Wijziging o.m. Wetboek van Strafrecht (wijziging vervroegde in voorwaardelijke invrijheidstelling); Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30513, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

02-06-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30513 nr. 5

30-05-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInhoud blz.InleidingVoorwaardelijke invrijheidstellingVerhouding tot de voorwaardelijke veroordelingVoorwaardelijke invrijheidstelling en vreemdelingenVoorwaardelijke invrijheidstelling en capaciteitsgebrekFinanciële gevolgen en gevolgen voor de capaciteit
en uitvoeringArtikelsgewijsArtikel 15aArtikel 15dArtikel VIOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30513Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 64 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 513Wijziging van het Wetboek van Strafrecht en enige andere wetten in verband
met de wijziging van de vervroegde invrijheidstelling in een voorwaardelijke
invrijheidstellingnr. 5VERSLAGVastgesteld 30 mei 2006De vaste commissie voor Justitie1 belast met
het voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel, heeft de eer als volgt verslag
uit te brengen. Onder het voorbehoud dat de hierin gestelde vragen en gemaakte
opmerkingen tijdig zullen zijn beantwoord, acht de commissie de openbare behandeling
van het wetsvoorstel voldoende voorbereid.Inhoud blz.– Inleiding 1– Voorwaardelijke invrijheidstelling 3– Verhouding tot de voorwaardelijke veroordeling 13– Voorwaardelijke invrijheidstelling en vreemdelingen 14– Voorwaardelijke invrijheidstelling en capaciteitsproblematiek
14– Financiële gevolgen en gevolgen voor de capaciteit en uitvoering
15– Artikelsgewijs 16InleidingDe leden van de CDA-fractie hebben met grote belangstelling kennisgenomen
van dit wetsvoorstel. Zij zien het voorstel als een breuk met de in hun ogen
onwenselijke regel dat een opgelegde vrijheidsstraf na tweederde van de tijd
zonder meer eindigt. Zij hebben dan ook in hoofdlijnen grote waardering voor
dit voorstel, dat zij als een belangrijke doorbraak zien. De ontevredenheid
over de huidige systematiek is groot, maar voorgaande kabinetten hebben nooit
tot een wijziging kunnen of willen komen. Het strafsysteem in Nederland zal
door deze wet aan geloofwaardigheid en aan effectiviteit winnen. Dat de vervroegde
invrijheidstelling als automatisme wordt vervangen door een voorwaardelijke
invrijheidstelling zien deze leden als een grote vooruitgang. Door het koppelen
van voorwaarden aan de invrijheidstelling zal de resocialisatie kunnen worden
bevorderd. Tegelijkertijd versterkt het de veiligheid van de samenleving.De leden van de PvdA-fractie merken op dat het doel van het wetsvoorstel
lovenswaardig is. Straf is straf en eerder vrijkomen wordt terecht aan voorwaarden
verbonden. Zaak is wel dat de uitvoering van het wetsvoorstel consequent en
helder is. In dit licht zijn deze leden zeer kritisch op bepaalde
aspecten van de uitwerking. Deze leden noemen in dit verband de selectiefunctionarissen
van het gevangeniswezen die zullen beslissen over de bijzondere voorwaarden,
de gevolgen van schendingen van bijzondere voorwaarden, het toezicht op de
naleving en het voorstel de minister te laten bepalen dat de voorwaardelijke
invrijheidstelling eerder plaatsvindt dan het wettelijk tijdstip.De leden van de PvdA-fractie menen dat de inzet streng en duidelijk moet
zijn, waarbij het rechterlijk vonnis het uitgangspunt blijft. Dit wetsvoorstel
moet bijdragen aan het vertrouwen in ons rechtsbestel, in het sanctiesysteem.
Dus geen ingebouwde bananenschillen, dode letters of mogelijkheden om de voorwaardelijke
invrijheidstelling tot op het bot uit te kleden zodat we feitelijk weer terug
zijn bij de huidige situatie.Tot slot maken deze leden zich zorgen over de financiële paragraaf.
Dit wetsvoorstel gaat nogal wat kosten. De paradox is dat hoe specifieker
de voorwaardelijke invrijheidstelling is toegeschreven is op het individu
(= bijzondere voorwaarden), hoe duurder de voorwaardelijke invrijheidstelling
is. De facto kan de voorwaardelijke invrijheidstelling een bezuinigingsinstrument
door enkel algemene voorwaarden te stellen.De leden van de PvdA-fractie hebben met instemming kennisgenomen van het
doel van dit wetsvoorstel. Terecht wordt aan de invrijheidstelling voorwaarden
verbonden. Deze leden achten het dan ook van groot belang dat de wet voldoende
waarborgen omvat voor een efficiënte en effectieve uitvoering. Zij vragen
naar een nadere, meer principiële uiteenzetting over hoe dit wetsvoorstel
bezien moet worden in de samenhang en consistentie van het gehele sanctiestelsel.
Verder hebben zij nog de navolgende vragen en opmerkingen.De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het onderhavige wetsvoorstel. Zij zijn verheugd dat wordt afgestapt van het
automatisme dat standaard een derde van de straf wordt kwijtgescholden. Zij
zien in het omzetten van het automatisme van vervroegde invrijheidstelling
in een voorwaardelijke invrijheidstelling een stimulans én een stok
achter de deur voor goed gedrag en het bevorderen van de reïntegratie
bij ex-gedetineerden. Deze leden zijn echter van mening dat de toekenning
van de voorwaardelijke invrijheidstelling in plaats van een vanzelfsprekendheid
een gunst moet zijn ten opzichte van het uitgangspunt: volledig uitzitten
van de door de rechter opgelegde straf. Een gevangene kan door goed gedrag
te vertonen tijdens het eerste deel van zijn gevangenisstraf de gunst verdienen
om voor een voorwaardelijke invrijheidstelling in aanmerking te komen. Doet
hij dit niet, dan moet de voorwaardelijke invrijheidstelling, volgens de aan
het woord zijnde leden, überhaupt niet worden toegekend. Zij vragen de
regering het recht op voorwaardelijke invrijheidstelling dan ook te heroverwegen
en om te zetten in een gunst.De leden van de SP-fractie hebben met instemming kennisgenomen van de
wijziging van het Wetboek van Strafrecht en enige andere wetten in verband
met de wijziging van vervroegde invrijheidstelling in een voorwaardelijke
invrijheidstelling. Zij zijn met de regering van mening dat er aan de vervroegde
invrijheidstelling voorwaarden moeten worden verbonden en dat bij overtreding
van de voorwaarden herroeping van de vervroegde invrijheidstelling mogelijk
dient te zijn. Deze leden verwachten dat deze nieuwe regeling een belangrijke
bijdrage zal kunnen leveren aan het terugdringen van de recidive en aan het
bevorderen van een goede reïntegratie van ex-gedetineerden. Deze leden
hebben naar aanleiding van dit wetsvoorstel de volgende vragen en opmerkingen.De leden van de GroenLinks-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het wetsvoorstel waarin de vervroegde invrijheidstelling gewijzigd wordt
in een voorwaardelijke invrijheidstelling. Het doel van dit wetsvoorstel
is, zo begrijpen deze leden, om de samenleving te beschermen door het beperken
van de kans op recidive doordat de veroordeelde onder toezicht van justitie
komt te staan na de invrijheidstelling. Zij hebben enkele vragen over de financiële
gevolgen.De leden van de D66-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
onderhavig wetsvoorstel. Zij zijn van mening dat herinvoering van de voorwaardelijke
invrijheidstelling nuttig kan zijn bij het voorkomen van recidive. Wel stellen
zij graag enkele vragen over het onderhavige wetsvoorstel.De leden van de ChristenUnie-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het voorliggende wetsvoorstel. Het voornemen om een einde te maken aan
de vanzelfsprekendheid van de vervroegde invrijheidstelling wordt volledig
onderschreven door deze leden. Wel hebben zij nog een aantal vragen over de
nieuw te bevaren koers wat betreft de principiële fundering, geschetste
systematiek en bekostiging van de voorgestelde voorwaardelijke invrijheidstelling.De leden van de SGP-fractie, die eraan herinneren dat zij zich destijds
tegen het wetsvoorstel tot invoering van de vervroegde invrijheidstelling
hebben gekeerd, geven te kennen dat zij ten principale kunnen instemmen met
het wetsvoorstel tot herinvoering van de voorwaardelijke invrijheidstelling.
Wel roept deze herinvoering de vraag op welke de condities zijn die het onwaarschijnlijk
maken dat zich de geschiedenis wat betreft de voorwaardelijke invrijheidstelling
zal herhalen. Voorts vragen deze leden of gezegd kan worden dat de voorwaardelijke
invrijheidstelling zodanig inhoudelijk is afgebakend dat deze een eigen plaats
zal krijgen in ons sanctiestelsel. Verder leggen deze leden nog de volgende
specifieke vragen over inhoudelijke aspecten van het wetsvoorstel voor.Voorwaardelijke invrijheidstellingDe leden van de CDA-fractie zijn van oordeel dat het uitgangspunt in ieder
strafstelsel behoort te zijn dat een opgelegde straf als uitgangspunt even
lang moet zijn als de feitelijk ten uitvoer gelegde straf. De samenleving
moet er op kunnen vertrouwen dat een straf van 10 jaar in beginsel ook daadwerkelijk
voor 10 jaar is bedoeld. Ook voor het vertrouwen in de rechtspraak is dit
van belang.De leden van de CDA-fractie menen dat het de voorkeur zou verdienen als
uitgangspunt te nemen de gehele vrijheidsstraf en vervolgens te bepalen in
welke gevallen een vervroegde invrijheidstelling kan worden verdiend. Dus
een «nee, tenzij». Bepalende factoren hierin zouden dan bijvoorbeeld
moeten zijn het gedrag van de gedetineerde tijdens de detentie, de medewerking
aan resocialisatie tijdens het verblijf in de inrichting en de kans op recidive.
De leden van de CDA-fractie vragen de regering preciezer te motiveren waarom
niet is gekozen voor een «nee, tenzij» systematiek bij de voorwaardelijke
invrijheidstelling. De motivering terzake in de memorie van toelichting vinden
deze leden onvoldoende. De regering geeft daarin als reden dat bij het achterwege
laten van de vervroegde invrijheidstelling geen gecontroleerde en geleidelijke
overgang van detentie naar vrijheid aanwezig is. Aan dit bezwaar is echter,
zo menen de leden van de CDA-fractie, reeds voorzien door de mogelijkheid
van detentiefasering. Ook als de gevangenisstraf geheel wordt uitgezeten,
kan via deze detentiefasering op een goede manier worden gewerkt aan een geleidelijke
terugkeer in de maatschappij. De detentiefasering moet dan na de invrijheidstelling
worden opgevolgd door een «warme overdracht» in de betrokken gemeente.
Dit is in de huidige situatie ook het geval. Deze leden vinden dit argument
van de regering om die reden niet overtuigend. Als enig ander argument voor
de gekozen systematiek blijft dan over dat actieve verlening van
voorwaardelijke invrijheidstelling een aanzienlijke administratieve last voor
Justitie met zich zou meebrengen. Op zich kunnen de leden van de CDA-fractie
dit volgen. Maar als argument voor deze toch principiële keuze voor een
bepaalde systematiek vinden deze leden dit erg mager. Zij vragen de regering
daarom de keuze voor het «ja, tenzij» nader te motiveren. Op voorhand
zijn deze leden niet van de juistheid van de gekozen systematiek overtuigd.Voorts zien de leden van de CDA-fractie in de ruime mogelijkheid van het
opleggen van voorwaarden een basis voor het succes van de nieuwe voorwaardelijke
invrijheidstelling regeling. Deze leden vragen of de op te leggen voorwaarden
geheel per geval vrij kunnen worden ingevuld, of dat sprake is van een limitatieve
lijst. Zij pleiten voor de mogelijkheid om zo precies mogelijk op de persoon
toegesneden voorwaarden te kunnen opleggen. Deze leden wijzen er wel op dat
toezicht op de naleving van de voorwaarden een kwetsbaar onderdeel kan zijn.
Hoe denkt de regering bijvoorbeeld een alcoholverbod te kunnen controleren?
Kan een voorwaardelijk in vrijheid gestelde bijvoorbeeld worden gedwongen
mee te werken aan een blaastest, om na te gaan of betrokkene in de huiselijke
sfeer alcohol heeft gebruikt?De leden van de CDA-fractie willen voorts meer duidelijkheid over de vraag
of beroep open staat tegen de vaststelling van de voorwaarden. Deze leden
kunnen zich voorstellen dat het opleggen van voorwaarden een groot aantal
procedures kan opleveren. Deze leden menen dat dat zou moeten worden voorkomen.De leden van de CDA-fractie constateren tevens dat de proeftijd begint
te lopen op de dag van de voorwaardelijke invrijheidstelling en ten hoogste
gelijk is aan de periode waarover voorwaardelijke invrijheidstelling wordt
verleend maar minstens een jaar beloopt. Daarna is geen justitiële titel
meer aanwezig om in te grijpen. Deze leden vragen de regering aan te geven
waarom de algemene proeftijden niet langer doorlopen. Deze leden menen dat
het zinvol is om in bepaalde gevallen, personen langer te kunnen volgen. Zou
niet op zijn minst de mogelijkheid moeten bestaan om in bijzondere gevallen,
ten behoeve van de veiligheid van de samenleving, de proeftijd langer door
te kunnen laten lopen?Verder constateren de leden van de CDA-fractie dat op grond van het eerste
lid van artikel 15b het Openbaar Ministerie (OM) wordt belast met het toezicht
op de naleving van de voorwaarden. Op grond van het tweede lid kan echter
door de minister van Justitie een reclasseringsinstelling worden aangewezen
om toezicht te houden op naleving van de bijzondere voorwaarden. Verricht
de reclassering zijn taken dan in ondergeschiktheid aan het OM als een vorm
van gedelegeerd toezicht of gaat het hier om een andere vorm van toezicht,
zo vragen deze leden.In hetzelfde artikel wordt aangegeven dat een reclasseringsinstelling
opdracht gegeven kan worden om begeleiding te bieden. De leden van de CDA-fractie
zijn niet op voorhand overtuigd van de wenselijkheid van toezicht door de
reclassering. Hoe kan een waakhond die belast is met toezicht op naleving
van voorwaarden tegelijkertijd hulpverlener zijn? Deze leden merken op dat
met name de begeleiding door de reclassering van personen die een vorm van
zorg nodig hebben niet altijd als adequaat wordt ervaren. Is de reclassering
wel in staat deze mensen te begeleiden?De leden van de CDA-fractie vragen wat tijdens de proeftijd de rol is
van de gemeenten bij de reïntegratie. De gestrafte bevindt zich nog in
een situatie waarin de straftijd geldt. Aan de andere kant zal de gemeente
reeds moeten werken aan de reïntegratie. Hoe wordt hier de rolverdeling
tussen justitie, reclassering en gemeente vormgegeven en hoe verandert deze
na afloop van de gehele straftijd? Deze leden vragen ook aan te geven of de
gemeente geacht wordt overtredingen van voorwaarden te melden. En hoe is in
deze de positie van hulpverleners?De leden van de CDA-fractie vragen de regering ten aanzien van uitstel
en achterwege blijven van de voorwaardelijke invrijheidstelling, aan te geven wat thans wordt aangemerkt als een «zeer ernstige misdraging»
die leidt tot het niet verlenen van de vervroegde invrijheidstelling. Deze
leden vragen de regering ook waarom in het wetsvoorstel sprake moet zijn van
een «zeer ernstige misdraging», en niet van een «ernstige
misdraging» of een «misdraging».De leden van de CDA-fractie vinden het verstandig dat een extra reden
om geen vervroegde invrijheidstelling te verlenen kan zijn gelegen in het
risico op recidive. Deze leden menen echter wel dat dit een buitengewoon moeilijk
concreet te maken criterium is. De leden van de CDA-fractie hebben daarom
behoefte aan een nadere aanduiding. Zij menen ook dat toepassing van deze
grond voor het niet verlenen van voorwaardelijk invrijheidstelling aanleiding
kan geven tot veel juridische procedures. Een gedetineerde zal immers altijd
van oordeel zijn dat hij niet zal recidiveren wanneer er voorwaarden worden
opgelegd. Kan nader worden aangeduid in welke gevallen geen voorwaardelijke
invrijheidstelling zal worden verleend uit angst voor recidive?De leden van de CDA-fractie vragen om een nadere toelichting bij mogelijkheid
om de voorwaardelijke invrijheidstelling achterwege te laten in geval van
overname van tenuitvoerlegging van een door een buitenlandse rechter opgelegde
vrijheidstraf. Gaat het om de gevallen waarin een buitenlandse rechter bepaalt
dat geen voorwaardelijke invrijheidstelling kan worden verleend? Of gaat het
om de gevallen waar in via het niet verlenen van de voorwaardelijke invrijheidstelling
de duur van de gevangenisstraf zo kan worden gerekt, dat voorkomen wordt dat
de gedetineerde bij aankomst in Nederland meteen in vrijheid moet worden gesteld?
En is deze grond voor achterwege laten van de voorwaardelijke invrijheidstelling
er één die bedoeld is in het voordeel van de gedetineerde te
werken? Immers, een gevangenisstraf voor een vergelijkbaar feit in Nederland
is vaak korter dan in het buitenland. Dus ook zonder voorwaardelijke invrijheidstelling
zal de gedetineerde met overbrenging naar Nederland vaak beter uit zijn dan
in het buitenland. Dit nog afgezien van de betere gevangeniscondities en het
verblijf in de buurt van familie en vrienden. Wordt deze grond voor het achterwege
laten van de voorwaardelijke invrijheidstelling in overleg met de gedetineerde
toegepast en alleen wanneer dit voor het land waar de straf is opgelegd voorwaarde
is voor de overbrenging naar de veroordeelde naar Nederland? Of kan dit ook
ambtshalve worden beslist?Ten aanzien van de gevolgen van overtreding van de voorwaarden menen de
leden van de CDA-fractie dat het juist is dat in sommige gevallen van overtreding
van voorwaarden moet kunnen worden volstaan met een waarschuwing. De vraag
rijst echter wanneer een overtreding van de voorwaarden zo zwaar wordt dat
de voorwaardelijke invrijheidstelling moet worden ingetrokken. Wat valt onder
een «ernstige overtreding». En hoe verhoudt zich dit tot de «zeer
ernstige misdraging» die reden kan zijn voor het achterwege laten van
de voorwaardelijke invrijheidstelling? Ook hier zullen procedures over plaats
kunnen vinden. Kan de regering hier nadere criteria voor geven, zo vragen
deze leden.De leden van de CDA-fractie vinden het juist dat de mogelijkheid wordt
geopend de voorwaarden aan te passen in geval van een overtreding van de voorwaarden
die niet ernstig genoeg is om de voorwaardelijke invrijheidstelling geheel
in te trekken. Er kunnen, zo nemen deze leden aan, nadere voorwaarden worden
gesteld. Moet er in dit verband sprake zijn van een relatie tussen de overtreding
en de extra op te leggen voorwaarde, of kan ook als een soort sanctie een
voorwaarde worden opgelegd? Dit geldt bijvoorbeeld voor het elektronisch toezicht,
dat zowel als voorwaarde als als sanctie gezien zou kunnen worden.Het is de leden van de CDA-fractie niet duidelijk wie beslist over aanpassing
van de voorwaarden. Kan dit uiteindelijk ook ter toetsing aan de rechter worden
voorgelegd?D leden van de PvdA-fractie constateren allereerst dat de Raad van State
in zijn advies op merkt dat de commissie Vrijheidsbeperking uit een oogpunt
van geloofwaardige sanctietoepassing heeft voorgesteld om het penitentiair
programma onder te brengen in de regeling van de voorwaardelijke invrijheidstelling.
Ook de commissie Herziening vervroegde invrijheidstelling meent dat het penitentiair
programma naar zijn aard het beste kan worden gekarakteriseerd als een vorm
van voorwaardelijke invrijheidstelling en dat het wenselijk is de juridische
vormgeving van het penitentiair programma daar op termijn op aan te passen.
De regering volgt dit niet op. Wil de regering dat besluit nader toelichten
en daarbij ingaan op de argumenten van de Raad van State en de commissie Vrijheidsbeperking?De leden van de PvdA-fractie merken op dat de geringe prioriteit die het
OM toekende aan herroeping van de voorwaardelijke invrijheidstelling in geval
van overtreding van de voorwaarden een aanleiding is geweest voor de invoering
van de huidige onvoorwaardelijke vervroegde invrijheidstelling.Met dit wetsvoorstel wordt meer belang gehecht aan de condities waaronder
de voorwaardelijke invrijheidstelling plaatsvindt. Op welke wijze wordt voorkomen
dat herroeping van de voorwaardelijke invrijheidstelling weer een lege huls
wordt? Wat is de rol van het OM in deze? Hoe ziet de minister zijn rol, zo
vragen deze leden.De regering verwacht van de regeling van de voorwaardelijke invrijheidstelling
een positieve invloed op de overdracht of overname van de executie van in
het buitenland uitgesproken strafvonnissen. Wordt het aantal overdrachten
of overnames beperkt door de huidige regeling? Waaruit blijkt dat het systeem
van vervroegde invrijheidstelling waarschijnlijk een nadeliger uitwerking
heeft dan de voorgestelde voorwaardelijke invrijheidstelling?Voorts vragen deze leden op welke wijze dit wetsvoorstel bijdraagt aan
de administratieve lastenverlichting van het justitiële apparaat.Vooralsnog is in het wetsvoorstel gekozen om de voorwaardelijke invrijheidstelling
op tweederde van de door de rechter opgelegde straf te laten ingaan. In Frankrijk
en België is het tijdstip van de voorwaardelijke invrijheidstelling afhankelijk
van het strafblad van de gedetineerde. De leden van de PvdA-fractie wijzen
in dat kader op de mogelijkheid om de voorwaardelijke invrijheidstelling van
recidivisten op een later tijdstip dan tweederde van de door de rechter opgelegde
straf te laten ingaan. Deze leden zien graag een reactie van de regering op
deze mogelijkheid.Er is een duidelijke spanning tussen een uitgestelde voorwaardelijke invrijheidstelling
en een noodzakelijke periode om het recidiverisico te beperken. In praktijk
zullen hier knopen doorgehakt moeten worden. Hoe wil de regering voorkomen
dat elke penitentiaire inrichting een eigen beleid zal hanteren inzake een
uitgestelde voorwaardelijke invrijheidstelling en de deelname aan recidivebeperkende
programma’s?Uit de memorie van toelichting blijkt dat de regering prijs stelt op een
zodanige periode van voorwaardelijke invrijheidstelling dat er voldoende tijd
is om invulling te geven aan activiteiten en begeleiding gericht op vermindering
van het recidiverisico. Welke periode acht zij acceptabel tussen de daadwerkelijke
voorwaardelijke invrijheidstelling en de aanvang van het genoemde activiteiten
en begeleiding?Het begaan van een strafbaar feit is een grond voor herroeping van de
voorwaardelijke invrijheidstelling. Hoe geschiedt de controle op het al dan
niet begaan van een strafbaar feit? Ook overtredingen vallen hieronder. Is
het waar dat een parkeerboete voldoende reden zou kunnen zijn voor herroeping
van de voorwaardelijke invrijheidstelling? Indien dat het geval is, wat is
de gang van zaken indien met succes een bezwaarprocedure wordt doorlopen tegen
de parkeerboete? Kan de voorwaardelijke invrijheidstelling tijdens die procedure
worden herroepen of is er sprake van een schorsende werking?Het uitgangspunt is dat steeds een reactie volgt op iedere overtreding
van de voorwaarden. Zo kan de reclassering een waarschuwing geven indien de
betrokkene een bijzondere voorwaarde niet heeft nageleefd, maar dit niet tot
ernstige gevolgen heeft geleid. Dit is tamelijk bedenkelijk: betrokkene kan
immers bewust een groot risico hebben gelopen zoals dronken gaan rijden. Het
lijkt deze leden eerder dat de genomen risico’s in dat geval een leidraad
moeten zijn in plaats van de concrete gevolgen. Deze leden zien graag de reactie
van de regering tegemoet.In zijn algemeenheid is een waarschuwing aan de orde indien het gaat om
een geringe schending van de voorwaarden, maar het vertrouwen dat de veroordeelde
zich aan de voorwaarden zal houden niet is geschaad. Deze formulering wekt
de indruk dat de betrokkene op zijn blauwe ogen wordt geloofd als hij belooft
dat hij het nóóit meer zal doen. Komen er nadere richtlijnen?
Wat is het gewicht van de genomen risico’s? Het in de veroordeelde gestelde
vertrouwen veronderstelt in ieder geval een vertrouwensrelatie tussen de veroordeelde
en de reclassering. Het is de vraag of er altijd sprake zal zijn van een dergelijke
vertrouwensrelatie. Denk aan personele wisselingen binnen de reclassering,
taal- of cultuurproblemen of persoonlijke aspecten waardoor een dergelijke
relatie niet (meer) bestaat.De leden van de PvdA-fractie vragen of de waarschuwing ook een cumulatieve
werking heeft, bijvoorbeeld dat na drie keer waarschuwen sancties worden getroffen.In beleidsregels van het OM zullen kaders worden gesteld met betrekking
tot de gevallen waarin een vordering tot herroeping van de voorwaardelijke
invrijheidstelling wordt ingediend. Wil de regering de grote lijnen van deze
beleidsregels uiteenzetten? Wat is de rol van de reclassering in deze?Er is terecht een grote rol weggelegd voor de rechter ten aanzien van
het herroepen van de voorwaardelijke invrijheidstelling. De rechterlijke macht
kent in de praktijk echter lange doorlooptijden. Hoe verhoudt dit gegeven
zich met het noodzakelijk op korte termijn beslissen over het al dan niet
herroepen?Ten aanzien van de voorwaarden merken de leden van PvdA-fractie op dat
zij uit de memorie van toelichting begrijpen dat het beleid gericht zal zijn
op invrijheidstelling onder alleen een algemene voorwaarde als regel en invrijheidstelling
onder bijzondere voorwaarden als uitzondering of andersom. De memorie van
toelichting doet het eerste vermoeden.Voor elke gedetineerde afzonderlijk wordt bekeken of het nodig is bijzondere
voorwaarden te stellen. Op grond waarvan wordt het recidiverisico ingeschat?
In de memorie van toelichting worden persoonlijke omstandigheden of voldoende
voorbereiding op de invrijheidstelling genoemd als voorbeelden op grond waarvan
bijzondere voorwaarden achterwege kunnen blijven. Feitelijk is dit een eerste
selectieproces om te bepalen of er bijzondere voorwaarden komen. Onduidelijk
is welke methode gehanteerd zal worden om dit in te schatten. Kan de regering
dit proces nader belichten?Aan de hand van het diagnose instrument RISc (Recidive Inschattings Schalen)
zal een inschatting worden gemaakt van het recidiverisico van de overige gevallen.
Dat wil zeggen, die gevallen waarvan op voorhand is geconcludeerd dat bijzondere
voorwaarden achterwege kunnen blijven. Wil de regering de wetenschappelijke
validiteit van dit nieuwe instrument toelichten? Zijn er inmiddels cijfers
beschikbaar over de nauwkeurigheid van de inschattingsrisico in de praktijk?
Wordt er ook gebruik gemaakt van de Quick Scan? Zo ja, wil de regering dan
de bovenstaande vragen ook beantwoorden voor de Quick Scan?Het is vooralsnog onduidelijk welke functionarissen zullen worden belast
met de beslissing omtrent het stellen van bijzondere voorwaarden. Er wordt
gedacht aan de selectiefunctionaris. De leden van de PvdA-fractie achten het
wenselijk dat duidelijk wordt wie de uiteindelijke beslissing omtrent
het stellen van bijzondere voorwaarden neemt. Verder hechten zij er ook aan
dat de functionaris per definitie geadviseerd wordt.In haar advies stelt de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak grote
vraagtekens bij de positie van de selectiefunctionaris. In de wettekst wordt
gesproken over de minister van Justitie. De door de Nederlandse Vereniging
voor Rechtspraak aangevoerde argumenten inzake de onduidelijkheid tussen het
OM en de selectiefunctionaris c.q. de minister van Justitie worden in de memorie
van toelichting onvoldoende overtuigend weerlegd. De leden van de PvdA-fractie
nodigen de regering hiertoe nogmaals uit. Wil de regering daarbij uitvoerig
ingaan waarom het minder voor de hand ligt om de beslissing over de bijzondere
voorwaarden bij het OM neer te leggen?Is overwogen om een beroepsmogelijkheid in te stellen tegen de bijzondere
voorwaarden? Kan de regering de afweging tussen de verschillende argumenten
pro en contra toelichten en hoe tot de huidige keuze is gekomen?In het onderhavige wetsvoorstel wordt ervoor gekozen de bevoegdheid te
beslissen over uitstel, afstel en herroeping bij de rechter te leggen. Niet
langer wordt voorgesteld om deze beslissing door het OM te laten nemen met
een mogelijkheid van beroep op de rechter (de regering kiest thans rechtersmodel
i.p.v. het eerder voorgestelde officiersmodel). Deze leden vragen hoe deze
keuze zich tot het wetsvoorstel OM-afdoening verhoudt.Bij de leden van de VVD-fractie bestaan nog een aantal vragen naar aanleiding
van de grondgedachte achter de voorwaardelijke invrijheidstelling. De memorie
van toelichting meldt dat er grote verschillen bestaan wat betreft de kenmerken
van de vervroegde invrijheidstelling in de wetgeving van de Europese lidstaten.
Deze leden zijn benieuwd waar Nederland in het gehele spectrum van Europese
vervroegde invrijheidstellingen valt, met name wat betreft de voorwaarden
ten aanzien van de vervroegde invrijheidstelling. Zijn deze voorwaarden qua
zwaarte vergelijkbaar met die in andere lidstaten? Is tijdens het bepalen
van deze voorwaarden de situatie in andere lidstaten in ogenschouw genomen
opdat criminelen niet vanwege de relatief zachte voorwaarden sneller geneigd
zijn hun activiteiten in Nederland te ontplooien, zo vragen deze leden.De regering verwacht van de voorwaardelijke invrijheidstelling een positieve
invloed op de overdracht of overname van de executie van in het buitenland
uitgesproken strafvonnissen. De leden van de VVD-fractie vragen waarom de
regering dit verwacht. Wat zal er concreet veranderen voor gedetineerden die
te maken krijgen met een tenuitvoerleggingsbevel? Zullen zij minder grote
verschillen ervaren met andere landen wat betreft hun strafuitvoering dan
voorheen? Of wordt met de positieve invloed vooral gedoeld op de verbeterde
kansen op herintegratie van in het buitenland gedetineerde Nederlanders, wanneer
zij eenmaal in de Nederlandse samenleving willen terugkeren? Het is voorstelbaar
dat met een mogelijk langere detentie in Nederland buitenlandse gevangenen
sneller geneigd zijn in hun eigen land hun straf te willen uitzitten. Andersom
zullen Nederlandse gevangenen minder snel naar Nederland willen terugkeren.
Volgens het wetsvoorstel zal de voorwaardelijke invrijheidstelling de aanvragen
voor overplaatsing door Nederlandse gedetineerden uit het buitenland en vice
versa in die zin wijzigen dat de instemming van buitenlandse autoriteiten
met overbrenging van een gedetineerde zal worden bevorderd. Kan er in dit
stadium al iets gezegd worden over de invloed die deze verandering zal hebben
op de detentiecapaciteit in Nederland?De regering geeft aan dat tijdens de voorwaardelijke invrijheidstelling
zo nodig met elektronisch toezicht zal worden gewerkt. In februari van dit
jaar bleek een pilot met elektronische bewaking die was uitgevoerd bij ter
beschikking gestelden niet positief te zijn uitgevallen. Reclassering Nederland
stelt nu dat er te weinig wordt geanticipeerd op elektronische mogelijkheden
zoals stemherkenning en GPS en in de toekomst te ontwikkelen andere elektronische
controlemiddelen. De leden van de VVD-fractie vragen daarom wat de regering
precies bedoelt met elektronisch toezicht. Kan zij aangeven in welke vorm,
in welke gevallen en onder welke voorwaarden dit middel in de toekomst deel
gaat uitmaken van de voorwaardelijke invrijheidstelling?In het geval van een tekort aan plaatsen in penitentiaire inrichtingen
kan de minister van Justitie bepalen dat de voorwaardelijke invrijheidstelling
voor bepaalde categorieën gedetineerden en voor een bepaalde periode
op een eerder tijdstip plaatsvindt. De leden van de VVD-fractie staan kritisch
tegenover wijzigingen van het beginsel dat een straf van vrijheidsontneming
uitsluitend door de rechterlijke macht kan worden opgelegd. Zij vragen daarom
het voornemen om de bevoegdheid van de minister om een opgelegde vrijheidsstraf
wegens cellentekort niet ten uitvoer te leggen, te heroverwegen.Naar aanleiding van de plannen van de regering om de voorwaardelijke invrijheidstelling
eerder in te zetten, vragen de leden van de VVD-fractie of de voorwaardelijke
invrijheidstelling ook eerder dan gepland zou aflopen of dat deze gewoon tot
het aanvankelijk geplande einde van de straf zou duren. Zal in het eerste
geval een gevangene, wanneer hij de voorwaarden onder voorwaardelijke invrijheidstelling
schendt, alsnog tot het einde van de aanvankelijk geplande datum zijn straf
moeten uitzitten? In het tweede geval zal de langer dan geplande voorwaardelijke
invrijheidstelling meer begeleiding en meer kosten dan gepland met zich meebrengen
voor de reclassering. Wordt hier voldoende rekening mee gehouden?In de memorie van toelichting is te lezen dat het OM ook zonder een verzoek
van de Dienst Justitiële Inrichtingen kan beslissen een vordering tot
uitstel of achterwege laten van de voorwaardelijke invrijheidstelling in te
dienen bij de rechtbank. De leden van de VVD-fractie vragen in welke gevallen
en hoe vaak dit zal voorkomen. Overigens merken de aan het woord zijnde leden
op dat een vordering tot uitstel of achterwege laten van de voorwaardelijke
invrijheidstelling niet meer aan de orde is wanneer de voorwaardelijke invrijheidstelling
een gunst wordt in plaats van een recht, zoals hiervoor door hen bepleit.
Wel zou in dat geval een voorziening moeten bestaan voor een gedetineerde
om tot een voorwaardelijke invrijheidstelling te verzoeken wegens goed gedrag
en met inachtneming van een goed reïntegratieplan. Hiermee wordt het
systeem als het ware omgekeerd. Zij vragen de regering deze gedachte nader
uit te werken.De memorie van toelichting meldt dat de herroeping van de voorwaardelijke
invrijheidstelling meebrengt dat de verdere tenuitvoerlegging van de opgelegde
gevangenisstraf wordt gelast. De leden van de VVD-fractie vragen of met de
verdere tenuitvoerlegging de oorspronkelijke (dus de hele) periode van de
voorwaardelijke invrijheidstelling wordt bedoeld of dat slechts het restant
hoeft te worden «uitgezeten». De aan het woord zijnde leden zijn
van mening dat het schenden van de voorwaarden de eerste optie rechtvaardigt.Wanneer de voorwaardelijke invrijheidstelling wordt herroepen wegens het
schenden van de voorwaarden zal een gevangene zijn straf zonder verdere voorwaardelijke
invrijheidstelling uitzitten. De leden van de VVD-fractie vragen welke vorm
van herintegratie zowel tijdens als na detentie wordt gehanteerd teneinde
de kans op recidive te verminderen.De leden van de SP-fractie merken op dat de regering in de memorie van
toelichting aangeeft dat bij een tekort aan plaatsen in penitentiaire inrichtingen
de minister van Justitie kan bepalen dat de voorwaardelijke invrijheidstelling
voor bepaalde categorieën gedetineerden, voor een bepaalde periode, op
een eerder tijdsstip plaats kan vinden. Kan de regering toelichten
om welke categorieën het gaat? Welke criteria spelen daarbij een rol?In de memorie van toelichting wordt voorts gemeld dat het opleggen en
de tenuitvoerlegging van de bijzondere voorwaarden gebeurt onder verantwoordelijkheid
van het ministerie van Justitie. Gezien de aard van de bijzondere voorwaarden
(bijvoorbeeld locatieverbod, contactverbod en alcoholverbod) ligt het voor
de hand dat diverse organisaties betrokken zullen zijn bij de tenuitvoerlegging
van en het toezicht op de naleving van de bijzondere voorwaarden. Kan de regering
aangeven hoe de bijzondere voorwaarden zijn verdeeld onder de organisaties?
Hebben deze organisaties voldoende middelen om deze bijzondere voorwaarden
uit te voeren en/of te controleren, hetgeen immers een nieuwe taak is?Een meldingsplicht is één van de mogelijke bijzondere voorwaarden.
In het advies van de Raad van Hoofdcommissarissen van de politie naar aanleiding
van het wetsvoorstel wordt opgemerkt dat, wat de politie betreft, de uitvoering
van een meldplicht niet bij de politie zou moeten liggen. Wat is de reactie
van de regering op dit standpunt van de politie? Zijn er meer organisaties
die aangeven geen rol te willen spelen bij de tenuitvoerlegging van bijzondere
voorwaarden?Kan de regering toelichten of er bij het opstellen van bijzondere voorwaarden
rekening gehouden wordt met de belangen van de slachtoffers of nabestaanden
van slachtoffers van het strafbare feit waarvoor de gedetineerde is veroordeeld?
Worden zij geïnformeerd over het voorwaardelijk vrijlaten van de gedetineerde
en de eventuele bijzondere voorwaarden die daarbij zijn opgelegd?De regering geeft aan dat personen die een vrijheidsstraf hebben opgelegd
gekregen van minder dan een jaar niet in aanmerking komen voor voorwaardelijke
invrijheidstelling. Kan de regering toelichten welke begeleiding en welk toezicht
deze groep mensen gaat ontvangen bij terugkeer in de maatschappij? Kan er
een specifiek programma opgesteld worden voor de mensen die op de grond van
de duur van de opgelegde vrijheidsstraf niet in aanmerking komen voor voorwaardelijke
invrijheidstelling?De leden van de SP-fractie merken tevens op dat de regering aangeeft dat
er in het kader van voorwaardelijke invrijheidstelling onder andere gewerkt
gaat worden met het diagnose instrument RISc, dat eind 2004 is ingevoerd.
Dit instrument is bedoeld om reclassering en gevangeniswezen meer houvast
te geven bij het inschatten van het recidiverisico. Een diagnose, aan de hand
van RISc, is bedoeld om gerichter te bepalen hoe interventies ingezet moeten
worden. Is er een evaluatie beschikbaar van dit diagnose instrument? Vanuit
de praktijk zijn er geluiden dat de RISc nadelig uitpakt voor sommige groepen
gedetineerden. Kan de regering toelichten of dit instrument in de praktijk
primair gericht is op recidivekans, zoals zou moeten, en niet primair op niveau
van ontwikkeling van een gedetineerde? Is de RISc geschikt als instrument
voor mensen die zwakbegaafd zijn, een slechte beheersing van de Nederlandse
taal hebben of analfabeet zijn?Reclassering Nederland zegt in haar reactie op het onderhavige wetsvoorstel
dat haar rol in het huidige voorstel te afhankelijk is van de selectiefunctionaris.
In artikel 15a lid 6 van het wetsvoorstel wordt immers gesteld dat de reclassering
kan adviseren over de te stellen bijzondere voorwaarden. Is de regering het
met de leden van de SP-fractie eens dat noodzakelijk is de reclassering vooraf
te vragen naar een deskundig oordeel/advies zodat zij niet verrast worden
door voorwaarden die maatschappelijk niet verantwoord zijn, maar die zij wel
moet uitvoeren? Kan de regering toezeggen dat in alle gevallen de reclassering
om advies gevraagd zal worden over de noodzaak en de invulling van bijzondere
voorwaarden?Inzake toezicht en begeleiding merken de leden van de SP-fractie op dat
de regering meldt dat, sinds de aanstelling van medewerkers Maatschappelijke
Dienstverlening binnen de penitentiaire inrichtingen, bij elke gedetineerde
in principe een screening plaatsvindt op de noodzakelijkheid van toeleiding
naar vervolgvoorzieningen. Zijn er inmiddels in alle penitentiaire inrichtingen
medewerkers Maatschappelijke Dienstverlening aangesteld? Kan de regering toelichten
wat zij bedoelt met «in principe»? Zijn er gedetineerden die geen
screening krijgen? Kan de regering aangeven wat er als vervanging is voor
mensen die geen screening krijgen, zo vragen deze leden.De leden van de D66-fractie merken op dat de regering er in het onderhavige
wetsvoorstel voor heeft gekozen om voorwaardelijke invrijheidstelling niet
van toepassing te laten zijn op personen die voor korter dan een jaar gestraft
zijn. Hoeveel extra celruimte wordt voorzien om de effecten op te vangen van
het schrappen van de mogelijkheid van de voorwaardelijke invrijheidstelling
bij een gevangenisstraf korter dan één jaar.De leden van de D66-fractie constateren dat de regering ervoor heeft gekozen
om het tijdstip van voorwaardelijke invrijheidstelling op tweederde van de
opgelegde straf te bepalen. Deze keuze wordt onder andere beargumenteerd met
verwijzing naar het bezwaar dat in geval van een later tijdstip, bijvoorbeeld
drievierde, de resterende periode te kort is om invulling te geven aan «activiteiten
en begeleiding» die onderdeel kunnen zijn van de bijzondere voorwaarden.
Zij vragen de regering of een kwart van de opgelegde straf voor langgestraften
niet langer kan zijn, dan een derde van de opgelegde straf voor kortgestraften.
Waarom zou de eerste periode dan niet en de laatste wel lang genoeg zijn?Voorts vragen de leden van de D66-fractie of de regering een ruimer overzicht
van het tijdstip van voorwaardelijke invrijheidstelling in EU-landen kan geven.
Waarom heeft de regering niet gekozen voor een meer gedifferentieerd systeem
zoals dat in België en Frankrijk bestaat?De regering schrijft tevens dat nader zal worden bekeken welke functionarissen
namens de minister van Justitie zullen beslissen over het verbinden van bijzondere
voorwaarden aan de voorwaardelijke invrijheidstelling. De regering noemt slechts
de optie van de selectiefunctionarissen van het gevangeniswezen. De leden
van de D66-fractie vragen een nadere reactie van de regering op de kritiek
van het OM op deze keuze. Voorts vragen zij naar de andere opties die door
de regering worden overwogen. De leden van de D66-fractie vinden het belangrijk
om goed in beeld te krijgen wie op welke grondslag welke beslissing neemt.
Bovendien ontvangen zij graag een nadere onderbouwing voor de keuze om het
advies van de Adviescommissie Strafrecht van de Nederlandse Orde van Advocaten
om voor sommige gevallen bij het stellen van bijzondere voorwaarden te voorzien
in de mogelijkheid van rechterlijke toetsing niet over te nemen.Deze leden zijn van mening dat in sommige situaties het slachtoffer van
het misdrijf cq. de nabestaande zeggenschap moet krijgen in een beslissing
over voorwaardelijke invrijheidstelling. Deelt de regering deze keuze? Zo
ja, welke plannen bestaan er voor het informeren en consulteren van slachtoffers
bij het bepalen van de bijzondere voorwaarden bij invrijheidstelling.De leden van de D66-fractie menen dat in het onderhavige wetsvoorstel
de proeftijd in principe langer kan duren dan de door de rechter opgelegde
vrijheidsontneming. Zij vernemen graag of deze indruk juist is.Voorts constateren de leden van de D66-fractie dat de politie in zijn
advies op het conceptvoorstel de regering verzoekt om veroordeelden zich in
geval van een meldplicht bij een andere instantie te laten melden. In de memorie
van toelichting onder 3g wordt dit advies niet overgenomen. Deze leden maken
zich er zorgen over dat de politie meent dit extra werk er niet bij te kunnen
hebben. Zij ontvangen graag een nadere motivering van deze keuze. In welke
mate wordt de Reclassering ingeschakeld om te controleren of de gedetineerde
zich aan de voorwaarden houdt?De leden van de D66-fractie vragen de regering of een veroordeelde wiens
voorwaardelijke invrijheidstelling eenmaal herroepen is vanwege overtreding van de voorwaarden nog in aanmerking komt voor een voorwaardelijke
invrijheidstelling op een later tijdstip.De leden van de ChristenUnie-fractie merken op dat de regering in de memorie
van toelichting de praktijk van de laatste jaren rechtvaardigt dat op grote
schaal veroordeelden eerder in vrijheid dan het wettelijk bepaalde tijdstip
van vervroegde invrijheidstelling worden gesteld met een verwijzing naar de
zeer hoge druk op de detentiecapaciteit. Wil de regering deze «noodzaak»
toelichten evenals de in de toekomst te verwachten druk op de detentiecapaciteit?
De regering lijkt capaciteittekorten als een gegeven te zien waarop met noodmaatregelen
moet kunnen worden gereageerd. Hoewel deze leden noodzakelijkheid in omstandigheden
van noodmaatregelen niet willen uitsluiten, vragen ze de regering vooreerst
alternatieven te ontwikkelen, in de zin van capaciteit, vernieuwende sancties,
etc. Zij stellen deze vraag tegen de achtergrond van de vrij open geformuleerde
bepaling in artikel 15l, waarin rechttoe rechtaan het ontbreken van voldoende
detentiecapaciteit in verband wordt gebracht met een eerder ingaan van de
voorwaardelijke invrijheidstelling.Het motief van het voorstel is gelegen in de kritiek op de onvoorwaardelijke
vervroegde invrijheidstelling van het moment. De leden van de ChristenUnie-fractie
stellen vast dat het huidige stelsel niet geheel onvoorwaardelijk is, blijkens
onder meer artikel 15a oud, waaruit blijkt dat een van de voorwaarden onder
meer is het zich ernstig misdragen tijdens de detentie. In hoeverre is in
het verleden van dergelijke bepalingen om de vervroegde invrijheidstelling
te schorsen, gebruik gemaakt, zo vragen deze leden.De leden van de ChristenUnie-fractie wijzen voorts op de bestaande mogelijkheden
om langs een omweg voorwaarden te stellen, zoals de mogelijkheid om, als OM,
naast de vrijheidsstraf bijkomende straffen te eisen dan wel naast de vrijheidsstraf
een maatregel op te leggen, of om een gedeelte van de straf voorwaardelijk
op te leggen (14a Sr) voor strafopleggingen tot en met drie jaar. De vraag
kan gesteld worden waarom het nadeel van de min of meer automatische vervroegde
invrijheidstelling op dit moment al niet wordt vermeden door toepassing van
die voorwaardelijke veroordeling of andere min of meer soortgelijke instrumenten.
Als de voorwaardelijke veroordeling al veelvuldig plaatsvindt, kan de vraag
rijzen of het voorliggende wetsvoorstel voor de relatief lichter gestraften
(tot drie jaar) wezenlijk iets toevoegt aan die mogelijkheid. Immers, of nu
een voorwaardelijke veroordeling wordt opgelegd van drie jaar en één
jaar voorwaardelijk, of een onvoorwaardelijke vrijheidsstraf van drie jaar,
waarbij men na twee jaar in vrijheid wordt gesteld, voor betrokkene komt dit
op hetzelfde neer. Graag ontvangen deze leden op dit punt een toelichting.
Ook vragen deze leden naar de mogelijke samenloop tussen de voorwaarden krachtens
artikel 14a en volgende gesteld en de voorwaarden krachtens het onderhavige
wetsvoorstel. Waarom kunnen de bijzondere voorwaarden krachtens artikel 15a
nieuw, bijvoorbeeld niet mede inhouden de bijzondere voorwaarden die krachtens
artikel 14c kunnen worden gesteld aan een voorwaardelijk veroordeelde.De leden van de ChristenUnie-fractie stellen vast dat het voorstel in
de richting gaat van een algemene proeftijd voor iedereen waarvan de vrijheidsstraf
vervroegd wordt beëindigd. Zij vragen of er reden kan zijn en er mogelijkheden
zijn om ook ten aanzien van gedetineerden die de volledige straf hebben uitgezeten,
tot vormen van een proeftijd te komen. Met andere woorden, kan er reden zijn
om ook ongeacht een vervroegde invrijheidstelling, aan de vrijheidsstraf als
zodanig, na afloop van de straf een proeftijd te verbinden, ook voor de zwaarder
gestraften.Deze leden stellen voorts vast dat het succes van de invoering van een
min of meer algemene proeftijd voor ex-gedetineerden, staat of valt bij een
goede organisatie van begeleiding en resocialisatie van gedetineerden
voor en na de invrijheidstelling. Zij hebben zorgen of er voldoende capaciteit
is om een en ander van de grond te krijgen. Kan de regering deze leden op
dit punt geruststellen. Hoe reëel is het risico van een gedeeltelijke
mislukking van dit wetsvoorstel, waardoor veel mensen op proeftijd alsnog
de celstraf moeten uitzitten, waardoor de detentiecapaciteit wordt overbelast,
waardoor artikel 15l van stal moet worden gehaald zodat mensen feitelijk alsnog
onvoorwaardelijk vervroegd vrij komen.De leden van de SGP-fractie merken op dat op straffen van een jaar en
minder de voorwaardelijke invrijheidstellingsregeling niet van toepassing
is. Die veroordeelden krijgen thans wel vervroegde invrijheidstelling –
de afbakening is nu zes maanden – deze leden vragen of er sprake is
van een verzwaring ten opzichte van de huidige wetgeving.De voorwaardelijke invrijheidstelling geschiedt steeds onder de algemene
voorwaarde dat de veroordeelde zich voor het einde van de proeftijd niet schuldig
maakt aan een strafbaar feit. Deze leden vragen waarom is afgeweken van het
voorstel van de Commissie Herziening vervroegde invrijheidstelling, die adviseerde
om als algemene voorwaarde het niet plegen van misdrijven op te nemen.Met de beslissing omtrent het stellen van bijzondere voorwaarden wordt
de minister van Justitie belast. Welke positie neemt de regering in wat betreft
de functionarissen die namens de minister over de bijzondere voorwaarden beslissen?
Bestaat er een voorkeur voor het OM dan wel de selectiefunctionarissen van
het gevangeniswezen en zo ja, op welke gronden?In dit verband vragen deze leden ook of artikel 15a, lid 6, van het voorstel
niet te vrijblijvend is geformuleerd («kan») wat betreft het inwinnen
van het advies van de reclassering door degene die over de bijzondere voorwaarden
beslist.In het wetsvoorstel wordt ervoor gekozen de bevoegdheid te beslissen over
uitstel, afstel en herroeping bij de rechter te leggen. Niet langer wordt
bepaald dat het OM deze beslissing neemt met de mogelijkheid van beroep op
de rechter. Deze leden stellen de vraag hoe deze variant zich verhoudt tot
het wetsvoorstel OM-afdoening (29 849) dat thans bij de Eerste Kamer
aanhangig is.Voorts vragen deze leden om een nadere motivering van de regering waarom
zij niet wenst in te gaan op het advies van de Commissie Vrijheidsbeperking
en de Commissie Herziening vervroegde invrijheidstelling om het penitentiaire
programma onder te brengen in de regeling van de voorwaardelijke invrijheidstelling.Verhouding tot de voorwaardelijke veroordelingDe leden van de PvdA-fractie merken op dat voor wat betreft de samenloop
tussen de voorwaardelijke veroordeling en de voorwaardelijke invrijheidstelling,
er een overlap kan zijn bij een persoon die verschillende vrijheidsstraffen
heeft te ondergaan. De regering verwacht dat in de praktijk adequaat met deze
overlap zal kunnen worden omgegaan. Wat verstaat de regering onder «adequaat»?
Wie zullen de betrokken actoren zijn in een dergelijk geval? Wie heeft er
beslissingsmacht?De leden van de D66-fractie constateren dat de regering ervoor heeft gekozen
de voorwaardelijke invrijheidstelling niet van toepassing te verklaren op
personen die veroordeeld zijn tot een gedeeltelijk voorwaardelijk vrijheidsstraf.
Betekent dit dat een onvoorwaardelijke vrijheidsstraf in principe gestraft
kan worden met kortere detentie dan een vrijheidsstraf met een voorwaardelijk
en een onvoorwaardelijk deel, die tezamen van gelijke duur zijn, zelfs als
in beide gevallen de voorwaarden niet zijn geschonden?De leden van de SGP-fractie stellen de vraag hoe, in gevallen waarin een
persoon verschillende vrijheidstraffen heeft te ondergaan en het hierbij gaat
om combinaties van onvoorwaardelijke en voorwaardelijke vrijheidstraffen,
overlap zal kunnen worden voorkomen.Voorwaardelijke invrijheidstelling en vreemdelingenDe leden van de PvdA-fractie constateren dat indien een ongewenst vreemdeling
na zijn uitzetting in Nederland wordt aangetroffen, dit gevolgen kan hebben
voor de eerder verleende voorwaardelijke invrijheidstelling. Betekent dat
de voorwaardelijke invrijheidstelling van persoon in kwestie per direct wordt
herroepen? De formulering in de memorie van toelichting laat namelijk nog
wat mogelijkheden open.Voorwaardelijke invrijheidstelling en capaciteitsgebrekDe leden van de CDA-fractie ondersteunen de keuze van de regering om de
vervroegde invrijheidstelling niet reeds na ommekomst van de helft van de
straf te doen aanvangen. Zij menen dat het juist is de duur op tweederde te
houden. In dit licht hebben de leden van de CDA-fractie moeite met het voorstel
ten aanzien van het incidenteel vervroegd ontslag (IVO). Deze leden willen
voorop stellen dat zij het dilemma van de regering begrijpen. Er kunnen zich
situaties voordoen, zoals in het verleden, waarbij de capaciteit van het gevangeniswezen
niet toereikend is. Het IVO heeft daarbij in het belang van de veiligheid
van de samenleving de voorkeur boven de heenzending van tijdelijk gedetineerden.
Daar staat tegenover dat het IVO de gehele systematiek van de het strafsysteem
ondergraaft. Daarom moet voorkoming van IVO, volgens deze leden, uitgangspunt
zijn.Ook hebben deze leden goede nota genomen van het advies van de Raad van
State op dit punt. De Raad wijst als zodanig een wettelijke regeling van het
IVO niet af. Wel vraagt de Raad om een betere inkadering.De leden van de CDA-fractie wijzen in navolging van de Raad van State
de keuze voor een wettelijke vastlegging van enige vorm van regeling aan het
eind van de detentieperiode in geval van een cellentekort niet af. Maar zij
vinden de bepaling zoals de regering die voorstelt te open. Zij wijzen erop
dat een tekort aan plaatsen een gevolg van een politieke beslissing kan zijn
om geen cellen te bouwen, of om meerpersoons celgebruik af te wijzen. De leden
van de CDA-fractie vragen de regering daarom aan te geven hoe voorkomen wordt
dat het IVO als wettelijk gelegitimeerd alternatief gaat gelden voor een (tijdelijke)
uitbreiding van detentieplaatsen. Met andere woorden: Wie bepaalt en op welke
gronden of er sprake is van een zodanig tekort dat tot IVO’s moet worden
overgegaan? Een tweede punt is hoe lang de periode moet duren. De wet geeft
geen maximale termijn voor het gebruiken van de maatregel. Er staat slechts «Een
bepaalde periode». Dat sluit een periode van jaren niet uit. Het uitzonderingskarakter
komt daarmee naar het oordeel van de CDA-fractie onvoldoende tot uitdrukking.
Ook wordt in de wet niet aangegeven of de Tweede Kamer vooraf van een voornemen
op de hoogte dient te worden gesteld. Deze leden verbazen zich er voorts over
dat geen maximale verkorting van de detentieduur in het artikel is opgenomen.
Evenmin bevat het artikel de verplichting om voorwaarden op te leggen. Theoretisch
is een IVO zonder voorwaarden mogelijk. De leden vragen de regering antwoord
te geven op deze grote bezwaren van de CDA-fractie. De leden van de CDA-fractie
kunnen zich als alternatief voor het IVO zoals voorgesteld in deze wet voorstellen
dat de niet meer te ondergane vrijheidsstraf wordt vervangen door een geldboete,
een taakstraf of elektronische detentie. Op die wijze blijft het strafelement
gehandhaafd maar wijzigt slechts de aard van de straf. Deze leden vragen de
regering hierop te reageren.De leden van de CDA-fractie vinden het opmerkelijk dat de beslissing om
de voorwaardelijke invrijheidstelling op te schorten of later te laten starten
door de rechter dient te worden genomen, terwijl de beslissing om de voorwaardelijke
invrijheidstelling te verkorten in geval van capaciteitsgebrek door de minister
op beleidsmatige gronden zonder tussenkomst van de rechter kan worden genomen.
Zou het niet veel zuiverder zijn om ook de rechter over het IVO te laten beslissen?
De rechter kan dan afwegen of het terecht is dat de capaciteitsoverweging
voor gaat boven het belang van de tenuitvoerlegging van de eerder opgelegde
straf.De leden van de PvdA-fractie zijn ten principale tegenstander van het
formeel wettelijke mogelijk maken een vervroegde invrijheidstelling eerder
dan het wettelijke tijdstip. Ook de Raad van State wijst erop dat toepassing
van het voorgestelde artikel 15l WvS betekent dat de minister van Justitie
de beslissing van de rechter ondermijnt. Wat is er op tegen om de voorwaardelijke
invrijheidstelling die vanwege een vroeger tijdstip ingaat via een algemene
maatregel van bestuur te regelen? Wil de regering uitvoerig ingaan op de argumenten
van de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak en de Raad voor Strafrechtstoepassing
en Jeugdbescherming?Er worden voor de vervroegde voorwaardelijke invrijheidstelling vergelijkbare
criteria gesteld die thans gelden voor toepassing van IVO. Waarom staan deze
criteria niet in de wet? Is het de bedoeling dat ze veranderen?Het publiceren van het besluit van de minister van Justitie met betrekking
tot het vervroegde tijdstip van voorwaardelijke invrijheidstelling in de Staatscourant
is toch wettelijk verplicht. Waarom is er niet voor gekozen om daadwerkelijk
de democratische basis te versterken middels een voorhangprocedure?Wat zal de rol van de gemeenten zijn in de uitvoering van deze wet? Krijgen
zij ook een rol in de toezicht op de naleving van de bijzondere of algemene
voorwaarden? Op welke wijze worden zij hiervoor financieel in de mogelijkheid
gesteld?Wat betreft de in het wetsvoorstel opgenomen regeling over de vervroeging
van de voorwaardelijke invrijheidstelling door de minister, bijvoorbeeld wegens
cellentekort, uiten de leden van de SGP-fractie ernstige twijfels of het creëren
en toepassen van deze mogelijkheid niet zal leiden tot ondermijning van de
beslissing van de rechter.Financiële gevolgen en gevolgen voor de capaciteit
en uitvoeringDe leden van de CDA-fractie constateren dat er een groot verschil bestaat
tussen de middelen die de regering denkt nodig te hebben voor deze nieuwe
wet, te weten 15,3 miljoen euro en de door de commissie Herziening vervroegde
invrijheidstelling becijferde benodigde gelden zoals weergegeven door de Raad
voor de Rechtspraak van 37 miljoen euro. Kan de regering concreet aangeven
waar het verschil uit voort komt, en motiveren waarom het bedrag zoals becijferd
door de commissie Herziening vervroegde invrijheidstelling niet juist is?
Ten aanzien van de financiën vragen de leden van de CDA-fractie voorts
wie financieel verantwoordelijk is voor het toezicht op resp. de begeleiding
bij de voorwaardelijke invrijheidstelling. Hoe is de financiering verdeeld
tussen justitie, zorginstellingen en gemeenten?De leden van de PvdA-fractie merken op dat de regering 15,3 miljoen euro
reserveert in plaats van 37 tot 55 miljoen euro die de commissie Herziening
vervroegde invrijheidstelling nodig acht. Dit is meer dan de helft minder.
Waarom heeft regering hiervoor gekozen?Deze leden wijzen op de onwenselijkheid van de hantering van het voorwaardelijk
invrijheidstelling als financieel instrument. Deelt de regering deze opvatting?De leden van de GroenLinks-fractie lezen dat de Raad van State oordeelt
dat het wetsvoorstel deels nader dient te worden overwogen. Deze leden delen
de zorgen van de Raad van State dat de begeleiding van veroordeelden na de
vervroegde invrijheidstelling in het gedrang dreigt te komen als er niet 37
miljoen euro, zoals door de commissie Herziening vervroegde invrijheidstelling
is beoogd, maar slechts 15,3 miljoen euro wordt gereserveerd. Deze leden vragen
de regering hoe het kan dat door het in aanzienlijk minder gevallen toepassen
van de voorwaardelijke invrijheidstelling tóch met de beschikbare middelen
het doel van het wetsvoorstel kunt bereiken. Gaat dat niet ten koste van de
begeleiding van ex-gedetineerden? Deze leden delen het oordeel van de commissie
Herziening vervroegde invrijheidstelling dat het financiële kader een
allesbepalende succesfactor is bij dit wetsvoorstel.Aangezien geen financiële paragraaf was opgenomen in het concept
wetsvoorstel dat naar de adviesinstanties is gezonden, horen de leden van
de D66-fractie graag van de regering of de raming van 15,3 miljoen euro ook
door betrokken instanties voldoende wordt geacht om de uitvoerbaarheid van
onderhavig wetsvoorstel te garanderen.De leden van de ChristenUnie-fractie constateren dat de commissie Herziening
vervroegde invrijheidstelling de kosten van de invoering van de voorwaardelijke
vervroegde invrijheidstelling heeft geschat op een 37 miljoen euro en in dit
verband stelt de Raad van State (onder 1a) dat «de bereidheid de benodigde
middelen ter beschikking te stellen de allesbepalende, kritische factor is».
Deze leden vragen de regering de door haar geraamde kosten in dit licht te
specificeren. Kunnen de gestelde doelen in redelijkheid worden bereikt bij
een veel lagere investering dan deze 37 miljoen euro, zo vragen deze leden.De leden van de SGP-fractie benadrukken het belang van het toezicht op
de naleving van de voorwaarden en het reageren op een schending van de voorwaarden.
Zij vragen er in dat verband aandacht voor dat er voldoende capaciteit bij
alle partijen in de strafrechtsketen dient te bestaan teneinde te voorkomen
dat de stok achter de deur een loze dreiging wordt. Zij vragen of er qua regelgeving
en beleid voldoende capaciteit voorhanden zal zijn om iemand bij een eventuele
herroeping in een penitentiaire inrichting terug te plaatsen.Deze leden constateren dat het wetsvoorstel meerdere mogelijkheden biedt
voor een justitieel kader waarin effectief de recidive van ex-gedetineerden
beperkt wordt. Deze leden informeren of dit justitiële kader van de voorwaardelijke
invrijheidstelling tevens een justitiële titel biedt voor de financiering
van de reïntegratieprogramma’s van onder meer de stichtingen Exodus
en Ontmoeting. Is deze bekende problematiek – het ontbreken van een
justitiële titel voor financiering van genoemde reïntegratieprogramma’s –
met dit wetsvoorstel te ondervangen?ArtikelsgewijsArtikel 15aDe leden van de PvdA-fractie stellen vast dat in voorkomende gevallen
het OM en de reclassering kunnen adviseren omtrent de te stellen bijzondere
voorwaarden. Welke gevallen adviseert de reclassering specifiek? Wat betreft
de advisering van het OM, merken deze leden op dat uit de evaluatie van de
Penitentiaire beginselenwet blijkt dat in de praktijk het OM
niet altijd erg geïnteresseerd is in het verstrekken van de executie-indicator1. Welke concrete gevolgen heeft dat voor de advisering
met betrekking tot de te stellen bijzondere voorwaarden?De leden van de SGP-fractie merken op dat in artikel 15a, lid 3, van het
wetsvoorstel wordt voorgesteld dat aan een bijzondere voorwaarde ook elektronisch
toezicht kan worden verbonden. Dat achten deze leden op zichzelf een goede
zaak. Echter vragen zij zich af of, gezien de hoge vlucht die de toepassing
van andere elektronische controlemiddelen nemen, zoals stemherkenning en GPS,
in het onderhavige voorstel kan worden volstaan met verwijzing naar de Penitentiaire
beginselenwet, die immers slechts de huidige wijze van elektronische controle
kent.Artikel 15dDe leden van de CDA-fractie constateren dat volgens artikel 15d de minister
van Justitie het OM kan verzoeken een vordering in te stellen om de voorwaardelijk
invrijheidstelling uit te stellen of achterwege te laten. Deze leden begrijpen
dat nog moet worden vastgesteld welke functionaris dit verzoek zal indienen.
Vraag is echter wat de staat is van dit verzoek. Dient het OM dit te volgen,
of heeft het OM een eigen afweging? En kan de minister vanuit zijn politieke
verantwoordelijkheid ook rechtstreeks een aanwijzing aan het OM geven om te
vorderen dat de voorwaardelijk invrijheidstelling van een gedetineerde wordt
uit- of afgesteld? Is er geen mogelijkheid denkbaar dat de minister van Justitie
rechtstreeks het uit- of afstel van de voorwaardelijk invrijheidstelling vordert?
Dat zou, zo menen de leden van de CDA-fractie, op zijn minst een groot efficiency
voordeel opleveren.Artikel VIDe leden van de D66-fractie constateren dat het overgangsrecht niet in
het concept wetsvoorstel was opgenomen. Het OM merkt naar aanleiding hiervan
op dat invulling daarvan in overleg met de zittende magistratuur en OM te
doen. Zij vragen de regering hoe is gereageerd door betrokken instanties op
de uitwerking die in het definitieve wetsvoorstel is opgenomen.De voorzitter van de commissie,De Pater-van der MeerAdjunct-griffier van de commissie,Van BemmelXNoot1Samenstelling:Leden: Van de Camp (CDA), De Vries (PvdA), Dittrich (D66), Rouvoet (CU),
De Wit (SP), Albayrak (PvdA), Luchtenveld (VVD), Wilders (Groep Wilders),
Weekers (VVD), De Pater-van der Meer (CDA), voorzitter, Çörüz
(CDA), Verbeet (PvdA), ondervoorzitter, Wolfsen (PvdA), De Vries (CDA), Van
Haersma Buma (CDA), Eerdmans (LPF), Van Vroonhoven-Kok (CDA), Varela (LPF),
Van Fessem (CDA), Straub (PvdA), Nawijn (Groep Nawijn), Visser (VVD), Azough
(GL), Van Egerschot (VVD), Meijer (PvdA), Vacature (algemeen), Vacature (algemeen)
en Vacature (SP).Plv. leden: Jonker (CDA), Dijsselbloem (PvdA), Lambrechts (D66), Van der
Staaij (SGP), Van Velzen (SP), Tjon-A-Ten (PvdA), Van Baalen (VVD), Blok (VVD),
Vacature (algemeen), Aasted Madsen-van Stiphout (CDA), Jager (CDA), Van Heteren
(PvdA), Arib (PvdA), Buijs (CDA), Sterk (CDA), Kraneveldt (LPF), Joldersma
(CDA), Van As (LPF), Ormel (CDA), Van Dijken (PvdA), Van Schijndel (VVD),
Karimi (GL), Örgü (VVD), Kalsbeek (PvdA), Halsema (GL), Timmer (PvdA)
en Vergeer (SP).XNoot1M. T. A. B. Laemers e.a. Evaluatie Penitentiaire Beginselenwet
en Penitentiaire Maatregel, ITS Nijmegen 2001, p. 109. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30513-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl