Voortgangsrapportage Wetenschapsbeleid; Verslag algemeen overleg over wetenschaps- en technologiebeleid
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25608, nr. 19

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

12-01-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

25608 nr. 19

14-12-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de regeringNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25608Toon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 25615Toon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 43 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 608Voortgangsrapportage wetenschapsbeleid25 615Hoger Onderwijs en Onderzoek Plan 1998nr. 19VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 14 december 1998De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen1 heeft op 3 december 1998 overleg gevoerd met minister Hermans
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen over:– de brief van de minister van OCW d.d. 10 april 1998
betreffende vraag van de Tweede Kamer tijdens het AO voortgangsrapportage
wetenschapsbeleid (25 608, nr. 11);– de brief van de minister van OCW d.d. 21 april 1998
betreffende strategisch plan TNO 1999–2002 en het kabinetsstandpunt
daarover (25 608, nr. 12);– de brief van de minister van OCW d.d. 29 mei 1998 betreffende
reactie AWT-advies over de grote technologische instituten (GTI's) (OCW-98-502);– de brief van de minister van OCW d.d. 9 juni 1998 betreffende
kabinetsstandpunt bij «Alpha-gamma-advies» (25 615, nr. 24);– de brief van de staatssecretaris van OCW d.d. 17 juni
betreffende W&T-indicatorenrapport (OCW-98-573);– de brief van de minister van OCW d.d. 22 juni 1998 inzake
kabinetsstandpunt over de evaluatie van het platform wetenschap en ethiek
(25 608, nr. 14);– de brief van de minister van OCW d.d. 14 september 1998
betreffende werkprogramma AWT (Adviesraad wetenschap en technologie) en het
TOF-overzicht (totale onderzoek financiering 1999) (OCW-98-729);– de brief van de minister van OCW d.d. 17 september 1998
betreffende «Financiële schema's» 1999–2003 (OCW-98-760);– de brief van de minister van OCW d.d. 3 november 1998
inzake samenwerkingsverband internationaal Landbouwuniversiteit Wageningen
(SAIL) (OCW-98-849).Van het gevoerde overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Hamer (PvdA) bracht naar voren dat het wetenschappelijk
onderzoek een belangrijk onderdeel is van de kennisinfrastructuur. Het wetenschapsbeleid
mag niet ondergesneeuwd raken. Burgers dienen met behulp van wetenschap
en technologie inzicht in de leefomgeving te ontwikkelen. Her-, om- en bijscholing
zijn noodzakelijke complementen van het wetenschaps- en technologiebeleid.Met betrekking tot de maatschappelijke relevantie en de kwaliteit van
wetenschap en technologie moet er naar nieuwe verbindingen tussen en concentratie
van instituten gestreefd worden, zoals clustervorming van onderzoekscentra
op topniveau in nauwe samenwerking met externe partijen. Aandachtspunten hierbij
zijn een aanmerkelijke heroriëntatie, een inhoudelijke vernieuwing en
een sterke uitstraling op de regionale economie.De hoge kwaliteit maakt het Nederlands onderzoeksbestel aantrekkelijk.
Er zijn vele mogelijkheden om kennisproductie in andere landen af te tappen.
Het citaatniveau van het Nederlands wetenschappelijk onderzoek blijkt zeer
hoog te zijn, namelijk circa 20% boven het mondiale gemiddelde. Het streven
moet erop gericht zijn dit nog verder te verhogen.De voortschrijdende internationalisering leidt tot een optimale toegang
tot kennisbronnen, zowel Europees als mondiaal. In 1995 en 1996 was Nederland
goed voor 1,9% van de mondiale onderzoeksartikelen in wetenschappelijke tijdschriften.
Dit hoge percentage was vooral het resultaat van coproducties met wetenschappers
van andere landen. De internationale samenwerking moet verder worden uitgebouwd,
ook bilateraal.Wil de minister nagaan op welke wijze het Nederlands bedrijfsleven meer
betrokken kan worden bij economische toepassing van wetenschap en technologie?
Kan de wisselwerking tussen kennis en economie versterkt worden? Zijn de ICES-middelen
in dit kader goed besteed? Hoe wordt op dit gebied de vinger aan de pols gehouden?Op welke wijze denkt de minister de doelstellingen van de overhevelingsoperatie
te realiseren? Welke garanties heeft hij daarvoor? Op welke termijn wordt
de Kamer van de resultaten van het overleg met VSNU en NWO op de hoogte gebracht?
Ziet de minister mogelijkheden voor versterking van de tweede geldstroom in
de toekomst? Nederland kan zijn mogelijkheden vergroten via samenwerking en taakverdeling
in Beneluxverband. Zijn er voorstellen ontwikkeld om de hiervoor beschikbare
EG-middelen aan te vragen?De nota Kennis in beweging heeft het ingrijpende vernieuwingsproces bij
TNO heeft een belangrijke impuls gegeven. Het overschakelen op meer vraaggerichte
sturing heeft veel succes. Ziet de minister mogelijkheden voor TNO om zich
meer op maatschappelijk relevant onderzoek te richten? Op welke manier wil
de minister invulling geven aan de randvoorwaarde dat winst moet worden gebruikt
voor investeringen in kennis en onderzoek? Welke gevolgen heeft het traject
«markt en overheid» voor TNO? Wat is de betekenis van de waarschuwing
die in het kabinetsstandpunt is opgenomen?Hoe wil de minister de synergie en de doelmatigheid binnen de kennisinfrastructuur
bevorderen? Heeft TNO al meer inzicht gegeven in de realisatie van de ambities
op het terrein van ICT? Mevrouw Hamers onderschreef met nadruk de doelstelling
van TNO om het midden- en kleinbedrijf extra te ondersteunen.In het AWT-rapport over de GTI's wordt onderscheid gemaakt tussen marktgerichte
en taakgerichte organisaties. De vorige minister wees dat af. Hoe denkt de
huidige bewindsman daarover?De AWT meent dat universiteiten te weinig aandacht hebben voor de bevordering
van alpha- en gammakennis in de bètasectoren. Het kabinet meent dat
de AWT onvoldoende op de hoogte is van de ontwikkelingen. Kan de minister
dit toelichten?Tot slot merkte mevrouw Hamers op, dat haar fractie in principe steun
geeft aan een reddingsplan voor NewMetropolis. De heer Cherribi (VVD) wees erop dat de minister bekend staat
als iemand die weet te luisteren en rust in de organisatie brengt. Aan beide
kwaliteiten is behoefte. Na acht jaar wetenschapsbeleid is duidelijk dat reorganisatie
roest en dat reorganisatie om de reorganisatie dubbel roest. De rigoureuze
voorstellen van de vorige kabinetsperiode kwamen neer op roofbouw. Het heen
en weer schuiven van gelden dreigde uit te lopen op een aantasting van de
infrastructuur.De nieuwe minister heeft de overheveling van 500 mln. van de universiteiten
naar NWO terecht teruggedraaid. Hierdoor zijn de universiteiten in staat,
de bezuinigingsoperatie van 300 mln. uit te voeren. Een onbedoeld neveneffect
is dat Economische Zaken niet meer gebonden is aan de matchingstoezegging
van 40 mln. ten behoeve van technische wetenschappen. Komt het ministerie
van EZ wel over de brug met zijn aandeel in de stimulering van het wetenschapsbudget
van 15 mln.?Het probleem van de aansturing van onderzoeksselectie en van besteding
van de middelen is nog steeds onopgelost. Op welke wijze wil de minister de
relatie tussen VSNU, KNAW, NWO en COS ontwikkelen dan wel herontwikkelen?
Is de minister bereid, in het HOOP/Wetenschapsbudget 2000 een standpunt over
de aansturing van de onderzoeksmiddelen op te nemen?De heer Cherribi had geen behoefte meer aan een nieuwe NWO-wet. Het gaat
veeleer om een aantal praktische aanpassingen, zoals de vervanging van de
periodieke aanvraagtermijnen door flexibele termijnen om het reactievermogen
van NWO te vergroten.Kan de regie over de ICES-gelden versterkt worden teneinde synergie en
efficiency te bevorderen? Terecht zijn de middelen voor het MKB-onderzoek
in het vijfde kaderprogramma verdubbeld. Het is tijd dat wordt nagedacht over
de prioriteiten van het zesde kaderprogramma. Onderzoek naar de maatschappelijke
gevolgen van de vergrijzing kan zo'n prioriteit zijn.De Nederlandse R&D-uitgaven zijn ten opzichte van 1996 verder gestagneerd
door het achterblijven van investeringen van het bedrijfsleven. Voor handhaving
van het toenmalige investeringsniveau is in 1999 2 mld. extra vereist. Wil
de minister dit bij het bedrijfsleven aan de orde stellen? Of past deze krimp
in het streven naar een beperkter maar hoger gekwalificeerd onderzoek, het
zogenaamde toponderzoek?Is de minister bereid samen met zijn collega van Landbouw een oplossing
te zoeken voor de plantentuin in Hilversum?Hebben de GTI's een overheids- of een marktmissie? In ieder geval mag
er geen gesubsidieerde competitie ontstaan.Door NewMetropolis kunnen komende generaties al op jonge leeftijd in aanraking
komen met de wonderen van wetenschap en vernuft. Popularisering loont, maar
is moeilijk. Nederland blameert zich als NewMetropolis de deuren moet sluiten.
In samenwerking met EZ, OCW, de gemeente Amsterdam en liefst ook de EU moet
er een reddingsplan worden opgesteld. Een reddingsoperatie is echter alleen
zinvol als er een sluitende begroting wordt opgesteld. De heer Cherribi kondigde
aan met de collega's van PvdA, CDA en D66 een amendement terzake te zullen
indienen.Mevrouw Van der Hoeven (CDA) wees erop dat Nederland weer minder
uitgeeft aan wetenschaps- en technologiebeleid. In 1999 is dit gedaald tot
2% BBP. Uit het TOF-overzicht blijkt dat ook de overheidsuitgaven op dit terrein
stagneren. De budgetten van diverse ministeries lijken wel hoger, maar dit
betreft vooral optische bijstellingen. De stijging bij LNV wordt veroorzaakt
door het BTW-plichtig worden van dit ministerie en de stijging bij OCW is
het gevolg van een opwaartse aanpassing van de R&D-coëfficiënten
met als doel, de cijfers in overeenstemming te brengen met de realisatiecijfers
die jaarlijks worden gepubliceerd. Daarnaast geldt ook de arbeidsproductiviteitskorting
voor het wetenschapsbeleid. Dit alles leidt tot minder geld, dus
tot minder onderzoek. De ICES-gelden zijn bestemd voor kortlopende projecten
en kunnen niet ingezet worden voor het meer tijd kostende fundamenteel onderzoek.
Wat is de visie van de minister op het wetenschapsbeleid? Welke criteria hanteert
hij daarbij? Wat bedoelt de minister met zijn voornemen om de tweede geldstroom
te versterken door meer onderzoeksmiddelen in competitie te brengen. Wijkt
het beleid op dit punt af van dat van zijn voorganger?Kennisontwikkeling door nieuw onderzoek krijgt minder prioriteit ten gunste
van toegepast onderzoek. De korting bij de universiteiten is op het onderwijs
gericht en niet op het onderzoek, maar dit wordt er wel door geraakt. De toename
van het aantal studenten en het vervallen van het fonds Kwaliteit en studeerbaarheid
leiden tot bijstellingen in de onderzoekspoot.Hoe wil de minister de kwaliteit bevorderen? De visitaties worden niet
verbeterd en er komt niet meer ruimte voor nieuwe ontwikkelingen. NWO en de
tweede geldstroom worden niet versterkt. Moet er kennis «gekocht»
worden of moet er sprake zijn van kennisontwikkeling op hoog niveau? Nederland
moet in onderzoeksprogramma's meedoen om iets te bieden te hebben.Hoe moeten de beschikbare onderzoeksbudgetten bij de departementen beter
gericht worden op fundamenteel strategisch onderzoek? De AWT komt tot de conclusie
dat bij de alpha- en gammawetenschappen het probleem niet ligt bij de kennisproductie,
maar bij het gebruikmaken van de kennis. Op welke wijze kan dit opgelost worden?Het werkprogramma van het Rathenau-instituut is goed, maar de minister
ziet graag een nadere precisering van de activiteiten en de doelstellingen.
Wordt de Kamer van de ontwikkelingen op de hoogte gehouden? Overigens lijkt
het programma inzake parlementair technology assessment ook voor de Kamer
zeer interessant.De minister wil zelf een agenda voor de verkenningen op het terrein van
wetenschap en technologie laten opstellen. Hoe verhoudt deze wens zich tot
het huidige verkenningenproces dat in het jaar 2001 uit moet monden in een
advies inzake prioriteiten en posteriteiten? Wil de minister in de zomer van
1999 de Kamer zijn visie op het wetenschapsbeleid voorleggen? Kan vooruitlopend
daarop een korte tussenrapportage worden uitgebracht, waarin wordt aangegeven
op welke onderdelen het beleid afwijkt van dat van de voorganger van de minister?Er zijn inmiddels zes toponderzoeksscholen van start gegaan. Wordt dit
beleid gecontinueerd en komt er een tweede tranche? Is er in de tweede tranche
ruimte voor kleinere onderzoeksscholen, zodat ook de alpha- en gammarichtingen
meer mogelijkheden krijgen? De schaal mag geen doorslaggevend criterium zijn.
Dit geldt ook voor de technologische topinstituten.Een nieuwe NWO-wet is niet nodig. Aanpassing is wellicht nodig. Eerst
moet duidelijk worden in hoeverre de aanbevelingen uit het rapport-Rinnooy
Kan uitgevoerd kunnen worden. Wil de minister een en ander in een brief aan
de Kamer verduidelijken?Mevrouw Van der Hoeven wees op de noodzaak van samenwerking in Beneluxverband
bij wetenschappelijk onderzoek en R&D. Kan de samenwerking tussen de universiteiten
van Maastricht, Diepenbeek en Luik met de daartoe beschikbare EG-middelen
gefacilieerd en gestructureerd worden?Onderschrijft de minister de stelling dat het TNO-onderzoek naar maatschappelijke
veiligheid goed aansluit bij de nota Wetenschap en politie? Ter overbrugging
van de kloof tussen wetenschap, technologie en samenleving dienen de sciencecentra
verder ontwikkeld te worden. Het is goed dat er ook regionale, kleinschalige
centra zijn, zoals sterrenwachten en musea. Ten aanzien van de GTI's moet eerst nagegaan worden of de nieuwe ZBO-wetgeving
wellicht mogelijkheden biedt voordat eventueel de aanbevelingen uit het rapport-Cohen
worden gevolgd.Tot slot sprak mevrouw Van der Hoeven steun uit voor een reddingsplan
voor NewMetropolis.Mevrouw Lambrechts (D66) vroeg zich af of de minister nieuwe
verkenningen laat uitvoeren of dat hij voortbouwt op de rapportages uit 1996
en 1997. Eens in de vier jaar wordt het wetenschapsbudget vastgesteld. Om
de voortgang te kunnen controleren, is het goed, de Kamer jaarlijks een tussenrapportage
te doen toekomen. De cijfers van de investeringen in R&D blijken verschillend
geïnterpreteerd te worden. De teruggang van 2,12% BBP in 1986 naar 2%
nu is op zichzelf niet verontrustend, want in dezelfde periode is het onderwijsbudget
van 8% teruggelopen tot 5,4%. Overigens geven de cijfers een vertekend beeld,
want de onderzoekscomponent in de eerstelijnsbekostiging en de fiscale maatregelen
worden vaak niet meegerekend. Is het mogelijk een «geschoond»
overzicht van de R&D-investeringen te geven?De ICES-middelen bieden gelukkig wat extra ruimte. Welke rol spelen de
GTI's daarbij? Kunnen toekenning en uitvoering van de projecten door een onafhankelijke
instantie beoordeeld worden? Is het weglekken van R&D-uitgaven naar het
buitenland te voorkomen en, zo ja, op welke wijze? Wat is de taak van de GTI's
in dezen?In de praktijk blijkt er een zekere animositeit te zijn tussen onderzoek
en onderwijs. Optisch is het wel goed geregeld, omdat de eerste geldstroom
ook een budget voor onderzoek bevat. Projecten worden beoordeeld op het aantal
publicaties, citaten, octrooien en dergelijke. De fractie van D66 vraagt de
minister te bekijken of het niet mogelijk is wetenschappers en projectaanvragen
ook te beoordelen op hun bijdrage aan het doorgeven van kennis aan het onderwijs.
De relatie wetenschap/Economisch Zaken krijgt goed gestalte door de ontwikkeling
van de technocentra, de technobedrijfjes.De trend is om veel aandacht te geven aan kortdurend onderzoek. De politiek,
maar ook het bedrijfsleven willen snel resultaat zien. De vorige minister
heeft de nadruk gelegd op de maatschappelijke relevantie. Vallen er als gevolg
hiervan geen gaten in het onderzoeksveld?Mevrouw Lambrechts stemde in met het terugdraaien van de overheveling
van universiteiten naar NWO. Het is echter wel de bedoeling dat dit geld wordt
ingezet in het kader van onderzoek. In de toekomst zullen meer middelen in
competitie moeten worden verworven. Daarop gelet, moet nu al nagedacht worden
over mogelijkheden om de tweede geldstroom te versterken. Een dergelijke systematiek
dwingt betrokkenen, duidelijkheid te geven over werkwijze en doel. Er dient
ruimte te zijn voor maatschappelijk relevant, maar ook voor fundamenteel onderzoek.
In andere landen heeft men goede ervaringen opgedaan met deze werkwijze.De hoorzitting heeft duidelijk gemaakt dat er ten aanzien van de toponderzoeksscholen
een zorgvuldige procedure wordt gevolgd. De minister heeft terecht toegezegd
te bezien of alpha- en gammaonderzoek meer ruimte moet krijgen. Randvoorwaarde
blijft uiteraard dat het toponderzoek moet zijn. De meerwaarde ten opzichte
van gewone onderzoeksscholen moet duidelijk aangetoond worden. Is overigens
altijd een brede opzet noodzakelijk?Is er sprake van een zodanige verslechtering van het onderzoeksklimaat
in Nederland dat de beste onderzoekers wegtrekken en, zo ja, wat kan daaraan
gedaan worden?Ook mevrouw Lambrechts steunde het idee van een eenmalige bijdrage om
NewMetropolis te redden. Zij vroeg om een soortgelijke reddingsoperatie voor
Pinetum Blijdenstein, samen met LNV en VROM, vanwege het grote belang voor
de biodiversiteit in Nederland van deze tuin. Mevrouw Lambrechts sloot af met de opmerking dat er een impuls gegeven
moet worden aan de internationalisering van het onderzoek.De heer Rabbae (GroenLinks) sloot zich aan bij de opmerkingen
over NewMetropolis en Pinetum Blijdenstein.Wetenschappelijk onderzoek krijgt steeds meer te maken met marktontwikkelingen.
De tijden zijn veranderd. Niemand kijkt er meer van op als de universiteit
van Amsterdam onderzoek voor Defensie verricht. Voorkomen moet worden dat
universiteiten zich door een te krappe financiering te veel richten op het
bedrijfsleven. Marktwerking is niet vies, maar er is wel een grens aan. Toegepast
onderzoek is goed, maar het is bepaald ongewenst dat dit dient om werkzaamheden
van een bedrijf te legitimeren.Er moet sprake zijn van een evenwicht tussen fundamenteel en toegepast
onderzoek. Er kan een vruchtbare wisselwerking tussen bedrijfsleven en universiteit
ontstaan, maar men moet oppassen voor schadelijke neveneffecten. In de VS
is er een goede samenwerking tussen bedrijfsleven, overheid en universiteiten.
Echter, een conjuncturele terugslag heeft dan ook gevolgen voor de budgetten.
De overheid hoeft niet alle gaten te dichten, maar de onderzoeksinfrastructuur
binnen de universiteiten moet wel in stand blijven. In Nederland zijn de meeste
Nobelprijzen gewonnen toen het onderzoek nog «vrij» was.Minister Ritzen legde vooral de nadruk op topuniversiteiten, toponderzoeksscholen,
toponderzoek en toponderzoekers. Wellicht ontstaat er onder zijn opvolger
meer ruimte voor de basis. Toponderzoekers zijn de krenten uit de pap. Hoe
breder de opleidingen – dus hoe meer pap – des te groter is de
kans op goede krenten. Voor de ontwikkeling van de talenten is het van belang
dat ook het onderzoek onder topniveau ruimte krijgt.Minister Hermans heeft aangegeven, de doelstellingen van zijn voorganger
over te willen nemen. Geldt dit ook voor het benadrukken van de maatschappelijke
relevantie van het onderzoek? De sociale wetenschappen kunnen een positieve
bijdrage leveren aan de oplossing van maatschappelijke vraagstukken. Bij de
bètawetenschappen ligt aansturing vanuit een oogpunt van maatschappelijke
relevantie veel minder voor de hand.Er zijn nu zes onderzoeksscholen. De heer Rabbae onderschreef in dit opzicht
het principe «klein maar fijn». De selectieprocedure was echter
onvoldoende transparant. Ook stond men nogal onder tijdsdruk. Het is van belang
dat er in de toekomst zorgvuldiger wordt geopereerd. Ook niet-bètaopleidingen
moeten aandacht krijgen. Het antwoord van de regeringDe minister merkte op dat hij vier maanden na zijn aantreden
noodgedwongen moet volstaan met het schetsen van de algemene lijnen van het
wetenschapsbeleid. Volgend jaar zal in het kader van het wetenschapsbudget
een fundamentele discussie gevoerd kunnen worden over het beleid in de komende
vier jaar. De minister was de Kamer er erkentelijk voor, dat zij haar gedachten
over een aantal ontwikkelingen op tafel heeft gelegd.De betekenis van kennis voor de samenleving neemt met de dag toe. OCW
heeft bepaald niet het patent op kennis. Op het gebied van de kennisinfrastructuur
speelt de overheid een rol naast andere instituties en organisaties. De minister
was zeer blij met de liberale opvatting van de fractie van GroenLinks terzake.
De overheid moet uitermate terughoudend zijn op het punt van de aansturing
van het publieke onderzoek. Dit onderzoek is alleen mogelijk op grond van
een bottom-upbenadering gesteund door een breed draagvlak onder de betrokkenen.
De overheid kan wel accenten plaatsen ten aanzien van het fundamenteel onderzoek. De rol van de overheid moet worden gekenmerkt door een goede balans
tussen stimulerend optreden en het vrij laten van de universiteiten.De overheveling is teruggedraaid omdat zij, bovenop de bezuinigingen van
300 mln., tot een te grote aanslag op de universiteiten leidde. Het moet mogelijk
zijn om in een meer afstemmend dan bepalend overleg met VSNU, NWO, KNAW en
COS een goede verdeling van de middelen te bereiken. Met het oog hierop moeten
de afspraken over de tweede geldstroom en over de verhouding tussen fundamenteel
en toegepast onderzoek de komende maanden verder geconcretiseerd worden. Het
komend voorjaar moet een en ander zijn afgerond. In mei 1999 zal hierover
aan de Kamer gerapporteerd worden. Dit betekent dat de gevraagde tussenbalans
eigenlijk overbodig is. Het is duidelijk dat deze afspraken consequenties
zullen hebben voor het HOOP dat in september van dat jaar wordt uitgebracht.De minister bracht naar voren dat het huidige budget uitgangspunt is.
Hij was uiteraard bereid na te gaan of er extra middelen beschikbaar kunnen
komen, maar de kans daarop is klein. Mocht dit toch lukken, dan heeft het
HBO de hoogste prioriteit en daarna komt het WO. De discussie over de hoogte
van het budget is zeker boeiend, maar de vraag wat ermee wordt gedaan, is
veel interessanter.Met ICES-middelen wordt ook geïnvesteerd in de kennisinfrastructuur.
Het gaat in eerste instantie om toegepast onderzoek, maar dit zal een uitstraling
hebben op het fundamenteel onderzoek. Dit laat natuurlijk onverlet dat er
apart aandacht moet zijn voor deze laatste categorie.De minister wees erop dat hij vaker heeft gezegd, waardering te hebben
voor het beleid van zijn voorganger en dat geldt ook voor de doelstellingen
in verband met de overheveling. De criteria kwaliteit, samenwerking, maatschappelijke
relevantie en versterking van de internationale positie gelden nog steeds.
Alleen op het punt van de methodiek is er een verschil van mening.De minister had waardering voor de opmerking van de heer Rabbae over de
krenten in de pap, maar constateerde tevens dat toponderzoeksscholen bijdragen
aan de versterking van de positie van Nederland. Zij zijn ook van belang om
het weglekken van kennis naar het buitenland tegen te gaan. In de tweede tranche
zal er aandacht zijn voor de alpha- en gammawetenschappen.Eens in de vier jaar wordt het wetenschapsbudget vastgesteld. Jaarlijks
zal er een voortgangsrapportage worden uitgebracht. Als ieder jaar de keuzes
op hoofdlijnen wordt bevestigd dan wel bijgesteld, krijgt het wetenschapsbeleid
ook de aandacht die het verdient.De minister zegde toe met minister Jorritsma in overleg te treden over
de rol van de private partijen in de R&D-investeringen. De uitgaven op
dat terrein dienen zo nauwkeurig mogelijk in beeld te worden gebracht. Politieke
keuzes hebben soms ook consequenties. Wanneer bepaald onderzoek om ethische
redenen wordt afgewezen, zullen de desbetreffende onderzoekers verhuizen naar
gebieden waar dit onderzoek wel mogelijk is. Het vorige kabinet heeft getracht,
de inspanningen op het gebied van R&D van het bedrijfsleven te verhogen.
Er is de laatste jaren een zeker groei te constateren, maar BNP is nog veel
sterker gegroeid. Bij kleinere bedrijven en in de dienstensector nemen de
uitgaven ten behoeve van R&D sterker toe dan in andere sectoren. De Kamer
zal nader geïnformeerd worden over de sectoren waarin geïnvesteerd
wordt, over de aard van het onderzoek en over de stand van zaken ten opzichte
van het buitenland.In het kabinetsstandpunt inzake het strategisch plan 1999–2002 van
TNO is aangegeven dat er sprake is van een hoog ambitieniveau. Via jaarverslagen
en middellangetermijnplanningen zal gerapporteerd worden over voortgang en
eventuele bijsturingen. De minister wees erop dat de raad van toezicht in
eerste instantie verantwoordelijk is voor controle op de uitvoering. De overheid
is als waarnemer in deze raad vertegenwoordigd. Maatschappelijke veiligheid is één van de veertien kernterreinen
van TNO. Een en ander dient vooral via basis- en doelfinanciering bekostigd
te worden. Er is geen extra geld voor beschikbaar gesteld. Het is zeer lastig
om publieke en private taken van TNO te scheiden. Het is een sterk hybride
organisatie. De TNO-activiteiten die voor de markt worden uitgevoerd, hebben
ook een publiek aspect. In het rapport-Cohen over markt en overheid wordt
de kennisinfrastructuur uitgezonderd van de aanbevelingen. In het kader van
het HOOP zal gesproken worden over de positie van de universiteiten in dit
spanningsveld. In principe geldt de uitzondering voor de gehele kennisinfrastructuur,
dus ook voor de universiteiten.De plantentuin te Hilversum levert geen substantiële bijdrage aan
de biodiversiteit in Nederland. Zij voegt niets toe aan hetgeen andere instellingen
op dit terrein te bieden hebben. Er wordt dan ook niet overwogen hieraan steun
te geven.Ten aanzien van NewMetropolis moet eerst een sluitend businessplan op
tafel komen voordat over eventuele subsidie gesproken kan worden. Als er duidelijk
sprake is van een deugdelijke commerciële exploitatie, kan bezien worden
of samen met EZ een bijdrage voor de overbruggingsperiode kan worden verleend.
Iedere gulden die daaraan wordt uitgegeven, gaat echter ten koste van de eerder
aangegeven prioriteiten. In dat licht bezien, behoort een bijdrage van 10
mln. à 15 mln. zeker niet tot de mogelijkheden.De minister sloot zijn beantwoording in eerste termijn af met de mededeling
dat de vragen waaraan hij niet was toegekomen, schriftelijk zullen worden
beantwoord. Nadere gedachtewisselingMevrouw Hamer (PvdA) constateerde dat de minister nog geen
alternatief voor de overhevelingsoperatie heeft gepresenteerd. Zij nam aan
dat de Kamer daarover in mei ook duidelijkheid zal krijgen.Het is de bedoeling dat de resultaten van het TNO-onderzoek inzake maatschappelijke
veiligheid ten goede komen aan de desbetreffende sectoren. In de kabinetsreactie
op het strategisch plan is een aantal randvoorwaarden opgenomen, bijvoorbeeld
controle op de wijze waarop de winst wordt besteed. Hiermee kan niet alleen
de raad van toezicht worden belast. Wil de minister de Kamer een brief sturen
waarin hij deze randvoorwaarden nader uitwerkt?De heer Cherribi (VVD) wees erop dat in het aangekondigde amendement
wordt voorgesteld, NewMetropolis voor drie jaar met 2,5 mln. te steunen. Hierbij
moet uiteraard aan alle genoemde voorwaarden voldaan zijn. Een en ander dient
gestalte te krijgen in overleg met EZ en de gemeente Amsterdam.Mevrouw Van der Hoeven (CDA) bracht naar voren dat de Kamer
alleen kan beoordelen of amendering nodig is als de minister uiterlijk de
laatste week voor het kerstreces een voorstel over NewMetropolis doet, namelijk
voordat er over de begroting is gestemd.De manier waarop minister Hermans zijn werk is begonnen, deed mevrouw
Van der Hoeven sterk denken aan de werkwijze van ex-minister Wijers. Deze
laatste is er uiteindelijk in geslaagd meer geld voor zijn beleid te verwerven
en wellicht lukt dat minister Hermans ook.Mevrouw Van der Hoeven herinnerde aan haar vragen over het veertiende
kennisgebied en het NWO-project. Zij kwam ook terug op haar pleidooi voor
samenwerking tussen de universiteiten van Maastricht, Diepenbeek en Luik.Tot slot kondigde mevrouw Van der Hoeven een amendement aan terzake van
Pinetum Blijdenstein. Mevrouw Lambrechts (D66) kreeg graag nadere informatie over
de positie van de wetenschappers en over de relatie tussen wetenschap en onderwijs.
Er wordt gekozen om via de universiteiten te werken. In dit verband kan de
eis worden gesteld om wetenschappelijke bevindingen zo snel mogelijk door
te geven aan het onderwijs. Kan hieraan in de toegezegde rapportage aandacht
worden besteed?Voor NewMetropolis moet een oplossing gevonden worden. Mevrouw Lambrechts
betreurde het dat er ten aanzien van de plantentuin in Hilversum verwachtingen
zijn gewekt. Als er werkelijk geen sprake is van een substantiële bijdrage
aan de biodiversiteit had dit ook twee jaar geleden gemeld kunnen worden.
Klaarblijkelijk is de zaak minder simpel dan de minister doet voorkomen.De heer Rabbae (GroenLinks) juichte het toe dat de minister
jaarlijks zal rapporteren over het wetenschapsbeleid. Hierdoor wordt duidelijk
dat naast het onderwijs ook het onderzoek een belangrijk item is.De heer Rabbae sprak zijn steun uit voor het aangekondigde amendement
inzake de plantentuin.Staat de minister nog steeds op het standpunt dat de positie van de AIO's
en OIO's een zaak van de universiteiten is?Kennis is belangrijk voor Nederland. Hoe staat de minister tegenover het
idee van de vestiging van hoogwaardig technologische bedrijven rondom de universiteiten
naar analogie van silicon valley?De minister bracht naar voren dat hij in die zin een andere
methodiek hanteert dan zijn voorganger dat hij kiest voor overleg in plaats
van voor het opleggen van een overheveling.Voorwaarden voor steun aan NewMetropolis zijn een goed bussinesplan en
een exploitant die bereid is dat uit te voeren. De hoogte van het bedrag mag
ook niet zodanig zijn dat andere prioriteiten in het gedrang komen. De minister
kon met het oog op de onderhandelingen niet zeggen op welke termijn een beslissing
verwacht kan worden. Bij de opzet van het instituut heeft OCW er trouwens
al 9 mln. in geïnvesteerd. In principe was de minister bereid de Kamer
op dit punt te volgen.Uit het rapport van de KNAW blijkt niet dat de plantentuin in Hilversum
van zodanige waarde is voor de wetenschap dat geen steun nodig is. De staatssecretaris
van LNV heeft ook al aangegeven dat er onvoldoende aanleiding is voor subsidiëring.Er worden in toenemende mate technologische projecten door universiteiten
ondersteund. Met de ICES-middelen wordt daarop ingespeeld. Deze ontwikkelingen
moeten zeker gesteund worden. De kennisinfrastructuur moet regionaal gespreid
zijn. Er moet een duidelijk relatie zijn tussen de regio en de instellingen
voor hoger onderwijs, maar dat geldt ook voor het voortgezet onderwijs en
het basisonderwijs.De minister was bereid het samenwerkingsverband tussen de universiteiten
van Maastricht, Diepenbeek en Luik te steunen, maar de instellingen moeten
zelf het initiatief nemen. Voorwaarde is wel dat het kwaliteitsniveau gewaarborgd
is. De voorzitter van de commissie,RehwinkelDe waarnemend griffier van de commissie,Teunissen XNoot1Samenstelling: Leden: Schutte (GPV), Van der Vlies (SGP), Van de Camp
(CDA), Reitsma (CDA), Van der Hoeven (CDA), voorzitter, Rabbae (GroenLinks),
Lambrechts (D66), Dittrich (D66), Cornielje (VVD), De Vries (VVD), Dijksma
(PvdA), Van Zuijlen (PvdA), Cherribi (VVD), Rehwinkel (PvdA), ondervoorzitter,
Belinfante (PvdA), Kortram (PvdA), Ross-van Dorp (CDA), Hamer (PvdA), Nicolaï
(VVD), Van Bommel (SP), Barth (PvdA), Remak (VVD), Halsema (GroenLinks), Örgü
(VVD) en Wijn (CDA).Plv. leden: Stellingwerf (RPF), Schimmel (D66), Mosterd (CDA),
Visser-van Doorn (CDA), Atsma (CDA), Harrewijn (GroenLinks), Bakker (D66),
Ravestein (D66), E. Meijer (VVD), Passtoors (VVD), Valk (PvdA), De Cloe (PvdA),
Udo (VVD), Van der Hoek (PvdA), Gortzak (PvdA), Middel (PvdA), Schreijer-Pierik
(CDA), Spoelman (PvdA), Brood (VVD), Poppe (SP), Arib (PvdA), Blok (VVD),
Vendrik (GroenLinks), Rijpstra (VVD) en Verhagen (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25608-19.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl