Evaluatie tijdelijke crisismaatregel ‘Extra tijdelijke contracten voor jongeren’
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief
Datum: 2014-07-01 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2011-2012
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 29 544
 
 Arbeidsmarktbeleid
 
 
 Nr. 368
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID
 
 
 
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 Den Haag, 9 december 2011
 Inleiding
 Op 9 juli 2010 is de tijdelijke crisismaatregel «Extra
				tijdelijke contracten voor jongeren» in werking getreden. De tijdelijke
				maatregel maakt het mogelijk om met jongeren tot 27 jaar gedurende vier jaar
				(in plaats van drie) of vier (in plaats van drie) opeenvolgende tijdelijke
				contracten aan te gaan alvorens een vast contract ontstaat. Hiervoor is de
				zogenoemde «ketenbepaling» in artikel 7:668a van het Burgerlijk Wetboek
				tijdelijk aangepast. De maatregel is bedoeld om jongeren gedurende de
				economische crisis langer aan het werk te houden, zodat zij uitzicht houden op
				een vast contract als blijkt dat de economische situatie herstelt.
 De maatregel loopt in principe tot 1 januari 2012 en kan worden
				verlengd tot uiterlijk 1 januari 2014. Bij de totstandkoming van de maatregel
				zijn twee criteria vastgesteld op grond waarvan de maatregel verlengd kan
				worden. Verlenging van de maatregel is mogelijk als de maatregel effectief is
				gebleken en er nog gevolgen van de economische crisis voor de arbeidsmarkt te
				verwachten zijn in 2012. Bij de parlementaire behandeling van de wet is door uw
				Kamer en de Eerste Kamer aangedrongen op een kwantitatieve en kwalitatieve
				evaluatie van de maatregel, op basis waarvan besloten kan worden over een
				eventuele verlenging. Deze evaluatie is in opdracht van mijn ministerie
				uitgevoerd door onderzoeksinstituut Astri. Hierbij bied ik u het
				evaluatierapport aan.1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
 Hierna licht ik de onderzoeksopzet en de belangrijkste
				bevindingen van de evaluatie toe. Voorts informeer ik u, mede namens de
				Minister van Veiligheid en Justitie, over het besluit dat ik op basis van de
				evaluatie genomen heb.
 Onderzoeksopzet
 De centrale onderzoeksvraag van de evaluatie is in hoeverre de
				tijdelijke maatregel eraan bijgedragen heeft, dat jongeren van 15 tot en met 26
				jaar gedurende de economische crisis langer aan het werk zijn gebleven. Het
				onderzoek is uitgevoerd in de periode medio 2010 – medio 2011. Er is een
				enquête gehouden onder een representatieve groep van 803 werkgevers met
				jongeren in tijdelijke dienst in de leeftijd tot en met 26 jaar. Daarnaast zijn
				verdiepende interviews gehouden met werkgevers en met vertegenwoordigers van
				sociale partners (in totaal 45 interviews). Ook is een arbeidsmarktprognose
				voor 2012 gemaakt.
 Bevindingen evaluatie
 Uit de evaluatie blijkt dat de maatregel een beperkt effect heeft
				gehad. Medio 2011 heeft naar schatting 2,8% van alle bedrijven in Nederland de
				maatregel toegepast. Dit komt overeen met 16% van de potentiële gebruikers van
				de maatregel (i.c. de bedrijven die jongeren tot 27 jaar in dienst hebben en
				geen afwijkende cao-bepaling kennen). Grote bedrijven gebruiken de maatregel
				vaker dan kleine bedrijven.
 Voor de meeste jongeren die een derde tijdelijk contract hadden
				tussen medio 2010 en medio 2011 gold, dat ten tijde van het onderzoek nog geen
				besluit was genomen over een eventueel vervolgcontract. Over 80 000 jongeren
				was wel een besluit genomen. Van deze 80 000 jongeren heeft iets meer dan de
				helft (41 000; 51%) een vast contract gekregen, bijna een kwart (19 000; 24%)
				heeft een vierde tijdelijk contract gekregen en een kwart (20 000; 25%) heeft
				geen nieuw contract gekregen.
 Om het effect van de maatregel te kunnen vaststellen, is aan
				werkgevers ook gevraagd hoeveel jongeren met een vierde tijdelijk contract
				zonder de maatregel geen nieuw contract gekregen zouden hebben. Volgens de
				geïnterviewde werkgevers zou 53% (10 000 jongeren) van de 19 000 jongeren
				die een vierde tijdelijk contract hebben gekregen, zonder de tijdelijke
				maatregel geen vast contract hebben gekregen en dus hebben moeten vertrekken.
				Naar verwachting zouden 9 000 van de 19 000 jongeren waarschijnlijk een vast
				contract hebben gekregen zonder de tijdelijke maatregel.
 Op verzoek van uw Kamer is ook het mogelijke verdringingseffect
				van de tijdelijke maatregel op schoolverlaters onderzocht. Daarbij gaat het om
				de vraag of werkgevers minder schoolverlaters in dienst hebben genomen omdat
				zij aan andere jongeren een vierde tijdelijk contract hebben gegeven. Uit het
				onderzoek blijkt dat de tijdelijke maatregel een beperkte invloed op de kansen
				van schoolverlaters op de arbeidsmarkt heeft. Jongeren verdringen elkaar eerder
				op basis van opleiding, ervaring en vaardigheden.
 Het onderzoek geeft voorts een goed beeld van de overwegingen van
				werkgevers om de maatregel wel of niet te gebruiken. De meeste geïnterviewde
				werkgevers geven vierde tijdelijke contracten om hun flexibel personeelsbestand
				op peil te houden dan wel te vergroten, ongeacht of de economische
				ontwikkelingen gevolgen hebben voor de betreffende onderneming of niet.
				Daarnaast wordt een aantal werkgevers geconfronteerd met een lager
				bedrijfsresultaat. Zij geven daarom vierde tijdelijke contracten, die worden
				omgezet in vaste arbeidscontracten zodra het weer beter gaat met het bedrijf.
				Werkgevers geven aan geen gebruik te maken van de mogelijkheid om een vierde
				contract aan te bieden als de verwachte werkvoorraad onvoldoende is. Ook als de
				financiële positie van het bedrijf zwak is, worden tijdelijke contracten
				doorgaans niet verlengd. Daarnaast wordt het vierde contract beduidend minder
				toegepast bij hoger opgeleide jongeren. Zij krijgen door de schaarste op de
				arbeidsmarkt, eerder een vast contract mits de werkvoorraad en financiële
				positie van het bedrijf dat toelaten.
 Ten slotte blijkt uit de arbeidsmarktprognose, die in de
				evaluatie is opgenomen, dat in 2012 geen daling van de jeugdwerkloosheid wordt
				verwacht.
 Conclusie
 Op basis van de evaluatie constateer ik enerzijds dat de
				maatregel voor een aantal jongeren het beoogde effect heeft gehad. 10 000
				jongeren die anders geen vierde contract hadden gekregen bij dezelfde
				werkgever, zijn dankzij de maatregel aan het werk gebleven. Anderzijds zou aan
				9 000 jongeren zonder de maatregel waarschijnlijk een vast contract zijn
				aangeboden. Verder blijkt uit de evaluatie dat werkgevers de maatregel niet
				altijd als «crisismaatregel» hebben gebruikt. De meeste werkgevers geven
				vierde tijdelijke contracten om hun flexibel personeelsbestand op peil te
				houden, ongeacht de gevolgen van de economische crisis voor de onderneming. Dat
				het hoogtepunt van de economische crisis op het moment van inwerkingtreding van
				de tijdelijke maatregel al voorbij was, doet daar niet aan af.
 Bovenstaande onderzoeksresultaten overwegende, heb ik besloten om
				de maatregel niet te verlengen. Dit betekent dat de tijdelijke maatregel met
				ingang van 1 januari 2012 van rechtswege zal vervallen. Ik heb sociale
				partners hiervan op de hoogte gebracht.
 Overgangsrecht
 Omdat het een tijdelijke maatregel betreft, is bij de
				totstandkoming daarvan voorzien in overgangsrecht voor het moment dat de
				maatregel vervalt. Het overgangsrecht houdt het volgende in. Als de tijdelijke
				regeling vervalt, dan geldt de «oude» ketenbepaling van artikel 7:668
				Burgerlijk Wetboek weer. Er is een uitzondering gemaakt voor werknemers die
				onder de nieuwe regeling vallen en bij het vervallen daarvan in het vierde
				contract zitten of de periode van dan 36 maanden hebben gepasseerd. Zij
				krijgen, zolang ze nog geen 27 jaar zijn, op het moment van het vervallen van
				de regeling geen arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd, maar pas bij het
				vijfde contract of na afloop van de periode van 48 maanden.
 Uitvoering toezegging
 Ten slotte maak ik van deze gelegenheid gebruik om uitvoering te
				geven aan een toezegging, die door mijn ambtsvoorganger tijdens de plenaire
				behandeling van het wetsvoorstel «Extra tijdelijke contracten voor jongeren»
				aan de Eerste Kamer is gedaan (Handelingen EK 2009/10,
				34, p. 1442). De Eerste Kamer
				heeft gevraagd hoeveel jongeren vanuit een tijdelijk contract in werkloosheid
				terecht komen. Uit cijfers van het CBS over 2010 blijkt het volgende. Op
				1 januari 2010 hadden 422 000 jongeren van 15 tot en met 26 jaar een
				tijdelijk contract van minimaal 20 uur per week. Aan het eind van 2010 had 15%
				van deze jongeren een contract voor onbepaalde tijd, terwijl 62% van de
				jongeren nog op basis van een tijdelijk contract werkt bij dezelfde of een
				andere werkgever. De overige 23% was eind 2010 niet meer werkzaam volgens de
				gehanteerde definitie. Dit hoeft overigens niet te betekenen dat deze jongeren
				werkloos zijn geworden: mogelijk werken zij nog wel, maar minder dan 20 uur per
				week of in een eigen bedrijf. Een andere mogelijkheid is dat zij een opleiding
				zijn gaan volgen.
 Ik vertrouw erop uw Kamer hiermee voldoende te hebben
				geïnformeerd.
 
 
 
 
 De minister van
			 Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
 
 H. G. J.
 Kamp