Werken in het onderwijs; Verslag algemeen overleg op 14 november 2001
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27923, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

20-12-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

27923 nr. 5

10-12-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de regeringOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27923Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 41 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 923Werken in het onderwijsnr. 5VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 10 december 2001De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen1 heeft op 14 november 2001 overleg gevoerd met minister Hermans van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen over:– de brieven van de minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen d.d. 6 resp. 1 juni 2001 ter aanbieding van de voorberichten
jaarcijfers Vervangingsfonds en Participatiefonds resp. definitieve jaarstukken
VF/PF (brief nrs. OCW 01-652, 680);– de brief van de minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen d.d. 3 juli 2001 inzake het onderhandelaarsakkoord
over verlenging van de cao (23 328, nr. 74);– de brief van de minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen d.d. 27 augustus 2001 ter aanbieding van de Jaarverslagen
2000 van het Vervangingsfonds en het Participatiefonds (brief nr. OCW
01-909);– de brief van de minister en de staatssecretaris
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen d.d. 12 september 2001 ter aanbieding
van de voortgangsrapportage Maatwerk 3 en de nota Werken in het onderwijs
(27 923);– de brief van de minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen d.d. 6 november 2001 inzake voortgang Maatwerk 3
en ter aanbieding van het inspectierapport «Opleiden voor de school»
en het rapport van Regioplan «Onvervulde uren in po, vo en bve»
(27 923, nr. 3);– de brief van de minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen d.d. 30 januari 2001 ter aanbieding van de 1ste kwartaalrapportage
deelconvenanten PO/VO (brief nr. OCW 01-113);– de brief van de minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen d.d. 20 maart 2001 inzake werkwijze USZO (brief nr. OCW
01-356, SZW 01-256);– de brief van de minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen d.d. 22 maart 2001 ter aanbieding van de trendcijfers
ziekteverzuim 4de kwartaal 2000 (brief nr. OCW 01- 376); – de brief van de minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen d.d. 22 maart 2001 ter beantwoording van vragen gesteld
tijdens het AO van 1 februari jl. over ziekteverzuim (22 187, nr. 114);– de brief van de minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen d.d. 14 juni 2001 inzake trendcijfers ziekteverzuim
1ste kwartaal 2001 (brief nr. OCW 01-694);– de brief van de minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen d.d. 25 juni 2001 ter aanbieding van de 1ste kwartaalrapportage
2001 deelconvenanten primair en voortgezet onderwijs (brief nr. OCW 01-754);– de brief van de minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen d.d. 4 juli 2001 inzake ziekteverzuimcijfers 2000
(brief nr. OCW 01-817);– de brief van de minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen d.d. 29 oktober 2001 inzake ziekteverzuim (brief
nr. OCW 01-1143).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieHet lerarentekort blijft een van de ernstigste problemen in de Nederlandse
samenleving. Daarom heeft het kabinet volgens mevrouw Barth (PvdA) terecht gekozen voor een aantal onorthodoxe en verregaande
maatregelen om de onderwijsarbeidsmarkt te flexibiliseren. De inzet van zij-instromers
en onderwijsassistenten is veelbelovend, evenals de verruiming van salariëringsmogelijkheden.
Voor de bevordering van het aanstellen van onderwijsassistenten is 15 mln
gereserveerd. Is dit een maximumbedrag?De kordate aanpak van het kabinet is dus prijzenswaardig, maar toch is
er ruimte voor verbeteringen. Zo wordt scholen meer vrijheid bij hun personeelsbeleid
toegestaan, maar de O&O-budgetten zijn hiervoor verre van toereikend,
mede omdat verworvenheden in de onderwijs-cao zoals ouderschapsverlof, scholing
en premiestijgingen ook hieruit moeten worden gefinancierd. Op deze wijze
blijft te weinig over voor de noodzakelijke moderniseringen als de aanstelling
van meer ondersteunend personeel en beloningsdifferentiatie. Mevrouw Barth
vindt het derhalve van belang dat aan de besteding van het O&O-budget
een normering wordt verbonden, nadrukkelijk niet om de autonomie van de scholen
te beperken, maar wel om voor alle partijen zekerheid en duidelijkheid te
scheppen.De zij-instroom wordt geplaagd door kinderziektes: er zijn veel belangstellenden,
maar nog relatief weinig mensen zijn daadwerkelijk geplaatst. Koudwatervrees
bij de scholen is een mogelijke oorzaak: men schrikt terug voor de benodigde
extra inspanningen of voor mogelijke verschillen in beloning onder het personeel.
Daarbij komt een relatief groot verloop van zij-instromers. Dit is te betreuren,
omdat zij-instromers op scholen die de sprong wel hebben gewaagd, prima blijken
te functioneren. Wat denkt de minister aan de koudwatervrees te doen? Ook
is kritiek mogelijk op de rol die de lerarenopleidingen hierbij spelen. De
Wet zij-instroom beoogde dat kandidaten na assessment uiterlijk twee jaar
opleiding nodig zouden hebben voor een volledige bevoegdheid, maar de lerarenopleidingen
maken hier in de praktijk echter minstens twee jaar van. Zij-instromers vinden
twee jaar vaak onnodig, scholen te duur. Hoever staat het met het doorbreken
van de monopoliepositie van lerarenopleidingen bij de opleiding van zij-instromers?
En waarom kan er niet een groter deel van de opleiding in de praktijk, dus
in de scholen zelf plaatsvinden?Mevrouw Barth wijst er verder op dat veel voorstellen voor de modernisering
van het leraarschap een experimenteel karakter hebben. Pilots lijken haar
niet de meest effectieve manier om modernisering te bewerkstelligen.
Scholen moeten beter in staat worden gesteld om zelf aan de slag te gaan;
dus meer investeringen en meer werkelijke deregulering: onder de cao voor
het primair onderwijs zijn de «last in, first out»-praktijken
immers nog steeds mogelijk en salarisschaal 12 in het vmbo is prima, maar
het zou beter zijn als het gradenstelsel in het voortgezet onderwijs gewoon
wordt afgeschaft.De positie van het Vervangingsfonds blijft onverminderd zorgelijk. Hoe
wil de minister na 1 januari 2002 de financiële positie van het Vervangingsfonds
waarborgen? In ieder geval vindt mevrouw Barth dat de financiële problemen
van het fonds geenszins, dus ook niet via een verdere premieverhoging, op
de scholen mogen worden afgewenteld.Een algemene aanpak van de agressie tegen het onderwijspersoneel is broodnodig.
De werkelijke achtergrond van langdurig ziekteverzuim op psychische gronden
zou systematisch moeten worden geregistreerd om de oorzaken ervan beter te
kunnen bestrijden. Tot slot vraagt mevrouw Barth naar de resultaten van het
reeds lang geleden toegezegde onderzoek naar de werkdruk in het onderwijs.De heer Cornielje (VVD) complimenteert de
minister met de bereikte extra investeringen. Met name de verdrievoudiging
van de schoolbudgetten is een voorbeeld van autonomievergroting en deregulering.
Het verdient aanbeveling om het schoolprofielbudget en de middelen voor schoolbegeleiding
aan het schoolbudget toe te voegen. Onduidelijkheid bestaat er nog over de
vrijwillige verzilvering van adv-uren: is die volledig of niet?De heer Cornielje prijst de daadkracht van de bewindslieden van OCW bij
de bestrijding van het lerarentekort. Noodzakelijke vernieuwingen als functiedifferentiatie,
onderwijsassistenten, zij-instroom, uitzendwerk, vrijwillige adv-verzilvering,
leraren in opleiding (lio's) en een integraal personeelsbeleid zijn inmiddels
doorgevoerd. De heer Cornielje vindt het een goede zaak dat een schoolbestuur
nu meer beslissingsbevoegdheden heeft bij salarisdifferentiatie en competentiebeloning.
Extra competentie mag worden beloond en daarom mag het kaderbesluit worden
uitgebreid, al zullen in de praktijk er weinig vmbo-leraren meteen in schaal
12 komen. Ook mag er meer ruimte komen voor een schaal 12 voor leraren in
de havo-bovenbouw.Gepromoveerde wetenschappers staan in Nederland slechts zelden voor de
klas, terwijl het aantal promovendi nu groter is dan ooit. Bovendien zijn
hun kortetermijnperspectieven in de Nederlandse wetenschap somber, maar zullen
zij op de langere termijn broodnodig zijn. Wellicht kunnen deze capabele mensen
voor het onderwijs worden behouden door te bevorderen dat zij in het voortgezet
onderwijs werk vinden. Dit zou ook de uitstraling van het voortgezet onderwijs
ten goede komen.Bij de modernisering van de organisatie van de onderwijsarbeidsmarkt hoort
een grotere ruimte voor de professionalisering van het management. Het beleid
tot nu toe heeft immers voldoende voorwaarden geschapen; nu komt het aan op
een goede uitvoering. Bovenschools management is een veelbelovende mogelijkheid,
maar daarvoor moeten schoolbesturen wel bevoegdheden moeten kunnen delegeren.In het onderwijs werken vele hoger opgeleiden. De spanningen op de onderwijsarbeidsmarkt
zijn mede daardoor te verklaren. Dit illustreert het grote belang van investeringen
in het middelbaar en hoger beroepsonderwijs, met name in de sociaal-pedagogische
richting. De heer Cornielje steunt de initiatieven die inmiddels op dit terrein
zijn genomen, maar mist mbo-trajecten die leiden tot het beroep van leraar
in het voortgezet onderwijs. De Open Universiteit zou, als digitale universiteit
in Nederland bij uitstek, een belangrijke rol kunnen spelen bij het bijscholen
van werkenden naar een beroep in het onderwijs.Leraren geven zelf aan dat «buitenlesactiviteiten», zoals
de combinatie van arbeid en zorg, een belangrijk deel van de door hen ervaren
werkdruk bepalen. Organisatorische veranderingen in het onderwijs
kunnen wellicht soelaas bieden. Tot slot vraagt de heer Cornielje naar de
uitvoering van de urgentieprogramma's voor werkgevers- en werkemersorganisaties.De heer Passtoors (VVD) wijst erop dat veel
gebruik wordt gemaakt van subsidies voor individuele reïntegratie in
het kader van het arboconvenant. Hierdoor dreigt een uitputting van de gereserveerde
middelen. Wat zijn hiervan de gevolgen? Waarom is het merendeel van de convenantscholen
overigens in het openbaar onderwijs te vinden? Ook is hij geïnteresseerd
in de reden voor de matige voortgang op het welzijnsdossier voor onderwijsondersteunend
personeel.De heer Passtoors vindt het opvallend dat ex-leraren met vermijdbaar ontslag
veel vaker werkloos blijven dan leraren die de dupe waren van onvermijdbaar
ontslag. Hoe staat het met het overleg met het Participatiefonds hierover?
Het ziekteverzuim, en met name het langdurige ziekteverzuim, neemt nog steeds
toe. Zal de 1%-doelstelling nog worden behaald? Het is overigens merkwaardig
dat in de eindrapportage van het onderzoek naar het verzuim onder het onderwijspersoneel
de interpretatie van de gegevens op uitdrukkelijk verzoek van de opdrachtgever,
i.c. het ministerie, achterwege is gebleven.Mevrouw Van der Hoeven (CDA) vindt het positief
dat er inmiddels een beter inzicht bestaat in de onderwijsarbeidsmarktproblematiek,
maar vraagt zich af of de maatregelen echt succesvol zullen zijn. Zo is de
bijdrage van de zij-instromers en herintreders aan de oplossing van het lerarentekort
in getalsmatige zin ronduit teleurstellend. Wellicht is de verdere ontwikkeling
van korte, hbo-achtige opleidingstrajecten voor leraren een uitkomst.Het baart mevrouw Van der Hoeven grote zorgen dat bijna de helft van de
afgestudeerden aan de lerarenopleiding voor voortgezet onderwijs niet voor
een baan in het onderwijs kiest. Bovendien bestaat 40% van de uitstroom uit
het onderwijs uit jonge leerkrachten. Deze jonge mensen waren kennelijk ooit
enthousiast over een carrière in het onderwijs, maar zoeken hun heil
in latere instantie elders. Het is de hoogste tijd dat de oorzaken van dit
probleem serieus worden onderzocht en dat in financiële zin voorzieningen
worden getroffen om dit probleem tegen te gaan. Overigens dragen niet alleen
de overheid, maar ook scholen en werkgevers- en werknemersorganisaties een
verantwoordelijkheid. Wat vindt de minister van het masterclasstraject van
Fontis, waarbij een vergoeding van het collegegeld wordt gekoppeld aan de
verplichting om een aantal jaren in het onderwijs werkzaam te zijn? De daling
van de instroom in de lerarenopleiding is een duidelijk wervingsprobleem.
Landelijke imagocampagnes zullen hierbij volgens mevrouw Van der Hoeven niet
veel uithalen, maar kleinschaligere initiatieven, gericht op de onderwijspraktijk,
wel. Opleidingsscholen moeten dus zelf actiever worden bij de verbetering
van hun imago, meer samenwerken en ook financieel in staat worden gesteld
om aan public affairs te doen.Mevrouw Van der Hoeven constateert dat de feminisering van het onderwijs
leidt tot meer deeltijdwerkers, maar helaas ook tot een daling van de waardering
van het vak. De oververtegenwoordiging van vrouwen op de werkvloer vindt trouwens
niet haar evenbeeld in de vertegenwoordiging van vrouwen in leidinggevende
posities. Kennelijk biedt de Wet evenredige vertegenwoordiging hiervoor geen
oplossing. En in hoeverre wordt de uitspraak van de Commissie gelijke behandeling
met betrekking tot de na-hossers gehonoreerd door het kabinetsbeleid?Mevrouw Van der Hoeven is een groot voorstander van het herstel van de
mogelijkheid van de aanvullende pedagogisch-didactische aantekening bij een
universitaire vakopleiding, naast de specifieke lerarenopleidingen. Zulks
komt de mobiliteit ten goede, vergroot het reservoir aan potentiële leerkrachten en biedt, via mogelijkheden tot samenwerking, de mogelijkheid
om kleinere lerarenopleidingen in stand te houden.Mevrouw Van der Hoeven deelt de zorgen omtrent de ondermijning van de
verworven vrijheid bij de besteding van het O&O-budget door de noodzaak
om daaruit nieuwe zaken te financieren. Hoe groot is het echt vrij besteedbare
deel in het O&O-budget? Zij heeft de indruk dat het kabinet de motie over
de gelijke vergoeding voor lio's en stagiairs nog steeds niet heeft uitgevoerd.De oplossing van het probleem van de vervanging bij ziekteverzuim lijkt
nog steeds niet opgelost, ondanks de mogelijkheden van detachering. Wellicht
is de reden hiervoor dat dit alleen mogelijk is met personeel dat reeds bij
een andere school in dienst is. Welk deel van het ziekteverzuim wordt overigens
daadwerkelijk gedekt door het Vervangingsfonds?Graag ontvangt mevrouw Van der Hoeven een notitie over de mogelijke gevolgen
van de Wet beroepen in het onderwijs voor lerarenopleiding en nascholing.
Zij stelt voor de nascholingsorganisaties een soort tenderstructuur voor.
Hoe verloopt de doorstroom van onderwijsassistenten? Wellicht kan hiervoor
een functie, met bijbehorende schaal, tussen assistent en leraar worden gecreëerd.
De geconstateerde lacune in de toerusting van leraren voor het onderwijs in
ICT geldt niet alleen voor aankomende docenten, maar waarschijnlijk des te
sterker voor leraren die reeds (lang) in het onderwijs werkzaam zijn. De achilleshiel
van het ICT-onderwijs zou dus niet zozeer in de ICT-infrastructuur kunnen
liggen, maar in de mensen die het onderwijs moeten geven.Mevrouw Lambrechts (D66) is zeer tevreden
met de nieuwe imagocampagne in de media. Zij vindt het aantal genomen maatregelen
indrukwekkend. Toch mist zij nog steeds een helder inzicht in de huidige en
de toekomstige problematiek, mede omdat bij verschillende onderzoeken niet
altijd dezelfde parameters worden gehanteerd. Zo zullen volgens de AOb de
tekorten in kwantitatieve zin het grootst zijn in het voortgezet onderwijs:
4100 leraren nodig, slechts 1800 in opleiding. Zijn die cijfers realistisch,
in hoeverre dragen de genomen maatregelen bij aan de oplossing en wat zijn
de cijfers voor het basisonderwijs en het mbo? Ondanks de vele maatregelen
dreigt alles fout te gaan, maar de stukken zwijgen hierover.Heeft de minister enig inzicht in de oorzaken van het teleurstellende
gebruik van onderwijsassistenten en zij-instromers? En als het al moeilijk
is om een onderwijsassistent een geschikte plek te geven op school, wat moet
er dan terechtkomen van de opleiding in de praktijk, dus op de scholen zelf,
en de begeleiding die hiervoor nodig is? Het aantal zij-instromers zal volgens
mevrouw Lambrechts wel nooit echt groot zijn, maar in tegenstelling tot herintreders
zijn zij-instromers wel een continue bron van nieuwe leerkrachten en daarmee
interessant. Wat is de verklaring voor het grote aantal zij-instromers dat
uiteindelijk afhaakt?Het ziekteverzuim is ernstig. Het neemt nog steeds toe en, opvallend genoeg,
het meest in het voortgezet onderwijs. Het budget voor reïntegratie zal
op korte termijn compleet benut zijn, terwijl de behoefte zal blijven bestaan.
En in hoeverre zijn de financiële problemen rond het Vervangingsfonds
daadwerkelijk verholpen? Mevrouw Lambrechts heeft de indruk dat de hoge malus
het gebruik van daadwerkelijk beschikbare vervangers belemmert, maar ook op
dit terrein ontbreken helaas heldere cijfers.Mevrouw Lambrechts is voorstander van een onderzoek naar werkdruk. In
het voortgezet onderwijs blijken de lerarentekorten en de uitval bij Frans,
Duits en wiskunde disproportioneel groot. De motie over de versnippering van
deze vakken dient alsnog te worden uitgevoerd. Hoe staat de minister tegenover
de vrijstelling van collegegelden als impuls om de instroom in de lerarenopleidingen
te bevorderen? Tot slot wijst mevrouw Lambrechts erop dat gemeenten de mogelijkheden
met betrekking tot studeren met behoud van uitkering zeer willekeurig
hanteren. Kennelijk is men op gemeenteniveau niet goed op de hoogte van de
verruimde mogelijkheden. Ook zijn WAO'ers wel bereid om een tweede carrière
in het onderwijs te proberen, maar zijn huiverig vanwege de mogelijke inkomstenderving
als het uiteindelijk mislukt.De heer Rabbae (GroenLinks) constateert dat
het rendement van alle maatregelen tegen het lerarentekort bijzonder klein
is, de creativiteit ten spijt. Het dossier heeft daarom een hoog déjà
vu-gehalte. Het lerarentekort is het grootst op de achterstandsscholen en
de scholen voor speciaal onderwijs, dus de zwakste leerlingen worden nog het
meest getroffen.De heer Rabbae vraagt zich af of de minister wel echt de juiste maatregelen
neemt; zo kunnen bij de vergroting van de autonomie vraagtekens worden geplaatst.
Hij vindt dat het O&O-budget moet worden vergroot, niet in de laatste
plaats omdat hieruit steeds meer zaken moeten worden bekostigd. Als meer dan
de helft van alle afgestudeerden van lerarenopleidingen niet voor een baan
in het onderwijs kiest, dan gaat een enorm potentieel verloren. Het is de
heer Rabbae een raadsel waarom de minister niet allang een grootscheeps onderzoek
heeft uitgevoerd naar de oorzaken hiervan. Hij vraagt de minister om met een
meer persoonlijke inzet het tij te keren. Ook pleit hij voor een betere salariëring
van onderwijsassistenten.De heer Rabbae is ervan overtuigd dat het lerarentekort ten dele kan worden
ondervangen door organisatorische innovaties, alleen wordt het veld hiertoe
onvoldoende gestimuleerd. De zij-instroom verloopt verre van probleemloos.
Zo wordt deze geplaagd door een enorm vertragende bureaucratie. Tijdelijke
salarisderving in de opleidingsperiode kan ook een knelpunt vormen; dit pleit
voor de financiering van overbruggingsperiodes. De lerarenopleidingen blijken
weinig flexibiliteit in het curriculum te kunnen aanbrengen. Op scholen kijkt
men met gemengde gevoelens aan tegen de hoger gesalarieerde, maar eigenlijk
minder goed gekwalificeerde zij-instromers. Het verhaal gaat overigens dat
er ouders zijn die de scholen van hun kinderen voor het gerecht willen dagen
als hun kinderen door de inzet van onbevoegde leerkrachten niet slagen. Is
de minister hiervan op de hoogte?Verder vraagt de heer Rabbae naar de opvatting van de minister over het
advies van de onderwijsinspectie met betrekking tot een andere aanpak van
het educatief partnerschap. Ook wil hij weten hoe het dreigende tekort van
het Vervangingsfonds zal worden voorkomen.De heer Slob (ChristenUnie) complimenteert
de minister met de bereikte onderwijs-cao, die de wervingskracht van het onderwijs
zeker ten goede zal komen. Het is duidelijk dat men met de verbetering van
de arbeidsvoorwaarden in het onderwijs bezig is met achterstallig onderhoud.
Toch blijven de problemen onverminderd groot. Het lijkt op dweilen met de
kraan open: het aantal vacatures in het voortgezet onderwijs groeit nog steeds,
in het primair onderwijs is het lerarentekort enigszins gestabiliseerd. Al
circuleren er verschillende berekeningen over de cijfers, men is er dus zeker
niet in geslaagd om de negatieve spiraal te doorbreken, en het aantal vacatures
in het onderwijs zal gezien het voorziene verloop alleen maar groter worden.
Graag krijgt de heer Slob enige helderheid over de cijfers. Hij constateert
dat scholen met allerlei noodmaatregelen, zoals een groter beroep op het reeds
aanwezige personeel of zelfs door het schrappen van lesuren, de eindjes aan
elkaar proberen te knopen. Vooral in het speciaal onderwijs is men zeer pessimistisch.De oplossing van het lerarentekort vergt inventiviteit en doorzettingsvermogen.
De heer Slob ziet in Maatwerk 3 veelbelovende aanzetten: de autonomie van
scholen is vergroot zodat deze de problemen zelf te lijf kunnen, en de schoolbudgetten
zijn verhoogd, al is het onduidelijk hoeveel hiervan werkelijk
vrij te besteden is. Functiedifferentiatie vormt een belangrijk instrument
om het loopbaanperspectief van leraren te vergroten, maar in het veld blijkt
men veel moeilijkheden te hebben met de invulling hiervan. Ook is men huiverig
voor mogelijke neveneffecten van de toepassing van competentiebeloning: zo
vreest men wrijvingen binnen het lerarenkorps en ziet men het gevaar dat competentiebeloning
met name zal worden ingezet om personeel in deze tijd van krapte bij andere
scholen weg te kopen. Koudwatervrees moet ook worden overwonnen bij de inzet
en werving van onderwijsassistenten. Onderwijsassistenten zijn een zeer nuttige
aanvulling op het leerkrachtenkorps, al moet ervoor worden gewaakt dat zij
zonder begeleiding taken van leerkrachten over gaan nemen. Duale leertrajecten
en opleidingen binnen de school zijn ook veelbelovend, maar daarvoor is een
goede monitoring nodig. Het is opvallend dat met name in het voortgezet onderwijs
weinig gebruik wordt gemaakt van zij-instromers. De slechtere arbeidsomstandigheden
in het onderwijs, bijvoorbeeld het ontbreken van een eigen werkplek, lijken
voor zij-instromers vaak een belemmering. Tot slot herinnert de heer Slob
aan het toegezegde onderzoek naar de teruglopende motivatie van studenten
aan lerarenopleidingen.Antwoord van de regeringDe minister erkent dat het lerarentekort ondanks
de vele maatregelen waarschijnlijk zal oplopen. Toch zijn er ook successen
geboekt: zo is de instroom vanuit de markt voor het eerst sinds jaren groter
dan de uitstroom (het batig saldo van dit jaar bedraagt 500 leerkrachten),
groeit het aantal zij-instromers en pabo-studenten gestaag en is de extra
druk op de onderwijsarbeidsmarkt door de klassenverkleining goed opgevangen.
Verder is het zeer verheugend dat de positie van de leraren in alle verkiezingsprogramma's
een hoge prioriteit geniet.Maatwerk 3 beoogde in de kern een nadere analyse van de onderwijsarbeidsmarktproblematiek
en de toetsing van de effectiviteit van het geïmplementeerde beleid.
In het voortgezet onderwijs veroorzaakt de vergrijzing van het lerarenkorps
nu al een tekort en dat zal in de toekomst alleen maar groter worden: hier
moeten op jaarbasis 5400 nieuwe vacatures worden vervuld, terwijl de instroom
3000 bedraagt. Zij-instroom, herintreding en verzilvering van adv kunnen hier
zeker enige verlichting bieden. De minister zal trachten om de instroom van
herintreders in het voortgezet onderwijs te vergroten door eenzelfde aanpak
als bij het primair onderwijs: de campagne zal zich specifiek richten op mensen
die ooit aan een lerarenopleiding zijn afgestudeerd, maar voor een carrière
buiten het onderwijs hebben gekozen. Wel is de minister zich ervan bewust
dat de problemen in het voortgezet onderwijs nog complexer zijn: zo zullen
veel vacatures immers slechts voor een beperkt aantal uren in het onderwijs
gelden. Dat noopt tot incrementele, maar uiteindelijk verregaande organisatorische
aanpassingen in het voortgezet onderwijs. Deze zullen in nauw overleg met
de onderwijsorganisaties moeten plaatsvinden. De minister wijst er overigens
op dat anticiperen op de gerezen problematiek uitermate moeilijk was; voor
de implementatie van maatregelen als zij-instroom, herintreding en verzilvering
van adv was namelijk een zeker besef van de urgentie van de problematiek bij
alle betrokken partijen nodig.De minister zegt toe, schriftelijk te reageren op de aan de orde gestelde
problemen van meer specifieke aard, zoals de WAO'ers met belangstelling voor
het onderwijs. Hij is geen principiële tegenstander van het idee om het
dringende tekort aan leidinggevenden in het primair onderwijs te bestrijden
door managers zonder onderwijsbevoegdheid voor dergelijke functies in aanmerking
te laten komen. Dit is op dit moment wettelijk niet toegestaan. Ook over dergelijke
maatregelen zal de Kamer binnenkort worden geïnformeerd. De minister
is zich zeer bewust van de gezamenlijke verantwoordelijkheid van
alle partijen in het onderwijs voor de aanpak van de problemen en de bewaking
van het imago. De overheid zal dus opereren in nauwe samenwerking met onderwijsinstellingen,
schoolbesturen en vakorganisaties. Ook met partijen buiten het onderwijsveld,
zoals uitzendbureaus en arbeidsbureaus, wordt samengewerkt om het lerarentekort
te bestrijden. Het stemt hem hoopvol dat de Kamer onorthodoxe maatregelen
niet automatisch uitsluit. Niet alleen in de Kamer, maar ook in het veld is
men positief over de nieuwe imagocampagne. Van kleinschaligere initiatieven
op dit terrein is reeds sprake.De opmerkingen over de uitstroom van jonge leraren behoeven enige nuancering.
Pabo-afgestudeerden blijven voor het overgrote deel in het onderwijs. De minister
erkent dat de uitstroom van afgestudeerden aan lerarenopleidingen voor het
voortgezet onderwijs naar niet-onderwijsfuncties zorgwekkend is, maar is er
huiverig voor om maatregelen te nemen die de openheid van de onderwijsarbeidsmarkt
te zeer zouden aantasten. Onderzoek naar de precieze oorzaken vindt reeds
plaats. Het in de motie-De Graaf voorgestelde instrument van de vergoeding
van collegegeld is volgens de minister slechts in beperkte mate effectief.
Daarom zoekt hij naar vergelijkbare instrumenten op het raakvlak tussen opleiding
en arbeidsmarkt, zoals wervingspremies ter hoogte van het collegegeld of bindingspremies,
die de werkelijk beoogde doelstelling, namelijk de vergroting van de instroom
in het onderwijs en niet per se de vergroting van de aantrekkelijkheid van
lerarenopleidingen, met een grotere waarschijnlijkheid bereiken. De Kamer
zal hierover voor de behandeling van de onderwijsbegroting worden geïnformeerd.
De mogelijke fiscale faciliteiten zullen hierbij worden betrokken.Tot 1 juli 2001 zijn 543 zij-instromers in het onderwijs gekomen, maar
in de laatste drie maanden was sprake van meer dan een verdubbeling en dat
stemt hoopvol. De onderwijsvakbewegingen hebben zich lange tijd fel verzet
tegen zij-instromers. Zij-instromers blijken vaak een verfrissende uitwerking
te hebben op het reeds aanwezige lerarenkorps en dat is positief, maar de
minister is niet blind voor de mogelijke spanningen die de differentiatie
in beloning kan opleveren. In samenwerking met de werkgeversorganisaties in
het onderwijs zoekt de minister naar wegen om schoolbesturen hierbij via integraal
beloningsbeleid te adviseren. De minister wil de middelen voor competentiebeloning,
schoolprofielbudgetten en overige budgetten uiteindelijk ongeoormerkt toevoegen
aan de algemene schoolbudgetten, zodat de autonomie van de scholen bij de
besteding van middelen en het voeren van personeelsbeleid wordt gemaximaliseerd.
De besteding van schoolbudgetten zal worden gemonitord. In het voorjaar van
volgend jaar zal de Kamer preciezer kunnen worden geïnformeerd over de
besteding van de schoolbudgetten.Het overleg over de toekomst van het Vervangingsfonds bevindt zich nu
in een eindfase. De Kamer zal hierover binnenkort schriftelijk worden geïnformeerd.
Hierbij zullen verwante onderwerpen als het bonus-malussysteem, de terugdringing
van het ziekteverzuim, de dekking van het ziekteverzuim door het Vervangingsfonds
en detachering worden betrokken.De Wet beroepen in het onderwijs zal het mogelijk maken dat ook andere
partijen dan lerarenopleidingen assessments van zij-instromers uitvoeren.
De monopoliepositie van de lerarenopleidingen wordt op dit terrein dus doorbroken.
De rol van lerarenopleidingen in de opleiding van zij-instromers zal voorlopig
belangrijk blijven, maar zowel school als zij-instromer moeten zich realiseren
dat zij als opdrachtgever vaak veel meer invloed op de inhoud van de opleiding
kunnen uitoefenen dan zij denken. Opleiden in de school is inderdaad voor
scholen een extra belasting, maar scholen kunnen aanspraak maken voor extra
middelen voor opleiden in de school, buiten het schoolbudget.In 2001 is het aantal onderwijsassistenten verdubbeld tot 2800. De regeling
die vanaf 1 januari 2002 zal gelden, biedt, vooruitlopend op de extra
investeringen ten aanzien van de groepsgrootte per 1 augustus 2002, ruimte
voor minimaal 525 fte's. Nu is 15 mln beschikbaar. Een uitbreiding van het
budget kan zo nodig worden overwogen. De Kamer zal tijdig worden geïnformeerd
over een dreigende uitputting van het huidige budget. In de meest recente
cao is de mogelijkheid gecreëerd van een schaal tussen onderwijsassistent
en leraar, een soort«onderwijsassistent-plus» op schaal 7. In
principe kan onderwijsondersteunend personeel doorstromen naar de functie
van leraar.De minister erkent dat de werkdruk in het onderwijs niet mag worden onderschat.
Veel problemen ontstaan doordat de totale jaarlijkse werkbelasting voor leraren
redelijk gecomprimeerd, namelijk in slechts 40 weken, plaatsvindt en door
de piekdruk in tentamen- en examenperiodes. Waarschijnlijk kunnen de resultaten
van het onderzoek naar de werkdruk in het onderwijs medio december aan de
Kamer worden aangeboden, vergezeld van een agenderende beleidsreactie. De
Onderwijsraad zal voor de zomer van 2002 hierover een advies uitbrengen.Er is nog ruimte voor enige uitbreiding van het aantal leraren dat deelneemt
aan de regeling voor het verzilveren van adv. Verzilvering is volledig mogelijk,
dus tot een 40-urige werkweek. «Last in, first out»-opties zijn
niet verboden, maar scholen moeten beseffen dat dergelijke keuzes het probleem
van de vergrijzing van het onderwijs alleen maar vergroten. De motie over
de gelijktrekking van de lio-vergoeding en de stagevergoeding is wel degelijk
uitgevoerd: voor zowel de begeleiding van een lio als voor een vierdejaars
stagiair is maximaal 1500 gulden beschikbaar. De Kamer zal hierover te zijner
tijd worden geïnformeerd. In de nieuwe cao is het probleem omtrent de
gelijke behandeling van na-hossers opgelost. En de invoering van de afzonderlijke
schaal 11 in het voortgezet onderwijs maakt op individueel niveau verdwijning
van de effecten van HOS mogelijk. Voor de problemen van bepaalde achterstandsscholen
en scholen in het speciaal onderwijs zijn incidenteel specifieke maatregelen
genomen. Ook biedt het schoolbudget, dat voor scholen met gewichtenregelingen
hoger is, de mogelijkheid voor arbeidsmarktgerichte oplossingen. Verder is
op basis van de motie-Melkert c.s. 13 mln extra voor dit doel uitgetrokken.
Met de universiteiten zijn afspraken gemaakt over speciale trajecten voor
het behoud van onderwijsbevoegdheid van aio's. Met de VSNU zullen verdere
mogelijkheden worden verkend.De oorzaken van ziekteverzuim met een psychische achtergrond worden onderzocht.
De SBO is verzocht om schoolbesturen en opleidingen bijeen te brengen op regionaal
niveau. Scholen werken ook op eigen initiatief meer samen bij wervingsactiviteiten.De voorzitter van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,Van de CampDe griffier van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,CoenenXNoot1Samenstelling: Leden: Van der Vlies (SGP), Van de Camp (CDA), voorzitter,
Van der Hoeven (CDA), Rabbae (GroenLinks), Lambrechts (D66), Dittrich (D66),
Cornielje (VVD), De Vries (VVD), Dijksma (PvdA), Cherribi (VVD), Rehwinkel
(PvdA), ondervoorzitter, Visser-van Doorn (CDA), Wagenaar (PvdA), Belinfante
(PvdA), Kortram (PvdA), Ross-van Dorp (CDA), Hamer (PvdA), Nicolaï (VVD),
Van Bommel (SP), Barth (PvdA), Halsema (GroenLinks), Örgü (VVD),
Eurlings (CDA), Slob (ChristenUnie), Van Splunter (VVD).Plv. leden: Schimmel (D66), Mosterd (CDA), Atsma (CDA), Harrewijn (GroenLinks),
Bakker (D66), Ravestein (D66), E. Meijer (VVD), Van Baalen (VVD), Valk
(PvdA), Udo (VVD), Van der Hoek (PvdA), De Pater-van der Meer (CDA), De Cloe
(PvdA), Gortzak (PvdA), Molenaar (PvdA), Cörüz (CDA), Spoelman (PvdA),
Passtoors (VVD), Poppe (SP), Arib (PvdA), Vendrik (GroenLinks), Rijpstra (VVD),
Wijn (CDA), Stellingwerf (ChristenUnie), Blok (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27923-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl