initiatiefnemers.Overigens vragen de leden van de VVD-fractie zich af of «het indienen
van bezwaar of beroep» ook geldt als een ingebrekestelling, met als
mogelijk gevolg dat een dwangsom moet worden betaald.2.2. De dwangsom2.2.1. AlgemeenDe kern van het voorstel is volgens de leden van de CDA-fractie de dwangsomregeling.
Deze beoogt een financiële prikkel in de Awb op te nemen voor bestuursorganen
om te besluiten binnen de geldende beslistermijnen. Een aanvrager van een
beschikking krijgt de mogelijkheid om een bestuursorgaan dat verzuimt tijdig
te beslissen, aan te sporen dit binnen een periode van twee weken alsnog te
doen. Doet het bestuursorgaan dat niet, dan verbeurt het een dwangsom voor
elke dag dat een beslissing nog langer uitblijft tot een maximum van € 1000.
Zien deze leden het goed dat een gevolg hiervan is dat na het verstrijken
van het maximumbedrag van € 1000 burgers wel een recht hebben op
uitbetaling van een bedrag van € 1000 maar dat het zo kan zijn dat
het gewenste besluit nog steeds niet is genomen? Wat is in dat geval de toegevoegde
waarde van het voorstel, zo vragen de leden van de CDA-fractie?De leden van de VVD-fractie vragen zich ten aanzien van de dwangsom af
in welke zin er sprake is van een «rechtsmiddel» voor de burger,
daar het voorstel beoogt het bestuur te sanctioneren door het opleggen van
een dwangsom bij het niet naleven van de wettelijk voorgeschreven beslistermijnen.
Gaat het hier wel om een «rechtsmiddel»? Is er, te meer daar de initiatiefnemers op blz. 4 van de memorie van toelichting aangeven
dat hun voorstel als een vorm van alternatieve geschillenbeslechting moet
worden gezien, niet veeleer sprake van een gewoon instrument?2.2.2. De hoogte van de dwangsomHoewel de leden van de CDA-fractie enig begrip hebben voor de keuze van
de initiatiefnemers om voor de hoogte van de dwangsom uit te gaan van een
vast bedrag van € 20 met een maximum van € 1000, stellen
zij bij de concrete uitwerking wel vragen. Ook de Taskforce Vergunningen stelt
vragen bij het voorgestelde maximumbedrag. De Taskforce wil een steviger prikkel.
Een bestuursorgaan krijgt bij de voorgestelde regeling alsnog 50 werkdagen
om een beschikking te nemen. De leden van de CDA-fractie vragen zich af of
dit wel een voldoende prikkel tot snelheid geeft. Wat is hierop de reactie
van de initiatiefnemers? Hebben zij overwogen om een dwangsomregeling met «glijdende
schaal» te introduceren waarbij de dwangsom niet gelijkmatig oploopt
(iedere dag € 20) maar het bedrag per dag na iedere week dat door
het bestuursorgaan geen beschikking is genomen verhoogd wordt, met een maximum
van € 1000 (bijvoorbeeld eerste week € 20 per dag, de
tweede week € 50 per dag enz.). De termijn waarbinnen alsnog een
beschikking moet worden gegeven wordt daardoor korter en de prikkel om snel
een beschikking te nemen wordt groter. Wat is hierop de reactie van de initiatiefnemers,
zo vragen deze leden.Het komt de leden van de VVD-fractie voor dat de hoogte van de dwangsom,
te weten € 20 per dag, met een maximum van €1 000 na 50
dagen, redelijk is. Het is geen bedrag dat zo hoog is, dat de burgers er bijna
op zouden gaan hopen dat het bestuur te laat een besluit neemt, anderzijds
gaat er voor overheden een prikkel van uit, want er is immers ook (belasting-)geld
van de burgers mee gemoeid. Deze leden vragen of de initiatiefnemers kunnen
aangeven waaruit de gemeenten de kosten van de dwangsom zullen betalen. Verwachten
de initiatiefnemers dat de leges zullen worden verhoogd als de dwangsom wordt
ingevoerd?Hebben zij overwogen om, los van het voorgestelde artikel 4:17, lid 7,
de hoogte van de dwangsom bij algemene maatregel van bestuur vast te stellen
en niet bij wet? Immers, mocht de hoogte van de dwangsom in de praktijk als
te laag worden ervaren, dan kan bij algemene maatregel van bestuur het bedrag
gemakkelijker worden veranderd. Gaarne krijgen de leden van de VVD-fractie
hierop een reactie.De leden van de SP-fractie vinden dat de dwangsom voor de meeste bestuursorganen
makkelijk te betalen is; zelfs te makkelijk wat de leden van de SP-fractie
betreft. Vinden de initiatiefnemers dat de hoogte van de dwangsom omhoog zou
kunnen, en zo ja, hoeveel?Een hoge dwangsom staat voor de leden van de fractie van de SP echter
op gespannen voet met het feit dat overheden deze dwangsommen betalen met
belastinggeld. Het is voor deze leden een wrange constatering dat het een
vestzak-broekzak-operatie wordt waardoor je als burger wat van je eigen belastinggeld
terug kan krijgen maar waarvan de overheid dus nooit schade lijdt. Deze leden
vragen of het niet beter zou zijn om de mensen die direct en als baas verantwoordelijk
zijn voor de afhandeling van besluiten daarop direct af te rekenen in hun
beoordeling. Of, om bij de juridische middelen te blijven, kan er niet beter
een procedure gestart worden waardoor de werkelijke afhandeling wordt bespoedigd?De leden van de ChristenUnie-fractie lezen in de voorstellen van de commissie-Scheltema
dat de hoogte van de dwangsom kan worden afgestemd op het concrete geval:
de rechter kan de dwangsom afstemmen op de zwaarte van het geschonden belang.
De initiatiefnemers van het wetsvoorstel kiezen hier niet voor,
naar hun mening kan er niet op voorhand van worden uitgegaan dat dit een grotere
prikkel oplevert. Deze leden vragen de initiatiefnemers in te gaan op de suggestie
om categorieën dwangsommen te introduceren. Daarmee zou het bestuursorgaan
eveneens objectief de dwangsom vaststellen, terwijl tegelijkertijd meer rekening
kan worden gehouden met het individuele geval.2.2.3. De termijn van de dwangsombepalingDe initiatiefnemers hebben er, naar de mening van de leden van de CDA-fractie,
terecht voor gekozen om de dwangsomregeling in te laten gaan twee weken na
ontvangst van een ingebrekestelling. De burger kan uitgaan van die dwangsom
tenzij het bestuursorgaan kan aantonen dat er goede redenen zijn om van de
beslistermijn af te wijken. De redenen zijn limitatief opgenomen in het wetsvoorstel.
Dit lijkt deze leden een goede zaak. Indien een bestuursorgaan gegronde redenen
kan aanvoeren, waarom een besluit niet kon worden genomen moet de burger daar
genoegen mee nemen. Zij vragen zich wel af of de gronden, met bijbehorende
toelichting, voldoende scherp zijn omschreven, nu ook de initiatiefnemers
stellen dat er ruimte blijft voor interpretatie. Is het de verwachting van
de initiatiefnemers dat de omschrijving van deze gronden zich in de rechtspraktijk
uitkristalliseert? Is nu reeds uit de jurisprudentie te destilleren hoe de
mogelijke verschoningsgronden voor termijnoverschrijding in de praktijk gehanteerd
worden? Ligt het in de lijn der verwachting dat dit uiterlijk vijf jaar nadat
het wetsvoorstel in werking zal zijn getreden zal hebben plaatsgevonden? Immers,
op dat moment vervalt het facultatieve karakter van de regeling. Zijn de initiatiefnemers
niet bevreesd voor de situatie dat bestuursorganen standaard een beroep doen
op de uitzonderingsgronden van artikel 4:17, vierde lid? Is trouwens de zienswijze
juist dat de dwangsomregeling van rechtswege begint te lopen op de dag waarop
twee weken zijn verstreken na de dag waarop het bestuursorgaan van de aanvrager
een ingebrekestelling heeft ontvangen? Hoe verhoudt dit zich, juridisch gezien,
met de mogelijkheid voor een bestuursorgaan om zich op de regeling met uitzonderingen
te beroepen? Het is dan immers het bestuursorgaan zelf dat de dwangsomregeling
achteraf buiten toepassing verklaart. Is deze regeling juridisch gezien dan
nooit van toepassing geweest?De leden van de PvdA-fractie wijzen erop dat in artikel 4.17 eerste en
tweede lid, wordt gesteld dat een bestuursorgaan kan aangeven dat de wettelijke
termijn niet gehaald wordt. Het bestuursorgaan moet vervolgens een tegenvoorstel
doen t.a.v. de termijn. In dit artikel wordt niet gesproken over de reden,
c.q. de overwegingen van het bestuursorgaan. Dit lijkt deze leden onwenselijk
en zij vragen hierop een reactie van de initiatiefnemers.De leden van de ChristenUnie-fractie merken op dat de initiatiefnemers
de intentie hebben het probleem niet alleen op te lossen door een financiële
prikkel te introduceren, maar ook door waar nodig de wettelijke termijnen
aan te passen. Zij vragen de initiatiefnemers of, door op voorhand van de
mogelijkheid van aanpassing van de wettelijke termijnen open te houden, de
werking van dit wetsvoorstel niet wordt beperkt? Bestuursorganen zouden calculerend
kunnen gaan optreden, in die zin dat zij aansturen op aanpassing van de wettelijke
termijn? Zou het niet beter zou zijn dat zo snel mogelijk duidelijk wordt
aan welke wettelijke termijnen men denkt, zodat calculerend gedrag kan worden
uitgesloten?Mede in verband daarmee vragen deze leden de initiatiefnemers de zinsneden «...dat
er binnen de experimenteerfase van vijf jaar voldoende tijd is om hierover
inzicht te verkrijgen. Zij geven het bestuur in overweging wetgeving te initiëren
die daar dan aan tegemoet kan komen. Het daartoe benodigde onderzoek
valt echter buiten de werkingssfeer van dit voorstel...», toe te lichten.
Deze leden vragen de initiatiefnemers of het voor de reikwijdte en de werking
van het wetsvoorstel niet toch van belang is om te weten in welke mate aanpassing
van wettelijke termijnen aan de orde zou zijn. Zo ja, valt onderzoek daarnaar
dan niet toch binnen de reikwijdte van onderhavig wetsvoorstel? Voorts vragen
deze leden wat de initiatiefnemers bedoelen met «...het bestuur in overweging
(geven) wetgeving te initiëren»?2.2.4. Toekenning van de dwangsom en rechtsbeschermingDe leden van de CDA-fractie vinden de opmerking van de initiatiefnemers,
dat bestuursorganen wel zullen handelen in de geest van de wet, wat vrijblijvend,
aangezien die bestuursorganen ook niet handelen in de geest van de Algemene
wet bestuursrecht als het gaat om het naleven van de daar verplichte termijnen.
Immers, als dat het geval zou zijn, zou er geen noodzaak zijn voor dit wetsvoorstel.
Deze opmerking geldt overigens eveneens voor de stelling van de initiatiefnemers
dat het wetsvoorstel naar verwachting geen grote financiële gevolgen
heeft omdat ervan uit mag worden gegaan dat bestuursorganen over voldoende
middelen beschikken om hun taken naar behoren uit te voeren, dus ook binnen
de gestelde termijnen. Wat is hierop de reactie van de initiatiefnemers?Dezelfde leden zijn benieuwd hoe de initiatiefnemers willen bevorderen
dat bevoegde bestuursorganen de regeling, als deze tot wet wordt verheven,
van toepassing verklaren op door het orgaan te geven beschikkingen. Hebben
zij, als het gaat om het in de wet vastleggen dat de regeling van toepassing
is op een bestuursorgaan, al bestuursorganen op het oog waar dat in ieder
geval geregeld moet worden?De leden van de PvdA-fractie stellen vast dat in het voorstel aan de dwangsom
een maximum van € 1000 is gesteld maar wat gebeurt er indien het
bestuursorgaan dan nog geen besluit heeft genomen? Het wetsvoorstel rept hier
niet over. Het betalen van de dwangsom dient uiterlijk 6 weken na het verstrijken
van de termijn te gebeuren. Wat te doen als het bestuursorgaan dit eveneens
niet doet? Is er dan weer een in gebreke stelling mogelijk, zo vragen deze
leden.De leden van de VVD-fractie wijzen er op dat het bestuursorgaan zelf bepaalt óf
er sprake is van termijnoverschrijding die aanleiding geeft tot een dwangsom,
en vervolgens de hoogte van de dwangsom vaststelt. Zij vragen of het zuiver
is om het betrokken bestuursorgaan, dat als het ware «partij»
in de zaak is, deze taken op zich te laten nemen. Hebben de initiatiefnemers
overwogen om een meer onafhankelijke instantie, bijvoorbeeld een algemene
beroepscommissie, hierbij te betrekken? Deze commissie zou een advies aan
het betrokken bestuursorgaan kunnen uitbrengen, waarna dat orgaan zelf het
besluit neemt of er sprake is van verschuldigde termijnoverschrijding, en
zo ja, de hoogte van de dwangsom oplegt. Gaarne krijgen de leden van de VVD-fractie
een reactie van de initiatiefnemers.Voorts vragen deze leden wat er gebeurt indien het bestuursorgaan meent,
dat er geen dwangsom verschuldigd is. Hoe komt de burger dat te weten? Hoe
moet de burger in die situatie handelen? Kan hij daar bezwaar of beroep tegen
aantekenen en/of heeft hij dan wederom recht op een dwangsom? Deze leden vragen
de initiatiefnemers duidelijkheid te geven over de situatie dat het bestuursorgaan,
in tegenstelling tot de burger meent, dat er geen dwangsom is verschuldigd.Als een bestuursorgaan een dwangsom is verschuldigd, dan is de termijn
waarbinnen moet worden betaald gesteld op zes weken. Als het bestuursorgaan
zich niet aan deze termijn houdt, kan de aanvrager daar dan op de normale
wijze bezwaar of beroep tegen instellen, zo vragen de leden van de VVD-fractie.De leden van de SP-fractie vinden dat het onduidelijk is geregeld of aanspraak
kan worden gemaakt op een dwangsom, omdat het bestuursorgaan zelf bepaalt
of ze iets wel of niet moet betalen. Volgens deze leden schiet het op die
manier allemaal niet op. Zij verzoeken de initiatiefnemers te zoeken naar
een betere manier om deze verplichting vast te stellen en suggereren hierbij
te kijken naar de voorstellen van de commissie-Scheltema.De leden van de fractie van de ChristenUnie merken op dat het bestuursorgaan
zelf beslist of een dwangsom verschuldigd is. Als het bestuursorgaan besluit
dat er geen dwangsom verschuldigd is, dan hoeft hij hierover geen dwangsombeslissing
te nemen. Dit betekent dat de burger niet weet, indien hij na twee weken nog
niets van het bestuursorgaan heeft vernomen, of het bestuursorgaan van mening
is dat er geen dwangsom verschuldigd is, of dat er sprake is van niet tijdig
beslissen over de dwangsom. De leden van de ChristenUnie-fractie vragen de
initiatiefnemers naar de acties die een burger vervolgens dient te ondernemen.
Moet de burger dan procederen tegen het niet tijdig nemen van een besluit?
En is het bestuursorgaan dan een dwangsom verschuldigd wegens het niet tijdig
beslissen met betrekking tot de dwangsom?De gang naar de rechter staat in geval van meningsverschillen tussen bestuursorgaan
en burger over de interpretatie van de uitzonderingen open. De initiatiefnemers
gaan er vanuit dat dit risico beperkt zal blijven. Niettemin vragen de leden
van de ChristenUnie-fractie hen of er niet toch genoeg redenen zijn te bedenken
waarom bestuursorganen het op de uitzon-deringen zullen laten aankomen, waarmee
het risico bestaat dat de uitzonderingsgronden de meningsverschillen tussen
het bestuur en de burger bevorderen.In het geval dat een aanvraag door meer dan één aanvrager
is ingediend, wordt de dwangsom niet evenzoveel keer uitgekeerd, doch evenredig
over de aanvragers verdeeld. De leden van de ChristenUnie-fractie vragen de
initiatiefnemers of dit niet een negatieve prikkel oplevert voor het zoveel
gezamenlijk procederen om de rechterlijke macht te ontlasten?2.3. TermijnstellingenDe leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de argumentatie van
de initiatiefnemers om een niet-tijdige beslissing niet onmiddellijk aan de
bestuursrechter voor te leggen, zoals het geval bij de procedure van afdeling
8.2.4 Awb en het voorontwerp van de commissie-Scheltema. In het kader van
de overbelasting van de rechterlijke macht lijkt het deze leden verstandig
om bestuursorgaan en burger zoveel mogelijk in staat te stellen zelf hun geschillen
op te lossen. Zoals blijkt uit het voorontwerp kan een aanvrager zich bij
termijnoverschrijding meteen tot de rechter wenden, zelfs met overslaan van
de bezwaarfase. Kunnen de initiatiefnemers in dit kader ingaan op het nieuwe
artikel 7:1a Awb waarbij de mogelijkheid is uitgesloten om zich, bij overeenstemming
tussen burger en bestuursorgaan, rechtstreeks, met overslaan van de bezwaarfase,
tot de rechter te wenden voor die gevallen waar een bezwaarschrift is gericht
tegen het niet nemen van een besluit?Het kabinet heeft in het kabinetsstandpunt op het Advies van de Taskforce
Vereenvoudiging Vergunningen aangegeven aan de slag te gaan met de introductie
van fictieve positieve beslissingen bij termijnoverschrijdingen bij eenvoudige
vergunningen met vaste voorwaar-den. Dit zou mogelijk moeten zijn in die gevallen
waarbij de fictieve vergunningverlening geen ernstige maatschappelijke gevolgen
kan hebben, een aanvrager redelijkerwijs weet wat zijn rechten en plichten
zijn en het belang van derden niet ernstig in het gedrang kan
komen. Deze leden vernemen graag de reactie van de initiatiefnemers op de
stellingname van het kabinet. Het lijkt hen beter dat in deze gevallen van
rechtswege een vergunning wordt verleend dan dat een burger recht heeft op
uitbetaling van een dwangsom zonder dat onomstotelijk vaststaat dat de burger
het gevraagde besluit ook daadwerkelijk krijgt. Naar de mening van deze leden
is onderhavig voorstel in deze gevallen «second best».De leden van de VVD-fractie vernemen graag een nadere reactie van de initiatiefnemers
op het punt van de memorie van toelichting waarin wordt gesteld dat de dwangsom
uiteraard niet geldt voor die gevallen waarin een wettelijke regeling uitdrukkelijk
bepaalt dat een beschikking met een bepaalde inhoud geacht wordt te zijn gegeven,
zodra het bestuursorgaan niet binnen de daarvoor gestelde termijn heeft beslist.
Zou het de duidelijkheid niet ten goede komen als ook deze uitzondering expliciet
in het voorgestelde artikel 4:17 lid 5 wordt opgenomen («Geen dwangsom
is verschuldigd indien ...»), zo vragen deze leden.?De leden van de GroenLinks-fractie steunen de initiatiefnemers in hun
argument dat het aan burgers niet uit te leggen valt dat zij zich op straffe
van niet-ontvankelijkheid moeten houden aan termijnen, terwijl het openbaar
bestuur, chargerend gesteld, nagenoeg straffeloos kan stilzitten. Deze leden
maken in dit verband de opmerking dat dit te meer klemt nu in vreemdelingenrechtelijke
procedures beschermende maatregelen zoals het driejarenbeleid is afgeschaft.
Kunnen de leden een Nota van Wijziging verwachten waarin voor vreemdelingenrechtelijke
procedures voor asielzoekers herinvoering van het driejarenbeleid als effectieve
sanctie tegen stilzittende overheden wordt geherintroduceerd?De leden van de SP-fractie ergeren zich aan de formalistische interpretatie
van de Algemene wet bestuursrecht door overheden, waarbij de termijnen en
procedures leidend zijn, en de inhoud nauwelijks meer van belang. Deze leden
willen weten of de initiatiefnemers deze mening delen en of zij in die zin
vinden dat er niet alleen mogelijkheden zijn om de overheid te dwingen eveneens
zich aan deze strakke en weinig inhoudelijke termijnen te houden, maar dat
dit ook een argument kan zijn om de termijnen voor burgers te verlengen c.q.
de hantering ervan te versoepelen.De aan het woord zijnde leden willen graag de opvatting van de initiatiefnemers
over het commentaar van het IPO. Het IPO stelt dat de duur van de beslissingstermijnen
niet altijd haalbaar zal zijn naar hun inschatting. Vinden de inintiatiefnemers
dat zij hiermee rekening moeten houden voor de beslistermijnen die zij voorstellen?
Zo ja, wat heeft dit voor gevolgen voor hun voorstel?3. De inwerkingtreding en reikwijdte van de wetDe leden van de CDA-fractie hebben bezwaren tegen het automatisch van
toepassing verklaren van deze wet op alle bestuursorganen na een verloop van
vijf jaar na inwerkingtreding van de wet. Het is volgens deze leden niet zeker
dat na verloop van deze periode in de rechtspraak voldoende duidelijkheid
is verkregen over de werking van de uitzonderingsgronden. Ook de vraag of
de verschillende wettelijke beslistermijnen voldoende zijn voor het nemen
van goede besluiten, kan naar de mening van deze leden niet binnen deze periode
van vijf jaar beantwoord worden. Zij vragen de opvatting van de initiatiefnemers
over het feit dat het automatisch van toepassing verklaren van de dwangsomregeling
tot gevolg kan hebben dat, als een bestuursorgaan een nieuwe wettelijke taak
gaat uitvoeren en wellicht met opstartproblemen kampt, het onmiddellijk met
dwangsommen te maken krijgt. De leden van de CDA-fractie kiezen er voor om
de dwangsomregeling bij afzonderlijke bijzondere wetten van toepassing
te verklaren op de concrete bestuursorganen die in die bijzondere wetten aan
de orde komen.In het voorstel is sprake van een facultatieve periode van vijf jaren.
De leden van de PvdA-fractie vinden deze termijn te lang en vinden ook onvoldoende
onderbouwing voor deze termijn terug in de voorstellen. Al tien jaar wordt
publiekelijk aandacht besteedt aan dit knelpunt in het bestuurlijk functioneren.
Het betreft hier een basisrecht van burgers, die veel nadeel ondervinden van
de te trage overheid en de gebrekkige dienstverlening. De urgentie om dit
te herstellen en daarmee het vertrouwen van burgers in hun overheid te herstellen,
is volgens de leden van de PvdA fractie immens hoog. De genoemde vijf jaren
staan hiermee in schril contrast. Deze leden willen graag inzicht in de overwegingen
die de initiatiefnemers tot deze keuze hebben geleid en zij doen hen tevens
de suggestie aan de hand deze termijn te verkorten tot twee jaar.De leden van de VVD-fractie vragen of het voor de hand zou liggen om,
op het moment dat het toepassen van de dwangsom niet meer facultatief is,
de mogelijkheid van bezwaar of beroep tegen het niet tijdig beslissen af te
schaffen. Er zijn dan in feite twee mogelijkheden voor de burger c.q. aanvrager
van een beschikking. Zou te zijner tijd juridisch gezien alleen met de dwangsomregeling
kunnen worden volstaan? Gaarne krijgen deze leden hierop een reactie van de
initiatiefnemers.De leden van de SP-fractie constateren dat beslissingen van de rechter
die te laat zijn buiten het bestek van deze wet vallen. Voelen de initiatiefnemers
er iets voor om deze vorm van beslissingen eveneens onder deze wet te laten
vallen?4. LastendrukDe leden van de CDA-fractie begrijpen natuurlijk dat het in eerste instantie
de verantwoordelijkheid van het bestuursorgaan zelf is om de administratieve
lastendruk te beperken door binnen een wettelijke beslistermijn een besluit
te nemen. Niettemin is het zo dat in het geval van een termijnoverschrijding
beargumenteerd zal moeten worden aangegeven waarom een termijn overschreden
is en waarom een bestuursorgaan eventueel een beroep doet op de verschoningsgronden
van artikel 4:17, vierde lid. Daarbij moet ook bij beschikking de verschuldigdheid
en de hoogte van de uiteindelijke dwangsom vastgesteld worden. Is het doen
van een beroep op de gronden van artikel 4:17 vierde lid een afzonderlijk
besluit of valt dit onder het vaststellen van de verschuldigdheid bij beschikking?
Hoe kijken de initiatiefnemers aan tegen de verzwaring van de administratieve
lastendruk die dit wetsvoorstel mogelijk met zich meebrengt?5. Alternatieven5.1. Motie-Koopmans/De KromHet is de initiatiefnemers bekend, dat een overgrote meerderheid van de
Kamer, waaronder het CDA en de fracties van de initiatiefnemers, de motie-Koopmans/De
Krom (TK 29 383, nr. 3 herdr.), waarin de introductie van fatale
termijnen in de Awb wordt gevraagd, heeft gesteund. De Raad van State heeft
in zijn advies bij onderhavig wetsvoorstel kritiek geleverd op de strekking
van de motie, maar tevens gesteld dat het in bepaalde gevallen een oplossing
kan bieden voor de problematiek van het niet tijdig beslissen door het bestuur.
In de reactie op het advies geven de initiatiefnemers aan de bezwaren van
de Raad te onderschrijven maar dat onder voorwaarden een beschikking van rechtswege
mogelijk moet zijn. In de gewijzigde memorie van toelichting lijken de initiatiefnemers
toch iedere mogelijkheid van introductie van fatale termijnen
af te wijzen aangezien «...het naar de mening van de initiatiefnemers
te riskant is om bij overschrijding van die termijnen er voetstoots vanuit
te gaan dat er geen belangen van derden of het algemeen belang worden geschaad».
De leden van de CDA-fractie verzoeken de initiatiefnemers dan ook nogmaals
aan te geven hoe zij ten opzichte van de motie-Koopmans/De Krom staan.De leden van de fractie van de ChristenUnie hebben kennis genomen van
het bezwaar van de initiatiefnemers tegen de motie-Koopmans/De Krom. De introductie
van fatale termijnen kan te grote nadelige gevolgen hebben voor belangen van
derden of het algemeen belang. Zij onderkennen dit bezwaar, niettemin constateren
zij dat op dit moment de figuur van fatale termijnen al wel geldt voor een
aantal regelingen, welke speciaal zijn aangewezen door de wetgever. Deze leden
vragen de initiatiefnemers of zij ruimte zien voor een groter aantal aangewezen
gevallen, waarvoor fatale termijnen zouden kunnen gaan gelden? Zo ja, aan
welke regelingen denken zij?5.2. De commissie-ScheltemaDe leden van de PvdA-fractie vragen aandacht voor de voorstellen van de
commissie-Scheltema. Deze voorstellen, daterend uit 2002, beogen eveneens
een voorstel tot een correcte afhandeling door bestuursorganen maar dan door
tussenkomst van de rechter. In de memorie van toelichting zoals gewijzigd
naar aanleiding van het advies van de Raad van State wordt uitgebreid ingegaan
op de vooren nadelen van deze voorstellen al dan niet in combinatie met het
nu voorliggende wetsvoorstel van de dwangsom. Hierover leven bij deze leden
nog enkele vragen.In het nu voorliggende wetsvoorstel wordt in de Awb een mogelijkheid geschapen
het bestuur te sanctioneren. Dit zegt echter nog niets over de termijnen waarin
het bestuurs-orgaan wél een besluit zal gaan nemen. Aldus krijgt de
wachtende burger wel geld, maar mogelijk geen besluit. Het voorstel van de
commissie-Scheltema gaat juist primair uit van het stellen van een termijn
waarin het bestuursorgaan moet gaan beslissen. Dit voorstel zou daarom een
aanvulling kunnen zijn op het nu voorliggende voorstel. De druk werkt dan
immers van twee kanten. Graag ontvangen de aan het woord zijnde leden hierop
de reactie van de initiatiefnemers.Het nadeel van het voorstel van de commissie-Scheltema is volgens deze
leden echter dat er hier een gang gemaakt moet worden naar de toch al overbelaste
rechter en er een extra administratieve last komt voor de burger: De burger
moet of kan aanspraak maken op de dwangsom en hij moet of kan ook nog eens
op een gang naar de rechter maken. Dat betekent tweemaal actie ondernemen
en twee procedures volgen met alle tijd en kosten van dien. Zijn deze procedures
niet te overdadig en te gecompliceerd voor de betrokken burgers, zo vragen
deze leden. Is een samengaan van beide voorstellen, in die zin, wel zo verstandig?
Is de simpele wet van de dwangsom niet voldoende om het effect te bereiken
van tijdige afhandeling? Is het verstandiger eerst de effecten van deze wet
af te wachten, alvorens de voorstellen van de commissie-Scheltema in te voeren,
als daar dan nog behoefte aan zou bestaan, zo vragen zij.De leden van de ChristenUnie-fractie vragen de initiatiefnemers of zij
reden zien om het voorstel van de commissie-Scheltema, waarbij een belanghebbende
geen ingebrekestelling hoeft te verzenden indien dat redelijkerwijze niet
van hem kan worden verwacht, over te nemen in het initiatiefvoorstel. Zo neen,
waarom niet?Dezelfde leden wijzen erop dat het kabinet inmiddels heeft ingestemd met
een wetsvoorstel dat in hoofdlijnen de voorstellen van de commissie-Scheltema
lijkt te willen implementeren. Hebben de initiatiefnemers overwogen
om, net zoals bij de wetsvoorstellen 29 959 en 29 666 is gebeurd,
te overleggen met de regering om te komen tot een combinatie van beide wetsvoorstellen?Ook de leden van de SGP-fractie vragen of niet kan worden volstaan met één
van beide wetsvoorstellen. Met andere woorden: of het niet meer in de rede
ligt om beide voorstellen als substituten van elkaar te bezien. Zij gaan er
met het oog op de inhoud van het voorliggende wetsvoorstel vanuit dat ook
de initiatiefnemers van mening zijn dat een combinatie van beide instrumenten
noodzakelijk is om het gewenste doel te bereiken. Indien ook in de ogen van
de initiatiefnemers combinatie van de voorgestelde instrumenten wenselijk
is, vragen deze leden of ineenvlechting van de voorstellen dan niet voor de
hand ligt.5.3. Raad van State, VNG en IPODe leden van de CDA-fractie wijzen erop dat zowel de Raad van State als
de VNG andere oplossingen aandragen, zoals bindende afspraken tussen gemeenten
en burgers met betrekking tot de kwaliteit van de dienstverlening, zelfregulering
van gemeenten en transparantie van de kwaliteit van dienstverlening door opname
van een paragraaf hierover in het jaarverslag van een bestuursorgaan. Ook
het voorontwerp van de commissie-Scheltema speelt in dit verband een rol.
Wat is de reactie van de initiatiefnemers op deze oplossingen? Wijzen zij
deze af, of beschouwen zij deze oplossingen als complementair aan hun eigen
voorstel?De leden van de SP-fractie vinden de opmerkingen van de VNG, dat het probleem
opgelost moet worden door het beter organiseren van de werkzaamheden, onbegrijpelijk.
Het is immers duidelijk dat gemeenten niet in staat mogen worden geacht om,
zonder dwang, hun praktijken te verbeteren. Het te laat reageren van overheden
op bijvoorbeeld bezwaarschriften van burgers prijkt al jaren bovenaan de lijst
van ergernissen van de Nationale Ombudsman.Deze leden willen niet voorbijgaan aan de opmerking van de VNG dat er
organisatorisch wel iets zal moeten veranderen bij de overheid. Zij willen
ervoor waken dat er om die reden weer een groot aantal ambtenaren wordt aangenomen
zodat de burger uiteindelijk steeds meer water naar de zee van de overheid
draagt. Hoe denken de initiatiefnemers hierover, zo vragen zij.6. EffectiviteitDe leden van de PvdA-fractie stellen vast dat de verwachtingen van de
initiatiefnemers over de effectiviteit van het wetsvoorstel hoog gespannen
zijn. Graag ontvangen zij een nadere argumentatie voor deze verwachtingen.
Waarom zijn de initiatiefnemers van mening dat burgers hier goed gebruik van
zullen gaan maken? Leeft niet de zorg dat burgers hier terughoudend in zullen
zijn omdat zij, met het oog op een bestuursbeslissing, dat bestuur liever
te vriend houden?Het uitgangspunt van het wetsvoorstel is voor de leden van de GroenLinks-fractie
helder en sympathiek; burgers hebben recht op een effectieve en efficiënte
overheid die binnen redelijke termijnen beslissingen neemt op verzoeken en
bezwaren van burgers. De Awb stelt termijnen waarbinnen overheidsorganen beslissingen
moeten nemen. Deze leden vragen in dit verband wat het oordeel van de initiatiefnemers
is over de bij het openbaar bestuur veel gehoorde klacht dat deze beslistermijnen,
gezien de organisatorische aspecten, soms wel erg kort zijn. Te wijzen valt
bijvoorbeeld op de recente stroom bezwaarschriften tegen de gemeentelijke
aanslagen voor de OZB. Zonder afbreuk te willen doen aan het
belang van alle burgers bij zorgvuldige en snelle besluitvorming vragen de
leden of het voorgestelde rechtsmiddel van dwangsommen er daadwerkelijk toe
bijdraagt dat het openbaar bestuur in dergelijke massale bezwaarprocedures
binnen de beslistermijnen blijft.De leden van de SGP-fractie stellen vast dat het voorliggende voorstel
ten opzichte van mogelijk alternatieven vooral aantrekkelijk is vanwege de
prikkelwerking die uitgaat van het aanpakken van de problematiek bij de bron.
Ook de relatief lage drempel voor burgers zien zij als een voordeel. Anderzijds
is het de vraag in hoeverre door dit voorstel werkelijk wordt bijgedragen
aan ontlasting van de rechterlijke macht. Kunnen de initiatiefnemers daar
meer over zeggen dan het melden van hun eigen indruk in dezen?De voorzitter van de commissie,Noorman-den UylAdjunct-griffier van de commissie,HendrickxXNoot1Samenstelling:Leden: Kalsbeek (PvdA), van Heemst (PvdA), Noorman-den Uyl (PvdA), voorzitter,
Vos (GL), van Beek (VVD), ondervoorzitter, Van der Staaij (SGP), Luchtenveld
(VVD), Wilders (Groep Wilders), de Pater-van der Meer (CDA), Duyvendak (GL),
Spies (CDA), Eerdmans (LPF), Sterk (CDA), van der Ham (D66), Haverkamp (CDA),
Van Fessem (CDA), Smilde (CDA), Straub (PvdA), Nawijn (Groep Nawijn), Boelhouwer
(PvdA), Dubbelboer (PvdA), Van Hijum (CDA), Van Schijndel (VVD), Irrgang (SP),
Vacature (algemeen), Vacature (algemeen) en Vacature (SP).Plv. leden: De Vries (PvdA), Dijsselbloem (PvdA), Fierens (PvdA), Halsema
(GL), Weekers (VVD), Slob (CU), Hirsi Ali (VVD), Szabó (VVD), Rambocus
(CDA), Van Gent (GL), Çörüz (CDA), Van As (LPF), Van Haersma
Buma (CDA), Koser Kaya (D66), Knops (CDA), Van Bochove (CDA), Algra (CDA),
Hamer (PvdA), Hermans (LPF), Leerdam, MFA (PvdA), Wolfsen (PvdA), Eski (CDA),
Van der Sande (VVD), Kant (SP), Balemans (VVD), Vacature (PvdA) en De Wit
(SP). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29934-7.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl