Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen; Verslag algemeen overleg over verslag van de Algemene Raad van 26/27 januari 1998 en geannoteerde agenda voor 23/24 februari 1998
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 21501-02, nr. 245

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

03-04-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

21501-02 nr. 245

20-03-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesHet antwoord van de regeringOndertekeningBIJLAGE
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 21501-02Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 49 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
21 501-02Algemene Raadnr. 245VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 20 maart 1998De algemene commissie voor Europese Zaken1
en de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken2
hebben op 19 februari 1998 overleg gevoerd met minister Van Mierlo en staatssecretaris
Patijn van Buitenlandse Zaken over:– het verslag van de Algemene Raad van 26/27 januari 1988 (21 501-02,
nr. 236);– de geannoteerde agenda van de Algemene Raad van 23/24 februari
1998 (21 501-02, nr. 238).Een brief van de minister van Buitenlandse Zaken met de beantwoording
van vragen van de heer Koekkoek is als bijlage bij dit verslag gedrukt. Van het gevoerde overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Koenders (PvdA) informeerde naar de stappen die sinds
het bezoek van de ministeriële trojka aan Algerije d.d. 19 en 20 januari
jl. zijn gezet. Is de nu ingezette dialoog met Algerije substantieel, is er
meer openheid van de kant van de Algerijnse regering en is er meer inzicht
in de situatie in Algerije? Volgens de heer Cohn-Bendit, die met een delegatie
van het Europees Parlement een bezoek aan Algerije heeft gebracht, kan alleen
een begin van een dialoog tussen de Algerijnse regering, de legale oppositie
en delen van het FIS het geweld op termijn verminderen. Is de minister met
de heer Cohn-Bendit van mening dat het EU-beleid daarop gericht moet zijn?
Ondanks alle complexiteit van de problematiek, had de heer Koenders de indruk
dat de EU thans veel te passief optreedt. Hij ziet dan ook meer
in een combinatie van druk enerzijds en dialoog anderzijds, zeker ook omdat
de Europese druk op Algerije in december tot resultaten bleek te leiden. Hij
pleitte ervoor dat Nederland deze problematiek actiever in de Algemene Raad
aan de orde stelt. Ook verklaarde hij zich voorstander van een internationaal
onderzoek in Algerije.Voorts benadrukte hij dat de Europese conferentie d.d. 12 maart a.s. geen
fopspeen moet worden voor de landen die nog niet aan de toetredingsonderhandelingen
deelnemen. Met het oog daarop vernam hij graag welke onderwerpen op deze conferentie
aan de orde komen en welke structuur aan de conferentie wordt gegeven. Hij
ging ervan uit dat de Turkse regering niet aan deze conferentie zal meedoen
vanwege de besluiten van de top van Luxemburg, maar hij vernam graag de nadere
inzichten op dit punt.Vervolgens sprak de heer Koenders steun uit voor de positie van de Nederlandse
regering inzake de betrekkingen met Zwitserland. Er wordt terecht aangedrongen
op toepassing van het beginsel van parallelliteit tussen de verschillende
dossiers. Overigens hoorde hij graag of de minister zijn pessimisme deelt
ten aanzien van het verbinden van conclusies aan de akkoorden met Zwitserland,
met name gezien de weerstanden op milieugebied.Met betrekking tot Bosnië stelde hij de vraag aan de orde welke structurele
hulp wordt geboden aan de Republika Srpska nu de nieuwe regering aldaar beter
lijkt samen te werken met de EU. Het is cruciaal dat deze hulp zo snel mogelijk
wordt gegeven, omdat ongelijke ontwikkelingen tussen de delen van Bosnië-Herzegovina
tot problemen leiden. Daarbij stelde hij ook het probleem van de fraudegevoeligheid
van de hulp aan de orde. Welke mogelijkheden ziet de minister voor de Europese
Unie om bij te dragen aan deëscalatie van de situatie in Kosovo? Is er
voldoende eenheid tussen de EU-lidstaten op dit punt? Verdient het geen aanbeveling
dat het voormalige Joegoslavië tot de OVSE wordt toegelaten, zodat de
OVSE ook missies naar Kosovo kan zenden?Ten aanzien van het vredesproces in het Midden-Oosten bevestigde hij dat
de toegevoegde waarde van het Europees beleid op dit punt thans met name in
de economische dossiers ligt. Het vredesproces wordt echter niet bevorderd
als het effect van de Europese bijdrage aan de Palestijnse bevolking wordt
beperkt door de Israëlische blokkade. Hoe kan de effectiviteit van deze
hulp worden versterkt?Hierna releveerde hij dat de Europese Unie ten aanzien van Irak geen eenduidige
positie inneemt, hetgeen in dit soort gevallen overigens gebruikelijk blijkt
te zijn. Het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB) wordt
dan meestal ten grave gedragen. Hij was dan ook benieuwd naar de evaluatie
van de minister op dit punt. Heeft het Engelse voorzitterschap actief in Europees
kader geconsulteerd om tot een eenduidige positie te komen, of is gekozen
voor een meer informele benadering omdat men ervan uitging dat een gemeenschappelijke
positie niet mogelijk zou zijn? Heeft het Verenigd Koninkrijk het voorzitterschap
van de EU ondergeschikt gemaakt aan het lidmaatschap van de Veiligheidsraad.
Zo ja, welke mogelijkheden zijn er dan om te komen tot een betere coördinatie
van het Europees beleid binnen VN-kaders? Welke initiatieven en consultaties
heeft de minister zelf in Europees kader ondernomen ten aanzien van de Iraakse
crisis?De heer Koenders onderschreef dat het spoedig afsluiten van een handelsakkoord
met Zuid-Afrika erg belangrijk is voor de politieke stabiliteit van dit land.
Wanneer zou een dergelijk akkoord kunnen worden gesloten?Ook wees hij erop dat de veiligheidssituatie in Rwanda snel verslechtert.
Minister Pronk heeft twee weken geleden gezegd dat alleen een Afrikaanse vredesmacht
een nieuwe volkerenmoord in dat land zou kunnen voorkomen. Deelt minister
Van Mierlo deze inschatting van de ernst van de situatie en op
welke wijze zal hij dit in de Algemene Raad aan de orde stellen?Tot slot vroeg hij om een toelichting op de evaluatie van de mensenrechtendialoog
tussen de EU en China met het oog op de aanstaande vergadering van de Commissie
voor de rechten van de mensen te Genève. In dat kader constateerde
hij dat de Chinese regering een meer open houding inneemt, maar tegelijkertijd
zijn er berichten over nieuwe arrestaties van dissidenten in China. Daarop
kreeg hij graag de reactie van de minister.De heer Van den Bos (D66) vond het resultaat van het bezoek
van de ministeriële trojka aan Algerije zeer beperkt. De ministeriële
trojka werd bijvoorbeeld niet in staat gesteld om met de slachtoffers van
het geweld te spreken. Op dat punt was hij beter te spreken over het resultaat
van het bezoek van de delegatie van het Europees Parlement. Het verbaasde
hem om in de conclusies van de Algemene Raad te lezen dat «de Algerijnse
autoriteiten niet in staat zijn gebleken om internationale organisaties, NGO's
en media onbeperkt toegang te verlenen». De Algerijnse autoriteiten
bleken namelijk niet bereid om die onbeperkte toegang te verlenen. Met begrip
voor de gevoeligheden op dit punt was hij van opvatting dat de EU ten aanzien
van Algerije wel een buitengewoon timide houding aanneemt. Welke drukmiddelen
heeft de EU om te bewerkstelligen dat buitenlandse waarnemers en journalisten
wel toegang tot Algerije krijgen en hun werk kunnen doen. In dat verband gaf
hij in overweging om de associatieovereenkomst met Algerije op de lange baan
te schuiven. Vindt tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie politiek
overleg plaats over Algerije en wat is de opstelling van de VS in dezen? Overigens
verbaasde het hem dat Algerije niet op de agenda van de Algemene Raad van
23/24 februari staat. Ook drong hij er bij de regering op aan om het laatste
ambtsbericht over Algerije uit 1996 aan de hand van de recente ontwikkelingen
te actualiseren.Het verbaasde hem ook dat Turkije evenmin op de agenda van deze Algemene
Raad staat, zeker ook omdat de Raad blijkens de conclusies van zijn vorige
vergadering het voornemen van het voorzitterschap ondersteunt om Turkije alsnog
te overtuigen van het belang van deelname aan de Europese conferentie. Een
Kamerdelegatie heeft onlangs in Turkije gesprekken gevoerd met regeringsvertegenwoordigers,
parlementariërs, wetenschappers en journalisten. Allen drongen erop aan
om Turkije niet van deelname aan de Europese conferentie te overtuigen, gezien
de uitkomsten van de top van Luxemburg. Turkije wil alleen aan deze conferentie
deelnemen als een volwaardige, actieve kandidaat-lidstaat van de EU. Is het
mogelijk om Turkije dusdanig tegemoet te komen, dat de Turkse regering zonder
gezichtsverlies aan de Europese conferentie kan deelnemen?Na de gesprekken die een Kamerdelegatie in Griekenland en Turkije heeft
gevoerd, kwam de heer Van den Bos steeds meer tot de conclusie dat het EU-lidmaatschap
van Cyprus voorlopig niet mogelijk is. Zolang beide betrokken landen totaal
onverzoenlijk zijn en de Grieken de Turken als een bezetter beschouwen, zal
er weinig ruimte bestaan voor zinvolle onderhandelingen. Aangezien Turkije
in dezen geen veto krijgt en uitsluitend deelname van het Grieks-Cypriotische
deel ongewenst is, moet het lidmaatschap van Cyprus voorlopig op de lange
baan worden geschoven.Hij vond het een vooruitgang dat China nu zijn visie geeft op de problematiek
van de mensenrechten en hierover de dialoog met de EU aangaat. Hij kon ermee
instemmen dat hiervoor als prijs moet worden betaald dat het Chinese mensenrechtenbeleid
niet in het openbaar mag worden veroordeeld tijdens de komende vergadering
van de Commissie voor de mensenrechten in Genève. Als echter geen substantiële
verbeteringen waar te nemen zijn, kan er een moment komen waarop een openbare veroordeling van het Chinese mensenrechtenbeleid wel op haar plaats
is. Daarop vernam hij graag de visie van de minister.Voorts sprak de heer Van den Bos zijn zorgen uit over de ontwikkelingen
in het Grote Merengebied. Wat is de visie van de minister op de situatie in
Rwanda, Burundi en Congo? In dat kader wees hij erop dat het werk van de VN-mensenrechtencommissie
in Congo systematisch onmogelijk wordt gemaakt.Ook over de situatie in Kosovo maakte hij zich buitengewoon grote zorgen.
Welke diplomatieke initiatieven worden er van EU-zijde ontplooid?Hij constateerde dat zich in Iran weliswaar positieve ontwikkelingen voordoen,
maar dat de EU daar wat al te gretig op inspeelt. Hoe verhoudt deze houding
zich tot die van de Verenigde Staten, ook omdat in de Arabische wereld veel
sceptischer wordt gereageerd op de openingen die in Teheran worden gemaakt.
De vraag is immers ook hoe substantieel de nieuwe koers van Iran is en of
er werkelijk substantiële veranderingen plaatsvinden. Worden er voorwaarden
gesteld aan het hervatten van de dialoog met Iran en aan het opheffen van
het verbod op officiële bilaterale ministeriële bezoeken uit de
EU?Ten aanzien van Irak stelde hij de vraag aan de orde of het Britse voorzitterschap
voldoende heeft gedaan om de EU-lidstaten op één lijn te krijgen.
Hij was van mening dat zowel het Verenigd Koninkrijk als Frankrijk zijn belangen
in dezen anders percipieert en als zodanig bijna instinctmatig een andere
vorm van solidariteit met de Verenigde Staten heeft.De heer Hessing (VVD) memoreerde dat op 30 maart a.s. de officiële
start van het toetredingsproces plaatsvindt in aanwezigheid van de elf kandidaat-lidstaten,
inclusief Cyprus. Acht de minister de aanwezigheid van een Turks-Cypriotische
delegatie daarbij nog steeds essentieel of accepteert hij alsnog dat alleen
een Grieks-Cypriotische vertegenwoordiger aanwezig zal zijn. Welke additionele
randvoorwaarden zijn gesteld ten aanzien van de betrokkenheid van de Turkse
gemeenschap en de samenstelling van de delegatie? Zijn de Grieks-Cyprioten
thans bereid af te zien van stationering van langeafstandsraketten?Hij had begrepen dat Turkije een vijfpuntenplan heeft opgesteld waarover
het graag bilateraal met Griekenland zou willen onderhandelen. Dat is echter
door Griekenland afgewezen. Hij vroeg welke suggesties de EU richting Griekenland
doet om toch het bilateraal overleg met Turkije aan te gaan en welke positie
de minister op dit punt inneemt. Bilateraal overleg zou immers tot wederzijds
begrip kunnen leiden.Voorts kreeg hij graag inzicht in de implementatie van het actieplan voor
de aanpak van het groeiende probleem van de toevloed van migranten uit Irak
en omringende landen. Welke afspraken zijn over de rapportage in dezen gemaakt,
opdat bekend wordt welke voortgang hierbij wordt geboekt? In het regeerakkoord
is afgesproken dat de regering zich sterk zou maken voor harmonisatie en burdensharing
op dit punt. Is hierbij enige voortgang geboekt? De Europese Unie is immers
bij uitstek het forum om een evenwichtiger toevloed van asielzoekers over
de verschillende Europese lidstaten te regelen.Uit het verslag van de Algemene Raad maakte hij in het algemeen op dat
dikwijls in termen van «de Raad benadrukt» of «de Raad onderstreept»
wordt gesproken, maar weinig concrete resultaten worden gemeld. De Raad dreigt
een beetje een praatclub te worden: de heren zeggen steeds hetzelfde tegen
elkaar en onderstrepen en benadrukken.Met de heer Van den Bos vroeg hij op basis waarvan het nieuwe vertrouwen
in Iran wordt uitgesproken. Op basis waarvan wordt voorgesteld om de dialoog
wederom in te stellen en het verbod op ministeriële bezoeken op te heffen?
De heer Hessing vroeg zich af of het wel verstandig is om die weg op te gaan,
temeer daar Iran zelf zegt geen behoefte aan de dialoog met de EU te hebben.
Bovendien acht hij het van belang om hierbij in goed overleg met
de Verenigde Staten te handelen, opdat in dezen geen sprake is van een «Alleingang»
van de EU.Het was hem uit het hart gegrepen dat ten aanzien van Irak actief wordt
gestreefd naar een diplomatieke oplossing. Hij vroeg de minister waarom het
zo moeilijk blijkt om in de Europese Unie op dit punt tot één
standpunt te komen. Er mag immers consensus tussen de EU-lidstaten worden
verondersteld over de afspraken inzake de massavernietigingswapens, het naleven
van VN-resoluties en het afwijzen van de wijze waarop de bevolking in Irak
wordt geterroriseerd. Is het eigenstandig optreden van Frankrijk in dezen
in de Algemene Raad besproken? Zo ja, wat was de resultante van deze bespreking?
Volgens artikel J5, lid 4 van het Verdrag van Maastricht dienen EU-lidstaten
immers informatie aan de Algemene Raad te verstrekken over hun optreden in
de Veiligheidsraad. Overigens is het zijn indruk dat voor Frankrijk met betrekking
tot Irak, Iran en China vooral het eigen economische belang telt en minder
de loyaliteit ten opzichte van de Europese Unie.Voorts ging de heer Hessing ervan uit dat de minister ten aanzien van
China in de Algemene Raad de lijn zal volgen die in antwoord op mondelinge
vragen in de Kamer naar voren is gebracht, namelijk dat de keuze van middelen
in dit soort gevallen afhankelijk is van de effectiviteit ervan. Een dergelijk
op resultaat gericht beleid sprak hem zeer aan. Zal de Algemene Raad steun
geven aan de dialoog van China met de Verenigde Naties? Zijns inziens zou
het goed zijn als de Algemene Raad dit streven expliciet steunt.Tot slot ging hij in op het initiatief van sir Leon Brittan inzake de
«Transatlantic market place». Hij had begrepen dat Nederland is
verzocht om dit initiatief bij andere lidstaten te bepleiten. Is de minister
genegen om dat te doen?De heer Koekkoek (CDA) was benieuwd naar de mogelijkheden die
de minister ziet voor gesprekken met anderen dan de Algerijnse regering, bijvoorbeeld
de islamitische leiders. Wat doet de Europese Unie voor Algerijnen, met name
de intelligentsia, die de slachtingen ontvluchten? Deze intelligentsia zouden
mogelijk een rol kunnen spelen bij de opbouw van een Algerije in een andere
situatie.Verder vroeg hij naar de zin van de Europese conferentie van 12 maart
a.s. zonder deelname van Turkije. In het verslag van de Algemene Raad staat
dat de conferentie dan met name van belang is voor de vijf Midden-Europese
landen die nog niet in aanmerking komen voor directe toetredingsonderhandelingen.
De vraag is echter of er niet al een apart pretoetredingsoverleg is en of
de Europese conferentie daarnaast nog wel in een behoefte voorziet. Overigens
sloot hij zich aan bij de vragen naar de initiatieven die worden genomen om
Turkije tot deelname te bewegen. Ook hoorde hij graag of het mogelijk is om
de Griekse positie op dit punt enigszins te matigen.Hij had begrepen dat het de goede kant uitgaat met de eventuele Turks-Cypriotische
deelname aan de toetredingsonderhandelingen met Cyprus. Hij kreeg hierop graag
een reactie van de minister.De heer Koekkoek kreeg graag ook concreet inzicht in de inzet van de Nederlandse
regering bij de formulering van de doelstellingen van het mensenrechtenbeleid
in Europees verband ten aanzien van China. Ziet de minister mogelijkheden
om een dialoog tot stand te brengen tussen China en de Tibetaanse regering
in ballingschap?Wat is de opvatting van de Nederlandse regering over de voorstellen van
de Europese Commissie met betrekking tot de westelijke Balkanlanden? Zullen
deze voorstellen inderdaad leiden tot een betere en snellere besteding van
de hulpgelden? Hij sloot zich ook expliciet aan bij de vraag of nog nieuwe
initiatieven van de Europese Unie te verwachten zijn ten aanzien van de explosieve
situatie in Kosovo. Voorts sloot hij zich aan bij de vragen naar hervatting van de dialoog
met Iran. In antwoord op Kamervragen naar aanleiding van het recente doodvonnis
van een Duitser gaf de minister aan dat hem nog geen verzoek van Duitsland
had bereikt om in dezen enige actie te ondernemen. Dat antwoord is in de optiek
van de heer Koekkoek te afwachtend. In het kader van de dialoog achtte hij
enige actie van Nederlandse zijde, uiteraard in overleg met de Bondsrepubliek
Duitsland, zinvol.Het bezoek van de heer Santer aan het Midden-Oosten is niet bepaald succesvol
geweest. Israël heeft geen behoefte aan een rol van de Europese Unie
in dit verband. Wat betekent dit voor de toekomstige rol van de EU?Ten aanzien van Congo stelde hij de vraag aan de orde wat de minister
voornemens is te doen met het vernietigende rapport van Roberto Garreton over
het bewind van president Kabila. Hij verzocht de minister om dit rapport aan
de Kamer toe te zenden en het ook aan de orde te stellen in de Algemene Raad.Uit de geannoteerde agenda maakte hij op dat Nederland de gemiddelde gewogen
heffing voor het vrachttransitverkeer door Zwitserland nog aan de hoge kant
acht, maar zich in principe wel in het voorliggende akkoord kan vinden. Wat
wil deze bereidheid in principe zeggen? Is de Nederlandse regering niet bevreesd
dat deze regeling met Zwitserland een olievlekwerking zal hebben, waardoor
ook landen als Duitsland en Oostenrijk soortgelijke heffingen zullen invoeren?
Hoe groot acht de regering de kans op overeenstemming op dit punt?Tot slot wees hij erop dat de kandidaatstelling voor de verkiezingen in
Cambodja op 20 maart a.s. plaatsvindt. Het gevaar dreigt dat maar één
partij hiervoor kandidaten zal stellen. Heeft de Europese Unie geen voorwaarden
gesteld aan de steun van 11 mln. dollar die blijkens The Bangkok Post ter
beschikking zijn gesteld en, zo ja, waarom wordt dan niet op de naleving van
deze voorwaarden toegezien? De bedoeling is immers om het democratische proces
in Cambodja te bevorderen en niet om de eenpartijsituatie voort te zetten. Het antwoord van de regeringDe minister van Buitenlandse Zaken verwees naar de afspraak
die tijdens het algemeen overleg van 28 januari jl. ten aanzien van Algerije
is gemaakt, namelijk dat uitvoeriger overleg met de Kamer over de situatie
in Algerije zal worden gevoerd nadat het gesprek tussen een Kamerdelegatie
en Algerijnse parlementariërs heeft plaatsgevonden. De Algerijnse ambassadeur
in Den Haag heeft inmiddels meegedeeld dat de uitnodiging van de voorzitters
van Eerste en Tweede Kamer terzake in principe is aanvaard.Hij bevestigde dat de delegatie van het Europees Parlement bredere contacten
in Algerije heeft gelegd dan de ministeriële trojka, met name in de «civil
society». Beide delegaties kwamen evenwel ongeveer tot dezelfde bevindingen.
De Algerijnse minister van buitenlandse zaken zal in maart/april een bezoek
aan Londen afleggen; ter voorbereiding daarvan zal een hoge Britse ambtenaar
Algiers bezoeken. Gezien de gevoeligheden bij de Algerijnse regering en ook
in Frankrijk, is omzichtigheid in de Algerijnse kwestie geboden, zoals ook
tot uitdrukking komt in de formulering van de conclusies van de Algemene Raad.
Sinds het einde van de ramadan heeft overigens een grote daling van het geweld
in Algerije plaatsgevonden. Mocht het echter misgaan met Irak, dan moet weer
voor een sterke opleving van het geweld in Algerije worden gevreesd.Voorts gaf hij aan dat de Algerijnse problematiek bijna steeds op Nederlands
initiatief in de Algemene Raad aan de orde is gesteld en überhaupt voortdurend
in de Algemene Raad aan de orde komt. Het verhogen van de druk op Algerije,
bijvoorbeeld via de oliehandel of via het opzeggen van de associatieovereenkomst,
zou tot gevolg kunnen hebben dat de contacten met de Algerijnse regering worden
verbroken en dat het geweld toeneemt. Alleen via overleg en dialoog kan de
Algerijnse regering tot de meest efficiënte daden worden gebracht. De
EU probeert een internationaal onderzoek in Algerije te bevorderen, maar tot
nu toe zegt de Algerijnse regering daar «carrément» nee
tegen. De Verenigde Staten zijn nog voorzichtiger dan de Europese Unie bij
het aanpakken van het Algerijnse vraagstuk. De EU-lidstaten trachten het midden
te vinden tussen het uitoefenen van druk en het hebben van een dialoog, maar
beide instrumenten hebben het vervelende effect dat zij eerder geweldsverhogend
dan geweldsverlagend werken. Er zijn alle mogelijke voorstellen gedaan om
toegang van journalisten en NGO's te bewerkstelligen, maar dat blijft afhankelijk
van de Algerijnse toestemming. Hij had begrip voor de gevoelens van de Kamer
over het weinige dat de EU in deze kwestie kan doen; dergelijke gevoelens
van machteloosheid zijn ook voor een minister van Buitenlandse Zaken buitengewoon
frustrerend. Hij zegde toe te zullen nagaan of het ambtsbericht uit 1996 kan
worden geactualiseerd, en daarvoor zal Buitenlandse Zaken zich ter plekke
goed documenteren.Hierna bevestigde de minister dat de Europese conferentie ook zonder de
deelname van Turkije nog zinvol is om te kunnen ingaan op het GBVB, de milieuproblematiek,
de georganiseerde misdaad, de Europese concurrentiepositie en de regionale
samenwerking. Hij wenst wel al het mogelijke te doen om Turkije erbij te betrekken.
Hiertoe vindt ook op het niveau van staatshoofden en regeringsleiders overleg
plaats. Er zijn ook redenen om aan te nemen dat het niet uitgesloten is dat
Turkije alsnog deelneemt, ook al kan Turkije dat op dit moment niet tegenover
de publieke opinie verkopen. De kwestie Turkije staat wel degelijk ook op
de agenda voor de komende Algemene Raad, gezien het feit dat de Europese conferentie
als zodanig is geagendeerd. Hij sluit niet uit dat iets van een dialoog tussen
Griekenland en Turkije op gang komt. Zodra hierover duidelijkheid ontstaat,
zal de Kamer daarover worden geïnformeerd.Voorts wees hij erop dat de regering-Dodik van de Republika Srpska van
een gematigder opstelling getuigt dan in het verleden het geval was. Het is
gewenst om deze regering verder op deze weg naar volmaaktheid te brengen,
bijvoorbeeld door financiële steun ter beschikking te stellen. Met het
oog daarop heeft de Algemene Raad ook besloten om 6 mln. ecu ter beschikking
te stellen. Nederland stelt 1,5 mln. gulden ter beschikking voor begrotingssteun
in de hoop dat andere EU-lidstaten daar ook toe zullen overgaan. Hij sluit
niet uit dat in de toekomst ook projectsteun mogelijk is. Overigens compliceert
deze ontwikkeling in de Republika Srpska de situatie in Kosovo, gezien de
relatie tussen Dodik en Milosovic en de gevoeligheden van Milosovic ten aanzien
van Kosovo. De hele internationale gemeenschap staat een vergaande autonomie
van Kosovo voor, maar geen onafhankelijkheid. Verwacht wordt dat de spanningen
in Kosovo sterk zullen oplopen in de aanloop tot de schaduwverkiezingen die
de etnische Albanezen op 22 maart houden. Milosovic zal duidelijk worden gemaakt
dat hij niet moet trachten die verkiezingen te verhinderen. Met het oog daarop
brengt de heer Van der Stoel binnenkort als afgezant van de voorzitter van
de OVSE een bezoek aan Kosovo. De OVSE kan alleen een missie zenden als het
voormalige Joegoslavië tot de OVSE wordt toegelaten. Op zichzelf is dat
niet onbespreekbaar als dit echt tot effectievere druk op Kosovo kan leiden,
maar het is thans te vroeg om dit al ronduit te steunen. In dezen is ook de
opvatting van het Britse voorzitterschap van groot belang.Op de vraag naar de positieve ontwikkelingen in Iran antwoordde de minister
dat in Iran het politiek debat in de media en op de universiteiten over de
houdbaarheid van de principes van de islamitische republiek is gestart. Verder
is er een vrijer klimaat voor de pers, worden gematigden op gouverneursfuncties
benoemd, is er een gematigder toon in het internationale verkeer
en is recent het verdrag inzake de chemische wapens geratificeerd. De Europese
Unie is van mening dat de dialoog met Iran nu voorzichtig moet worden opgepakt,
maar het spreekt vanzelf dat dit een kritisch gesprek zal zijn. Hiertoe is
het noodzakelijk om het taboe op ministeriële ontmoetingen te laten vallen,
waar sommige EU-lidstaten ook sterk op hebben aangedrongen. Tegelijkertijd
zal streng moeten worden gemonitord ten aanzien van de levering van massavernietigingswapens,
raketten en dergelijke. In dezen wordt met de Verenigde Staten samengewerkt.
Een negatieve ontwikkeling is dat geen verbetering is te bespeuren inzake
het terrorismeprobleem; Nederland spoort de Europese Unie aan om tot verdere
samenwerking te komen bij het tegengaan van door Iran gesponsord terrorisme.
Ten aanzien van het genoemde doodvonnis wenst hij zich behoedzaam en afwachtend
op te stellen. Het moge duidelijk zijn dat hierover de grootst mogelijke communicatie
met Duitsland plaatsvindt.Vervolgens releveerde hij dat de Europese Commissie met betrekking tot
het Midden-Oosten heeft aangedrongen op een sterkere band tussen enerzijds
de mogelijke politieke rol van de EU en anderzijds de economische inbreng
van de EU. Er wordt thans overleg gevoerd om een doorbraak te krijgen bij
het luchthavenproject en het havenproject in Gaza, hetgeen in de komende weken
zijn beslag moet krijgen. Het is altijd de stelling van de Nederlandse regering
geweest dat de politieke rol van de EU complementair moet zijn aan die van
de Verenigde Staten, waartoe thans binnen de Europese Unie ook een grotere
bereidheid blijkt te bestaan dan vroeger het geval was. Er is dan ook minder
reden voor de Verenigde Staten en Israël om deze rol van Europa te blijven
afwijzen. Het lijkt Nederland niet verstandig om een verbinding te leggen
tussen de politieke rol en de bereidheid om economisch een rol te spelen.
Dat laat onverlet dat de EU zijn politieke rol moet proberen te vergroten,
ook omdat de effectiviteit van de rol van de Verenigde Staten de laatste tijd
feitelijk geringer blijkt te zijn dan de afgelopen jaren het geval was.Tevens bracht de minister naar voren dat het Engelse voorzitterschap er
niet van kan worden beticht dat het een eenduidige positie van de EU heeft
proberen te bewerkstelligen ten aanzien van Irak, maar hij wenst het Engelse
voorzitterschap in dezen niet extra te blameren. Hij had de opstelling van
minister-president Blair tijdens zijn recente reis naar de Verenigde Staten
ook niet bekritiseerd, maar meer in algemene zin zijn ontevredenheid uitgesproken
over de wijze waarop EU-voorzitters die tevens lid zijn van de Veiligheidsraad
met dit soort belangrijke punten omspringen. Als het voorzitterschap in handen
is van Frankrijk of het Verenigd Koninkrijk, staan deze leden van de Veiligheidsraad
immers niet te trappelen om een Europese dialoog te voeren over zaken die
in belangrijke mate de Veiligheidsraad regarderen. De opstelling van het Verenigd
Koninkrijk was in dit geval begrijpelijk, gezien het meningsverschil dat men
had met juist dat andere EU-lid van de Veiligheidsraad. Het ging daarbij ook
niet om meningsverschillen over de noodzaak tot naleving van de VN-resoluties
en dergelijke, maar meer om een verschil van opvatting over de instrumenten
om dergelijke waarden veilig te stellen. Bij dit soort kwesties van leven
en dood dient elke regering ook rekening te houden met de opvattingen en gevoelens
in haar eigen land, waardoor iedere regering zich hierover ook in verschillende
bewoordingen zal uitdrukken. Daarvoor kunnen geen sjablonen worden opgesteld,
want elke regering dient haar eigen publieke opinie zien te pacificeren tot
één standpunt. Het is ook de volstrekte vrijheid van een lid
van de Veiligheidsraad om vanuit die verantwoordelijkheid, die boven Europa
uitgaat, zijn eigen positie in te nemen. Een discussie in de Algemene Raad
is ook pas echt relevant als een commune positie mogelijk is, hetgeen thans
al bij voorbaat uitgesloten was. Nederland heeft evenwel het initiatief genomen
om de kwestie Irak toch aan de orde te stellen, opdat het Engelse voorzitterschap
kennis zou nemen van het standpunt van de andere EU-lidstaten.
Een en ander is op ministerieel niveau aan de orde gekomen ten tijde van het
bezoek van minister Primakov.De minister deelde de zorgen die zijn uitgesproken over de situatie in
het Grote Merengebied. Met de heer Pronk is hij van mening dat ingrijpen van
een Afrikaanse vredesmacht geboden zou kunnen zijn. De schriftelijke Kamervragen
hierover worden dezer dagen beantwoord. Op Nederlands initiatief wordt thans
een ministeriële trojka naar Rwanda voorbereid die dient te rapporteren
over de mogelijkheid van het zenden van een vredesmacht. De eerste rapportages
die hierover al zijn ontvangen, zijn echter niet erg hoopgevend. Het zenden
van een Afrikaanse vredesmacht zou überhaupt niet mogelijk zijn zonder
bijvoorbeeld de financiële steun van Europa en de Verenigde Staten, maar
dat vormt naar zijn mening het probleem niet.Ook deelde hij mede dat Cyprus op de toetredingsconferentie d.d. 30 maart
a.s. zal worden vertegenwoordigd door de Cypriotische regering. Als vervolgens
het onderhandelingsproces daadwerkelijk start, is het de bedoeling dat Cyprus
voldoet aan de in dit kader gestelde voorwaarden. De Cypriotische regering
heeft ook de bereidheid uitgesproken om dat te bevorderen, maar zij is daarbij
afhankelijk van de opstelling van het Turks-Cypriotische deel. De bedoeling
is evenwel dat de gemengde delegatie van Cyprus echt totstandkomt. Mocht dat
niet lukken, dan zal dat tot stagnatie leiden. Dat wil echter nog niet zeggen
dat het toetredingsproces dan voor niemand mag beginnen. Tot slot maakte hij
ten aanzien van China kenbaar dat tijdens het vragenuurtje niet is gesproken
over de vraag wat op de komende vergadering van de commissie voor de mensenrechten
in Genève zal plaatsvinden. In de ministerraad van aanstaande vrijdag
zal een en ander aan de orde komen. Het is duidelijk dat er nu voor het eerst
een dialoog met China over de mensenrechten mogelijk is, omdat China de in
het verleden gestelde eis op dit punt heeft laten vallen en dus een opening
heeft geboden. Deze dialoog heeft al tot positieve resultaten geleid en er
is ook enig vertrouwen op het directe vervolg. Hij verwacht dan ook dat de
Europese Unie de ruimte wil bieden om de dialoog dit jaar voort te zetten.
In 1999 kan alsnog worden bezien tot welke resultaten die heeft geleid en
wat mitsdien de opstelling dient te zijn in de mensenrechtencommissie te Genève.
Wanneer echter nu zou worden besloten om een resolutie tijdens de komende
vergadering van de mensenrechtencommissie in te dienen, zou de dialoog met
China onmiddellijk worden gestopt en is de EU weer terug bij af. Dat zou in
strijd zijn met hetgeen de EU-lidstaten voor ogen staat.De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken memoreerde dat het
laatste ambtsbericht inzake Algerije reeds inging op de hachelijke situatie
aldaar. In de huidige omstandigheden bestaat gebrek aan inzicht in wat werkelijk
in Algerije gebeurt. Nederland zal dan ook absoluut niet snel verzoeken om
tijdelijke bescherming van Algerijnen weigeren. Er worden op dit moment onder
geen omstandigheid Algerijnen naar Algerije teruggestuurd, tenzij het gaat
om mensen met een criminele achtergrond. Desgevraagd gaf hij nog aan dat in
Schengenverband geen materieel asielbeleid wordt geregeld, maar alleen formeel
asielbeleid in termen van voorrangsregels en dergelijke. Wel vindt regelmatig
afstemming plaats over de informatie die over en weer voorhanden is, zeker
als het gaat om ambtsberichten over landen waar de feiten moeilijk te vergaren
zijn.Tijdens de Europese conferentie op Corfu heeft de Europese Unie zich politiek
gecommitteerd aan de afspraak dat de toetredingsonderhandelingen met Cyprus
zes maanden na afloop van de IGC zouden beginnen. Dit commitment kan niet
zomaar op stal worden gezet, omdat dit een unaniem besluit over het starten
van de onderhandelingen met de andere toetreders in gevaar zou brengen. Dat
laat onverlet dat het Turkse bevolkingsdeel een plaats moet krijgen in de
Cypriotische delegatie, hetgeen gebaseerd moet zijn op een minimumakkoord
tussen de Turkse en Griekse gemeenschap op Cyprus.De staatssecretaris bevestigde dat Nederland zich in beginsel kan vinden
in het akkoord op hoofdlijnen dat is bereikt tussen commissaris Kinnock en
de Zwitserse regering. Volgens dit akkoord wordt wederom het vrachtverkeer
door Zwitserland met vrachtwagens boven de 28 ton toegestaan. Daar staat dan
tegenover dat hierbij bepaalde waarborgen voor de milieuvriendelijkheid van
dit verkeer moeten worden geboden. Bovendien wordt een aanzuigende werking
van dit verkeer voorkomen vanwege de hogere vergoedingen die hiervoor moeten
worden betaald. Anders zouden de belangen van de Zwitsers bij de aanleg van
nieuwe transalpine spoorlijnen ook worden gefrustreerd. Het beleid is zodanig
evenwichtig geformuleerd, dat geen omleidingen of andere ontwikkelingen ten
nadele van het Franse of het Oostenrijkse transalpine verkeer optreden. Het
eerste resultaat is voor het Nederlandse wegtransport misschien niet direct
positief, maar op lange termijn is toch een goed evenwicht bereikt tussen
het Europese wegtransportbelang en het Zwitserse infrastructurele en milieubelang.
Overigens resteert nog een probleem met Zwitserland ten aanzien van de interpretatie
van de GATT-rechten bij de import van landbouwproducten, maar dat leek hem
wel oplosbaar. Verder releveerde hij dat oorspronkelijk werd gestreefd naar
een vrijhandelszone tussen de Europese Unie en Zuid-Afrika. De onderhandelingen
daarover zijn echter nog niet afgerond, gezien de problemen die zijn gerezen
rond de uitzonderingslijsten die hierbij van toepassing zouden moeten zijn.
Nederland is nog altijd voorstander van zo'n vrijhandelsakkoord, maar dat
heeft alleen kans van slagen als de lijst van gevoelige producten aan weerszijden
aanmerkelijk wordt bekort. Hij vreest echter dat hiervoor op dit moment nog
niet veel politieke ruimte bestaat.Tot slot zegde hij de Kamer desgevraagd nog toe dat schriftelijk zal worden
gereageerd op de nog niet beantwoorde vragen over Tibet, Cambodja, het rapport-Garreton
inzake Congo en de harmonisatie en burdensharing in het asielbeleid. De voorzitter van de algemene commissie voor Europese Zaken,Ter VeerDe voorzitter van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,WoltjerDe griffier van de algemene commissie voor Europese Zaken,Van Overbeeke BIJLAGEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 20 maart 1998Ingevolge mijn toezegging tijdens het Algemeen Overleg met Uw commissies
op 19 februari 1998, volgen hieronder de antwoorden op een drietal door het
lid Koekkoek gestelde vragen.1. Tibet Van de kant van de Nederlandse Regering zijn de Chinese autoriteiten
in het verleden reeds gewezen op het belang van het aangaan van een dialoog
met de Dalai Lama. In voorkomend geval is daarvan ook blijk gegeven tegenover
Dalai Lama zelf. Uit het feit dat de Chinese regering heeft ingestemd met
een bezoek aan Tibet van EU-ambassades in Peking, zou misschien mogen worden
afgeleid dat zij meer dan voorheen bereid is een dergelijke suggestie te eniger
tijd in overweging te nemen. De Regering verwacht dat op een kwestie als de
onderhavige meer invloed kan worden uitgeoefend, in het kader van de EU. Wel
ben ik bereid het denkbeeld van een dialoog met de Dalai Lama andermaal aan
de Chinese autoriteiten over te brengen.2. Democratische Republiek CongoHet jongste rapport van de speciale rapporteur van de VN-Mensenrechtencommissie
over de mensenrechtensituatie in Congo, de heer Garreton, is tot op heden
niet formeel uitgebracht. Kopie van dit rapport zal U toegaan, zodra dit alhier
is ontvangen.Het onderhavige rapport zal aan de orde komen, bij de behandeling van
de mensenrechtensituatie in Congo, tijdens de op 16 dezer begonnen zitting
van de VN-Mensenrechtencommissie. De opstelling van de EU hierbij zal zijn
gebaseerd op een breed scala van informatie, waarbij het rapport-Garreton,
dat niet steunt op diens eigen waarnemingen ter plaatse, zal worden aangevuld
met andere informatie. Met name is daarbij van belang, in hoeverre voortgang
kan worden geboekt bij het onderzoek dat thans ter plaatse wordt uitgevoerd
door de onderzoeksmissie, die werd ingesteld door de Staten-Generaal van de
Verenigde Naties. Gezien de voortdurende aandacht van de EU voor de mensenrechtensituatie
in Congo, bestaat het voornemen binnenkort in kaart te brengen welke concrete
activiteiten ter verbetering van de mensenrechtensituatie in Congo kunnen
worden ondernomen.Voor speciale bespreking in de Algemene Raad van het rapport-Garreton
zie ik dan ook vooralsnog geen aanleiding.3. Cambodja In de eerste plaats wil ik vermelden dat een definitieve datum voor
de kandidaatstelling voor de verkiezingen in Cambodja nog niet vast staat. Op 15 januari jl. hebben de Europese Commissie en de Cambodjaanse regering
een financiële overeenkomst gesloten inzake verkiezingssteun ter waarde
van 9,5 MECU. Het gaat hierbij om ondersteuning van kiezersregistratie. Hieraan
zijn wel degelijk voorwaarden verbonden, zowel technische als politieke. Zo
is vastgesteld dat de EU de uitvoering van de overeenkomst kan opschorten
indien moet worden gevreesd dat een internationaal aanvaardbaar democratisch
gehalte van de verkiezingen niet zal zijn gewaarborgd. Nederland heeft er
binnen de EU met klem op aangedrongen dat alsdan ook daadwerkelijk tot beëindiging
van verkiezingssteun zal worden overgegaan. Belangrijke waarborgen zijn in
dit verband onder meer, dat ook vertegenwoordigers van oppositiepartijen aan
de verkiezingen moeten kunnen deelnemen en dat zijn daartoe zonodig naar Cambodja
moeten kunnen terugkeren. Daarnaast moet internationale waarneming van het gehele verkiezingsproces mogelijk zijn. Mochten de vooruitzichten
voor eerlijke en vrije verkiezingen zich gunstig laten aanzien, dan zal ik
mogelijk te zijner tijd mede op leden van het Parlement een beroep doen om
zich voor een dergelijke taak beschikbaar te stellen.De Minister van Buitenlandse Zaken,H. A. F. M. O. van Mierlo XNoot1Samenstelling: Leden: Van der Linden (CDA), Blauw (VVD), Van Nieuwenhoven
(PvdA), Weisglas (VVD), Terpstra (CDA), Verspaget (PvdA), Soutendijk-van Appeldoorn
(CDA), Ter Veer (D66), voorzitter, Ybema (D66), Van Middelkoop (GPV), Leers
(CDA), Sipkes (GroenLinks), Woltjer (PvdA), ondervoorzitter, Hendriks, Gabor
(CDA), Voûte-Droste (VVD), Schuurman (CD), Hessing (VVD), Van den Bos
(D66), Van Oven (PvdA), Hoogervorst (VVD), Rouvoet (RPF), Van Waning (D66),
Rehwinkel (PvdA) en Koenders (PvdA).Plv. leden: Bukman (CDA), Te Veldhuis (VVD), Wagenaar (PvdA), Blaauw (VVD),
Verhagen (CDA), Van der Ploeg (PvdA), Hillen (CDA), Koekkoek (CDA), Wessels
(D66), Van den Berg (SGP), Van der Hoeven (CDA), M. B. Vos (GroenLinks), Witteveen-Hevinga
(PvdA), Meyer (groep-Nijpels), G. de Jong (CDA), O. P. G. Vos
(VVD), Poppe (SP), Van Heemskerck Pillis-Duvekot (VVD), Roethof (D66), Crone
(PvdA), Verbugt (VVD), Leerkes (Unie 55+), Hoekema (D66), Lilipaly (PvdA)
en Adelmund (PvdA). XNoot2Samenstelling: Leden: Beinema (CDA), Van der Linden (CDA),
ondervoorzitter, Blaauw (VVD), Weisglas (VVD), Van Heemskerck Pillis-Duvekot
(VVD), H. Vos (PvdA), Verspaget (PvdA), Ybema (D66), Apostolou (PvdA),
Van Middelkoop (GPV), Valk (PvdA), Sipkes (GroenLinks), Woltjer (PvdA), voorzitter,
Hessing (VVD), Van den Bos (D66), Hoekema (D66), Marijnissen (SP), Verhagen
(CDA), Roethof (D66), Rouvoet (RPF), Van den Doel (VVD), Meyer (groep-Nijpels),
De Haan (CDA), Visser-van Doorn (CDA) en Koenders (PvdA).Plv. leden: Leers (CDA), Bremmer (CDA), Korthals (VVD), Van der Stoel
(VVD), Voûte-Droste (VVD), Van Nieuwenhoven (PvdA), Lilipaly (PvdA),
De Graaf (D66), Van Gijzel (PvdA), Van den Berg (SGP), Rosenmöller (GroenLinks),
Van Oven (PvdA), Hoogervorst (VVD), Dittrich (D66), Hillen (CDA), Van Ardenne-van
der Hoeven (CDA), Van Waning (D66), Leerkes (Unie 55+), Bolkestein (VVD),
Hendriks, Bukman (CDA), Gabor (CDA) en Dijksma (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-21501-02-245.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl