Wet uitbreiding bestuurlijke handhaving volkgezondheidswetgeving; Memorie van Antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-26 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20082009-31122, nr. C

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

18-09-2008

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

31122 nr. C

16-09-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleidingInhoud van het wetsvoorstelNoodzaak en effectbeoordeling bestuursrechtelijke handhavingUitbreiding bestuurlijke handhavingsinstrumentenSchema 1 Formatie IGZ in 2008 verdeeld over primair
proces en overhead Schema 2 Verdeling inspecteurs, toezichtmedewerkers
en programmamedewerkers over programma’s en inspectiebrede taken. De
extra toegekende formatie van 20 FTE’s voor patiëntveiligheid is
nog niet exact toebedeeld binnen het primaire proces. Door afrondingen in
de toerekening kunnen optellingen kleine verschillen vertonen. Verhouding bestuurlijke handhaving en straf- en tuchtrechtelijke
sanctiesInzage patiëntendossiersToezichtKwaliteitsinstituutOverige onderwerpenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31122Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 52 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 122Uitbreiding van de bestuurlijke handhavingsinstrumenten in de wetgeving
op het gebied van de volksgezondheidCMEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 16 september 2008Met belangstelling heb ik kennis genomen van het voorlopig verslag dat
de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport/Jeugd en Gezin over
het wetsvoorstel heeft uitgebracht. De leden van de fracties van CDA, VVD,
PvdA, SP, SGP en CU stellen in het verslag een aantal vragen en plaatsen enkele
opmerkingen. Graag ga ik in het navolgende in op de vragen en opmerkingen
van de leden van deze fracties, waarbij ik zoveel mogelijk de volgorde zal
aanhouden die de commissie zelf hanteert.InleidingMet genoegen heb ik kennisgenomen van de opmerking van de leden van de
PvdA-fractie dat adequaat toezicht op de kwaliteit van zorg een cruciale randvoorwaarde
is voor de borging van de publieke belangen van de gezondheidszorg in een
gereguleerde markt. Met de leden van de fractie van de SGP en ChristenUnie
ben ik het eens dat daarbij voor de inspectie voor de gezondheidszorg (IGZ)
een belangrijke taak is weggelegd en dat de IGZ zich dient te ontwikkelen
tot een moderne handhavingsorganisatie. Aldus zal de IGZ beter in staat zijn
zorgaanbieders te houden aan het waarmaken van hun verantwoordelijkheid tot
het leveren van verantwoorde zorg met als doel de burgers zoveel mogelijk
te beschermen tegen risico’s op schade.Inhoud van het wetsvoorstelNoodzaak en effectbeoordeling bestuursrechtelijke handhavingDe leden van de CDA-fractie vragen om een nadere reactie op de vragen
die de Raad van State heeft gesteld ten aanzien van de noodzaak tot uitbreiding
van de bestuurlijke handhavingsinstrumenten.Met name waar het gaat om bestraffende sancties ontbreekt op dit moment
de mogelijkheid om op een snelle en adequate wijze de zorgaanbieder op de
vingers te tikken wanneer het kwaad is geschied. Het straf- en tuchtrecht
zijn voor dit soort overtredingen, waaraan veelal een normatief aspect ontbreekt,
niet geschikt. Dit blijkt uit de praktijk, waarin, zo het Openbaar Ministerie
al tot vervolging over gaat, een zaak jaren kan slepen. Vaak wordt
daarom maar van handhaving afgezien. Een bestuurlijke boete kan direct worden
opgelegd («lik-op-stuk») en vergroot daardoor het gezag van de
IGZ als sterke toezichthouder.Deze leden vragen voorts waarom de regering nu repressief gaat ingrijpen,
terwijl het kwaliteits- en veiligheidsbeleid op een goede manier wordt opgepakt
in de zorginstellingen die zich daarbij via horizontaal toezicht toetsbaar
opstellen.Van belang is dat iedere zorginstelling mee gaat doen. Juist door met
dit wetsvoorstel het instrumentarium te versterken ten aanzien van de zorgaanbieder
die zich wil onttrekken aan de gezamenlijke inzet van de sector om geborgde
veiligheids- en kwaliteitssystemen op te zetten, krijgt de IGZ de mogelijkheid
om op snelle en adequate wijze de onwillige zorgaanbieder bij de les te houden.
Het gaat dus juist om instellingen die zich niet toetsbaar willen opstellen
en waar het horizontaal toezicht nog niet goed functioneert. Het voorstel
ondersteunt dan ook een snelle implementatie van de initiatieven van de brancheorganisaties
op het terrein van cultuur, kwaliteit en veiligheid. Daarbij spelen, zulks
in antwoord op vragen van de CDA-fractie daarover, ook de IGZ-prestatie-indicatoren
als parameters voor integraal kwaliteits- en veiligheidsbeleid een belangrijke
signalerende rol die de IGZ ondersteunt in haar toezichthoudende taak. Binnen
het gefaseerd toezicht geven de indicatoren inzicht in de feitelijke prestaties
van de zorgaanbieders. Als de IGZ constateert dat een zorgaanbieder achterblijft,
heeft zij de mogelijkheid om op te treden met een instrumentarium op maat.Wat betreft de juridische vragen van de Raad van State, waarop deze leden
een antwoord wensen, het volgende.Bij het opstellen van het wetsvoorstel zijn de indicatoren die gelden
voor de keuze tussen een bestuurs- of een strafrechtelijk sanctiestelsel in
aanmerking genomen. Daarin is onder meer gesteld dat bestuursrecht in ieder
geval in aanmerking komt indien de overtreding eenvoudig is vast te stellen,
er geen behoefte is aan een opsporingsfase met bijbehorende dwangmiddelen
en opsporingsbevoegdheden en er geen zware straffen nodig zijn, ook niet ter
afschrikking. Aan deze criteria voldoen de overtredingen waarvoor in het wetsvoorstel
een bestuurlijke boete in het vooruitzicht wordt gesteld. Bovendien is het
efficiënter om voor dit soort overtredingen de handhaving en de sanctionering
in één hand te leggen; het vergroot de slagvaardigheid en geloofwaardigheid
van de IGZ, en dus de kans op naleving.De leden van de PvdA-fractie vragen naar een onderbouwing van de stelling
dat deze uitbreiding van bevoegdheden zal leiden tot een versnelling en meer
transparantie in de handhaving. Ook de leden van de fracties van SGP en Christenunie
vragen om een cijfermatige onderbouwing.Een cijfermatige onderbouwing van het tekortschieten van het huidige handhavingsregime
is niet te geven. Het wetsvoorstel is een herbezinning op het instrumentarium
dat de IGZ ter beschikking heeft, waarbij zorgvuldig bekeken is of het bestaande
handhavingsinstrumentarium effectief en adequaat is om het beoogde doel ten
aanzien van naleving van het voorschrift te bewerkstelligen. In de huidige
situatie wordt geregeld inzet van handhaving achterwege gelaten omdat daarmee
het beoogde doel niet wordt behaald. De nieuwe instrumenten geven een toegevoegde
waarde aan het complete instrumentarium van de inspectie. Met de inzet van
dit nieuwe instrumentarium zal een betere en effectievere handhaving kunnen
worden vormgegeven. Hoe dit gebeurt wordt onder meer beschreven in een uitgewerkt
handhavingskader. De inspectie is hiermee op dit moment doende. Met die uitwerking
zal de handhaving, in al zijn variëteiten, transparanter zijn. De leden van de PvdA-fractie vragen op basis waarvan de regering van mening
is dat deze uitbreiding van bevoegdheden zal leiden tot minder fouten door
instellingen en beroepsbeoefenaren.Een meer gewogen en uitgebreidere mix van handhavingsinstrumenten zal
ertoe leiden dat de IGZ adequater en effectiever kan optreden tegen tekortkomingen
in de zorgverlening. Dit zal de naleving van normen en daarmee de kwaliteit
van zorgverlening ten goede komen. Immers daar waar alsnog normconform gedrag
bewerkstelligd kan worden is in principe voor het instrument van de last onder
dwangsom gekozen. Daar waar het kwaad is geschied en punitief gereageerd moet
worden is gekozen voor de bestuurlijke boete. In antwoord op vragen van deze
leden of de uitbreiding van bevoegdheden leidt tot een gerichtere toetsing
van de kwaliteitsborging, wijs ik op de omschakeling van de IGZ van een klassieke
toezichthouder naar een moderne handhavingsorganisatie. Daarbij wordt mede
betrokken de inzet van nieuwe bevoegdheden, maar daarnaast de inrichting van
de organisatie en het toezicht. Die omschakeling is al een heel eind gevorderd
en binnenkort zal de Tweede Kamer over de ontwikkelingen worden geïnformeerd.
In die omschakeling wordt uitgegaan van een meer professionele wijze van toezicht.
Borgen van de kwaliteit van zorg is daarbij uitgangspunt.Zowel de leden van de PvdA-fractie en de SP-fractie gaan in op de vraag
of het wetsvoorstel wel toereikend zal zijn. De leden van de SP-fractie vragen
om een overzicht van punten waarop de bestaande wetten tekort zijn geschoten.De inspectie heeft voor de handhaving van de wetten op de naleving waarvan
de inspectie toeziet verschillende mogelijkheden; welke van die instrumenten
wordt ingezet is afhankelijk van het doel dat wordt beoogd. Aan de ene kant
staan de instrumenten die tot doel hebben een verbetering aan te brengen in
de dagelijkse gang van zaken in de gezondheidszorg; het begint met overreden
en overtuigen door de inspecteur op grond van eigen deskundigheid en onafhankelijkheid.
Als deze middelen onvoldoende effect blijken te hebben staan bestuursrechtelijke
middelen ter beschikking, zoals de bevoegdheid een bevel te geven aan een
instelling op grond van de Kwaliteitswet zorginstellingen. Daarnaast bestaat
op grond van deze wet de mogelijkheid om de minister te adviseren een aanwijzing
te geven. Ook is er de mogelijkheid de minister te adviseren een vergunning
of toelating in te trekken. Deze handhavingsinstrumenten zijn geschikt wanneer
sprake is van misstanden waaraan zo spoedig mogelijk een einde moet komen
en/of situaties waarbij van een ernstiger normschending sprake is.Aan de andere kant staan de instrumenten die kunnen worden ingezet wanneer
het kwaad is geschied: het strafrecht en het tuchtrecht. Niet alleen is dan
een bepaalde norm veronachtzaamd, het risico dat daardoor ontstond heeft zich
ook gerealiseerd. Het strafrecht en het tuchtrecht hebben tot doel het niet-nakomen
van een concrete verplichting te sanctioneren, er gaat een normerende boodschap
van uit. De hoogte van de sanctie kan worden afgestemd op het belang van de
verplichting en de gevolgen van het niet nakomen ervan.De eerstgenoemde, bestuursrechtelijke instrumenten blijken in de praktijk
aan hun doel te beantwoorden; de mate waarin zij worden gehanteerd wordt nu
geëvalueerd en zou in de praktijk nog kunnen worden aangepast. (ontwikkeling
van handhavingskader)Wat betreft de straf- of tuchtrechtelijke vervolging merk ik op dat er
wettelijke voorschriften zijn waarvoor een dergelijke vervolging niet in verhouding
staat tot het belang van die voorschriften of de feiten die het betreft: ze
hebben geen of een geringe normatieve lading; de overtreding ervan pleegt
geen letsel aan personen of schade aan goederen toe te brengen; voor de handhaving
ervan zijn geen vrijheidsbenemende of andere ingrijpende dwangbevoegdheden
nodig. Het gaat bij de hier bedoelde voorschriften meestal niet om ernstige inbreuken
op de rechtsorde; er is eerder sprake van omstandigheden waarin het risico
op schade of letsel toeneemt of waarin het uitoefenen van toezicht door de
IGZ wordt bemoeilijkt.Het strafrecht en het tuchtrecht missen in die omstandigheden doel omdat
zij een minder adequate reactiemogelijkheid bieden; de verhouding gaat mank,
wat leidt tot het achterwege laten van handhaving. De bestaande bestuursrechtelijke
instrumenten zijn naar hun aard, zoals hierboven aangegeven, niet geschikt.
De bestuurlijke boete is in de bedoelde gevallen wel een passend middel, namelijk
snel en op maat in te zetten. Bij een aantal wetten speelt bij de keus voor
de bestuurlijke boete niet zozeer de proportionaliteit een rol, als wel het
feit dat de IGZ meer dan het OM over de deskundigheid beschikt die vereist
is om te bepalen of tot handhavend optreden moet worden overgegaan.Overigens wordt in het wetsvoorstel niet alleen de bestuurlijke boete
als nieuw instrument ingevoerd, maar ook de last onder dwangsom. Daar waar
alsnog normconform gedrag bewerkstelligd kan worden, wordt in principe voor
het laatste instrument gekozen.Ten aanzien van het opleggen van de bestuurlijke boete zal de inspectie
beleidsregels ontwikkelen zoals deze zijn ontwikkeld voor de bestuurlijke
boete in de Geneesmiddelenwet. Ook ten aanzien van overige handhavingsmiddelen
is de inspectie doende beleid op te stellen waarin meer transparant tot uiting
zal komen onder welke omstandigheden en op welke wijze de inspectie handhaving
concreet inzet. Daarmee zal het handelen van de inspectie transparanter en
meer navolgbaar worden.De leden van de SP-fractie stelden enkele vragen over de verwachtingen
ten aanzien van het nieuwe instrumentarium.Het getal van 50 verwachte zaken is een ruwe inschatting die vooral is
gebaseerd op zaken die nu bij het OM aangebracht (kunnen) worden en straks
beboetbaar zijn. Overigens ter vergelijking: op dit moment zijn op grond van
overtreding van de recente Geneesmiddelenwet 9 bestuurlijke boetes in voorbereiding.
Naar verwachting zullen er verschillen zijn tussen de sectoren en beroepsgroepen.
Vooralsnog kunnen verschillen tussen beroepsgroepen alleen worden afgeleid
uit de beboetbare bepalingen die per wet zijn opgenomen. Naar verwachting
zullen de Kwaliteitswet zorginstellingen, de Wet BIG, Wet BOPZ en de Wet medische
hulpmiddelen het meest aan de orde zijn bij gebruikmaking van het nieuwe wettelijke
instrumentarium.Op de vraag van de leden van de PvdA-fractie en de SP-fractie of er al
een beoordelingskader gereed is voor de evaluatie van de resultaten van deze
wet en hoe dat kader eruit ziet, luidt het antwoord nee. De jaarberichten
van de IGZ zullen de komende jaren het parlement en mij het benodigde inzicht
geven in de aanwending door de IGZ van de nieuwe bestuurlijke handhavingsinstrumenten.
De IGZ zal in deze verantwoordingsdocumenten aandacht geven aan de toepassing
van het instrumentarium per wet en aan de eventuele verschillen tussen sectoren
en beroepsgroepen.Uitbreiding bestuurlijke handhavingsinstrumentenDe leden van de PvdA-fractie vragen hoe de regering «passend»
en «proportioneel» definieert.Wanneer er geen sprake is van een ernstige inbreuk op de rechtsorde en
wanneer de overtreden bepaling geen of een geringe normatieve lading heeft,
maar handhaving van de verplichting niettemin gewenst is, is het instrument
van bestuurlijke boete een handhavingsmogelijkheid die goed aansluit op en
in goede verhouding staat tot de ernst van het delict. Met dit instrument
kan de IGZ meer slagvaardig dan thans en meer op maat invulling geven aan
haar handhavingstaak. Snelle sanctionering draagt immers bij aan een betere
naleving, zeker in vergelijking met gevallen dat handhaving feitelijk
achterwege blijft omdat straf- en tuchtrecht minder geschikt blijken, dit
in antwoord op de vraag van deze leden waarop die verwachting is gebaseerd.Deze leden zouden ook graag vernemen hoe de aanwijzingsbevoegdheid van
de IGZ zich verhoudt tot de ministeriële verantwoordelijkheid.De IGZ is en wordt met dit wetsvoorstel niet bevoegd op eigen titel een
aanwijzing te geven. Zowel volgens de huidige als de door het wetsvoorstel
gewijzigde Kwaliteitswet is het de minister die bevoegd is een aanwijzing
te geven wanneer een zorgaanbieder de normen van die wet onvoldoende naleeft.
Wel bestaat de mogelijkheid voor de minister om die bevoegdheid aan de IGZ
toe te kennen op basis van een mandaatbesluit. Daardoor blijft de minister
zijn verantwoordelijkheid behouden.Als voorbeeld dat illustreert op welke wijze de IGZ eerder en meer adequaat
kan ingrijpen met het uitgebreide instrumentarium, kan worden genoemd, dit
in antwoord op vragen van de leden van de PvdA-fractie, het onterecht titelgebruik.
Nu is onterecht titelgebruik alleen strafrechtelijk vervolgbaar: dat is een
omslachtig traject waarvoor inschakeling van het OM nodig is. Ingevolge het
wetsvoorstel is een dergelijke overtreding bestuurlijk beboetbaar.Voorts vragen deze leden hoe zij de casus rond het Radboud Ziekenhuis
moeten bezien in het licht van onderhavig wetsvoorstel. Had de crisis aldaar
kunnen worden voorkomen? De verantwoordelijkheid voor een verantwoorde zorgverlening
ligt primair bij de zorgaanbieder zelf. Het systeem van toezicht door IGZ
is erop gericht de risico’s in de zorgverlening zoveel mogelijk zichtbaar
te krijgen, het zogenaamde gefaseerd toezicht. Met de prestatie-indicatoren
en de in voorbereiding zijnde indicatoren voor specifieke aandoeningen krijgt
de IGZ sneller een indicatie of in een instelling de kwaliteit van zorg tekort
schiet. Een adequate en gewogen mix van handhavingsinstrumenten is dan een
belangrijk sluitstuk. Goed toezicht sluit evenwel niet uit dat crises kunnen
vóórkomen.De leden van de fractie van de PvdA vragen zich voorts af in hoeverre
de uitbreiding van het instrumentarium van de IGZ ook betrekking heeft op
de beoordeling van de kwaliteit van hulpmiddelen en medicijnen.Ingevolge artikel 14 van dit wetsvoorstel wordt in de Wet op de medische
hulpmiddelen de bevoegdheid aan de minister gegeven om een bestuurlijke boete
op te leggen, onder meer wanneer een hulpmiddel niet aan de eisen voldoet.
Voor de medicijnen verwijs ik naar de nieuwe Geneesmiddelenwet, die voor verschillende
overtredingen van die wet de sanctie van een bestuurlijke boete mogelijk maakt.
Zoals in de memorie van toelichting bij het onderhavige wetsvoorstel is gezegd,
is voor de hoogte van de boete in de Wet op de medische hulpmiddelen in beginsel
aangesloten bij die welke in de Geneesmiddelenwet kan worden opgelegd.Deze leden vragen of het voorschrijfgedrag van artsen en de werkwijze
van farmaceutische bedrijven onder deze regeling vallen.Het is de Geneesmiddelenwet die regelt wie er medicijnen mogen voorschrijven;
het voorschrijfgedrag zelf is een kwestie van verantwoorde beroepsuitoefening
en valt daardoor onder de Wet BIG of de Kwaliteitswet zorginstellingen. De
kwaliteit van geneesmiddelen kan onder de Geneesmiddelenwet met een bestuurlijke
boete worden gehandhaafd. Met de mogelijkheid van een aanwijzing en daaraan
verbonden een eventuele last onder bestuursdwang kan verantwoorde zorg worden
afgedwongen.Deze leden constateren dat de Raad van State zich zorgen maakt over de
deskundigheid van inspecteurs bij de IGZ en over de eenzijdige nadruk die
nu wordt gelegd op de uitbreiding van handhavingsbevoegdheden en vragen of
de regering kan aangeven op welke wijze de deskundigheid van de inspecteurs
wordt geborgd en welke investeringen daarvoor nodig zijn?Zoals aangegeven in het nader rapport op het advies van de Raad van State beschikt de inspecteur over diverse instrumenten om de wetten
te handhaven waarop de IGZ toeziet. Deze variëren van advies, stimulans
en drang tot dwang. De inspecteur weegt in zijn deskundigheid de inzet van
deze instrumenten. De IGZ bevordert deze deskundigheid van haar inspecteurs
in zowel werkprocessen als opleidingen en onderzoek. Wat werkprocessen betreft
bevordert de IGZ met de risicogerichte toezichtmethodiek Gefaseerd Toezicht
(GT) een gerichte en consistente inzet van haar inspecteurs. Zij werkt tevens
aan verdere rationalisering van werkprocessen zoals het meldingenproces. De
IGZ ontwikkelt nu ook een handhavingskader waarin zij op hoofdlijnen aangeeft
welk type maatregelen de IGZ kan nemen bij welk type overtredingen en welke
beoordelingscriteria daarbij een rol spelen. Op het terrein van opleidingen
kent de IGZ gerichte opleidingen voor haar inspecteurs. In het kader van nauwe
samenwerking met de andere rijksinspecties maken ook andere inspecties gebruik
van deze opleidingen. Het door de samenwerkende rijksinspecties gestarte cultuurtraject
besteedt eveneens nadrukkelijk aandacht aan het vraagstuk van interinspecteursvariatie
en consistent optreden. De IGZ voert ook een aantal onderzoeken uit die de
doelmatigheid en doeltreffendheid van het toezicht verhogen zoals een evaluatieprogramma
naar de effecten van toezicht. De IGZ heeft tenslotte recent ook een aantal
inspecteurs met extra ervaring en expertise aangetrokken om de toenemende
complexiteit van het zorgveld – zoals concernvorming, flexibilisering
van het zorgaanbod en transparantie door middel van indicatoren – goed
het hoofd te kunnen bieden.De leden van de PvdA- en de SP-fractie stellen enkele vragen over de capaciteit
van de IGZ in relatie tot de uitbreiding van taken en bevoegdheden.Onderstaand schema’s geven een overzicht van de formatie van de
IGZ in 2008. Schema 1 geeft weer hoe de formatie is verdeeld tussen het primaire
proces en de overhead. Schema 2 bevat een overzicht over de inzet van inspecteurs,
toezichtmedewerkers en programmamedewerkers over de verschillende programma’s
van de IGZ zoals beschreven in het werkplan 2008.Schema 1 Formatie IGZ in 2008 verdeeld over primair
proces en overhead Functies    PrimairOverhead/ondersteuning Hoofdinspecteurs en Programmaleiders14  Inspecteurs112  Toezichtmedewerkers51  Programmamedewerkers52  IGZ-loket12  Kenniscentrum, en overige inhoudelijke staf  301Leiding en staf 30 Bedrijfsvoering 68 Subtotalen2419830Patiëntveiligheid202  Taakstelling  – 3Totaal formatie in 2008  3861 De formatie van het Kenniscentrum is voor het overgrote
deel werkzaam als onderdeel van het primair proces, doch kan bij andere definities
als ondersteunende staf worden aangemerkt.2 De m.i.v 2008 toegekende 20 fte patiëntveiligheid
zijn nog niet exact toebedeeld binnen primair proces.Naast de formatie van 386 FTE’s in 2008 heb ik voor 2008 en 2009
nog extra formatieve capaciteit van 14 FTE’s toegekend. Gezien het tijdelijke karakter van deze uitbreiding zijn deze 14 FTE’s zijn niet de
schema’s verwerkt. De taakstelling vanaf 2009 is evenmin verwerkt
in schema 1.Schema 2 Verdeling inspecteurs, toezichtmedewerkers
en programmamedewerkers over programma’s en inspectiebrede taken. De
extra toegekende formatie van 20 FTE’s voor patiëntveiligheid is
nog niet exact toebedeeld binnen het primaire proces. Door afrondingen in
de toerekening kunnen optellingen kleine verschillen vertonen. ProgrammaInspecteursToezicht-medewerkersProgrammamedewerkersTotaal 1 gezondheidsbevordering53310 2 gezondheidsbescherming53310 3 eerstelijnszorg95519 4 specialistische somatische en prsychiatrische zorg29141457 5 gehandicaptenzorg73314 6 ouderenzorg158830 7 zorg thuis744158 productveiligheid25121250 Coördinerend inspecteurs (toepassingsveiligheid, ketenzorg,
geestelijke gezondheidszorg, indicatoren, patiënten/consumenten, BOPZ
en patiëntenrechten, commerciële zorg, forensische zorg, certificering
en accreditering, beroepsontwikkeling en capaciteitsplanning)10  10 Nader te verdelen (veiligheid)PMPMPM20 Totaal programma’s112+PM51+PM51+PM234Ik heb de Tweede Kamer bij de behandeling van dit wetsvoorstel op 14 mei
2008 toegezegd met een brief te komen waarin is opgenomen hoe de taken van
de IGZ zich verhouden tot de personele en budgettaire capaciteit. Ik stuur
die brief vóór Prinsjesdag naar de Tweede Kamer en doe u deze
uiteraard ook toekomen. Vooruitlopend op deze brief wil ik in dit verband
alvast het volgende benadrukken. Goede uitvoering van het toezicht op en de
handhaving van de kwaliteit van zorg is van groot belang voor het realiseren
van de ambities op het gebied van kwaliteit. Daar bestaat geen misverstand
over. Tegelijkertijd bestaat ook de realiteit van de wensen om de omvang van
de Rijksdienst terug te brengen. Tussen deze beleidsdoelstellingen bestaat
spanning. Het overzicht geeft aan hoe ik met deze spanning ben omgegaan ten
aanzien van de formatie van de IGZ.Ik heb de inspectie ontzien bij de personele taakstelling die voortvloeit
uit de breed door het Parlement gedragen visie zoals geschetst in de nota «Vernieuwing
Rijksdienst». In plaats van de personele taakstelling van 20%
die geldt voor de meeste Rijksinspecties, heb ik de IGZ aangeslagen voor 6%
(2,6 FTE in 2008 oplopend tot 5,1 FTE in 2009, 10,2 FTE in 2010 en 20,4 FTE
in 2011). Daarnaast heb ik, gezien het grote belang dat ik hecht aan de rol
van de IGZ rond transparantievergroting en patiëntveiligheid, de IGZ
de ruimte gegeven om op die terreinen extra capaciteit aan te trekken. Concreet
komt dit neer op een uitbreiding van de formatie met 14 FTE’s voor transparantie
in de jaren 2008 en 2009 en daarnaast 20 FTE’s structureel voor intensivering
van het toezicht op patiëntveiligheid. Het mag duidelijk zijn dat de
IGZ daarmee een uitzonderingspositie inneemt binnen de operatie van vernieuwing
van de Rijksdienst.De leden van de SP-fractie vragen ook op hoeveel zorginstellingen (cure
en care) en hoeveel zorgaanbieders de IGZ toezicht moet houden.In de eerstelijnsgezondheidszorg werken thans ruim 70 000 zelfstandige
beroepsbeoefenaren; daarvan zijn ca. 8000 huisarts, 15 000 fysiotherapeut
en 8000 tandarts. Daarnaast zijn er ruim 3000 instellingen: in de specialistische
somatische en psychiatrische zorg gaat het om een kleine 500 instellingen.
In de ouderenzorg om ca. 1900 instellingen/locaties. Ten behoeve van de zorg
thuis een kleine 500 instellingen. In de gehandicaptenzorg zijn
er ruim 300 instellingen/locaties. Bijlage 3. van het Werkplan IGZ 2007 (TK
2006–2007, 30 800 XVI, nr. 137) bevat een gedetailleerd overzicht
van de aantallen.Deze leden vragen voorts naar overeenkomsten en verschillen tussen onderzoek
van de Onderzoeksraad voor veiligheid en van de IGZ.De Onderzoeksraad voor veiligheid is een onafhankelijke raad die op eigen
initiatief onderzoek doet naar mogelijke oorzaken van rampen, zware ongevallen
en andere voorvallen op alle beleidsterreinen, waaronder de zorg, met het
doel zoveel mogelijk van de voorvallen te leren. Op grond van het onderzoek
doet de raad aanbevelingen voor maatregelen die kunnen leiden tot een veiliger
samenleving en die maatschappelijke onrust wegnemen. De Raad heeft geen sanctiemogelijkheden.
De IGZ houdt toezicht op de naleving van de verschillende volksgezondheidswetten
en spoort overtredingen op van het bepaalde in die wetten. Op grond van bijvoorbeeld
een melding van een calamiteit kan de IGZ als toezichthouder onderzoeken of
er sprake is van verantwoorde zorgverlening als bedoeld in de Kwaliteitswet
zorginstellingen. Doel van het onderzoek is om te constateren of er sprake
is van overtreding van de regelgeving maar tegelijk ook om na te gaan in hoeverre
uit het gebeurde lering kan worden getrokken om herhaling te voorkomen. Wat
dit laatste betreft, liggen de activiteiten van de IGZ en Onderzoeksraad in
elkaars verlengde. Er is een convenant waarin besproken wordt hoe omgang tussen
de onderzoeksraad en de inspectie is vormgegeven. Nadere invulling daarvan
moet nog tot stand komen. De aanpassing in onderhavige wetgeving zal daarin
uiteraard worden betrokken.Deze leden vragen eveneens wat de relatie is tussen de IGZ en de Jeugdzorg;
geldt de uitbreiding van het handhavingsinstrumentarium ook voor de Inspectie
Jeugdzorg?Het wetsvoorstel wijzigt de Wet op de jeugdzorg niet; de uitbreiding van
het bestuurlijke handhavingsinstrumentarium geldt dus niet voor de inspectie
die op de naleving van die wet toeziet. Bij de inventarisatie van wetten waar
uitbreiding of wijziging van het bestuurlijk handhavingsinstrumentarium wenselijk
is, is ook de Wet op de jeugdzorg betrokken geweest. Vanwege de directe betrokkenheid
van lagere overheden bij de uitvoering van de wet en de daarin aan hen verleende
bevoegdheden en vanwege het ontbreken van signalen omtrent de wenselijkheid
van extra bestuurlijke instrumenten is bij de opstelling van het wetsvoorstel
afgezien van wijziging van de Wet op de jeugdzorg. Nadien is deze beslissing
niet meer in discussie geraakt.Deze leden vragen op grond waarvan de IGZ gaat aantonen dat de te nemen
maatregel proportioneel is en wie de IGZ beoordeelt op zijn manier van ingrijpen
en waar men in beroep kan gaan.De IGZ zal net als bij de Geneesmiddelenwet beleid ontwikkelen ten aanzien
van de bestuurlijke boete. De beslissing om een bestuurlijke boete op te leggen,
is een besluit in de zin van de Algemene wet bestuursrecht. Iedere belanghebbende
kan hiertegen bezwaar maken bij de minister en vervolgens eventueel in beroep
gaan bij de rechtbank. Beide instanties kunnen dus de wijze van ingrijpen
van de IGZ beoordelen.Deze leden vragen of de de afdeling Bestuurlijke Boetes van de Voedselen
Warenautoriteit (VWa) in staat en toegerust is om bezwaarschriften te behandelen
en onder wiens gezag dit bureau functioneert als het VWS-zaken behartigt?De Afdeling bestuurlijke boetes van de VWA zal net als bij de Geneesmiddelenwet
ook bij deze wet het proces van boeteoplegging voor de IGZ gaan behartigen
nadat een boeterapport is opgemaakt door een inspecteur van de IGZ. Deze afdeling
heeft de afgelopen jaren veel ervaring opgedaan met het opleggen
van boetes in het kader van onder andere de Warenwet, welke boetes ook namens
mij opgelegd worden. Het aantal boetes dat als gevolg van onderhavig wetsvoorstel
opgelegd zal worden, beslaat slechts een fractie van het aantal boetes dat
de VWA oplegt in het kader van andere regelgeving. Het bureau functioneert
onder het gezag van de IGZ bij de handhaving als bedoeld in dit wetsvoorstel.
De IGZ op zijn beurt treedt op namens de minister. De wet schrijft voor dat
degene die een boeterapport opstelt of anderszins rechtstreeks bij het onderzoek
betrokken is geweest, niet de boete mag opleggen namens de minister.Verhouding bestuurlijke handhaving en straf- en tuchtrechtelijke
sanctiesDe leden van de VVD-fractie vragen wat de toegevoegde waarde is van het
kunnen opleggen van een bestuurlijke boete naast de tucht- en strafrechtelijke
sancties.Die toegevoegde waarde ligt vooral in de snelheid waarmee kan worden opgetreden
bij een geconstateerde overtreding; voorafgaand overleg tussen IGZ en OM over
de wenselijkheid van vervolging is niet meer nodig. Bovendien vergroot het
het gezag van de IGZ wanneer degene die met het toezicht is belast, zelf bij
het constateren van een overtreding een sanctie kan opleggen.Deze leden vragen of er een inhoudelijke beoordeling van overtredingen
plaats vindt, op dezelfde wijze als bij het straf- of tuchtrecht, als het
gaat om verzachtende omstandigheden en rechtvaardigingsgronden.Ingevolge de vierde tranche van de Algemene wet bestuursrecht wordt de
hoogte van de bestuurlijke boete afgestemd op de ernst van de overtreding
en de mate waarin deze aan de overtreder kan worden verweten, waarbij zonodig
rekening wordt gehouden met de omstandigheden waaronder de overtreding is
gepleegd.De leden van de PvdA-fractie zien graag een nadere inhoudelijke onderbouwing
van de meerwaarde van de uitbreiding van bevoegdheden ten opzichte van aansluiting
bij de OM-afdoening.Die meerwaarde zit vooral in de tijdwinst; het maken van afspraken over
vervolging en het overdragen (en dan nog maar afwachten of het OM inderdaad
tot vervolging overgaat) worden vermeden wanneer toezicht en sanctionering
in één hand zijn. Ik heb ook de stellige indruk dat een «lik-op-stuk-beleid»
tot een betere naleving leidt.De leden van de SP-fractie vragen naar de verhouding tussen de drie mogelijkheden
(strafrecht, tuchtrecht, bestuursrecht).De verhouding tussen het strafrecht en de bestuursrecht is onder meer
in de vierde tranche van de Awb neergelegd; daaruit blijkt dat geen bestuurlijke
boete wordt opgelegd indien een strafvervolging is ingesteld en het onderzoek
ter terechtzitting is begonnen. Indien een gedraging zowel strafrechtelijk
als met een bestuurlijke boete kan worden afgedaan, wordt zij aan het OM voorgelegd,
tenzij bij wettelijk voorschrift anders is bepaald of met het OM anders is
afgesproken. Voorts wordt met dit wetsvoorstel in sommige wetten een «voorrangsbepaling»
neergelegd, die erop neer komt dat een bestuurlijke boete wijkt voor het strafrecht
als er sprake is van recidive of gevaar voor de gezondheid of veiligheid.
Het tuchtrecht staat los van het straf- en bestuursrecht; het heeft eigen
criteria en kan worden toegepast ongeacht of het feit daarnaast straf- of
bestuursrechtelijk of geheel niet wordt gesanctioneerd. Een uitspraak in de
ene procedure kan ook nu al dienen als bewijs in een andere procedure; het
wetsvoorstel brengt daarin geen verandering.Ook vragen deze leden of bij gezamenlijke zaken het OM eveneens inzage
heeft in patiëntendossiers.OM en IGZ doen beide zelfstandig onderzoek. OM en IGZ maken ieder gebruik
van eigen bevoegdheden: IGZ in het kader van toezicht van haar bevoegdheden
als toezichthouder, de afdeling opsporing van de inspectieén het OM
van strafvorderlijke bevoegdheden. Het OM heeft in beginsel geen inzage in
patiëntendossiers, tenzij met een strafvorderlijke vordering na goedkeuring
door de rechter-commissaris. IGZ zal ook alleen op dergelijke vordering gegevens
afkomstig uit patiëntendossiers verstrekken aan het OM. De IGZ zal in
de omstandigheid dat zij gelijktijdig met het OM een zaak onderzoekt niet
anders handelen dan hiervoor beschreven.Deze leden vragen naar een verduidelijking van het begrip «handhavings-arrangement».Het handhavingsarrangement is een schriftelijk vastgelegde uitwerking
van de samenwerking tussen OM en IGZ. Daarin wordt afgestemd, uitgaande van
de wettelijke bevoegdheden en mogelijkheden, hoe wordt omgegaan met zaken
die zich afspelen op het grensvlak van bestuursrecht en strafrecht en hoe
beide organisaties omgaan met samenloop tussen beide rechtssystemen. Na vaststelling
zal het arrangement openbaar gemaakt worden. Op dit moment wordt hard gewerkt
aan de praktijkgerichte invulling van informatieverstrekking, onderzoek, etc.De leden van de SP-fractie vragen of de regering al een toereikende oplossing
heeft voor zogenoemde «beunhazen».Ik onderzoek thans nog de mogelijkheden om bestaande wet- en regelgeving
van de wet BIG en de Kwaliteitswet zorginstellingen aan te passen teneinde
een effectievere aanpak van de uitwassen binnen de (alternatieve) gezondheidszorg
mogelijk te maken. Hierover ben ik in overleg met de IGZ, de Minister van
Justitie en het Openbaar Ministerie. Ik heb onlangs de Tweede Kamer laten
weten dat ik hierover verwacht in het najaar van 2008 meer duidelijkheid te
kunnen geven.De leden van SGP en ChristenUnie missen bij de bestuurlijke boete een
proces-verbaalplicht, zoals de Geneesmiddelenwet die kent.Het «proces-verbaal» van de Geneesmiddelenwet is het «rapport»
van de vierde tranche Awb. Bij de inwerkingtreding van de vierde tranche worden
een aantal artikelen van de Geneesmiddelenwet geschrapt, waaronder die inzake
de procedure van de bestuurlijke boete.Inzage patiëntendossiersDe leden van de CDA-fractie vragen om een nadere reactie op de opmerkingen
van de Raad van State met betrekking tot het inzagerecht in de patiëntendossiers.
De leden van de PvdA-fractie vragen naar de verhouding tot de artikelen 10
van de Grondwet en 8 van het EVRM.De Raad van State wijst op artikel 10 van de Grondwet en artikel 8 van
het EVRM. Beide artikelen eisen voor een inbreuk op de persoonlijke levenssfeer
een wettelijke grondslag; voorts moet, omdat het hier om gegevens betreffende
de gezondheid gaat, worden voldaan aan de eis van noodzakelijkheid om zwaarwegende
belangen en de eis van proportionaliteit. Zoals onder meer in het nader rapport
is gesteld, wordt in beginsel altijd de toestemming van de patiënt gevraagd.
De IGZ houdt echter niet alleen toezicht naar aanleiding van een melding,
de IGZ houdt ook grootschalige onderzoeken, bijvoorbeeld om de naleving door
de beroepsbeoefenaars van de protocollen te toetsen. Met de uitslag van dit
soort onderzoeken kunnen kwaliteitssystemen worden aangepast en daardoor fouten
worden voorkomen; dat is het zwaarwegende belang. De resultaten van zo’n
onderzoek zijn anoniem; zij zijn niet herleidbaar tot individuele personen,
omdat het onderzoek daar niet op is gericht. Maar om het onderzoek te kunnen
uitvoeren is wel inzage in de dossiers vereist. Het anonimiseren vooraf is
een te zware last voor de betrokken instellingen. Het vooraf vragen van toestemming
aan de patiënten is een te zware last voor de IGZ; beide lasten staan
niet in een proportionele verhouding tot het doel. De leden van de PvdA-fractie vragen mij in te gaan op de kritiek van W.R.
Kastelein in het Tijdschrift voor Geneeskunde.Haar stelling dat de IGZ een «vrijwel ongeclausuleerd inzagerecht»
in patiëntendossiers krijgt, is in ieder geval in zoverre onjuist, dat
dat recht is beperkt tot het toezicht op een drietal wetten. Voorts stellen
weliswaar niet de wetsartikelen, maar wel de toelichtende stukken dat in beginsel
het toestemmingsvereiste overeind blijft, maar dat van de door het wetsvoorstel
gegeven bevoegdheid slechts gebruik zal worden gemaakt in die gevallen waarin
in redelijkheid niet kan worden gevergd dat vooraf om toestemming wordt gevraagd
of waarin toestemming vragen niet mogelijk is. Die gevallen doen zich voor
wanneer de patiënt is overleden of wanneer het gaat om grootschalige
onderzoeken waarbij het vragen om toestemming of het anonimiseren een te grote
last voor de betrokkenen zou vormen. Daarnaast kan de IGZ ook gebruik maken
van het inzagerecht in zeer ernstige gevallen, bijvoorbeeld ingeval van kindermishandeling,
om het functioneren van de betrokken hulpverleners te kunnen nagaan in situaties
die te maken hebben met ernstige inbreuken op de wil of de gezondheid van
de betrokken cliënt.Deze leden vragen eveneens duidelijk te maken hoe een en ander zich verhoudt
tot de Wet openbaarheid van bestuur.Ingevolge artikel 10 van de Wet openbaarheid van bestuur blijft het verstrekken
van informatie ingevolge die wet onder meer achterwege indien sprake is van
zogenaamde bijzondere persoonsgegevens als medische gegevens en voor zover
het belang van het verstrekken van informatie niet opweegt tegen het belang
van de eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer. Ik wijs er bovendien,
wellicht ten overvloede, op dat bij nota van wijziging de IGZ aan dezelfde
geheimhouding is gebonden als de beroepsbeoefenaar wiens dossier wordt ingezien.
Deze afgeleide geheimhouding gaat gelden als de IGZ een medisch dossier met
of zonder toestemming inziet, indien IGZ uit het dossier informatie toegezonden
krijgt of op andere manier in bezit krijgt en wanneer een beroepsbeoefenaar
informatie die onder zijn geheimhouding valt aan IGZ verstrekt. De afgeleide
geheimhouding geldt als een speciale regeling ten opzichte van de Wet openbaarheid
van bestuur.De leden van de PvdA-fractie vragen waaraan de regering de adequate uitvoering
van het inzagerecht zal toetsen.De IGZ zal zich in haar handhavingskader uitspreken over haar toezichthoudende
rol en over de wijze waarop zij daarbij gebruik wil maken van haar bevoegdheid
zonder toestemming dossiers in te zien. Ook zal de IGZ in haar jaarbericht
aangeven hoe zij is omgegaan met het inzagerecht en welke waarborgen zij daartoe
heeft ingebouwd. De bevoegdheid van de IGZ is beperkt tot de situaties die
ik hierboven heb beschreven. Genoemde documenten zal ik dan ook aan de hand
van die criteria toetsen.De leden van de SP-fractie vragen waarom niet is ingegaan op de wens van
de KNMG en het advies van de Raad van State om in de wet zelf de voorwaarden
voor dossierinzage nader te omschrijven alsmede de gevallen waarin dat mogelijk
is. Tevens vragen zij om een reactie op haar vraag of de regering zijn eigen
medewerkers niet moet beschermen tegen een te grote verantwoordelijkheid.In het wetsvoorstel is op advies van de Raad van State vastgelegd dat
het inzagerecht beperkt is tot het toezicht op een drietal wetten. Bovendien
is in het wetsvoorstel de voorwaarde toegevoegd dat inzage «noodzakelijk»
dient te zijn. In de toelichting op de wet is een drietal verdere restricties
opgenomen. Daarmee zijn de uitgangspunten voor een passend gebruik van het
inzagerecht gegeven. Transparantie van de zijde van de IGZ (via het handhavingskader
en het jaarbericht) over de wijze waarop zij van het inzagerecht gebruik maakt,
is het sluitstuk en waarborgt de benodigde rechtsbescherming voor betrokken
patiënt en voor de individuele medewerker van de IGZ.De WGBO is in dit wetsvoorstel niet opgenomen, dit in antwoorden van vragen
van deze leden, omdat de bepalingen uit het Burgerlijk Wetboek over de geneeskundige
behandelingsovereenkomst niet voor bestuurlijke handhaving in aanmerking komen.
In de voorgestelde wetgeving over het elektronisch patiëntendossier is
wel de bestuurlijke boete als handhavingsinstrument opgenomen.De leden van de SP-fractie verzoeken de regering om, bij wijze van kader,
de voorwaarden vast te leggen waaronder inzage zonder toestemming geoorloofd
is.Het recht tot inzage zonder toestemming geldt:– bij onderzoek naar aanleiding van de melding van een calamiteit
waarbij in veel gevallen de patiënt ten gevolge van een calamiteit is
overleden of niet langer aanspreekbaar is;– wanneer het gaat om grootschalige onderzoeken waarbij het vragen
om toestemming of het anonimiseren een te grote last voor de betrokkenen zou
vormen;– in zeer ernstige gevallen, bijvoorbeeld ingeval van kindermishandeling,
om het functioneren van de betrokken hulpverleners te kunnen nagaan in situaties
die te maken hebben met ernstige inbreuken op de wil of de gezondheid van
de betrokken cliënt.Ook vragen deze leden hoe de mogelijkheid van externe toetsing van de
inzage via een rechtelijke machtiging er concreet uitziet.Bij de behandeling van het wetsvoorstel in de Tweede Kamer is deze vraag
aan de orde geweest in verband met mogelijke casuïstiek betreffende ernstige
verdenkingen zoals van kindermishandeling. Een rechterlijke machtiging om
zonder toestemming het dossier in te zien, kan ik mij eigenlijk alleen voorstellen
in een kort geding tussen de IGZ en de patiënt of diens vertegenwoordiger.
Dat geeft de mogelijkheid om een externe instantie het verzoek te laten toetsen.Deze leden vragen of de NZA ook gegevens mag gebruiken die de IGZ op basis
van dossieronderzoek heeft verworven en hoe de privacy daarbij is gewaarborgd?
De Wet marktordening gezondheidszorg bepaalt in artikel 19 dat de NZA het
oordeel van de IGZ over het kwaliteit van het handelen van de zorgaanbieders
volgt. De WMG bepaalt voorts dat de NZA en de IGZ elkaar die gegevens en inlichtingen
verstrekken die van belang kunnen zijn voor de uitoefening van hun wettelijke
taken. De NZA en de IGZ hebben over onder meer de uitwisseling van gegevens
een samenwerkingsprotocol opgesteld. Voor de verstrekking van medische gegevens
moet het algemene kader van de Wet bescherming persoonsgegevens gevolgd worden.
De privacy van patiëntgegevens wordt geborgd door de afgeleide geheimhoudingsplicht
van de inspectie. Nu de inspectie in deze wet een afgeleid medisch beroepsgeheim
krijgt, betekent dit dat de inspectie geen informatie over patiënten,
zonder toestemming van de patiënt aan derden mag verstrekken. Hoe dit
past in bestaande convenanten moet nog nader worden uitgewerkt.In antwoord op enkele vragen van deze leden rond gegevens van privéklinieken
en particuliere instellingen, kan worden gemeld dat thans al via de website
van de IGZ, www.igz.nl twee formulieren kunnen gedownload worden waarmee particuliere
instellingen in de cure respectievelijk de care zich vrijwillig kunnen laten
registreren. Op de website zijn overzichten te vinden van de privéklinieken
en zelfstandige behandelcentra, die bij de inspectie bekend zijn. In deze
overzichten zijn naam, adres, postcode, woonplaats en telefoon- en faxnummer
en eventueel een e-mailadres van de instelling vermeld. Na inwerkingtreding
van dit wetsvoorstel zal registratie verplicht worden.De leden van de fracties van SGP en ChristenUnie vragen of er geen sprake
is van een inbreuk op het grondrecht op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer.Dit wetsvoorstel heeft ten doel de IGZ het recht te geven medische dossiers
in te zien, daarmee krijgt zij in principe de mogelijkheid inbreuk te maken
op de privacy van een patiënt. In het medisch dossier staat veelal immers
ook informatie vermeld over de kenmerken van de betrokken patiënt. In
de gevallen waarin in het inzagerecht zonder toestemming wordt toegekend,
richt het onderzoek van de IGZ zich op het functioneren van de zorgaanbieder
in het concrete geval of in het algemeen, waarbij het medische dossier een
belangrijke informatiebron is. Het inzagerecht heeft ten doel informatie te
verkrijgen over het functioneren van de zorgverlener. De behandelaar legt
in het medisch dossier vast wat hij als zorgverlener heeft ondernomen teneinde
de patiënt verantwoorde zorg te bieden.In het wetsvoorstel is vastgelegd, dit in antwoord op vragen van dezelfde
leden over verschoningsrecht en geheimhoudingsplicht, dat de inspecteur van
de IGZ die bij de inzage in dossiers zonder toestemming op andere overtredingen
stuit dan die waarop zijn toezicht is gericht, verplicht is tot geheimhouding
daarvan. Die plicht tot geheimhouding strekt zich tot dezelfde informatie
uit als waarop de geheimhoudingsverplichting van de medisch beroepsbeoefenaar
betrekking heeft. Voor de vragen van deze leden naar specifiek omschreven
situaties waarvoor het voorgestelde recht zou moeten gelden, verwijs ik naar
de hiervoor al omschreven concrete situaties.ToezichtDe leden van de CDA-fractie vragen of de regering naast de rol van de
IGZ nog taken ziet voor instituten die zich richten op certificering en accreditering
van kwaliteits- en veiligheidssystemen.Certificatie (en accreditatie) richt zich met name op het beheersen van
risico’s en het verbeteren van zorgprocessen. Certificatie, gekoppeld
aan de prestatie-indicatoren, laat aan verzekeraars, IGZ en de cliënt
zien dat een zorg- of welzijnsinstelling de interne processen op orde heeft,
bezig is met de aanpak van de grootste risico’s en derhalve voldoet
aan de bepalingen van de Kwaliteitswet. De overheid stelt certificatie en
accreditatie van instellingen niet verplicht maar stimuleert wel via Stichting
Harmonisatie Kwaliteitsbeoordeling in de Zorgsector (HKZ) een eenduidige,
geharmoniseerde systematiek van normstelling voor het certificeren opdat certificatie
in ons land voor alle sectoren eenzelfde betekenis en waarde heeft.Dezelfde leden wijzen op de wildgroei in verantwoordingscultuur en de
diverse rankings van zorginstellingen en vragen of patiënten hierdoor
echt worden geholpen bij het kiezen.De aandacht voor transparantie en de informatie over zorgprestaties die
steeds ruimer beschikbaar komt, zijn nieuw en zorgen voor een veelheid van
signalen en publicaties over de zorg die we tot nog toe in de zorg niet kenden.
Dat kan gestroomlijnder. Ik wil dat zorgprestaties meetbaar en zichtbaar zijn
op basis van betrouwbare en vergelijkbare kwaliteitsinformatie en inzicht
in klantervaringen. De veldpartijen moeten zelf voor die transparantie zorgen.
Dat vraagt wel om de nodige regie en daarom heb ik met de IGZ afspraken gemaakt
over de regievoering om de informatie zo snel mogelijk beschikbaar te krijgen.De website www.kiesBeter.nl is een belangrijk instrument voor de burger
om de kwaliteitsinformatie te verkrijgen. De site zal steeds meer valide en
betrouwbare keuze-informatie over de ervaringen van klanten met zorgverzekeraars
en zorgaanbieders bevatten. Daarnaast biedt de site ook informatie over bijvoorbeeld
culturele achtergronden en geloofsovertuiging van zorginstellingen omdat dat
voor cliënten ook een wezenlijk element voor de keuze van een zorgaanbieder
is. Deze leden vragen voorts of de IGZ-prestatie-indicatoren zodanig zijn
gedefinieerd dat er geen streep licht kan zijn in interpretatie en registratie.De indicatorenset is een betrekkelijk nieuw instrument dat de komende
jaren verder geperfectioneerd zal worden. De scores op de indicatoren vormen
een vertrekpunt voor het bepalen van de risico’s in de zorgverlening
in instellingen. De indicatoren zijn samen met het veld ontwikkeld. De instellingen
meten zelf met de indicatoren. De inspectie maakt daarnaast gebruik van andere
informatiebronnen, zoals onderzoek naar aanleiding van meldingen en uitkomsten
uit thematisch toezicht.De leden van de PvdA-fractie gaan in op de relatie van de IGZ met andere
toezichthouders zoals de NZa en de positie van dit wetsvoorstel daarbij.Dit wetsvoorstel heeft tot doel de slagvaardigheid van de IGZ bij de handhaving
van een aantal wetten te vergroten. Daardoor wordt ook het toezicht op de
kwaliteit van de zorg steviger verankerd. Op zichzelf heeft de uitbreiding
van de handhavende bevoegdheden van de IGZ geen gevolgen voor de samenwerking
met andere toezichthouders zoals de NZa. De taakverdeling tussen de toezichthouders
verandert immers niet door de voorgestelde versteviging van het kwaliteitstoezicht.
In mijn ogen staan kwaliteit van zorg en eerlijke marktverhoudingen niet op
gespannen voet met elkaar. Met een steviger toezicht op de kwaliteit is ook
het toezicht op eerlijke marktverhoudingen gediend. Het toezicht op de kwaliteit
richt zich primair op onderzoek naar kwaliteit die niet langer acceptabel
mag worden geacht. Ook voor gezonde marktverhoudingen is het evident van belang
dergelijke situaties aan te pakken. Een beroep op eerlijke marktverhoudingen
kan uiteraard nooit afdoen aan de plicht kwalitatief goede zorg te leveren.
Ik kan dan ook bevestigend antwoorden op de vraag van deze leden of, conform
de afspraken die met de Eerste Kamer zijn gemaakt bij de behandeling van de
Wet marktordening gezondheidszorg, het toezicht op kwaliteit bij een conflict
in de beoordeling van marktgedrag prevaleert boven toezicht op eerlijke marktverhoudingen.De leden van de SP-fractie vragen hoe de IGZ gaat toezien op het functioneren
van horizontaal toezicht en of er de mogelijkheid bestaat van sancties.Horizontaal toezicht is de verzamelnaam voor de activiteiten van organisaties
van zorgaanbieders, professionals, zorgconsumenten, verzekeraars, banken en
andere partijen die erop zijn gericht erop toe te zien dat de zorg goed presteert
en om elkaar scherp te houden bij het verbeteren van de dienstverlening. Verschillende
van die partijen hebben te maken met eigen toezichthouders, zoals bijvoorbeeld
de verzekeraars en de aanbieders met de NZa te maken hebben. Wat betreft de
WTZi, waarin eisen worden gesteld aan het bestuur van een zorginstelling,
is de IGZ formeel toezichthouder; n dat kader heeft de minister ook sanctiemogelijkheden.
In de praktijk komt de IGZ als toezichthouder met name in beeld als er indicaties
zijn dat de kwaliteit of veiligheid van de zorg in het geding is.Deze leden vragen ook hoe de IGZ toeziet op toegankelijkheid en beschikbaarheid
van de zorg, conform artikel 2 van de Kwaliteitswet en of de IGZ ook zorgverzekeraars
een bestuurlijke boete kan geven. Op grond van hun zorgplicht hebben zorgverzekeraars
de taak om bij zorginkoop afspraken te maken met zorgaanbieders over toegankelijkheid
en beschikbaarheid van de zorg. Als vervolgens een zorgrelatie tussen cliënt
en zorgverlener bestaat schrijft artikel 2 Kwaliteitswet voor dat de zorg
van goed niveau is die in ieder geval doeltreffend, doelmatig en patiëntgericht
wordt verleend en die afgestemd is op de reële behoefte van de patiënt
(lees verantwoorde zorg). De NZa ziet toe op de zorgverzekeraars en heeft
daarbij de beschikking over een omvangrijk bestuurlijk handhavingsinstrumentarium
met voor een geval als dit de aanwijzing en last onder dwangsom
gebaseerd op de Wet marktordening gezondheidszorg. De IGZ kan geen boetes
opleggen aan zorgverzekeraars.De leden van de SP vragen of de IGZ de overheid kan aanspreken in het
geval dat zij een tekort aan beschikbare zorg constateert.De IGZ heeft als onderdeel van het ministerie geen bevoegdheden om de
minister in rechte aan te spreken op tekortkomingen in de zorg, maar kan als «onafhankelijk»
toezichthouder en adviseur natuurlijk wel de minister op zulke tekortkomingen
wijzen. Indien deze het gevolg zijn van het gevoerde beleid, is het aan de
minister om eventueel zijn beleid te wijzigen. Indien de tekortkomingen zijn
te wijten aan de zorgaanbieders, ligt optreden in het kader van bijvoorbeeld
de Kwaliteitswet meer voor de hand.KwaliteitsinstituutDe leden van de SP-fractie en de fracties van SGP en ChristenUnie stelden
vragen over de positionering van het nieuw op te richten kwaliteitsinstituut
en de betrokkenheid van patiëntenorganisaties.De staatsecretaris en ik hebben in onze brief van 23 mei jl. over
patiënten- en cliëntenrechten (Tweede Kamer, 2007–2008, 31 476,
nr. 1) het belang aangegeven dat wij hechten aan het tot stand komen
van een onafhankelijk kwaliteitsorgaan dat meer regie gaat voeren op richtlijnontwikkeling
en -implementatie met als doel de veiligheid en de doelmatigheid van zorgverlening
te vergroten. Ik hecht sterk aan een dergelijke regiefunctie omdat richtlijnen
allereerst een houvast bieden aan veldpartijen (aanbieders, cliënten
en verzekeraars) zelf. Maar daarnaast zijn ze ook van groot belang voor het
overheidstoezicht op de kwaliteit van zorg. De IGZ kan op basis van zowel
kwaliteitsindicatoren als op basis van (nog te ontwikkelen) richtlijnen haar
toezichtnormen expliciteren en vervolgens waar nodig handhaven. Bij zo’n
orgaan denk ik aan een onafhankelijke organisatie die op grond van deskundigheid,
en daarmee gezaghebbendheid binnen de sector, in staat is een agenda voor
zowel richtlijnontwikkeling als -implementatie op te stellen. Ik hecht er
daarbij zeer aan dat het instituut bij het vaststellen van zo’n «richtlijnenagenda»
patiënten- en cliëntenorganisaties nauw betrekt. Vervolgens moet
het orgaan partijen in het veld ook kunnen aanjagen de uitvoering van de activiteiten
ter hand te nemen, waarbij het voorwaarden zal stellen aan het proces van
richtlijnontwikkeling en -implementatie. Ik denk bij deze voorwaarden aan
zaken als een systematische inventarisatie van vragen rondom veilige en doelmatige
zorg die leven bij betrokken partijen (patiënten/cliënten, professionals,
verzekeraars e.d.), een inventarisatie van bestaande internationale evidence
based richtlijnen, de wetenschappelijke onderbouwing van de aanbevelingen,
het formuleren van een disseminatieplan van de richtlijnen e.d. Richtlijnen
die volgens een dergelijke procedure tot stand komen kunnen worden beschouwd
als normen voor verantwoorde zorgverlening. De IGZ kan aan de hand van zowel
de kwaliteitsindicatoren als aan de hand van de vastgestelde richtlijnen haar
toezichtnormen vaststellen en expliciteren. Deze toezichtnormen zijn vervolgens
de basis voor de handhavingstaken van de IGZ. Mochten de richtlijnen onverhoopt
niet voldoende houvast geven voor het formuleren van toezichtnormen, dan kunnen –
zoals geschetst in de eerder genoemde brief – mede op advies van de
inspectie regels worden gesteld ten aanzien van de na te leven toezichtnormen.Overige onderwerpenDe leden van de SP-fractie vragen naar de stand van zaken met betrekking
tot het toegankelijker maken van het BIG-register voor burgers.Momenteel wordt op verschillende fronten gewerkt aan het toegankelijkermaken van de BIG-registers voor burgers. Het is inmiddels mogelijk
om in de registers te zoeken op woonplaats en beroepsgroep. Omdat het voor
burgers doorgaans eenvoudiger is de registers te raadplegen aan de hand van
het werkadres van geregistreerde beroepsbeoefenaren, wil ik in de registers
ook de werkadressen gaan vastleggen. Daarom laat ik nu onderzoeken of die
werkadressen bij andere overheidsinstanties kunnen worden opgevraagd en of
het door koppeling van verschillende gegevensbestanden mogelijk is werkadressen
zo actueel mogelijk te houden. Bij de invoering van de periodieke registratie
conform artikel 8 van de Wet BIG in 2009, zal bij de aanschrijving van de
geregistreerden tevens de gegevens van het werkadres gevraagd worden. Aldus
zullen de registers actuele werkadressen gaan bevatten voor zover de geregistreerden
die verstrekken. In het kader van de periodieke registratie zal aan de geregistreerden
vervolgens iedere vijf jaar gevraagd worden om het actuele werkadres. Tenslotte
worden momenteel organisatorische en juridische maatregelen getroffen voor
publicatie op internet van een actuele lijst van de beroepsbeoefenaren aan
wie een bevoegdheidsbeperking is opgelegd. De lijst zal worden geplaatst op
de website van de registerhouder, RIBIZ (Registratie en Informatie Beroepsbeoefenaren
in de Zorg): www.ribiz.nl. De lijst vermeldt zowel van kracht zijnde, tijdelijke
bevoegdheidsbeperkingen (schorsingen) als blijvende bevoegdheidsbeperkingen
(doorhalingen). Over publicatie van een dergelijke lijst op internet heeft
het College Bescherming Persoonsgegevens inmiddels positief geadviseerd.Deze leden vragen voorts wat de regering gaat doen en of de regering al
stappen heeft gezet om de klachtenbehandeling cliëntvriendelijker te
maken en hoe het staat met de wetgeving over dat onderwerp.Met brief van 23 mei 2008 (TK 2007–2008, 31 476, nr. 1)
hebben de Staatssecretaris en ik het programma «Zeven rechten voor de
cliënt in de zorg: Investeren in de zorgrelatie» aan de Tweede
Kamer aangeboden. Daarin zijn voorstellen neergelegd voor bespreking met de
Kamer. Op het onderdeel klachtenbehandeling wordt voorgesteld dat zorgaanbieders
zullen moeten gaan zorgen voor een eenvoudige klachtenopvang en -regeling.
Die bevat minimaal een klachtenfunctionaris. De cliënt kan er op rekenen
dat hij bij een dergelijke functionaris terecht kan, die knelpunten in een
vroeg stadium kan helpen oplossen en kwaliteitsverbetering kan bevorderen.
Wij streven er naar de huidige wetgeving te vereenvoudigen, zonder daarbij
de minimale waarborgen voor een goede klachtafhandeling uit het oog te verliezen.
Als de klacht niet door de zorgaanbieder wordt opgelost, krijgt de cliënt,
naast de mogelijkheid om handhaving van zijn rechten bij de burgerlijke rechter
af te dwingen, ook de mogelijkheid om bij een onpartijdige en externe commissie
zijn recht te halen. Ook de weg naar de tuchtrechter blijft open, voor die
gevallen waarin de cliënt het professioneel handelen van de hulpverlener
wil laten beoordelen door een rechter.Deze leden vragen ook wat de reden is voor afwijking van de toezegging
om niet meer met wijzigingen van de Wet BOPZ te komen.Die toezegging is gedaan in februari van dit jaar; toen lag het onderhavige
wetsvoorstel al geruime tijd bij de Tweede Kamer. Bovendien betreft dit wetsvoorstel
niet een inhoudelijke wijziging van de Wet BOPZ, maar een meer technische
wijziging in de handhaving ervan.Tot slot vragen deze leden hoe het staat met de ratificatie van het Facultatief
Protocol bij het VN-Verdrag tegen folteringen en andere wrede, onmenselijke
of onterende behandeling of bestraffing.Dat verdrag ligt op dit moment bij een der voorportalen van de Raad voor
Koninkrijksrelaties.De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,A. Klink 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20082009-31122-C.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl