Vaststelling begroting van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2007; Verslag houdende een lijst van vragen en antwoorden
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30800-V, nr. 7

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

19-10-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

30800-V nr. 7

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamBeantwoording schriftelijke vragen begroting Buitenlandse
Zaken12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940414243444546474849505152535455565758596061 en 6362646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127 en 128129130131132133134135136137138Survival rate to grade 5 – Female (%)139140141142143144145146147148149150151152OVERZICHT153154155156157158159160161162163164165166Vraag 167168169170171172173174175176177178179180181182183184
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30800-VToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 216 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 800 VVaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Buitenlandse
Zaken (V) voor het jaar 2007nr. 7VERSLAG HOUDENDE EEN LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 17 oktober 2006De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken1,
belast met het voorbereidend onderzoek van dit voorstel van wet, heeft de
eer verslag uit te brengen in de vorm van een lijst van vragen met de daarop
gegeven antwoorden over de begroting van Buitenlandse Zaken.De voorzitter van de commissie,Van AartsenDe griffier van de commissie,Van OortBeantwoording schriftelijke vragen begroting Buitenlandse
Zaken1Kan de regering een overzicht geven van de bijdragen
aan alle partnerlanden, met daarin opgenomen de bijdragen in het voorgaande
jaar en de prognose voor het komende jaar en de kanalen waarlangs de financiering
loopt?In bijgaand overzicht treft u de bijdragen aan alle partnerlanden aan,
inclusief macrosteun. De uitgaven worden grotendeels gedaan via de ambassades,
en deels via Silent Partnerships. Uiteraard kunnen
deze cijfers nog wijzigen naar aanleiding van nieuwe ontwikkelingen.Uitgaven 20062007Afghanistan53 050 00027 400 000Albanië5 810 0005 810 000Armenië6 115 0005 915 000Bangladesh48 281 00059 231 000Benin17 394 00025 191 000Bolivia37 150 00048 650 000 Bosnië & Herzegovina14 700 00014 700 000 Burkina Faso46 907 00049 785 000Colombia18 050 00014 449 000Egypte10 246 00016 300 000Eritrea1 300 0004 300 000Ethiopië25 845 00025 768 000Georgië6 149 0006 203 000Ghana60 570 00062 450 000Guatemala14 500 00014 850 000Indonesië93 500 00088 300 000Jemen22 090 00022 053 000 Kaap Verdie9 400 0009 075 000Kenia5 493 0006 993 000Macedonië20 750 00018 050 000Mali47 711 00051 411 000Moldavië3 455 0005 401 000Mongolië5 698 0007 500 000Mozambique46 080 00058 350 000Nicaragua27 500 00029 929 000Oeganda29 035 00037 310 000Pakistan24 990 00038 525 000 Palestijnse Autoriteiten20 378 00020 378 000Rwanda15 240 00017 400 000Senegal20 850 00034 950 000 Sri Lanka9 236 00011 093 000Suriname31 487 00039 934 000Tanzania59 379 00072 508 000Vietnam47 300 00050 300 000Zambia38 888 00051 048 000 Zuid Afrika32 750 00038 600 0002Kan de regering een overzicht geven van de bij het
Ministerie van Buitenlandse Zaken aanwezige expertise op OS-terrein (zowel
in Den Haag als bij de posten), de ontwikkeling daarvan in de afgelopen jaren
en de verhouding tot de uitgezette middelen?Sinds de sectorale benadering intrede heeft gedaan binnen de ontwikkelingssamenwerking
is de OS-expertise op het departement en op posten aan een veranderingsproces
onderhevig. Voorheen was er bij projectuitvoering veel vakspecialistische
kennis aanwezig. De expertise en kennisbehoefte ontwikkelen zich nu meer van
projectuitvoering naar beleidsvorming en -ondersteuning. Dit vergt naast themakennis
ook veel kennis op het gebied van bijvoorbeeld macro-economie, beheer van
openbare financiën en institutionele ontwikkeling.Om bestaande expertise binnen- en buitenshuis beter te benutten wordt
nu veel aandacht besteed aan verbetering van kennismanagement. Er is recentelijk
een traject gestart om het departement een meer lerende organisatie te laten
zijn, Dit raakt tevens evaluatiebeleid, trainingsbeleid, «management
for development results» en het nieuwe onderzoeksbeleid. Ook worden
de banden met wetenschappers en andere deskundigen op OS-terrein aangehaald.
Daarnaast beraden wij ons ministeriebreed op de benodigde kennis voor BZ/OS
op de middellange termijn en op de manieren om in die kennis te voorzien (o.a.
via de oprichting van een «kenniskamer»). Bovendien zijn er diverse
trainingsprogramma’s op het terrein van OS ontwikkeld, en worden ambassades
en directies ondersteund op specifieke leerbehoeften.Overigens is er steeds meer sprake van een overlap tussen OS- en algemene
BZ-expertise. In bestuurlijk opzicht: een aantal directies verricht zowel
taken voor de minister van Buitenlandse Zaken als voor de minister voor Ontwikkelingssamenwerking.
In inhoudelijk opzicht: steeds meer beleidsterreinen, zoals bijvoorbeeld conflictpreventie
en HIV/AIDS-beleid, vragen zowel een OS- als een traditioneel BZ-instrumentarium.
Bovendien qua competenties van medewerkers: ook OS-taken vragen steeds meer
om traditionele BZ-competenties als diplomatie, onderhandelen en netwerken.Hoewel het door de geïntegreerde benadering niet mogelijk is om hele
harde cijfers te geven over personele aantallen werkzaam voor ontwikkelingssamenwerking,
is bij dichte benadering wel altijd geconstateerd bij de peer reviews van
de OESO/DAC dat het aantal OS-medewerkers laag is ten opzichte van het programma.
Ook uit een internationale vergelijking tussen verschillende donoren zoals
gepresenteerd in de «EU-Donor atlas» blijkt dat Nederland op dit
gebied koploper is.3Welke lessen trekt de regering uit het verloop van
de oorlog in Irak en de huidige crisissituatie? Kwalificeert u de huidige
situatie als een burgeroorlog? Zo nee, waarom niet?Irak wordt in toenemende mate geconfronteerd met sektarisch geweld. De
leiders van de verschillende politieke, etnische en religieuze groeperingen
zijn echter nog steeds gecommitteerd aan het politieke proces. Zo kreeg recent
het vier-stappen plan van de Irakese premier Al-Maliki ter bestrijding van
het sektarisch geweld in Bagdad de steun van het parlement. De huidige situatie
kan derhalve niet als een burgeroorlog worden gekwalificeerd. Om een uitweg
te vinden uit de huidige crisissituatie is naast de inzet van leger en politie
het essentieel dat het politieke proces verdere voortgang maakt. Met het aantreden
van een regering van nationale eenheid – waarin alle belangrijke groeperingen
zijn vertegenwoordigd – is deze zomer een belangrijke stap gezet. Het
gaat er nu om het momentum te behouden.Een belangrijke les die de internationale gemeenschap, met inbegrip van
de VS, heeft getrokken uit de eerste periode na de militaire interventie in
Irak, is dat de Iraakse veiligheidsstructuren te snel zijn ontmanteld. De
internationale gemeenschap, waaronder Nederland, heeft in voorbije jaren op
diverse wijzen bijgedragen aan de opbouw van de Iraakse veiligheidssector
(zie ook het antwoord op vraag 5).4Welk beleid voert de regering om de politieke inhoud
en doelstellingen van vredesoperaties gerealiseerd te krijgen in Afghanistan
in de contacten met VN, EU, het werk van de politiek adviseur (POLAD) en interventies
bij buurlanden?ISAF (International Security Assistance Force) opereert in Afghanistan
met een mandaat van de VN veiligheidsraad. Bij de uitvoering van de stabilisatiemissie
voert ISAF een geïntegreerd beleid waarbij buitenlandspolitieke-, OS-
en militaire instrumenten gecoördineerd worden ingezet. De VN en de EU
zijn vooral actief op de eerste twee sporen (diplomatiek en wederopbouw).
De Nederlandse ambassade in Kaboel stemt nauw af met de UN Assistance Mission
in Afghanistan, ondermeer in de Policy Action Group inzake Zuid-Afghanistan.
Nederland steunt ook een aantal projecten van VN-organisaties, die bijdragen
aan het welslagen van de vredesoperatie, zoals het ontwapeningsprogramma van
UNDP.De Nederlandse regering heeft met succes ingezet op versterking van de
EU inspanningen in Afghanistan. Zo zal de Europese Commissie 10 miljoen euro
ter beschikking stellen voor activiteiten van Provincial Reconstruction Teams
van EU-lidstaten. Nederland moedigt eveneens de VN aan om een sterkere rol
te spelen op het gebied van donorcoördinatie in Afghanistan, alsmede
op een aantal specifieke terreinen, zoals de rechtsstaat, justitiële
hervormingen, goed bestuur en drugsbestrijding.Het succes van ISAF is mede afhankelijk van goede samenwerking tussen
Afghanistan en zijn buurlanden, in het bijzonder Pakistan. Nederland, de VN
en de internationale gemeenschap spannen zich in om de dialoog tussen beide
landen te intensiveren en de samenwerking tussen Kaboel en Islamabad op het
gebied van terrorismebestrijding te versterken.De POLAD vervult een essentiële functie in het onderhouden van contacten
met het provinciale gezag in Uruzgan, het adviseren van de militaire leiding
van de missies en het analyseren van politieke ontwikkelingen. De POLAD-functie
is niet meer weg te denken uit een geïntegreerde stabilisatiemissie.5Hoe beoordeelt de regering het verloop van de strijd
tegen het terrorisme in het licht van conclusies van Amerikaanse inlichtingendiensten
dat de Amerikaanse aanwezigheid in Irak de aanwas van terroristische strijders
heeft vergroot? Indien de regering deze conclusies deelt, wil de regering
er bij de Amerikaanse regering op aandringen de troepen uit Irak terug te
trekken?Internationaal terrorisme is een wereldwijd fenomeen dat zich niet uitsluitend
in Irak voordoet, of alleen zijn oorsprong vindt in de strijd in Irak. De
Amerikaanse inlichtingendiensten identificeren Irak als één
van vier factoren die ten grondslag liggen aan de verspreiding van het wereldwijd
jihadimse. Irak is, zowel in de ogen van de VS als van verschillende jihadistische
terroristische organisaties, wel een belangrijk strijdtoneel geworden. Het
conflict heeft mede daardoor een wervende werking en biedt een platform voor
jihadisten om brede aandacht op zich gericht te krijgen. Het huidige geweld
daar is echter niet in hoofdzaak afkomstig van buitenlandse Jihadisten. Met
name het sektarisch geweld, veroorzaakt door sjiitische en soennitische groeperingen,
is de laatste maanden sterk gestegen. De veiligheidssituatie in Irak blijft
onverminderd een grote zorg, aangezien deze haar weerslag heeft op het proces
van politieke, economische en sociale wederopbouw. De regering is van mening
dat het geweld in Irak onder meer bestreden kan worden door goede samenwerking
tussen de internationale gemeenschap en de Iraakse autoriteiten, onder meer
bij het opbouwen van een effectieve veiligheidssector. Daarom draagt Nederland
bij aan de NAVO trainingsmissie voor de Iraakse veiligheidssector en heeft
Nederland in EU-kader een forse bijdrage geleverd aan de opleiding van hooggeplaatste
Irakezen uit de justitiële sector. Het is aan de Iraakse regering om
beslissingen te nemen over tijdstip en fasering van de terugtrekking van Amerikaanse
en andere buitenlandse troepen.6Deelt de regering de kritiek van in Afghanistan werkzame
NGO’s, zoals Health Net (Argos, Radio 1 vrijdag 22 september) op
de werkwijze van de Nederlandse krijgsmacht in met name Uruzgan en ook elders
in Zuid-Afghanistan? Zo ja, op welke wijze gaat de regering op die kritiek
in?De regering deelt deze kritiek niet. De regering heeft in verschillende
brieven aan uw Kamer aangegeven hoe aan de Nederlandse werkwijze in Uruzgan
en Zuid-Afghanistan invulling wordt gegeven. Onderdeel van die visie is dat
de werkwijze geïntegreerd is, waarbij ook een rol aan civiele partners,
zoals NGO’s, is toebedacht.Mede op grond van de ervaringen in Baghlan, heeft de regering met betrekking
tot Uruzgan vanaf de voorbereidingsfase de mogelijkheden voor samenwerking
met NGO’s op transparante wijze onderzocht. Op dat moment waren slechts
weinig (Nederlandse) NGO’s direct of via partnerorganisaties actief
in Uruzgan.Voor overleg met de NGO’s is dit voorjaar het Afghanistan Wederopbouw
Platform opgericht (deelname vanuit Buitenlandse Zaken en Defensie). In dit
Platform wordt onderzocht hoe overheid en NGO’s elkaar maximaal kunnen
ondersteunen, met respect voor de verschillende mandaten van beide zijden.Al voor 1 augustus 2006 (de aanvangsdatum van het PRT) is € 1
mln uit OS-fondsen ter beschikking gesteld voor «quick and visible projects»
ter uitvoering door NGO’s. Ook Nederlandse NGO’s konden voorstellen
indienen voor uitvoering van dergelijke kleine projecten door Afghaanse partnerorganisaties.
Dit budget is inmiddels grotendeels gecommitteerd voor activiteiten door lokaal
actieve NGO’s, zoals de aanleg van kleinere wegen en bruggen, irrigatiewerken
en waterputten. Ten slotte is voor langduriger en meer structurele (weder)opbouw
nog tot € 9 miljoen beschikbaar, afhankelijk van de behoefte.7Overweegt de regering van Irak de in Ashraf verblijvende
Iraanse vluchtelingen die tot de organisatie Moejaheddin Khalk behoren, Irak
uit te zetten? Wat is de reden voor deze eventuele uitzetting en is bekend
waarheen zij worden gestuurd? Is het naar de opvatting van de regering terecht
dat zij Irak zouden moeten verlaten?In de brief die ik uw Kamer op 15 maart jl. toezond over de «rol
van de MKO in de Iraanse oppositie en positie van de MKO buiten Iran»,
heb ik uiteengezet dat: de coalitietroepen de MKO’ers in Irak hebben
ontwapend en onder toezicht hebben gesteld; de Iraakse regering wil dat de
MKO’ers het land verlaten; enige honderden MKO’ers gebruik hebben
gemaakt van een door Iran aangeboden amnestie en voorts dat aan de MKO-leden
in kamp Ashraf de status van «protected persons» in de zin van
de Geneefse Conventie is verleend. In de omschreven situatie is voor zover
bekend geen verandering opgetreden.8Op welke manier worden activiteiten van civiele en
militaire actoren in het veld in Afghanistan, Soedan en Congo gecoördineerd
om tot een geïntegreerde aanpak te komen?Bij de uitvoering van de stabilisatiemissie in Afghanistan voert ISAF
een geïntegreerd beleid waarbij buitenlandspolitieke, OS en militaire
instrumenten gecoördineerd worden ingezet. Ter operationalisatie hiervan
heeft Nederland voor Uruzgan een richtinggevend document uitgewerkt voor alle activiteiten. Ten behoeve van de civiele component zijn in Uruzgan
een Polad (politiek adviseur), OSAD (ontwikkelingsadviseur) en OSTAD (tribaal
adviseur) aangesteld. Zij werken geïntegreerd samen met de militaire
commandanten. De NL commandant heeft de beschikking over«CIMIC»
fondsen voor onder meer «hearts and minds» projecten. Daarnaast
zijn er OS-fondsen voor «snelle en zichtbare» activiteiten en
voor meer langdurige en duurzame (weder)opbouwactiviteiten. Tevens kunnen
middelen uit het Stabiliteitsfonds worden ingezet.Op nationaal niveau vindt afstemming van de militaire en civiele inzet
in het zuiden plaats in de «Policy Action Group» onder leiding
van President Karzai. Dit is een beleidsadviserend orgaan waarin de VN, de
voornaamste troepenleverende landen in Zuid-Afghanistan (zoals Nederland)
en de ISAF-commandant zitting hebben.In Soedan worden buitenlandspolitieke, OS en militaire instrumenten gecoördineerd
ingezet om de uitvoering van de Comprehensive Peace Agrement (CPA) te ondersteunen.
Naast quick impact en lange termijn wederopbouw activiteiten vanuit het door
de Wereldbank geleide Multi Donor Trust Fund, heeft NL 28 militairen ingezet
ter ondersteuning van UNMIS. Hieronder bevinden zich 15 politiefunctionarissen
die helpen de capaciteiten van de Zuid-Soedanese politiemacht op te bouwen.
In Darfur wordt de AU vredesmissie AMIS vanuit het Stabiliteitsfonds financieel
ondersteund. Verder stelt NL zich actief op in het wederopbouwproces.Ook in de DRC investeert Nederland in vrede en veiligheid. Zo draagt Nederland
al een aantal jaren fors bij aan het MDRP programma in de Grote Meren regio,
dat o.a. in de DRC met assistentie vanuit Defensie voormalige rebellen demobiliseert
en re-integreert in de maatschappij. Daarnaast levert NL een grote financiële
bijdrage aan de organisatie van de verkiezingen en zet het militaire expertise
in ten behoeve van de hervorming van de Congolese veiligheidssector. Nederland
levert bijdragen aan EUFOR en MONUC.Voorts dringt NL in Brussel aan op een zo geïntegreerd en effectief
mogelijke inzet van het hele palet aan instrumenten van de EU ten behoeve
van vrede, veiligheid en ontwikkeling. Tevens zet NL zich hierbij nadrukkelijk
in om samenwerking tussen de EU, NAVO en de VN te bevorderen.9Kan de regering de laatste stand van zaken met betrekking
tot de concrete bijdragen aan het rotatieschema van respectievelijk de NRF
en de EU Battlegroups weergeven? Wat dragen de afzonderlijke lidstaten, Nederland
in het bijzonder, concreet bij in de komende jaren? Kan de regering inzicht
geven in de kosten die verbonden zijn aan de Nederlandse bijdrage aan respectievelijk
de NRF en de EU Battlegroups?Voor de NRF en de EU Battlegroups zijn concepten ontwikkeld die in militaire
formaties zijn vertaald. In het geval van de NRF dragen de bondgenoten naar
vermogen bij aan de invulling daarvan. Op dit moment wordt gewerkt aan de
invulling van de NRF 8, 9 en 10. Bij brieven d.d. 26 april 2005 en 19 januari
2006 is de Tweede Kamer geïnformeerd over de NL bijdrage aan NRF 7 tot
en met NRF 10. Daarin hebben zich sindsdien geen wijzigingen voorgedaan. In
het geval van de EU Battlegroups bundelen groepen lidstaten in de meeste gevallen
hun krachten. Nederland, Finland en Duitsland zullen in de eerste helft van
2007 een EU Battlegroup vormen. Bij brief d.d. 4 november 2005 is de
Tweede Kamer op de hoogte gebracht van de NL bijdrage. Deze omvat een personele
bijdrage aan het uitzendbare hoofdkwartier, een bijdrage aan het logistieke
bataljon (waaronder een genie eenheid), een ISTAR eenheid, een infanterie
compagnie en een medische taakgroep. De totale NL bijdrage bedraagt ongeveer
750 militairen van de in totaal ongeveer 2000 militairen, exclusief de bijdrage
voor nationale ondersteuning. In de eerste helft van 2010 zal NL samen met
het VK een Battlegroup vormen. Op het moment dat NL zijn concrete bijdrage
aan deze Battlegroup zal toewijzen, zal de regering de Tweede Kamer daarvan
op de hoogte stellen.De kosten verbonden aan het gereedmaken en -houden van capaciteiten voor
NRF en EU Battlegroups, zijn niet apart inzichtelijk te maken. Over de kosten
van de daadwerkelijke inzet van de bijdrage zullen pas op het moment waarop
tot inzet wordt besloten schattingen kunnen worden gedaan. In beginsel worden
de kosten van de inzet bestreden uit de HGIS middelen.10Kan de regering aangeven op welke terreinen van energiebeleid
de EU al wel voldoende met één mond spreekt en op welke niet?
Waar ziet de regering mogelijkheden om de Europese eensgezindheid te vergroten?
Wat zijn volgens de regering de consequenties van het beleid van China, dat
tal van lucratieve oliecontracten met diverse landen afsluit zonder te letten
op mensenrechten of goed bestuur, voor de energieleveringszekerheid in Europa?In algemene zin kan gesteld worden dat de Unie in ieder geval als eenheid
optrekt waar het gaat om onderwerpen die gerelateerd zijn aan de interne energiemarkt,
zoals bijvoorbeeld bij het Verdrag inzake de Energiegemeenschap, en aan milieubescherming,
zoals bij onderhandelingen over internationaal klimaatbeleid. De Europese
samenwerking kan versterkt worden in de relaties met belangrijke energieleveranciers,
waar bilaterale en Europese activiteiten nog beter op elkaar afgestemd kunnen
worden.De Chinese energievraag heeft op dit moment geen grote directe gevolgen
voor de Europese energievoorzieningszekerheid. Op termijn kan dat wel sterker
het geval zijn, ook al omdat elke geoormerkte stroom olie of gas die niet
op de wereldmarkt komt, van invloed zal zijn op wat vrijelijk verhandeld kan
worden. Hierover wordt voornamelijk via het EU-kanaal de dialoog met China
aangegaan. De EU heeft sinds 1994 een energiedialoog met China, waarin bilaterale
technische samenwerking centraal staat. In deze dialoog worden ook onderwerpen
als voorzieningszekerheid en duurzame ontwikkeling besproken. De EU spreekt
China bij deze gelegenheden aan op zijn verantwoordelijkheden als wereldspeler,
en spoort het land aan om de invloed die het door zijn economische activiteiten
heeft ten goede aan te wenden. Deze onderwerpen zijn ook aan de orde gekomen
tijdens de negende EU-China top, die op 9 september in Helsinki plaatsvond.
Tijdens deze Top is afgesproken dat de dialoog en de samenwerking tussen de
EU en China m.b.t. energie en energievoorzieningszekerheid zal worden versterkt.11Kan de regering nader aanduiden welke rol zij weggelegd
ziet voor de NAVO op het terrein van energiebeleid? Gaat het alleen om de
beveiliging van energietransportroutes, of is er meer te noemen? In hoeverre
en in welke landen is de NAVO hier al concreet mee bezig?In de Notitie Energievoorzieningszekerheid en Buitenlands Beleid die de
regering op 24 mei aan de Kamer heeft gezonden (Kamerstuk 29 023,
nr. 26) is uiteen gezet dat voor de NAVO een aantal invalshoeken ten aanzien
van energievoorzieningszekerheid potentieel relevant is. Deze vloeien voort
uit de rol die de regering voor de NAVO ziet als brede veiligheidsorganisatie
en als forum voor politieke consultatie over strategische vraagstukken op
veiligheidsterrein. Potentiële rollen zijn er, naast politieke consultatie
in de Noord-Atlantische Raad, op het gebied van het leveren van een bijdrage
aan stabiliteit en veiligheid buiten het verdragsgebied, bijvoorbeeld via
operaties. De NAVO zou eveneens een rol kunnen spelen door middel van haar
talrijke partnerschappen. Ook is er de eventuele inzet van middelen ten behoeve
van de beveiliging van aanvoerroutes en infrastructuur. De discussie
over dit alles in de NAVO verkeert in een pril stadium en er zijn nog geen
concrete activiteiten of planningsopdrachten uit voortgevloeid. Overigens
behoren het beveiligen van vitale infrastructuur en transportroutes ook nu
reeds tot de kerntaken van de NAVO.12In hoeverre en op welke wijze spelen sociale gerechtigheid
en verdelende rechtvaardigheid een rol als morele uitgangspunten van beleid.Sociale gerechtigheid is inderdaad het morele uitgangspunt van de beleidsnotitie
Aan Elkaar Verplicht. Dat komt tot uiting in de wijze waarop partnerlanden
zijn gekozen en in de programma’s die in die landen worden gefinancierd.
De keuze van partnerlanden zijn in de AEV uiteengezet. De programma’s
in deze landen zijn gericht op economische groei, op armoedebestrijding en
op een rechtvaardige verdeling van inkomen.De relatie met partnerlanden wordt als een wederkerig partnerschap beschouwd
waarbij beide partijen op voet van gelijkwaardigheid ieder hun verantwoordelijkheid
nemen. In de beleidsdialoog met de overheden van partnerlanden staan de resultaten
van hun armoedebestrijdingsbeleid (de zgn. poverty reduction strategy (PRS))
centraal. Van de overheden van die partnerlanden wordt verwacht dat zijzelf
ook zoveel mogelijk doen om de armoede te verlichten en het nationaal inkomen
rechtvaardig verdelen. De rol van de donor is slechts het financieel ondersteunen
van een armoedebeleid waar de overheid voor verantwoordelijk is.Programma’s in zogenoemde «fragiele» landen worden eveneens
gesteund. Dat zijn landen die dreigen af te glijden naar conflict of die net
uit een conflict omhoog krabbelen. Dergelijke landen zijn (nog) niet in staat
zelfstandig een armoedebeleid te voeren. De eerste levensbehoeften zijn dan
het opstarten van primaire dienstverlening en de wederopbouw van infrastructuur.
Uit oogpunt van sociale gerechtigheid mag de bevolking niet de dupe worden
van een grensconflict of burgeroorlog die boven hun hoofden wordt gevoerd.Ontwikkelingssamenwerking wordt niet alleen door overheden mogelijk gemaakt.
Ook andere partijen dragen hun steentje bij. Maatschappelijke groeperingen
(zoals de medefinancieringsorganisaties (MFO’s)) kunnen groepen bereiken
aan de onderkant van de samenleving waar een overheid geen bereik heeft. Het
bedrijfsleven is ook een belangrijke speler. Allereerst om zaken te doen in
onze partnerlanden, maar ook door partnerschappen aan te gaan met maatschappelijke
groeperingen om kennis en financiële middelen te delen. Het is belangrijk
dat alle spelers in de samenleving zich verantwoordelijk voelen voor het bereiken
van een rechtvaardige wereld.13Is de regering van mening dat er sprake is van een
nieuw verdrag indien de catalogus van grondrechten uit het Constitutionele
Verdrag wordt geschrapt? Bent u bereid een dergelijk nieuw verdrag te ratificeren
zonder dat daaraan een referendum vooraf gaat?Elke wijziging van de verdragstekst in het ontwerp-Grondwettelijk Verdrag
levert een nieuw verdrag op. Een nieuw verdrag dat opnieuw door de EU-regeringsleiders
en staatshoofden ondertekend zou moeten worden en bovendien op grond van artikel
48 van het EU-Verdrag door alle lidstaten zal moeten worden geratificeerd,
omdat het een herziening van de huidige verdragen is. Een verdrag waaruit
alleen de catalogus grondrechten wordt geschrapt, schiet voor Nederland hoe
dan ook tekort. Dat zou te weinig recht doen aan de uitkomst van de bezinning
over Europa in Nederland, waarover uw Kamer is geïnformeerd
per brief van 19 mei 2006. De vraag of in Nederland een nieuw verdrag
aan een referendum moet worden onderworpen, kan niet door het huidige kabinet
worden beantwoord. Immers, op zijn vroegst zal de Europese Raad van juni 2007
een besluit nemen of zal worden onderhandeld over een nieuw verdrag.14Is de regering bereid om, ter voorbereiding op de consultaties
onder Duits voorzitterschap, met de Tweede Kamer te delen welke minimumeisen
zij stelt aan een toekomstig Europees verdrag, institutioneel en beleidsmatig?
Welke concrete Nederlandse belangen laat de regering bij het bepalen van die
eisen meewegen?Het kabinet heeft in zijn analyse van de bezinningsperiode over de toekomst
van Europa, uw Kamer toegegaan op 19 mei 2006, aangegeven dat een verdragswijziging
op termijn nodig is om het goede functioneren van de EU te waarborgen. Daarbij
is nadrukkelijk stilgestaan bij de beleidsmatige verbeteringen die het kabinet
nastreeft op het gebied van o.a. veiligheid, energie, asiel- en migratiebeleid.
U vindt daar de wensen die het kabinet met uw Kamer heeft gedeeld. In deze
brief vindt u ook enkele overwegingen van het kabinet ten aanzien van de gewenste
institutionele verbeteringen van de EU, zoals het versterken van de democratische
legitimiteit daarvan. Sleutelbegrippen zijn hier subsidiariteit, openbaarheid
en betrokkenheid van nationale parlementen. Deze boodschap wordt door het
kabinet in Europa uitgedragen.15Met welke landen in de EU probeert Nederland gelegenheidscoalities
te sluiten teneinde het EU-beleid te veranderen als het gaat om het wapenembargo
China, de mensenrechten in Papua, de verlaging van de landbouwuitgaven en
exportsubsidies, en de vergemeenschappelijking van het energiebeleid?Nederland streeft ernaar alle mogelijkheden tot samenwerking met andere
lidstaten te benutten. Coalities kunnen wisselen al naar gelang het specifieke
punt waarover wordt onderhandeld.16Hoe evalueert de regering het werk van de Permanente
Vertegenwoordiging in Brussel en de samenwerking tussen ministers om te komen
tot een geïntegreerde Europese aanpak?In de brief van 23 mei 2006 aan de Tweede Kamer zet het kabinet zijn
standpunt uiteen naar aanleiding van het advies van de Raad van State over
de gevolgen van de EU voor de Nederlandse staatsinstellingen. Dit standpunt
gaat onder meer in op vraagstukken betreffende de politieke coördinatie
van EU-aangelegenheden en de uit het standpunt vloeiende maatregelen hebben
geleid tot een verdere verbetering van de geïntegreerde Europese aanpak.
Op 12 september jl. hebben wij hierover met elkaar ter gelegenheid van
een Algemeen Overleg van gedachten gewisseld.Het rapport van 7 mei 2005 van de Gemengde Commissie «Sturing
EU aangelegenheden» (Van Voorst) bevat onder meer enkele aanbevelingen
gericht op het verder versterken van de greep van de Permanente Vertegenwoordiging
bij de EU op het voortraject van EU-regelgeving. Deze aanbevelingen worden
thans ter hand genomen.17«Welke economische effecten kunnen worden verwacht
indien het Europees landbouwbeleid wordt hervormd en lidstaten
mogelijk overgaan op cofinanciering van het landbouwbeleid?»Nederland richt zich bij de hervorming van het landbouwbeleid op de afbouw
van prijssteun en productie-gekoppelde steun. Dit moet leiden tot een vermindering
van de allocatieverstorende werking van landbouwsubsidies, wat kan bijdragen
aan een stijging van de welvaart in de EU. De economische effecten van de
eventuele introductie van cofinanciering hangen af van de wijze waarop cofinanciering
wordt ingezet. Pas als cofinanciering leidt tot een verandering van de omvang
of een verschuiving van de middelen is een economisch effect te verwachten.18Is de regering van mening dat Nederland in de toekomst
aanspraak moet maken op Europese structuurfondsen? Wat zou het effect zijn
op de Nederlandse nettopositie als gestopt wordt met het rondpompen van geld
uit de structuurfondsen tussen de rijke lidstaten (EU-15) en dit geld volledig
wordt ingezet als pre-toetredingssteun en om de nieuwe lidstaten uit Oost-Europa
te ondersteunen in hun ontwikkeling? Welk effect zal zo’n maatregel
hebben op de economische situatie in de nieuwe lidstaten uit Oost-Europa en
de toekomstige migratiestroom uit deze landen naar Nederland?Nederland is steeds van mening geweest, ook gedurende de laatste onderhandelingen
over de Financiële Perspectieven, dat de structuurfondsen bestemd zijn
voor de minst welvarende lidstaten, met name in de nieuwe lidstaten, en niet
voor de welvarende. Wanneer al het geld van de structuurfondsen dat nu naar
de relatief welvarende lidstaten gaat, naar de nieuwe lidstaten zou gaan,
betekent dit een verslechtering van de Nederlandse nettopositie. Immers, Nederland
blijft evenveel betalen, terwijl het minder geld ontvangt.In de praktijk zal zo’n volledige allocatie van fondsen van de oude
naar de nieuwe lidstaten niet mogelijk zijn, omdat is afgesproken dat lidstaten
niet meer structuurfondsen kunnen ontvangen dan 4 procent van hun BBP. Dit
in verband met de absorptiecapaciteit van een land. De meeste nieuwe lidstaten
ontvangen nu al bijna 4 procent van hun BBP aan structuurfondsen. Een opvulling
tot de maximale 4 procent zal voor de nieuwe lidstaten dus een gering economisch
effect hebben. Het ligt ook niet voor de hand om een verband te leggen tussen
inkomsten uit structuur- en cohesiebeleid en migratiestromen.Afschaffing van de structuurfondsen voor de rijke lidstaten en een verdere
verhoging van de structuurfondsen voor de nieuwe lidstaten tot de voornoemde
4 procent BBP zou een sterke verbetering van de Nederlandse nettopositie betekenen.
Een dergelijke maatregel voorziet nl. in 150 miljard Euro minder aan structuurfondsen
voor de welvarende lidstaten tegenover 15 miljard Euro meer structuurfondsen
naar de nieuwe lidstaten.19Welke stappen zal de regering zetten om het vredesproces
in het Midden-Oosten te stimuleren?De inspanningen van Nederland en de EU zijn gericht op het bevorderen
van spoedige besprekingen tussen premier Olmert en president Abbas op basis
van de Routekaart. Daartoe zal bij beide partijen aangedrongen blijven worden
op het nemen van maatregelen op korte termijn die bijdragen aan een herstel
van wederzijds vertrouwen. Het betreft onder meer vrijlating van de gevangen
Israëlische militair en beëindiging van raketbeschietingen door
Palestijnen. Israël zou Palestijns personen- en goederenverkeer moeten
faciliteren, betaling van ingehouden Palestijnse belastinggelden
moeten hervatten en gevangen Palestijnse ministers en parlementariërs
dienen vrij te laten. Deze maatregelen zijn tevens van belang om de positie
van president Abbas ten aanzien van Hamas te versterken. De pogingen van Abbas
met Hamas een nationale eenheidsregering te vormen zijn in hoge mate bepalend
voor eventuele voortgang in het vredesproces; de laatste berichten hierover
zijn overigens bepaald niet hoopgevend. Nederland en de EU, mede in het kader
van het Kwartet, steunen de Palestijnse president ter zake met als doel dat
het programma van een dergelijke regering tegemoet zal komen, ook in de uitvoering,
aan de drie Kwartet-beginselen.20Is de regering van mening dat Roemenie en Bulgarije
volledig moeten voldoen aan alle gestelde voorwaarden als zij per 1 januari
2007 willen toetreden tot de EU? Is de regering van mening dat Roemenië
en Bulgarije volledig voldoen aan alle gestelde voorwaarden? Is de regering
van mening dat toetreding van (een van) beide landen uitgesteld moet worden
tot 1 januari 2008.In haar recente voortgangsrapportage heeft de Commissie geconcludeerd
dat beide landen voldoende voorbereid zijn om op 1 januari 2007 aan de
verplichtingen van het lidmaatschap te kunnen voldoen. Tegelijkertijd concludeert
de Commissie dat, hoewel veel van de openstaande punten uit het vorige voortgangsrapport
inmiddels zijn geadresseerd, meer werk moet worden verzet en meer concrete
resultaten nodig zijn. De Commissie wijst op de beschikbare instrumenten in
het acquis en het Toetredingsverdrag, waarmee het goed functioneren van de
Unie, ook na toetreding van Bulgarije en Roemenië, gewaarborgd kan worden.
De Commissie heeft tevens aangegeven hoe zij deze wil inzetten, bij toetreding
en daarna.In het licht van de bevindingen van de Commissie omtrent de voortgang
in de hervormingsprocessen van beide landen, onderschrijft de regering de
conclusies van de Commissie. De regering merkt daarbij op dat formeel gezien
besluitvorming over uitstel tot 1 januari 2008 door de Raad niet meer
aan de orde is, aangezien de Commissie geen aanbeveling tot uitstel heeft
gedaan. Het Toetredingsverdrag bepaalt immers dat de Raad tot uitstel met één
jaar zou kunnen besluiten, als de Commissie daartoe een aanbeveling doet.Hoewel het acquis en het Toetredingsverdrag naar de mening van de regering
voldoende waarborgen bevatten voor een verantwoorde toetreding van Bulgarije
en Roemenië op 1 januari aanstaande, levert ook dit toetredingsproces
een aantal lessen op die van belang zijn voor het verdere uitbreidingsproces
van de EU. De regering is gesterkt in haar opvatting dat in de toekomst geen
gezamenlijke toetredingsverdragen meer mogen worden gesloten, en dat aan kandidaatlidstaten
pas een datum voor toetreding mag worden gegeven wanneer deze landen aan de
Kopenhagencriteria voldoen, en het politieke hervormingsproces in deze landen
zo ver gevorderd is dat het onomkeerbaar is. De regering zal deze opvatting
met extra nadruk uitdragen. Dit toetredingsproces heeft ook het belang bevestigd
van intensief en minutieus toezicht door de Europese Commissie. Deze opstelling
is een reflectie van de door de regering voorgestane benadering van strikte
toepassing van de toetredingscriteria. In het kader van de voor deze herfst
voorziene discussie binnen de EU over de verdere EU-uitbreidingsstrategie
zal de regering zich actief blijven inzetten voor verbeteringen van het uitbreidingsproces.
De kwaliteit van het proces, de resultaten en de duurzaamheid daarvan, dienen
centraal te staan, niet tijdschema’s of data.21«Hoe groot schat de regering de migratiestroom
in die vanuit Roemenië en Bulgarije richting Nederland zal gaan? Hoeveel «Zelfstandigen
zonder personeel» (ZZP’ers) verwacht de regering uit deze landen?»De regering heeft op dit moment geen inzicht in de grootte van de mogelijke
migratiestroom die vanuit Roemenië en Bulgarije richting Nederland zal
gaan. De regering heeft op dit moment evenmin geen inzicht in het aantal ZZP’ers
uit beide landen dat per 2007 actief zal zijn. Analoog aan wat er in 2004
gebeurde na toetreding van de «Laken-10», zal dit aantal groter
zijn naarmate het vrij verkeer van werknemers beperkter wordt toegepast.22Hoeveel partnerschappen zijn gesloten op het gebied
van markttoegang, integraal ketenbeheer en de bestrijding van dierziekten
en met welke prioriteitslanden?Wat houden deze partnerschappen in (politiek, thematisch en financieel)
en in hoeverre worden deze afgestemd met de partnerschappen die het Ministerie
van Buitenlandse Zaken afsluit?Het gaat hier over publiek private partnerschappen (PPP). Dit is een samenwerkingsovereenkomst
tussen actoren uit de overheids- en de private sector en NGO’s, om een
gemeenschappelijk doel te bereiken of een specifieke taak te verrichten. Belangrijk
daarbij is dat verantwoordelijkheden, middelen en kennis van alle partners
worden ingezet om het doel te bereiken, waardoor gezamenlijk meer bereikt
kan worden dan door de afzonderlijke partners. Eén en één
is dus meer dan twee.De rol van het Ministerie concentreert zich voornamelijk op het stimuleren,
coördineren, monitoren en meefinancieren.Op dit moment zijn er ongeveer 50 PPP’s met betrokkenheid van het
ministerie van Buitenlandse Zaken. Op het gebied van markttoegang voor agrarische
producten uit OS-landen, ketenbeheer en bestrijding van dierziekten zijn met
betrokkenheid van het ministerie van LNV tien partnerschappen afgesloten.De partnerschappen voor markttoegang zijn gericht op opbouw van capaciteit
in OS-landen op het gebied van voedselkwaliteit en voedselveiligheid in de
sectoren groenten, fruit, bloemen, garnalen en palmolie.Er zijn vier partnerschappen afgesloten en de programma’s worden
uitgevoerd in Colombia, Ecuador, Kenia, Sri Lanka, Tanzania, Oeganda, Egypte,
Zambia, Indonesië, Senegal, Maleisië. Het totale budget bedraagt
ruim € 10 miljoen.Op het gebied van integraal ketenbeheer zijn vijf partnerschappen afgesloten.
De programma’s zijn gericht op de vangst en vermarkten van tonijn, verwerken
van vismeel, de opslag en verwerking van graan, de teelt en export van koffie
evenals behoud van biodiversiteit. Deze programma’s worden uitgevoerd
in Colombia, Ecuador, Peru, Zambia en Ghana. Het totale budget bedraagt ruim € 4.4
miljoen.Per 1 januari 2007 gaat een partnerschap van start gericht op het
bestrijden van vogelpest in Indonesië.23Hoe heeft het tijdelijke mechanisme ter leniging van
de Palestijnse humanitaire noden uiteindelijk vorm gekregen? Welke concrete
hulp is door middel van het mechanisme reeds verleend? Welke concrete bijdragen
zijn door welke Europese landen aan het mechanisme afgestaan?Het Tijdelijke Internationale Mechanisme voor de Palestijnse bevolking
(TIM), waartoe het Kwartet (VN, EU, VS en Rusland) op 9 mei jl besloot
bestaat uit drie zogenoemde loketten:1. Een reeds bestaand Wereldbank fonds (Emergency Services Support Programme)
voor niet-salarisuitgaven van de Palestijnse Autoriteit voor sociale basisvoorzieningen,
zoals gezondheidszorg.2. Een reeds bestaand EU-programma (Interim Emergency Relief Contributions)
voor de financiering van essentiële openbare nutsvoorzieningen.3. Vergoedingen aan werknemers en gepensioneerden uit de publieke sector
met een laag inkomen en economisch kwetsbare groepen (gehandicapten, ouderen
etc).De Europese Commissie werkt op dit moment, in samenwerking met President
Abbas en de vertegenwoordigingen van de EU-lidstaten in de Palestijnse Gebieden,
aan de implementatie van het TIM. Betalingen uit loket 1 van niet-salarisuitgaven
voor sociale basisvoorzieningen zullen waarschijnlijk in oktober starten.
In het kader van loket 2 is inmiddels brandstof geleverd voor noodgeneratoren
van Palestijnse ziekenhuizen en watervoorzieningen. In het kader van loket
3 zijn betalingen gedaan aan overheidspersoneel in de gezondheidszorg met
lage inkomens. Het programma zal zich verder richten op lage inkomensgroepen
uit andere overheidssectoren en de economisch kwetsbare groepen.De Europese Commissie heeft in totaal € 90 miljoen bijgedragen
aan het TIM. Bijdragen van EU Lidstaten aan het TIM, zoals bekend op 14 september
jl. zijn als volgt (bedragen in miljoen €):– Duitsland: 20– Verenigd Koninkrijk: 17,6– Frankrijk: 15– Spanje: 10– Nederland: 5– Zweden: 4,8– Belgie: 2,5– Oostenrijk: 1– Ierland: 1– Griekenland: 0,224Wat is de laatste stand van zaken met betrekking tot
de godsdienstvrijheid (waaronder de wetgeving ter zake) en de erkenning van
de Armeense genocide in Turkije? Wat is de laatste stand van zaken met betrekking
tot de implementatie van het douaneprotocol ten aanzien van Cyprus?Met betrekking tot de godsdienstvrijheid is er slechts beperkte vooruitgang.
In de praktijk blijven niet-moslim religieuze gemeenschappen problemen ondervinden,
onder meer op het gebied van eigendomsrechten. De concept-wet op de Stichtingen
ligt thans voor aan het Turkse parlement. De vraag is of de wet zodanig is
aangepast dat het teruggeven van geconfisceerde eigendommen aan niet-moslim
gemeenschappen en het bieden van compensatie aan derden die te goeder trouw
eigendom hebben verworven daarin op adequate wijze zal zijn geregeld. De Nederlandse
inzet blijft erop gericht dat de wet aan de EU-norm zal voldoen.Het politieke oordeel van de regering over de gebeurtenissen van 1915
luidt dat zeer, zeer velen zijn omgekomen en omgebracht en dat sprake is geweest
van groot en ernstig leed. De Nederlandse regering heeft herhaaldelijk (onder
meer naar aanleiding van de motie Rouvoet, december 2004) het onderwerp ter
sprake gebracht, zowel in EU-kader als in bilaterale contacten met Turkije.
Het is van belang dat Turkije en Armenië tot een gezamenlijk
inzicht komen over deze kwestie. Acceptatie van de wederzijdse geschiedenis
is een stap vooruit in het politieke proces dat nodig is om de bilaterale
betrekkingen te herstellen. NL moedigt zowel Turkije als Armenië aan
dit proces op gang te brengen en acht een stellingname van de Nederlandse
regering in deze kwestie hierbij niet behulpzaam. De NL regering ziet er op
toe dat de kwestie van de erkenning van de genocide ook wordt besproken in
de politieke dialoog met Turkije. De vrijheid van meningsuiting over dit onderwerp
maakt onderdeel uit van de Kopenhagen criteria, waaraan toekomstige EU lidstaten
dienen te voldoen.Turkije heeft het Ankara Protocol nog niet geimplementeerd. De evaluatie
over de implementatie van het protocol zal in november 2006 plaatsvinden.
Mocht uit de evaluatie blijken dat Turkije zich niet aan de gemaakte afspraken
heeft gehouden, dan zullen – conform de Tegenverklaring van de Europese
Unie van 21 september 2005 – de onderhandelingen over de relevante
hoofdstukken niet worden geopend.25Hoeveel middelen heeft het ministerie tot haar beschikking
voor de uitvoering van het coherentiebeleid? Wilt u hierbij zowel een inzicht
geven in de personeelskosten voor de Coherentie-unit als in de middelen die
voor programma’s en projecten beschikbaar zijn?Bij OS-beleidscoherentie gaat het vooral om het coherent maken van het
Nederlandse en EU-beleid op niet-hulp terreinen. Instrumenten daarvoor zijn
beleidsbeïnvloeding gebaseerd op impact analyse van (potentiële)
effecten op ontwikkelingslanden, lobbywerk, coalitievorming en ondersteuning
van ontwikkelingslanden in onderhandelingen. De Coherentie eenheid bestaat
uit 1 directeur, 4 senior beleidsmedewerkers en 1 administratief medewerker,
in totaal 6 fte’s. De daarmee verbonden loonkosten bedragen circa € 450 000.
De eenheid heeft geen eigen begrotingslijn voor programma’s en projecten
maar kan voor de bovengenoemde activiteiten putten uit de financiële
middelen voor onderzoek en ondersteuning. Het gemiddelde bedrag dat daaraan
per jaar wordt besteed ligt tussen de € 200 000–500 000.26Voor welke thema’s en dossiers gaat Nederland
zich inzetten wat betreft het agenderen van coherentie op Europees niveau?De Nederlandse coherentie inspanning op het terrein van ontwikkelingssamenwerking
(OS-beleidscoherentie) is vooral gericht op het verder integreren van de ontwikkelingsdimensie
in het EU beleid op het gebied van handel, landbouw, visserij, migratie en
vrede en veiligheid. Concrete coherentiedossiers daarbinnen zijn onder meer
de herziening van de preferentiële oorsprongsregels, de (hervatting van
de) WTO Doha Ronde, de EPA-onderhandelingen, de hervorming van de Gemeenschappelijke
Marktordeningen voor Groente en Fruit, Productnormen en Markttoegang voor
ontwikkelingslanden, duurzame visserijakkoorden met Afrikaanse landen, tijdelijke
arbeidsmigratie uit ontwikkelingslanden, een internationaal wapenhandelsverdrag
en activiteiten t.a.v. kleine wapens en ontwikkeling.27Wat wordt concreet bedoeld met de zin «Wij zetten
onze beleidsinstrumenten op een coherente wijze in ter verwezenlijking van
onze idealen en ter bescherming van onze belangen?» Betekent deze woordkeuze
in de begroting een trendbreuk in het voorgenomen beleid ten opzicht van de
toelichting op coherentie uit «Aan Elkaar Verplicht» en de Kamerbrief
van de minister voor Ontwikkelingssamenwerking over coherentie
(29 234, nr. 46)?Nee, er is geen sprake van een trendbreuk of een beleidswijziging. In
de genoemde zinsnede uit de beleidsagenda is het woord coherent gebruikt in
de zin van «samenhangend» in het kader van het geïntegreerd
buitenlands beleid. In de nota Aan Elkaar Verplicht en de recente Kamerbrief
met een voortgangsrapportage gaat het specifiek om OS-beleidscoherentie. Voor
effectieve armoedebestrijding in ontwikkelingslanden is immers meer nodig
dan meer en effectievere hulp.OS-beleidscoherentie wil zeggen dat ontwikkelde landen bij de ontwikkeling
en uitvoering van beleid op andere beleidsterreinen dan hulp waaronder handel,
landbouw, visserij, migratie en milieu, negatieve gevolgen voor ontwikkelingslanden
moet voorkomen en waar mogelijk de synergie met het hulpbeleid bevorderen.OS-beleidscoherentie past heel goed binnen het geïntegreerde buitenlands
beleid waarvoor wij onze beleidsinstrumenten op een samenhangende wijze inzetten,
zoals bijvoorbeeld op het terrein van vrede, veiligheid en ontwikkeling, Europese
samenwerking en versterking van de internationale rechtsorde.28Is er voor Ontwikkelingssamenwerking volgend jaar 220
miljoen extra beschikbaar vergeleken met 2006? Is deze ruimte al beleidsmatig
ingevuld, zo ja voor welk percentage? Aan welke doelen wil de regering dit
extra budget precies besteden en waarom juist aan deze doelen? Hoeveel stijgen
de budgetten voor de betreffende doelen?Abusievelijk is in de tekst van de HGIS-nota 2007 (pagina 9) een bedrag
genoemd van EUR 220 mln. Dit moet echter zijn EUR 190 mln. Dit betreft de
toename van het ODA-budget voor het jaar 2007 (het verschil tussen de stand
begroting 2007 en begroting 2006).Deze extra ruimte is ingezet ter financiering van de intensiveringen in
2007 zoals weergegeven in de tabel in de begroting op hoofdlijnen (pagina
17). Het betreft hier intensiveringen op prioriteiten binnen het huidige beleid.
Belangrijkste mutaties betreffen humanitaire hulp (28 mln), programma’s
in het kader van goed bestuur (23 mln), ondernemingsklimaat (46 mln), hoger
onderwijs (14 mln), hiv/aids (18 mln), ondersteuning van maatschappelijk middenveld
(27 mln), Milieu, water en natuur (36 mln).29Welk deel van het bedrag van 195 miljoen euro dat besteed
zal worden aan Afghanistan, is bestemd voor militaire uitgaven en welk deel
is bestemd voor wederopbouwactiviteiten van NGO’s?Het bedrag van 195 miljoen euro komt niet voor op de BZ-begroting maar
op de begroting van Defensie. Wel is dit bedrag onderdeel van de HGIS en valt
daarmee onder de coördinatie van de minister van Buitenlandse Zaken.
Dit bedrag is bestemd voor crisisbeheersingsoperaties in het algemeen, en
niet uitsluitend voor Afghanistan. In totaal gaat er van dit bedrag 149,3
miljoen euro naar de ISAF missie in Afghanistan. Dit bedrag is uitsluitend
bestemd voor militaire operaties en niet voor wederopbouwactiviteiten, die
uit andere delen van de begroting worden gefinancierd.30Waarvoor en via welke kanalen worden de extra middelen
voor Afghanistan ingezet?In de Memorie van Toelichting van Buitenlandse Zaken worden extra bijdragen
aangegeven van 15 miljoen euro aan het Afghanistan Reconstruction Trust Fund,
ter ondersteuning van de Afghaanse centrale overheid, alsmede een bijdrage
van 5 miljoen euro aan het Law and Order Trust Fund for Afghanistan, voor
de Afghaanse politie. Deze bijdragen worden nog in 2006 gerealiseerd.De Minister voor Ontwikkelingssamenwerking heeft toegezegd, al naar gelang
de behoeften en mogelijkheden, 5 tot 10 miljoen euro beschikbaar te stellen
voor projecten in Uruzgan gedurende de Nederlandse ISAF-missie. Hiervan wordt
1 miljoen euro besteed aan «quick and visible projects», ter uitvoering
door NGO’s. Dit budget is inmiddels grotendeels gecommitteerd voor activiteiten
door lokaal actieve NGO’s, zoals de aanleg van kleinere wegen en bruggen,
irrigatiewerken en waterputten. Mogelijk zal het budget voor dergelijke projecten
worden opgehoogd. Voorts is voor langduriger en meer structurele (weder)opbouw
in Urzugan nog eens 9 miljoen beschikbaar, als onderdeel van de toegezegde
5 tot 10 miljoen.Daarboven wordt 3 miljoen euro gereserveerd voor een faciliteit voor de
provincie Uruzgan, van waaruit provinciale inzet vanuit nationale programma’s
kan worden gefinancierd. Concreet worden hiermee waarschijnlijk drie programma’s
gesteund, voor plattelandsontwikkeling met participatie van de bevolking;
toegang tot infrastructuur voor de plattelandsbevolking; wegen en werkgelegenheid;
en kleine gemeenschapsprojecten.Ten slotte wordt tijdens de Uruzgan-missie 500 000 euro besteed aan
CIMIC projecten in Uruzgan. Dit bedrag kan al naar gelang de behoeften worden
opgehoogd.De bovenstaande bedragen worden deels in 2006 en deels in 2007 uitgegeven.
De totale uitgaven aan wederopbouw in Afghanistan komen in 2006 ongeveer op
60 miljoen euro.31Welke acties worden momenteel door Nederland als voorzitter
van de Core Coordination Group Darfur ondernomen om het gesprek in Darfur
weer op gang te krijgen?Sinds de ondertekening van het Darfur Peace Agreement (DPA) is de Core
Coordination Group (CCG) het enige forum waar met enige regelmaat met ondertekenaars
van het DPA, AU, WB, VN, EC en andere donoren over de implementatie van het
DPA gesproken wordt. De afgelopen weken heeft Nederland als voorzitter van
de CCG intensieve consultaties gevoerd om alle relevante partijen op een lijn
te krijgen over de voortgang van de Darfur Joint Assessment Mission (D-JAM).
De veiligheidssituatie heeft de VN en de WB gedwongen de veldactiviteiten
voorlopig op te schorten en hun teams uit Darfur terug te trekken. Voornaamste
probleem is toegang tot de bevolking van Darfur in IDP kampen en rurale gebieden.
Consultaties met de bevolking in IDP kampen en rurale gebieden hebben daarom
nauwelijks kunnen plaatsvinden. In deze omstandigheden kan de D-JAM niet voortgezet
worden alsof het «business as usual» is. De Soedanese regering
en – in mindere mate – SLM, stemmen niet in met tijdelijke onderbreking
van de D-JAM en bestrijden dat in Darfur een veiligheidsprobleem bestaat.
In Khartoem zal tot 15 oktober gewerkt worden aan de consolidatie van
de tot dusverre verkregen data om zodra de situatie het toelaat
het werk in Darfur te kunnen hervatten. De CCG zal regelmatig bij elkaar blijven
komen om de situatie te analyseren, het proces levend te houden en zodra dat
mogelijk is de D-JAM voort te zetten.Nederland heeft zijn humanitaire bijdrage aan Darfur met 10 miljoen Euro
verhoogd. Daarmee komt de Nederlandse humanitaire bijdrage voor dit jaar op
45.5 miljoen Euro. Daarnaast onderzoekt Nederland met andere donoren mogelijkheden
naast humanitaire hulp andere activiteiten te ontwikkelen om de bevolking
van Darfur in deze situatie waar mogelijk te ondersteunen. Het betreft met
name activiteiten gericht op de IDPs in de kampen. Om het draagvlak voor de
DPA te vergroten, financiert Nederland samen met het VK de DPA communicatiecampagne.32Acht de regering het noodzakelijk druk uit te oefenen
op de rebellenorganisaties in Darfur die weigeren de vredesovereenkomst voor
Darfur (DPA) te ondertekenen? Zo ja, op welke wijze? Zo neen, waarom niet?De regering staat een gedifferentieerde benadering ten opzichte van de
rebellengroepen die het DPA niet ondertekend hebben voor. Aan de ene kant
worden niet-ondertekenaars niet officieel ontvangen, aan de andere kant onderhoudt
Nederland contact met voor het DPA relevante groeperingen en personen, inclusief
de niet-ondertekenaars. Nederland heeft samen met het VK en de EC het voortouw
genomen de rebellengroepen die het DPA niet hebben ondertekend intensief en
gecoördineerd te benaderen, vooral de verschillende afsplitsingen van
het SLM. Doel is de posities van deze groeperingen in kaart te brengen en
de bereidheid van de internationale gemeenschap te onderstrepen hen te assisteren
bij het opstellen van een DPA-implementatieprotocol dat aan hun grieven tegemoet
komt. NL overweegt een leiderschapsconferentie te ondersteunen voor de verschillende
SLM-groeperingen als deze kan rekenen op voldoende draagvlak onder de veldcommandanten.33Welke technische mogelijkheden zijn er om resolutie
1509 van de Veiligheidsraad uit te breiden naar «smart sanctions»
gericht op leden van de National Congres Party (NCP) binnen de regering in
Khartoem? Welke procedures gelden dan op VN-niveau? Op welke wijze en met
behulp van welke organisaties worden de noodzakelijke gegevens verzameld van
de mensen die op een dergelijke lijst worden gezet? Hoe schat u de inzet van
het instrument van «smart sanctions» in om de druk op de regering
in Khartoum op te voeren? Werkt dit complementair aan het al gevoerde beleid
van Nederland om de druk bij Khartoem op de ketel te houden?Resolutie 1556 van de Veiligheidsraad stelde een wapenembargo in tegen
alle niet-gouvernmentele entiteiten actief in Darfur. Met resolutie 1591 werd
dit wapenembargo uitgebreid naar alle partijen bij de N’Djamena Staakt-het-Vuren
Overeenkomst. De VR richtte een sanctiecomite en een «Panel of Experts»
op om het wapenembargo en individuele sancties tegen overtreders te monitoren.
Daarnaast kan het Panel personen identificeren die het vredesproces in de
weg staan, die een bedreiging vormen voor de stabiliteit van Darfur of het
internationaal humanitair recht schenden. Op 25 april 2006 kondigde de
VR tegen vier individuen geïdentificeerd door het Panel sancties af,
te weten tegen Major Generaal Gaffar Mohamed Elhassan (Commandant Westelijke
militaire regio Sudanese Armed Forces), Sheikh Musa Hilal (Chef Jalul stam
Noord Darfur), Adam Yacub Shant (Commandant SLM) en Gabril Abdul Kareem Badri
(Commandant National Movement for Reform and Development). Het mandaat van
het Panel of Experts is verlengd tot 29 september 2007 per VR resolutie
1713. «Smart sanctions» als onderdeel van een breder pakket van «sticks en carrots» draagt bij aan het opvoeren van
de druk op de regering in Khartoem. Nederland zet zich binnen de internationale
gemeenschap in voor het samenstellen van zo’n breder pakket van«sticks»
en «carrots».34Welke stappen moeten genomen worden om te komen tot
instelling van een no fly zone boven Darfur? Hoe beoordeelt u de politieke
en humanitaire impact van een no fly zone?De Nederlandse regering is zeer bezorgd over de bombardementen in Darfur
en veroordeelt deze. Deze bombardementen zijn in strijd met relevante VN VR
resoluties, artikel 24 van het Darfur Peace Agreement en eerdere akkoorden.
Nederland heeft ervoor gezorgd dat deze bombardementen op 15 september
in EU-kader krachtig en publiekelijk zijn veroordeeld. Wij blijven de Sudanese
regering oproepen de bombardementen te staken.Nederland ondersteunt de AMIS vredesmissie van de Afrikaanse Unie in Darfur
waarvan het mandaat eind december afloopt. Nederland zet zich daarnaast zeer
actief in voor de – door de VN VR in resolutie 1706 omschreven –
transitie van AMIS naar een door de VN geleide missie in Darfur.Nederland is voorstander van het instellen van een no-fly-zone boven Darfur
als onderdeel van een breder pakket van afdwingbare en implementeerbare maatregelen
in het kader van een VN-missie. In een dergelijke context zou een no-fly-zone
de humanitaire situatie helpen verbeteren en – in puur militair-technische
zin – uitvoerbaar moeten zijn.In de internationale politiek ligt deze kwestie echter bijzonder gevoelig:
het instellen van een no fly zone is een zwaar, op Hoofdstuk VII van het VN
Handvest geschoeid, middel dat de soevereiniteit van een land over haar grondgebied
inperkt. Een eerste – maar misschien wel de moeilijkste – stap
naar de instelling van een dergelijke zone is derhalve het verkrijgen van
de instemming van Sudan met de transitie van AMIS naar een VN-geleide missie.
De internationale gemeenschap, waaronder Nederland, richt zich nu primair
op het verkrijgen van die instemming, door op de geëigende niveaus de
regering van Sudan daartoe te bewegen.Nederland is dus voor het instellen van een no-fly-zone boven Darfur,
die onderdeel uitmaakt van een groter pakket van afdwingbare en implementeerbare
maatregelen die door een VN-missie worden uitgevoerd.35Welke financiële bijdrage zet de regering in voor
een goede gezondheidszorg, die de regering van belang acht voor zowel hiv/aids
bestrijding als reproductieve gezondheidszorg? Kunt u een overzicht geven
van de uitgaven aan gezondheidszorg en dit uitsplitsen naar multilaterale
en bilaterale fondsen en sectorale en projectuitgaven van 2002 tot 2007?Uitgaven ten behoeve van gezondheidszorg, reproductieve gezondheid en
de bestrijding van hiv/aids hangen nauw met elkaar samen. Reproductieve gezondheid
maakt integraal onderdeel uit van de gezondheidssector en is tegelijkertijd
een essentieel onderdeel van hiv preventie. Om die reden worden in antwoord
op uw vraag de uitgaven van 2003 tot en met 2006 op artikel 5.4 en 5.5 van
de begroting gepresenteerd, uitgesplitst naar bilaterale en multilaterale
uitgaven, en uitgaven via NGO’s. In EURO mln20032004200520062007Bilateraal totaal134.3126.4122.9159.2160.8– via posten83.5103.1107.0132.1129.8– via ministerie150.823.315.927.131.0Multilateraal172.2183.6148.9164.9166.9NGOs – overig1.811.926.335.738.2Totaal308.3321.9298.1359.8365.91 Waaronder NGO’s.Multilaterale uitgaven omvatten naast de bijdragen aan «klassieke»
VN organisaties als WHO en UNFPA ook bijdragen aan zogenaamde «global
funds» die gekanaliseerd worden via multilaterale organisaties, waaronder
GAVI en GFATM. De bilaterale uitgaven die via de ambassades worden besteed,
worden grotendeels aangewend voor sectorale steun voor versterking van de
gezondheidssector. Voor de bilaterale middelen van het ministerie, alsmede
voor de steun aan NGOs, geldt dat deze grotendeels projectmatig worden aangewend.Overigens omvatten bovenstaande cijfers niet de bijdragen die bijvoorbeeld
de Wereldbank en de Nederlandse MFOs aan gezondheid leveren. Deze organisaties
leveren een substantiële bijdrage aan de gezondheidssector die ondermeer
worden gefinancierd vanuit de aanzienlijke algemene financiële bijdragen
die Nederland levert.36Waarop is de verwachting gebaseerd dat een verhoging
dient te worden doorgevoerd voor EOF 10 (2008)?Het 10e EOF is gebaseerd op de verklaring op de ACS-EG-raad van februari
2005 en bedraagt € 22,682 miljard voor de periode 2008–2013,
exclusief een bijdrage van € 2 miljard van de Europese Investeringsbank.
De Europese Raad in december 2005 bekrachtigde de hoogte van het EOF. Nederland
draagt hier 4,85% aan bij (1,1 miljard). De bedragen in de begroting
van BZ zijn een optelling van ramingen voor het 9e en 10e EOF. Hoewel voor
het 10e EOF precieze ramingen van de Commissie ontbreken, is op basis van
ervaringen met het 9e EOF in de begroting van BZ in de eerste jaren van de
looptijd van het 10e EOF een lager bedrag opgenomen. In latere jaren zal dit
bedrag oplopen.37Waarop is de intensivering van het budget voor onderwijs
(vertienvoudiging in vier jaar) gebaseerd?De vraag doelt op het budget voor hoger onderwijs in het Zuiden, waarbij
de stijging van het budget wordt vertienvoudigd tot EUR 48 mln in 2010. Deze
intensivering is nodig omdat, dankzij de toenemende aandacht voor basisonderwijs,
wereldwijd het percentage kinderen dat naar de basisschool gaat fors stijgt.
Om deze leerlingen te kunnen laten doorstromen naar middelbaar en hoger onderwijs
moeten er ook meer goed opgeleide leerkrachten en dus lerarenopleidingen komen.
Daarnaast is de versterking van de capaciteit van het hoger onderwijs (inclusief
beroepsonderwijs) van cruciaal belang voor duurzame sociale en economische
ontwikkeling.Alleen wanneer de onderwijssector in OS-landen in zijn geheel wordt bezien –
en gelukkig formuleren steeds meer regeringen in het Zuiden sectorbrede strategieën –
zullen regeringen en donoren in staat zijn hun interventies optimaal op de
ontstane behoeften af te stemmen. Meer steun voor hoger onderwijs
is noodzakelijk voor een verantwoorde maatschappijopbouw en vloeit logisch
voort uit de toenemende inspanningen om toegang en kwaliteit van het basisonderwijs
te verbeteren.38Wat is de stand van zaken met betrekking tot het behalen
van de doelstelling om in 2015 50 miljoen mensen aan drinkwater en sanitaire
voorzieningen te helpen en welke activiteiten worden ontplooid om dit te bereiken?Vanaf 2005 is overleg gevoerd met een aantal partnerlanden om te
bezien hoe aan de 50 miljoen doelstelling invulling gegeven zou kunnen worden
en de mate waarin deze doelstelling aansluit bij hun nationale prioriteiten.
Dat heeft ertoe geleid dat met een aantal landen een intensivering van de
samenwerking tot stand is gekomen. Met Nederlandse steun worden thans activiteiten
gefinancierd in 12 landen, waarvan 7 in Afrika, 3 in Azië en 3 in Zuid-
en Midden-Amerika. Hiermee wordt de komende jaren door Nederland aan 9 miljoen
mensen drinkwater en aan 17 miljoen mensen sanitaire voorzieningen verschaft.Via multilaterale organisaties zoals UN-Habitat, UNICEF, de Afrikaanse
Ontwikkelingsbank, de Wereldbank, de Aziatische Ontwikkelingsbank en de Europese
Commissie draagt Nederland bij aan de realisering van aansluitingen voor drinkwater
voor circa 5 miljoen mensen en circa 2 miljoen mensen sanitaire voorzieningen,
het merendeel in Afrika.Via particuliere kanalen (NGO’s en bedrijven) levert Nederland een
bijdrage aan het verschaffen van drinkwater aan bijna 9 miljoen mensen en
sanitaire voorzieningen aan bijna 3 miljoen mensen. De activiteiten van deze
organisaties worden ondersteund via financieringsinstrumenten zoals het TMF/MFS-subsidiekader
en het ORET programma.De programma’s die in uitvoering genomen zijn en nog worden, zullen
nauwlettend op hun resultaten gevolgd worden waarmee het mogelijk gemaakt
wordt, indien nodig, tijdig in te spelen om aanvullende initiatieven te ontplooien.
In dat licht wordt thans ook gewerkt aan een nieuw meetsysteem om het aantal
aansluitingen beter te kunnen vaststellen. Dit zal in de komende periode worden
afgerond.Op basis van de continue monitoring van de realisatie van de doelstelling
o.a. via dit nieuwe meetsysteem zal in 2007 en de jaren daarna telkens worden
bezien of additionele activiteiten noodzakelijk zijn. Mogelijke additionele
activiteiten kunnen zowel via het bilaterale, multilaterale als particuliere
kanaal worden uitgevoerd. Zo wordt op dit moment bekeken of eventueel aangesloten
kan worden dan wel uitbreiding kan plaatsvinden via activiteiten met UNICEF
en WASH Council en o.a. via de bilaterale samenwerking met Vietnam.39Waarom staat op pagina 15 dat het budget voor (reproductieve)
gezondheidszorg zal stijgen, terwijl de budgetten op pagina 66 dit niet laten
zien cq een afname vertonen?Op pagina 15 staat dat het budget voor (reproductieve) gezondheidszorg
in 2007 zal stijgen. Dit betreft een zogenaamde «verticale» stijging
van het budget, namelijk een stijging ten opzichte van de raming voor 2007
zoals opgenomen in de begroting van 2006 (zie tabel op pagina 17).In 2007 is er wel een afname te zien ten opzichte van 2006. Deze afname
is geen gevolg van een beleidswijziging, maar wordt met name vertekend doordat
de gezondheidsuitgaven in Zambia, welke in 2006 nog volledig werden
verantwoord onder artikel 5.5 (gezondheidszorg), vanaf 2007 gedeeltelijk
worden geboekt op artikel 5.4 (hiv/aids). Voorts is de daling een gevolg van
aflopende TMF-programma’s.40Is de waarneming juist dat in de Nederlandse bijdrage
aan het tegengaan van de Aids-proliferatie de nadruk ligt op de C uit de bekende
ABC-formule? Kan de regering met concrete voorbeelden duidelijk maken op welke
wijze ook de A en de B aandacht krijgen die ze in het beleid verdienen?De ABC formule gaat uit van een gebalanceerde aandacht voor de verschillende
componenten van onthouding, partnertrouw en condoomgebruik. Nederland financiert
geen eigenstandige activiteiten op gebied van A en B, maar wel bredere hiv
preventie programma’s waar A en B onderdeel van uitmaken. Zo omvatten
goede programma’s voor seksuele voorlichting voor jongeren aandacht
voor de verschillende aspecten van seksuele en reproductieve gezondheid, waaronder
het voorkomen van seksueel overdraagbare infecties en ongewenste zwangerschappen,
maar ook over de relatie tussen mannen en vrouwen, en voorlichting over een
latere start met seksuele relaties en partnertrouw. Het isoleren van de A
en B uit deze brede context is onwenselijk.41Kan de regering een geïntegreerd overzicht geven
van de Nederlandse bijdragen (politiek, financieel en technisch) in 2007 op
het gebied van internationaal waterbeheer?Nederland ondersteunt 10 landen, waarvan 6 in Afrika, bij het opstellen
van nationale plannen voor geïntegreerd waterbeheer. De ondersteuning
loopt via het Global Water Partnership (GWP) en de Asian Development Bank
(AsDB). De landen die via het GWP ondersteuning krijgen zijn: Benin, Mozambique,
Swaziland, Eritrea, Kameroen, Kaap Verdië. Via de AsDB worden Indonesië,
Vietnam, Bangladesh en Pakistan ondersteund. De totale inspanning die hiermee
gemoeid is, bedraagt € 2,5 miljoen op jaarbasis.Nederland ondersteunt het geïntegreerde waterbeheer in 6 internationale
stroomgebieden te weten: Mekong, Nijl, Niger, Senegal, IncoMaputo en Zambezi.
De totale ondersteuning aan dit grensoverschrijdend waterbeheer bedraagt gemiddeld
US$ 10 miljoen op jaarbasis.Nederland ondersteunt, via de Wereldbank, de African Development Bank
en de Interamerican Development Bank, de hervorming van de watersector in
een groot aantal ontwikkelingslanden. Dit omvat ondersteuning in de toepassing
van het concept geïntegreerd waterbeheer. De totale bijdrage aan deze
zogenoemde waterfondsen is gemiddeld US$ 9 miljoen op jaarbasis.Daarnaast ondersteunt de regering een zevental capaciteitsopbouwprogramma’s
op het gebied van geïntegreerd waterbeheer. Een aantal van deze programma’s
wordt uitgevoerd door Nederlandse kennisinstellingen (UNESCO-IHE, Universiteit
van Wageningen). De totale ondersteuning aan de capaciteitsopbouw in waterbeheer
bedraagt € 4,7 miljoen.Tenslotte ondersteunt de regering het programma «Water and Nature
Initiative» van IUCN. Daarbij wordt de nadruk gelegd op ecosysteembenadering
bij het beheer van stroomgebieden. Deze ondersteuning heeft een omvang van € 1,5
miljoen op jaarbasis.42Op welk onderwerp wordt de budgetsteun structureel
verhoogd in landen met een goed «track record»? Hoe wordt het «track
record» gemeten?De ambassades in de 36 partnerlanden stellen voor die landen het «track
record» op. Daarbij wordt een beoordeling gegeven van de prestaties
van het partnerland op het gebied van het beleid inzake armoedebestrijding,
van het macro-economische beleid, van de situatie ten aanzien van goed bestuur,
waaronder de openbare financiën, en van de kwaliteit van de dialoog die
met het partnerland kan worden gevoerd. Waar mogelijk wordt voor de Nederlandse
beoordeling vergeleken met internationale indicatoren, zoals de IDA Resource
Allocation Index – IRAI (voorheen de Country Performance and Institutional
Assessment – CPIA geheten), de Transparency Perception Index of de Kauffman
indicatoren. Op basis van deze beoordeling wordt vastgesteld of landen in
aanmerking kunnen komen voor een vorm van sectorale programmahulp of voor
begrotingssteun. In het geval van Tanzania, Ghana en Benin gaat het om een
structurele verhoging van de algemene begrotingssteun. Deze begrotingssteun
is niet geoormerkt. Wel is de verhoging in 2006 in Benin voorwaardelijk gemaakt
van een op te stellen plan voor corruptiebestrijding en voor de hervormingen
in de katoensector. Moldavië zal naar alle waarschijnlijkheid in 2007
voor het eerst algemene begrotingssteun ontvangen omdat dit land op de genoemde
onderdelen van het «track record» recentelijk een goede prestatie
te zien heeft gegeven.43Kan de regering de verlaging verklaren voor humanitaire
hulpverlening; de verhoging voor goed bestuur voor 2007 en de verwachte verlaging
voor 2008; de daling voor 2007 en verhoging voor 2008 van ondernemingsklimaat;
en de daling naar 0 van de bijdrage voor onderwijs?De verhogingen en verlagingen waar u aan refereert zijn afkomstig uit
de tabel op pagina 17 uit de Begroting op hoofdlijnen. In deze tabel worden
de belangrijkste beleidsmatige mutaties ten opzichte van de ontwerpbegroting
2006 weergegeven. In dit perspectief is op geen van de door u gevraagde beleidsterreinen
sprake van verlaging. Integendeel, op alle door u genoemde terreinen is sprake
van intensiveringen, die in enkele gevallen een incidenteel karakter kennen.Het budget voor noodhulp wordt in 2007 structureel verhoogd van 130 miljoen
euro naar 160 miljoen euro. Deze intensivering zal met name worden ingezet
voor het Central Emergency Response Force (CERF). Mocht het noodhulpbudget
gedurende het jaar onvoldende blijken, zoals dat ook de afgelopen jaren het
geval is geweest, zal dan worden bezien of ophoging gewenst is. In 2006 is
tot nu toe sprake geweest van incidentele verhogingen van in totaal 88 miljoen
euro.Ook het budget voor ondernemingsklimaat wordt niet verlaagd in 2007. Uit
de tabel op p.17 blijkt juist dat er een stijging plaats vindt in het budget
voor 2007 met 47 miljoen euro. De stijging in de jaren daarna houdt verband
met de verhoogde budgetten voor het CBI en PSOM, zoals toegelicht op pagina
15 van de ontwerp-begroting 2007.Ook het budget voor Goed Bestuur wordt structureel verhoogd. De stijging
houdt vooral verband met intensivering van het Goed Bestuur programma in onder
andere Tanzania, Macedonië en Indonesië en de verhoging van de bijdrage
aan het NIMD.Ook het budget voor onderwijs zal conform de 15% inputdoelstelling,
in 2007 stijgen van de huidige 12.9% van het totale ODA-budget naar
15%.44Is het waar dat vanaf 2007 de uitgaven voor het
basisonderwijs c.q. het fast track initiative niet worden verhoogd? Zo ja,
waarom?De bijdrage voor het fast track initiave wordt in 2006 met € 100
mln verhoogd tot € 150 mln en wordt vanaf 2007 op € 150
mln gesteld. In de verdiepingsbijlage van de begroting is hiertoe de Nederlandse
bijdrage aan het fast track initiative vanaf 2007 reeds met jaarlijks € 50
mln verhoogd. Dat voor 2007 en verder geen mutatie zichtbaar wordt komt omdat
deze structurele verhoging kan worden gefinancierd uit de reeds in de begroting
gereserveerde middelen voor basis onderwijs. Immers in het licht van de Motie
Hessing (28 000-V, nr. 32) waren de uitgavenramingen in eerdere jaren
al voldoende verhoogd om vanaf 2007 de 15%-doelstelling te realiseren.
Ook het voornemen om op korte termijn het Silent Partnership onderwijs met
DfID in Rwanda van start te laten gaan zal op deze wijze kunnen worden gefinancierd.45Welke activiteiten onderneemt Nederland in 2007 bij
de VN op de dossiers betreffende terrorismebestrijding en hervorming van de
veiligheidsraad?In 2007 zal Nederland zich inzetten voor de implementatie en nadere uitwerking
van de VN-contra-terrorismestrategie strategie, die op 8 september 2006
met consensus werd aangenomen door de Algemene Vergadering van de Verenigde
Naties (AVVN). Deze strategie voorziet o.a. in versterkte samenwerking tussen
de verschillende VN-onderdelen die betrokken zijn bij terrorismebestrijding,
initiatieven met betrekking tot de bestrijding van bio-terrorisme, verbetering
van de capaciteit van staten om terrorisme te bestrijden en de ontwikkeling
van innovatieve manieren om het gebruik van internet door terroristen te bestrijden.
Tevens zal NL een constructieve houding innemen tijdens de onderhandelingen
over de al jaren vastzittende Alomvattende Terrorisme Conventie. Voorts zal
Nederland zich sterk maken voor de naleving van de VN-Veiligheidsraad resoluties
1267, 1373 en 1540 (o.a. sancties tegen Al Qa’ida/Taliban lijst, nationale
maatregelen inzake terrorismebestrijding, tegengaan van aanzetting tot terrorisme).
Ook zal Nederland aandacht blijven vragen voor de implementatie van de 13
VN-Verdragen op het gebied van terrorisme. Nederland financiert technische
assistentie-programma’s van de VN om implementatie van deze verdragen
en andere VN-maatregelen inzake terrorismebestrijding te versterken.Nederland streeft ernaar om in de 61e AVVN concrete vooruitgang te boeken
ten aanzien van Veiligheidsraadhervorming. Zoals eerder aan de Kamer gemeld
(Richtlijnenbrief 61e AVVN) speelde de Nederlandse Permanente Vertegenwoordiger
bij de VN te New York, op verzoek van de AVVN-Voorzitter Jan Eliasson, een
faciliterende rol op dit terrein tijdens de 60e AVVN. In zijn hoedanigheid
van co-vicevoorzitter van de AVVN-werkgroep inzake Veiligheidsraadhervorming
consulteerde hij uitvoerig VN-leden. Ook werden meerdere plenaire zittingen
georganiseerd. Een doorbraak bleek niet mogelijk, maar het belang van hervorming
werd eens te meer bevestigd. Meer en meer lidstaten gaven daarnaast te kennen
dat het tijd is voor alternatieve voorstellen. Ook werd het idee van een tijdelijk
arrangement door Nederland naar voren gebracht. De toonzetting van het debat
in de AVVN is inmiddels beduidend minder gepolariseerd dan in de aanloop naar
de VN-Top 2005 het geval was. Hiermee is een goede basis gelegd voor hernieuwde
besprekingen in de 61e AVVN. De politieke tegenstellingen, met name tussen
voor- en tegenstanders van uitbreiding met permanente leden, blijven echter
groot en succes is geenszins gegarandeerd. Dit zal Nederland er niet van weerhouden
krachtig voor hervorming te blijven pleiten. Indien een beroep op Nederland wordt gedaan om opnieuw een faciliterende rol te vervullen dan
zal dit in welwillende overweging worden genomen.46Op welke wijze zet Nederland zich in voor het gemeenschappelijk
beheer van internationale gebieden zoals de kosmische ruimte en de zeebodem?Antwoord (met betrekking tot de kosmische ruimte)Nederland is partij bij de vijf internationale verdragen die betrekking
hebben op het gebruik van de kosmische ruimte. De drie meest relevante verdragen
zijn het Ruimteverdrag (1967), het Aansprakelijkheidsverdrag (1972) en het
Registratieverdrag (1975). Internationale verplichtingen ten aanzien van het
gemeenschappelijk beheer van de kosmische ruimte die voortvloeien uit deze
verdragen waren tot eind negentiger jaren voor Nederland, onder wiens jurisdictie
geen private ruimtevaartactiviteiten werden ondernomen, nauwelijks van toepassing.Het laatste decennium echter worden commerciële ruimtevaartactiviteiten
door private ondernemingen ontplooid die vallen onder de Nederlandse jurisdictie.
Hierdoor krijgen de internationale verplichtingen waaraan Nederland gehouden
is op grond van de hiervoor genoemde drie verdragen ten aanzien van het gemeenschappelijk
beheer van de kosmische ruimte meer betekenis. Recentelijk is aan uw Kamer
aangeboden het wetsvoorstel voor ruimtevaartactiviteiten om uitvoering te
geven aan de internationale verplichtingen die voortvloeien uit de verdragen.
Het wetsvoorstel regelt het instellen van een vergunningenregime voor het
uitvoeren van ruimtevaartactiviteiten en het aanleggen en bijhouden van een
register voor ruimtevoorwerpen.47Welke definitie van het misdrijf «agressie»
streeft Nederland na in internationaal overleg met het oog op de herzieningsconferentie
van het Statuut van Rome?Nederland acht het van belang dat overeenstemming wordt bereikt over deze
definitie, zodat het Internationaal Strafhof in staat wordt gesteld ook over
dit misdrijf daadwerkelijk rechtsmacht uit te oefenen. Het Strafhof is immers
opgericht om rechtsmacht uit te oefenen over personen ter zake van de meest
ernstige misdrijven van internationaal belang, en onomstreden is dat het misdrijf
agressie tot deze misdrijven behoort.Met betrekking tot de definitie van het misdrijf agressie is onderscheid
te maken tussen staten die voorkeur hebben voor een ruimere definitie, waaronder
allerlei vormen van gebruik van geweld vallen, en staten die een beperktere
definitie prefereren. Nederland hoort tot de laatste groep. Ten eerste bepleit
Nederland een beperktere definitie omdat dit nauw aansluit bij het VN-Handvest,
dat immers onderscheid maakt tussen onder meer de begrippen «gebruik
van geweld» en «agressie». Het eerstgenoemde begrip is aanzienlijk
ruimer dan het laatste. Ten tweede geldt, zoals aangegeven, dat het Internationaal
Strafhof zich concentreert op de ernstigste internationale misdrijven. Nederland
streeft daarom na dat de definitie van agressie wordt beperkt tot de ernstigste
vormen van geweldgebruik.48Hoeveel is er begroot voor de VN-Mensenrechtenraad?
Hoe gaat Nederland tijdens het lidmaatschap de positie van de nieuwe VN-Mensenrechtenraad
versterken? Heeft de VN-Mensenrechtenraad voldoende budget om zijn taken te
kunnen uitvoeren? Wat is momenteel de positie van de Raad na de moeizame start?De VN-Mensenrechtenraad wordt gefinancierd uit de reguliere VN-begroting
waaraan Nederland een vaste bijdrage levert (1,69%). De instelling
van de VN MRR is voor de VN aanleiding geweest voor de jaren 2006–2007
een extra bedrag van $4,3 miljoen toe te voegen. Dit bedrag moet het extra
aantal bijeenkomsten alsook bijvoorbeeld extra personeelskosten dekken. Naast
de vaste bijdrage aan de VN, ondersteunt Nederland het bureau van de Hoge
Commissaris voor de Rechten van de mens (OHCHR) met een vrijwillige bijdrage
van vijf miljoen euro per jaar voor de komende vier jaar. De OHCHR ondersteunt
de verdragscomites, de speciale rapporteurs en de organisatie van de bijeenkomsten
van de Mensenrechtenraad.Als lid van de VN-Mensenrechtenraad zet Nederland zich actief in om van
de Raad een effectief orgaan te maken. De Nederlandse inzet richt zich op
behandeling van landensituaties tijdens de reguliere zittingen, het behoud
en waar mogelijk versterking van de rol van de speciale rapporteurs en NGOs
en de vormgeving van het systeem van de periodieke toetsing. Wat Nederland
betreft dient de uitvoering van het mensenrechtenbeleid van elk land om de
vier jaar te worden doorgelicht en verantwoordelijk te worden gehouden. Nederland
heeft daartoe een voorstel aangeboden aan de voorzitter van de Raad.Het belangrijkste obstakel tot nu toe blijkt de gewijzigde zetelverdeling
waardoor de machtsverhouding binnen de Raad uitvalt in het voordeel van niet-westerse
landen. Deze nieuwe aanpak vereist een creatieve aanpak. Teneinde de Nederlandse
mensenrechtenagenda zoveel mogelijk te realiseren heeft Nederland zich kandidaat
gesteld voor herverkiezing voor de termijn 2007–2010. De tweede reguliere
zitting van de VN-Mensenrechtenraad vond plaats van 18 september tot
en met 6 oktober. Een verslag hiervan inclusief een appreciatie van deze
zitting zal u op korte termijn toegaan.49Kan de regering een overzicht geven van de belangrijkste
trends op het gebied van de godsdienstvrijheid sinds de publicatie van de
beleidsnotitie daarover eind 2003 (25 992, nr. 3), uitgesplitst naar
regio’s en landen? Wat was de Nederlandse inzet voor godsdienstvrijheid
in deze jaren en in welke landen heeft die inzet bijgedragen aan een verbetering
van de godsdienstvrijheid?Aan het einde van 2003 heeft de regering een uitgebreid overzicht geleverd
van de belangrijkste trends op het gebied van godsdienstvrijheid in de wereld.
Dit document heeft zijn geldigheid niet verloren. Vanzelfsprekend blijft godsdienstvrijheid
een belangrijk thema binnen het Nederlandse mensenrechtenbeleid. Godsdienstvrijheid
wordt onder meer geagendeerd in bilaterale contacten, zoals bij bezoeken van
de Nederlandse mensenrechtenambassadeur aan landen waar de vrijheid van godsdienst
in het geding is. Daarnaast is onlangs het Breed Overleg Godsdienstvrijheid
opgericht, waarin het ministerie van Buitenlandse Zaken periodiek in overleg
treedt met maatschappelijke organisaties die actief zijn op dit terrein. Mede
via deze weg wordt het ministerie gewezen op schendingen van godsdienstvrijheid.
In bilateraal, en waar mogelijk multilateraal verband worden deze schendingen
aan de orde gesteld bij de betreffende regeringen. Onder meer in Afghanistan,
Noord-Korea en China is in de afgelopen periode met succes middels stille
diplomatie actie ondernomen ten behoeve van specifieke individuen.In OVSE-verband is Nederland portefeuillehouder voor vrijheid van religie
en overtuiging tijdens de jaarlijkse Human Dimension Implementation Meetings
in Warschau. In de door Nederland opgestelde tekst spreekt de EU
zich uit over schendingen binnen de OVSE-regio, zoals in Wit-Rusland, Turkmenistan
en Azerbeidzjan. Nederland faciliteert tevens de viering van het 25-jarig
bestaan van de VN-Verklaring ter uitbanning van intolerantie en discriminatie
op grond van religie en overtuiging, die op 25 november a.s. zal plaatsvinden
in Praag.50Op welke wijze denkt de Nederlandse regering bij te
kunnen dragen aan het in de praktijk geloofwaardig maken van de procedureregels
van de VN-Mensenrechtenraad? Wat gaat de regering doen om ervoor te zorgen
dat diverse grove mensenrechtenschenders die nu zitting hebben in de Raad,
ook daadwerkelijk worden geschorst, en om mogelijke nieuwe mensenrechtenschendende
kandidaatlanden te weren?Ten aanzien van de verbetering van procedureregels verwijs ik naar het
antwoord op vraag 48.De huidige leden van de Raad zijn gekozen door een meerderheid in de Algemene
Vergadering van de VN. Voor een schorsing van de huidige leden is een tweederde
meerderheid van de AVVN vereist. Aangezien de leden van de MRR onlangs gekozen
zijn (met enkelvoudige meerderheid) en de situatie in de landen van de leden
niet noemenswaardig is veranderd, is er op dit moment geen twee derde meerderheid
om mensenrechtenschenders te schorsen. Wanneer er zich plotseling nieuwe grove
mensenrechtenschendingen voordoen in een land dat lid is van de MRR, dan zou
schorsing een uitkomst kunnen bieden.Bij de verkiezingen van de leden van de Raad stemt Nederland niet op landen
die systematisch grove mensenrechtenschendingen begaan. Nederland vraagt andere
VN-lidstaten diezelfde lijn te volgen en de schriftelijke beloften en verplichtingen
die landen inbrengen ten behoeve van hun kandidatuur (de zogenaamde «pledges»)
kritisch te bekijken en mee te wegen op het moment van stemming.51Waarom wordt Haïti niet genoemd in de begroting
in relatie tot de Nederlandse inzet rond de opbouw van Falende Staten? Kan
de «strategische faciliteit mensenrechten en goed bestuur (FSA)»
worden ingezet ter ondersteuning van democratische opbouw in Haïti? Zo
ja, hoeveel wil de regering daarvoor uittrekken?In de begroting wordt geen enkel land specifiek genoemd in relatie tot
de Nederlandse inzet rond de opbouw van fragiele staten en dus ook Haïti
niet. Haïti behoort overigens niet tot de voor Nederland prioritaire
landen, in het kader van bilaterale OS en wederopbouw. Als niet-partnerland
komt Haïti in principe wel in aanmerking voor FSA en heeft hier in het
verleden – op beperkte schaal – ook gebruik van gemaakt. Eventuele
voorstellen voor Haïti lastens FSA zullen in het kader van de jaarplancyclus
2007 uiteraard in overweging worden genomen.52Welke landen zijn door de mensenrechtenambassadeur
bezocht in 2006 en wat is het reisschema voor 2007?MRA heeft in 2006 bezoeken afgelegd aan Cambodja, Kenia, Nigeria, Rusland,
Rwanda, en Thailand. Voor de resterende maanden van 2006 zijn bezoeken in
voorbereiding aan Marokko, Indonesië en China. Vooralsnog staan er voor
begin 2007 reizen naar Bangladesh en Egypte gepland.53Welke landen zullen voor het einde van 2007 nog de
doodstraf voor (vrijwel) alle misdrijven afschaffen? En welke landen zullen
het Anti Folter Verdrag, inclusief het Facultatief Protocol ratificeren voor
het einde van 2006?In de volgende landen zijn regeringsvoorstellen voor afschaffing van de
doodstraf voor (vrijwel) alle misdrijven aangekondigd of reeds in discussie:
Zuid-Korea, Rwanda, Kirgizië, Uzbekistan, Mexico, Guatemala en Papua
Nieuw Guinea. Landen waar de regering politieke signalen over afschaffing
van de doodstraf heeft gegeven zijn Ghana, Democratische Republiek Congo,
Mali en Zambia en in mindere mate in Kenia, Malawi, Sierra Leone, Nigeria
en Taiwan. Op dit moment is het niet mogelijk aan deze gegevens conclusies
te verbinden over de vraag of deze landen voor het einde van 2007 tot afschaffing
zullen overgaan.Per 22 juni 2006 is de twintigste staat toegetreden tot het Facultatief
Protocol bij het Anti Folter Verdrag, waarmee het Protocol in werking is getreden.
Per 2 oktober 2006 hebben nog 7 staten het protocol geratificeerd: Armenië,
Benin, Tsjechië, Peru, Polen, Servië en Oekraïne. Voor het
eind van 2006 zal naar verwacht Senegal eveneens ratificeren en ook Ghana,
Estland, Slovenië bereiden ratificatie voor. Mogelijk zullen ook Cambodja
en de Filipijnen voor het einde van 2006 ratificeren. In afwijking van hetgeen
in de MvT vermeld staat is het aantal te verwachten partijen bij het Facultatief
Protocol van het Anti Folterverdrag per eind 2007 niet 20 maar 45.54Hoe wordt het streven naar versterking van Den Haag
als juridisch centrum van de wereld en als kennisnetwerk door Buitenlandse
Zaken financieel ondersteund?Een aantal juridische instituten die in Den Haag gevestigd zijn hebben
zich verenigd in de The Hague Academic Coalition, een stichting naar Nederlands
recht. De deelnemers zijn:– het Institute for Social Studies– het T.M.C. Asser Instituut– het Grotius Centre for International Legal Studies van de Universiteit
Leiden/Campus The Hague– het Nederlands Instituut for Internationale Betrekkingen Clingendael– de Carnegie Stichting– het The Hague Institute for the Internationalisation of LawThe Hague Academic Coalition heeft voor de periode 2004–2006 een
eenmalige subsidie van Buitenlandse Zaken ontvangen van € 224 000,
in aanvulling op een bijdrage van € 1 000 000 van de Raad
voor de Rechtspraak. Met deze bijdragen is een Internationale Rechtersopleiding
ontwikkeld en uitgevoerd. De BZ-subsidie is specifiek aangewend voor drie
cursussen Internationaal Strafrecht.Twee van de aan The Hague Academic Coalition deelnemende instituten, te
weten de Carnegie Stichting en Clingendael, ontvangen ook rechtstreekse subsidie
van Buitenlandse Zaken. Voor de Carnegie Stichting gaat het voor 2006 om € 4 200 000,
met name bedoeld voor de exploitatie van het Vredespaleis.Voor de nieuwbouw van het Internationaal Gerechtshof stelt BZ in 2006 € 3 345 403
beschikbaar.Het Permanent Hof van Arbitrage heeft in 2006 een bijdrage ontvangen voor
infrastructurele behoeften.BZ ondersteunt het Internationaal Strafhof met gemiddeld 10 miljoen euro
per jaar. Dit betreft de huur van de tijdelijke huisvesting van het Hof, die
Nederland als gastland voor 10 jaar voor zijn rekening neemt, en hieraan gerelateerde
kosten.Op verzoek van het Special Court for Sierra Leone heeft Nederland ingestemd
met de berechting door het SCSL van oud-president Charles Taylor in Den Haag.
Verder heeft BZ de kosten op zich genomen van een opdracht aan de Rijksgebouwendienst
om geschikte huisvesting te vinden voor de berechting van Charles Taylor.
Ook zijn middelen beschikbaar gesteld voor tijdelijke personele ondersteuning
van de Haagse vestiging van het SCSL.Met de bovengenoemde activiteiten is behalve een financiële inzet
ook een aanzienlijke personele inzet gemoeid.55Op welke wijze zou de door de regering nagestreefde
hervorming van de OVSE teneinde een groter draagvlak in de landen «oostelijk
van Wenen» en een versterkt mandaat te krijgen, vorm moeten krijgen?
Hoe zou moeten worden gestreefd naar een breder draagvlak en meer efficiëntie?De Nederlandse inzet m.b.t. de hervorming van de OVSE richt zich op de
implementatie van de aanbevelingen van het «Panel of Eminent Persons»,
waarover bij de presentatie in 2005 een consensus met ook de deelnemende staten «oostelijk
van Wenen» mogelijk leek. Het gaat daarbij onder meer om een aantal
maatregelen die tot grotere coherentie van optreden en grotere slagvaardigheid
van de organisatie moeten leiden. Daaronder vallen een versterking van de
positie van de Secretaris-Generaal en het verlenen van juridische status aan
de organisatie als zodanig. Daarnaast zou meer evenwicht tussen de drie dimensies
van de OVSE moeten worden nagestreefd, zonder dat dit ten koste mag gaan van
de verworvenheden binnen de menselijke dimensie.56Past de training van drugsbestrijders in Afghanistan
en Centraal-Azie, waarnaar NL streeft in het kader van de NAVO-Rusland Raad,
in het mandaat dat de NAVO in Afghanistan heeft opgenomen? Zo ja, op welke
wijze. Indien neen, op welke wijze wordt gemandateerd?In een samenwerkingsconvenant dat in september dit jaar tussen de NAVO
en Afghanistan werd afgesloten, is vastgelegd dat de NAVO de Afghaanse autoriteiten,
overeenkomstig het ISAF-operatieplan, kan ondersteunen bij haar activiteiten
op het gebied van drugsbestrijding.Activiteiten op dit gebied worden ontwikkeld in nauwe samenwerking met
de verantwoordelijke Afghaanse autoriteiten. De training van drugsbestrijders
in Afghanistan en Centraal-Azië valt binnen voornoemd samenwerkingsconvenant.57Op welke wijze wil de regering de politiek-strategische
rol van de NAVO versterken en de NAVO als centraal discussieplatform breed
geaccepteerd maken? Hoe past volgens de regering de dialoog tussen de VS en
de EU hierin? Is de regering bereid politiek-strategische discussies met de
Verenigde Staten primair via de NAVO te voeren? Is de regering bereid de Verenigde
Staten via bilateraal contact te verzoeken versterkt politiek gewicht in de
NAVO te leggen?De regering is groot voorstander van de NAVO als forum voor een politieke
transatlantische veiligheidsdialoog. Het bondgenootschap is immers het enige
forum waarin de VS en een aantal Europese landen elkaar op wekelijkse basis
treffen in de Noord-Atlantische Raad (NAR). Ter versterking van deze dialoog
nodigt de Nederlandse regering Nederlanders uit de wekelijkse NAR op Ambassadeursniveau
te briefen om zo bij te dragen aan discussie en meningsvorming. Recentelijk
traden EU-terrorisme coördinator Gijs de Vries, SGVN SV voor Soedan Jan
Pronk en MONUC commandant generaal Patrick Cammaert op in de NAR. Maar ook
tijdens de NAR op ministerieel niveau en tijdens bijeenkomsten in de samenstelling
van staatshoofden en regeringsleiders maakt Nederland zich sterk voor een
politiek-strategische rol van de NAVO. Ook de VS hecht aan deze rol van de
NAVO.Naast de NAVO bestaat een aantal andere fora voor transatlantisch overleg,
zoals de halfjaarlijkse Top tussen VS en EU. Belangrijk kenmerk van dit overleg
is dat het breder is dan politiek-strategische onderwerpen. Er worden bijvoorbeeld
ook handelspolitieke onderwerpen besproken.58Wat bedoelt de regering met het voorstel dat het mandaat
van de OVSE moet worden versterkt, «met name in de menselijke dimensie»?De Nederlandse inzet met betrekking tot de menselijke dimensie in de OVSE
betreft een scherpere focus op de naleving van de door deelnemende staten
onderschreven (politieke) verplichtingen, bijvoorbeeld door gebruik te maken
van mechanismen van «peer review» zoals ook bij andere internationale
organisaties gebruikelijk is. Voorts streeft Nederland naar een verdere professionalisering
van de verkiezingswaarneming onder leiding van ODIHR en naar meer aandacht
voor een concrete follow-up van aanbevelingen en conclusies van OVSE-verkiezingswaarnemingsmissies.59Hoe wil de Nederlandse regering bijdragen aan het vinden
van een oplossing voor de nucleaire proliferatiedossiers die de internationale
gemeenschap zorgen baren, zoals Iran? Is de regering bereid daarin verstrekkende
stappen te nemen, inclusief het opleggen van economische of andere sancties,
teneinde de Iraanse regering te dwingen zich te conformeren aan het Non-Proliferatie
Verdrag?Iran heeft zich, door er jarenlang een clandestien verrijkingsprogramma
op na te houden, niet gehouden aan zijn verplichtingen onder de NPVWaarborgenovereenkomst
met het IAEA. Het internationale vertrouwen in het vreedzame karakter van
Iran’s nucleaire programma is daardoor ernstig geschonden. Om dit vertrouwen
te herstellen dient Iran uitvoering te geven aan resolutie 1696 van de VN-Veiligheidsraad.
In die resolutie wordt de door de IAEA Bestuursraad verlangde opschorting
van alle verrijkingsgerelateerde en opwerkingsactiviteiten bindend verklaard.
Ook dient het land te voldoen aan de overige vereisten van resoluties van
de IAEA Bestuursraad. Het gaat daarbij onder meer om volledige medewerking
met het IAEA en implementatie en ratificatie van het Additioneel Protocol,
dat de verificatiemogelijkheden van het IAEA substantieel vergroot.De regering zet zich er, met EU- en andere internationale partners, voor
in Iran ertoe te bewegen volledig te voldoen aan VNVR-resolutie 1696 en terug
te keren naar het onderhandelingsproces, om zo een voor alle partijen bevredigende
oplossing mogelijk te maken.Eenheid binnen de internationale gemeenschap is in dit kader van cruciaal
belang. Nederland zet zich in voor een duidelijk en eensgezind standpunt van
de EU, dat in overeenstemming dient te zijn met dat van de P5+1.Iran toont zich vooralsnog niet coöperatief en heeft niet binnen
de daarvoor gestelde tijdslimiet aan de vereisten van de resolutie voldaan.
De besprekingen tussen Hoge Vertegenwoordiger Solana, namens de P5+1, en de
Iraanse onderhandelaar Larijani hebben nog niet geleid tot hervatting van
de onderhandelingen. Indien de VN-Veiligheidsraad bij gebrek aan inschikkelijkheid
aan Iraanse zijde tot de conclusie komt dat nadere maatregelen, waaronder
sancties, aan de orde zijn, dan zal de regering dit steunen en medewerking
verlenen aan de uitvoering ervan.60Op welke wijze wil Nederland meewerken aan het Proliferation
Security Initiative (PSI); waar liggen de prioriteiten en aan welk soort PSI-interventies
wordt daarbij gedacht?Nederland werkt al vanaf het begin, in 2003, mee aan het PSI en neemt
actief deel aan PSI-beleidsoverleg, aan internationale expertbijeenkomsten
en aan oefeningen. Activiteiten in het kader van PSI dienen te passen binnen
bestaande internationale juridische kaders en nationale wet- en regelgeving.
Nederland heeft zich er sterk voor gemaakt zo veel mogelijk lidstaten van
de Europese Unie bij PSI te betrekken. In april 2006 heeft Nederland in de
haven van Rotterdam de PSI-oefening Topport georganiseerd, waaraan meer dan
30 landen hebben deelgenomen. Met nadruk had Nederland ook de EU-partners
uitgenodigd. Dit heeft ertoe geleid dat een tiental EU-lidstaten in Rotterdam
voor het eerst acte de présence gaf bij een PSI-oefening, als deelnemer
of als waarnemer. Zodoende hebben in Rotterdam ook het regionaal perspectief
en de samenwerking met EU-partners een impuls gekregen.Een belangrijke functie van PSI is het vergroten van de alertheid van
de deelnemende landen, om de kans op smokkel en clandestiene handel van onderdelen
voor massavernietigingswapens, overbrengingsmiddelen en daarmee verbonden
materialen zo klein mogelijk te maken. De werking van PSI is dan ook niet
louter gericht op interventies maar evenzeer op bestuurlijke aspecten. Mocht
zich niettemin een geval voordoen waarbij tot onderschepping van een illegaal
transport moet worden overgegaan, dan is het zaak voor Nederland adequaat
te kunnen reageren – nationaal en internationaal. Dat streven heeft
in het kader van PSI hoge prioriteit.61 en 63Steunt Nederland programma’s voor het opruimen
van clusterbommen? Hoeveel is daarvoor begroot? Hoeveel landen zijn er tegen
de productie van en handel in clusterbommen? Wat is het regeringsstandpunt
hierover?Welke initiatieven neemt de regering om de naleving
van het Verdrag van Ottawa te bevorderen? Is de regering, zeker in het licht
van de oorlog in Libanon waar zeer grote hoeveelheden clustermunitie zijn
gebruikt, bereid initiatieven te nemen tot een verbod op deze munitie? Zo
ja, op welke manier? Indien neen, waarom niet?Nederland heeft tot dusver twee specifieke programma’s op het gebied
van clustermunitie gefinancierd. In 2003–2004 betrof het een zgn. Global
Impact Survey Project op het gebied van Explosive Remnants of War (ERW) met
een begroting van € 100 000,–, uitgevoerd door het Britse «Landmine
Action». Daarnaast werd in 2004–2005 een ERW-Clustermunitie-campagne
gefinancierd via Pax Christi (€ 64 256,–). Tevens heeft
Nederland tijdens de internationale donorconferentie voor Libanon op 31 aug.
jl. in Stockholm € 4 mln. ter beschikking gesteld aan de VN-organisatie
voor ontmijning (UNMAS) voor het opruimen van niet-ontplofte munitie in Libanon.
Deze niet-ontplofte munitie bestaat voor een groot deel uit clustermunitie.Ondersteuning van activiteiten op het gebied van clustermunitie vindt
meestal plaats via zgn. Mine Action activiteiten. De organisaties die verantwoordelijkheid
dragen voor ontmijning zijn namelijk vrijwel altijd ook verantwoordelijk voor
het opruimen van ERW. Jaarlijks besteedt Nederland omstreeks € 15
mln. aan Mine Action. Daarmee speelt Nederland een hoofdrol bij de bevordering
van de naleving van het Ottawa-Verdrag. Door deze hulp worden diverse landen
beter in staat gesteld hun verdragsverplichtingen voor ontmijning te halen.
Nederland was in 2005 mondiaal de achtste donor op ontmijningsgebied, zowel
in absolute termen (totaalbedrag) als relatief (bijdrage per capita). De Nederlandse
steun heeft vaak mede tot doel maatschappelijke bewustwording te bewerkstelligen
in landen die geen partij zijn bij het Verdrag, met het doel deze landen te
bewegen tot acceptatie van het Verdrag en naar ondertekening daarvan toe te
werken.Een aantal landen neemt stelling tegen clustermunitie. België legt
het gebruik van submunities bij wet aan banden. Duitsland heeft aangekondigd
clustermunitie uit zijn arsenaal te zullen verwijderen. Noorwegen heeft een
moratorium op het gebruik van clustermunitie ingesteld. Voorts hebben Zweden,
Oostenrijk, Mexico, Heilige Stoel, Nieuw Zeeland en Ierland gezamenlijk opgeroepen
tot de ontwikkeling van een juridisch bindend instrument dat de humanitaire
aspecten van het gebruik van clustermunitie aan de orde stelt.De Nederlandse strijdkrachten beschikken over clusterwapens. Het regeringsstandpunt
t.a.v. deze wapens luidt dat zij legitiem zijn en dat hun inzet door het humanitair
oorlogsrecht niet wordt verboden, al dient deze inzet uiteraard te voldoen
aan de beginselen van dit recht. Dit betreft onder meer het verbod de burgerbevolking
en civiele objecten onnodig in gevaar te brengen, het verbod onnodig leed
te veroorzaken en de toepassing van het proportionaliteitsbeginsel bij het
gebruik van geweld.62Op welke manier denkt de regering een voortrekkersrol
te kunnen nemen bij het realiseren van verdere implementatie van het VN-actieprogramma
inzake kleine en lichte wapens, nu de recente VN-top over kleine en lichte
wapens volledig is mislukt?De VN-lidstaten die deelnamen aan de Herzieningsconferentie over het VN
Actieprogramma inzake kleine en lichte wapens bevestigden hun sterke steun
aan de volledige implementatie van het Actieprogramma. Daarmee blijft het
programma de basis voor de mondiale inzet ter beperking van de proliferatie
van kleine en lichte wapens. De lidstaten riepen de vooruitgang in herinnering
die op nationaal, regionaal en mondiaal niveau sinds 2001 is geboekt en erkenden
dat nadere stappen noodzakelijk zijn om tot volledige implementatie van het
actieprogramma te komen. Nederland zal zich met name op het gebied van de
tussenhandel actief inzetten. Nederland zal deelnemen aan de VN Gouvernementele
Expertgroep inzake de illegale tussenhandel in kleine en lichte wapens, die
in november dit jaar van start zal gaan. Voorts zal Nederland zich in Afrika
(de Grote Meren regio en de Hoorn van Afrika) inzetten voor een meer geïntegreerde
aanpak van de kleine wapens problematiek. Nederland zet daarbij in op de inbedding
van het kleine en lichte wapensbeleid in het bredere ontwikkelingsbeleid.Op het gebied van transfer controls is tijdens de conferentie duidelijk
vooruitgang geboekt. Ruim 115 landen spraken hun steun uit voor verdergaande
afspraken op dit terrein. Tijdens de 61ste Algemene Vergadering van de VN
zal naar verwachting een nieuwe resolutie inzake transfer controls in stemming
worden gebracht. Nederland zal deze resolutie actief steunen. Zie ook het
antwoord op vraag 65.64Op welke wijze wordt vormgegeven aan het streven geen
wapens te leveren of door te voeren aan conflictgebieden? Houdt dit ook een
aanscherping in van de huidige maatregelen met betrekking tot doorvoer? Geldt
dat ook voor de conflictgebieden in het Midden-Oosten?Conform de Europese Gedragscode wapenexport, staan EU-lidstaten geen uitvoer
van militair materieel toe waardoor gewapende conflicten worden uitgelokt
of verlengd dan wel bestaande spanningen of conflicten in het land van eindbestemming
worden verergerd. Ook verlenen lidstaten geen uitvoervergunning wanneer er
een duidelijk risico bestaat dat het beoogde ontvangende land het bedoelde
materieel voor agressie jegens een ander land gebruikt of er kracht mee wil
bijzetten aan territoriale aanspraken.Ten aanzien van doorvoer van militaire goederen over Nederlands grondgebied
is uw Kamer reeds eerder uitvoerig geïnformeerd (o.a. de antwoorden op
de vragen van het lid Karimi 2050617070 (gesteld op 26 juli 2006) en
2050618620 (gesteld 7 september 2006)). Als snelle doorvoertransacties
worden gemeld die in strijd zijn met VN- of EU-embargo’s, legt Nederland
altijd een ad hoc vergunningplicht op. Dit is van toepassing op elke bestemming,
dus ook het Midden-Oosten.65Op welke manier denkt de regering een voortrekkersrol
te kunnen nemen bij de totstandkoming van een internationaal wapenhandelsverdrag
(ATT), als overeenstemming over kleine en lichte wapens al niet mogelijk is?Nederland speelt in nauw overleg met een kerngroep die zich inzet voor
het ATT een actieve rol bij het bevorderen van de totstandkoming van een ATT.
Nederland probeert in overleg met de groep landen wier steun van belang is
voor de totstandkoming van het Verdrag over de streep te trekken.Nederlandse lobbyactiviteiten voor het ATT vinden ook plaats tijdens de
bijeenkomst van de Eerste Commissie van de AVVN. In gesprekken met buitenlandse
gezagsdragers wordt het belang van een ATT voorts consequent ter sprake gebracht.Overigens zij opgemerkt dat m.b.t. kleine en lichte wapens reeds in 2001
een VN Actieprogramma werd overeengekomen. Verwezen zij naar het antwoord
op vraag 62.66Welke inspanningen pleegt de regering om te komen tot
een multilaterale financiering van de kosten van vredesmissies?Door de VN uitgevoerde vredesmissies worden al multilateraal gefinancierd.
De kosten worden via een vaste verdeelsleutel door de lidstaten gedragen.
In de NAVO en de EU geldt het beginsel dat de landen zelf de kosten van hun
deelname aan een operatie dragen – het zogenaamde «Costs Lie Where
They Fall» principe. Een beperkt deel van deze kosten wordt gemeenschappelijk
gefinancierd. NL pleit in beide organisaties voor uitbreiding van de kosten
die voor gemeenschappelijke financiering in aanmerking komen. Bij de NAVO
heeft dit al geleid tot een verruiming van de criteria voor gemeenschappelijke
financiering. In navolging daarvan maakt NL zich op dit moment ook in de EU
sterk voor verruiming van de criteria voor gemeenschappelijke financiering.67Is het waar dat er meer OS-geld naar crisisbeheersingsoperaties
gaat? Zo ja, hoeveel? Hoeveel bedraagt nu het totale ontwikkelingsbudget waarmee
activiteiten door Defensie worden uitgevoerd.Jaarlijks wordt EUR 13 mln. aan ODA-middelen gereserveerd op de begroting
van Defensie voor activiteiten binnen crisisbeheersingsoperaties die conform
de criteria van de OESO/DAC kwalificeren als ODA. Op dit moment is nog niet
bekend hoeveel van die middelen daadwerkelijk in 2006 worden ingezet. Naast
deze activiteiten is in 2006 EUR 0,5 mln. extra aan ODA-middelen opgenomen
in de begroting van Defensie voor CIMIC-activiteiten in Afghanistan.68Kan de regering een overzicht geven van de programma’s
die door Ontwikkelingssamenwerking, Buitenlandse Zaken en Defensie gezamenlijk
worden uitgevoerd en daarbij tevens aangeven op welke begrotingen deze kosten
ten laste worden gelegd?Het ministerie van Buitenlandse Zaken en het ministerie van Defensie voeren
het stabiliteitsfonds en de Security Sector Reform pool uit. Het stabiliteitsfonds wordt uitsluitend uit de begroting van
Buitenlandse Zaken gefinancierd. Defensie draagt de personele kosten van de
inzet van defensiemedewerkers uit de SSR-pool. De extra kosten die met uitzending
gemoeid gaan, komen ten laste van de begroting van Buitenlandse Zaken.69Is het voorstel van het trustfund voor algemene ondersteuning
van de overheid in Burundi nog steeds van kracht gezien de turbulente politieke
ontwikkelingen (de (vermeende) couppoging en de vele arrestaties door de Burundese
overheid van opposanten) van eind augustus in Burundi? Is Burundi het enige
niet-partnerland dat aanspraak maakt op OS-middelen?Ja, Nederland draagt USD 10 miljoen bij aan de lopende kosten van de overheid,
middels een cofinanciering met de Wereldbank. Het betreft hier financiële
ondersteuning van het bestuur ten behoeve van de terugkerende uitgaven, zoals
salarissen van gezondheidswerkers en leraren. Deze financiële ondersteuning
van het bestuur ten behoeve van de terugkerende uitgaven, zoals salarissen
van gezondheidswerkers en leraren, is een noodzakelijke voorwaarde om de kans
op instabiliteit te reduceren.De situatie in Burundi is kenmerkend voor een fragiele staat na een periode
van conflict. De instituties en formele structuren in Burundi zijn nog zwak.
Daarom is financiële ondersteuning van die formele structuren een noodzakelijke
voorwaarde om de stabiliteit te bevorderen. Stabilisatie en verbetering van
de situatie in Burundi vergen een betrokken, kritische maar ook geduldige
aanpak, waarbij geïnvesteerd wordt in een vertrouwensrelatie met de Burundese
autoriteiten. Dat is een proces dat door de Nederlandse regering enige tijd
geleden in gang is gezet en waaraan de regering ook van plan is haar deel
te blijven bijdragen.Nederland heeft de afgelopen jaren in Burundi een aanzienlijke bijdrage
geleverd aan humanitaire hulpverlening, de integratie van leger en politie
en de besprekingen tussen de Burundese regering en de FNL. Direct na de inauguratie
van President Nkurunziza in augustus 2005 zegde Nederland steun toe op het
terrein van ontwapening, demobilisatie en re-integratie en hervorming van
de veiligheidssector (Engelse afkorting: DDR/SSR), de financiële sector
(stimulering van microkredieten) en het beleid met betrekking tot landgebruik/landrechten.Voor 2006 zijn de Nederlandse inspanningen met name gebaseerd op het «Programme
d’Urgence» dat door de Burundese regering in februari 2006 is
gepresenteerd tijdens een donorconferentie en ook door donoren is ondersteund.
Nederland heeft ruim EUR 23 miljoen beschikbaar gesteld voor de wederopbouw
van Burundi. Naast de eerder genoemde cofinanciering met de Wereldbank,
vormt een belangrijk onderdeel de hervorming en versterking van de formele
veiligheidssector. In dat kader heeft Nederland o.a. twee Nederlandse experts
beschikbaar gesteld voor het Burundese Ministerie van Defensie en de Burundese
Nationale Politie ter bevordering en ondersteuning van een samenhangend Burundees
SSR-beleid. Tevens tracht Nederland de verstrekking van microkredieten door
de financiële sector in Burundi te stimuleren en het Burundese beleid
met betrekking tot land(gebruiks)rechten te versterken. Laatstgenoemd beleid
is van belang gezien de constant toenemende druk op de schaarse beschikbare
landbouwgronden door bevolkingsgroei en terugkeer van vluchtelingen. De wederopbouwbijdrage
omvat ook een bedrag van EUR 4,6 miljoen aan humanitaire hulp.De situatie in Burundi zal nauwlettend worden gevolgd en daar waar mogelijk
zal de Nederlandse regering zelf of door middel van Europese en andere internationale
overlegfora de Burundese regering aanspreken op het belang van verdere democratische
ontwikkeling.De Nederlandse regering ontwikkelt inmiddels zelf een wederopbouwstrategie
voor Burundi voor 2007–2010, gebaseerd op nationale beleidsstukken zoals
het Programme d’Urgence, het PRSP dat in de komende maanden afgerond
zal worden, de Arusha Akkoorden en de OESO/DAC-richtlijnen voor de betrekkingen
met fragiele staten. Het Nederlandse wederopbouwbeleid wordt afgestemd met
andere donoren.De prioriteiten van de Nederlandse bijdrage aan het wederopbouwproces
zullen gericht blijven op vrede en veiligheid (consolidering van het vredesproces
en hervorming van de veiligheidssector), het openbaar bestuur (lopende kosten
van de overheidsbegroting) en sociaal-economische ontwikkeling (onderwijs
en bevordering van de private sector). Hoewel alle bovengenoemde elementen
van belang zijn, zal de meeste aandacht uitgaan naar het steunen van de hervorming
van de veiligheidssector, waarbij in eerste instantie de nadruk wordt gelegd
op het tot stand brengen van een planmatige aanpak van de hervorming van de
veiligheidssector door Burundese autoriteiten.Burundi is een fragiele staat met weinig partners. Nederland en de EU
hebben een belangrijke rol te spelen. Nederland laat Burundi ook nu niet vallen.
Nederland kan zich omwille van de met Burundi opgebouwde vertrouwensband daarom
ook constructief-kritisch opstellen. Burundi heeft juist in deze moeilijke
periode de steun van de internationale gemeenschap hard nodig. Indien deze
zou komen te ontvallen, zijn alle investeringen in het transitieproces voor
niets geweest, waarmee de Burundese bevolking niet verder wordt geholpen.Burundi is niet het enige niet-partnerland dat aanspraak maakt op OS-middelen.
Naast de exit-landen waar afbouw van programma’s plaatsvindt, hebben
uitgaven ten behoeve van niet-partnerlanden onder andere betrekking op mensenrechten
en wederopbouwactiviteiten.70Hoeveel is er komend jaar begroot voor het Stabiliteitsfonds?
Is in deze begroting al rekening gehouden met de resultaten van de evaluatie
van het fonds? Wanneer zal deze evaluatie aan de Kamer toegezonden worden?
Is de evaluatie van het Stabiliteitsfonds beschikbaar voor de begrotingsbehandeling
op 18 oktober? Zo nee, kan de regering tussentijdse resultaten beschikbaar
stellen aan de Kamer ten behoeve van het debat over de begroting?Voor 2007 is voor het Stabiliteitsfonds € 92,7 mln. begroot.
Er is hierbij nog geen rekening gehouden met de resultaten van de evaluatie
van het Stabiliteitsfonds. De evaluatie zal dit jaar worden afgerond en de
Tweede Kamer toegaan.71Is het team van Buitenlandse Zaken en Defensie ten
behoeve van hervormingen van de veiligheidssector (SSR) en demobilisatie,
ontwapening en reïntegratie (DDR) reeds inzetbaar? Worden er al mensen
uit deze pool uitgezonden? Zo ja, om hoeveel mensen gaat het? Zo nee, wat
zijn de redenen dat dit nog niet gebeurt? Klopt het dat deze pool alleen bestaat
uit militair en niet uit civiel personeel van hetzij Defensie hetzij Buitenlandse
Zaken? Zo ja, waarom is hiervoor gekozen?Het SSR-team van Buitenlandse Zaken en Defensie functioneert sinds februari
2006. Verder heeft het Ministerie van Defensie de opzet voltooid van een SSR-pool
bestaande uit 90 van zijn medewerkers, voornamelijk militairen maar ook burgers.
Bovendien vinden dit jaar de eerste uitzendingen in SSR-kader plaats naar
Georgië (advisering over de Defensiebegroting), Congo (in het kader van
post-demobilisatieprogramma’s), Burundi (beleidsadvies aan de overheid),
Mali (onderwijs aan een regionale vredesschool) en Rwanda (advisering bij
peacekeepingtraining). Hierbij zijn in het totaal vijftien Defensiemedewerkers
betrokken. Buitenlandse Zaken beschikt over een korte missie-bestand met daarin
ook civiele deskundigen op SSR-gebied. Deze pool ontbeert specifieke, actuele
militaire expertise, hetgeen met de pool van Defensie is ondervangen. Beide
instrumenten worden complementair ingezet.72Wat is de positie van de Nederlandse regering met betrekking
tot de situatie in Darfur? Is de regering bij haar actieve ondersteuning van
de Afrikaanse Unie en als voorzitter van de Core Coordination Group Darfur
bereid om binnen de kaders van de NAVO, de EU en de VN te pleiten voor een
versterkt mandaat en ondersteuning van de Afrikaanse Unie ter verbetering
van de situatie in Darfur?De recente opbouw van regeringstroepen in Darfur en de daaropvolgende
gevechten tussen de regering en rebellen ondermijnen de stabiliteit van Darfur.Het is van belang dat een onmiddellijk einde komt aan het geweld in Darfur.
Alle partijen moeten zich aan het staakt-het-vuren houden. Daarbij is niet
alleen de goede wil van de partijen van belang, maar is ook een effectieve
vredemissie essentieel. De aanwezigheid van de AU missie in Darfur, AMIS,
heeft in eerste instantie geleid tot een zekere mate van stabiliteit in Darfur
en een daling in het aantal schendingen van het staakt-het-vuren. Inmiddels
is evenwel de situatie in Darfur zodanig complex geworden dat AMIS haar taken
niet meer naar behoren kan uitvoeren. AMIS heeft momenteel onvoldoende capaciteit
om duurzame vrede en stabiliteit te waarborgen. Nederland zet zich daarom
zeer actief in voor de – door de VN VR in resolutie 1706 omschreven –
transitie van AMIS naar een door de VN geleide missie in Darfur.Totdat de VN in staat is om AMIS over te nemen, is het van belang dat
AMIS in staat wordt gesteld om haar huidige mandaat zo goed mogelijk uit te
voeren. De reeds aangekondigde 4000 additionele AU manschappen zijn daarvoor
essentieel. Maar daarbij is net zo belangrijk dat de internationale gemeenschap
AMIS tot aan de transitie blijft versterken in zowel financiële, personele
als materiele zin.De VN, de EU en NAVO leveren, mede op NL instigatie, inmiddels alle drie
een bijdrage aan de versterking van AMIS. De EU en NAVO verzorgen het grootste
deel van het luchttransport bij de rotatie van AMIS eenheden van en naar hun
land van herkomst en trainen de trainers van de AMIS troepen.De EU leverde tot dusver de grootste financiële bijdrage en ontplooide
de meeste adviseurs in Darfur. NL steunt de EU in haar wens de advisering
aan AMIS door Europese civiele/militaire experts te continueren en dringt
stelselmatig aan op het vergroten van de Europese financiële steun aan
AMIS. Recent heeft de EU hiervoor opnieuw 55 miljoen Euro beschikbaar gesteld
uit de African Peace Facility.De VN en de AU kwamen eind september overeen om circa 140 VN stafofficieren
en politiefunctionarissen en een hoeveelheid materiaal ter ondersteuning van
AMIS in Darfur te ontplooien; deze samenwerking wacht nog op instemming van
de Sudanese regering. Nederland ondersteunt AMIS met in totaal 38,3 miljoen
en enkele experts.73Wanneer zal er een evaluatie komen van de activiteiten
van het Joint Donor Office in Juba, Sudan? Zal deze evaluatie zich ook richten
op de vraag hoe de effectiviteit van het Joint Donor Office zich verhoudt
tot die van de Wereldbank? Kan de regering deze evaluatie naar de Kamer sturen
als deze gereed is?Op 24 november 2005 tekenden Nederland, Noorwegen, het Verenigd Koninkrijk
en Zweden een Memorandum of Understanding waarmee de oprichting van het Joint
Donor Office (JDO) in Zuid Soedan een feit was. Denemarken sloot zich later
aan. Op 29 mei 2006 werd het kantoor in Juba officieel geopend, in aanwezigheid
van de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking. Het kantoor is vanaf dat moment
operationeel. Het MOU voorziet in een evaluatie van het partnerschap, die
in principe twee jaar na inwerkingtreding van het MOU zal plaatsvinden. De
vorm en de reikwijdte van deze evaluatie (bijvoorbeeld de vraag hoe de effectiviteit
van het JDO zich verhoudt tot die van de Wereldbank) zal gezamenlijk worden
vastgesteld. Gegeven het feit dat het Joint Donor Office pas enige maanden
activiteiten ontplooit, hebben partners hier nog niet over besloten. De nauwe
samenwerking tussen het JDO en de Wereldbank in het kader van het Multi Donor Trust Fund voor Zuid Soedan (MDTF) zal vanzelfsprekend
onderdeel zijn van de evaluatie. Wanneer de evaluatie tezijnertijd is gehouden,
is de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking uiteraard bereid de Kamer over
de bevindingen te informeren.74Welke agendapunten figureren op de agenda van de Senior
Level Meeting OESO/DAC in december aanstaande? Wat wordt precies bedoeld met
de zinsnede «actieve beleidsbeïnvloeding van (...) OESO/DAC»?
Welke specifieke doelen als het gaat om de concretisering van geïntegreerd
beleid worden hierbij nagestreefd? Kan de regering een inschatting geven van
de haalbaarheid van verruiming van de DAC-criteria in 2007, zoals vastgelegd
in het hoofdlijnenakkoord van kabinet Balkenende III?Naar aanleiding van een eerste discussie op 22 september jl. over
de onderwerpen van de SLM concludeerde de DAC-voorzitter dat de volgende onderwerpen
geagendeerd zullen worden (1) de implementatie van de Parijs Declaratie, (2)
preventie en bestrijding van corruptie (3) onderwerpen van meer huishoudelijke
aard. Daar waar besprekingen in de High Level Meeting (ministerieel niveau)
vooral een politiek karakter dragen, heeft de Senior Level Meeting (hoog ambtelijk
niveau) tot doel de uitvoering van de DAC-agenda te begeleiden
en te monitoren. Op 20 oktober zal de SLM agenda definitief vastgesteld
worden.De zinsnede «actieve beleidsbeïnvloeding van bilaterale donoren
en multilaterale organisaties zoals de VN, de EU en OESO/DAC» onder
operationele doelstelling 5 inzake regionale stabiliteit en conflictpreventie
houdt in dat Nederland pro-actief participeert binnen internationale fora
waar gemeenschappelijk beleid wordt afgestemd. Binnen de OESO/DAC vormt het «Network
for Peace Security and Development Cooperation» een voorbeeld waar Nederland
o.a. actief meedenkt over internationale kaders voor het hervormen van de
veiligheidssector in post-conflict situaties (Security Sector Reform). Nederland
is daarnaast ook actief betrokken bij discussies over de Peacebuilding Commision
van de VN. Ook hierbij valt te denken aan beïnvloeding van wat de commissie
in welke landen zal gaan ondernemen.Op het snijvlak van vrede, veiligheid en ontwikkeling is er naar Nederlands
inzicht een aantal activiteiten die ontwikkelingsrelevant zijn, die positieve
effecten opleveren voor ontwikkelingslanden, waarvoor de bestaande –
interpretatie van de – DAC-regelgeving te veel en onnodige beperkingen
oplegt. Veiligheid is een voorwaarde voor ontwikkeling en Nederland zet zich
voor beide in. Nederland is van mening dat hulpverlening in (post)conflictsituaties
op geïntegreerde wijze dient te geschieden. Hiermee wordt bedoeld dat
op basis van een grondige analyse van de realiteit, activiteiten worden geëntameerd
waarbij alle instrumenten van buitenlandsbeleid in onderlinge samenhang worden
benut. Het gaat om politieke, militaire en ontwikkelingsinstrumenten. De kernvraag
is welke instrumenten of combinatie ervan het meest geschikt is voor het bereiken
van duurzame vrede en veiligheid. Deze resultaatgerichte houding zou ook de
basis moeten zijn voor de beoordeling of een activiteit al dan niet kwalificeert
als ODA. De grote lijn die hierbij door Nederland wordt gevolgd is: geen onderscheid
tussen actoren, het gaat om de aard en het doel van de activiteiten, ongeacht
door wie deze worden uitgevoerd bij het bepalen van het hetgeen al dan niet
als ODA kan worden geregistreerd.Tijdens de Ministeriële bijeenkomst (HLM) van 2005 is uitgebreid
gesproken over de relatie tussen veiligheid, ontwikkeling en de ODAcriteria.
De ODA rapportagerichtlijnen zijn op een aantal punten verruimd om activiteiten
op dit snijvlak mogelijk te maken. Tevens werd overeengekomen tijdens de HLM
in 2007 opnieuw te inventariseren of er voldoende bereidheid onder de OESO/DAC-leden
bestaat om de discussie over de ODA-richtlijnen te heropenen. Hoe deze discussie
over de verdere aanpassing van de richtlijnen op het gebied van vrede en veiligheid
in het DAC afgerond zal worden is afhankelijk van de vraag of consensus –
de basis voor besluitvorming in OESO/DAC – kan worden bereikt.Voor Nederland telt weliswaar vanuit een geïntegreerde benadering
het (ontwikkelings)resultaat, maar andere donoren kenden in 2005 nog huiver
voor concrete samenwerking met militaire instellingen als instrument om ontwikkeling
te bevorderen. Een dergelijke opstelling kan alleen overwonnen worden door
concrete vormen van samenwerking, waarbij het besef zal groeien dat militairen
een belangrijke rol spelen bij het nastreven van ontwikkelingsresultaten.
In 2007 zal moeten blijken of dat vertrouwen bij andere donoren inmiddels
is gegroeid, zodat tot verruiming van de ODA-citeria zal kunnen worden gekomen.75Is de voor 2006 vastgestelde bijdrage voor hulp aan
ontheemden in Colombia van structurele aard en is zij ook voor 2007 gereserveerd?In 2006 is vanuit het budget voor humanitaire hulp een bijdrage van 3
miljoen euro gegeven aan UNHCR, OCHA en WFP, voor de leniging van de humanitaire
noden. Deze fondsen zijn bedoeld voor besteding in 2006. Het Nederlands humanitair
beleid is gebaseerd op de uitgangspunten van «goed donorschap»,
wat onder meer inhoudt dat financiële steun niet lichtvaardig wordt beëindigd
zolang de noodsituatie voortduurt. Een nieuwe humanitaire bijdrage voor Colombia
in 2007 ligt derhalve in de rede. Over de omvang van het bedrag kan ik nog
geen details geven – de noden in Colombia moeten worden afgezet tegen
die elders in de wereld.Vraag: Op welke wijze is het desbetreffende bedrag
in 2006 besteed?Antwoord: Aan programma’s voor opvang van ontheemden, inclusief
voedselvoorziening, en aan de coördinatie van en informatievoorziening
over humanitaire hulp.Vraag: Welke inspanningen heeft Nederland gepleegd
om in bilaterale en multilaterale verbanden de ontheemdenkwestie in Colombia
hoger op de agenda te krijgen?Antwoord: Door geoormerkte steun te geven heeft Nederland een signaal
afgegeven aan de regering.Vraag: Is de regering bereid om samen met de Colombiaanse
overheid en andere internationale donoren toe te zien op nakoming van uitspraken
van het Constitutionele Hof over de Wet Gerechtigheid en Vrede ten aanzien
van teruggave van land aan ontheemden?Antwoord: De uitvoering van het vonnis van het Constitutionele Hof is
bij decreet van 29 september 2006 geregeld, dat de richtlijnen van het
Hof volledig heeft overgenomen. De gedemobiliseerde die voor strafvermindering
in aanmerking wil komen is verplicht om een volledige en waarheidsgetrouwe
verklaring af te leggen op straffe van berechting volgens het gewone strafrecht.
Ook moet de veroordeelde bijdragen aan het schadeloos stellen van de slachtoffers,
waarbij zowel zijn illegaal verworven als legaal eigendom wordt aangesproken.In informele contacten hebben de internationale gemeenschap en het maatschappelijk
middenveld de regering laten weten dat een decreet conform de letter en de
geest van de uitspraak van het Hof de meest voor de hand liggende weg is.
De internationale gemeenschap zal onder Nederlands voorzitterschap een bijdrage
leveren aan de verdere praktische uitwerking van de wet in het nationale actieplan
voor de mensenrechten en internationaal humanitair recht («Plan Nacional
de Accion en Derechos Humanos y Derecho Internacional Humanitario»).
Ook biedt Nederland samen met andere donoren steun aan de Nationale Verzoeningscommissie.
De Commissie is een uitvloeisel van artikel 51 en 52 van de Wet Gerechtigheid
en Vrede. De teruggave van land en bezit aan slachtoffers van het conflict
(waaronder de ontheemden) is een van de onderwerpen die daarin aan de orde
zullen komen. De Wet Gerechtigheid en Vrede en de nakoming daarvan zal ook
in de toekomst de aandacht van de regering blijven houden.Vraag: Via welke kanalen wordt in 2007 de humanitaire
hulp besteed?Antwoord: Het ligt in de rede dat, bij goed presteren, de huidige ontvangers
ook in 2007 fondsen zullen ontvangen. Beslissingen hierover worden genomen
in nauw overleg met de ambassade in Bogota, en na bestudering van de «appeal»-documenten
van de hulporganisaties.Vraag: Kan de regering daarnaast garanderen dat de
Nederlandse bijdrage aan demobilisatieprogramma’s in Colombia behouden
blijft?Antwoord: De regering zet in op voortzetting van de Nederlandse bijdrage
aan demobilisatieprogramma’s in Colombia. De Nederlandse steun aan een
aantal programma’s die met OS-gelden gefinancierd worden, loopt binnenkort
af. Er zijn gesprekken gaande over de voortzetting van deze steun, waarbij
de verwachting is dat deze op korte termijn succesvol zullen kunnen worden
afgerond. De mogelijkheden om de succesvolle Missie ter ondersteuning van
het Vredesprocess in Colombia van de Organisatie van Amerikaanse Staten (Missión
de Apoyo al Proceso de Paz en Colombia, MAPP-OEA) te kunnen blijven ondersteunen,
worden op dit moment onderzocht. De Nederlandse steun aan deze missie bestaat
uit een financiële bijdrage uit het Stabiliteitsfonds.Vraag: Wat zijn de tot nu toe behaalde resultaten van
deze programma’s en hoeveel heeft Nederland in de opeenvolgende jaren
financieel bijgedragen?Antwoord: Nederland heeft zowel in 2004 als in 2005 ruim 1 miljoen euro
besteed aan vredesopbouw projecten in Colombia. De uitgaven voor 2006 worden
geraamd op ruim 1,5 miljoen euro. De inzet is om de uitgaven minstens op dit
niveau te houden,Een van de opvallendste resultaten van deze programma’s is de succesvolle
begeleiding naar een nieuw bestaan in de civiele maatschappij van ongeveer
1000 individueel gedemobiliseerde personen (oftewel deserteurs uit ELN, FARC
of de paramilitaire groepen). Het totaal aantal gedemobiliseerden bedraagt
veertigduizend. De benadering die vanuit het Nederlandse programma is gevoerd
is zo succesvol gebleken dat de Colombiaanse overheid inmiddels heeft besloten
deze over te nemen voor alle individueel gedemobiliseerden.76Is het waar dat het bedrag van noodhulp omhoog gaat
van 130 naar 160 miljoen euro? Is het tevens waar dat noodhulp onder het budget
voor humanitaire hulpverlening valt en dit budget in z’n algemeen daalt?
Zo ja, op welke onderdelen wordt dan minder geld uitgegeven?Het budget voor noodhulp wordt inderdaad verhoogd van 130 naar 160 miljoen
euro. Het grootste deel van het budget voor humanitaire hulp (begrotingsartikel
2.6) bestaat uit de budgetlijn voor noodhulp ontwikkelingslanden. Het bedrag
voor humanitaire hulp in 2006 in de tabel op pagina 25 van de ontwerp-begroting
is hoger dan het bedrag in 2007. Dit is te verklaren door het feit dat voor
2006 de incidentele uitgaven in de loop van het jaar reeds zijn meegeteld.
Voor 2007 is dit nog niet gebeurd want die uitgaven zijn nog niet te voorzien.Afhankelijk van de omvang van de humanitaire noden zoals die zich gedurende
een jaar presenteren kan besloten worden extra middelen vrij te maken die
het initiële budget te boven gaan. Dat was onder andere het geval in
2005 en 2006. De uiteindelijke uitgaven voor humanitaire hulp kwamen in deze
jaren ruim boven het initieel gebudgetteerde bedrag uit. Op dit moment is
in 2006 reeds voor een totaal van 88 miljoen euro extra middelen beschikbaar
gesteld.77Hoeveel is er begroot voor ontmijning? Voor welke programma’s?
Is dat meer of minder dan in de vorige begroting?Ontmijning wordt gefinancierd via het stabiliteitsfonds. Er is geen vast
bedrag voor begroot, maar conform amendement 27 400 V, nr. 17 wordt jaarlijks
tenminste 12.6 mln Euro uitgegeven aan ontmijning.Hiervan wordt 10 mln Euro uitgezet via NGO-programma’s (HALO, MAG,
NPA en Handicap International België) en tenminste 2.6 mln Euro via UN-programma’s,
zoals de United Nations Mine Action Service (UNMAS) en UNDP.De 12.6 mln euro is een minimumbedrag: zo werd in 2005 naast de 10 mln
euro via NGO’s nog eens 5.25 mln Euro uitgezet, waarvan 3 mln Euro naar
ontmijning in Sudan. In 2006 zal het bedrag voor ontmijning in totaal uitkomen
op ongeveer 19.4 mln Euro, waarvan 4.15 mln euro voor ontmijning in Libanon.78Wat is de stand van zaken op het gebied van public
sector reform in Suriname en is er uitzicht op programma’s in het kader
van de verdere besteding van de verdragsmiddelen?De roadmap voor PSR is in laatste conceptversie gereed. De roadmap is
vervaardigd door de Inter-American Development Bank (IDB) in opdracht van
Suriname. Begin 2007 dient deze roadmap voor PSR door Suriname te worden aangenomen.
De roadmap is vooralsnog zeer algemeen van aard. Gezien deze stand van zaken
is het niet verwachtbaar dat er op korte termijn middelen voor PSR kunnen
worden ingezet. Wel is er tijdens het vorige beleidsoverleg (2 mei 2006)
20 mln euro gereserveerd voor PSR. Nederland zal samen met andere donoren
een financiële bijdrage leveren aan de door Suriname voorgenomen PSR.In het beleidsoverleg van 2005 is met Suriname een verdeling van de resterende
schenkingsmiddelen overeengekomen, waarin deze voor zes sectoren en capaciteitsopbouw
zullen worden aangewend. Vijf sectoren zijn in uitvoering: Gezondheidszorg,
Onderwijs, Landbouw, Huisvesting alsmede Rechtsbescherming en Veiligheid.
Het sectorplan Milieu is in ontwikkeling. Over de verdeling van de capaciteitsmiddelen
kwamen we in mei 2006 tot overeenstemming.Tijdens het beleidsoverleg in januari 2005 is eveneens overeenstemming
met Suriname bereikt over de besteding van de pariteitsmiddelen. Deze verdeling
is tijdens het beleidsoverleg in mei 2006 nader ingevuld. De pariteitsmiddelen
zullen zoals afgesproken worden besteed aan Public Sector Reform en Private
Sector Development, waarbij Suriname heeft aangegeven binnen het laatste prioriteit
te willen geven aan de verbetering van de energiesector. Zie ter zake de Gemeenschappelijk
Verklaring van 2 mei 2006.Pas als PSR en PSD in uitvoering zijn is ondersteunende begrotingssteun
een optie, maar dan bovendien alleen op voorwaarde van een goede track record
conform de daarvoor geldende procedures. Voor die eventuele begrotingssteun
is 30 mln. euro gereserveerd.Op 6 november a.s. is het tweede beleidsoverleg van dit jaar voorzien
met minister Van Ravenswaay voor Planning en Ontwikkelingssamenwerking. De
voortgang in de zes sectoren alsmede de voortgang in de Public Sector Reform
en Private Sector Development staan dan onder meer op de agenda.79Wat is het ambassadeplan voor Egypte dit jaar en de
hoogte van de besteding van ontwikkelingsuitgaven in het licht van de in de
Tweede Kamer daarover gevoerde overleggen?De ambassade in Egypte besteedt ongeveer de helft van de ontwikkelingsuitgaven
direct in de watersector (onder andere drinkwatervoorziening en afvalwaterverwerking),
de andere helft is gericht op goed bestuur. Overigens dienen projecten vaak
verschillende doelen, zodat ook onderwerpen als de emancipatie van vrouwen,
mensenrechten, de rol van de private sector en cultuur aan bod komen.Op dit moment bedragen de geplande uitgaven voor 2006 circa € 7,5
miljoen.80Wat is de inhoud van de ambassadeplannen in Syrië,
Marokko en Saudi-Arabië in het licht van de motie Koenders-Ormel (20 300
V, nr. 42)?De inhoud van de ambassadeplannen is als volgt:Syrië: Strategische doelstelling: hervormingen in de Baathpartij,
bevordering van adequate NGO-wetgeving en een bloeiende civil society. Prioriteit
ligt bij de bescherming van mensenrechten en het versterken van het maatschappelijk
middenveld. Veel projecten met een dergelijke doelstelling proberen bewustwordingsprocessen
op gang te brengen, o.a. door wetenschap en cultuur, zoals een onderwijsbeurs.
Andere projecten richten zich op het bevorderen van de dialoog met het Westen
en het verbeteren van de positie van de vrouw. Bijvoorbeeld een conferentie
over vrouwen en tradities.Marokko: Voortgaande inzet van de post ter realisering van een groot aantal
projecten ter ondersteuning van de hervormingen via NGO’s: implementatie
van aanbevelingen Waarheids en Verzoenings Commissie, van het hervormde familierecht,
het stimuleren van deelname aan het democratiseringsproces, het vertrouwd
maken met het begrip tolerantie en het verbeteren van de positie van de vrouw.
Bijvoorbeeld ondersteuning van een mediacampagne omtrent het nieuwe familierecht.
Er zijn veel nieuwe NGO’s opgericht de afgelopen jaren maar veel daarvan
zijn nog niet in staat slagvaardig op te treden. Veel projecten richten zich
om deze reden op het verkrijgen van organisatievaardigheden, zoals een opleiding
in basisvaardigheden in administratieve processen en management voor NGO’s.Saudi-Arabië: Ambassade volgt hervormingsprocessen nauwgezet en steunt
waar mogelijk het aangaan van een intensieve dialoog, samengaand met uitwisseling
van studenten, wetenschappers en journalisten e.d. Dit is echter een proces
van lange adem waarvoor geduld is vereist.81Op basis van welke criteria beoogt de regering specifieke
landen in Noord-Afrika en het Midden-Oosten voor Matra open te stellen? Op
basis waarvan heeft de regering besloten dat Matra in sommige landen een positieve
bijdrage aan transformatie zou kunnen leveren?In de Matra beleidsbrief van 2004 (23 987, nr. 39) is de uitbreiding
van het Matra-programma naar de zuiderburen als een bilaterale aanvulling
op het Europese Nabuurschapsbeleid aangekondigd. De regering wil met alle
buren van de Unie geïntensiveerde samenwerkingsrelaties onderhouden,
inclusief de zogenaamde zuiderburen in het Middellandse Zeegebied. Daarom
wordt het Matra-programma thans ook ingezet voor de versterking
van het maatschappelijke middenveld van deze zuiderburen (uitgezonderd Egypte
en de Palestijnse gebieden, waarmee een ontwikkelingsrelatie wordt onderhouden,
Israël en Libië). De positieve evaluaties van Matra-projecten in
Midden- en Oost-Europa liggen ten grondslag aan de verwachting dat concrete
kleinschalige Matraprojecten (kleine ambassadeprojecten-KAP) ook bij uitstek
relevant kunnen zijn voor de ondersteuning van hervormingsgezinde organisaties
in de islamitische wereld. De bredere toepasbaarheid van het Matra-programma
heeft de voortdurende aandacht van de regering. Naarmate het transformatieperspectief
verbetert, kunnen ook grotere samenwerkingsprojecten met Nederlandse Ngo’s
worden gesubsidieerd. In dit licht is dit jaar besloten dat Nederlandse organisaties
subsidieaanvragen voor twinningprojecten met Marokko kunnen indienen.82De regering geeft aan dat er niet één
breed instrument bestaat om met behulp van indicatoren het Nederlands goed
bestuursbeleid te bestrijken. Op basis van welke gegevens is de tabel op pagina
35 vormgegeven?De tabel op pagina 35 is een overzicht van de scores van de partnerlanden
op de Corruption Perception Index (CPI)van Transparency International. De
CPI heeft betrekking op één specifiek aspect van bestuur, namelijk
de mate van corruptie. Voor een oordeel over de kwaliteit van het bestuur
in een partnerland wordt daarnaast gebruik gemaakt van rapportages van de
ambassades, analyses en studies van andere donoren, gegevens van de Wereldbank
(IRAI= IDA Resource Allocation Index, voorheen bekend als CPIA) en de Kaufmann
indicatoren opgesteld door het Wereldbank Instituut.83Kan de regering aangeven op welke manier het beheer
van natuurlijke hulpbronnen is geïntegreerd in programma’s voor
goed bestuur en om welke programma’s en natuurlijke hulpbronnen het
hier gaat?Nederland werkt in diverse partnerlanden aan het versterken van bestuurlijke
capaciteit om milieudegradatie te stoppen. Zo worden in de partnerlanden Rwanda
en Mali decentralisatieprocessen ondersteund die zich voornamelijk richten
op de lagere overheden. De capaciteitsversterking van deze lagere overheden
is mede gericht op verbeterd beheer van de natuurlijke hulpbronnen land en
water.Daarnaast worden in het kader van conflictpreventie overheden ondersteund
bij het verzekeren van eigendoms- en gebruiksrechten op land en water; Nederland
is op dit terrein actief in o.a. Bangladesh, Bolivia, Colombia, Guatemala,
Mozambique en Vietnam.In het Grote Meren gebied wordt vanuit het perspectief van regionale handelsbevordering
en verbetering van het ondernemersklimaat activiteiten ontwikkeld om illegale
handel in natuurlijke hulpbronnen (hout en delfstoffen) tegen te gaan, onder
meer door capaciteitsversterking van de douane-instellingen in de desbetreffende
landen.Overigens worden binnen specifieke milieuprogramma’s thema’s
van goed bestuur geïntegreerd. In de Hoorn van Afrika, het Grote Merengebied
en het Congo-Bekken worden regionale programma’s ontwikkeld en ondersteund
gericht op duurzaam beheer van (grensoverschrijdende) parken, meren en rivieren
om samenwerking te bevorderen en conflicten rond water te vermijden. In het
stroomgebied van de Nijl wordt gewerkt aan de uitwerking van een gezamenlijke
watervisie welke tevens het kader vormt voor bredere regionale samenwerking.84Staat het streven naar verdere verdieping van de Europese
integratie niet haaks op de eerdere uitspraak van de minister van Buitenlandse
Zaken over Europese samenwerking: «Niet steeds meer en steeds verder,
maar eerder minder regelgeving en in ieder geval dichter bij de burger»
(Handelingen Tweede Kamer, 2 juni 2005)?Tijdens het debat van 2 juni 2005 naar aanleiding van de uitslag
van het referendum over het Grondwettelijk Verdrag heb ik gezegd dat algemeen
gesproken minder regels uit Brussel moeten komen en dat Europa zich moet beperken
tot zaken die de lidstaten zelf niet aankunnen. In die context moeten de Nederlandse
inspanningen ten aanzien van het versterken van zowel de subsidiariteits-
als de proportionaliteitstoets en het vergroten van de transparantie worden
gezien. Dat wil niet zeggen dat er voor Nederland geen voordelen zijn te behalen
uit verdere verdieping van de Europese integratie, bijvoorbeeld op gebieden
als terrorismebestrijding, asiel en migratie en energie.85Kan de regering concretiseren «welke zaken op
Europees dan wel op nationaal niveau moeten worden aangepakt»? Doelt
de regering hier bijvoorbeeld op zaken als onderwijs, volksgezondheid en cultuur
en volkshuisvesting? Is de regering bereid te bepleiten dat, indien bepaalde
zaken een nationale aanpak vergen, Europese initiatieven op deze gebieden
in principe worden afgewezen? Welke efficiencyvoordelen kunnen worden verwacht
indien zaken die op nationaal niveau moeten worden aangepakt, naar het nationale
niveau worden gerepatrieerd?Het kabinet is voorstander van een duidelijke bevoegdhedenverdeling tussen
de EU en de lidstaten en daarom heeft het de subsidiariteits- en proportionaliteitstoets
bij het beoordelen van nieuwe wetgevingsvoorstellen van de Europese Commissie
versterkt. Het is niet mogelijk en evenmin wenselijk om op voorhand van hele
terreinen te zeggen dat optreden op EU-niveau niet mogelijk is. Per geval
dient een zorgvuldige afweging te worden gemaakt.86Kunt u aangeven hoe de regering het debat met de burgers
over de toekomst van de EU wilt voortzetten? Welke initiatieven heeft de regering
in dit kader genomen behalve het verhogen van het budget voor het Europafonds
en het laten uitvoeren van een enquête op www.nederlandineuropa.nl?Het debat met burgers over de toekomst van de EU wordt op verschilllende
niveaus gevoerd (zie ook de Kamerbrief van 19 mei jl., Kamerstuk 2005–2006,
30 303, nr. 20, Tweede Kamer). Om recht te doen aan de ambitie om mensen
actief en rechtstreeks bij de discussie te betrekken wordt door het ministerie
van Buitenlandse Zaken in oktober een vernieuwde www.nederlandineuropa.nl
gelanceerd, met een discussieforum waarop men kan meepraten over verschillende
actuele EU-onderwerpen. Ook wordt regelmatig rechtstreeks het debat aangegaan,
wanneer bewindspersonen discussiëren met burgers tijdens politieke cafés,
town hall meetings of andere bijeenkomsten. Dergelijke bijeenkomsten worden
ook door het Europafonds ondersteund. Tenslotte is het van belang om burgers
in staat te stellen goed geïnformeerd deel te laten nemen aan de discussie
over de toekomst van Europa. Om deze reden werkt het ministerie van Buitenlandse
Zaken nauw samen met het ministerie van OCW om het thema «Europa»
sterker in het onderwijscurriculum te verankeren. Hierover schreef ik samen
met de minister van OCW een brief aan uw Kamer op 12 september
jl. (Kamerstuk 2005–2006, 30 300 V, nr. 151, Tweede Kamer).87Wat wordt de inzet van de Nederlandse bijdrage aan
het debat over toekomstige ontwikkelingen van de EU in de aanloop naar het
onder Duits voorzitterschap te presenteren rapport met betrekking tot het
Grondwettelijk Verdrag?Het kabinet is van mening dat in een verdragswijziging rekening moet worden
gehouden met de uitkomst van de Nederlandse bezinning over de toekomst van
Europa. In de analyse van die bezinningsperiode die uw Kamer op 19 mei
2006 is toegezonden geeft het kabinet zijn visie op toekomstige ontwikkelingen
van de EU. Kort samengevat: een wijziging van de verdragen is noodzakelijk
om het goede functioneren van de Unie te waarborgen; waar mogelijk moet nu
reeds op basis van de huidige verdragen het democratisch functioneren van
de EU worden verbeterd (denkt u aan de juiste toepassing van subsidiariteit
en openbaarheid) en moet de nadruk liggen op voor de burger concrete en tastbare
resultaten van de Europese samenwerking op het gebied van o.a. welvaart, veiligheid,
milieubescherming en energievoorzieningszekerheid.88Is de regering bereid, in het kader van de «vereenvoudiging
en vermindering van regels» dat moet bijdragen «aan administratieve
lastenverlichting en aan een beter begrip bij de burger van de werkwijze en
activiteiten van de Unie» te pleiten voor het beperken van initiatieven
van de Europese Commissie, zoals Mededelingen, over zaken die op nationaal
niveau geregeld moeten worden? Welke economische voordelen zijn van een dergelijke
maatregel te verwachten?Om overbodige regelgeving tegen te gaan is mede op Nederlands initiatief
in EU-kader een gemeenschappelijke meetmethode – naar Nederlands voorbeeld –
voor administratieve lastenverlichting ontwikkeld en per 1 januari 2006
ingevoerd voor nieuwe Commissievoorstellen. Het voert te ver om op voorhand
initiatieven van de Commissie in de vorm van mededelingen te beperken. Dat
zou ook een inbreuk zijn op het exclusieve initiatiefrecht van de Commissie.
Beter is het, zoals nu reeds gebeurt, dat iedere mededeling kritisch tegen
het licht wordt gehouden, zowel uit oogpunt van subsidiariteit en proportionaliteit,
als uit oogpunt van administratieve lasten. In het algemeen kan worden gesteld
dat minder regeldruk de concurrentiekracht van het Europese bedrijfsleven
zal vergroten. Echter, regels blijven onontbeerlijk voor het afdwingen van
de vrijheden van kapitaal, werknemers, goederen en diensten in de Interne
Markt. Een open economie als de Nederlandse profiteert daar ook weer van.
Maatwerk is dus geboden.89Waarom wil de regering «bijdragen aan de verwezenlijking
van de Lissabon-doelstellingen» als de minister van Buitenlandse Zaken
deze doelstellingen «een beetje dwaas vindt»?Het is niet dwaas om binnen de EU met elkaar doelstellingen af te spreken
om onder andere de overheidsfinanciën op orde te houden, om een gunstig
ondernemersklimaat te scheppen, meer te investeren in kennis en innovatie
en om vroegtijdige schooluitval tegen te gaan. Dit is eerder nuttig en noodzakelijk,
omdat wij in Nederland baat hebben bij een gunstig economisch klimaat in Europa.Het was wellicht in 2000 achteraf gezien te ambitieus af te spreken dat
de EU in 2010 de meest concurrerende kenniseconomie ter wereld zou worden.
Inmiddels is de Lissabon-strategie, mede door het rapport-Kok uit 2004, meer
realistisch geworden. De focus van de Lissabon-strategie is nu gericht op
het bevorderen van groei en werkgelegenheid door middel van het implementeren
van de nationale hervormingsprogramma’s en het communautaire actieprogramma.
De Lissabon-doelstellingen zijn hierbij een hulpmiddel om de goede koerst
te bepalen.90Wat bedoelt de regering met een «constructieve
Nederlandse bijdragen aan het debat over toekomstige ontwikkelingen van de
EU op basis van het medio 2007 door het Duitse voorzitterschap te presenteren
rapport over de stand van zaken met betrekking tot het Grondwettelijk Verdrag»?De Europese Raad van juni 2006 heeft aan het toekomstige Duitse voorzitterschap
de opdracht verleend een besluit voor te bereiden over het vervolg van het
hervormingsproces. Dit zal geschieden op basis van een verslag over de stand
van discussie over het Grondwettelijk Verdrag dat het Duitse voorzitterschap
zal opstellen. Een constructieve bijdrage betekent dat het kabinet actief
zal meedenken over verdere ontwikkelingen die door het Duitse voorzitterschap
worden gesignaleerd, die mogelijk tot verdragswijziging leiden.91Wat bedoelt de regering met: «Aanname van nieuwe,
kosteneffectieve maatregelen en implementatie van bestaande Europese regelgeving
die bescherming bieden op het gebied van milieu en gezondheid» is een
na te streven resultaat? Om welke maatregelen met betrekking tot gezondheid
gaat het hier? Hoe strookt dit met de uitspraak van de minister-president: «Onderwijs,
volksgezondheid en cultuur (om er enkelen te noemen) blijven geheel van ons».
(Trouw, 14 mei 2005)?De bedoelde maatregelen betreffen Europese richtlijnen inzake het tegengaan
van milieuvervuiling op in het bijzonder de gebieden klimaat, zeevervuiling
en luchtkwaliteit. Deze richtlijnen zullen, omdat zij de blootstelling van
de bevolking aan luchtvervuiling tegengaan, tevens effect hebben op de volksgezondheid.
Er is echter in dit verband geen sprake van EU-regelgeving met betrekking
tot de nationale systemen voor volksgezondheid.92Bent u van mening dat een «grotere slagvaardigheid
van het Europees extern beleid» de EU de mogelijkheid geeft om een vuist
te maken naar de Verenigde Staten?Een slagvaardiger extern beleid stelt de Europese Unie in staat om meer
zelfbewust en effectiever invulling te geven aan de eigen verantwoordelijkheid
ten aanzien van vraagstukken van internationale vrede en veiligheid. Hierdoor
neemt het belang van de EU als bondgenoot voor de Verenigde Staten alleen
maar toe. In veel van dergelijke vraagstukken wordt nauw samengewerkt met
de Verenigde Staten, dus van een confrontatiemodel (hetgeen de keuze van het
woord «vuist» in de vraag lijkt te suggereren), is in de regel
geen sprake. Zelfbewust optreden sluit evenwel verschillen van inzicht niet
uit.93Kunt u specificeren wat u bedoeld met «een grotere
slagvaardigheid van het Europees extern beleid» is een voorwaarde zodat «de
Unie op het wereldtoneel een speler wordt wier politieke invloed overeenkomt
met haar economisch gewicht». Bedoeld u met «grotere slagvaardigheid»
het inleveren van vetorecht of het aanstellen van een EU-minister
van Buitenlandse Zaken?Tijdens de Europese Raad van afgelopen juni hebben de Europese Commissie
en de Hoge Vertegenwoordiger een reeks ideeën gepresenteerd ten behoeve
van een coherenter extern beleid. Er zijn hiervoor verschillende mogelijkheden
zonder dat er geanticipeerd wordt op het constitutionele verdrag. Daarbij
gaat het om praktische modaliteiten om het externe beleid en het Gemeenschappelijk
Buitenlands en Veiligheidsbeleid (GBVB) goed op elkaar af te stemmen. De Nederlandse
regering heeft zich in deze discussie actief opgesteld94Deelt de regering de mening dat de voorbeelden die
worden genoemd met betrekking tot de verbeterde effectiviteit van de Europese
ontwikkelingssamenwerking, zeer globaal zijn? Kan de regering aangeven welke
middelen precies worden ingezet en welke effectiviteitsvoordelen worden behaald
(output)?Verbetering van de effectiviteit binnen de Ontwikkelingssamenwerking is
een langdurig proces en dat geldt niet alleen binnen de EU. Verandering van
gedrag van donoren, een andere attitude, en de bereidheid anders naar eigen
regelgeving en conditionaliteiten te kijken dienen voorop te staan. Een dergelijke
attitudeverandering vormt een verdere ondersteuning voor het gehele proces.
Alhoewel de resultaten in de MvT 2007 vrij algemeen geformuleerd zijn, mede
gegeven de aard van het document, kan zeker gesteld worden dat verbetering
van de effectiviteitsagenda door de EU serieus wordt aangepakt. Ook al zouden
tempo en ambitieniveau wat betreft Nederland hoger mogen zijn, toch zijn er
onmiskenbaar vorderingen. Zo is er momenteel een discussie gaande over de
complementariteit tussen donoren; wordt er gewerkt aan het komen tot gezamenlijke
financieringsmodaliteiten en wordt de programmering tussen de Europese Commissie
(EC) en de lidstaten beter op elkaar afgestemd middels een vernieuwde opzet
van landenstrategiepapers. Deze aspecten zijn voorwaardenscheppend. Maar ook
op landenniveau zijn, weliswaar in verschillende snelheden, initiatieven genomen.
Er zijn bij bepaalde landen (Tanzania, Zambia) «joint assistance»-strategieën
opgesteld waar de EU (EC en Lidstaten) volop in participeren; in andere landen
(Nicaragua, Mozambique en Vietnam) probeert de EC een meer leidende rol te
spelen bij deze agenda. In enkele landen wordt duidelijk dat de transactiekosten
voor de ontvangende landen langzaam aan het verminderen zijn (Zambia, Tanzania)
en dat de kwaliteit van de dialoog tussen donoren en partnerlanden zich verbetert.
Voor donoren gaan de transactiekosten nog niet omlaag: verbetering van de
effectiviteit vereist een lange adem.95Wat zijn exact de harmonisatie-, coördinatie-
en complementariteitsafspraken? Tot welke afname van donorcontracten leidt
dat in de ontvangende landen, in exacte cijfers? Ten aanzien van welke ontvangende
landen zijn al donorleadafspraken gemaakt en met welke donorlanden zijn er
donorleadafspraken gemaakt (graag concrete cijfers)? Wat is de rol van Nederland
in deze ontwikkeling geweest?Harmonisatie-, coördinatie en complementariteitsafspraken worden
op diverse niveaus gemaakt. Op het niveau van de DAC/OESO zijn deze afspraken
vastgelegd in de Verklaring van Parijs (maart 2005). Hierbij zijn indicatoren
opgenomen over de resultaten die bereikt dienen te worden door zowel partnerlanden
als donorlanden in 2010. Indicatoren hebben betrekking op een breed veld van
onderwerpen zoals bijvoorbeeld toenemend gebruik door donoren van de systemen
en de begroting van het ontvangende land, verbetering van overheidssystemen
door overheden van de partnerlanden, toenemend gebruik van programmatische
hulp. Voor al deze onderwerpen zijn doelen bepaald, waarvoor de nulmeting
juist is afgerond. Het ligt in de bedoeling dat op basis van deze nulmeting
per land een actieplan wordt opgesteld waarin wordt aangegeven hoe deze doelen
in het kader van de Verklaring van Parijs in 2010 gerealiseerd gaan worden.
In Ghana zal in 2008 een DAC-bijeenkomst worden gehouden waar de voortgang
zal worden besproken.Naast de twaalf indicatoren bevat de Verklaring van Parijs een groot aantal
committeringen die niet in algemene zin in indicatoren en doelen kunnen worden
vertaald. Een van deze commiteringen betreft het streven naar een grotere
complementariteit tussen donoren. Vooralsnog wordt dit uitgewerkt binnen de
partnerlanden zelf op het niveau van sectoren. Landen als Zambia, Tanzania,
Ghana, zijn doende het aantal donoren te rationaliseren en dat gebeurt op
basis van zogenoemde Joint Assistance Strategies. In Zambia heeft dat geleid
van 11 zeer actieve en zichtbare donoren in de sector gezondheidszorg tot
een systeem van 3 leaddonoren een paar deelnemende, maar niet zeer zichtbare
donoren en de terugtrekking van enkele donoren uit de sector. Voor Nederland
heeft dat als gevolg gehad dat een leidende rol in deze sector is omgezet
in een deelnemende rol, waarbij Zweden namens Nederland een leidende rol speelt.
; daartegenover staat dat Nederland leaddonor is in de sector onderwijs.Er is geen pasklaar recept voor complementariteit. Het hangt erg van de
situatie in een land af welke afspraken daar mogelijk zijn, welke tempo er
gekozen kan worden en welke donoren daar werkzaam zijn. Afspraken zijn met
de Nordic+ landen gemakkelijker te maken dan met minder gelijkgezinden als
Japan en VS. Nederland kan thans «Silent partnerships» afsluiten
met alle Nordic+ landen, CIDA en GTZ. Er wordt gewerkt aan een dergelijk instrument
binnen de EU. «Silent partnerships» worden wel beschouwd als voorloper
van een daadwerkelijke andere taakverdeling tussen donoren.In EU-verband komt het onderwerp complementariteit
tijdens het eerst komende Orientatie debat aan de orde welke een vervolg is
van eerdere afspraken ( Councils conclusions in 2004, 2006). De VN is meer
bezig om allereerst intern te komen tot verdere stroomlijning en complementariteit.Ten aanzien van uw vraag over afname van donorcontracten bieden de gegevens
een positief beeld. Zo is het totale aantal door het DGIS ondersteunde activiteiten
in de afgelopen drie jaar gedaald van 3038 in 2003 tot 2645 in 2005. Dit is
een indicatie dat meer gewerkt wordt aan algemene of sectorale begrotingsteun
en dat harmonisatie en alignment langzaam vorm beginnen te krijgen. Ook het
aantal multi-donor contracten afgesloten in partnerlanden bevestigt deze trend.
In 2003 was dat 19% van het totale aantal afgesloten contracten terwijl
dat in 2005 was opgelopen naar 23.2%.Nederland speelt een actieve rol bij het tot stand brengen van complementariteit
en taakverdeling, zowel op landenniveau tussen donoren als ook in discussies
over taakverdelingen tussen kanalen. Op landenniveau zijn de werkverdelingsafspraken
in Zambia en Tanzania hiervan de meest sprekende voorbeelden. Maar ook roulerende
voorzitterschappen van donorgroepen, zoals in Mozambique, Ghana en Nicaragua
leveren concrete efficiency voordelen op voor onze partners, door reductie
in het aantal gesprekspartners, grotere eenduidigheid in de dialoog en versterkte
samenwerking tussen de voorzitters en de overige donorpartners om tot gemeenschappelijke
standpunten te komen. De discussies over werkverdeling tussen kanalen en donorpresenties
in landen vinden meestal plaats in het verband van de EU, de
Wereldbank, de OESO/DAC en de Nordic+. Hoewel dergelijke discussies stroef
verlopen en nog weinig concrete resultaten zijn geboekt, wordt de Nederlandse
inzet wel erkend, zoals ook blijkt uit het compliment dat Nederland ontving
tijdens meest recente DAC-examen. Nederland past de aanbevelingen die voortvloeien
uit de Parijse agenda ook op haar eigen programma toe: ambassades moeten hun
activiteiten ter ondersteuning van de Parijsverklaring opnemen in hun jaarplan
en rapporteren aan de hand van de actieplannen waar ze zelf onderdeel van
uitmaken; het departement heeft de indicatoren van de Parijsverklaring opgenomen
in de MvT bij de begroting.96Welke resultaten worden nagestreefd met betrekking
tot verdere hervormingen van de Commissiediensten?Dit betreft onder meer het versterken van de deskundigheid van de Commissiedelegaties
in ontwikkelingslanden die zijn belast met de uitvoering van de hulp en de
stroomlijning van procedures die de Commissie hanteert. In navolging van de
principes van de EU Beleidsverklaring over Ontwikkelingssamenwerking van november
2005 (de Europese Consensus) wordt gewerkt aan sterkere complementariteit
en onderlinge werkverdeling tussen de Commissie en de lidstaten bij hun OS-activiteiten
in ontwikkelingslanden (zie agenda RAZEB OS 16–17 oktober 2006).
Middels onder meer verbeterde landenbeleidsdocumenten wordt gezamenlijke programmering
nagestreefd en worden de mogelijkheden van gezamenlijke financieringscontracten
verkend. Ook op het gebied van monitoring en evaluatie wordt nauwer samengewerkt.97Wat wordt bedoeld met de herschikking van hulpprogramma’s
van de Gemeenschap?De Commissie heeft een nieuwe gestroomlijnde architectuur voor het externe
beleid voor de periode 2007–2013 voorgesteld. Vonden de uitgaven voor
extern beleid voorheen plaats op basis van bijna 40 verordeningen, nu zal
er sprake zijn van een veel kleiner aantal instrumenten. Deze zijn het ontwikkelingsinstrument
(DCI – Instrument for Development Cooperation), een separaat mensenrechteninstrument
(EIDHR – European Instrument for Democraticy and Human Rights), een
instrument voor geïndustrialiseerde landen (ICI – Industrialised
Countries Instrument), een Stabiliteitsinstrument (SI – Stability Instrument),
een Nabuurschapsinstrument (ENPI – European Neighbourhood Policy Instrument)
en het Instrument voor pre-accessiesteun (IPA – Instrument for Pre-Accession).98Welke acties onderneemt de regering als de voorgestelde
ODA-doelstellingen niet worden gehaald?Uit rapportage van de Commissie van maart 2006 blijkt dat vrijwel alle
lidstaten de gestelde ODA-doelstellingen in 2006 zullen halen en dat ook voor
2010 het beeld er op dit moment gunstig uit ziet. Er is op dit moment derhalve
geen bijzondere aanleiding voor discussie over mogelijke actie van Nederland
indien lidstaten de ODA-doelstellingen niet zouden halen. Voor de regering
zal het nakomen van ODA-afspraken door de lidstaten de komende jaren evenwel
een constant punt van aandacht blijven.99Op welke manier wil de regering via Europese ontwikkelingssamenwerking
de EU-Afrika dialoog te versterken? Wat wordt de rol hierin van de parlementen
van de ontvangende landen? Waarom worden deze niet met name genoemd?
Als de parlementen van de ontvangende landen wel een prominente rol gaan spelen,
wat is dan de rol en steun van de Europese ontwikkelingssamenwerking inzake
capaciteitsuitbreiding?De kracht van de EU-Afrika strategie bestaat uit de coherente inzet van
alle instrumenten van de EU en de lidstaten ten behoeve van Afrika: ten behoeve
van bijvoorbeeld stabilisatie kunnen zowel OS-steun als steun aan de Afrika-vredesfaciliteit
of EVDB-middelen ingezet worden. Thans wordt bezien hoe de EU-Afrika Strategie
via een intensieve dialoog tussen beide organisaties omgezet kan worden in
een gemeenschappelijke EU-AU-strategie De regering hecht daarbij bijzonder
aan versterking van de rol van parlementen in de ontvangende landen. Mede
op Nederlands aandringen is dit element opgenomen in de EU beleidsverklaring
over ontwikkeling «Europese Consensus»van december 2005. De Europese
Consensus onderstreept in dit verband het belang van daadwerkelijke politieke
betrokkenheid in de ontvangende landen bij hervormingen op het gebied van
bestuur, democratie, mensenrechten en instituties. Ook in het kader van de
implementatie EU-Afrika-strategie is steunverlening aan capaciteitsversterking
van Afrikaanse parlementen prioritair. Projecten voor capaciteitsversterking
van parlementen zullen vanaf volgend jaar gefinancierd kunnen worden uit het
nieuwe Instrument voor Ontwikkelingssamenwerking.Parlementen van ontvangende landen in Afrika worden op verschillende manieren
bij Europees Afrikabeleid betrokken. Ten eerste heeft het Europese parlement
op het niveau van de AU een tegenhanger, het Pan-Afrikaanse parlement, dat
zich nog in een opbouwfase bevindt. Daarnaast is in het verdrag van Cotonou
een van de gezamenlijke samenwerkingsinstellingen de Paritaire Parlementaire
Vergadering. Deze komt tweemaal per jaar in voltallige zitting bijeen. Dit
is een raadgevend orgaan dat bestaat uit een gelijk aantal vertegenwoordigers
van de EU (leden van het Europees Parlement) en parlementsleden van de ACS-staten
of door nationale parlementen aangewezen vertegenwoordigers. 100Wat verstaat de regering precies onder grotere OS-beleidscoherentie
in het beleid van de Commissie? Kunt u specifieker aangeven welke concrete
dossiers coherenter worden?De Commissie heeft in maart 2006 een document gepubliceerd waarin ze de
huidige prioriteiten aangeeft op het gebied van OS-beleidscoherentie. Dit
document, Policy Coherence for Development: Work Programme
2006–2007, Commission Staff Working paper, SEC 2006 335 final,
bouwt voort op de mededeling van de Commissie over OS-beleidscoherentie (Policy
Coherence for Development – PCD) van april 2005 en de daarop volgende
Raadsconclusies in de RAZEB van mei 2005 rond de twaalf PCD Commitments. Aangezien
de Commissie op veel terreinen het recht van initiatief heeft, is het van
belang dat in haar beleidsvoorstellen de mogelijke effecten op ontwikkelingslanden
al zijn meegenomen, onder meer door inzet van het impact analyse instrument.
Versterking van de capaciteit van DG Ontwikkeling is daarbij belangrijk. De
Commissie zelf stelt vooralsnog binnen de 12 PCD commitments geen prioriteiten,
Wat betreft de uiteindelijke besluitvorming door de Raad en de door Nederland
gewenste prioriteiten zij verwezen naar het antwoord op vraag 26. In de komende
EU-PCD rapportage in 2007 zal ook een gemeenschappelijk antwoord gegeven moeten
worden welke dossiers coherenter zijn geworden. Voor het Nederlandse antwoord
daarop zij verwezen naar de Voortgangsrapportage die in maart 2006 naar de
Kamer werd verstuurd.101Voor wanneer staat de opstelling van een EU-actieplan
gepland om grotere OS-beleidscoherentie in de Commissie en de lidstaten op
bovenstaande thema’s te vergroten? Hoe wil de EU dit actieplan vormgeven?
Wat is de bijdrage van Nederland hieraan? Gaat Nederland zelf ook een actieplan
opstellen?De Commissie heeft in maart 2006 een werkplan met betrekking tot OS-beleidscoherentie
gepubliceerd (zie ook beantwoording vraag 100). Voortbouwend op de Raadsconclusies
van april 2006 dienaangaande, heeft het Oostenrijkse voorzitterschap een werkprogramma
in de vorm van een voorzitterschapsdocument opgesteld. Dit is vervolgens in
de zomer in alle relevante raadswerkgroepen besproken en zal onder het Finse
voorzitterschap worden afgerond. Nederland heeft Oostenrijker geholpen bij
het samenstellen van het oorspronkelijke concept. Zie verder beantwoording
vraag 26 voor de hoofdpunten die Nederland aan wil pakken op het gebied van
OS beleidscoherentie.102Welke initiatieven zal het EU-coherentie netwerk ontplooien
om de resultaten te behalen ter verbetering van de effectiviteit, efficiëntie
en coherentie van EU-beleid?Het informale PCD-netwerk (Policy Coherence for Development) zal door
uitwisseling van informatie over analyses en (nationale) standpunten en door
overleg over de aanpak van concrete coherentiedossiers bijdragen aan beïnvloeding
van formele besluitvorming in de vakraden en raadswerkgroepen op EU-niveau
waarin de OS-dimensie beter is verwerkt. Het PCD-netwerk zal ook een belangrijke
rol spelen bij het opstellen van de eerste EU-rapportage over OS-beleidscoherentie
in 2007.103Welke rol kunnen de parlementen in de EU-lidstaten
spelen in de door u genoemde gezamenlijke initiatieven met andere lidstaten?
Neemt u concrete stappen om netwerken van parlementariërs in de lidstaten
rond EU-OS te versterken en te faciliteren? Neemt u concrete stappen om netwerken
van wetenschappers en NGO’s rond de EU-OS te versterken en te faciliteren?De parlementen van de EU lidstaten kunnen middels hun onderlinge contacten
en netwerken een eigenstandige bijdrage leveren aan het versterken van EU-OS
beleid. Parlementen van de «oude» lidstaten kunnen ook een belangrijke
rol spelen om parlementen in de nieuwe lidstaten te sensibiliseren ten aanzien
van de OS-dimensie. De inspanningen van de regering hebben zich tot nu toe
met name gericht op steun aan de opbouw van OS-capaciteit op overheidsniveau
in nieuwe lidstaten. Ook de netwerken van NGOs en wetenschappers kunnen een
belangrijke rol spelen bij het versterken van het EU-OS beleid. In dit verband
wordt onder meer het European Center for Development Policy Management (ECDPM)
ondersteund en momenteel de mogelijkheden voor samenwerking met de European
Association of Development Research and Training Institutes (EADI) verkend,
waarvan ook veel Nederlandse onderzoeksorganisaties lid zijn.104Wordt door een instelling van een Europees grondrechtenbureau
de meest fundamentele taak van de Raad van Europa niet ondermijnd en op welke
wijze kan overlap met de Raad van Europa worden vermeden als de scheiding
van bevoegdheden van het Europees grondrechtenbureau niet duidelijk zijn?Het kabinet deelt de zorgen die er bestaan met betrekking tot overlapping
van een in te stellen Europees Grondrechtenagentschap met de Raad van Europa.
De Nederlandse inzet in EU-kader is dan ook met name gericht op het voorkomen
van deze overlapping. Om deze reden is Nederland van oordeel dat het mandaat
van het agentschap beperkt moet blijven tot het verschaffen van assistentie
en expertise op het gebied van grondrechten aan de instellingen en lidstaten
van de Unie voor zover zij gemeenschapsrecht uitoefenen. De scheiding van
bevoegdheden van agentschap en Raad van Europa moet volgens Nederland worden
verduidelijkt in een samenwerkingsovereenkomst die agentschap en Raad van
Europa moeten afsluiten. Voorts zet Nederland zich er voor in dat de Raad
van Europa adequaat wordt ingebed in de structuur van het agentschap.105Hoe staat het met het identificeren van een twaalftal «fast-track»-landen
die vanwege hun «good governance» en hun absorptiecapaciteit snel
meer ODA-hulp zouden moeten ontvangen conform aanbeveling 4 bij de Millennium
Goals?Het rapport van het UN Millennium Project Team, waarin de in de vraag
bedoelde aanbeveling is opgenomen, diende ter voorbereiding van de VN-Top
die van 14–16 september 2005 werd gehouden. Zoals aangegeven in
onze reactie van 25 februari 2005 op het rapport (Kamerstuk 26 150,
nr.17) heeft de regering bedenkingen ten aanzien van het idee van «fast-track-landen»
waar de hulp snel opgevoerd zou moeten worden teneinde de MDGs te kunnen behalen.
Deze aanbeveling van het Millennium Project Team, die overigens niet werd
overgenomen door regeringleiders tijdens de Top 2005, is voor Nederland geen
aanleiding geweest de samenstelling van de lijst van partnerlanden te heroverwegen,
noch de meerjarenprogrammering per land.106Hoe staat het met het vaststellen van een «exit
strategie» bij het verlenen van ontwikkelingshulp teneinde de afhankelijkheid
van hulp te beëindigen conform aanbeveling 2 bij de Millennium Goals?Het vaststellen van een exit-strategie is een element van de aanbeveling
van het UN Millennium Project team om op MDGs gebaseerde nationale armoedebestrijdingsstrategieën
op te stellen. Tijdens de Top 2005 zijn regeringsleiders overeengekomen dat
er in 2006 op MDGs gebaseerde armoedebestrijdingsstrategieën moeten zijn
opgesteld. Dit proces is gaande en waar mogelijk draagt Nederland daaraan
bij. In dit stadium ligt daarbij de prioriteit bij de opstelling van goede
PRSPs die erop gericht zijn deze agenda te verwezenlijken. Deze inspanningen
laten onverlet dat de regering oog houdt voor het belang van exit-strategieën.
VN criteria voor Minst Ontwikkelde Landen spelen voor de regering daarbij
een belangrijke rol. Het betreft onder meer het bruto nationaal produkt per
hoofd van de bevolking, criteria op het terrein van menselijke capaciteit
(voeding, gezondheidszorg, onderwijs en alfabetisering van volwassenen) en
economische kwetsbaarheid (instabiliteit ten aanzien van agrarische produktie,
export van goederen en diensten, het economische belang van niet traditionele
activiteiten en de handicap van een kleinschalige economie). De transformatie
van een OS-relatie naar een economische, politieke en culturele relatie is
derhalve afhankelijk van de economische en sociale vooruitgang in een land.
In partnerlanden die daartoe aanleiding geven zal de transitie, in overleg
met het betreffende land, binnen de meerjarenplanning inhoud worden gegeven.
De invulling daarvan zal voor elk land verschillen.Voor twee partnerlanden, te weten Sri Lanka en Kaap Verdië, zijn
de eigen meerjarenstrategieën expliciet gericht op de afbouw van het
reguliere OS-programma.De regering van Vietnam geeft aan het land in 2010 te willen brengen tot
de positie van Midden Inkomen Land. Het is daarom opportuun aan een transitie
van de huidige ontwikkelingsrelatie naar politieke en economische samenwerking
te werken.Speciale vermelding verdient Suriname, waarmee Nederland bij de onafhankelijkheid
afspraken heeft gemaakt over te verstrekken verdragsmiddelen. Ten aanzien
van Suriname, dat overigens geen deel uitmaakt van de lijst van MOL landen,
is tijdens het beleidsoverleg van januari 2005 afgesproken, dat de huidige
brede ontwikkelingsrelatie in een termijn van vijf jaar zal worden omgevormd
tot een relatie gebaseerd op economische, politieke en culturele samenwerking.107Kan de regering verklaren waarom het bedrag dat wordt
uitgetrokken voor Armoedevermindering in 2007 tot de helft is gereduceerd?
Hoe staat dit in verhouding met de algemene doelstelling om armoede te verminderen?
Is het inderdaad de bedoeling om de betreffende uitgaven in 2008 weer naar
een veel hoger niveau te tillen en in de jaren 2009, 2010 en 2011 zelfs naar
ongekend hoge niveaus?Het grillige verloop van artikel 4.2 houdt verband met het parkeerkarakter
van dit artikel, er kunnen uit dat verloop geen beleidsmatige conclusies worden
getrokken. Zoals gebruikelijk worden op dit artikel tijdelijke tekorten en
overschotten (ten gevolge van bijvoorbeeld BNP-schommelingen en teruggaven
binnen andere artikelen) geparkeerd. Voor 2007 betekent dit dat de uitgaven
op dit artikel gedurende het jaar zullen stijgen, met name ook om meevallers
binnen andere thema’s te compenseren. Deze bijstellingen worden bij
de suppletoire wetten aan de kamer voorgelegd. Voor latere jaren betekent
dit dat de vrije ruimte tijdelijk wordt geparkeerd alvorens deze via de in
te dienen begrotingen wordt verdeeld over de thema’s. Vandaar ook de
aanzienlijke oploop tot 2011.108De uitgaven ten behoeve van het ondernemingsklimaat
ontwikkelingslanden laten voor 2007 een verdere stijging zien, waarna weer
een frappante daling optreedt. Wat is de reden hiervoor? Hoe komt het dat
bij de geplande uitgaven voor het ondernemingsklimaat ontwikkelingslanden
het percentage van juridisch reeds verplichte uitgaven slechts 37%
is?De stijging in de betreffende uitgaven voor 2007 wordt vooral veroorzaakt
door de sterke toename van de uitgaven voor het ORET programma in 2007. De
versoepeling van de ORET-regelgeving begin 2005 en de extra publiciteit beginnen
eindelijk hun vruchten af te werpen. Het aantal aanvragen is toegenomen, wat
naar verwachting in 2007 zal resulteren in toegenomen kasuitgaven. Deze toename
is voorzichtigheidshalve nog niet doorgetrokken na 2007, omdat ik op dit moment
de ORET-regeling laat evalueren en nog niet weet hoe ORET na 2007 zal worden
vormgegeven. Daarnaast zal ik in 2006 en 2007 aanzienlijke bijdragen doen
aan het door FMO beheerde MOL-fonds voor infrastructuur. Met dit fonds worden
investeringen in infrastructuur gefinancierd in de Minst Ontwikkelde Landen.
Kenmerk van het fonds is dat het revolverend is, dat wil zeggen dat bij terugbetaling
van de investeringen door middel van bijvoorbeeld leningen of aandelenparticipaties,
de middelen opnieuw geïnvesteerd worden in infrastructuurprojecten. Dit
betekent dat er in de jaren na 2007 minder additionele middelen van Buitenlandse
Zaken noodzakelijk zijn.109Welk percentage van het budget voor het ondernemingsklimaat
gaat naar middelen waaruit het Nederlandse bedrijfsleven kan putten en welk
percentage komt ten goede van het bedrijfsleven in OS-landen en via welke
organisaties c.q kanalen? Is het stimuleren van de lokale werkgelegenheid
c.q. het inhuren van lokale werknemers een criterium bij het al dan niet toekennen
van subsidies aan het Nederlandse bedrijfsleven? Zo neen, waarom niet? Welke
overige middelen worden besteed aan activiteiten voor het bedrijfsleven? Kunt
u aangeven hoe dit wordt uitgesplitst naar de verschillende programma’s?Het ORET en PSOM zijn de enige programma’s die specifiek gericht
zijn op ondersteuning van export respectievelijk investeringen door Nederlandse
bedrijven. Het PSOM richt zich daarbij op investeringen in bedrijven in ontwikkelingslanden,
en komt daarbij direct ten goede aan dat bedrijfsleven. De begroting 2007
omvat EUR 124 miljoen voor het ORET en EUR 28 miljoen voor het PSOM. Op een
totale begroting van EUR 385 miljoen voor het ondernemingsklimaat betreft
dit dus 39,5%. Het ORET is echter deels ontbonden, namelijk voor transacties
voor de Minst Ontwikkelde Landen. Van het in 2006 goedgekeurde bedrag aan
nieuwe ORET-projecten valt meer dan 30% binnen de ongebonden variant.
Een deel hiervan betreft transacties door niet-Nederlandse bedrijven.Programma’s als PSOM, PUM, CBI, NIMF, MASSIF en CD komen direct
ten goede aan het bedrijfsleven in ontwikkelingslanden. Voor deze programma’s
is in totaal een bedrag van EUR 107 miljoen, ofwel 28% van de begroting
voor het ondernemingsklimaat, beschikbaar. Het PSOM wordt uitgevoerd door
de EVD, en het NIMF, MASSIF en CD door de FMO. Het CBI is een agentschap en
PUM een stichting.Het directe en indirecte werkgelegenheidseffect is een belangrijk criterium
bij de beoordeling van PSOM-aanvragen. Directe werkgelegenheid wordt gemeten
als lokale arbeidsplaatsen op de productielocatie; het aantal mensen dat in
vaste dienst van het bedrijf komt. De indirecte werkgelegenheid betreft het
aantal lokale arbeidsplaatsen in de keten (contractboeren, toeleveranciers,
distributie, enz.). Uit de PSOM-evaluatie 2005 blijkt dat gemiddeld per project
100 directe arbeidsplaatsen ontstaan. In de eerste twee jaren daarna neemt
dit toe tot 150. Het aantal indirecte arbeidsplaatsen is ongeveer 2 tot 3
maal zo groot. Bij het ORET is de lokale werkgelegenheid een minder expliciet
criterium. Gegeven het karakter van ORET (exportfaciliteit) is dit begrijpelijk.In het voorgaande is EUR 231 miljoen reeds benoemd. De overige EUR 154
miljoen in de begroting voor het ondernemingsklimaat komen indirect ten goede
aan het bedrijfleven in ontwikkelingslanden. Het betreft investeringen in
zaken als de verbetering van de wet- en regelgeving voor ondernemers, het
versterken van de financiële sector in ontwikkelingslanden, en het verbeteren
van voor het bedrijfsleven essentiële infrastructuur.110Moet uit de in de begroting vermelde meerjarencijfers
voor armoedevermindering en voor het ondernemingsklimaat ontwikkelingslanden
worden geconcludeerd dat het geringere accent voor armoedevermindering en
het grotere accent voor het ondernemingsklimaat ontwikkelingslanden slechts
een zeer tijdelijk karakter kent?Nee, dat kan niet geconcludeerd worden. Versterking van het ondernemingsklimaat
in ontwikkelingslanden is van zeer groot belang. In het antwoord op vraag
108 is aangegeven waarom de incidentele stijging van de uitgaven in 2007 optreedt.
Overigens is de omvang van de uitgaven niet de enige indicator
die het belang van een bepaald onderwerp in het beleid weergeeft. Zo wordt
er bijvoorbeeld op een toenemend aantal ambassades hard gewerkt om in overleg
met de overheden van de partnerlanden de wet- en regelgeving waarmee bedrijven
geconfronteerd worden te verbeteren. Dat vertaalt zich niet direct in extra
uitgaven, maar is wel van groot belang voor het verbeteren van het ondernemingsklimaat.
De uitgaven op artikel 4.2 kennen een grillig verloop vanwege het parkeerkarakter
van dit artikel. In het antwoord op vraag 107 wordt nader ingegaan op de ontwikkelingen
binnen dit artikel. 111Welke inzet wordt gepleegd om de huidige WTO-ronde
alsnog tot een succes te maken? Welke inzet wordt daarvoor door Nederland
binnen de EU gepleegd? Hoe omvangrijk is die inzet respectievelijk die inspanning?
Welke inzet wordt met hetzelfde doel door Nederland gepleegd in transatlantisch
verband of in de relatie met ontwikkelingslanden?Nederland dringt in EU-kader aan op spoedige hervatting van de onderhandelingen
in de Doha ronde. Nederland geeft ook in bilaterale contacten met de VS, andere
OESO-landen en ontwikkelingslanden aan dat partijen snel naar de onderhandelingstafel
terug moeten keren en daarbij de nodige flexibiliteit moeten tonen. De Staatssecretaris
van Economische Zaken zal de Kamer binnen afzienbare tijd informeren over
de stand van zaken rond de opgeschorte Doha ronde alsmede over de Nederlandse
inzet daarbij.112Is het niet voorbarig reeds te spreken over de uitvoering
van nog te maken afspraken in WTO-verband, nu de uitkomst van de huidige WTO-ronde
uitermate onzeker is en vooral een maximale inspanning zou moeten worden gepleegd
om die ronde alsnog tot een succes te maken?Het gaat hierbij niet om hulp aan ontwikkelingslanden voor de uitvoering
van nieuwe WTO-disciplines. Naast ondersteuning van ontwikkelingslanden bij
implementatie van de vigerende WTO-akkoorden, is hulp aan ontwikkelingslanden
op de genoemde terreinen (handelsfacilitatie en opbouw van productiecapaciteit)
een voortdurend proces. Dit is ook nu reeds gaande als onderdeel van het Nederlandse
beleid ten aanzien van Aid for Trade en ter versterking van het bedrijfsleven
en het ondernemingsklimaat in ontwikkelingslanden. Concrete invulling van
de recente aanbevelingen van de WTO Task Force voor Aid for Trade is sowieso
van belang en staat voor Nederland formeel los van afronding van de Doha ronde.
Het kan wel het onderhandelingsklimaat voor een herstart gunstig beïnvloeden.113Waarom wordt op nationaal niveau zoveel meer prioriteit
gegeven aan een florerende economie als basisvoorwaarde voor het welvaren
van ons land dan wanneer wordt gesproken over en beleid wordt bepaald ten
aanzien van ontwikkelingslanden? Waarom wordt – in lijn daarmee –
nog steeds veel meer geld uitgetrokken voor bijvoorbeeld «toegenomen
menselijke ontplooiing en sociale ontwikkeling» dan voor economische
ontwikkeling? Kunnen de cijfers betreffende versterking van de economie in
ontwikkelingslanden en de cijfers betreffende andere aspecten van de ontwikkeling
van arme landen naast elkaar worden gepresenteerd?Net als in Nederland zelf worden binnen ontwikkelingssamenwerking zowel
uitgaven gedaan ten behoeve van het stimuleren van economische groei als ten
behoeve van menselijke ontplooiing en sociale ontwikkeling. Beide zijn belangrijk
voor de bestrijding van armoede. Binnen het artikel voor menselijke
ontplooiing en sociale ontwikkeling zijn de uitgaven voor enkele thema’s
de afgelopen jaren aanzienlijk gegroeid, vooral basisonderwijs en HIV/AIDS,
mede ook als gevolg van moties van de Tweede Kamer (Motie Terpstra/Koenders
inzake verdubbeling uitgaven HIV/AIDS en Motie Hessing inzake 15% ODA-budget
voor basisonderwijs). In de HGIS-nota 2007 wordt in bijlage 4 (p. 28) een
uitgebreid overzicht gegeven van de ODA-uitgaven naar beleidsthema.Maar de laatste jaren is ook binnen ontwikkelingssamenwerking veel meer
aandacht geschonken aan economische ontwikkeling. Juist omdat wordt erkend
dat duurzame economische groei essentieel is als voorwaarde voor ontwikkeling.
De begrote uitgaven ten behoeve van het stimuleren van economische groei zijn
dan ook behoorlijk toegenomen tot EUR 385 mln. in 2007.114Zijn de resultaten van de uitgevoerde rapportage in
2006 over MDG 8 meegenomen in het huidige beleid omtrent dit millenniumdoel?In maart 2006 is de Kamer geïnformeerd over de voortgang in het Nederlandse
beleid ten aanzien van OS-coherentie. De (tussentijdse) resultaten worden
meegenomen in het huidige beleid t.a.v. MDG 8. De meeste coherentiedossiers
hebben echter een langere looptijd of kennen soms een onverhoopte terugslag
zoals de recente opschorting van de Doha ronde. Daarnaast legt Nederland binnenkort
internationaal verantwoording af over haar inspanningen in de afgelopen twee
jaren ten aanzien van MDG 8. De Kamer ontving recent deze tweede MDG-8 rapportage.
Daarin wordt ingegaan op onze beleidsinspanningen op terreinen zoals meer
en effectievere ontwikkelingshulp, eerlijke handel, schuldverlichting, en
toegang tot betaalbare geneesmiddelen en tevens ten aanzien van MDG 7 (duurzame
leefomgeving).115Kan meer helderheid worden gegeven aan welk type sanitaire
en fytosanitaire maatregelen Nederland denkt?Type maatregelen die in dit verband kunnen worden genoemd, zijn o.a. maatregelen
gericht op afwezigheid van ongedierte in het product, maximale residu niveaus
van bestrijdingsmiddelen, traceerbaarheid van producten, certificering van
testlaboratoria en risicomanagement bij verwerking van producten.116Gesproken wordt over het streven naar «volledig
vrije markttoegang voor alle producten van de Minst Ontwikkelde Landen (MOL’s)
in alle OESO-landen en rijke ontwikkelingslanden». Moeten producten
uit MOLS niet aan dezelfde kwaliteitseisen voldoen alvorens zij hier kunnen
worden toegelaten waaraan ook Europese respectievelijk Nederlandse producten
aan moeten voldoen?Ja, producten uit de MOL’s moeten ook voldoen aan dezelfde door
de overheid verplicht gestelde regelgeving van de EU en Nederland op het gebied
van sanitaire en phytosanitaire (SPS) normen en technische (TBT) regels. Dit
ter bescherming van gezondheid van mens, plant en dier en het milieu.Deze kwaliteitseisen kunnen handelsbelemmerend voor deze groep landen
uitwerken aangezien producenten vaak onvoldoende in staat zijn dergelijke
normen te halen en hun overheden nog over onvoldoende institutionele capaciteit
beschikken in de sfeer van toezicht en normalisatie. Nederland investeert
daarom in opbouw van capaciteit in deze landen, zodat zij effectief
gebruik kunnen maken van markttoegang. Bovendien ziet Nederland er scherp
op toe dat verplichte regelgeving niet onbedoeld negatief uitwerkt op ontwikkelingslanden
en wetenschappelijk onderbouwd wordt, zonder daarbij concessies te doen aan
de bescherming van onze eigen volksgezondheid en milieu.117Zijn reeds resultaten bekend van het onderzoek waarbij
de effecten van liberaliseringsopties op armen bestudeerd worden? Worden die
resultaten ook met de Tweede Kamer besproken?Eind 2005 publiceerde de Wereldbank de studie «Poverty and the WTO»,
waarin voor het eerst op landenniveau werd getracht de gevolgen van handelsliberalisatie
voor de mate van armoede te bepalen. Deze studie is mede met behulp van steun
uit het Nederlandse partnerschapsprogramma met de Wereldbank tot stand gekomen.
De studie toonde aan dat de armoede zou worden gereduceerd bij een ambitieuze
Doha Ontwikkelingsovereenkomst, en dat die vermindering geprononceerder was
op de langere termijn. Dit resultaat is in mei 2005 in een brede publieksvoorlichtingsbijeenkomst
gedeeld met belangstellenden uit onder meer het maatschappelijk middenveld.
De Wereldbank heeft de resultaten van dit onderzoek tevens verwerkt in het
Global Monitoring Report 2006. Er heeft evenwel geen separate bespreking plaatsgevonden
van deze resultaten met de Tweede Kamer.Momenteel wordt met Nederlandse en Britse steun door overwegend lokale
onderzoeksinstellingen onder leiding van het Indiase CUTS (Consumer Unity
and Trust Society) over de periode 2005–2008 een meerjarig perceptie-onderzoek
verricht in dertien ontwikkelingslanden naar de relatie tussen handel, ontwikkeling
en armoedevermindering. Gaandeweg dit onderzoek, zal het accent steeds meer
komen te liggen op het uitwisselen van ervaringen tussen de betrokken landen
en de opbouw van capaciteit op het gebied van handel en ontwikkeling. Vervolgens
zal de aandacht worden gericht op het versterken van synergie tussen regeringen
en non-gouvernementele organisaties en het uitdragen van ontwikkelingsgericht
handelsbeleid, waarin rekening wordt gehouden met de belangen en prioriteiten
van de arme en gemarginaliseerde groeperingen binnen de maatschappij en aspecten
van beleidscoherentie.118Op welke wijze wordt door de regering gewaarborgd dat
er in de verschillende programma’s aandacht is voor de allerarmsten
i.c. gehandicapten, ouderen en kinderen? Welke acties heeft de regering ondernomen
c.q. is de regering van plan te ondernemen wanneer er niet voldoende aandacht
hiervoor is, in het bijzonder in de partnerlanden?Voorheen was sprake van doelgroepenbeleid, maar inmiddels zijn de ideeën
over effectieve armoedebestrijding en de rol van de bilaterale hulp daarin
geëvolueerd. Van aandacht voor armen zelf heeft een verschuiving plaatsgevonden
naar aandacht voor processen van verarming. Vandaar de aandacht voor thema’s
als goed bestuur, vrede en veiligheid en coherentie in plaats van een expliciete
focus op specifieke doelgroepen. Tegenwoordig zetten we daarom in op het mainstreamen van de belangen van voormalig doelgroepen
in alle prioritaire thema’s van Aan Elkaar Verplicht.In de dialoog met de regeringen van de ontvangende landen wordt in breder
verband (met name via de PRSP’s) aandacht besteed aan oplossingen in
de sfeer van wetgeving en structurele voorzieningen. Hierbij wordt ernaar
gestreefd voor kwetsbare groepen in de samenleving, waaronder
gehandicapten, een veilige leefomgeving – een van de vijf OESO/DAC dimensies
van armoede – te bieden.119Hoe geeft het Ministerie van Buitenlandse Zaken invulling
aan de rol die het zichzelf toedicht bij de kwaliteit van de Poverty Reduction
Strategy Papers (PRSP’s)? Is het zich bezig houden met (de kwaliteit)
van PRSP’s door het ministerie niet in strijd met het idee van «ownership»
van ontwikkelingslanden?De PRSP’s van de tweede generatie zijn meer en meer door de landen
zelf geformuleerde strategieën voor armoedevermindering. Het «ownership»
van de strategieën wordt door de donorgemeenschap gerespecteerd en er
vindt dan ook geen goedkeuring plaats van de strategieën door multilaterale
organisaties of andere donoren.Nederlands concentreert zich op het proces van de totstandkoming van de
PRSP’s. Kwalitatief goede PRSP’s zijn gebaseerd op een grondige
armoedeanalyse, komen tot stand door een dialoog met diverse maatschappelijke
partijen en zijn geïntegreerd in de nationale planningsintrumenten zoals
de begrotingscyclus. Dit zijn de aandachtspunten van de Nederlandse ambassades
in hun dialoog met de nationale overheid. Hierover wordt door de ambassades
via het Track Record gerapporteerd.Prioriteiyen die gemaakt worden in de PRSP’s zijn keuzes van de
nationale overheid en niet van de donorgemeenschap. Het stimuleren van kwalitatief
goede PRSP’s heeft dus betrekking op het proces en niet op de uiteindelijke
keuze. Dit is dus niet in strijd met «ownership».120Wat heeft de inzet van Nederland tot op heden concreet
opgeleverd wanneer het gaat om het verkorten van procedures voor startende
ondernemers?De indicatoren waarnaar wordt verwezen in hoofdstuk 4.3 van de MvT zijn
afkomstig uit het Doing Business rapport 2005 van de Wereldbank en International
Finance Corporation dat indicatoren in 145 landen heeft vergeleken. In 2004
vielen van deze 145 landen 47 in de categorie van lage inkomenslanden. In
het recent gepubliceerde Doing Business rapport 2007 is het aantal landen
inmiddels uitgebreid naar 175. Hiervan behoren 50 tot de lage inkomenslanden;
deels dezelfde als in 2004 en deels nieuwe. Wanneer tegen de achtergrond van
bovenstaande opnieuw gekeken wordt naar de tijd die gemiddeld in de lage inkomenslanden
moet worden doorlopen om een bedrijf op te starten blijkt dat dit in 2006
gemiddeld nog 59 dagen kost. Zeven dagen minder dan 2 jaar daarvoor, maar
nog steeds ruim twee keer zolang als in België en zes keer zolang als
in Nederland.Daarbij is Georgië in het Doing Business rapport 2007 uitgeroepen
tot de tophervormer (onder meer op het terein van het opstarten van een bedrijf,
dat thans gemiddeld 16 dagen kost en vorig jaar nog 21 dagen). Ook Ghana en
Tanzania behoren tot de top 10 van hervormers. Meer verbeteringen zijn te
verwachten voor volgend jaar. Benin, Burkina Faso, Kameroen, Gambia, Madagascar,
Malawi, Mali, Mozambique, Niger, Nigeria en Zambia hebben maatregelen in gang
gezet om bedrijfsregistraties te versimpelen.In de 36 partnerlanden van Nederland, waarvan het overgrote deel tot de
lage inkomenslanden behoort, is in de afgelopen 2 jaar een grotere tijdswinst
geboekt. Kostte het opstarten van een bedrijf in 2004 in deze 36 landen gemiddeld
52 dagen, thans nog gemiddeld 35 dagen. Nederland heeft hier in samenwerking
met andere partners aan bijgedragen.121Welk streefcijfer wordt gehanteerd ten aanzien van
het starten van eigen bedrijven wanneer het gaat om vrouwen?De indicatoren waarnaar wordt verwezen in hoofdstuk 4.3 van de MvT zijn
afkomstig uit het Doing Business rapport van de Wereldbank en de International
Finance Corporation. Het betreft hier algemene indicatoren om de kwaliteit
van het ondernemingsklimaat te meten, geen specifieke streefcijfers zoals
voor het starten van eigen bedrijven door vrouwen. Binnen het Nederlandse
beleid ten aanzien van verbetering van het ondernemingsklimaat gelden geen
specifieke streefcijfers voor het starten van eigen bedrijven door vrouwen.
Wel richt het beleid zich op verbetering van de positie van armen en achtergestelde
groepen, waaronder vaak vrouwen. Zo zijn vrouwelijke ondernemers een belangrijke
doelgroep bij de verstrekking van microkrediet.122De ontwikkelingsimpact van FMO neemt toe met 10%.
Kan de regering aangeven welk deel door toename van het financieringsvolume
komt en welk deel door investeringen met een hogere impact?Tot en met 2010 (basisjaar 2005) streeft FMO naar een groei van 50 procent
van de ontwikkelingsimpact te realiseren. De ontwikkelingsimpact is een resultante
van het financieringsvolume1 en de Economic Development
Impact Score (EDIS). Deze laatste score kwantificeert vooraf de verwachte
economische ontwikkelingsimpact van een FMO investering. Elke investeringen
moet daarnaast alsnog voldoen aan de randvoorwaarde m.b.t. sociale en milieueisen.FMO verwacht dat in de periode 2005–2010 het financieringsvolume
toe zal nemen met gemiddeld 9 procent per jaar. In 2007 zal het financieringsvolume
stijgen tot ongeveer 750 mln, in 2010 zal dit tot ca. EUR 1 miljard zijn toegenomen.
FMO streeft er daarnaast naar de EDIS in dezelfde periode gemiddeld met 1
procent per jaar te laten groeien. Bijgevolg is de geplande 10% toename
per jaar voor 90% te danken aan volume en 10% aan ontwikkelingsimpact.123Hoeveel geld wordt er precies beschikbaar gesteld voor
export(krediet-) subsidies en exportkredietverzekeringen en via welke ministeries
verlopen deze?De verantwoordelijkheid voor het beheer van de Exportkrediet en Investeringsfaciliteit
ligt primair bij de minister van Financiën. Momenteel bestaat er een
herverzekeringsruimte van EUR 12 miljard. Daarvan wordt momenteel circa EUR
7 miljard benut. Het Ministerie van Economische Zaken heeft twee exportkredietverzekeringsinstrumenten
voor landen waarvoor de reguliere exportkredietverzekering (EKV) niet open
is. Allereerst de Garantiefaciliteit Opkomende Markten (GOM) voor concessionele
transacties (ORET-projecten), met een herverzekeringsruimte van EUR 600 miljoen.
Daarvan wordt momenteel ongeveer EUR 480 miljoen benut. De Stichting Economische
Samenwerking Opkomende Markten (SENO) is bedoeld voor commerciële transacties
waarvoor EKV niet open is. Dit instrument heeft een herverzekeringsruimte
van EUR 50 miljoen, waarvan momenteel EUR 9 miljoen benut wordt. De exportkredietverzekering
is kostendekkend, en derhalve geen subsidie.Het Ministerie van Buitenlandse Zaken kent als exportfaciliteit het ORET-programma.
In 2007 worden uitgaven van EUR 124 miljoen voorzien voor dit programma. Het
ORET-programma is deels ontbonden, namelijk voor transacties
voor de Minst Ontwikkelde Landen. Van het in 2006 goedgekeurde bedrag aan
nieuwe ORET-projecten valt meer dan 30% binnen de ongebonden variant.124Op welke vijftien landen wordt gedoeld inzake het produceren
van meetbare resultaten op het gebied van het ondernemersklimaat door publiekprivate
partnerschappen? Welke meetbare resultaten moeten er geproduceerd worden?
En om wat voor publiekprivate partnerschappen gaat het hier en welke thema’s?Op dit moment worden publiek private partnerschappen uitgevoerd gericht
op verbetering ondernemingsklimaat in meer dan 15 landen, waaronder Tanzania,
Oeganda, Egypte, Zambia, Ghana, Sri Lanka, Mali, Rwanda, Bolivia, Bangladesh,
Zuid Afrika, Mozambique, Vietnam, Jemen en Indonesie. Het gaat om een grote
diversiteit aan partnerschappen die in samenhang met andere bilaterale en
multilaterale programma’s een bijdrage leveren aan het ondernemingsklimaat,
waaronder het vergroten van martkttoegang; integraal ketenbeheer; vergroten
van toegang tot financiële diensten, waaronder ook verzekeringen; landrechten;
versterking van producenten- en werkgeversorganisaties etc. Meetbare resultaten
hebben betrekking op de indicatoren van het WB rapport Doing Business, aantal
personen dat toegang tot krediet heeft, aantal gecertificeerde ondernemingen
of boerengroepen, versnelde douane procedures etc. Ook PPP’s gericht
op het opzetten van een werknemersverzekering voor ziektekosten en het gezamenlijk
trainen van ondernemers in ontwikkelingslanden draagt bij aan het ondernemingsklimaat.
PPP’s worden opgezet om specifieke problemen aan te pakken en de uitkomsten
zijn dan ook concreet en goed meetbaar.125«Nederland blijft voorop lopen op het gebied
van (...) beleidscoherentie». In welke activiteiten vertaalt zich dit?
Hoeveel geld is er begroot voor beleidscoherentie?Dit vertaalt zich in de gestelde prioriteiten (zie het antwoord op vraag
26) en de activiteiten en instrumenten vermeld in het antwoord op vraag 25.
Voor een beschrijving van de voortgang ten aanzien van OS-beleidscoherentie
en op de verschillende dossiers zij verwezen naar recente voortgangsrapportage
aan de Kamer (kenmerk 2005–2006, 29 234, nr. 46). Wat betreft de
beschikbare financiële middelen zij verwezen naar het antwoord op vraag
25.126Hoeveel bedraagt precies de «aanzienlijke verhoging»
voor programma’s via de ambassades, voor FMO, ORET, CBI en PSOM? Hoeveel
bedragen de totale uitgaven aan deze programma’s? Hoeveel geld is er
begroot voor exportsteun aan Nederlandse bedrijven? Hoeveel geld is er begroot
voor investeringssteun voor Nederlandse bedrijven? Welke resultaten hebben
deze programma’s opgeleverd voor de betreffende ontwikkelingslanden?
Hoeveel is er begroot voor steun aan bedrijven uit ontwikkelingslanden zelf?
Hoeveel geld van de begroting voor ontwikkelingssamenwerking komt uiteindelijk
terug in Nederland?De begroting voor programma’s via de ambassades, FMO, ORET, CBI
en PSOM groeit van EUR 303 miljoen in 2006 naar EUR 338 miljoen in 2007. De «aanzienlijke
verhoging» bedraagt derhalve EUR 35 miljoen, een stijging met 11,5%.Exportsteun aan Nederlandse bedrijven verloopt via ORET. De begroting
hiervoor bedraagt EUR 124 miljoen. Het ORET is echter deels ontbonden, namelijk
voor transacties voor de Minst Ontwikkelde Landen. Van het in 2006 goedgekeurde
bedrag aan nieuwe ORET-projecten valt meer dan 30% binnen de ongebonden
variant. Een deel hiervan betreft transacties door niet-Nederlandse bedrijven.Investeringssteun voor Nederlandse bedrijven wordt geboden via het PSOM.
De begroting hiervoor bedraagt EUR 28 miljoen.De resultaten van het ORET zijn een 65-tal projecten die bijdragen aan
het investeringsklimaat omdat het investeringen betreft in infrastructuur,
medische voorzieningen, wegen, drinkwater en telecom. De evaluatieresultaten
van ORET worden eind dit jaar verwacht. Alle ORET bijdragen komen voor minimaal
50% ten goede aan Nederlandse bedrijven. Dit omdat afgesproken is dat
het Nederlandse aandeel minimaal 50% is, in ieder geval van de landen
waarop ORET gebonden wordt uitgevoerd. Op de MOLs is ORET ongebonden, waarbij
ook niet-Nederlandse bedrijven de goederen kan leveren. Totaal 48 landen zijn
gebonden, 49 landen ongebonden binnen ORET. Bij ongebonden ORET-projecten
die worden uitgevoerd door niet-Nederlandse bedrijven vloeit geen geld terug
naar Nederland. Per saldo zal naar schatting ongeveer 50% van de ORET
middelen terugvloeien naar Nederlandse bedrijven. Het ORET voorziet niet in
directe steun aan bedrijven in ontwikkelingslanden. De met ORET gerealiseerde
infrastructurele projecten komen echter ook ten goede van het bedrijfsleven
in ontwikkelingslanden.Met betrekking tot het PSOM zijn sinds 1999 295 projecten goedgekeurd.
Hiervan zijn er 196 nog in uitvoering en 99 afgerond of stopgezet. De totale
goedgekeurde PSOM-bijdrage voor de 295 projecten is EUR 139,2 miljoen. Hiervan
zal ongeveer 75% daadwerkelijk worden uitbetaald (de overige 25%
vervalt als gevolg van vroegtijdig stopgezette projecten; ongeveer 1/3 van
het totale aantal projecten).De evaluatie 2005 geeft aan dat gemiddeld per project 100 directe arbeidsplaatsen
worden gecreëerd. De 295 goedgekeurde projecten zullen dus in totaal
29 500 nieuwe, duurzame arbeidsplaatsen in ontwikkelingslanden opleveren.
De overheidsbijdrage per directe arbeidsplaats komt daarmee op ongeveer EUR
3 500.Alle PSOM-bijdragen komen volledig ten goede aan bedrijven in ontwikkelingslanden.
Het geld wordt namelijk geïnvesteerd in lokaal geregistreerde en lokaal
gevestigde joint ventures. Gemiddeld genomen is de aandelenverhouding tussen
de Nederlandse partner en de lokale partner in de joint venture 50:50. Theoretisch
komen de PSOM-bijdragen dus voor 50% in handen van Nederlandse bedrijven.
In de praktijk heeft dat aandeel alleen waarde als de lokale joint venture
bedrijfsmatig gezond opereert, waarbij winst in de meeste gevallen door de
aandeelhouders wordt aangewend voor vervolginvesteringen in de joint venture.
Waarmee weer extra nieuwe arbeidsplaatsen tot stand gebracht worden. Het economisch
belang voor de Nederlandse ondernemer ligt veelal in de meerwaarde die de
bedrijfsvoering oplevert in de jaren na opstart van de joint venture (waartoe
de PSOM-bijdrage beperkt is).127 en 128Op welke wijze waarborgt de regering dat bevordering
van de economische belangen van Nederland in Israël niet bijdraagt aan
versterking van de economische levensvatbaarheid van de nederzettingen die
Israël in strijd met het internationale recht in bezet Palestijns en
Syrisch gebied heeft gevestigd?Worden de Israëlische nederzettingen in bezet
Palestijns gebied en Syrisch gebied categorisch uitgesloten van diensten die
de Nederlandse ambassade in Tel Aviv of andere Nederlandse overheidsinstellingen
aan het plaatselijke en Nederlandse bedrijfsleven verlenen? Beschikken nederzettingenbedrijven
over de mogelijkheid zich te registreren in de internet database van de Holland
Israel Trade portal, die tot doel heeft de zichtbaarheid van bedrijven te
vergroten en bij te dragen aan uitbreiding van commerciële relaties tussen
Nederlandse en Israëlische bedrijven?Het is Nederlandse bedrijven niet verboden handelsrelaties te onderhouden
met bedrijven uit Israëlische nederzettingen in de Palestijnse Gebieden.
De regering voert daarom geen actieve controle uit op dergelijke relaties.
De Nederlandse ambassade in Tel Aviv of andere onder de verantwoordelijkheid
van het ministerie vallende instellingen verlenen niet actief diensten aan
bedrijven die gevestigd zijn in Israëlische nederzettingen. Desgevraagd
zullen dergelijke diensten worden geweigerd. In zijn algemeenheid ontmoedigt
de regering economische relaties met bedrijven in de bezette gebieden. Betrokken
Nederlandse bedrijven zullen daar waar nodig op worden aangesproken.Alle in Israël en in Israëlische nederzettingen gevestigde bedrijven
kunnen zich registreren in de internet database van de Holland Israël
Trade Portal. Het betreft hier passieve dienstverlening van de ambassade:
de registratie geschiedt door bedrijven zelf. De ambassade biedt daarvoor
slechts een elektronisch platform. Mocht bekend zijn dat een geregistreerd
bedrijf gevestigd is in een nederzetting, dan zal deze worden verwijderd.
Tot op heden zijn twee bedrijven om die reden uit de database verwijderd.129Beschikt de regering over informatie dat Nederlandse
bedrijven investeren in nederzettingen of daarmee handel drijven? Zijn er
nederzettingenbedrijven met dochterondernemingen in Nederland?De regering beschikt niet over eigen informatie dat Nederlandse bedrijven
investeren in nederzettingen of daarmee handel drijven en houdt geen gegevens
bij inzake dochterondernemingen in Nederland van in nederzettingen gevestigde
bedrijven, als deze er al zouden zijn.130Beschikken het ministerie van Buitenlandse Zaken en
de ambassade in Tel Aviv over een actuele, volledige lijst van bedrijven die
zijn gevestigd in nederzettingen, inclusief de industriële zones die
behoren tot de nederzettingen? Is deze lijst toegankelijk voor het Nederlandse
bedrijfsleven via de relevante kanalen, zoals de websites van de Nederlandse
ambassade in Tel Aviv, de Holland Israel Trade Portal, BZ, EZ en de EVD?Het ministerie van Buitenlandse Zaken en de ambassade in Tel Aviv beschikken
niet over een dergelijke lijst.131Hoe komt het dat van beleidsartikel 5.6 (de participatie
van de civil society) 73% beleidsmatig nog niet is ingevuld voor 2007?
Wat is de reden dat de uitgaven van 612 miljoen euro (2007) groeien tot 685,5
miljoen euro (2010) en vervolgens afnemen tot 575,5 miljoen euro (2011)?Op dit beleidsartikel zijn de middelen voor het MFS geparkeerd, waardoor
er beleidsmatig nog veel niet ingevulde ruimte lijkt te bestaan. Nu de besluitvorming
van het MFS is afgerond, zullen de resultaten worden verwerkt in de begroting.
Het meerjarige verloop van de uitgaven betreft een inschatting van het uitgavenpatroon
van de organisaties die subsidie onder het MFS zullen ontvangen.
Dit verloop kan uiteraard na ontvangst van de uitgavenramingen van de diverse
organisaties nog wijzigen.132Kan worden aangegeven waarom de keuze is gemaakt om
de uitgaven op beleidsartikel 5.3 (gender) in de jaren 2009, 2010 en 2011
terug te brengen naar 1/10 deel van de uitgaven in 2007? Klopt het dat de
uitgaven in 2006 voor gender drie keer zo laag zijn dan de verplichtingen
voor dat jaar? Hoe is dit verschil te verklaren?De daling van de middelen op beleidsartikel 5.3 is geen beleidsmatig keuze,
maar heeft te maken met het aflopen van subsidies onder TMF. Overigens dient
hier nog een technische correctie plaats te vinden voor twee lopende TMF-subsidies,
waardoor het budget voor 2009 en 2010 met EUR 1 mln zal stijgen. Doordat in
het MFS minder voorstellen op het gebied van gender zijn goedgekeurd, zal
de daling na thematische verwerking van het MFS in de begroting ook niet geheel
worden gecompenseerd. Overigens wordt gendergelijkheid niet alleen bereikt
door activiteiten uit artikel 5.3, maar met name ook door mainstreaming van
gender in verschillende sectoren. De uitgaven voor gendermainstreaming staan
derhalve verspreid over de diverse thematische artikelen van de begroting.Verplichtingen worden in de begroting alleen op artikelniveau gepresenteerd.
De verplichtingen voor artikel 5.3 bedragen in 2006 EUR 5 miljoen en zijn
daarmee hoger dan de uitgaven in 2006, aangezien er ook reeds verplichtingen
worden aangegaan met uitgaven in latere jaren. 133Kan worden uitgelegd waarom er een daling is in de
uitgaven in 2007 op beleidsartikel 5.5 (Reproductieve Gezondheid), terwijl
verbetering van de reproductieve gezondheid geldt als een van de speerpunten?
Hoe is dit te rijmen met de zin op pagina 15: «Ook de uitgaven aan de
programma’s ter verbetering van de (reproductieve) gezondheidszorg zullen
in 2007 stijgen?Zie het antwoord op vraag 39.134Waarom wordt bij operationele doelstelling 1 van beleidsartikel
5 (onderwijs voor jongeren en volwassenen) niet gesproken over toegang tot
het onderwijs ook voor jongeren in moeilijke omstandigheden? Kunnen Plan Nederland
of soortgelijke organisaties daarbij een nuttige rol spelen?De doelstelling van het beleid is dat alle kinderen en alle jongeren onderwijs
genieten. Dat impliceert ook en vooral jongeren in moeilijke omstandigheden.
Nederlandse organisaties kunnen hierbij een nuttige aanvulling bieden op het
ontwikkelingsbeleid van de overheid. In de partnerlanden wordt op dit gebied
nauw samengewerkt tussen organisaties en Nederlandse ambassades.135Komt het budget voor participatie van civil society
overeen met het MFS-budget dat in september jl. is verdeeld? Zijn er onder
deze post nog overige middelen te besteden?Het budget voor participatie van civil society komt niet geheel overeen
met het MFS-budget. Op dit artikel 5.6 staan naast de middelen voor het MFS
ook de middelen voor subsidies aan enkele andere organisaties, waaronder de
SNV en PSO.136Welke resultaten heeft de Education for All doelstelling
tot op heden opgeleverd ten aanzien van kinderen van inheemse volken en gehandicapte
kinderen?Omdat de statistische gegevens van de partnerlanden niet of beperkt voorzien
in cijfers per maatschappelijke doelgroep is het moeilijk te zeggen hoeveel
kinderen van etnische groepen en gehandicapte kinderen thans naar school gaan.
Er komt in onderwijssectorplannen echter steeds meer aandacht voor kwetsbare
groepen; de aanpak verschilt van land tot land. In Bolivia is de deelname
van Indiaanse plattelandskinderen verbeterd door de invoering van tweetalig
onderwijs (een inheemse taal naast het Spaans), vernieuwing van leerplannen
en lesmaterialen en verbetering van het vervoer naar scholen. Ook in Burkina
Faso is begonnen met de introductie van tweetalig onderwijs. waardoor kinderen
de lesstof beter begrepen en later makkelijker overstapten van hun lokale
taal naar het Frans. Het uitvalpercentage op de betrokken scholen is er van
50 naar 7 procent gedaald.Het verbeteren van de toegang tot kwalitatief goed onderwijs voor gehandicapte
kinderen vindt voornamelijk plaats via het faciliteren van het volgen van
regulier onderwijs, de zogenaamde «inclusive education». In Bolivia
is hier bijvoorbeeld veel aandacht aan besteed en zijn leerkrachten getraind
in het aanpassen van het curriculum aan de behoeften van gehandicapte kinderen.
Ook is er hierbij aandacht voor de benodigde infrastructurele aanpassingen.
Daar waar inclusive education niet mogelijk is stimuleert Nederland de overheid
van het partnerland aandacht te geven aan speciaal onderwijs in de onderwijssectorplannen.
Dit heeft tot gevolg dat partnerlanden in hun onderwijsbeleid specifieke aandacht
hebben voor en maatregelen nemen om gehandicapte kinderen onderwijs te kunnen
aanbieden.Overigens is de aandacht voor kinderen een integraal onderdeel van de
programma’s van de Nederlandse ontwikkelingssamenwerking.137Kan worden aangegeven hoe groot het streefpercentage
meisjes is bij de toename in de landen Bangladesh, Bolivia, Jemen, Burkina
Faso, Ethiopië en Tanzania?In de partnerlanden is over de afgelopen jaren het aantal kinderen dat
toegang heeft tot basisonderwijs toegenomen. Ook is er een verbetering te
zien in de verhouding tussen jongens en meisjes dat toegang heeft tot onderwijs.
In de verschillende programma’s wordt specifiek de nadruk gelegd op
het bereiken van volledige gelijkheid in de toegang tot onderwijs tussen jongens
en meisjes. Voor Bolivia en Bangladesh geldt voor 2007 dat er evenveel jongens
als meisjes naar school gaan; voor Tanzania en Ethiopië is deze verhouding
voor 2007 bijna gelijk (Ethiopië 55% jongens – 45%
meisjes en Tanzania 52% jongens – 48% meisjes); voor Jemen
en Burkina Faso geldt dat, ondanks een positieve tendens over de afgelopen
jaren, er nog een grote inhaalslag te maken is (Jemen 61% jongens –
39% meisjes en Burkina Faso 63% jongens – 37% meisjes).138Kan worden aangegeven hoe groot het uitstroompercentage
meisjes in de afgelopen jaren is geweest in de onderscheiden landen en in
de overige partnerlanden bij de overgang van de onderbouw naar de bovenbouw
van het basisonderwijs?Als we uitstroompercentage zoals in de vraag gesteld interpreteren als
doorstroom van onderbouw naar bovenboud, zien we een overwegend positief beeld.
Onderstaande tabel laat zien dat van de 11 partnerlanden die
over geactualiseerde statistische gegevens beschikken, er 9 landen zijn waar
het uitstroompercentage meisjes bij de overgang van de onderbouw naar de bovenbouw
de afgelopen jaren gestegen is. Voor een tweetal landen (Mali en Benin) is
het aantal gedaald. Een verklaring hiervoor dient gezocht te worden in de
explosieve toename van het percentage kinderen dat toegang heeft tot onderwijs
(in Mali van 40% naar 50% en in Benin van 65% naar 92%).
Deze groei in toegang heeft in de betreffende landen de kwaliteit van het
onderwijs onder druk gezet. Reden waarom kinderen voortijdig de school verlaten.
In de verschillende programma’s wordt daarom aandacht geschonken aan
verbetering van kwaliteit van onderwijs in een situatie van explosieve groei
in deelname aan onderwijs.Survival rate to grade 5 – Female (%) 19992003 Bangladesh7076Benin7869 Burkina Faso7078 Mali7770Zuid Afrika6487 Uganda5764Tanzania8390 Mozambique3745Bolivia8186 Zambia7375Ethiopië5760Bron: Unesco Institute for Statistics (UIS)139Kan worden aangegeven in welke 10 partnerlanden er
sprake is van verbeterde integratie van Hiv/Aids, seksuele en reproductieve
gezondheid en -rechten (SRGR) en gender in de nationale onderwijsplannen?
Op welke wijze geeft de regering invulling aan verbetering van de integratie
van Hiv/Aids, SRGR en gender in nationale onderwijsplannen?In de partnerlanden met onderwijs als sector wordt bij de ondersteuning
van sectorplannen, integratie van Hiv&Aids, seksuele en reproductieve
gezondheid en -rechten (SRGR) en gender op een structurele wijze aan de orde
gesteld. Dit zal in 2007 resulteren in een daadwerkelijk verbeterde integratie
in minimaal 10 van de partnerlanden. In Bolivia, Suriname, Zuid Afrika, Zambia
en Burkina is een aanzet gemaakt om HIV/AIDS en reproductive gezondheid op
te nemen in het onderwijsprogramma. In 2007 zal uitbreiding naar andere landen
plaatsvinden.Nederland gebruikt de beleidsdialoog met de overheid van deze partnerlanden
om tot gezamenlijke afspraken te komen over de inhoud, uitvoering, procedures
en financiering van de onderwijs sectorprogramma’s. Hierin vraagt Nederland
nadrukkelijk aandacht voor zowel kwalitatief onderwijs voor meisjes, preventieve
onderwijsprogramma’s (gericht op seksuele en reproductieve gezondheid
en -rechten) als de impact van HIV/Aids op de kwaliteit van het onderwijs.140Kan de regering toelichten waarom, nu de verdubbeling
van de uitgaven in de strijd tegen hiv/aids in 2007 gerealiseerd lijkt te
worden, er vanaf 2008 een daling valt te zien? Welke overwegingen liggen
hieraan ten grondslag?De daling vanaf 2008 betreft geen beleidsmatige keuze, maar is een
gevolg van het nog niet verwerken van de meerjarige consequenties van een
nieuw subsidiekader voor de zogenoemde Public Private Partnerships for Project
Development (ten behoeve van publiek private samenwerking op
het gebied van de ontwikkeling van nieuwe vaccins en geneesmiddelen voor aids,
tuberculose en malaria), alsmede van het nog niet thematisch verwerken van
de goedkeuringen binnen het MFS. Overigens bestaat het voornemen om de bijdrage
aan het GFATM structureel met EUR 15 mln te verhogen, zie ook antwoord op
vraag 154.141Wat verstaat de regering onder kwetsbare en moeilijk
te bereiken groepen, in verband met alternatieve onderwijsvormen als onderdeel
van basisonderwijs?Kwetsbare en moeilijk te bereiken groepen zijn onder meer: kinderen in
verafgelegen en/of dunbevolkte gebieden, kinderarbeiders, meisjes, kinderen
van etnische groepen die de officiële voertaal niet of slecht beheersen,
kinderen in gebieden die te maken hebben met conflicten en natuurrampen, zieke
of gehandicapte kinderen. Als er voor deze kinderen al onderwijsvoorzieningen
zijn, dan zijn die vaak niet toereikend of afgestemd op hun situatie.In de beleidsdialoog met de partnerlanden is er speciale aandacht voor
degenen die niet of nauwelijks onderwijs kunnen volgen; vanuit die optiek
wordt het onderwijssectorplan dan ook beoordeeld. Nederland is voorstander
van «inclusive education», waarbij kwetsbare en moeilijk te bereiken
kinderen, aan het reguliere onderwijs deelnemen en waarvoor in de partnerlanden
ook steeds meer aandacht komt. Tegelijkertijd moeten ook voor de korte termijn
oplossingen worden gevonden via alternatieve vormen van onderwijs of non-formeel
onderwijs. NGO’s en maatschappelijk middenveldorganisaties kunnen hierin
een belangrijke rol spelen. Zo verleent Nederland in bijvoorbeeld Bangladesh
aanzienlijke steun aan de organisatie BRAC, die aan ruim 1 miljoen kinderen
non-formeel onderwijs biedt op plaatsen waar de overheidsvoorzieningen te
beperkt zijn of ontbreken. Het aantal inschrijvingen voor allerlei vormen
van non-formeel onderwijs in Burkina Faso is in de periode 2001–2004
met 110% gestegen tot 100 157. De deelname aan alfabetiseringscursussen
steeg in dezelfde periode met 71% tot ruim 280 000.142In welke (post)conflictlanden wordt de steun aan rehabilitatie
van het onderwijs uitgebreid? Hoe groot zal deze uitbreiding in totaal zijn?
Om welke bedragen gaat het per land? Hoe wordt dit geld besteed? Kunnen NGO’s
rechtstreeks financiering van de Nederlandse overheid krijgen voor het ondersteunen
van onderwijs in noodsituaties? Op welke vormen van onderwijs is de steun
van toepassing?Het voornemen is de uitbreiding van de steun aan rehabilitatie van het
onderwijs in (post)conflictlanden, ten bedrage van ongeveer € 30
miljoen jaarlijks, via het multilaterale kanaal (Unicef) te laten verlopen.
Het is hierbij niet mogelijk op voorhand bedragen per land te noemen. Unicef
bepaalt namelijk vanuit de behoefte in de praktijk welke bedragen, waar en
op welk moment, benodigd zijn. Bij de keuze van de landen of situaties hanteert
men verschillende criteria, die de ernst van de crisis en de behoefte aan
financiering weergeven. De aandacht gaat vooral naar ondersteuning van hele
onderwijssystemen. Daardoor kan de steun van toepassing zijn op alle vormen
van onderwijs, maar naar verwachting zal de nadruk liggen op basic education.Door gebruikmaking van deze modaliteit kunnen NGO’s niet rechtstreeks
(additioneel aan wat binnen het MFS-kader is toegezegd) financiering van de
Nederlandse overheid krijgen. Wel bestaat de mogelijkheid voor NGO’s
om subsidies aan te vragen voor onderwijs in het kader van humanitaire hulpverlening.
Daarbij geldt wel, dat voorrang wordt gegeven aan levensreddende
activiteiten en dat onderwijs dus niet altijd de hoogste prioriteit kan hebben.143In welke 57 landen wordt er gestreefd naar vermindering
van het tekort aan geschoold middenkader? Welke specifieke acties worden hiertoe
ondernomen?De Netherlands Fellowship Programmes (NFP) staan open voor 57 landen (zie
hieronder).NFP bestaat uit een beurzenprogramma voor academische, graadverlenende
(Masters, PhD) opleidingen van een tot enkele jaren (NFP-AP) en een beurzenprogramma
voor diplomacursussen en groepstrainingen op maat van maximaal 1 jaar (NFP-TP),
die geheel of gedeeltelijk door Nederlandse organisaties worden verzorgd.
De programma’s beogen tegemoet te komen aan behoeftes aan bijscholing
in een breed spectrum van overheids-, privé- en niet-gouvernementele
organisaties (onderwijsinstellingen, planningsinstituten, ministeries, basisorganisaties,
bedrijven etc.). Vraaggerichtheid staat centraal.Momenteel wordt het NFP geëvalueerd. Op basis van deze evaluatie
zal in 2007 bezien worden of aanpassingen in het huidige NFP gewenst zijn
die de doeltreffendheid en relevantie van het programma bevorderen. In het
kader van een geïntegreerde benadering op het terrein van de onderwijssector
als geheel zal in de toekomst het NFP beter aan moeten sluiten bij een sectorbrede
strategie gericht op capaciteitsversterking van organisaties in ontwikkelingslanden. NFP landen:  1. Afghanistan31. Jemen 2. Albanië32. Jordanië 3. Armenië33. Kaapverdië4. Bangladesh34. Kenia 5. Benin35. Macedonië6. Bhutan36. Mali 7. Bolivia37. Moldavië8. Bosnië-Herzegowina38. Mongolië9. Brazilië39. Mozambique 10. Burkina Faso40. Namibië 11. Cambodja41. Nepal 12. China42. Nicaragua 13. Colombia43. Nigeria 14. Costa Rica44. Oeganda 15. Cuba45. Pakistan 16. Ecuador46. Palestijnse autoriteit 17. Egypte47. Peru 18. El Salvador48. Rwanda 19. Eritrea49. Senegal20. Ethiopië50. Sri Lanka 21. Filippijnen51. Suriname 22. Georgië52. Tanzania 23. Ghana53. Thailand 24. Guatemala54. Vietnam 25. Guinee Bissau55. Zambia 26. Honduras56. Zimbabwe27. India57. Zuid-Afrika 28. Indonesië 29. Iran 30. Ivoorkust Met ingang van 2007 wordt een forse verhoging van de financiële middelen
voor NFP/NPT voorzien: in 2007 15 mln extra, in 2008: 30 mln extra, in 2009:
45 mln extra en in 2010 60 mln extra.144In welke 15 landen wordt gestreefd naar versterking
van de capaciteit van het tertiair onderwijs? Welke specifieke acties worden
hiertoe ondernomen?Het Netherlands Programme for Institutional Strengthening of Post-Secondary
Education and Training Capacity (NPT) richt zich in aansluiting op het Nederlandse
bilaterale beleid op de groep van 36 partnerlanden waarmee Nederland meerjarig
samenwerkt. Thans is het NPT in 14 landen operationeel. In Eritrea is de implementatie
eind 2004 vanwege de verslechterde politieke situatie vooralsnog stopgezet.Het NPT beoogt de opleidingscapaciteit van post-secundaire onderwijs-
en trainingsinstituten in partnerlanden duurzaam te versterken, waardoor deze
landen in staat gesteld worden zelf in de benodigde opleidingen en menskracht
te voorzien. Vraaggerichtheid en ownership staan centraal. Ontwikkelingslanden
geven zelf aan waar hun prioritaire behoeften voor ondersteuning op het terrein
van onderwijs- en trainingscapaciteit liggen. Dat hoeft niet beperkt te blijven
tot opleidingsinstituten. Ook andere typen organisaties die een belangrijke
rol spelen bij de ontwikkeling van post-secundair onderwijs en training (ministeries,
nationale commissies, HBO’s, NGO’s) komen in aanmerking.Momenteel wordt het NPT geëvalueerd. Op basis van deze evaluatie
zal in 2007 bezien worden of aanpassingen in het huidige NPT gewenst zijn
die de doeltreffendheid en relevantie van het programma bevorderen. In het
kader van een geïntegreerde benadering op het terrein van de onderwijssector
als geheel zal in de toekomst het NPT beter aan moeten sluiten bij een sectorbrede
strategie gericht op capaciteitsversterking van organisaties in ontwikkelingslanden.NPT1. Benin2. Colombia3. (Eritrea)4. Ethiopië5. Ghana6. Guatemala7. Indonesië8. Jemen9. Mozambique10. Rwanda11. Tanzania12. Oeganda13. Vietnam14. Zambia15. Zuid-Afrika145Op welke wijze wordt door Nederland aandacht besteed
aan het betrekken van kinderen in demobilisatieprocessen?Nederland onderschrijft de «Cape Town Principles on the prevention
of recruitment of children into the armed forces and on demobilisation and
social reintegration of child soldiers» van april 1997. Volgens deze
principes worden alle combattanten onder de leeftijd van 18 jaar gezien als kindsoldaten en dienen ze in demobilisatieprocessen speciale aandacht
te krijgen. Zo moeten kinderen zo spoedig mogelijk uit conflictgebieden en
strijdgroepen worden gehaald en door professionele, gespecialiseerde organisaties
worden begeleid. Na demobilisatie dienen kindsoldaten zo spoedig mogelijk
te worden gere-integreerd in hun gezinnen of gemeenschappen. Steun bij re-integratie
is gericht op scholing van de kinderen, psychosociale hulp en steun aan de
omgeving waarbinnen de kinderen worden opgevangen. Nederland draagt er toe
bij dat programma’s ten bate van ontwapening, demobilisatie en re-integratie
voldoen aan de Cape Town Principles. Deze benadering wordt onder meer toegepast
in het Multi-country Demobilisation and Reintegration Programme (MDRP) in
de Grote Meren regio. Nederland is een van de grootste donoren van het MDRP.
Wanneer in een van de zeven landen waar het MDRP actief is kindsoldaten worden
aangetroffen in het demobilisatieproces worden zij direct overgedragen aan
organisaties als UNICEF, CARE, Rode Kruis en Save the Children. De meeste
kindsoldaten worden aangetroffen in de Democratic Republic of Congo (DRC),
inmiddels zijn daar 27 400 gedemobiliseerd. 22 700 hiervan zijn
reeds herenigd met hun families.146Welke acties heeft de regering ondernomen binnen haar
eigen beleid naar aanleiding van het onderzoek uit 2005 waaruit blijkt dat
vrouwenrechtenorganisaties, vooral die zich richten op de bevordering van
seksuele en reproduktieve rechten, de laatste tien jaar minder financiering
krijgen? Welke positie heeft de regering naar aanleiding van dit onderzoek
ingenomen in de internationale arena? Hoe ondersteunt de regering UNIFEM?
In hoeverre zijn de werkzaamheden van UNIFEM sinds 2003 ingebed in andere
VN-organisaties?Het baanbrekend onderzoek van AWID (met onder andere Nederlandse steun
uitgevoerd), laat zien dat vrouwenrechtenorganisaties wereldwijd minder financiering
krijgen dan tien jaar geleden. Hier zijn drie antwoorden op:Via de bilaterale hulp zullen de ambassades gender integreren in de PRSP
en de sectorale beleidsplannen. Daarnaast ondersteunen de ambassades, waar
mogelijk met andere donoren, lokale vrouwenrechtenorganisaties zoals in Burkina
Faso, Ethiopië of Zambia. Tenslotte worden de MFS partners, waaronder
de MFO’s, op hun resultaten aangesproken ten aanzien van vrouwenrechten.In de internationale arena, via het Nederlands voorzitterschap van OESO/DAC
gendernet, worden vrouwenrechten en mensenrechten gekoppeld aan de Parijs
Agenda over de effectiviteit van de hulp.Verder heeft Nederland, in de internationale arena, hard ingezet op een
extra target «toegang voor iedereen tot reproductieve gezondheid»
onder MDG 5. Dat is gelukt. Juist voor vrouwen is dit cruciaal. Winstpunt
is ook dat gezondheid van moeders (MDG 5) nu onlosmakelijk is verbonden met
seksuele en resproductieve gezondheid en rechten; de agenda voor moederschap
is daarmee verbreed en dat was hard nodig.In 2003 is besloten de vrijwillige bijdrage aan UNIFEM te stoppen. Niet
omdat we niet pal staan achter het streven de positie van vrouwen in de wereld
te verbeteren, maar omdat alle VN-organisaties zelf verantwoordelijk dienen
te zijn voor het integreren van gender gelijkheid in de uitvoering van hun
beleid en deze verantwoordelijkheid niet (meer) afwentelen op UNIFEM. Ik heb
onder andere UNDP, UNHCR en WHO voortdurend op hun eigen verantwoordelijkheid
in deze aangesproken, met resultaat. In 2006 heeft de Wereldbank mede op initiatief
van Nederland een gender implementatieplan ontwikkeld, gericht op economische
versterking van vrouwen. UNDP heeft sinds 2005 een gender strategie en actieplan,
mede dankzij financiering door Nederland. Er is vooruitgang geboekt,
maar gender is zeker nog niet volledig ingebed in de VN-organisaties. Het
blijft een punt van continue aandacht.147Is de regering, gezien de nadruk op gender equality,
bereid om de indicatoren uit te breiden met een streefpercentage meisjes dat
gaat naar de basisschool en de basisschool afmaakt?De regering ziet hiertoe geen aanleiding aangezien deze indicator reeds
bestaat. Nederland heeft zich gecommitteerd aan het bereiken van Millenniumdoelstelling
2 inzake onderwijs, die is gericht op deelname aan en voltooiing van het basisonderwijs
door alle kinderen in alle landen in 2015.148Op welke wijze wordt gedoeld indien wordt gesteld dat
in tien partnerlanden de sectorale en armoedestrategieën uitgevoerd worden
op een zodanige wijze dat vrouwen en meisjes meer kansen krijgen voor ontwikkeling?Nederland ondersteunt nationale armoede strategieën (PRSP) en draagt
bij aan verbeterde kansen voor ontplooiingsmogelijkheden van vrouwen en meisjes
door middel van genderexpertise inputs in PRSPs en nationale ontwikkelingsplannen
zoals in Zambia, Nicaragua en Bangladesh. Daarbij kan worden gedacht aan de
verbetering van de rechtspositie van vrouwen (Ethiopië) en de toegang
tot natuurlijke hulpbronnen (Bolivia).Daarnaast wordt in twaalf landen het sectorale gezondheidsprogramma ondersteund
en in die context gewerkt aan verbetering van de toegang van vrouwen tot seksuele
en reproductieve gezondheidsvoorzieningen bijvoorbeeld in Mozambique. Op dezelfde
wijze krijgt participatie van meisjes en vrouwen in onderwijs aandacht in
de landen waar Nederland deze sector ondersteunt zoals bijvoorbeeld in Mali
en Jemen.149Op basis van welke criteria wordt het gefinancierde
maatschappelijk middenveld systematisch gemonitord voor wat betreft de inzet
op het bijdragen aan gelijkheid van mannen en vrouwen en aan vrouwenemancipatie
en per wanneer gaat deze monitoring gelden?Reeds nu worden gefinancierde organisaties gemonitord op de mate van gendergelijkheid
in hun programma’s en waar nodig worden zij bijgestuurd. De afspraken
die op basis van de eerdere subsidiekaders konden worden gemaakt zijn echter
te beperkt. Met de komst van MFS zullen organisaties systematisch worden gemonitord
middels het concept «Maatgesneden Monitoring» Dit is een systeem
van monitoren waarbij criteria in overleg met de organisaties worden opgesteld
en uiteindelijk door het ministerie worden vastgesteld. Dit houdt in dat criteria
ten aanzien van gendergelijkheid voor elke organisatie afzonderlijk worden
opgesteld.150In welke landen en met welke inzet is Nederland actief
bij het bestrijden van in het bijzonder «domestic violence» ten
opzichte van vrouwen? Worden over het tegengaan van «domestic violence»
ook afspraken gemaakt in the Joint Assistance Strategies? Zo ja, met welke
landen zijn deze afspraken gemaakt?Het bestrijden van geweld tegen vrouwen, inclusief huiselijk geweld, is één
van de prioriteiten en komt ondermeer tot uiting in de mensenrechtenfaciliteit
die ten goede komt aan inspanningen in niet-partnerlanden. Er worden bijvoorbeeld
projecten voor juridische bijstand ondersteund in Jordanië, Marokko,
Libanon en Iran. In partnerlanden richten de inspanningen zich op aanscherping
van het strafrecht (bijvoorbeeld in Ethiopië), versterking van politieposten
met het oog op vergemakkelijking van aangiftes (bijvoorbeeld in Nicaragua)
of breder, op de ontwikkeling van een nationaal actieplan voor de bestrijding
van geweld tegen vrouwen (bijvoorbeeld in Guatemala en Mozambique). Verbetering
van de rechten van vrouwen is in een aantal Joint Assistance Strategies (JAS)
opgenomen, onder meer in Tanzania. De JAS van Zambia ondersteunt het nationale
ontwikkelingsplan, waarin vrouwenrechten goed zijn uitgewerkt.151Op wat voor manier wordt door de Nederlandse regering
samengewerkt met Faith Based Organisations in de strijd tegen hiv/aids in
landen als Uganda en de Democratische Republiek Congo? Waar richt deze samenwerking
zich op? Welke voorwaarden – indien van toepassing – worden gesteld
aan de financiering van Faith Based organisations, en verschillen die van
land tot land? Welke problemen ondervinden de Nederlandse ambassades in het
werken met Faith Based Organisations bij de implementatie van het hiv/aids
beleid?In veel landen in Afrika leveren missieziekenhuizen een aanzienlijk aandeel
van de gezondheidszorg, en in toenemende mate vindt samenwerking en afstemming
plaats tussen missieziekenhuizen en overheden in de gezondheidssector. Missieziekenhuizen
zijn ook actief betrokken bij de bestrijding van hiv/aids, in de meeste gevallen
voeren zij hierbij een pragmatische lijn die het nationale beleid grotendeels
volgt, meestal inclusief de distributie van condooms. Nederland werkt vooral
samen met Faith Based Organisations binnen bredere coördinatie mechanismen
voor de gezondheidssector en/of hiv/aids bestrijding. Deze samenwerking is
constructief, en waar nodig worden organisaties aangesproken op hun verantwoordelijkheid,
bijvoorbeeld als hun beleid strijdig is met nationale richtlijnen. In Zambia
geeft Nederland directe financiering aan de nationale koepelorganisatie van
missieziekenhuizen voor institutionele versterking. Hierdoor wordt de effectiviteit
van deze ziekenhuizen in de dienstverlening, en specifiek in de uitvoering
van GFATM gefinancierde programma’s voor bestrijding van hiv/aids, tuberculose
en malaria, vergroot. In Tanzania verleent Nederland sectorsteun aan gezondheid
waarvan een deel wordt gebruikt voor inschakeling van FBO’s zoals de
Tanzanian Church Association. In Burkina Faso steunt de ambassade via de nationale
HIV/Aids commissie een consortium van NGO’s, waar ook 4 nationale religieuze
netwerken deel van uitmaken die traditionele, rooms katholieke, protestante
en islamitische stromingen vertegenwoordigen. In Mali zijn recent contacten
gelegd met een progressieve imam om mogelijkheden voor samenwerking te exploreren
op gebied van hiv preventie, family planning en vrouwenbesnijdenis. Nederlandse
medefinancieringsorganisaties zoals ICCO werken via organisaties van de christelijke
gemeenschappen aan verbetering van de (rechts)positie van hiv geïnfecteerden,
bestrijding van taboes en stigma en ondersteunt partnerorganisaties die zich
bezighouden met toegang tot preventie, behandeling, zorg en ondersteuning
voor de meest kwetsbaren.152Kan de regering een volledig overzicht geven van de
projecten ter uitvoering van het amendement Van der Staaij-Huizinga-Heringa
(30 300 V, nr. 23) voor hulpverlening aan AIDS-wezen (aard van het project,
in welk land, met welk bedrag, via welke organisatie)? Stelt de regering voor
2007 ook middelen beschikbaar, zodat deze projecten voortgang kunnen blijven
vinden? Zo ja, hoeveel? Zo nee, waarom niet?Voor een volledig overzicht van de projecten ter uitvoering van genoemd
amendement wordt verwezen naar bijgaande tabel.Een groot aantal van de gestarte activiteiten heeft een doorloop naar
2007, waarmee de duurzaamheid van de interventies is gewaarborgd. Overigens
zijn aidswezen ook los van het amendement onderdeel van het Nederlands beleid:
zo is onder andere een bijdrage verleend aan het UNICEF programma voor HIV/Aids-Orphans
and other vulnerable Children (OVC), waarbij specifieke aandacht wordt gegeven
aan OVC’s en aan de transmissie van het HIV/Aids virus.OVERZICHTAard van het projectLandBedragOrganisatieTechnical Cooperation on HIV/AIDS –
informatieuitwisseling Zuid-Zuid samenwerkingBrazilië en de regio   210 000International Center for Technical Cooperation on Hiv/Aids Technische assistentie, capaciteitsopbouw
en onderzoekTanzania 3 949 327TANESAOnderwijsKenya830 000 Kwale Secondary School Rechten tbv OVC 200 000 ANPPCANGezondheidszorg, inkomensgenererende activiteiten  60 000 Pandipieri  Totaal1 090 000 Bewustwording, gemeenschapsopbouw strategieBangladesh   484 133Bandu Social Welfare SocietycapaciteitsopbouwZimbabwe591 465 Mercy Corps OVC-zorg en onderwijs assitentie voor OVC’s 394 076 Catholic Relief ServicesZorg, psychologische steun en onderwijs voor OVC’si 232 947 FOST Bescherming, zorg en steun voor OVC’s  703 058 Save
the childrenPsycho-sociale steun  10 000 Inter Country People’s
Aid Bescherming, onderwijs en preventie programma  60 000 Girl Child Network  Totaal1 991 546 Diverse activiteiten gericht op OVC’s,
met name zorg en steun Regionaal Programma
Pretoria (Angola, Botswana, Lesotho, Malawi, Mozambique, Namibië, Swaziland,
Zambia, Zimbabwe en Zuid-Afrika) 5 000 000IFRC Voorlichting, bewustwording voor OVC’sMarokko   100 000Association de Lutte contre le SIDA A.L.C.S. Zorg verlenging voor jongerenEthiopie500 000 Family Guidance
Association of Ethiopia (FGAE) Preventie en zorg voor jongeren 500 000 Family Health International (FHI) Reproductieve zorg 500 000 DKTPreventie en zorg verlenging 100 000 CARE International   Totaal1 600 000 153Hoe geeft Nederland in de samenwerking met de Verenigde
Staten operationeel uitvoering aan de verschillen in beleidsdoelstellingen
die voortkomen uit het conservatieve beleid van de Amerikaanse regering.Nederland werkt op verschillende manieren samen met de VS op dit gebied.
Als uitgangspunt geldt hiervoor de Joint Statement van 2003. Doel is om met
name op landenniveau te komen tot concrete vormen van samenwerking. Samenwerking
op hoofdkwartierniveau moet dit faciliteren.De uitwerking van de Joint Statement van 2003 – waarbij werd ingezet
op Ghana, Rwanda, Zambia en Ethiopië (later werd hier Soedan ook nog
aan toegevoegd) – verloopt over het algemeen naar tevredenheid. Soms
door afstemming en overleg vooraf, soms door het opvullen van hiaten die consequentie
zijn van de Amerikaanse beleidskeuzes. Alleen in Soedan is nog geen concrete
invulling gegeven aan gezamenlijke initiatieven ofafstemming op landenniveau.
Ook in andere landen zoals Mali, Vietnam en Mozambique vindt samenwerking
plaats op praktische basis.Met het «US Department of Defense HIV/AIDS Prevention Program»
(DHAPP) zijn gesprekken gevoerd over samenwerking op het gebied van harm reduction.Begin 2007 zal de ambassadeur aidsbestrijding een bezoek brengen aan Washington.
Doel van dit bezoek is om de stand van zaken van de samenwerking met de VS
te bespreken en waar mogelijk te zoeken naar uitbreiding van de samenwerking.
Hierbij zal ook de duidelijke koppeling die Nederland heeft aangebracht in
haar hiv/aids-beleid met seksuele en reproductieve rechten en -gezondheid
voor het voetlicht worden gebracht.154Wat doet de regering concreet nu blijkt dat andere
donoren hun toezeggingen aan het Global Fund to fight Aids, Tuberculosis and
Malaria (GFATM) niet nakomen? Is de regering bereid over de jaren 2007 en
2008 30 miljoen euro extra per jaar uit te trekken voor het GFATN om de strijd
tegen Hiv/Aids in combinatie met malaria en tuberculose te investeren?Het is algemeen bekend dat het Global fund to fight Aids, Tuberculosis
and Malaria (GFATM) met forse tekorten kampt. Zo bestaat er nog een financieringstekort
voor 2006 en 2007, doordat donoren minder middelen hebben toegezegd dan het
programma vereist. Aangezien GFATM een belangrijke rol speelt in de strijd
tegen hiv/aids, tuberculose en malaria zal de bijdrage aan GFATM structureel
met EUR 15 miljoen verhoogd worden tot EUR 60 miljoen per jaar. Deze bijdrage
is complementair aan onze inspanning om te investeren in de duurzame versterking
van gezondheidssystemen – een basisvoorwaarde voor een effectieve bestrijding
van de drie genoemde ziekten.155Waarom is er voor de bundeling van de krachten van
gelijkgezinde donoren alleen gekozen in Zuidelijk Afrika? Is Nederland van
plan om het initiatief tot de bundeling van gelijkgezinde donoren ook in andere
gebieden in de wereld te realiseren?Nederland streeft ernaar waar mogelijk via bundeling van krachten van
gelijkgezinde donoren binnen gemeenschappelijke beleidskaders en concrete
werkafspraken tot optimale resultaten op ontwikkelingsgebied te komen. Dit
geldt voor het hele terrein van ontwikkelingssamenwerking. Op het gebied van
de HIV/AIDS bestrijding is het regionale HIV/AIDS programma in
Zuidelijk Afrika voorloper voor wat betreft samenwerking met andere donoren.
Vanwege het grensoverschrijdend karakter van de pandemie is zoveel mogelijk
aansluiting gezocht bij regionale initiatieven, niet alleen van UNAIDS maar
ook van andere bilaterale donoren als de Noren en de Zweden. Door zijn specifieke
grensoverschijdende karakter werkte HIV/AIDS als katalysator voor deze samenwerking.
De werkafspraken binnen het regionale HIV/AIDS-programma in Zuidelijke Afrika
zijn nog van recente datum, waardoor concrete resultaten nog niet uitvoerig
zijn gedocumenteerd. Wel hebben deze afspraken al tot een gezamenlijke aanpak
op het gebied van condoomverspreiding, thuiszorg (home
based care) en bewustwording via peer education geleid.Indien zich goede mogelijkheden voordoen in andere delen van de wereld
zal Nederland uiteraard deze mogelijkheden benutten, daarbij gebruik makend
van de ervaringen in Zuidelijk Afrika.156In hoeverre vindt er koppeling plaats van de beleidsdoelstellingen
voor de preventie van hiv/aids en de inzet voor reproductieve gezondheidszorg?Nederland gaat er van uit dat de bestrijding van hiv/aids en het verbeteren
van reproductieve gezondheid, onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Zowel
in beleid als in de uitvoering zijn beide thema’s dan ook nauw aan elkaar
gekoppeld.157Op welke manier geeft Nederland invulling aan de ondersteuning
van de versterking van de basisgezondheidszorg?Nederland ondersteunt de versterking van de basisgezondheidszorg in twaalf
partnerlanden, te weten Vietnam, Bangladesh, Jemen, Ethiopië, Tanzania,
Zambia, Mozambique, Ghana, Mali, Burkina Faso, Nicaragua en Suriname. In de
meeste gevallen gaat het hierbij om ondersteuning via een mix aan instrumenten,
steun aan de uitvoering van het overheidsbeleid en aanvullende financiering
van activiteiten via NGOs en private sector, dat laatste vooral voor innovatieve
activiteiten of voor activiteiten die binnen nationaal beleid gevoelig liggen,
zoals seksuele en reproductieve gezondheid voor jongeren. In een aantal landen,
waaronder Bangladesh, Ethiopië en Zambia neemt de financiering toe. In
geval van Zambia gaat het om een verhoging van de financiering via de overheid,
terwijl de extra financiering in Ethiopië en Bangladesh vooral via NGOs
wordt gekanaliseerd. In andere landen heeft Nederland een minder prominente
rol op gebied van financiering, maar speelt vooral een actieve rol in de beleidsontwikkeling,
waaronder Vietnam, Nicaragua en Jemen. Aanvullend aan de bilaterale financiering,
geeft Nederland bijdragen aan relevante VN organisaties (met name WHO, UNFPA
en UNAIDS), aan internationale financieringsmechanismen (GFATM, GAVI) en aan
Nederlandse NGOs die actief zijn op gebied van gezondheid.Nederland is verder actief betrokken bij beleidsontwikkeling van internationale
organisaties, waaronder de Wereldbank, en bij een internationale discussie
onder leiderschap van WHO en de Wereldbank voor een intensievere en beter
gecoordineerde donorondersteuning van de gezondheidssector.158Hoeveel is begroot voor specifieke programma’s
op het terrein van rechten van vrouwen, waaronder seksuele en reproduktieve
gezondheid en rechten? Hoe gaat de regering de bescherming en bevordering
van seksuele en reproductieve rechten politiek agenderen? Is er internationaal
voldoende steun om de Caïro-agenda uit te voeren? Zijn hier ook voldoende
middelen beschikbaar?Het bevorderen van vrouwenrechten gaat voornamelijk via een geïntegreerde
aanpak binnen de sectoren, zoals justitie, economische ontwikkeling of gezondheidszorg.
Hoeveel hieraan per jaar wordt besteed, kan worden afgeleid uit een zogenaamde
gendermarker (DAC/OESO). In 2005 kon 67 413 222 Euro worden aangemerkt
als bedrag dat in bijzondere mate bijdroeg aan gendergelijkheid. De middelen
voor uitvoering van de Caïro agenda, die zowel de rechten als de gezondheidskant
omvat, nemen helaas wereldwijd af. Naast specifiek als gender aan te merken
uitgaven, wordt uiteraard een belangrijk deel van de uitgaven op de artikelen
5.4 en 5.5 aangewend voor programma’s gericht op reproductieve gezondheid
en rechten.Internationaal zal Nederland dit najaar een resolutie indienen in de Derde
Commissie van de AVVN met betrekking tot de intensivering van activiteiten
om alle vormen van geweld tegen vrouwen te bestrijden, waaronder huiselijk
geweld. Met papier alleen zijn we er natuurlijk niet. Daarom is Nederland
bezig andere donoren, multilaterale organisaties, relevante internationale
NGO’s en fondsen (zoals Gates Foundation) bij elkaar te brengen om in
gezamenlijkheid te komen tot actieplannen op landenniveau die moeten leiden
tot concrete resultaten. Een dergelijk initiatief sluit aan bij de wereldwijde
campagne die de EU dit jaar op initiatief van voorzitters Oostenrijk en Finland
voert voor vrouwelijke mensenrechtenactivisten. De lokale EU-ambassades spelen
daarbinnen een belangrijke rol. Ook worden de rechten van vrouwen regelmatig
aan de orde gesteld in de EU mensenrechtendialogen. Tijdens zijn voorzitterschap
heeft Nederland door middel van een raadsconclusie het formele draagvlak voor
de uitvoering van de Cairo-agenda binnen de EU kunnen versterken. Op dit moment
is Nederland voorzitter van de Reproductive Health Commodities Coalition,
een wereldwijde coalitie die zich bezighoudt met het bevorderen op landenniveau
van beschikbaarheid van middelen rondom zwangerschap en geboorte, inclusief
voorbehoedsmiddelen.159Past het thema veilige abortus binnen SRGR? Zo ja,
op welke wijze geeft de regering hieraan invulling? In welke partnerlanden
is er op dit gebied door interventie van Nederland daadwerkelijk verbetering
in de wetgeving wanneer het gaat om abortus?Ja, veilige abortus is een intrinsiek onderdeel van SRGR. Onafhankelijk
van de bestaande wetgeving op het gebied van abortus zijn, in de landen die
Nederland ondersteunt, standaardvoorzieningen voor veilige abortus aanwezig.
Een goed geoutilleerd en geëquipeerd gezondheidszorgsysteem is noodzakelijk
voor zorg bij onvolledige miskraam, complicaties na (onveilige) abortus, en
afbreking van zwangerschap bijvoorbeeld na verkrachting of incest of wanneer
het leven van de moeder gevaar loopt.In 12 partnerlanden ondersteunt Nederland via het bilaterale kanaal de
gezondheidssector en daarmee ook standaardvoorzieningen voor veilige abortus.
Via het kanaal van de internationale NGO’s worden trainingen aangeboden
die de dienstverlening verbeteren.In Zuid Afrika en recent in Ethiopië en Bolivia is, mede dankzij
de volharding van vrouwenorganisaties, minder restrictieve wetgeving van kracht
geworden. Verandering van wetgeving is een proces van lange adem, inzet van
maatschappelijk middenveld, in het bijzonder vrouwen(rechten-) organisaties,
is daarin onmisbaar.160Op welke wijze worden jongeren en hun organisaties
bij de inspanningen ter verbetering van SRGR betrokken? Welke Nederlandse
organisaties spelen hierbij een rol? Is er ook een rol weggelegd voor Plan
Nederland?Nederland hecht zeer aan de inbreng van jongeren in beleid en de beleidsuitvoering.
In samenwerking met jongeren komen programma’s tot stand die effectiever
en beter toegankelijk zijn. Zij kunnen zelf het best aangeven waar hun behoeften
en prioriteiten liggen op het gebied van seksuele dienstverlening. Jongeren
ervaren deze programma’s als «youth friendly services».
In Vietnam ondersteunt de World Population Foundation interactief theater.
Bij UNFPA en IPPF zijn jongeren actief in bestuur en beleidsontwikkeling.In een aantal partnerlanden ondersteunen Nederlandse ambassades actief
srgr jongerenorganisaties. Daarnaast neemt Nederland een jongerenvertegenwoordiger
op in haar delegatie naar de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties
(AVVN), vanuit de overtuiging dat de stem van jongeren moet worden gehoord.
Deze jongeren stellen thema’s aan de orde die specifieke relevantie
hebben voor jongeren zoals seksuele en reproductieve gezondheid en rechten.De Rutgers-Nisso Groep(programma Youth Incentives), Choice for Youth and
Sexuality en WPF worden door Nederland via het TMF ondersteund. Zij zetten
zich in jongeren mondiger te maken. Daarnaast stimuleren zij jongeren om deel
te nemen discussies in internationale fora, de VN en ten behoeve van het nationaal
beleid in ontwikkelingslanden.Met ingang van 2007 zal Plan Nederland in het kader van MFS geen financiering
meer ontvangen.161In hoeverre vervullen de Nederlandse ambassades nog
de bijzondere in de begroting van 2006 toebedachte rol in relatie tot srgr?
Op welke wijze hebben zij met de specifieke middelen die zij hiervoor ontvingen
invulling gegeven aan deze rol?Nederland richt de bilaterale financiële inzet voor SRGR in de eerste
plaats op partnerlanden. Zij zijn de strategische partners en met hen wordt –
meest via ambassades – intensief samengewerkt. De inzet van de ambassades
richt zich op de sectoren gezondheid en onderwijs, maar eveneens op meer randvoorwaardelijke
aspecten zoals de aanpak van kindhuwelijken, bestrijding van vrouwenbesnijdenis
of de aanpak van straffeloosheid van daders van systematische verkrachting.Ambassades agenderen diverse problemen met betrekking tot seksuele en
reproductieve gezondheid en rechten via de bilaterale beleidsdialoog.Binnen de sector gezondheid gaat het onder andere om de positie van moeder-
en kindzorg binnen het basisgezondheidszorgsysteem: de organisatie van hulp
bij bevalling, opleiding van vroedvrouwen, training van artsen om keizersneden
te kunnen uitvoeren, opzet van family planning klinieken, de organisatie van
de aanvoer, distributie en prijsstelling van onder meer voorbehoedsmiddelen.
In alle 12 gezondheidssectorlanden is hieraan inderdaad aandacht gegeven.
Binnen de onderwijssector gaat het om integratie van seksuele voorlichting
in het onderwijscurriculum, de opbouw van de voor de uitvoering daarvan benodigde
capaciteiten, en het scheppen van een omgeving waar srgr bespreekbaar wordt.
In een aantal onderwijssectorlanden wordt hieraan gewerkt. Een en ander wordt
via sectorondersteuning, algemene budgetsteun of speciale programma’s
opgepakt.Ook ambassades in niet-partnerlanden, zowel ODA als niet-ODA landen, zetten
in op bevordering van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten. Niet
alle inspanningen vergen echter een (omvangrijke) financiële inzet. De
Nederlandse meerwaarde kan ook liggen in bijvoorbeeld het samenbrengen van
partijen, het stimuleren van een al dan niet publiek debat over het thema
en de knelpunten daarbinnen, of het aankaarten daarvan in politieke fora en
diplomatiek overleg. Voor specifieke activiteiten spreken de ambassades fondsen
aan, zoals het Stabiliteitsfonds waar het gaat om (post)conflictsituaties
of de Strategische Mensenrechtenfaciliteit.De Nederlandse ambassades staan niet alleen. Als lidstaat van de Europese
Unie en met enkele gelijkgezinde donoren worden gezamenlijke standpunten ingenomen.
Via multilaterale organisaties als UNFPA, WHO en UNAIDS, en via internationale
NGO’s en de MFO’s geeft Nederland tevens substantiële ondersteuning
aan niet-partnerlanden. Dit geeft ook ambassades in niet-partnerlanden een
handvat om zich actief te tonen in de beleidsdialoog.162Wat is de inzet van Nederland wanneer gesteld wordt
dat via allianties met MFS-partners en andere donoren ernaar gestreefd wordt
de afname van de financiering voor vrouwenrechten een halt toe te roepen?
Betekent dit dat Nederland ook extra financiële steun gaat geven aan
vrouwenrechtenorganisaties?Nederland propageert intensieve samenwerking met andere donoren en allianties
met MFS-partners om organisaties op het gebied van vrouwenrechten te ondersteunen.
Op landenniveau vindt ondersteuning plaats in Burkina Faso en Tanzania. Recentelijk
heeft Nederland in het kader van MFS besloten een aantal programma’s
op het gebied van vrouwenrechten te ondersteunen.163Kan per afzonderlijk na te streven resultaat worden
aangegeven op welke specifieke landen wordt ingezet in de na te streven resultaten
op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten?Gecoördineerde inspanning om gezondheidssystemen te versterken. Zie
antwoord op vraag 157 In vijf landen is de capaciteit van Reproductive health
security versterkt. In Jemen, Ethiopië en Tanzania zijn programma’s
die aandacht schenken aan planning, management en logistiek om de benodigde
middelen voor reproductieve gezondheid op zijn plaats te krijgen. Het Global
Programme for Reproductive Health Commodity Security Fund van UNFPA en de
Reproductive Health Supplies Coalition, en PSI voeren deze programma’s
uit.In acht landen zijn SRGR van jongeren verbeterd. In Ethiopië, Bangladesh,
Mozambique en Nicaragua zet Nederlandse zich in ter verbetering van seksuele
en reproductieve gezondheid en rechten van jongeren. Daarnaast vinden interventies
plaats in de landen waar ook UNFPA en IPPF actief zijn. In Zuid Afrika, Oeganda,
Pakistan en Vietnam worden via het World Population Foundation en de Rutgers-Nisso
groep, jongeren mondiger gemaakt en seksuele voorlichting gegeven via het
onderwijssysteem.Nederland heeft beleid ontwikkeld om gegevens te verzameling ten behoeve
van monitoring. Momenteel inventariseert Nederland data van partnerlanden
ten behoeve van hun nationale reproductieve gezondheidsbeleid. Op basis van
de resultaten van deze inventarisatie zal bezien worden hoe Nederland –
in afstemming of samenwerking met andere donoren– hierop kan inzetten
in de komende jaren.In vijf post-conflictlanden zijn maatregelen genomen om sekse gerelateerd
geweld aan te pakken. In Afghanistan, Soedan, het Grote Merengebied, Bangladesh
en Guatemala pakt Nederland sekse gerelateerd geweld aan. In post-conflict
landen onder andere door actief in te zetten op de implementatie van VN-VR
resolutie 1325. Nederland streeft ernaar concrete instrumenten aan te bieden
aan vredesmissies, VN-organisaties die actief zijn in vluchtelingenkampen,
NGO’s en Nederlandse ambtenaren. In Guatemala is er een stijgend aantal
vrouwenmoorden te zien en in Bangladesh ondersteunt Nederland organisaties
die maatregelen ontwikkelen tegen het zoutzuur geweld in Bangladesh.In drie niet-partnerlanden zijn activiteiten ontwikkeld ter bevordering
van SRGR. Door middel van een regionale training van ambassadestaf zal worden
gezocht naar concrete aangrijpingspunten om seksuele en reproductieve gezondheid
en rechten van meisjes en vrouwen te bevorderen in een aantal landen in Noord-Afrika,
het Midden-Oosten en/of de Golfregio. De verwachting is dat drie van de niet-partnerlanden
die deelnemen aan deze training in 2007 concrete activiteiten hebben ontwikkeld
ter bevordering van SRGR van meisjes en vrouwen. Deze landen worden nog nader
geïdentificeerd.164Waarom kiest de regering niet consequent en met grote
nadruk voor samenwerking en wordt de eis om tegelijkertijd te concurreren
op de «charitas-markt» niet achterwege gelaten?Met de komst van het nieuwe MFS is er met nadruk gekozen voor intensivering
van de samenwerking tussen maatschappelijke organisaties. Dat dit ook deze
uitwerking heeft, blijkt uit het aantal MFS aanvragen én toekenningen
waarbij in samenwerkingsverband van meerdere organisaties is gewerkt. Deze
organisaties, aan wie subsidie voor hun aanvraag is toegekend, zullen de komende
vier jaar hun programma’s ook gezamenlijk uitvoeren.165Welke plaats en rol hebben kinderen en jongeren in
het kader van opbouwen van het maatschappelijk middenveld? Welke rol spelen
organisaties als Plan Nederland hierin?Nederland steunt een aantal NGO’s in het kader van het opbouwen
van het maatschappelijk middenveld in het Zuiden. Hieronder vallen ook organisaties
die zich specifiek richten op kinderen en jongeren, zoals Terre des Hommes
en Save the Children. Met ingang van 2007 zal Plan Nederland in het kader
van het MFS van BZ geen financiering meer ontvangen.166Welke gevolgen heeft het niet-toekennen van subsidie
aan Plan Nederland voor de complementariteit tussen de activiteiten van het
bilaterale kanaal en die van het Nederlandse maatschappelijk middenveld?In het kader van de complementariteit tussen bilaterale samenwerking en
Nederlandse particuliere OS-organisaties is zowel de ambassades als relevante
Nederlandse organisaties aangegeven dat samenwerking daar waar mogelijk dient
te worden geconcretiseerd en versterkt. In zijn algemeenheid, terwijl daarnaast
in overleg dient te worden nagegaan welke thema’s zich hiervoor in het
bijzonder lenen.Complementariteit is een brede doelstelling van het vigerende OS beleid.
Er zal er op worden toegezien dat ambassades, die ook betrokken zullen zijn
bij de monitoring van de MFS-organisaties, dit als een prioriteit behandelen.Vraag 167Welke rol ziet de regering weggelegd voor zuidelijke
NGO’s (vooruitlopend op de studie van de WRR)? Hebben directies en ambassades
voldoende kennis en capaciteit om individuele subsidieontvangende organisaties
in het zuiden te monitoren? Welk percentage van het budget wordt besteed via
Nederlandse NGO’s? Is dat meer of minder dan vorig jaar?De signalen dat zuidelijke actoren een meer zelfstandige positie in hun
eigen samenleving verwerven, moet worden omarmd. Reeds nu werken ambassades
samen met Zuidelijke NGO’s wanneer dit past in het bilaterale programma.
Complementariteit van de ambassades met NGO’s is een aandachtspunt in
het beleid, dus ook voor de organisaties in het zuiden. Zodoende beschikken
de ambassades over voldoende kennis over het monitoren van deze organisaties.
In hoeverre de huidige capaciteit op de ambassades voldoende is om dit op
te vangen, is pas goed bepalen wanneer de uitkomsten van een dergelijk onderzoek
bekend zijn.Van het totale ODA-budget werd in 2006 23% via maatschappelijke
organisaties besteed, in 2007 zal dit naar verwachting gelijk zijn. Op dit
moment is er voor Zuidelijke organisaties nog geen budget gereserveerd. In
de begroting van 2008 zal mogelijk een apart percentage voor Zuidelijke organisaties
worden opgenomen.168Kan de aantoonbare bijdrage en de criteria die gelden
voor NGO’s bij het bereiken van de MDG’s en vertaling hiervan
in de door het ministerie jaarlijks uit te brengen MDG-rapportage nader worden
gespecificeerd?In de verschillende nieuwe subsidiekaders voor NGO’s – waaronder
het MFS 2007–2010 – is vastgelegd dat maatschappelijke organisaties
rapporteren over hun bijdrage aan het bereiken van de MDG’s. Dit krijgt
een prominente plaats in de individuele monitoringsprotocollen die met de
MFS organisaties worden afgesproken. In aanvulling hierop heeft de regering
in 2004 en 2006 specifiek gerapporteerd over haar inspanningen ten aanzien
van MDG-8. Voor de rapportage van 2006 heeft de regering vertegenwoordigers
van NGO’s, vakbonden, het bedrijfsleven en de wetenschap uitgenodigd
hun bijdrage aan de MDG’s te beschrijven in het rapport. Hieraan is
in ruime mate gehoor gegeven, wat uitmondde in een apart hoofdstuk in het
rapport. Daarnaast is er ook een apart hoofdstuk opgenomen met beleidsdiscussies
in relatie tot het behalen van de MDG’s. Hierin zijn visies van de verschillende,
bij de internationale samenwerking betrokken, partners naast elkaar gezet.De tweejaarlijkse resultatenrapportage die de MDG-8 rapportage afwisselt,
rapporteert eveneens over de bijdrage van de verschillende kanalen aan de
MDG’s.169Geeft Nederland in het kader van het behalen van de
doelstellingen van het Regeringsstandpunt Tropisch Regenwoud (RTR) steun aan
het «heart of Borneo project»? Zo nee, waarom niet?Nederland geeft steun aan het Hearts of Borneo project. Nederlandse bewindslieden
hebben bij diverse gelegenheden hun politieke steun aan dit initiatief betuigd.
Financieel wordt steun verleend aan het project via het «Nature and
Poverty» programma van WWF Nederland. Daarnaast ondersteunt
Nederland complementaire initiatieven in Kalimantan via het«Forest Partnership
Programma (FPP)» van WWF International in samenwerking met Tropenbos,
via het partnerschap «Market Access palmolie Indonesië, Maleisië
en Indonesië» en het programma«Payments for Environmental
Services» uitgevoerd onder andere door WWF Nederland.170Op welke wijze wil de regering vorm geven aan het integreren
van milieu in macro-economisch beleid en sectoraal beleid?De integratie van milieu in macro-economisch beleid en sectoraal beleid
vindt op verschillende manieren plaats.Tijdens de formulering van nationaal en sectoraal beleid in de partnerlanden
zijn de ontwikkelingspartners, waaronder Nederland, middels de beleidsdialoog
betrokken bij dit proces. Voorbeelden van beleidsformulering zijn de tweede
generatie armoedestrategieën (PRSP’s) en de formulering van specifieke
sectorprogramma’s. Conform de nota Aan Elkaar Verplicht streeft Nederland
ernaar goed beheer van natuurlijke hulpbronnen een centrale plaats te geven
in het ontwikkelingsbeleid van de partnerlanden. Voorbeelden van landen waar
Nederland dit actief heeft ondersteund zijn Mali en Senegal.Bij de financiering van het nationale ontwikkelingsprogramma of sectorprogramma
middels (sectorale) begrotingssteun worden milieu-indicatoren in toenemende
mate opgenomen in de zogenoemde Performance Assessment Frameworks (PAF’s);
voorbeelden hiervan zijn o.a. Ghana, Mozambique, Senegal en Vietnam. Op basis
van deze PAF’s vindt monitoring plaats van het nationale of sectorale
ontwikkelingsprogramma en wordt de beleidsdialoog gevoerd tussen het partnerland
en de ontwikkelingspartners. Dit mechanisme biedt een goede mogelijkheid milieuaspecten
te integreren in macro-economisch beleid en sectoraal beleid.Nederland ondersteunt tenslotte de integratie van milieu in beleid door
middel van institutionele ontwikkeling en capaciteitsversterking in de partnerlanden
en, indien noodzakelijk, de financiering van technische assistentie (bijvoorbeeld
voor het uitvoeren van Strategische Milieu Effectrapportages). Deze ondersteuning
beperkt zich niet tot de overheid, maar omvat ook het maatschappelijk middenveld
en het bedrijfsleven.171Wordt milieu ook geïntegreerd in de PRSP van de
partnerlanden?In de eerste generatie armoedestrategieën (PRSP’s), die met
name in de jaren 2000–2003 zijn geformuleerd, werd in beperkte mate
aandacht besteed aan milieuaspecten. Landen als Bolivia, Ghana, Mozambique,
Sri Lanka en Zambia hebben milieu al in hun eerste PRSP op deugdelijke wijze
geïntegreerd. Thans wordt de tweede generatie PRSP’s in de meeste
partnerlanden geformuleerd. Verwacht wordt dat milieu nu wel meer aandacht
krijgt. Op nationaal niveau is het bewustzijn gegroeid dat ontwikkelingsprocessen
ten koste kunnen gaan van zowel het milieu als de armen, die voor hun bestaan
dikwijls direct afhankelijk zijn van de kwaliteit van natuurlijke hulpbronnen.
Ook de sterkere nadruk die, naar verwachting, in de nieuwe generatie PRSP’s
zal worden gelegd op economische groei en productieve ontwikkeling, bijvoorbeeld
in de landbouw, maakt een duidelijker visie op het beheer van de hiervoor
noodzakelijke hulpbronnen als grond en water evident.Zoals aangegeven bij het antwoord op vraag 170, draagt Nederland, samen
met andere donoren, middels gerichte steun bij aan capaciteitsontwikkeling
om milieu centraler in PRSP’s en nationaal beleid te integreren.172Hoe werkt de overheid met belanghebbenden uit het bedrijfsleven
en de NGO’s aan de verduurzaming van de productieketen van soja? In
welke vier landen is illegale houtkap aangepakt met steun van Nederland?Met maatschappelijke organisaties en de belangrijke Nederlandse bedrijven
neemt Nederland deel aan het soja-overleg. Doelstelling van dit overleg is
te komen tot afspraken over verduurzaming van de keten en deze afspraken te
gebruiken als inbreng in de mondiale discussie. Op initiatief van de maatschappelijke
partners is een «Round Table Responsible Soy» opgericht. Doel
van deze ronde tafel is een mondiaal en participatief proces op te bouwen
dat de economisch rendabele, sociaal rechtvaardige en ecologisch duurzame
productie van soja bevordert.In maart 2005 is een eerste ronde tafel gehouden in Brazilië met
meer dan 200 deelnemers, waaronder de grootste sojaproducenten en afnemers.
Eind augustus 2006 is de tweede ronde tafel gehouden in Asunción, Paraguay.
Onder andere op verzoek van de Nederlandse maatschappelijke partners heeft
ontwikkelingssamenwerking een financiële ondersteuning gegeven voor de
organisatie. Tevens is door de post in Brasilia deelgenomen aan de bijeenkomst.
Deze bijeenkomst heeft geleid tot de «Asunción Declaration»
waarin besloten is tot de oprichting van een formele structuur als voortzetting
van de ronde tafel. Tevens zijn 9 duurzaamheidsprincipes aangenomen, gerelateerd
aan het belang van infrastructuur, arbeidsrechten, landrechten, kleinschalig
en traditioneel landgebruik, rurale gemeenschappen en migratie, water, bodem,
biodiversiteit en het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen.Dit is een belangrijke stap in de goede richting maar het is duidelijk
dat implementatie nog een lange weg is. Nederland werkt hieraan verder met
de maatschappelijke partners. Daarbij wordt met een Nederlands zuivelbedrijf
gekeken naar de mogelijkheid van het gebruik van duurzame soja om zo via de
marktketen de duurzame productie te bevorderen. Tevens zal Nederland de komende
maanden met Zwitserland en Duitsland overleggen over de beste manier om gezamenlijk
het verdere proces te ondersteunen.Nederland geeft ondersteuning aan het tegengaan van illegale houtkap aan
Ghana, Bolivia, Maleisië en Indonesië.173Wat draagt Nederland bij aan duurzaam waterbeheer in
Afghanistan en Pakistan?In Pakistan sluit Nederland aan bij initiatieven van andere donoren zoals
de Asian Development Bank, de Wereldbank en UNDP. In Baluchistan wordt samen
met de Asian Development gewerkt aan capaciteitsopbouw voor verbeterd waterbeheer.
Belangrijk onderwerp hierbij is de uitfasering van de subsidies op elektriciteit
voor het oppompen van grondwater. In de Punjab is Nederland betrokken bij
de voorbereiding van een lening van de Asian Development Bank voor de irrigatiesector
door meer aandacht te besteden aan armoedebestrijding, participatie en ecologische
duurzaamheid. Nederland financiert bij de Wereldbank een trustfund om er voor
te zorgen dat bij de hervormingen in de watersector aandacht is voor belangrijke
thema’s als rechtenbenadering en participatie. Samen met UNDP draagt
Nederland bij aan een nationaal wetlands programma dat door WWF en andere
partners wordt uitgevoerd. Ook draagt Nederland bij aan het «Indus for
All Programme», een door WWF uitgevoerd programma dat tot doel heeft
om in het benedenstroomse deel van de Indus (Sindh) tot verbeterd land- en
waterbeheer te komen. IUCN Pakistan wordt ondersteund bij het
ontwikkelen van expertise op het gebied van geintegreerd waterbeheer. De totale
bijdrage van Nederland aan deze verschillende activiteiten bedraagt ongeveer
2 miljoen euro.In Afghanistan is duurzaam waterbeheer geen thema binnen de bilaterale
samenwerking en krijgt derhalve geen specifieke Nederlandse ondersteuning.174Volgens MDG-doelstelling 11 (beleidsartikel 6) moet
in 2020 het leven van 100 miljoen bewoners van sloppenwijken aanzienlijk verbeterd
zijn. Wat wordt bedoeld met aanzienlijk verbeterd? Kunt u dit in concrete
doelstellingen vertalen? Welk aandeel levert Nederland ten behoeve van deze
doelstellingen?De indicator om doelstelling 11 te monitoren is het percentage mensen
dat een veilig onderkomen en woonplek heeft (security of tenure, indicator
31). Om de levensomstandigheden van slumbewoners aanzienlijk te verbeteren,
is volgens het VN task force rapport «A home in the city» nodig
om een plan op te stellen om de onzekere status van de huisvesting aan te
pakken, betaalbare toegang tot grond, aanwezigheid van voldoende basisvoorzieningen
en financiering van huisvesting. Dit kan bereikt worden door het beleid beter
af te stemmen op stedelijke armen, goed bestuur, mobilisering van middelen
en investeringen en ondersteuning van lokale acties. Het rapport schat dat
voor het bereiken van deze doelstelling tot het jaar 2020 minstens USD 18
miljard per jaar nodig is.Een concrete Nederlandse bijdrage aan deze MDG-doelstelling 11 is niet
aan te geven. Wel is het zo dat Nederland activiteiten ondersteunt op het
gebied van drinkwater, sanitaire voorzieningen, elektriciteitsvoorziening,
en meer indirect via goed bestuur en verbetering van het lokale ondernemingsklimaat.
Deze ondersteuning heeft onder andere een positief effect op de levensomstandigheden
van de bewoners in de sloppenwijken. Hoe deze verdeeld is tussen sloppenwijken,
urbane en rurale gebieden is niet aan te geven.175Hoe geeft de regering beleidsmatig invulling aan het
feit dat bewoners van sloppenwijken in een stedelijke context met specifieke
problemen wonen.Het Nederlandse ontwikkelingsbeleid kent geen specifiek beleid voor bewoners
in sloppenwijken. Dat neemt niet weg dat in de uitvoering van verschillende
programma’s wel degelijk rekening gehouden wordt met de specifieke omstandigheden
van deze bewoners. Dit betreft dan programma’s op het gebied van drinkwater
en sanitatie, toegang tot energie en verbetering van het ondernemingsklimaat.176Wat ziet u als de grens van de verantwoordelijkheid
van de overheid ten aanzien van het gedrag van de individuele burgers en wat
betekent dat in de praktijk voor de consulaire dienstverlening?In het algemeen kan worden gesteld dat de Nederlandse overheid geen verantwoordelijkheid
draagt voor het gedrag van de individuele Nederlander in Nederland noch in
het buitenland. Van een burger wordt verwacht dat hij een bezoek aan het buitenland
zodanig voorbereidt dat hij zich aldaar kan staande houden, dat hij voldoende
middelen heeft voor levensonderhoud en terugkeer en dat hij mogelijke problemen
zelfstandig kan oplossen.In de praktijk betekent dit dat consulaire bijstand wordt verleend aan
landgenoten die in noodsituaties terecht zijn gekomen die zij niet zelfstandig
en/of met behulp van vrienden, familie of reisverzekering het hoofd kunnen
bieden.Zie tevens het antwoord op vraag 178/DCZ inzake arrestaties van Nederlanders
in het buitenland.177Waarom wordt de maandelijkse gift van 30 euro aan gedetineerden
nog steeds niet geïndexeerd? Wanneer wordt deze indexering geïmplementeerd?Zoals toegezegd in de brief aan de Tweede Kamer van 12 januari 2006,
kenmerk 30 010, nr. 5, onderzoekt het ministerie op aanbeveling van de
Algemene Rekenkamer de mogelijkheden voor een gedifferentieerde toepassing
van de 30 euro-gift per gedetineerde. Tot op heden ontvangen slechts Nederlandse
gedetineerden in landen buiten Europa deze gift als bijdrage in de kosten
van levensonderhoud of voor andere noodzakelijke uitgaven.In het onderzoek dienen vele aspecten te worden mee gewogen. Afgezien
van koopkracht, zijn de leefomstandigheden in de detentiecentra in de verschillende
landen van belang en wordt ook gekeken naar de praktische en administratieve
uitvoerbaarheid van een gedifferentieerde gift. Om tot zorgvuldige beslissingen
te komen ten aanzien van deze gift, die voor vele Nederlandse gedetineerden
een belangrijke aanvulling in hun levensonderhoud kan vormen, is gedegen feitenonderzoek
van groot belang. Hierdoor neemt het onderzoek tijd in beslag.Voorzien wordt het onderzoek nog dit jaar af te ronden.178Op welke wijze zal vorm gegeven worden aan het streven
om te voorkomen dat Nederlanders (of verdachten via Nederland) uitgeleverd
worden aan of gearresteerd worden in landen die onder de maat presteren op
het gebied van het respecteren van mensenrechten?Op basis van de Nederlandse Uitleveringswet is uitlevering door Nederland
aan het buitenland slechts mogelijk op grond van een verdrag. Nederlanders
worden alleen uitgeleverd ter fine van strafvervolging en onder de voorwaarde
dat een eventueel in het buitenland opgelegde gevangenisstraf in Nederland
kan worden ondergaan. Verder kent de Uitleveringswet verschillende verboden
op uitlevering, zoals o.a. in geval het risico bestaat dat de doodstraf aan
de betrokkene wordt opgelegd en ten uitvoer wordt gelegd of het risico bestaat
dat sprake is van een politieke of discriminatoire vervolging.Personen kunnen slechts via Nederlands grondgebied aan derde staten worden
uitgeleverd indien de Minister van Justitie daarvoor toestemming heeft verleend.
Deze toestemming kan enkel verleend worden indien een verzoek om doortocht
betrekking heeft op een persoon tegen wie een strafvervolging is ingesteld,
die schuldig is bevonden aan het plegen van een strafbaar feit of die wordt
gezocht met het oog op de tenuitvoerlegging van een door de rechter opgelegde
straf of maatregel welke vrijheidsbeneming met zich mede brengt. Bovendien
moet een verdrag in de mogelijkheid van doorlevering voorzien en dient wederom
geen sprake te zijn van o.a. een dreigende oplegging en ten uitvoerlegging
van de doodstraf of bijvoorbeeld een politieke of discriminatoire vervolging.Nederland heeft bilateraal slechts uitleveringsverdragen gesloten met
landen waarvan in het algemeen wordt aangenomen dat die de mensenrechten voldoende
in acht nemen. Op die wijze wordt gewaarborgd dat vanuit Nederland geen sprake
is van uitlevering aan landen, waarin onvoldoende vertrouwen bestaat ten aanzien
van de mensenrechtensituatie.Ten aanzien van arrestaties van Nederlanders in het buitenland geldt als
uitgangspunt de eigen verantwoordelijkheid van Nederlanders om zich te houden
aan de aldaar geldende regels en praktijk om zodoende arrestatie te voorkomen.
Nederlanders worden geïnformeerd over de omstandigheden in het buitenland
door middel van reisadviezen en specifieke voorlichtingsactiviteiten.Na arrestatie komt elke Nederlander, waar ook ter wereld, in aanmerking
voor consulaire bijstand. Naarmate de omstandigheden in een land slechter
zijn qua detentieomstandigheden, mensenrechtensituatie en rechtsgang, is de
consulaire bijstand intensiever. In 2005 werden ruim 11 000 bezoeken
gebracht aan Nederlanders in buitenlandse gevangenissen.Wanneer een Nederlandse gearresteerde of gedetineerde niet wordt behandeld
conform de op dit gebied geldende internationale regelgeving, wordt altijd
bezien op welke wijze en op welk niveau de autoriteiten van dat land, zonder
dat dit negatieve consequenties heeft voor de betreffende gedetineerde, het
best kunnen worden aangesproken.179Op welke wijze besteedt de regering – naast de
aandacht voor de samenwerking met Vlaanderen – ook aandacht aan de culturele
betrekkingen en samenwerking met Duitsland?Nederlandse kunst en cultuur komen in Duitsland in ruime mate aan bod
en ambassade Berlijn is een van de prioriteitsposten in het internationaal
cultuurbeleid. Dit is niet verwonderlijk. Duitsland is voor Nederland nog
steeds het belangrijkste buurland op economisch en cultureel terrein. Naast
tal van activiteiten waarbij de overheid niet betrokken is, vinden jaarlijks
op cultureel terrein zeker 600 geregistreerde activiteiten plaats.De belangstelling in Duitsland voor Nederlandse kunst en cultuur is nog
altijd groot. De concurrentie van andere landen is echter toegenomen en de
trend om in Duitsland cultureel aanwezig te zijn, is groeiende. Duitsers zijn
echter zeer geïnteresseerd in Nederland en er wordt vaak in de media
en het politieke discours naar ons land verwezen. De positieve perceptie van
ons land vormt dan ook een goede basis voor de promotie van Nederlandse kunst
en cultuur.Er wordt door de Nederlandse culturele instellingen én overheid
stevig aan de weg getimmerd om het Nederlands cultureel profiel verder te
versterken in de komende jaren. Vooral sectoren als beeldende kunst, muziek,
theater en literatuur komen sterk aan bod. Ook de zogenoemde creatieve industrieën
lijken in Duitsland potentieel te hebben. Hierbij werken de ministeries van
Buitenlandse Zaken, van Economische Zaken en van Onderwijs Cultuur en Wetenschap
samen. Essen, Europese Culturele Hoofdstad 2010, biedt goede kansen voor deze
sectoren en de handelsmissie naar de Materalica-beurs in München (medio
oktober a.s.) gaat gepaard met een presentatie van Nederlands design. Daarnaast
biedt ook de inzet op gemeenschappelijk cultureel erfgoed goede mogelijkheden
voor publieksdiplomatie.180Op basis van welk criterium worden landen en regio’s
gekozen voor versterkte culturele samenwerking? Welke motivatie ligt ten grondslag
aan een versterkte culturele samenwerking met China en de Arabisch-Mediterrane
wereld? Is de regering bereid de culturele samenwerking met Indonesië,
Suriname, de Nederlandse Antillen, Aruba, Zuid-Afrika, België en Luxemburg
te versterken?Een aantal aspecten is van belang in de keuze van landen en regio’s
voor een versterkte culturele samenwerking.Op 10 mei jl. is aan uw voorzitter door de toenmalige bewindslieden
Van der Laan en Nicolai een nieuwe visie op het internationaal cultuurbeleid
(ICB) gezonden («Koers Kiezen»). Deze is tijdens het AO op 22 juni
jl. besproken en goedgekeurd. Een uitgangspunt van dit nieuwe ICB is onder
andere meer «sturing» op buitenlandspolitieke prioriteiten. Dit
biedt de mogelijkheid nog meer aan te sluiten bij het Nederlands buitenlandbeleid.Geopolitieke en economische ontwikkelingen zoals de Europese eenwording,
de voortschrijdende globalisering en de opkomst van grootmachten als China,
Brazilië, Rusland en India worden in ogenschouw genomen bij het ontwikkelen
en uitvoeren van het internationaal cultuurbeleid.Daarnaast is door migratie de culturele variëteit in Nederland enorm
toegenomen. De culturele verrijking die migratie voor ons land betekent, dient
ook zichtbaar te worden gemaakt in het internationaal cultuurbeleid. Naast
investeren in deze nieuwe cultuuruitingen in Nederland zal er ruimte worden
gegeven aan culturele uitwisseling, in het bijzonder met landen waarmee Nederland
op grond van het koloniale verleden en/of door recente migratie een speciale
band heeft. Zo zal bijvoorbeeld de dialoog met de Mediterrane en Arabische
wereld – met name met Turkije en Marokko – worden versterkt door
wederzijds culturele activiteiten te programmeren. Met de landen Indonesië,
Suriname, Zuid-Afrika en de Nederlandse Antillen en Aruba in breder regionaal
verband, bestaat al een versterkte culturele samenwerking, vooral op het gebied
van het gemeenschappelijk cultureel erfgoed. «Koers Kiezen» geeft
aan dat op dit terrein nog meer nadruk zal komen te liggen. Met buurland België
is sprake van een nauwe band in het kader van het Nederlands-Vlaams verdrag.
Daarnaast is ook het Vlaams-Nederlands Huis in staat een steeds belangrijkere
rol te spelen. Samenwerking met buurland Luxemburg is nu al bevredigend te
noemen, ook in het kader van Luxemburg Culturele Hoofdstad 2007.Tenslotte wordt met «Koers Kiezen» afgestapt van het criterium
prioriteitslanden. Er zal meer flexibel kunnen worden omgegaan met de veranderende
buitenlandspolitieke realiteit.181Hoe heeft de regering, in het kader van culturele samenwerking,
invulling gegeven aan de uitvoering van het amendement Van Baalen/Karimi,
ter bevordering van mediapluriformiteit in Iran? Is de regering van plan op
basis van de uitvoering van dit amendement vervolgstappen te zetten? Zo ja,
op welke wijze gaat de regering hieraan invulling geven, en hoeveel geld is
zij van plan hiervoor te reserverenHet programma inzake bevordering mediapluriformiteit in Iran bevindt zich
in de aanvangsfase. Er is een subsidiekader ingesteld en op basis van de beoordeling
van de ingediende aanvragen een aantal subsidies verleend. Het is nog te vroeg
voor gevolgtrekkingen over de uitvoering hiervan. Op basis van de eerste bevindingen,
die mede zullen worden gebaseerd op rapportage van de betrokken
organisaties, zullen eventuele vervolgstappen worden bezien. Dit geldt ook
voor mogelijke nieuwe financieringsvoorstellen.Het is het voornemen van de regering uw Kamer nog dit jaar op de hoogte
te stellen van de stand van zaken met betrekking tot het programma.182Deelt de regering de mening dat de intensivering van
de culturele betrekkingen met China op gespannen voet staat met de Chinese
voornemens de internationale pers werkzaam in China te breidelen?De culturele samenwerking met China is een strategische samenwerking die
niet voorbij zal gaan aan de vrijheid van cultuuruitingen en meningsuiting.
Door het stimuleren van origineel en kritisch denken wordt beoogd aan te sluiten
bij een klimaat waarbij individuele uitingen de ruimte krijgen die ze verdienen.
Daarnaast blijft Nederland (evenals de EU) zich in het kader van de politieke
dialoog met China inspannen om de mensenrechtensituatie, inclusief vrijheid
van meningsuiting en persvrijheid, in China te verbeteren. Nederland maakt
in bilaterale contacten en via de EU aan China duidelijk wat de Nederlandse
visie is op beperking van de werkmogelijkheden van de internationale pers.183Deelt de regering de visie dat door de gehanteerde
benadering van draagvlak – het percentage van de bevolking dat aangeeft
dat het budget voor Ontwikkelingssamenwerking moet worden gehandhaafd dan
wel verhoogd – ontwikkelingen, zoals bewustwording bij Nederlandse jongeren
over de leefomstandigheden van leeftijdsgenoten in ontwikkelingslanden, worden
beperkt?De gehanteerde benadering van draagvlak omvat niet enkel de genoemde kwantitatieve
indicator (i.c. het percentage van de bevolking dat aangeeft dat het budget
voor ontwikkelingssamenwerking moet worden gehandhaafd, dan wel verhoogd).
Draagvlak omvat ook meer kwalitatieve elementen, zoals bijv. het «omgevingsbewustzijn»
van Nederlanders. Middels diverse instrumenten en activiteiten, waaronder
een op de jeugd toegesneden blad als Samsam, wordt de bewustwording bij Nederlandse
jongeren voor wat zich in ontwikkelingslanden afspeelt, gestimuleerd.184Op basis van welke informatie komt de regering tot
de conclusie dat het begrip voor Nederlandse waarden, standpunten en beleid
is bevorderd door middel van intensivering van publieksdiplomatie, informatieverstrekking
en dialoog? Op welke thema’s legt de regering het accent bij publieksdiplomatie?De passage in de Memorie van Toelichting waarin wordt gesteld dat het
begrip voor Nederlandse waarden, standpunten en beleid is bevorderd, is geformuleerd
als een voor 2007 na te streven resultaat. Het is derhalve nog te vroeg voor
het trekken van conclusies. Wat betreft de thema’s die in het kader
van de publieksdiplomatie aan de orde komen, gaat het enerzijds om de sterke
kanten van ons land (bijv. cultuur, de openheid – zowel van economie
als samenleving –, specifieke kennis zoals op het terrein van water
etc.), en anderzijds om onderwerpen die in het buitenland de aandacht trekken.
Wat laatstgenoemde categorie betreft ligt de nadruk op het verschaffen van
uitleg en informatie.XNoot1Samenstelling:Leden: De Haan (CDA), Koenders (PvdA), Karimi (GL), Timmermans (PvdA),
ondervoorzitter, Van Bommel (SP), Albayrak (PvdA), Wilders (Groep Wilders),
Van Baalen (VVD), Van Aartsen (VVD), voorzitter, Van den Brink (LPF), Herben
(LPF), Ormel (CDA), Ferrier (CDA), Duyvendak (GL), Huizinga-Heringa (CU),
Van Velzen (SP), De Nerée tot Babberich (CDA), Van Dijk (CDA), Nawijn
(Groep Nawijn), Fierens (PvdA), Tjon-A-Ten (PvdA), Eijsink (PvdA), Samsom
(PvdA), Brinkel (CDA), Szabó (VVD), Jonker (CDA), Koşer Kaya
(D66), Nijs (VVD), Van Schijndel (Groep Eerdmans-van Schijndel), Vacature
(CDA) en Vacature (D66).Plv. leden: Dijksma (PvdA), Vendrik (GL), Arib (PvdA), De Wit (SP), Leerdam
(PvdA), Van Miltenburg (VVD), Vacature (VVD), Griffith (VVD), Varela (LPF),
Vacature (LPF), Haverkamp (CDA), Rambocus (CDA), Halsema (GL), Van der Staaij
(SGP), Kant (SP), Eski (CDA), Çörüz (CDA), Wolfsen (PvdA),
Vacature (algemeen), Waalkens (PvdA), Dubbelboer (PvdA), Van Winsen (CDA),
Veenendaal (VVD), Kortenhorst (CDA), Snijder-Hazelhoff (VVD), Van Fessem (CDA)
en Dittrich (D66).XNoot1Het financieringsvolume is de waarde van de in dat jaar afgesloten financieringscontracteren. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30800-V-7.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl