Wijziging van de Kernenergiewet (wegnemen aantal knelpunten); Nota naar aanleiding van het nader verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30429, nr. 17

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

10-04-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

30429 nr. 17

07-04-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30429Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 58 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 429Wijziging van de Kernenergiewet in verband met vereenvoudiging van het
bevoegd gezag, invoering van een verplichting tot financiële zekerheidstelling
en enkele andere wijzigingennr. 17NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET NADER VERSLAGOntvangen 7 april 20091. AlgemeenDe regering dankt de leden van de fracties van het CDA, de PvdA, de SP,
de VVD, GroenLinks, de ChristenUnie en D66 voor de vragen die zij hebben gesteld
over de derde nota van wijziging. In het navolgende beantwoord ik deze vragen
mede namens de Minister van Economische Zaken.De leden van de VVD-fractie vragen waarom bij de derde nota van wijziging
de bepalingen over buitengebruikstelling en ontmanteling van kernreactoren
en over financiële zekerheidstelling bij ontmanteling en buitengebruikstelling
in het wetsvoorstel zijn blijven staan. De leden van de CDA-fractie stellen
in paragraaf 5 van het nader verslag een vergelijkbare vraag. Deze vraag
klemt volgens de leden van de CDA-fractie te meer nu in het Convenant kerncentrale
Borssele (hierna: Convenant KCB) afspraken over buitengebruikstelling en ontmanteling
zijn opgenomen.1 In antwoord hierop merk ik het
volgende op. In Nederland staan er reactoren in Petten, Dodewaard, Delft en
Borssele. Het Convenant KCB geldt alleen voor de laatste en regelt eerdergenoemde
belangrijke onderwerpen op hoofdlijnen. Voor al deze reactoren is er nu geen
wettelijke plicht om te reserveren voor de kosten van ontmanteling en buitengebruikstelling.
Ook heeft de overheid geen bevoegdheden om in te grijpen als er niet of onvoldoende
wordt gereserveerd. Voorts bestaan er nu geen wettelijke normen voor het buitengebruikstellen
en ontmantelen van kerncentrales (met uitzondering van de verplichting om
er vergunning voor aan te vragen). De voorgestelde regeling van buitengebruikstelling
en ontmanteling en financiële zekerheidstelling bij ontmanteling staat
dus los van nieuwe kerncentrales en is in de eerste plaats noodzakelijk voor
de bestaande reactoren. Het is een omissie in de kernenergiewetgeving waaraan
bij het opstellen van die wetgeving in de jaren 60 van de vorige eeuw niet
is gedacht. Eerst aan het einde van de vorige eeuw, toen de ontmanteling van
oude reactoren wereldwijd in beeld kwam, werd steeds meer onderkend dat deze
onderwerpen regeling behoeven.De leden van de VVD-fractie stellen een vergelijkbare vraag met betrekking
tot de invoering van de mogelijkheid om de aanvraag om een vergunning
voor een verouderd type kerncentrale af te wijzen. Voor- en tegenstanders
van kernenergie zijn het erover eens dat er in ieder geval geen verouderd
type kerncentrale, dat minder veilig is dan«state of the art»,
meer mag worden gebouwd. In de geldende Kernenergiewet ontbreekt nu de mogelijkheid
om de aanvraag om een vergunning van een dergelijke kerncentrale af te wijzen.
Het toevoegen van die mogelijkheid beschouwt de regering als een no-regret
maatregel waarop wordt gedoeld in het Energierapport 2008.1De leden van de GroenLinks-fractie betreuren het dat cruciale elementen
uit het wetsvoorstel zijn verwijderd (vergunningplicht voor opwerking en beperking
geldigheidsduur nucleaire vergunningen). Zij vinden de argumenten hiervoor
niet overtuigend.In het Energierapport 2008 heeft het kabinet in de beleidsagenda (blz. 93)
geschreven dat in het voorjaar van 2010 de uitwerking van de geschetste scenario’s
voor de mogelijke inzet van kernenergie naar de Tweede Kamer zal worden gestuurd.
Deze scenario’s – 1. geen nieuwe kerncentrales (tenzij inherent
veilig), 2. Borssele vervangen in 2033 en 3. nieuwe kerncentrale na 2020 (naast
vervanging Borssele) – zullen worden vergezeld door transparante en
consistente randvoorwaarden, zodat een volgend kabinet op een verantwoorde
wijze een besluit over de brandstofmix kan nemen. Het schrappen van bovengenoemde
elementen door middel van de derde nota van wijziging past in dit voornemen.
Het is aan een toekomstig kabinet om deze onderwerpen weer opnieuw in een
wetsvoorstel te agenderen.De leden van de D66-fractie vragen naar de redenen waarom de bepalingen
over het opwerken en de geldigheidsduur van vergunningen voor nieuwe kerncentrales
uit het wetsvoorstel zijn gehaald. Ik verwijs deze leden naar de brief van
16 september 2008 aan de Tweede Kamer.2Deze leden stellen vast dat de bepalingen die betrekking hebben op het
toekomstig beleid inzake het opwerken en de geldigheidsduur van vergunningen
voor nieuwe kerncentrales worden geschrapt en vragen zich af of de rechtspositie
van de aanvrager van vergunningen voldoende gewaarborgd is. De rechtspositie
van de aanvrager van vergunningen ondergaat als gevolg van deze aanpassingen
amper veranderingen. Bij de derde nota van wijziging is het voorstel om het
zich ontdoen van bestraalde splijtstoffen ten einde deze te laten opwerken,
vergunningplichtig te maken, uit het wetsvoorstel gehaald. Deze vergunningplicht
is nu niet meer in beeld. Het vervallen van de bepaling over de maximale geldigheidsduur
van vergunningen heeft alleen tot gevolg dat de vergunning voor onbepaalde
tijd zal gelden.2. Bouw nieuwe kerncentraleIn antwoord op de vraag van de leden van de CDA-fractie over de eventuele
bouw van een nieuwe kerncentrale merk ik het volgende op. Zoals aangegeven
in de brief die ondergetekende en de Minister van Economische Zaken op 17 september
2008 aan Uw Kamer hebben gestuurd3, blijft het
uitgangspunt dat tijdens deze kabinetsperiode geen nieuwe kerncentrale wordt
gebouwd. Het staat een ieder vrij om een aanvraag om een vergunning in te
dienen. Het kabinet zal een vergunningaanvraag voor de bouw van een nieuwe
kerncentrale in behandeling nemen, maar het kabinet wil geen voorschot nemen
op de uitkomst hiervan. Gelet op de lengte van procedures rond een vergunningaanvraag
is het de vraag of tijdens deze kabinetsperiode een besluit daarover genomen
zou kunnen worden.De leden van de fracties van de SP en D66 vragen de regering of zij het
wenselijk acht dat er een politieke weging of beslissing voorafgaat aan het
aanvangen van een vergunningaanvraag voor een nieuw te bouwen kerncentrale,
waarin de Kamer het laatste woord heeft. Voorts vragen zij of de regering
kan voorzien in een moment waarop deze weging kan worden gemaakt.In het Energierapport 2008 heeft het kabinet aangekondigd dat in de komende
periode drie scenario’s voor de mogelijke inzet van kernenergie worden
uitgewerkt, zodat een volgend kabinet op een verantwoorde wijze een besluit
kan nemen over de brandstofmix. Het kabinet zou zich kunnen voorstellen dat
de Tweede Kamer de uitwerking van de scenario’s, na verzending hiervan
in het voorjaar van 2010, wenst te bespreken.De leden van de ChristenUnie-fractie stellen vast dat onderdelen van het
wetsvoorstel die van invloed zijn op de toekomst van kernenergie in Nederland,
uit het wetsvoorstel zijn gehaald. Zij vragen om een nadere onderbouwing.
Ik verwijs deze leden naar de brief van 16 september 2008 aan de Tweede
Kamer en naar het antwoord op een vraag van de leden van de GroenLinks-fractie
in paragraaf 1.1Acht de regering, in het geval er sprake is van een vergunningaanvraag
voor het ontwikkelen van een nieuwe kerncentrale, het wenselijk de inwerkingtreding
van die artikelen die betrekking hebben op een nieuwe vergunningverlening
te laten plaatsvinden krachtens een algemene maatregel van bestuur die de
regering aan de Kamer voorlegt, zo vragen de leden van de D66-fractie. De
regering ziet de noodzaak hiervan niet in. Het wetsvoorstel voorziet reeds
in inwerkingtreding op een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip, dat
voor de verschillende artikelen of onderdelen daarvan verschillend kan worden
vastgesteld (artikel III). Dit biedt de nodige flexibiliteit. Overigens is
de enige bepaling in het nu voorliggende wetsvoorstel die betrekking heeft
op nieuwe vergunningverlening, de nieuwe weigeringsgrond voor aanvragen voor
verouderde typen centrales. Dat is geen bepaling waarvoor de regering enige
noodzaak ziet voor een afwijkende of bijzondere vorm van inwerkingtreding.3. Sluitingsdatum en geldigheidsduur vergunningenNaar aanleiding van de vragen van de leden van de PvdA-fractie over de
achtergrond van de termijn van 40 jaar merk ik om te beginnen voor alle duidelijkheid
op dat dit onderdeel van het oorspronkelijke wetsvoorstel (een maximale geldigheidsduur
van vergunningen voor nucleaire inrichtingen) bij derde nota van wijziging
uit het wetsvoorstel is gehaald. In het oorspronkelijke wetsvoorstel was 40
jaar gekozen als maximale geldigheidsduur. Dit komt veelal overeen met de
ontwerptechnische levensduur van de kerncentrale. Bij het verlenen van de
vergunning kon volgens het oorspronkelijke wetsvoorstel echter ook een kortere
termijn worden gekozen indien de te verwachten ontwikkelingen met betrekking
tot de stand der techniek van kerncentrales daartoe aanleiding geven. Het
systeem van een nieuwe beoordeling nadat een kerncentrale 40 jaar operationeel
is geweest, wordt bijvoorbeeld ook in de Verenigde Staten toegepast.De leden van de PvdA-fractie vragen op welke manier er wordt vastgehouden
aan de gestelde eisen waaraan de kerncentrale Borssele moet blijven voldoen
indien de exploitanten deze tot 2033 willen openhouden. Deze eisen zijn allereerst
neergelegd in de kernenergiewetgeving en in de Kernenergiewetvergunning die
voor de centrale is verleend. Controle, handhaving en sanctionering verlopen
volgens het reguliere stramien van de Kernenergiewet. De Kernfysische Dienst
van het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
(hierna: VROM) is toezichthouder op het gebied van nucleaire veiligheid.
Deze dienst ziet toe op nucleaire installaties zoals de kerncentrale Borssele.
Voor de handhaving is de minister van VROM, als bevoegd gezag voor de Kernenergiewetvergunning,
aangewezen. Indien niet aan de vergunningvoorwaarden wordt voldaan, zijn verschillende
sancties mogelijk. Dit kunnen zowel bestuursrechtelijke als strafrechtelijke
sancties zijn, afhankelijk van aard en ernst van de overtreding. Dit instrumentarium
is hoofdzakelijk neergelegd in de Kernenergiewet, de Wet milieubeheer, de
Wet op de economische delicten en het Wetboek van Strafrecht. Bestuursrechtelijke
handhaving kan onder meer plaatsvinden via het opleggen van een last onder
dwangsom of een last onder bestuursdwang.Daarnaast zal de kerncentrale Borssele op grond van artikel 4.2 van het
Convenant KCB moeten blijven behoren tot 25 procent veiligste watergekoelde
en watergemodereerde vermogensreactoren in de Europese Unie, de Verenigde
Staten en Canada. De eventuele handhaving van deze verplichting zal moeten
gebeuren met civielrechtelijke middelen.Ook de leden van de SP-fractie stellen een vraag over de geldigheidsduur
van de vergunning voor de kerncentrale Borssele. In antwoord daarop merk ik
allereerst op dat de bestaande vergunning voor de kerncentrale Borssele en
de geldigheidsduur daarvan los moeten worden gezien van de geldigheidsduur
van vergunningen voor eventuele nieuwe kerncentrales. De vergunning voor de
kerncentrale Borssele is oorspronkelijk afgegeven voor onbepaalde tijd. De
uiterste sluitingsdatum (31 december 2033) voor de kerncentrale Borssele
is echter neergelegd in het Convenant KCB (artikel 3.2) en is bestuursrechtelijk
verankerd in het voorliggende wetsvoorstel (zie artikel 15a). Het feit dat
het onderdeel over de geldigheidsduur van vergunningen voor nieuwe kerncentrales
uit het wetsvoorstel is gehaald, heeft geen gevolgen voor de situatie bij
de kerncentrale Borssele. In het wetsvoorstel blijft het onderdeel behouden
waarin een uiterste sluitingsdatum (31 december 2033) voor de kernenergiecentrale
Borssele wordt vastgesteld.Het lijkt de leden van de SP-fractie verstandig om wel een einddatum in
de vergunning vast te leggen. Zij vragen of de regering het met deze stellingname
eens is en of zij bereid is dit in de Kernenergiewet op te nemen. Deze vraag
moet ontkennend worden beantwoord. De regering heeft ervoor gekozen onderdelen
van het wetsvoorstel die op latere besluitvorming over kernenergie vooruitlopen,
uit het wetsvoorstel te halen.1 Een van die onderdelen
is de maximale geldigheidsduur van vergunningen voor nieuwe kerncentrales.De conclusie van de leden van de GroenLinks-fractie dat het weglaten van
de bepaling over de geldigheidsduur van nieuwe kerncentrales zou kunnen betekenen
dat een vergunning voor een nieuwe kerncentrale automatisch een ongelimiteerde
geldigheidsduur krijgt, is juist. Voor de onderbouwing van die keuze van de
regering verwijs ik deze leden naar het antwoord op een eerdere vraag van
de leden van de SP-fractie.De leden van de GroenLinks-fractie vragen wat de vergunningsduur voor
andere installaties voor elektriciteitsopwekking, zoals kolencentrales, is.
Vergunningen voor andere vormen van energieopwekking worden in de meeste gevallen
verleend krachtens de Wet milieubeheer. Dit geldt in elk geval voor kolencentrales.
Dergelijke milieuvergunningen worden in beginsel voor onbepaalde tijd verleend.
Artikel 8.17, eerste lid, van de Wet milieubeheer noemt de situaties waarin
er, in afwijking van die hoofdregel, aanleiding kan bestaan voor het bevoegd
gezag om de milieuvergunning voor een beperkte tijd (ten hoogste vijf jaar)
te verlenen. Het gaat dan onder meer om tijdelijke inrichtingen (onderdeel
a) en om gevallen waarin een tijdelijke vergunning nodig is in verband met
het ontwikkelen van een beter inzicht in de gevolgen van de inrichting
voor het milieu (onderdeel d). Deze uitzonderingen zijn in de regel niet van
toepassing bij vergunningverlening voor conventionele elektriciteitscentrales.
In het wetsvoorstel algemene bepalingen omgevingsrecht wordt de lijn van de
Wet milieubeheer doorgetrokken. Volgens artikel 2.23 van dat wetsvoorstel
wordt een omgevingsvergunning in beginsel voor onbepaalde tijd verleend.1De leden van de ChristenUnie-fractie vragen of de regering de mening deelt
dat indien er wel vastgehouden zou worden aan de beperkte geldigheidsduur
van vergunningen voor kerncentrales dit niet zo zeer van invloed is op de
toekomst van kernenergie in Nederland, maar juist kaders voor deze toekomst
schetst. Voorts vragen zij om een nadere onderbouwing van het voorstel de
beperking van de vergunningsduur uit het wetsvoorstel te schrappen, mede in
het licht van de procedures die de eigenaren van de kerncentrale Borssele
hebben gevoerd en die hebben geleid tot het langer openblijven van de centrale.
De regering heeft ervoor gekozen onderdelen van het wetsvoorstel die op latere
besluitvorming over kernenergie vooruitlopen, uit het wetsvoorstel te halen.2 In verband hiermee is het onderdeel over de maximale
geldigheidsduur van vergunningen voor nieuwe kerncentrales uit het wetsvoorstel
geschrapt. Regeling van dat onderwerp zou immers doorwerken naar latere besluitvorming
over kernenergie, wat de regering ongewenst acht.De leden van de ChristenUnie-fractie vragen verder wat het schrappen van
de beperkte vergunningsduur betekent voor een eventuele vergunningaanvraag
die wordt ingediend onder de huidige of voorgestelde wet wanneer een nieuw
kabinet alsnog zou besluiten tot een beperkte vergunningsduur voor kerncentrales.
Het schrappen van de beperkte vergunningsduur betekent voor een eventuele
vergunningaanvraag die wordt ingediend onder de huidige wet of onder de gewijzigde
wet, zoals voorgesteld door de regering, dat de bestaande situatie blijft
gelden. Dit betekent dat vergunningen alleen voor onbepaalde termijn kunnen
worden verleend.Indien een nieuw kabinet besluit tot een beperkte vergunningsduur voor
nieuwe kerncentrales, dan zal het daartoe een wetsvoorstel van die strekking
moeten indienen. Indien aangenomen, zal een dergelijk wetsvoorstel in principe3 gelden voor alle aanvragen voor nieuwe kerncentrales
waarover op het moment van inwerkingtreding van de nieuwe wet nog niet is
besloten.4. Vereenvoudiging van het bevoegd gezagDe leden van de CDA-fractie willen weten waarom de bepaling rond het vereenvoudigen
van het bevoegd gezag in de derde nota van wijziging is opgenomen nu de regering
alleen die bepalingen in de Kernenergiewet wil inbrengen die louter technisch
van aard zijn of noodzakelijk om het Convenant KCB daar waar nodig een wettelijke
basis te geven.De voorgestelde vereenvoudiging van het bevoegd gezag is in lijn met eerdere
wijzigingen in de verantwoordelijkheidsverdeling bij de Kernenergiewet en
staat los van het uitgangspunt waaraan wordt gerefereerd dat er alleen no-regret
maatregelen worden genomen. Zo is met ingang van 1 juni 1999 de primaire
verantwoordelijkheid voor de zorg voor de Kernenergiewet en een aantal daarop
gebaseerde regelingen van de minister van Economische Zaken overgedragen aan
de minister van VROM. Verder is per 1 juni 2000 de Kernfysische Dienst
overgeplaatst van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid naar
het ministerie van VROM. Het grote aantal ministers dat bij de vergunningverlening
is betrokken, blijkt in de praktijk een efficiënte en snelle besluitvorming
niet ten goede te komen. In dat licht moet de voorgestelde vereenvoudiging van het bevoegd gezag voor de vergunningverlening worden gezien. Daarnaast
past de voorgestelde vereenvoudiging in het kabinetsstreven de overheid efficiënter
en beter te laten werken.De leden van de CDA-fractie vragen zich af hoe het voorstel om in plaats
van de minister van Economische Zaken de minister van VROM bevoegd gezag te
maken zich verhoudt tot de nota van toelichting bij de derde nota van wijziging
waarin wordt gesteld dat «vergunningverlening voor nieuwe nucleaire
inrichtingen in de regel een besluit van het hele kabinet zal vragen».
In reactie hierop kan ik opmerken dat hoewel de minister van VROM volgens
het wetsvoorstel in juridische zin bevoegd gezag voor de vergunningverlening
wordt, vergunningverlening voor nieuwe nucleaire inrichtingen politiek en
maatschappelijk moeilijk voorstelbaar is zonder een besluit van het gehele
kabinet. In dat licht moet de betreffende passage in de toelichting bij de
derde nota van wijziging gelezen worden. Het is overigens, anders dan deze
leden kennelijk veronderstellen, niet zo dat onder de huidige Kernenergiewet
de minister van Economische Zaken als enige bevoegd gezag is. Op grond van
de huidige wet zijn de ministers van VROM, van Economische Zaken en van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid en andere ministers die het aangaat zoals bijvoorbeeld
de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, de minister van Verkeer
en Waterstaat en de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, het bevoegd
gezag voor de vergunningverlening voor nucleaire inrichtingen. Voorgesteld
wordt alleen de minister van VROM als bevoegd gezag aan te wijzen. Dat beslissingen
omtrent nieuwe nucleaire inrichtingen van nationaal belang zijn en een aparte
aanpak behoeven, blijkt uit het feit dat in de Elektriciteitswet 1998 de op
de Wet ruimtelijke ordening gebaseerde Rijkscoördinatieregeling van overeenkomstige
toepassing is verklaard op grote energie-infrastructuurprojecten, waaronder
de vergunningverlening voor nieuwe nucleaire inrichtingen met een zekere omvang.De leden van de fracties van het CDA en de VVD vragen op welke wijze de
beleidsverantwoordelijkheid van de minister van Economische Zaken op het gebied
van energie en energievoorziening wordt gewaarborgd binnen de voorgestelde
vereenvoudiging van het bevoegd gezag. De leden van de VVD-fractie willen
in dit verband tevens weten op welke wijze de Minister van Economische Zaken
invloed kan uitoefenen op de beoordeling van vergunningaanvragen voor het
oprichten en in werking hebben van een kerncentrale als deze niet meer wordt
aangemerkt als bevoegd gezag in dit traject.Naar aanleiding van deze vragen kan worden opgemerkt dat het feit dat
de vergunningverlening op basis van de Kernenergiewet in handen van de minister
van VROM wordt gelegd, niet betekent dat de minister van Economische Zaken
geen bevoegdheden meer heeft ten aanzien van energie en energievoorziening.
Laatstgenoemde minister behoudt zijn verantwoordelijkheid voor de regelgeving
op het terrein van energie en de energievoorziening, inclusief kernenergie
(getuige ook het onderliggende wetsvoorstel waarvan de minister van Economische
Zaken medeondertekenaar is) en voor de inhoud van het beleid dat daarop betrekking
heeft.Anders ligt dit voor wat betreft de verantwoordelijkheid voor de vergunningverlening
voor nucleaire inrichtingen, die naar de minister van VROM overgaat. Dit betreft
de uitvoering van beleid en regelgeving. Bij de vergunningverlening zal door
de minister van VROM rekening gehouden moeten worden met het beleid en de
regelgeving terzake van energie en energievoorzieningszekerheid, hetgeen ook
al blijkt uit artikel 15b van de Kernenergiewet, waar de energievoorziening
een van de weigeringsgronden vormt voor vergunningverlening en tevens een
te beschermen belang is dat door middel van vergunningvoorschriften kan worden
verzekerd. Langs deze lijnen behoudt de minister van Economische Zaken invloed op de beoordeling van vergunningaanvragen voor het oprichten
en in werking hebben van een kerncentrale.5. Financiële zekerheidstelling voor de ontmanteling
en buitengebruikstellingDe leden van de CDA-fractie vragen waarom bij de derde nota van wijziging
de bepalingen over buitengebruikstelling en ontmanteling van kernreactoren
en over financiële zekerheidstelling bij ontmanteling in het wetsvoorstel
zijn blijven staan. Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik deze leden
naar paragraaf 1 van deze nota naar aanleiding van het nader verslag.Deze leden verzoeken nog eens expliciet aan te geven op welk moment de
financiële zekerheidstelling voor de kosten van het buiten gebruik stellen
en ontmantelen van kernreactoren moet plaatsvinden. Op grond van het voorgestelde
artikel 15f, eerste lid, moet de houder van een vergunning voor onder andere
het in werking brengen of in werking houden van een kernreactor beschikken
over de goedkeuring van de ministers van VROM en van Financiën van zijn
financiële zekerheidstelling. Deze bepaling treedt in werking op de eerste
dag van het vijfde kalenderkwartaal na de datum waarop de wet in het Staatsblad
is gepubliceerd. Dit is geregeld in het overgangsrecht (zie artikel III, tweede
lid). Dit betekent voor bestaande kernreactoren dat zij, afhankelijk van de
datum van publicatie in het Staatsblad, 12 tot 15 maanden na die publicatie
hun financiële zekerheid moeten hebben gesteld op een wijze die de vereiste
goedkeuring heeft gekregen.De leden van de CDA-fractie vragen op welke wijze andere landen de inschatting
van de hoogte van de kosten van buitengebruikstelling en ontmanteling geregeld
hebben. In reactie hierop merk ik het volgende op. Iedere te ontmantelen installatie
kent haar eigen specifieke omstandigheden. Naarmate het moment dat de installatie
buiten gebruik wordt gesteld, nadert, zullen de onzekerheden die gepaard gaan
met het inschatten van de ontmantelingskosten, steeds kleiner worden. Bij
de inschatting van de hoogte van die kosten wordt veelal gebruik gemaakt van
enkele internationaal ontwikkelde aanbevelingen, zoals de door de Europese
Commissie, de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO),
het Nucleaire Energieagentschap (NEA) en het Internationale Agentschap voor
Atoomenergie (IAEA) gezamenlijk ontwikkelde «A proposed
International Standard List of Decommissioning Cost Items»
uit 1999.De leden van de VVD-fractie informeren naar de noodzaak en proportionaliteit
van de verbreding van de mogelijkheid regels te stellen over de buitengebruikstelling
en ontmanteling van nucleaire inrichtingen. De noodzaak hiervoor is gelegen
in te verwachten toekomstige Europese regelgeving op dit terrein die niet
alleen betrekking zal hebben op kernreactoren, maar op alle nucleaire inrichtingen.
Om een goede omzetting van deze regels mogelijk te maken, wordt voorgesteld
de reikwijdte van artikel 21, derde lid, te verbreden van kernreactoren (oorspronkelijk
voorstel van wet) tot alle nucleaire inrichtingen (derde nota van wijziging).
Aangezien de regels voor buitengebruikstelling en ontmanteling uit de aard
der zaak voor kernreactoren veel strenger zullen zijn dan voor andere nucleaire
inrichtingen wordt tevens voorgesteld dat de te stellen regels verschillend
kunnen zijn voor verschillende soorten van inrichtingen. Daardoor wordt het
mogelijk om voor de overige nucleaire inrichtingen een ander regime in te
voeren dan voor kernreactoren.De leden van de VVD-fractie vragen of het gezien de noodzakelijke flexibiliteit
niet wenselijk is de regeling van de financiële zekerheidstelling in
haar geheel in een algemene maatregel van bestuur op te nemen. De regering
ziet de wenselijkheid daarvan vooralsnog niet in. Bij de voorgestelde regeling
tot het stellen van financiële zekerheid voor de kosten van het buiten
gebruik stellen en ontmantelen van kerncentrales zijn de hoofdelementen van
de regeling in het voorstel van wet opgenomen. Het primaat van de wetgever
heeft hierbij als richtsnoer gediend. Dit is in overeenstemming met de Aanwijzingen
voor de regelgeving.1 De regering ziet vooralsnog
geen aanleiding om hier van de gebruikelijke wijze van het verdelen van elementen
van een regeling over een wet en lagere regelgeving af te wijken.Voorts bevat de nu voorgestelde regeling reeds meerdere elementen die
flexibiliteit mogelijk maken. Zo is er voor de vorm waarin de zekerheid wordt
gesteld een open einde opgenomen. Elke voorziening die naar het oordeel van
de ministers van VROM en van Financiën voldoende waarborg biedt, is toegestaan
(artikel 15f, derde lid, onder c). Daarmee is op een belangrijk punt van de
regeling maximale flexibiliteit mogelijk. Verder is er voor de wijze waarop
een gekozen vorm van zekerheid precies wordt ingevuld veel ruimte. Enige voorwaarde
is dat dit de goedkeuring van de genoemde ministers kan wegdragen. Verder
kunnen desgewenst bij algemene maatregel van bestuur verdere eisen aan de
aanvraag om goedkeuring worden gesteld. Ten slotte kunnen er aan de te geven
goedkeuring voorschriften worden verbonden. Dit maakt verder maatwerk mogelijk.
De regering is van mening dat de voorgestelde regeling daarmee ruimschoots
voldoende flexibiliteit biedt.Ten slotte ziet de regering niet in hoe de door de leden van de VVD-fractie
genoemde bezwaren zullen wijzigen wanneer de financiële zekerheid volledig
bij algemene maatregel van bestuur zou worden geregeld.6. Afwijzen vergunning voor verouderd type kerncentraleNaar aanleiding van de vraag van de leden van de PvdA-fractie wat in het
wetsvoorstel nu precies wordt bedoeld met een verouderd type centrale waarvan
de vergunning volgens die wet geweigerd mag worden, kan worden geantwoord
dat de term «verouderd» een dynamisch begrip is. Pas op het moment
van beoordeling kan worden getoetst of een centrale verouderd is of niet.
In zijn algemeenheid kan worden gezegd dat een centrale als verouderd wordt
aangemerkt indien deze niet langer voldoet aan de actuele stand van de techniek.
Onder stand van de techniek wordt hierbij verstaan een bestaande techniek,
die in de praktijk heeft bewezen goed mogelijk, in de zin van toepasbaar,
te zijn. In het licht van voorgaande zullen typen kerncentrales van de eerste
en tweede generatie op dit moment als verouderd moeten worden beschouwd nu
een centrale van de derde generatie, zoals momenteel in Finland wordt gebouwd,
beschikbaar is en een vierde generatie in ontwikkeling is. De vraag van de
leden van de PvdA-fractie of de term verouderd niet nader technisch dient
te worden uitgewerkt, desnoods in lagere regelgeving, moet in dit verband
negatief worden beantwoord. Zo’n nadere uitwerking is praktisch niet
mogelijk en ook weinig zinvol, omdat wat vandaag nog modern is, morgen alweer
verouderd kan zijn. De Kernenergiewet bevat daarom geen kapstok die het mogelijk
maakt de term «verouderd» bij lagere regelgeving nader uit te
werken.Op de vraag van de leden van de PvdA-fractie wat er gebeurt wanneer er
een vergunningaanvraag wordt gedaan nadat de voorliggende wijziging van de
Kernenergiewet is doorgevoerd, maar verdere regelgeving nog niet is uitgewerkt,
kan worden geantwoord dat iedere vergunningaanvraag die wordt ingediend zal
moeten worden beoordeeld in het licht van de stand van de techniek
van dat moment. Voor deze beoordeling is het niet nodig dat de regelgeving
op dit punt verder is uitgewerkt.7. Opwerking van bestraalde splijtstoffenDe leden van de PvdA-fractie vragen of het met de derde nota van wijziging
mogelijk blijft af te zien van opwerking. Het antwoord op deze vraag ligt
inderdaad besloten in het al dan niet goedkeuren van het verdrag met Frankrijk
inzake de opwerking van bestraalde splijtstoffen in Frankrijk. Van belang
hierbij is dat door de beperkte looptijd van het verdrag met Frankrijk er
niet vooruit wordt gelopen op een eventuele verlenging van het lopende opwerkingscontract
van de kerncentrale Borssele. Daarvoor zal opnieuw een verdrag met Frankrijk
nodig zijn en dus de instemming van de Nederlandse regering en het Nederlandse
parlement.De leden van de fracties van de PvdA en GroenLinks stellen vragen over
de verhouding tussen het algemeen belang als weigeringsgrond bij het (ingetrokken)
voorstel voor de vergunningplicht voor het laten opwerken van bestraalde splijtstoffen
en het al dan niet goedkeuren door het parlement van het verdrag met Frankrijk
inzake de opwerking van bestraalde splijtstoffen in Frankrijk. In het ingetrokken
voorstel voor een vergunningplicht voor het laten opwerken van bestraalde
splijtstoffen kon het bevoegd gezag een dergelijke vergunning in het algemeen
belang weigeren. In de nieuwe situatie met de noodzaak van een verdrag met
Frankrijk is tevens goedkeuring van het parlement vereist. Er is geen wet
of regeling die bepaalt waar het parlement rekening mee heeft te houden of
aan gebonden is bij het nemen van een beslissing over het verdrag met Frankrijk.
Het parlement is geheel vrij te bepalen hoe en op welke gronden het tot zijn
beslissing komt.De leden van de PvdA-fractie willen weten hoe vaak een verdrag voor het
laten opwerken in Frankrijk moet worden gesloten en of deze frequentie dezelfde
is als het geval zou zijn geweest bij de vergunningplicht. Hoe vaak een verdrag
zal moeten worden gesloten, is afhankelijk van de looptijd van het laatste
verdrag en van de vraag of er reden is een nieuw verdrag te sluiten (dit is
afhankelijk van de vraag of er een nieuw opwerkingscontract met Areva is gepland
of gesloten). Het verdrag dat binnenkort aan het parlement ter goedkeuring
wordt voorgelegd, is slechts geldig voor de gebruikte hoeveelheid splijtstof
zoals die is overeengekomen in de bestaande opwerkingscontracten. De tijd
waarvoor het verdrag wordt aangegaan, is beperkt en komt ongeveer overeen
met de looptijd van de opwerkingsovereenkomst. Bij de vergunningplicht was
het de bedoeling om aan te sluiten bij de gebruikelijke looptijd van opwerkingscontracten,
namelijk (maximaal) tien jaar.De leden van verschillende fracties stellen vragen over de betekenis van
afspraken die in OSPAR-verband zijn gemaakt. De leden van de PvdA-fractie
vragen de regering welke consequentie Nederland verbindt aan de afspraak in
2000 in OSPAR-verband (Decision 2000/1) dat directe opslag van kernafval de
voorkeur heeft boven het opwerken van dit afval om radioactieve vervuiling
van de zeeën te voorkomen. De leden van de GroenLinks-fractie vragen
de regering hoe zij omgaat met het feit dat Nederland in 2000 het OSPAR-Verdrag
getekend heeft en daarmee beloofde om kernafval niet op te werken maar direct
op te slaan. De leden van de ChristenUnie-fractie vragen of de regering de
mening deelt dat door ondertekening van dit verdrag de Nederlandse staat meewerkt
aan het mogelijk maken van de opwerkingsroute en zij vragen hoe de regering
staat tegenover het alternatief om de betrokken private partijen ertoe te
brengen kernafval direct op te slaan. Het OSPAR-Verdrag is een verdrag ter bescherming van het mariene milieu
in het Noordoostelijk deel van de Atlantische Oceaan. Het is sinds 1992 in
de huidige vorm van kracht. In dat jaar werden het Verdrag van Oslo (uit 1972,
tegen dumping) en het Verdrag van Parijs (uit 1974, ten aanzien van bronnen
vanuit land en offshore) samengevoegd en uitgebreid tot het huidige OSPAR-Verdrag.1Het OSPAR-Verdrag heeft geen gevolgen voor een keuze van Nederland om
opwerken al dan niet te faciliteren. In 2000 is door de OSPAR-Commissie het
Besluit 2000/1 aangenomen. Dit besluit richt zich alleen tot de verdragspartijen
met opwerkingsfaciliteiten, i.c. het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk. Deze
twee verdragspartijen hebben zich echter bij de stemming over dit besluit
onthouden van stemming. Dit betekent dat zij niet gebonden zijn aan OSPAR-Besluit
2000/1. In de op één na laatste paragraaf in de preambule van
Besluit 2000/1 worden de Verdragspartijen «aangemoedigd» om onderhandelingen
te beginnen over de bestaande contracten voor de opwerking van opgebrande
splijtstof. Deze aanmoediging is geen internationaal juridisch bindende verplichting
en kan dus niet worden geschonden.2 Het standpunt
van de regering is dat de lozingen van radioactieve stoffen vanuit nucleaire
installaties (waaronder opwerkingsfabrieken) en andere lozingsbronnen zoveel
als redelijkerwijs mogelijk teruggedrongen moeten worden in het kader van
de OSPAR-afspraken.De leden van de SP-fractie willen weten waarom, in weerwil van de motie-Spies
over de verlenging van opwerkingscontracten voor nucleair afval,3 in de derde nota van wijziging wordt afgezien van de vergunningplicht
voor het laten opwerken van bestraalde splijtstoffen. Hierboven is reeds opgemerkt
dat ten gevolge van een wijziging van de Franse wetgeving in 2006 het terzake
reeds bestaande verdrag tussen Nederland en Frankrijk inzake verwerking in
Frankrijk van bestraalde splijtstofelementen moet worden gewijzigd.4 Dit gewijzigde verdrag dekt uitsluitend het bestaande
commerciële contract dat de kerncentrale Borssele heeft afgesloten met
het Franse Areva en dat in 2015 afloopt. Het prejudicieert geenszins op toekomstige
nieuwe contracten. Voorts is opgemerkt dat een verdrag parlementaire goedkeuring
behoeft. Het door de Franse wetgeving vereiste verdrag biedt naar de mening
van de regering een eenvoudige manier om het door de motie-Spies beoogde resultaat
te behalen, namelijk toestemming van de regering en betrokkenheid van het
parlement bij de beslissing tot het al dan niet laten opwerken van bestraalde
splijtstoffen. Handhaving van de eerder voorgestelde vergunningplicht had
bovendien betekend dat er tweemaal over dezelfde handeling (het laten opwerken
van bestraalde splijtstoffen) zou moeten worden besloten: eenmaal bij het
sluiten van het verdrag, en voor de tweede maal bij de vergunningverlening.Daar komt bij dat voor het sluiten van een verdrag de grootst mogelijke
parlementaire betrokkenheid mogelijk is, namelijk het vereiste van goedkeuring
door het parlement. Vergunningverlening geschiedt in de Nederlandse staatkundige
verhoudingen door de uitvoerende macht, in dit geval de Minister van VROM.
Deze kan voor het gevoerde beleid uiteraard wel door het parlement ter verantwoording
worden geroepen.De leden van de SP-fractie vragen of het met Frankrijk te sluiten verdrag
dezelfde juridische bescherming biedt tegen milieuschade en staatsveiligheid.
De vergunningplicht uit zichzelf zou geen bescherming hebben geboden tegen
milieuschade of ten aanzien van staatsveiligheid omdat het opwerken in Frankrijk
geschiedt. De Nederlandse overheid kan noch bij wettelijke regeling, noch
bij vergunningvoorschrift eisen stellen ten aanzien van handelingen die in
een ander land plaatsvinden. Wel bood de voorgestelde regeling van de vergunningplicht
de mogelijkheid om een dergelijke vergunning in het algemeen belang te weigeren
en daarmee de opwerking te voorkomen. Het met Frankrijk te sluiten
verdrag gaat evenmin over bescherming tegen milieuschade en staatsveiligheid.
Het verzekert vooral Frankrijk ervan dat Nederland het na opwerking van de
bestraalde splijtstoffen overblijvend radioactieve afval binnen bepaalde in
het verdrag opgenomen termijnen (dit is de kern van de Franse wetswijziging)
terugneemt. Wel bepaalt het verdrag dat de doorvoer van het radioactieve afval
over het grondgebied van Frankrijk, België en Nederland in overeenstemming
met daar geldende regelgeving geschiedt. Ten slotte bepaalt het verdrag dat
het na de opwerking overblijvende uranium wordt gerecycled in de vorm van
nieuwe reactorbrandstof voor reactoren voor civiel gebruik.De leden van de SP-fractie vragen wanneer de overeenkomst over opwerking
met Frankrijk wordt afgesloten en of de Kamer daarop nog inspraak heeft. In
de brief over het verdrag met Frankrijk inzake de opwerking van bestraalde
splijtstoffen in Frankrijk van 16 september 2008 heeft de regering reeds
aangegeven van mening te zijn dat met dit verdrag kan worden ingestemd.1 In dezelfde brief staat ook dat voor dit verdrag parlementaire
goedkeuring is vereist. Het verdrag kan derhalve voor Nederland niet in werking
treden zonder de goedkeuring van het parlement.De leden van de SP-fractie informeren naar de sancties die op grond van
het verdrag kunnen worden opgelegd en wie daarbij het bevoegd gezag is. Het
verdrag zelf bevat geen sancties. Handelen van EPZ en/of Areva in strijd met
het verdrag zal echter leiden tot overtreding van Franse (milieu-)wetgeving.
Het is aan de Franse autoriteiten om daar in overeenstemming met hun wetgeving
tegen op te treden. Verder zijn voor het transport van de bestraalde splijtstoffen
transportvergunningen van Nederland, België en Frankrijk nodig. Bij transport
in Nederland zonder vergunning kan door het bevoegd gezag worden opgetreden
op grond van de Kernenergiewet en zijn sancties op grond van de Wet op de
economische delicten mogelijk.Voor geschillen tussen Nederland en Frankrijk over de toepassing en/of
uitlegging van het verdrag voorziet het verdrag in een geschillen- en arbitrageregeling.De leden van de SP-fractie vragen wat wordt verstaan onder force majeure
op grond waarvan de opwerking kan worden stopgezet. Dit betreft een clausule
opgenomen in het opwerkingscontract tussen Areva en EPZ, die bepaalt dat een
geval van force majeure, waardoor partijen niet aan hun verplichtingen kunnen
voldoen, geen financiële gevolgen voor de contractspartijen zal hebben.
Onder force majeure (letterlijk vertaald: «overmacht») worden
gevallen verstaan die buiten de invloedssfeer van de contractpartijen liggen,
waaronder beperkende maatregelen van overheidszijde.De leden van de SP-fractie vragen of het verdrag met Frankrijk tevens
bescherming biedt voor eventuele opwerking van kernafval van een nieuwe kerncentrale.
Het verdrag met Frankrijk dat binnenkort aan het parlement ter goedkeuring
wordt voorgelegd, is slechts geldig voor de hoeveelheden bestraalde splijtstoffen
zoals die zijn overeengekomen in de bestaande opwerkingscontracten tussen
EPZ en Areva. Mocht een eventuele nieuw te bouwen kerncentrale bestraalde
splijtstoffen willen laten opwerken door Areva, dan is daarvoor een nieuw
verdrag met Frankrijk nodig. Dit nieuwe verdrag kan niet van kracht worden
zonder goedkeuring van het parlement.De leden van de SP-fractie vragen hoe de bescherming eruit ziet als opwerking
niet in Frankrijk plaatsvindt. Vanwege de lopende contracten tussen EPZ en
Areva is opwerken in andere landen niet aan de orde. Overigens
heeft binnen Europa naast Frankrijk alleen het Verenigd Koninkrijk commerciële
opwerkcapaciteit en geldt ook in dit land de verplichting tot terugname van
na opwerking overblijvend radioactief afval. Net als in het geval van opwerking
in Frankrijk zal dan een intergouvernementeel verdrag noodzakelijk zijn.De leden van de SP-fractie vragen welke meerwaarde de regering ziet in
het opwerken van bestraalde splijtstof. De leden van de GroenLinks-fractie
vragen welke niet-financiële redenen daarvoor zouden zijn en vragen inzicht
in de wijze waarop voortzetting van opwerking tot aan de afloop van het lopende
contract verantwoord is. In de brief van 16 september 2008 is aangegeven
dat in verschillende studies uitgebreid is ingegaan op verschillende aspecten
die met opwerking samenhangen, zoals (veiligheids)technische en milieuhygiënische
aspecten en aspecten betreffende proliferatie.1
Daarbij is aangegeven dat in deze studies naar voren komt dat er vanuit milieuhygiënisch
en veiligheidsperspectief bezien geen dwingende redenen zijn om te kiezen
voor directe opslag of opwerking. In de huidige opwerkingscontracten van EPZ
zijn bepaalde hoeveelheden vastgelegd die opgewerkt zullen worden. Bij voorzienbaar
normaal bedrijf van de kerncentrale Borssele zal die hoeveelheid toereikend
zijn voor de splijtstof die tot en met 2015 in de kerncentrale Borssele zal
worden ingezet. De bedrijfsvoering van de kerncentrale Borssele zal in gevaar
gebracht worden, indien EPZ geen gebruik kan maken van de huidige opwerkingscontracten.
EPZ zal de daaruit mogelijk voortvloeiende schade naar alle waarschijnlijkheid
op de Staat der Nederlanden trachten te verhalen.De leden van de GroenLinks-fractie vragen of de regering op de hoogte
is van het feit dat een aantal Europese landen is gestopt met het laten opwerken
van bestraalde splijtstof. Dat is inderdaad het geval. Hierop wordt uitgebreid
ingegaan in «Ontwikkelingen met betrekking tot eindverwerking van gebruikte
splijtstof».2De leden van de GroenLinks-fractie vragen of er geen alternatieve opslagmogelijkheden
voor bestraalde splijtstof gerealiseerd dienen te worden omdat EPZ sinds 2006
geen bestraalde splijtstof meer heeft kunnen laten opwerken vanwege de nieuwe
Franse wetgeving. Vanaf 2006 wordt bestraalde splijtstof tijdelijk opgeslagen
in het splijtstofbassin van de kerncentrale Borssele tot het moment dat deze
afgevoerd kan worden. Op dit moment is er voor de komende jaren voldoende
plaats in het splijtstofbassin om de bestraalde splijtstof die ontstaat te
kunnen opslaan. Daarmee wordt ervan uitgegaan dat alternatieve opslagmogelijkheden
niet nodig zijn, indien na goedkeuring van het verdrag opwerken in Frankrijk
weer mogelijk is.De leden van de GroenLinks-fractie informeren hoe de regering staat tegenover
het grote nadeel van de huidige situatie dat het hoogradioactief afval in
verglaasde vorm naar Nederland terugkomt en daardoor ongeschikt is voor zogenaamde «levensduurverkorting».
De technologie voor levensduurverkorting van radionucliden wordt op dit moment
enkel op laboratoriumschaal toegepast. Nog steeds is onzeker óf, en
zo ja, wanneer toepassing op grotere schaal aan de orde zal zijn.Gegeven deze situatie bestaat er vandaag de dag onverminderd de noodzaak
om hoogradioactief afval veilig te beheren. Daarbij is het voor lange tijd
immobiliseren van radionucliden, met het oog op het voorkomen van verspreiding
ervan, een bewezen techniek. De toegepaste verglazingstechnologie is daarvoor
een uitstekende optie.Met het oog op de onzekerheid ten aanzien van het ooit beschikbaar komen
van de technologie van levensduurverkorting, én gezien de voordelen
die verglazing biedt bij het veilig beheer van hoogradioactief afval, ben ik van mening dat deze laatste optie op dit moment uit veiligheidsoverwegingen
is te prefereren.De leden van de GroenLinks-fractie vragen of de regering hun mening deelt
dat alleen al om die reden (met de huidige opwerkingsroute is het afval dat
terugkomt ongeschikt voor «levensduurverkorting») opwerking ongewenst
is. Gelet op het voorgaande deel ik de mening van de leden van de GroenLinks-fractie
op dit punt niet.De leden van de GroenLinks-fractie vragen de regering in hoeverre EPZ
gebruik maakt (of dat in de toekomst gaat doen) van de opgewerkte splijtstof
van brandstofstaven die oorspronkelijk uit Borssele afkomstig zijn en om welke
hoeveelheden het gaat. In antwoord hierop merk ik het volgende op. Het opwerken
van bestraalde splijtstof resulteert in twee typen stofstromen: enerzijds
het uranium en plutonium dat opnieuw als brandstof ingezet kan worden en anderzijds
het radioactieve afval. Het opwerkingsproces is zodanig ingericht dat niet
specifiek de bestraalde splijtstof uit de kerncentrale Borssele separaat opgewerkt
wordt. Bij het teruggewonnen uranium en plutonium wordt rekening gehouden
met een bepaalde fractie die afkomstig is van de kerncentrale Borssele. Het
uranium afkomstig van de opwerking, dat 0,6 tot 0,8% splijtbaar uranium
bevat, wordt sinds tien jaar geheel hergebruikt in de kerncentrale Borssele.
Het plutonium wordt verkocht om daarvan nieuwe brandstof, zogenaamde MOx, te maken, die ingezet werd en wordt in andere kerncentrales dan de
kerncentrale Borssele binnen Europa. De kerncentrale Borssele is voornemens
om ook deze MOx-brandstof te gaan inzetten. Per jaar bedraagt de
ter opwerking aangeboden hoeveelheid bestraalde splijtstof vanuit de kerncentrale
Borssele gemiddeld ca. 9 ton. Ca. 5% daarvan bestaat uit splijtingsproducten
die na opwerking als verglaasd afval teruggezonden worden. Uit die hoeveelheid
bestraalde splijtstof ontstaat ca. 80–90 kilogram plutonium per jaar,
waarvan tweederde uit splijtbaar plutonium bestaat. Het restant ervan bestaat
uit uranium dat opnieuw kan worden ingezet.De leden van de GroenLinks-fractie informeren naar het standpunt van de
regering over een mogelijke schadeclaim van EPZ nu transport van bestraalde
splijtstoffen naar Frankrijk tijdelijk niet mogelijk is. Ze verwijzen daarbij
naar de brief van 16 september 2008.1 Voorts
vragen zij in hoeverre de dreigende schadeclaim een rol heeft gespeeld om
met Frankrijk een aangepast verdrag aan te gaan.Allereerst wil ik opmerken dat in die brief niet
is vermeld dat EPZ schade lijdt omdat afvoer van bestraalde splijtstoffen
nu niet mogelijk is, maar dat EPZ vreest dat als het verdrag tussen Nederland
en Frankrijk niet tijdig wordt aangepast, de bedrijfsvoering van de kerncentrale
Borssele in gevaar komt en dat financiële schade zal worden geleden.In de brief van 16 september 2008 is aangegeven dat het kabinet kan
instemmen met het opwerken van de splijtstof die tot 2015 in de kerncentrale
Borssele zal worden ingezet. In die brief is aangegeven wat de overwegingen
zijn geweest om tot die beslissing te komen. Het financiële aspect is
een overweging geweest, maar was niet het enige aspect en ook niet het doorslaggevende
aspect.De leden van de GroenLinks-fractie vragen hoe het staat met de planning
van extra opslagcapaciteit. De opslagcapaciteit voor hoogradioactief afval
bij COVRA is berekend op de splijtstoffen die tot en met 2015 in de kerncentrale
Borssele worden gebruikt, onder de aanname dat de bestraalde splijtstof wordt
opgewerkt. Voor het hoogradioactief afval dat ontstaat uit de splijtstoffen
die na 2015 in de kerncentrale Borssele worden gebruikt, zal opslagcapaciteit
moeten worden bijgebouwd. Afhankelijk van de keuze voor opwerking of directe
opslag van de na 2015 gegenereerde bestraalde splijtstof, betekent
dit een modulaire uitbreiding van de bestaande faciliteiten, respectievelijk
de oprichting van een nieuw gebouw. Een besluit hierover is echter op dit
moment nog niet aan de orde.De leden van de ChristenUnie-fractie vragen of de regering hun mening
deelt dat een vergunningplicht regering en parlement een juridisch sterker
middel geeft om altijd invloed te kunnen uitoefenen op de keuze van een eindverwerkingsroute.
Ik deel deze mening niet. Bij een vergunningplicht is het bevoegd gezag bij
de beoordeling van de aanvraag om een vergunning bij zijn afweging gebonden
aan de weigeringsgronden die daarbij gelden. Hoewel de voorgestelde weigeringsgrond «het
algemeen belang» ruim is, biedt het ontbreken van enige weigeringsgrond
zoals bij het verdrag het geval is, minstens evenveel ruimte. Verder is bij
een vergunningverlening de mogelijke betrokkenheid van het parlement beperkter
dan bij het sluiten van een verdrag. Een verdrag kan voor Nederland niet worden
gesloten zonder de goedkeuring van het parlement. Bij vergunningverlening
heeft het parlement alleen de mogelijkheid de regering achteraf op het gevoerde
beleid te controleren en desgewenst ter verantwoording te roepen. Met de toezegging
in het kader van het eerdere voorstel voor een vergunningplicht om eventuele
vergunningaanvragen vooraf aan het parlement voor te leggen is geprobeerd
de betrokkenheid van het parlement nog zo veel mogelijk te vergroten. Het
goedkeuringsrecht van het parlement bij verdragen is juridisch sterker.De leden van de ChristenUnie-fractie vragen voorts of de regering hun
mening deelt dat een vergunningplicht voor opwerken om de door hen genoemde
redenen deel zou moeten uitmaken van de vernieuwde Kernenergiewet. De regering
deelt die mening niet. In de eerdergenoemde brief van 16 september 2008
heeft het kabinet de Tweede Kamer laten weten dat in verschillende rapporten
die de afgelopen jaren aan de Tweede Kamer zijn verstuurd,1 uitgebreid is ingegaan op verschillende aspecten die met opwerking
samenhangen. Uit deze rapporten komt in het algemeen naar voren dat vanuit
milieuhygiënisch en veiligheidsperspectief er geen dwingende redenen
zijn om te kiezen voor directe opslag of opwerken. Evenmin gelooft het kabinet
dat een vergunningplicht de betrokken private partijen kan dwingen naast economische
belangen andere belangen te betrekken in een afweging tussen de verschillende
eindverwerkingsroutes. In de optie van een vergunningplicht zal een dergelijke
afweging wel door het bevoegd gezag moeten worden gemaakt. Eenzelfde, of zelfs
nog bredere afweging kunnen regering en parlement maken bij de beslissing
wel of niet in te stemmen met een verdrag over opwerking met Frankrijk.De leden van de ChristenUnie-fractie vragen of het juist is dat er alleen
een nieuw verdrag hoeft te worden gesloten wanneer er een nieuwe opwerkingsovereenkomst
komt tussen Areva en een Nederlandse kerninstallatie. Deze constatering is
juist.Verder vragen de leden van de ChristenUnie-fractie hoe de regering kan
garanderen dat Areva en een (toekomstige) eigenaar van een kerncentrale in
Nederland geen opwerkingsovereenkomst voor zeer lange termijn zullen afsluiten.
De regering kan dat niet garanderen. Echter, Nederland is ook niet verplicht
ervoor te zorgen dat een dergelijke overeenkomst kan worden uitgevoerd door
een nieuw verdrag met Frankrijk te sluiten. Zonder een dergelijk verdrag heeft
de (toekomstige) eigenaar van een kerncentrale in Nederland niets aan zijn
overeenkomst.De leden van de ChristenUnie-fractie vragen of de regering kan garanderen
dat bij een vernieuwing van de opwerkingsovereenkomst regering en
parlement daadwerkelijk de mogelijkheid hebben te kiezen voor een andere eindverwerking.Het aangaan van opwerkingscontracten is een zaak van twee civiele partijen.
Regering en parlement hebben daar niets over te zeggen. Echter ook voor de
toekomst geldt dat er voor opwerking in Frankrijk een verdrag nodig is tussen
Nederland en Frankrijk. Op die manier hebben regering en parlement invloed.
Zonder verdrag kan EPZ geen gebruik maken van een eventueel nieuw opwerkingscontract.De leden van de ChristenUnie-fractie vragen of de regering hun constatering
deelt dat het vereiste van een voorafgaand verdrag alleen geldt voor opwerking
in Frankrijk en niet voor opwerking in bijvoorbeeld het Verenigd Koninkrijk.
Het kabinet deelt deze constatering niet. Ook voor het laten opwerken van
bestraalde splijtstoffen in het Verenigd Koninkrijk, door bestaande of eventuele
nieuwe kerninstallaties, zal een verdrag nodig zijn.8. Zekerstelling van verplichtingen opvolgersIn antwoord op de vraag van de leden van de CDA-fractie kan ik opmerken
dat er met de eigenaar/vergunninghouder inderdaad overeenstemming is bereikt
over een oplossing om ook eventuele rechtsopvolgers van de huidige eigenaar/vergunninghouder
te binden aan de verplichtingen van EPZ uit het Convenant KCB. Dit heeft zijn
weerslag gevonden in het voorgestelde, nieuwe artikel 70a van de Kernenergiewet.9. Convenant Kerncentrale BorsseleDe leden van de CDA-fractie informeren naar de precieze stand van zaken
met betrekking tot de uitvoering van hetgeen in het Convenant KCB is overeengekomen,
in het bijzonder de wijze waarop Delta en Essent invulling geven aan de bijdrage
van € 125 miljoen die zij elk leveren aan het realiseren van de
transitie naar een duurzame energiehuishouding.In het Convenant KCB is onder andere afgesproken dat Delta en Essent ieder
een financiële bijdrage leveren ter grootte van in totaal € 125
miljoen aan het realiseren van de transitie naar een duurzame energiehuishouding.
Deze bijdrage bestaat uit:1. Investeringen door zowel Essent als Delta in additionele innovatieve
projecten (totaal € 200 miljoen).De Commissie additionele innovatieve projecten (de Commissie A.I.P.) is
inmiddels door de partijen bij het convenant ingesteld. De Commissie is als
volgt samengesteld:– dhr. C.W.M. Dessens, voorzitter, voormalig DG Rechtshandhaving
en DG Energie, tegenwoordig o.a. voorzitter van de Taskforce CO2-verwijdering,– dhr. H.P. van Heel, plaatsvervangend voorzitter, voormalig bijzonder
hoogleraar Milieutechniek TU Delft, voormalig directeur Hoechst te Vlissingen,
tegenwoordig o.a. president-commissaris COVRA,– dhr. A.B. Smaal, voormalig directeur Shell Global Solutions, eigen
consultantbureau,– dhr. J.R. Ybema, Unitmanager Beleidsstudies (ECN),– dhr. A.B. Stuij, Manager Energie Strategie and Transitie (SenterNovem).  Ten aanzien van dit deel is volgens afspraak in het convenant aan
Delta en Essent tot 2014 de tijd gegeven om de investeringen voor de door
hen voorgestelde additionele innovatieve projecten te realiseren. Derhalve
is op dit moment nog niet te zeggen hoe deze middelen worden besteed.2. De oprichting van een fonds voor de financiering van innovatieve projecten
(totaal € 50 miljoen). Delta en Essent hebben het Sustainable Energy
Technology (SET) fonds opgericht en hebben ieder € 25 miljoen erin
geïnvesteerd. Het fonds is bedoeld voor de financiering van innovatieve
projecten van derden die een bijdrage leveren aan het streven naar een meer
duurzame energiehuishouding. Het fonds is officieel van start gegaan op 7 november
2007. Meer informatie over het SET-fonds is te vinden op www.setvp.nl.De Commissie van deskundigen benchmarking nucleaire veiligheid kerncentrale
Borssele is inmiddels ingesteld. De Tweede Kamer is hierover geïnformeerd
bij brief van 18 november 2008.1 Deze commissie
is inmiddels tweemaal bijeengeweest. Tijdens het algemeen overleg van 29 oktober
jl. inzake externe veiligheid en nucleaire zaken is toegezegd de Kamer in
2009 te informeren over de voortgang van de werkzaamheden van de commissie.De verplichting voor EPZ en de Rijksoverheid zich in te spannen een regeling
te treffen voor de nakoming van de verplichtingen van EPZ uit het convenant
door eventuele opvolgende eigenaars of vergunninghouders van de kerncentrale
Borssele heeft uiteindelijk geresulteerd in een voorstel voor een wettelijke
regeling. In de toelichting op onderdeel I van de derde nota van wijziging
is hier uitvoerig op ingegaan.2Tenslotte kan worden vermeld dat de partijen bij het convenant periodiek
(ca. driemaal per jaar) in de Stuurgroep Convenant KCB overleggen over de
voortgang bij de uitvoering van het convenant.10. OverigDe leden van de SP-fractie vragen op welke wijze wordt voorkomen dat buitenlandse
investeerders zeggenschap krijgen over onze kerncentrales. Voorts vragen zij
of de in de media gedane uitspraken van de minister van Economische Zaken
ook gelden voor andere strategische installaties in Nederlandse energievoorziening
zoals kolen- en gascentrales.In Buitenhof van 26 oktober 2008 heeft de minister van Economische
Zaken aangegeven dat de kerncentrale Borssele – bij verkoop van de productie
en leveringsdelen van energiebedrijven – zou kunnen worden gekocht door
een private investeerder. Tevens is aangegeven dat de kerncentrale Borssele
niet zomaar in andere handen kan komen, omdat voldaan zou moeten worden aan
wettelijke voorwaarden.Dat is ook aangegeven in de brief over de wet- en regelgeving die bijdraagt
aan de borging van publieke belangen, die op 24 juni 2008 aan de Tweede
Kamer is gezonden.3 Zo is het verboden een kerncentrale
op te richten of in werking te hebben zonder een voorafgaande vergunning op
basis van de Kernenergiewet. Deze vergunning dient ter borging van belangen
zoals de bescherming van mensen, dieren, planten en goederen en de veiligheid
van de staat.Indien een private investeerder zeggenschap verkrijgt over een Nederlandse
kerncentrale en door bepaald gedrag belangen zoals veiligheid in gevaar dreigt
te brengen, bestaat de mogelijkheid om in te grijpen en de vergunning voor
de kerncentrale in te trekken.Dat neemt niet weg dat er met zorgvuldigheid gehandeld dient te worden
in geval de kerncentrale Borssele zou worden verkocht. Allereerst wordt opgemerkt
dat de vergunning voor een kerncentrale persoonsgebonden is op grond van artikel
70 van de Kernenergiewet. Dit betekent dat een vergunning niet van rechtswege
overgaat, maar dat het bevoegd gezag moet beslissen of de rechtsopvolger
geschikt is als vergunninghouder. Daarnaast is de minister van Economische
Zaken ook in overleg met aandeelhouders en betreffende bedrijven om te benadrukken
dat een verstandige keuze betekent dat geen overhaaste besluiten zouden moeten
worden genomen. Dat betekent dat eerst de beoordeling van de splitsingsplannen
afgewacht zou moeten worden. Pas daarna zou een eventueel besluit tot privatisering
genomen kunnen worden. Daarnaast is– voor zover privatisering aan de
orde is – een beheerst verkoopproces van belang. Daarbij spelen niet
alleen financiële belangen.De leden van de D66-fractie vragen om een uiteenzetting van de verschillen
tussen het voorliggende voorstel en de wetgeving in andere Europese lidstaten.Een uiteenzetting over de verschillen met andere landen acht ik minder
zinvol omdat nationale wetgeving onderling nogal verschilt en een onderdeel
van nationale wetgeving moeilijk te plaatsen is zonder de context erbij te
betrekken. In algemene zin kan ik wel opmerken dat van de bestaande Euratom-regelgeving
een harmoniserend effect uitgaat voor met name de stralingsbescherming. Zo
is er de Euratom-richtlijn over de basisnormen ter bescherming van de bevolking
en werknemers tegen de gevaren van ioniserende straling.1 Die richtlijn heeft een grote mate van harmonisatie in wetgeving op
het gebied van stralingsbescherming in de lidstaten bewerkstelligd. De richtlijn
verplicht de lidstaten tot het invoeren van een vergunningstelsel voor de
installaties voor de splijtstofcyclus, inclusief ontmanteling.Verder heeft de Europese Commissie op 26 november 2008 een ontwerprichtlijn
over nucleaire veiligheid gepubliceerd.2 Het
doel van de richtlijn is gemeenschappelijke veiligheidsbeginselen voor nucleaire
veiligheid vast te leggen.Ten slotte heeft het IAEA zogenaamde Nuclear Safety Standards opgesteld.
Op basis van het IAEA-Verdrag inzake nucleaire veiligheid moeten de betrokken
landen een regelgevend en toezichthoudend systeem hebben op het terrein van
nucleaire veiligheid. Alle EG-lidstaten hebben dit verdrag geratificeerd.De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,J. M. CramerXNoot1Convenant Kerncentrale Borssele, Extra impulsen voor de transitie naar
een duurzame energiehuishouding in samenhang met het langer openhouden van
de kerncentrale Borssele, Stcrt. 2006, 136, blz. 29–30.XNoot1Kamerstukken II 2007/08, 31 510, nr. 1.XNoot2Kamerstukken II 2008/09, 30 429, nr. 14, blz. 4 en 5.XNoot3Kamerstukken II 2008/09, 30 429, nr. 12.XNoot1Kamerstukken II 2008/09, 30 429, nr. 14, blz. 4 en 5.XNoot1Zie de nota van toelichting bij de derde nota van wijziging (Kamerstukken
II 2008/09, 30 429, nr. 15, blz. 3).XNoot1Kamerstukken I 2007/08, 30 855, A, blz. 11.XNoot2Zie de nota van toelichting bij de derde nota van wijziging (Kamerstukken
II 2008/09, 30 429, nr. 15, blz. 3).XNoot3Tenzij er overgangsrecht in het wetsvoorstel is opgenomen dat tot een
andere uitkomst leidt.XNoot1Zie aanwijzing 22.XNoot1Trb. 1993, 16 en 141; zie ook http://www.ospar.org.XNoot2Aanhangsel Handelingen II 2002/03, nr. 1505–6.XNoot3Kamerstukken II 2003/04, 25 422, nr. 38.XNoot4Trb. 1979, 116.XNoot1Kamerstukken II 2008/09, 30 429, nr. 14, blz. 3 en 5.XNoot1Kamerstukken II 2008/09, 30 429, nr. 14.XNoot2NRG 21 468/05, bijlage bij Kamerstukken II 2004/05, 30 000,
nr. 5.XNoot1Kamerstukken II 2008/09, 30 429, nr. 14, blz. 3.XNoot1– Ontwikkelingen met betrekking tot eindverwerking van gebruikte
splijtstof, NRG 21 468/05, bijlage bij Kamerstukken II 2004/05, 30 000,
nr. 5, en – Fact Finding Kernenergie, ECN-B-07–015,
september 2007.XNoot1Kamerstukken II 2008/09, 30 000, nr. 56.XNoot2Kamerstukken II 2008/09, 30 429, nr. 15, blz. 5–7.XNoot3Kamerstukken II 2007/08, 31 350, nr. 6.XNoot1Richtlijn nr. 96/29/Euratom van de Raad van de Europese Unie van
13 mei 1996 tot vaststelling van de basisnormen voor de bescherming van
de gezondheid der bevolking en der werkers tegen de aan ioniserende straling
verbonden gevaren (PbEG L 159).XNoot2Proposal for a Council Directive (Euratom), Setting up a Community framework
for nuclear safety, {SEC (2008)2892} en {SEC (2008)2893},
COM 2008, 790/3. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30429-17.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl