Wetenschapsbudget 2004; Kabinetsstandpunt over het rapport van de Commissie Dynamisering en het strategisch plan 2007-2010 van NWO
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29338, nr. 52

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

02-10-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

29338 nr. 52

25-09-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamKABINETSREACTIE OP HET RAPPORT VAN DE COMMISSIE DYNAMISERING
EN HET STRATEGISCH PLAN VAN DE NEDERLANDSE ORGANISATIE VOOR WETENSCHAPPELIJK
ONDERZOEK NWO 2007–20101. Inleiding: geen volledige reactie2. Dynamisering, excellentie, focus en massaAanbevelingen over dynamisering/prestatiebekostigingAanbevelingen over focus en massaKabinetsbeleid3. Talent4. Valorisatie5. Transparantie6. Extra investeringen
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29338Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 44 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 338Wetenschapsbudget 2004nr. 52BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAPAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 25 september 2006Hierbij bied ik u de kabinetsreactie aan op het rapport van de Commissie
Dynamisering en het strategisch plan NWO.De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,M. J. A. van der HoevenKABINETSREACTIE OP HET RAPPORT VAN DE COMMISSIE DYNAMISERING
EN HET STRATEGISCH PLAN VAN DE NEDERLANDSE ORGANISATIE VOOR WETENSCHAPPELIJK
ONDERZOEK NWO 2007–20101. Inleiding: geen volledige reactieHet kabinet heeft de Commissie Dynamisering ingesteld met een tweeledige
taakopdracht. De commissie werd gevraagd te adviseren over inhoudelijke dynamisering
in het onderzoek en over de mate waarin de instellingen consequenties verbinden
aan onderzoeksevaluaties. Ook werd de commissie gevraagd uitspraken te doen
over matching. De commissie, onder leiding van Hans Chang, heeft hierover
op 12 april 2006 gerapporteerd.Op 22 mei werd vervolgens het Strategisch Plan van NWO voor de periode
2007–2010 «Wetenschap gewaardeerd» uitgebracht. Beide documenten
gaan in op de noodzaak van meer investeringen in wetenschappelijk onderzoek,
van excellentie, focus en massa, van valorisatie en van goed personeelsbeleid
van de instellingen en sluiten daarmee goed aan bij de prioriteiten van het
kabinet. Het rapport van de Commissie Dynamisering gaat daarnaast in op transparantie
(van de bestedingen van de instellingen) en op matching.Vanwege de inhoudelijke samenhang is aangekondigd dat op beide documenten
een geïntegreerde kabinetsreactie zou worden gegeven. Het kabinet zou
daarin de beide documenten en de voorgestelde maatregelen beoordelen op de
bijdrage die zij leveren aan de wetenschapsbeoefening en aan het versterken
van kenniseconomie en kennissamenleving.De politieke situatie is sinds de aankondiging van een geïntegreerde
Kabinetsreactie op beide documenten ingrijpend veranderd. Het kabinet acht
het daarom niet juist om nog een volledige reactie te geven op beide documenten.
Met name twee punten vragen om een reactie van het nieuw te vormen kabinet,
op basis van nieuwe politieke keuzes die mede afhangen van de verkiezingsuitslag
en de inhoud van het Regeerakkoord. Dit betreft ten eerste de vraag om extra
investeringen in wetenschappelijk onderzoek en ten tweede het al dan niet
zetten van verdere stappen op het terrein van dynamisering/prestatiebekostiging
van het universitair onderzoek.In het navolgende beperkt het kabinet zich dan ook tot een korte samenvatting
van de inhoud van de beide rapporten en een overzicht van het door het kabinet
op beide punten gevoerde beleid. Voor wat betreft het tweede punt, dynamisering,
worden bovendien in het kort de standpunten die zijn ingenomen in een aantal
andere belangrijke rapporten gememoreerd, zodat helder wordt waarover consensus
bestaat en waarover verschillend wordt gedacht.2. Dynamisering, excellentie, focus en massaAanbevelingen over dynamisering/prestatiebekostigingDe Commissie Dynamisering beveelt aan de onderzoeksbekostiging gebaseerd
op prestaties niet verder uit te breiden, aangezien al een aanzienlijk deel
van de financiering van universitair onderzoek gebaseerd is op een vorm van
prestatiebekostiging (tweede of derde geldstroom).Door het onderzoeksbureau CHEPS is, ten behoeve van het werk van de Commissie
Dynamisering, een vergelijkende studie verricht naar de wijze waarop in andere
landen wordt omgegaan met de (objectieve) vaststelling van onderzoeksresultaten1. Het CHEPS-onderzoek impliceert dat een systeem van prestatiebekostiging
gebaseerd op integrale meting van prestaties zou leiden tot onaanvaardbare
administratieve lasten. Bovendien kent Nederland al jaren een goed ontwikkeld
systeem van kwaliteitszorg en kent een aantal universiteiten een intern verdelingsmechanisme
dat is gebaseerd op prestatie-indicatoren.Het voorstel van de Commissie niet verder te gaan met prestatiebekostiging
sluit aan bij de observaties in het rapport «Een vermogen betalen. De
financiering van universitair onderzoek» van de Adviesraad voor het
Wetenschaps- en Technologiebeleid . In dit advies stelt de Raad dat de totale
financiering van universiteiten nu al voor bijna 60% plaatsvindt op
basis van prestaties. Met de introductie van de smart mix komt dit op ongeveer
tweederde. De Raad beveelt daarom, evenals de Commissie Dynamisering, aan
om de eerste geldstroom niet verder te dynamiseren.Tegenover deze drie rapporten c.q. adviezen, staan aanbevelingen vanuit
het Innovatieplatform en van het CPB. Het rapport «Vitalisering van
de kenniseconomie» (november 2004) vanuit het Innovatieplatform benadrukt
dat de verdeling van onderzoeksmiddelen uit de eerste geldstroom over de universiteiten
in belangrijke mate historisch is bepaald, en stelt dat van die verdeling
weinig prikkels tot onderlinge concurrentie op prestaties in termen van focus
en massa, kwaliteit en valorisatie uitgaan. Verschillen in prestaties leiden
immers niet tot herallocatie van middelen tussen universiteiten. In zijn reactie
op het rapport van het Innovatieplatform heeft het Kabinet aangegeven dat
het nog in de lopende Kabinetsperiode een beslissing zou nemen over de invoering
van een vorm of vormen van prestatiebekostiging, in aansluiting op de zgn.
kleine dynamisering (zie hierna), waartoe in dezelfde reactie werd besloten.
Gezien de gewijzigde politieke situatie laat dit kabinet, zoals boven aangegeven,
deze beslissing over aan het volgende kabinet.Het CPB rapport «Kansrijk kennisbeleid» (2006) schetst enkele
kansrijke en minder kansrijke kennisbeleidsopties voor onderwijs, onderzoek
en innovatie. Voor onderzoek wordt als kansrijk beleidsrichting voorgesteld «verdere
bekostiging van het onderzoek van universiteiten op basis van kwaliteit».
Het CPB stelt dat in het Verenigd Koninkrijk deze beleidsoptie is geïmplementeerd
in de vorm van de Research Assessment Exercise (RAE). Daar worden middelen
verdeeld over onderzoeksterreinen en binnen onderzoeksterreinen op grond van
een oordeel over kwaliteit van de onderzoeksprestaties van onderzoeksgroepen.
De ervaringen tot nu toe wijzen op een stijging van de (kwaliteit van de )
wetenschappelijke productie en op een concentratie van de onderzoeksmiddelen
bij topuniversiteiten. Extra aandachtspunt bij dit systeem zijn de extra kosten
van beoordeling van de onderzoeksprestaties. Ook stelt het CPB dat goed gekeken
moet worden naar de verschillen in publicatiecultuur tussen alfa-, bèta-
en gamma-onderzoek. Bovendien moeten de kwaliteitsprikkels volgens het CPB
een goede balans genereren tussen prikkels voor korte termijn onderzoeksucces
en voor fundamenteel onderzoek met lange termijnen.Hoewel er dus in de rapporten en adviezen verschil van mening bestaat
over de vraag of verdere stappen naar prestatiebekostiging wenselijk zijn,
is er consensus over de noodzaak om de prestaties beter in kaart te brengen.
De Commissie Dynamisering beveelt expliciet aan om een grotere transparantie
in de besteding van de middelen voor onderzoek te realiseren. Paragraaf 5
gaat daar op in.Aanbevelingen over focus en massaAlgemeen wordt gewezen op de noodzaak om verder te gaan met het realiseren
van focus en massa in het onderzoek. Dit is een aanbeveling van de Commissie
Dynamisering en klinkt ook door in het Strategisch Plan van NWO. Ook het rapport «Dynamisering
van de kenniseconomie» van het Innovatieplatform drong hier op aan.In zijn recente advies nr. 61 «Een vermogen betalen» omschrijft
de AWT het Nederlandse onderzoekslandschap als een hoogvlakte en stelt de
Raad dat Nederland, om aangesloten te blijven op de wereldkennisproductie
en deze te kunnen benutten, wetenschappelijk onderzoek nodig is over het gehele
spectrum. Binnen deze hoogvlakte wil de AWT beperkt aantal toppen realiseren.KabinetsbeleidVoor wat betreft het onderwerp dynamisering/prestatiebekostiging kondigde
het Wetenschapsbudget 2004 aan voor de langere termijn toe te willen werken
naar een systematische vaststelling van de onderzoeksoutput, kwantitatief
en kwalitatief, die periodieke herverdeling mogelijk moest maken in de richting
van de best presterende universiteiten of onderdelen daarvan. De opdracht
aan de Commissie Dynamisering is mede daarop gebaseerd.Het kabinet heeft in het Wetenschapsbudget 2004 ook een lijn ingezet van
concrete stappen naar dynamisering met als doelen onder meer het realiseren
van meer focus en massa en een sterkere wisselwerking tussen onderzoek en
maatschappij (inclusief bedrijfsleven). Voor deze doelen werd de smart mix
ontwikkeld, waarvoor een bedrag van 100 miljoen extra beschikbaar werd gesteld
uit de kennisenveloppe Balkenende 2. Het kabinet beoogde met deze maatregel
de excellentie in het onderzoek te bevorderen en valorisatie van (de resultaten
van) onderzoek te stimuleren, door de bekostiging meer afhankelijk te maken
van prestaties. Parallel is een bedrag van 100 miljoen van de eerste geldstroom
(Strategische Overwegingen Component) gedynamiseerd, door de verdeling over
de universiteiten te baseren op de prestaties van universiteiten in de tweede
en (delen van) de derde geldstroom ( de zoggenaamde kleine dynamisering).
Ook werden in het Wetenschapsbudget 2004 de terreinen ICT, nanotechnologie
en genomics/life sciences als nationale prioriteiten aangewezen.Ook de latere aanwijzing van sleutelgebieden in het innovatiebeleid heeft
bijgedragen aan het realiseren van meer focus en massa; het zelfde geldt voor
de al gememoreerde extra inzet van middelen uit het Fonds voor de Economische
Structuurversterking (kortheidshalve verder aangeduid als Fonds Economische
Structuur).Het kabinet heeft genoemde stappen in de bekostiging gezet op grond van
de overtuiging dat een verdeling van de onderzoeksmiddelen over de universiteiten
die uitsluitend is gebaseerd op historische verhoudingen, niet leidt tot incentives
voor kwaliteitsverbetering. Met de kleine dynamisering is een substantiële
eerste stap gezet. Wanneer een universiteit relatief laag scoort in de tweede
en (delen van de ) derde geldstroom krijgt deze universiteit een lager budget.
Door maatregelen te treffen die leiden tot een hogere score in de tweede en
derde geldstroom kan een dergelijke universiteit in latere jaren een hoger
budget verwerven.Thans constateert het kabinet dat er consensus bestaat dat verdere stappen
niet mogen leiden tot hogere administratieve lasten en dat het huidige stelsel
van incentives en kwaliteitszorg blijkens de uitkomsten van de visitaties
en de scientometrische metingen in het observatorium rapport heeft geleid
tot een internationaal gezien hoge gemiddelde kwaliteit van het
Nederlandse universitair onderzoek en tot een beëindiging of verbetering
van de kwalitatief ondermaatse onderzoekslijnen.Het Kabinet constateert dat er ook consensus bestaat over de noodzaak
van verdere stappen om focus en massa te realiseren. Dit vraagt zowel programmatische
en thematische prioriteiten als concentratie in centra met voldoende kritische
massa om in het onderzoek aan de wereldtop mee te draaien en te fungeren als
kristallisatiepunt voor de versterking van clusters van kennisintensieve bedrijvigheid
en maatschappelijke valorisatie.Ongeacht de hoogte van het totale budget van de universiteiten, acht het
kabinet het belangrijk dat langs deze lijnen meer focus, massa en samenwerking
wordt gerealiseerd. Dit kabinet zal de universiteiten daarom vragen te komen
met lange termijn plannen om meer focus, massa en samenwerking te realiseren,
ook binnen de vigerende meerjarenbudgetlijnen. Deze universitaire plannen
zullen in de strategische dialoog met instellingen worden besproken. Het oordeel
over de vraag welke stappen in de bekostiging
en governance van het onderzoek moeten worden gezet om meer focus en massa
te bereiken, laat het kabinet over aan het volgende kabinet.Om verder gestalte te geven aan focus en massa in het onderzoek stelt
het Strategisch Plan van NWO onder meer voor om Nationale Research intiatieven
mogelijk te maken en om op de terreinen van het ICT onderzoek en genomics
de regieorganen (respectievelijk ICT-regie en het Netherlands Genomics Initiative)
te continueren. Over de Nationale Research Intiatieven kan dit kabinet geen
inhoudelijk standpunt innemen, dat is aan het volgende Kabinet. Tegenover
continuering van de regieorganen ICT-onderzoek en genomics staat het Kabinet
positief. Binnen de huidige begrotingen van OCW en EZ zijn middelen gereserveerd
voor continuering van ICT regie, het kabinet vraagt van NWO om binnen de bestaande
begroting daar ook middelen voor vrij te maken. Voor wat betreft genomics
heeft het kabinet besloten het Netherlands Genomics Intiative de gelegenheid
te geven een voorstel in te dienen voor financiering uit het Fonds Economische
Structuur 2007 van een overbrugging voor het jaar 2008. Dit voorstel zal worden
beoordeeld aan de hand van de FES-criteria.3. TalentTalent- en personeelsbeleid zijn voor dit kabinet een prioriteit. Met
de publicatie van de nota «Onderzoekstalent op waarde geschat»
heeft dit kabinet een aantal maatregelen ingezet dan wel gecontinueerd om
ervoor te zorgen dat (jong) onderzoekstalent de ruimte krijgt en perspectief
wordt geboden op een loopbaan in het onderzoek. Dat was nodig omdat zich signalen
aftekenden dat de belangstelling voor promotie-onderzoek, met name in de bèta-
en technische wetenschappen, aan het afnemen is. Daarom moet het voor jonge
mensen weer aantrekkelijk worden om te promoveren, en moet àlle onderzoekstalent
worden benut, dus ook dat van vrouwen en van allochtonen. Ook is het belangrijk
dat jonge wetenschappers zicht wordt geboden op een loopbaan in de wetenschap.
Het kabinet heeft met de nota een aanzet gegeven, maar het moet binnen de
instellingen gebeuren: daar moeten jonge mensen kansen krijgen.Het kabinet vindt dat om jong talent echte kansen te bieden, er binnen
de instellingen veel meer vaste onderzoeksposities voor jonge mensen moeten
komen. De Commissie Dynamisering beveelt aan hiervoor extra middelen in te
zetten en de instellingen daarvoor plannen te laten ontwikkelen, maar het
kabinet is van oordeel dat het realiseren van een goed talentbeleid in ieder
geval noodzakelijk is, ook bij gelijkblijvend budget. Met de universiteiten
zal worden overlegd over veranderingen in het HRM-beleid en het promotiestelsel
die leiden tot zowel een beter loopbaanperspectief voor jonge wetenschappers
in dienst van de universiteiten, als een groter aantal promovendi. Om dit
overleg zinvol te maken dient, in het verlengde van de nota «Onderzoekstalent
op waarde geschat», het omzetten van het aio- en postdoc-stelsel in
een tenure track systeem te worden besproken, waarbij ook de vraag aan de
orde komt wat dit betekent voor het totale volume aan onderzoekers.In het strategisch plan van NWO krijgt de inzet op talent gestalte door
een hogere prioriteit voor de vrije competitie. Het kabinet maakt binnen de
vrije competite een onderscheid tussen het open technologie programma van
de Stichting Technische Wetenschappen van NWO, en de vrije competitie op andere
wetenschappelijke terreinen. Het kabinet is er niet van overtuigd dat de vrije
competitie op andere terreinen een even goed (of beter) instrument is voor
talentbevordering als de vernieuwingsimpuls. Daarom zal in de komende evaluatie
van NWO aandacht worden gevraagd voor de relatieve effectiviteit van het open
technologie programma, de vrije competitie en de Vernieuwingsimpuls voor het
aantrekken en behouden van jong talent.NWO wil buitenlands toptalent naar Nederland halen, en inzetten op state-of-the-art onderzoeksfaciliteiten. Het kabinet heeft
het kennismigrantenbeleid verregaand geliberaliseerd om de internationalisering
van de Nederlandse wetenschap te stimuleren en tijdelijke tekorten aan Nederlandse
kenniswerkers op te lossen. Tegelijk is het kabinet van oordeel dat het de
kerntaak van de Nederlandse kennisinfrastructuur is om te zorgen voor voldoende
in Nederland opgeleide kenniswerkers en eigen toptalent dat zich kan meten
met de besten in de wereld. Dit dient te worden gerealiseerd door het doen
van excellent onderzoek, daarbij behorende faciteiten en adequate arbeidsvoorwaarden.
Als het Nederlandse onderzoeksbestel daardoor ook aantrekkelijk is voor buitenlands
toptalent, is dat toe te juichen; afzonderlijke maatregelen die uitsluitend
op dat laatste zijn gericht, passen echter niet in deze lijn.Daarentegen deelt het kabinet de opvatting van de Commissie Dynamisering
en het strategisch plan van NWO dat grote onderzoeksfaciliteiten belangrijk
zijn voor zowel de talentontwikkeling als voor focus en massa in het onderzoek.
Om die reden heeft het kabinet dan ook het al eerder gememoreerde bedrag van € 100
miljoen aan middelen uit het Fonds Economische Structuur uitgetrokken voor
grote faciliteiten.Tenslotte doet NWO in haar strategisch plan een aantal voorstellen om
de administratieve lasten voor onderzoekers (verder) terug te dringen en de
procedures te stroomlijnen. Het kabinet juicht deze voorstellen toe. Meer
in het algemeen constateert het kabinet dat het strategisch plan van NWO een
aantal nieuwe instrumenten voorstelt, terwijl NWO reeds nu een aanzienlijk
aantal instrumenten kent. Om de administratieve belasting van de onderzoekers
te beperken verdient het aanbeveling om het totaal aan instrumenten bij de
evaluatie van NWO tegen het licht te houden en te bezien op welke manier dit
kan worden gestroomlijnd.4. ValorisatieNederland is in de wereld een belangrijke leverancier van kennis. De Nederlandse
onderzoekers spelen op hoog niveau mee in publicaties en citatielijsten. Er
zijn inmiddels ook vorderingen gemaakt met het omzetten van resultaten van
onderzoek in maatschappelijke toepassing en in innovatieve producten, processen
en diensten. Nederland scoort mede dankzij het kabinetsbeleid nu niet systematisch
slechter dan veel andere Europese landen. Het kabinet hecht er
veel belang aan dat deze trend wordt voortgezet en ons excellente wetenschappelijk
onderzoek ook daadwerkelijk leidt tot maatschappelijke en economische toepassingen.
Dit laatste is ook van belang met het oog op de Nederlandse ambities om binnen
de Lissabon-ambities tot de koplopers te behoren.De vorderingen die nu worden gemaakt met valorisatie zijn het resultaat
van een aantal initiatieven dat is genomen om de resultaten van wetenschappelijk
onderzoek beter te kunnen benutten. Dit betrof zowel het in economische als
in maatschappelijke waarde omzetten van onderzoeksresultaten.Met enveloppemiddelen van het kabinet Balkenende 2 werd het programma
Technopartner gerealiseerd. In een brief aan de colleges van bestuur is nog
eens verhelderd welke taken universiteiten hebben bij valorisatie. Het Casimirprogramma
werd opgezet om de mobiliteit tussen bedrijfsleven en onderzoeksinstellingen
te bevorderen, en om het midden- en kleinbedrijf meer te laten investeren
in RenD werden de kennisvouchers in het leven geroepen. Het doorbreken van
de kennisparadox was ook een belangrijk argument om bij TNO en de GTI’s
te kiezen voor een vraaggestuurde programmering. Universiteiten en onderzoeksinstellingen
hebben valorisatie ter hand genomen1. Daarbij
is steeds meer het inzicht ontstaan dat valorisatie een specifieke expertise
en organisatie vereisen, en daaraan wordt nu gewerkt. Duidelijk is dat op
het terrein van valorisatie bij de universiteiten nog een flinke slag gemaakt
kan worden. Daarbij tekent het kabinet aan dat valorisatie voor een belangrijk
deel binnen de bedrijven zelf plaatsvindt en daar de meeste expertise aanwezig
is. De conclusie is dat de komende jaren het bevorderen van een sterke wisselwerking
tussen onderzoek en maatschappij, in het bijzonder het bedrijfsleven, een
belangrijk aandachtspunt zal blijven en een actief beleid van de overheid
zal vragen. Met het in werking treden van de smart mix vanaf 2007 zal
nog eens een stevige impuls worden gegeven aan waardecreatie op basis van
de resultaten van wetenschappelijk onderzoek.Van universiteiten vraagt het kabinet, zoals aangegeven in de brief aan
de Colleges van Bestuur (zie boven, Kamerstuk 29 338 nr. 30), om
aandacht te besteden aan de mogelijkheden tot het scheppen van synergie met
het bedrijfsleven en maatschappelijke partijen en de daaruit voortvloeiende
mogelijkheden tot economische en maatschappelijke valorisatie. Ook vraagt
het kabinet de universiteiten na te gaan welke mogelijkheden er zijn om de
onderzoeksagenda sterker af te stemmen op de R&D-agenda van het bedrijfsleven,
de innovatieagenda en maatschappelijke behoeften.De Commissie Dynamisering stelt dat de basis van valorisatie ligt in het
vastleggen van nieuwe kennis in octrooien. Universiteiten moeten dus wel op
dit vlak professionele kennis in huis hebben, dan wel toegang daartoe. Echter,
het daadwerkelijk valoriseren van nieuwe kennis vraagt meer dan octrooieren
en vergt specifieke expertise die vooral bij bedrijven en maatschappelijke
organisaties aanwezig is. Daarom ziet de Commissie Dynamisering vooral die
partijen als primair verantwoordelijk voor de uiteindelijke valorisatie van
kennis. VNO-NCW kan hierin het voortouw nemen. De Commissie stelt dat er sprake
moet zijn van tweerichtingsverkeer. Het is niet alleen een zaak van het aanbieden
van relevante kennis door universiteiten en onderzoeksgroepen, er zal ook
sprake moeten zijn van een duidelijke vraagarticulatie door bedrijven zelf.
De Commissie stelt zich daarbij voor dat VNO-NCW in dit proces het voortouw
zou kunnen nemen. De Commissie moedigt daarnaast bedrijven aan financieel
te investeren in structurele samenwerking met (para)universitair onderzoek
en om hun onderzoeksvragen meer te expliciteren. Een nauwere samenwerking tussen NWO en SenterNovem zou dit vergemakkelijken. Het werk van deze
beide organisaties zou daarom beter op elkaar moeten worden afgestemd.Het kabinet onderschrijft het belang voor valorisatie van een intensieve
samenwerking tussen NWO en SenterNovem en vindt dat de werkwijze, procedures
en beoordelingscriteria van beide organisaties zo veel mogelijk op elkaar
moeten worden afgestemd, rekening houdend met de verschillen in aansturing
en werkveld. Het kabinet juicht het ook toe als maatschappelijke partijen
en bedrijfsleven in de advies- en bestuursstructuur van NWO een grotere plaats
krijgen. Dit dient te worden verankerd in het in de NWO-wet verankerde Reglement
van NWO. Voorstellen moeten worden bezien in relatie tot de algemene ontwikkelingen
binnen de overheid met betrekking tot governance. Ook wil het kabinet de evaluatie
van NWO afwachten. Het kabinet onderschrijft het belang van betrokkenheid
van bedrijven bij de vraagarticulatie voor lange termijnonderzoek, maar dit
moet niet beperkt blijven tot VNO-NCW: ook SenterNovem en het midden- en kleinbedrijf
dienen betrokken te worden. In de uitvoering van de smart mix regeling wordt
verder ervaring opgedaan met nauwe en evenwichtige samenwerking tussen NWO
en SenterNovem.Het kabinet juicht toe dat NWO zich bij de keuze van thematische onderzoeksprogramma’s
(meer) wil laten leiden door maatschappelijke opgaven en daartoe samen met
departementen, bedrijfsleven en andere maatschappelijke organisaties programma’s
wil ontwikkelen. Het kabinet ziet een taak voor NWO bij kennisoverdracht.
Deze taak moet NWO wel vervullen in nauwe samenspraak met andere organisaties.
Het kabinet juicht toe dat NWO de samenwerking tussen wetenschappers en professionals
wil stimuleren.5. TransparantieDe Commissie Dynamisering acht een robuuste eerste geldstroom een belangrijke
voorwaarde voor universiteiten om kennis als vermogen te kunnen produceren.
Tegelijkertijd constateert de Commissie dat op dit moment geen goed zicht
bestaat op de bestedingen die de universiteiten doen uit de eerste geldstroom.
Zo is onvoldoende helder hoe de verdeling van middelen is over het primair
proces (onderwijs, onderzoek, kennisoverdracht) en de secundaire processen.De Commissie Dynamisering beveelt aan dat de geldstromen naar het universitaire
onderzoek meer transparant worden gemaakt, zowel vooraf als achteraf. De overheid
moet duidelijker aangeven wat de langjarige afspraken behelzen en hoe deze
doorwerken in de verdeling van de Strategische Overwegingen Component over
de universiteiten, en de universiteiten moeten hierover scherper verantwoording
afleggen aan de overheid.Voor die transparantie is wederzijds verdiend vertrouwen nodig. Immers, één
van de eerste observaties van de commissie Dynamisering is dat hun werk alleen
effectief kan zijn als iedere partij (overheid, universiteiten en bedrijven)
werkt aan het winnen van vertrouwen van elkaar. Universiteiten zouden een
eerste stap kunnen zetten door duidelijk te formuleren wat hun bijdrage is
aan de toekomst van Nederland door het ontwikkelen van lange termijnplannen.Het kabinet is het met de Commissie Dynamisering eens dat een robuuste
eerste geldstroom een belangrijke voorwaarde is voor universiteiten om kennis
als vermogen te kunnen produceren. Voor het kabinet is het belangrijk
dat er helderheid komt over de besteding van eerste geldstroom en dat wordt
nog belangrijker als er middelen vrij zouden komen voor de versterking van
de eerste geldstroom.De commissie gaat ook kort in op matching. Het kabinet heeft eerder in
reactie op een advies van de AWT aangegeven dat er geen generiek matchingprobleem
is, maar dat wel in individuele gevallen een probleem kan bestaan. Naar aanleiding
van het overleg met de Tweede Kamer heeft het kabinet toegezegd dit standpunt
nog eens te willen bezien en daartoe nader advies te zullen vragen aan de
Commissie Dynamisering. De Commissie zegt hierover dat universiteiten alleen
onderzoeksvoorstellen zouden moeten accepteren waarvan de matchingsverplichtingen
binnen hun profiel passen. Anders drukt het binnenhalen van externe gelden
te veel op de eerste geldstroom, en gaat die op aan de eigen bijdrage. Dan
loopt een goed scorende onderzoeksgroep tegen de eigen grenzen aan.Het kabinet is dit met de Commissie eens en constateert dat het advies
op dit punt overeen komt met het genoemde kabinetsstandpunt. Daarom zal het
kabinet deze aanbeveling van de Commissie onder de aandacht van de instellingen
brengen en daarover met de instellingen spreken in het kader van de beleidsrijke
dialoog. Verder constateert het kabinet dat meer inzicht in de individuele
gevallen waar matchingproblematiek aan de orde zou kunnen zijn, alleen mogelijk
is als er meer transparantie wordt gerealiseerd in de besteding van de eerste
geldstroom, zie hierna.Essentieel is daarbij tevens dat de kwaliteit en de resultaten van het
onderzoek transparant zijn. Om de kwaliteit van het onderzoek aan de universiteiten
te kunnen vaststellen, beschikt de overheid al over een breed spectrum van
instrumenten. De metingen in het Observatorium rapport bieden een veelheid
aan informatie over de kwaliteit van het Nederlandse onderzoek. Enkele jaren
geleden is een nieuwe systematiek voor kwaliteitszorg en visitaties ingevoerd
(Van Bemmel). De informatie over de kwaliteit van het onderzoek die daardoor
beschikbaar komt, dient zichtbaar te maken of en zo ja welke verschillen in
kwaliteit er tussen de universiteiten bestaan. Door het kabinet is bij het
Rathenau Instituut een nieuwe taak belegd, science system assessment, met
als doel het geven van betrouwbare informatie over (de prestaties van) het
wetenschapsbestel als geheel. Daarin kunnen te zijner tijd ook de boven bedoelde
gegevens over de besteding van de eerste geldstroom en de mogelijke kwaliteitsverschillen
een plaats krijgen. Overigens is een onderdeel van het nieuwe kwaliteitszorgsysteem
de zogenaamde meta-evaluatie, waarin wordt bezien of de universiteiten adequaat
omgaan met de resultaten van de kwaliteitsmetingen en zonodig aanbevelingen
aan de minister worden gedaan om maatregelen te treffen.Met betrekking tot de matchingproblematiek beveelt de Commissie Dynamisering
verder aan om de matchingverplichting van de Vernieuwingsimpuls te laten vallen
en daartoe extra middelen aan NWO ter beschikking te stellen. De vernieuwingsimpuls
is echter destijds nadrukkelijk gestart als een gemeenschappelijk initiatief
van de overheid, NWO en de universiteiten. Toen is afgesproken dat de universiteiten
een even grote bijdrage zouden leveren als de overheid, omdat het programma
juist ten goede komt aan de universiteiten. Het gaat hier dus niet om een
matchingverplichting in de gebruikelijke betekenis.6. Extra investeringenZowel de Commissie Dynamisering als NWO vragen om aanzienlijke extra investeringen
in wetenschappelijk onderzoek. De Commissie Dynamisering vraagt € 1
miljard aan extra investeringen, gelijk te verdelen over de eerste
en de tweede geldstroom. NWO vraagt een accres van € 433 miljoen.
Hierover kan dit kabinet geen uitspraken doen. Het kabinet wijst erop dat
voorgaande kabinetten stelselmatig generieke of specifieke bezuinigingsmaatregelen
hebben doorgevoerd die hebben geleid tot relatief kleinere budgetten voor
wetenschappelijk onderzoek. Dit kabinet (respectievelijk Balkenende 2) heeft
daarin verandering gebracht. Besloten is het wetenschappelijk onderzoek bij
bezuinigingen te ontzien en er is fors geïnvesteerd in wetenschappelijk
onderzoek. Naast de structurele middelen uit de kennisenveloppe die zijn ingezet
voor de smart mix (100 miljoen), het programma Technopartner (25 miljoen)
en het Deltaplan bèta/techniek (60 miljoen), zijn onder meer uit
de FES-middelen, extra investeringen van zeer aanzienlijke omvang gedaan:
de Bsik-middelen (805 miljoen), de middelen uit het Paasakkoord (359
miljoen), de middelen voor grootschalige faciliteiten (100 miljoen) en voor
toponderzoek en innovatie (141 miljoen) . Op Prinsjesdag zijn door het
kabinet nog verdere kennis investeringen van 310 miljoen uit het Fonds Economische
Structuur aangekondigd, terwijl voor nog eens drie onderwerpen (genomics,
klimaat en biomedical materials) nadere voorstellen kunnen worden ingediend
ter beoordeling aan de hand van de FES-criteria. Het totaal van de toekenningen
uit het Fonds Economische Structuur voor onderzoek door dit kabinet is daarmee
meer dan € 2 miljard. Voor de komende jaren is het bedrag dat jaarlijks
voor wetenschappelijk onderzoek beschikbaar is door de genoemde maatregelen
van het kabinet met meer dan een half miljard per jaar gestegen. Het kabinet
is van oordeel dat het daarmee een duidelijke trendbreuk heeft gerealiseerd,
wijst erop dat Nederland al eerder de Lissabon-doelstellingen heeft onderschreven,
en is van oordeel dat de gerealiseerde extra investeringen recht doen aan
deze doelstelling.XNoot1Jongbloed, B. e.a., Research prestatiemeting: een internationale vergelijking,
Beleidsgerichte studies Hoger onderwijs en Wetenschappelijk onderzoek, nr. 113,
Den Haag, juni 2005.XNoot1Zie «Onderzoek van waarde», activiteiten van universiteiten
gericht op kennisvalorisatie, VSNU, december 2005. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29338-52.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl