Vaststelling van de begrotingsstaat van Koninkrijksrelaties (IV) voor het jaar 2010; Verslag houdende een lijst van vragen en antwoorden
Staten-Generaal — Kamerstuk Verslag houdende een lijst van vragen en antwoorden
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST137474
 2009-2010
 
 32 123 IV
 Vaststelling van de begrotingsstaat van Koninkrijksrelaties (IV) voor
het jaar 2010
 
 
 
 
 Nr. 
 3
 VERSLAG HOUDENDE EEN LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
 Vastgesteld 23 november 2009
 De vaste commissie voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken belast met het voorbereidende onderzoek van dit voorstel
van wet, heeft de eer verslag uit te brengen in de vorm van een lijst van
vragen met de daarop gegeven antwoorden.
 De op 12 november 2009 voorgelegde vragen zijn, bij brief van 18 november
2009, beantwoord door de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
 Met de vaststelling van het verslag acht de commissie de openbare behandeling
van het wetsvoorstel voldoende voorbereid.
 
 De voorzitter van de commissie,
 Van Beek
 De griffier van de commissie,
 De Gier
 
 Vragen en antwoorden inzake de vaststelling van de begrotingsstaat
van Koninkrijksrelaties (IV) voor het jaar 2010
 1
 
 Krijgen in het kader van de «Brooks Tower»
regeling inderdaad 90 000 illegalen op de Nederlandse Antillen een tijdelijke
vergunning? Hoe ziet die regeling er in hoofdlijnen uit? Hoe tijdelijk is «tijdelijk»?
Wat gebeurt er na die tijdelijke vergunning met de illegalen? Wat is het risico
dat als gevolg van deze tijdelijke legalisatie betreffende personen naar Nederland
komen? Welke garanties zijn er dat dit niet gebeurt? Welke waarborgen zijn
er dat in de toekomst wel zal worden opgetreden tegen illegaal verblijf? Hoeveel
geld gaat het generaal-pardon kosten op de Antillen van een groot deel van
de ongeveer 90 000 illegale vreemdelingen en betaalt Nederland daar (indirect)
aan mee? Zo ja, met hoeveel?
 
 
 Het zogenoemde Brooks Tower protocol is op 2 maart 2007 getekend
door de minister van Justitie van het land Nederlandse Antillen en alle Gezaghebbers
van de eilandgebieden. Het akkoord houdt in dat de problematiek van ongedocumenteerde,
illegale vreemdelingen wordt aangepakt. Wanneer de vreemdeling aan de voorwaarden
van de «Brooks Tower regeling» voldoet, kan hij/zij in aanmerking
komen voor een tijdelijke verblijfsvergunning met een geldigheidsduur van één
jaar. In dat jaar kan de vreemdeling een vervolgaanvraag indienen voor een
reguliere vergunning tot tijdelijk verblijf. Daarvoor zullen de gebruikelijke
voorwaarden gelden. De vreemdeling bouwt met de tijdelijke verblijfsvergunning,
die hij heeft verkregen op grond van de Brooks Tower regeling, geen verblijfsrecht
op.
 Hoeveel illegale vreemdelingen er op de BES-eilanden, Sint Maarten en
Curaçao verblijven en in aanmerking zouden kunnen komen voor een tijdelijke
vergunning is mij op dit moment niet bekend. De kans dat vreemdelingen met
een tijdelijke verblijfsvergunning op grond van de regeling kunnen doorreizen
naar Nederland is gering, omdat personen met een verblijfsvergunning van het
land Nederlandse Antillen niet zomaar mogen doorreizen naar Nederland. Vreemdelingen
met een verblijfsvergunning van het land Nederlandse Antillen moeten, net
als iedere andere derdelander, een visumaanvraag of aanvraag voor een machtiging
van voorlopig verblijf indienen voor inreis in Nederland en een verblijfsaanvraag
alhier indienen.
 Ten aanzien van illegale vreemdelingen, die niet in aanmerking komen voor
een vergunning, is het land Nederlandse Antillen voornemens stevig op te treden:
wanneer zij het land niet zelfstandig verlaten, zullen zij worden uitgezet.
Ook ten aanzien van werkgevers die illegalen tewerk blijven stellen zal worden
opgetreden. De toekomstige landen Curaçao en Sint Maarten zijn na de
transitie zelf verantwoordelijk voor het vreemdelingenbeleid en de handhaving
daarvan. Op Bonaire, Saba en Sint Eustatius wordt Nederland daarvoor verantwoordelijk.
Een goed georganiseerde vreemdelingenketen, met een voortvarende afwikkeling
van toelatingsverzoeken en adequaat vreemdelingentoezicht is één
van de prioriteiten die het Ministerie van Justitie zich gesteld heeft ten
aanzien van de BES-eilanden. Via het Plan Veiligheid Nederlandse Antillen
betaalt Nederland deels mee aan de uitvoering van het Brooks Tower protocol.
Brooks Tower maakt deel uit van het PVNA-project Vreemdelingenketen, waarvoor
in zijn geheel Naf 2 miljoen beschikbaar is. Onderdeel van het PVNA-project
Vreemdelingenketen is de opbouw van toelatingsorganisaties op de (ei)landen.
 2
 
 Kan de criminaliteitsbeeldanalyse (CBA) van het land
Aruba (2007 en 2009) en van Curaçao/Bonaire (2008) aan de Kamer worden
aangeboden? Wat is de stand van zaken van de opstelling van een
CBA voor de Bovenwindse Eilanden?
 
 
 De CBA’s zijn opgesteld in opdracht van de Antilliaanse en Arubaanse
Openbaar Ministeries. Deze criminaliteitbeeldanalyses zijn gewoonlijk niet
openbaar. In geval de Kamer inzicht wil hebben in deze analyses kan ik via
de ministers van Justitie van de Nederlandse Antillen en Aruba deze opvragen.
Naar verwachting zal in de loop van 2010 voor de Bovenwindse Eilanden een
CBA worden opgesteld.
 3
 
 Waarom heeft het kabinet besloten om af te zien van
een onderzoek naar corruptie en wantoestanden op Aruba ondanks eerdere toezeggingen?
 
 
 Vanaf begin af aan is sprake geweest van een onafhankelijk wetenschappelijk
onderzoek naar de staat van bestuur van Aruba, waarbij de aandacht zal uitgaan
naar de «checks and balances» en de integriteit van het openbaar
bestuur op Aruba; in het bijzonder gaat het hierbij om rechtshandhavende instellingen.
Van dit onderzoek heeft het kabinet niet afgezien en zal dit ook niet doen!
Naar verwachting zullen Aruba en Nederland op korte termijn gezamenlijk opdracht
tot het onderzoek geven. Het zal geen onderzoek worden naar individuele corruptiezaken.
Dat is een taak van het Openbaar Ministerie van Aruba. Zoals u bekend is,
sturen wij informatie over individuele gevallen altijd door naar het OM.
 4
 
 Wat vindt het kabinet van het advies van de commissie
democratisch deficit om de Nederlanders woonachtig op de Nederlandse Antillen
en Aruba stemrecht toe te kennen tijdens de Nederlandse parlementsverkiezingen?
 
 
 De Commissie Democratisch Deficit heeft onlangs advies uitgebracht aan
het Parlementair Overleg Koninkrijksrelaties (POK). Het POK en de drie parlementen
in het Koninkrijk zijn allereerst aan zet om te reageren op het rapport. Ik
wil vooralsnog volstaan met een verwijzing naar de notitie met mogelijke opties
voor versterking van de democratische legitimatie van het Koninkrijk, die
ik bij brief van 13 december 2007, op verzoek van de vaste commissie
Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken aan de Tweede Kamer heb gezonden.
In die notitie worden enkele kanttekeningen geplaatst bij de optie om kiesrecht
voor de Tweede Kamer te verlenen aan alle Nederlanders in de Nederlandse Antillen
en Aruba. Een van de effecten kan zijn dat Antilliaanse of Arubaanse kandidaten
die erin slagen om een zetel te bemachtigen in de Tweede Kamer niet alleen
meebeslissen over Koninkrijksaangelegenheden maar ook over het bestuur van
het land Nederland. In een enkel geval kan het aanblijven van een bewindspersoon
of zelfs een kabinet afhankelijk worden van een Arubaanse of Antilliaanse
stem in de Tweede Kamer, ook als het een puur Nederlandse kwestie betreft.
 5
 
 Op welke wijze stimuleert het kabinet de uitwisseling
van studenten tussen de Nederlandse Antillen en Nederland? Is het kabinet
bereid om de eventuele verblijfsrechtelijke belemmeringen op te heffen?
 
 
 Studenten uit het land Nederlandse Antillen met de Nederlandse nationaliteit
hebben de mogelijkheid om in Nederland te studeren met Nederlandse studiefinanciering.
 Voor Nederlandse studenten in Nederland die bijvoorbeeld (tijdelijk) aan
de UNA willen gaan studeren gelden dezelfde mogelijkheden op het gebied
van studiefinanciering als voor studenten die vanuit Nederland in het buitenland
gaan studeren.
 Voor studenten uit het land Nederlandse Antillen met een Nederlands paspoort
die in Nederland willen gaan studeren bestaan geen verblijfsrechtelijke belemmeringen.
 Nederlandse studenten uit Nederland die op het land Nederlandse Antillen
willen gaan studeren of stagelopen moeten daarvoor een verblijfsvergunning
aanvragen. Met de Rijkswet personenverkeer zou de Nederlandse regering willen
realiseren dat dergelijke verblijfsrechtelijke belemmeringen binnen het Koninkrijk
voor alle Nederlanders worden opgeheven. Deze rijkswet is nog in een voorbereidend
stadium.
 6
 
 Kan gedetailleerdere informatie verschaft worden over
de institutionele toets die plaats zal vinden in 2009 en 2010 om te bepalen
of Curaçao en Sint Maarten voldoen aan de in 2006 afgesproken criteria
voor het worden van land?
 
 
 In mijn brief van 23 oktober 2009 (TK 31 568, nr. 57) heb ik
uiteengezet wat de stand van zaken is met betrekking tot het staatkundig proces.
Ondermeer gaf ik aan dat het daartoe uitgebreide presidium van de Voorbereidingscommissie-RTC
op dit moment (18 en 19 november op Sint Maarten) beziet hoe de toetsing
van de overheidsapparaten van de toekomstige landen verricht zal worden. De
Politieke Stuurgroep van 30 september 2009 heeft besloten dat de toetsingsopzet
uiterlijk op 1 januari 2010 gereed moet zijn. Zodra de toetsingsopzet
op politiek niveau is vastgesteld, zal ik deze naar de Kamer zenden. De planning
voor een volgende politieke stuurgroep is 9 december.
 7
 
 Waarop is de conclusie gebaseerd: «... zodat
de toekomstige landen Curaçao en Sint Maarten in de loop van dit jaar
klaar zijn om invulling te geven aan de status van land, zoals Aruba dat in
1986 heeft bereikt»? Is Aruba – met name op de terreinen van goed
bestuur, rechtshandhaving en rechtspleging – een lichtend voorbeeld?
 
 
 In de betreffende passage wordt aangeduid dat Curaçao en Sint Maarten
naar verwachting in 2010 dezelfde status zullen krijgen als Aruba kreeg in
1986 als wordt voldaan aan de gemaakte afspraken. Aan deze feitelijke constatering
kunnen geen conclusies worden verbonden inzake een voorbeeldfunctie van Aruba
op de genoemde terreinen.
 8
 
 Welke taken zijn al «in 2009 van het land Nederlandse
Antillen overgeheveld naar de nieuwe landen en Nederland»? Welke taken
zullen in 2010 gefaseerd worden overgedragen?
 
 
 De ontmanteling van het Land Nederlandse Antillen heeft flinke vertraging
opgelopen. Nadat het eerst in de bedoeling lag dat al in juli 2009 taken zouden
worden overgedragen aan Curaçao en Sint Maarten, hebben inmiddels het
land Nederlandse Antillen en deze toekomstige landen afgesproken dat de overdracht
van taken in januari 2010 zal plaatsvinden. Op het gebied van het onderwijs
zijn de taken van het land Nederlandse Antillen reeds overgedragen naar de
eilandgebieden. Deze vertraging wordt met name veroorzaakt door het uitblijven
van de vaststelling van de rechtsposities van de huidige ambtenaren van het
land Nederlandse Antillen. Het ligt nu in de bedoeling dat de ambtenaren die
in januari 2010 nog in dienst van het land Nederlandse Antillen zijn, per
1 januari 2010 ter beschikking worden gesteld aan Curaçao en Sint
Maarten.
 Ook de overdracht van taken naar Nederland door het land Nederlandse Antillen
is flink vertraagd. Niettemin blijft Nederland werken aan de overname van
de taakuitvoering van het land Nederlandse Antillen ten behoeve van de BES-eilanden.
De eerste taken op het gebied van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport zijn in september jl. ten behoeve van Sint Eustatius en Saba overgedragen.
Ook andere departementen zijn bezig de overname van taken van het land Nederlandse
Antillen voor te bereiden.
 9
 
 Welke resultaten kunnen worden gemeld in het kader
van het «steeds zichtbaarder worden» van de gewenste verbeteringen
op sociaal, economisch en bestuurlijk gebied? Waaruit blijken precies de gewenste
verbeteringen op sociaal, economisch en bestuurlijk gebied en daarmee de verbetering
van het welzijn van de bevolking?
 
 
 Met name via de Sociaal Economische Initiatieven worden activiteiten ontplooid
die merkbaar zijn voor de bevolking. Enkele voorbeelden zijn het verbeteren
van ondernemersschap in het MKB en het opgeknapte Little League Ball Park
op Curaçao, het Voorbereidingsbesluit voor het bestemmingsplan en een
verkeersrotonde op Bonaire, en de organisatie van workshops op scholen en
in buurtcentra op Sint Maarten om jongeren te interesseren voor het zelfstandig
ondernemerschap. Ook binnen de samenwerkingsprogramma’s Onderwijs en
Jongeren vinden veel zichtbare activiteiten plaats, bijvoorbeeld voor de jongeren
in de sociale vormingsplicht. De verbeteringen binnen de overheid zijn minder
zichtbaar, maar niet minder belangrijk. Zo dragen de projecten ter versterking
van het financieel management er bijvoorbeeld aan bij dat de eilandsbesturen
beter kunnen sturen en zodoende betere resultaten kunnen boeken op de verschillende
beleidsterreinen. In 2010 zal een aantal grote projecten tot zichtbare verbeteringen
voor de inwoners van de eilanden moeten leiden, zoals het project Stedelijk
Ontwikkelinsgplan Scharloo op Curaçao (o.a. herstel van wegen en aanleg
van riolering en elektriciteit) en de bouw van 70 woningen op Hope Estate
op Sint Maarten. Structurele hervormingen van de eilandelijke economieën
zullen zorgen voor een beter investeringsklimaat en daarmee een positieve
uitwerking hebben op zaken als inkomen en werkgelegenheid. Daarbij valt bijvoorbeeld
te denken aan het activerend maken van de sociale zekerheid, het verbeteren
van het beroepsonderwijs, het hervormen van het fiscale stelsel en het invoeren
van mededingingswetgeving op Curaçao, en op Sint Maarten een review
van het belastingstelsel en een studie naar het pensioenstelsel. 
 10
 
 Wat is de stand van zaken van de «omvangrijke
en grotendeels institutionele toets» die in 2009 is begonnen, in het
kader van het «aantonen niet alleen op papier, maar ook in de praktijk
klaar te zijn om hun verantwoordelijkheden te kunnen nemen»?
 
 
 Zie het antwoord op vraag 6.
 11
 
 In welke mate heeft Bonaire nu al vertraging opgelopen
bij het toewerken naar de status van openbaar lichaam als gevolg van het voornemen
om een referendum te houden over de invulling die is gegeven aan het slotakkoord?
 
 
 De Nederlandse overheid bereidt zich voor op de situatie waarbij op 10 oktober
2010 Nederland in de plaats komt van het land Nederlandse Antillen. Om op
tijd gereed te zijn met die voorbereidingen, is op basis van de
gemaakte afspraken een planning opgesteld. Bij de uitvoering van de plannen
is het uitgangspunt dat de toekomstige openbare lichamen en Nederland gezamenlijk
toewerken naar die nieuwe situatie. Het voornemen om een referendum te houden
hoeft als zodanig niet te leiden tot vertraging. Het bestuur van Bonaire heeft
echter in afwachting van de uitslag van dit referendum de uitvoering van een
deel van de gemaakte afspraken opgeschort. Bonaire heeft nog geen besluit
genomen over de datum waarop het referendum zal worden gehouden. De mate van
vertraging is daar dan mede van afhankelijk. Zoals eerder gemeld, is besloten
om ten aanzien van Bonaire de schuldsanering en het doen van grote investeringen
op te schorten.
 Nederland gaat ondertussen wel door om de afspraken met Saba en Sint Eustatius
in te vullen. Ten opzichte van die eilanden loopt Bonaire vertraging op, maar
Bonaire kan op ieder moment weer instappen in het traject.
 12
 
 Op welke wijze voorkomt het financieel toezicht dat
de eilanden opnieuw wegglijden in onbeheersbare schuldenlast als gevolg van
problemen bij het Algemeen Pensioenfonds Nederlandse Antillen (APNA)?
 
 
 De eilanden zijn nooit weggegleden in een onbeheersbare schuldenlast als
gevolg van problemen bij het APNA. Integendeel, sommige eilanden hadden juist
betalingsachterstanden aan het APNA. De eilanden zijn juist weggegleden in
een onbeheersbare schuldenlast omdat ze structureel meer geld uitgaven dan
er binnen kwam. Om te voorkomen dat dit ook in de toekomst gebeurt, is het
financieel toezicht ingesteld. De BES-eilanden moeten nu een sluitende gewone
dienst op de begroting hebben en Sint Maarten en Curaçao mogen niet
meer lenen dan de rentelastnorm. Het College financieel toezicht ziet daarop
toe.
 13
 
 In welke mate verwacht het kabinet dat het samenwerkingsprogramma
Institutionele Versterking en Bestuurskracht werkelijk zal bijdragen aan versterking
van de bestuurskracht op de eilanden?
 
 
 In het kader van de programma’s Institutionele Versterking en Bestuurskracht
verstevigen de eilandgebieden onder andere de checks en balances die nodig
zijn voor goed bestuur, voeren zij integriteitsprogramma’s uit, versterken
zij het financieel beheer, de financiële controle en controlerende en
toezichthoudende organen. Hierbij moet gedacht worden aan het leveren van
capaciteit voor cruciale functies ten behoeve van het ambtelijk apparaat en
bestuur (bijvoorbeeld eilandsecretaris, ombudsfunctie, rekenkamerfunctie),
trainingen (bijvoorbeeld griffiers, integriteit), maar ook modernisering van
overheidsdiensten door betere ICT voorzieningen (bijvoorbeeld in het kader
van archivering, burgerlijke administratie, management informatie systemen).
Of deze doelstellingen ook werkelijk worden gehaald, wordt gemonitord door
USONA (op projectniveau) en door de Vertegenwoordiging (op programmaniveau).
Hierover voert de Vertegenwoordiging periodiek overleg met de Bestuurscolleges.
Daarnaast vinden er externe evaluaties plaats.
 14
 
 In welke mate heeft de personele ondersteuning van
de kabinetten van de gezaghebbers die Nederland levert al een positief effect
gehad op de bestuurskracht?
 
 
 De gezaghebbers geven aan dat het project in een duidelijke behoefte voorziet
en dat hun vermogen om de toezichthoudende taak uit te voeren is gegroeid.
 15
 
 Hoeveel kwartiermakers zijn er rijksbreed op de BES-eilanden
aangesteld en zijn er momenteel actief voor de uitvoering van de beleidsmaatregelen?
Zal dit aantal in de toekomst af- of toenemen of gelijk blijven?
 
 
 In totaal zijn twintig kwartiermakers werkzaam op de drie eilanden. Met
uitzondering van Defensie, Algemene Zaken en Buitenlandse Zaken hebben alle
vakdepartementen minimaal één kwartiermaker uitgezonden naar
de eilanden. De departementen OCW, VWS en SZW hebben twee kwartiermakers uitgezonden.
Voor BZK en VROM zijn drie kwartiermakers werkzaam op de eilanden. Het gaat
hier om tijdelijke werkzaamheden ter voorbereiding op de nieuwe staatkundige
situatie. Tot de transitiedatum zal het aantal kwartiermakers constant blijven
of mogelijk nog enigszins toenemen. Daarna zal worden afgebouwd en zullen
de werkzaamheden voor de Nederlandse departementen in hoofdzaak worden uitgevoerd
door lokale medewerkers. Sommige kwartiermakers worden bij de uitvoering van
hun werkzaamheden ondersteund door medewerkers die tijdelijk vanuit Nederland
zijn uitgezonden of door lokaal personeel.
 Naast de werkzaamheden in het kader van de transitie is ook Nederlands
personeel werkzaam ter ondersteuning van het land Nederlandse Antillen en
voor lokale organisaties. De belastingdienst helpt bijvoorbeeld zowel het
land Nederlandse Antillen als de eilandelijke belastingdiensten bij het terugdringen
van de werkvoorraad. De Dienst Justitiële Inrichtingen helpt het land
bij de renovatie en het beheer van het Huis van bewaring op Bonaire en begeleidt
de werving en opleiding van lokale arrestantenbewakers.
 16
 
 Kan een actueel overzicht worden verstrekt van de stand
van zaken van de sanering van schulden en betalingsachterstanden? Wat is het
meest actuele totaalbedrag? Welk deel daarvan heeft betrekking op de betaling
als gevolg van niet afgedragen premies aan het Algemeen Pensioenfonds Nederlandse
Antillen? In welke jaren zijn welke bedragen niet afgedragen?
 
 
 Onlangs is de bijlage bij de voortgangsrapportage over de schuldsanering
alsnog naar de Kamer gestuurd. Dit was eind oktober bij toezending van de
voortgangsrapportage over het staatkundig proces per abuis nagelaten. Voor
de goede orde is deze bijlage nogmaals bij deze antwoorden gevoegd. Zoals u daarin kunt lezen is er t/m september 2009 voor
Naf 557 miljoen (€ 230 miljoen) aan schuldtitels gesaneerd
voor het land Nederlandse Antillen en Curaçao. Er zijn tot op heden
alleen nog betalingsachterstanden gesaneerd voor Bonaire (ruim Naf 17
miljoen) en Saba (Naf 400 000). Geen enkel deel hiervan heeft nog
betrekking op niet afgedragen premies aan de APNA. Over de periode t/m 2005
heeft Bonaire een achterstand van Naf 31 miljoen, Sint Eustatius van
Naf 5,7 miljoen en Saba van Naf 6,1 miljoen. Over de periode 2006/2007
bedragen de achterstanden respectievelijk Naf 18 miljoen, Naf 1,3
miljoen en Naf 3,2 miljoen. Van de andere entiteiten zijn vooralsnog
geen achterstanden bekend.
 17
 
 Wanneer moeten de consensusrijkswet politie en de benodigde
verbeteringen van de politieorganisaties in 2010 zijn geïmplementeerd?
 
 
 In de «Slotverklaring van het bestuurlijk overleg over de toekomstige
staatkundige positie van Curaçao en Sint Maarten» (d.d. 2 november
2006) is onder C20 het volgende afgesproken: «Voordat
de nieuwe structuur in werking treedt zal de politieorganisatie sterk verbeterd
moeten worden».
 Aan deze afspraak zullen Curaçao en Sint Maarten worden gehouden.
Tijdens de toetsing van de overeengekomen criteria zal duidelijk moetenworden of de politieorganisaties daadwerkelijk verbeterd zijn. Zowel
de verbeteringen als de implementatie van de rijkswet politie zullen in 2010
gestalte moeten krijgen. Daarbij wijs ik erop dat voor Nederland, het land
Nederlandse Antillen, Curaçao en Sint Maarten gelet op de afspraak
onder C 20 van de Slotverklaring de toetsing van de politie prioriteit heeft.
 Afgesproken is dat er uiterlijk op 1 januari 2010 volledig uitgewerkte
inrichtingsplannen voor de politie van Curaçao, van Sint Maarten en
van Bonaire, Sint Eustatius en Saba zijn inclusief verbeterplannen die beschrijven
hoe de in de inrichtingsplannen opgenomen eindsituatie bereikt kan worden.
De verbeterplannen kunnen dienen als plan van aanpak voor de periode na transitie
als de toetsing daartoe aanleiding geeft.
 18
 
 Hoeveel extra financiële middelen zullen er beschikbaar
gesteld moeten worden voor het Plan Veiligheid Nederlandse Antillen als gevolg
van de aangekondigde voortzetting van de werkzaamheden van het recherchesamenwerkingsteam
(RST)?
 
 
 Nederland draagt jaarlijks ca. € 17 miljoen bij aan de kosten
van het RST. Deze uitgaven vormen onderdeel van artikel 1 van Hoofdstuk IV.
Binnen dit begrotingsartikel zijn alle vormen van geïnstitutionaliseerde
bijstand op het gebied van de rechtshandhaving onder gebracht (Kustwacht,
RST en ondersteuning rechterlijke macht (inclusief openbaar ministerie)).
Als het RST zijn werkzaamheden langer voortzet zullen de kosten vooralsnog
ten laste van dit begrotingsartikel blijven komen. Er is dus geen sprake van
het toevoegen van extra middelen aan het Plan Veiligheid Nederlandse Antillen.
 19
 
 Wat is de stand van zaken van de aangekondigde activiteiten
die in het teken staan van de nieuwe staatkundige verhoudingen en de toekomst
van het Koninkrijk?
 
 
 Op 15 oktober jl. is de symposiumreeks «Toekomst van het Koninkrijk»
begonnen met een debat met Antilliaanse, Arubaanse en Nederlandse studenten
en geïnteresseerden. De aanwezigen hebben op constructieve en positieve
wijze deelgenomen aan het debat. Op www.minbzk.nl/toekomstvanhetkoninkrijk
kunt u een kort verslag van deze dag nalezen. Op 2 december zal het tweede
symposium plaatsvinden en zal er door deskundigen van verschillende geledingen
gediscussieerd worden over de gezamenlijke waarden van het Koninkrijk. Daarnaast
zal er in het voorjaar 2010 een symposium op Curaçao en Aruba plaatsvinden.
De inhoud van deze symposia zal met de Nederlandse Antillen en Aruba nader
worden ingevuld. De resultaten van de bijeenkomsten en de hiervoor opgestelde
essays zullen in een bundel worden opgenomen en zullen bouwstenen zijn voor
een nader uit te werken visie.q
 20
 
 Wat is de opdracht van het onderzoek naar de staat
van het bestuur op Aruba? Door wie wordt het uitgevoerd en wanneer in 2010
moet het zijn afgerond?
 
 
 Aruba en Nederland streven er naar de opdracht van het onderzoek in november
te verstrekken aan het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatie Centrum.
Het onderzoek zal in de tweede helft van 2010 gereed zijn. Voor een korte
inhoud van de opdracht wordt verwezen naar het antwoord op vraag 3.
 21
 
 Welke verbeteringen van de vreemdelingenketen en het
Korps Politie Aruba hebben inmiddels plaatsgevonden? Welke resultaten zijn
sindsdien geboekt? Welke verbeteringen staan nog op stapel, wat is de planning
in de tijd en wat zijn de beoogde resultaten?
 
 
 Op 20 september 2006 werd tussen Nederland en Aruba een samenwerkingsprotocol
overeengekomen ter verbetering van het functioneren van het Korps Politie
Aruba (KPA). Op basis van dit protocol is door Nederland een politieofficier
beschikbaar gesteld voor de functie van korpschef. Het protocol heeft geleid
tot het opstellen van het Verbeterplan KPA, dat als onderdeel van het Nationaal
Veiligheidsplan Aruba, door zal lopen tot en met 2012.
 
 Met de uitvoering van het Verbeterplan wordt veel geïnvesteerd in
het verhogen van de kwaliteit op het gebied van leiderschap, sturing, integriteit
en professionalisme. Bij de uitvoering van de politietaak worden Gebiedsgebonden
Politiezorg, Informatiegestuurde Politie en Integrale Veiligheidszorg als
leidraad genomen.
 
 Enkele voorbeelden van behaalde resultaten zijn: oprichting van gediplomeerde
en gecertificeerde mobiele eenheid; oprichting van een hondenunit; verzorgen
van opleiding «hulpofficier van justitie»; het inrichten van gebiedsgebonden
politiezorg; er is een meerjarig integriteitsprogramma opgestart; er is preventief
fouilleren opgestart.
 Voorbeelden van lopende en in voorbereiding zijnde projecten zijn: doorlichten
van bedrijfsvoeringsprocessen; opzetten van selectie- en MD-beleid; inrichting
centrale meldkamer; oprichting van een infodesk.
 
 Deze voorbeelden zijn niet uitputtend. De doorlooptijd van het verbeterptraject
KPA is tot en met 2012.
 
 In het kader van het Plan van Aanpak van de vreemdelingenketen is een
dertigtal projecten gestart in maart 2009 en een twintigtal in oktober 2009,
die alle betrekking hebben op DIMAS, de Arubaanse toelatingsorganisatie. Alle
projecten lopen nog. Van de projecten die zijn gestart loopt het merendeel
volgens planning. Vier projecten bevinden zich in de eindfase. Nu de projecten
nog niet zijn afgerond is het te vroeg om concrete resultaten te kunnen noemen.
De projecten hebben betrekking op uiteenlopende gebieden zoals automatisering,
klantgerichtheid, opleidingen en verhuizing van archieven. Wat betreft Censo,
de Arubaanse organisatie voor bevolkingsadministratie, is weinig vooruitgang
geboekt op de verbeterprojecten. Er werd door personeelsgebrek voorrang gegeven
aan het organiseren en uitvoeren van de verkiezingen in Aruba. Tevens is er
aandacht uitgegaan naar de verbetering van de beveiliging van de paspoortuitgifte
en naar de invoering van de vingerafdruk op 21 september 2009. De komende
periode worden er geen obstakels voorzien, zodat de interim-manager die is
aangesteld om het verbeterplan door te voeren, intensief met zijn organisatie
aan de slag kan gaan.
 22
 
 Komt het kabinet met een eigen visie op de toekomst
van het Koninkrijk, alvorens er symposia worden georganiseerd?
 
 
 Nee, zie antwoord bij vraag 19.
 23
 
 Wie worden bij de symposia over de toekomst van het
Koninkrijk betrokken? Hoe is gegarandeerd dat de burgers van zowel het Europese
als het overzeese Nederland zich betrokken kunnen voelen bij de ontwikkeling van de visie op de toekomst van het Koninkrijk? Wat zijn de
ervaringen met het symposium dat op 15 oktober jl. is georganiseerd?
 
 
 Zie antwoord op vraag 19.
 24
 
 In hoeverre zal eventuele afwijzing van de consensusrijkswetten
door Nederland, de Antillen of Aruba het waarborgen van de rechtszekerheid
en de mensenrechten en het toewerken naar goed functionerende «checks
en balances» op de Antillen bemoeilijken?
 
 
 Nederland heeft met het oog op het waarborgen van de rechtszekerheid en
de mensenrechten afspraken gemaakt over onder andere de inrichting en het
functioneren van de rechtshandhavingketen. Deze afspraken zijn uitgewerkt
in een aantal rijkswetten voor het Gemeenschappelijk Hof van Justitie, de
Openbaar Ministeries, de Politie, de Raad voor de Rechtshandhaving. Gelet
op de schaal van de nieuwe entiteiten is samenwerking een voorwaarde voor
een op aanvaardbaar niveau functionerende rechtspleging en rechtshandhaving.
Het is ondenkbaar dat de staatkundige vernieuwing haar beslag krijgt zonder
deze consensusrijkswetten. Zij zijn randvoorwaardelijk voor het waarborgen
van rechtszekerheid en goede checks en balances.
 25
 
 Zijn het Gemeenschappelijk Hof van Justitie en het
Openbaar Ministerie op de Antillen en Aruba momenteel volledig bezet? Welk
deel van het gemeenschappelijk Hof van Justitie en het Openbaar Ministerie
is op dit ogenblik niet bezet, onderscheiden naar Aruba en de Nederlandse
Antillen? Wat zijn de oorzaken van deze onvolledige bezetting?
 
 
 Het Openbaar Ministerie van Aruba is sinds oktober 2009 volledig bezet.
Het OM beschikt over vijf officieren van justitie en zeven parketsecretarissen.
Tevens zijn er een PG en AG. De in de loop der jaren ontstane achterstanden
worden d.m.v. een inhaalslag vóór 1 januari 2010 weggewerkt.
Op Curaçao is bij het OM op dit moment één vacature,
die binnenkort wordt opgevuld. Daarnaast liggen er (nog niet vastgestelde)
plannen om in het kader van de staatkundige ontwikkeling op Bonaire en Sint
Maarten extra officieren te plaatsen.
 
 Binnen het Gemeenschappelijk Hof van Justitie van de NA en Aruba is op
dit moment één vacature, die binnenkort zal worden vervuld.
 26
 
 Hoe lang zijn rechters en officieren die op verzoek
van de Nederlandse Antillen en Aruba door Nederland beschikbaar zijn gesteld
doorgaans in functie op de eilanden en hoe wordt de vereiste afstand tot de
gemeenschap gegarandeerd?
 
 
 Rechters en officieren van Justitie worden in eerste instantie voor 3
jaar benoemd. Rechters kunnen daarna nog een verlenging van 2 jaar aanvragen,
officieren van Justitie in principe niet. De duur van deze uitzendingen bevordert
dat betrokkenen zich wél kunnen inleven in de cultuur op de eilanden,
maar niet volledig hierin opgaan.
 27
 
 Hebben Aruba en de Nederlandse Antillen tot en met
2009 aan hun financiële verplichtingen in het kader van de exploitatie
van de kustwacht voldaan? Is de vaste financiële verdeelsleutel (6/9,
2/9 en 1/9) van toepassing op alle exploitatiekosten en investeringen van
de kustwacht? Zo nee, wat wordt ofwel via de defensiebegroting ofwel via de
begroting BZK/NAAZ uitsluitend door Nederland betaald en wat
is daarvan de reden? Zijn de nieuwe staatkundige verhoudingen in de toekomst
aanleiding deze verdeelsleutel aan te passen?
 
 
 De bijdragen van het land Nederlandse Antillen en Aruba worden achteraf
betaald. Dit jaar zal de bijdrage over 2008 worden betaald. Tot op heden heeft
Aruba nog niet aan haar betalingsverplichting over 2008 voldaan. Ik ga er
echter vanuit dat Aruba, evenals voorgaande jaren, haar bijdrage alsnog zal
voldoen. Overigens heeft het land Nederlandse Antillen de bijdrage over 2008
reeds voldaan.
 De verdeelsleutel zoals die in de rijksministerraad is afgesproken heeft
betrekking op de exploitatie- en investeringskosten van de kustwacht minus
de inzet van defensiemiddelen, de kosten van de luchtverkenningscapaciteit
(vliegtuig en vliegveld) en de investeringen die voortvloeien uit het Lange
Termijn Plan 2004–2009. Met de nieuwe staatkundige verhoudingen zal
de verdeelsleutel voor wat betreft het «Antilliaanse» aandeel
worden aangepast. Over de nieuwe verdeelsleutel is nog niet besloten.
 28
 
 Met hoeveel geld draagt Nederland bij aan de instandhouding
van de Kustwacht en het recherchesamenwerkingsteam (RST)?
 
 
 Jaarlijks bedraagt de Nederlandse bijdrage aan de Kustwacht Nederlandse
Antillen en Aruba zo’n € 30,5 miljoen uit Hoofdstuk IV van
de rijksbegroting. Daarnaast draagt Defensie de kosten voor de inzet van defensiemiddelen
(€ 3,4 miljoen). De Nederlandse bijdrage aan het RST bedraagt jaarlijks
ca. € 17 miljoen.
 29
 
 Met hoeveel geld steunt Nederland de samenwerkingsprogramma’s
Stichting Ontwikkeling Nederlandse Antillen (SONA) en Fondo Desaroyo Aruba
(FDA) en het project Toekomst Antilliaanse Militie (TAM)?
 
 
 In 2010 heeft Nederland voor de samenwerkingsprojecten die via SONA lopen
maximaal € 60,6 miljoen beschikbaar. Voor het project TAM is in
2010 € 1,2 miljoen op de begroting van Koninkrijksrelaties gereserveerd.
Voor het samenwerkingsbeleid met Aruba worden met ingang van de begroting
2010 geen middelen meer beschikbaar gesteld. Het National Security Plan 2008–2012
van Aruba wordt betaald uit de vrijgevallen schuldsaneringsmiddelen, die een
onderdeel vormen van de Arubadeal. Door middel van een begrotingswijziging
zullen deze middelen aan de begroting 2010 worden toegevoegd.
 30
 
 Wat zijn de redenen dat op de Nederlandse Antillen
van 2006 tot 2008 sprake was van economische groei, terwijl op Aruba gedurende
de periode van 2007 tot 2008 sprake was van krimp?
 
 
 Enkele cijfers zijn sinds het opstellen van de begroting 2009 wat gewijzigd.
Voor Aruba noemt de Centrale Bank van Aruba in zijn jaarverslag voor 2007
een groei van 0,4% BBP en een negatieve groei van 2,5% BBP in
2008. Voor 2009 wordt een negatieve groei verwacht van rond de 1,1%,
terwijl in 2010 voor het eerst weer voorzichtige groei wordt voorspeld (0,9%).
 Voor het land Nederlandse Antillen zijn de cijfers uit het jaarverslag
van de bank van de Nederlandse Antillen ongewijzigd gebleven, te weten in
2007 een groei van 3,8% BBP en in 2008 een groei van 2,0% BBP.
 
 De economieën van Aruba en de Nederlandse Antillen verschillen op
veel manieren van elkaar. Zo is bijvoorbeeld de toeristische sector op Aruba sterk georiënteerd op de VS en de relatief kleinere toeristische
sector in de Nederlandse Antillen sterker op Europa en Zuid Amerika (Sint
Maarten kent overigens ook een vrij sterke oriëntatie op de VS). Ook
leunt de economie van Curaçao relatief minder zwaar op het toerisme.
 
 Vanwege de eigenheid van de beide economieën is er niet één
aanwijsbare oorzaak van het verschil in groei tussen de beide landen. Economische
groei is immers altijd het gevolg van een complex aan factoren. Zo kende Aruba
volgens de centrale bank van Aruba in 2007 en 2008 een daling van de consumptie.
Dat werd onder meer veroorzaakt door een forse inflatie in die jaren, onder
meer veroorzaakt door het invoeren van een belasting op bedrijfsomzetten.
Ook stegen de importen in 2008 fors, wat ook een druk op de groeicijfers gezet
heeft.
 
 Voor de Nederlandse Antillen was 2007 economisch gezien het beste jaar
sinds 1994. De groei kwam vooral uit de private sector en betrof zo goed als
alle sectoren van de economie. Na jaren van relatief lage economische groei
lijkt het erop dat de Nederlandse Antillen in 2007 begonnen zijn wat van de
opgelopen achterstand in te halen. Zelfs in 2008, waarin het wereldwijde economische
klimaat sterk verslechterde, wist de economie van Curaçao met 2,0%
te groeien. Of de Nederlandse Antillen de komende jaren in staat zijn om het
relatief versnelde groeipad vast te houden is lastig te voorspellen. De verwachting
is dat de inspanningen om de eilanden een goede uitgangspositie te geven in
de nieuwe staatkundige situatie wel flink zal bijdragen aan een gunstige economische
ontwikkeling.
 31
 
 In hoeverre zal het beëindigen van enkele onderdelen
van het samenwerkingsbeleid negatieve invloed hebben op de mate waarin het
samenwerkingsbeleid bijdraagt aan versterking van de bestuurskracht op de
Nederlandse Antillen en Aruba?
 
 
 Curaçao en Sint Maarten zullen voordat zij de status van land krijgen
aan de overeengekomen criteria voor deugdelijk bestuur moeten voldoen. Dit
betekent onder andere dat hun overheidsapparaten op orde moet zijn en dat
de overheid zichzelf moet kunnen controleren (goed werkende Algemene Rekenkamer,
Ombudsman etc.). Conform afspraak moet dit op 10-10-2010 gereed zijn. Het
gaat hier om een «minimumniveau» van goed bestuur. Voor de taken
die de nieuwe landen nog niet kunnen uitvoeren worden plannen van aanpak opgesteld
die onder de AMvRB waarborging plannen van aanpak landstaken
Curaçao en Sint Maarten komen te vallen.
 
 Er is voor gekozen het samenwerkingsbeleid na de transitiedatum nog een
periode door te laten lopen. De ambitie ligt immers hoger dan het minimum.
Gedurende de periode tot en met 2012 neemt de cofinanciering door Curaçao
en Sint Maarten toe en neemt de Nederlandse bijdrage af. Dit betekent dat
er een soepele overgang kan plaatsvinden naar complete financiering door de
eilanden. De schuldsanering, het financieel toezicht en de ondersteuning bij
de verbetering van het financieel beheer en het begrotingsbeleid dragen hier
ook aan bij.
 
 Nederland heeft in 2009 de laatste storting in het ontwikkelingsfonds
FDA gedaan. De laatste storting van Arubaanse zijde is over drie jaar gespreid,
waardoor er nog tot 2012 geld in het fonds zal stromen. De uitvoering van
het huidige meerjarenprogramma 2006–2009 waar projecten op het gebied
van goed bestuur onderdeel van uitmaken, loopt door tot dat moment. Daarna
moet Aruba in staat worden geacht zelfstandig beleidstaken uit te voeren op
het gebied van goed bestuur.
 32
 
 Waar blijkt uit de meerjarencijfers dat de samenwerkingsmiddelen
voor Curaçao en Sint Maarten geleidelijk worden afgebouwd en dat 2012
laatste jaar is waarin een bijdrage aan SONA zal worden verstrekt? Om welke
bedragen gaat het in 2010, 2011 en 2012?
 
 
 De afbouw van het samenwerkingsbeleid is om technische redenen nog niet
in de meerjarencijfers verwerkt. De beschikbare bedragen zijn wel bekend.
Met Curaçao en Sint Maarten is overeengekomen dat voor de jaren 2010
t/m 2012 de volgende bedragen beschikbaar zijn: € 60,6 miljoen, € 36,5
miljoen en € 27,4 miljoen.
 33
 
 Welke kwantitatieve doelstellingen worden gehanteerd
in het programma Onderwijs en jongerenproblematiek? Kan een toelichting worden
gegeven op de doelstelling voor Sint Maarten om een verbetering te realiseren
van de onderwijssituatie van ongedocumenteerde kinderen (verschuiving van
illegaal naar legaal onderwijs)? Om hoeveel kinderen gaat het en wat is het
percentage van het totaal van de schoolgaande kinderen op Sint Maarten?
 
 
 De hoofddoelstelling van het samenwerkingsprogramma Onderwijs en Jongeren
is de jongeren op de vijf eilanden zodanig toe te rusten dat ze na hun opleiding
aan het werk kunnen en volwaardig kunnen deelnemen in de samenleving. Deze
hoofddoelstelling is uitgewerkt in zeven kwantitatieve doelstellingen:
 – terugdringen schooluitval;
 – terugdringen aantal zittenblijvers;
 – vergroten aantal leerlingen dat een diploma haalt;
 – vergroten aantal leerlingen dat na school een baan vindt;
 – vergroten maatschappelijke participatie en arbeidsparticipatie
sociaal vormingsplichtigen;
 – terugdringen jeugdwerkeloosheid;
 – (voor Sint Maarten) verbetering van de onderwijssituatie van ongedocumenteerde
kinderen (verschuiving illegaal naar legaal onderwijs).
 
 Momenteel wordt in samenspraak met de eilandgebieden Curaçao en
Sint Maarten een monitor ontwikkeld waarmee de realisatie van deze doelstellingen
wordt gemeten. In dit kader worden ook jaarlijkse streefwaarden tot en met
2012 geformuleerd. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de resultaten van de éénmeting,
welke conform de eerdere toezegging (Kamerstukken II 2008–2009, 31 700
IV, vraag 30) als bijlage zijn toegevoegd. De
planning is jaarlijks de voortgang te meten. Naar verwachting zal eerste rapportage
in februari 2010 beschikbaar zijn. In deze rapportage zullen zowel de streefwaarden
als de realisatie per september 2009 opgenomen worden. Zodra deze beschikbaar
is zal ik uw Kamer deze rapportage doen toekomen.
 
 Het is niet duidelijk hoeveel ongedocumenteerde kinderen er op Sint Maarten
zijn. Schattingen lopen uiteen tussen 600 en 1200. Een groot aantal van deze
kinderen volgt onderwijs op niet erkende scholen (zg. illegale scholen). Het
eilandgebied is begonnen met het treffen van verschillende maatregelen om
deze situatie ongedaan te maken. Het uitgangspunt hierbij is het universele
recht van een kind op onderwijs. Eén van de maatregelen is om kinderen
in de leeftijd van 4 tot 6 jaar die geboren zijn op Sint Maarten en daar vanaf
hun geboorte hebben gewoond toe te laten tot het reguliere onderwijs. Daarnaast
wordt getracht om door middel van het Brooks Tower Akkoord (zie antwoord op
vraag 1) inzicht te krijgen in het aantal illegalen en een deel van hen te legaliseren. Tenslotte loopt er ook een onderzoek naar aantallen kinderen
op het eiland in verband met de handhaving van de leerplicht.
 34
 
 Zal de streefwaarde 2009 van 14,2% met betrekking
tot de jeugdwerkloosheid op Curaçao naar alle waarschijnlijkheid worden
gehaald?
 
 
 De streefwaarde van 14,2% is door het eilandgebied Curaçao
zelf voorgesteld in het kader van het SEI. Deze streefwaarde, die een daling
van de jeugdwerkloosheid met 10% in 3 jaar inhoudt, is erg ambitieus,
zeker gezien de huidige economische omstandigheden. Het is dan ook zeer goed
denkbaar dat deze doelstelling in het kader van de monitor van het Onderwijs
en Jongeren Samenwerkingsprogramma (zie antwoord op vraag 33) wordt afgezwakt.
 35
 
 Kan inzicht gegeven worden in de voortgang van de besteding
van de middelen die beschikbaar zijn gesteld in het kader van de Sociaal Economische
Initiatieven?
 
 
 Zoals afgesproken is bij de goedkeuring van de Sociaal Economische Initiatieven
(SEI’s) in de Rijksministerraad, informeren de eilandgebieden de Rijksministerraad
tussentijds over de voortgang van de SEI’s. Op basis van deze afspraak
sturen de eilandgebieden aan het einde van dit jaar een rapportage over de
voortgang van SEI’s naar de Rijksministerraad. Ik zal hier mijn oordeel
aan toevoegen. Na behandeling in de Rijksministerraad zullen de stukken naar
de Tweede Kamer worden gezonden. Vooruitlopend daarop kan gesteld worden dat
er in 2009 een inhaalslag bij een flink aantal projecten is gemaakt. Echter:
het verplichten en besteden van de middelen loopt nog altijd flink achter
bij de originele planning. In goed overleg met de eilanden wordt verkend hoe
de middelen tijdig en effectief besteed kunnen worden.
 36
 
 Wat gebeurt er met de financiële middelen die
beschikbaar zijn gesteld in het kader van de Sociaal Economische Initiatieven
als deze op het moment dat de Nederlandse Antillen opgeheven worden nog niet
zijn uitgegeven?
 
 
 Met de eilandsbesturen is afgesproken dat eind 2010 zal worden besloten
hoe eventueel overgebleven middelen worden aangewend. Een belangrijke overweging
bij de beslissing over de aanwending zal de reden van de onderbesteding zijn.
 Het opheffen van het Land Nederlandse Antillen doet in dit verband niet
ter zake, de protocollen zijn met de eilandgebieden overeengekomen en niet
met het Land Nederlandse Antillen.
 37
 
 Betekent de opheffing van de Nederlandse Antillen definitief
het einde van (U)SONA of zal er in de toekomst ook nog in bepaalde vorm sprake
zijn van projecten op het gebied van sociaal economische ontwikkeling?
 
 
 De nieuwe staatkundige verhoudingen leiden tot een afbouw van het samenwerkingsbeleid,
waarvoor de middelen via (U)SONA lopen. Ná 2012 zal Nederland geen
geld meer doneren aan Curaçao en Sint Maarten via (U)SONA. Ook anderszins
is het niet te verwachten dat Nederland projecten op het gebied van sociaal
economische ontwikkeling zal gaan financieren in de nieuwe landen.
 Dit betekent niet per definitie dat (U)SONA als uitvoeringsorganisatie
ophoudt te bestaan. De mogelijkheid bestaat dat (U)SONA ervoor kiest als onafhankelijke
organisatie verder te gaan.
 38
 
 Zal het samenwerkingsbeleid met Aruba, als gevolg van
de uitkomsten van het onderzoek naar de staat van bestuur op het eiland, na
2010 bestaan uit meer onderdelen dan alleen de rechtshandhaving?
 
 
 Het is moeilijk om vooruit te lopen op mogelijke consequenties van de
uitkomsten van een onderzoek dat nog moet starten. Het ligt echter niet in
de verwachting dat het samenwerkingsbeleid met Aruba nieuw leven zal worden
ingeblazen. Aruba moet in staat worden geacht zelf inhoud te geven aan de
beleidsmatige consequenties van de uitkomsten van het onderzoek.
 39
 
 Wat is de laatste stand van zaken ten aanzien van de
Bon Futuro gevangenis?
 
 
 Op 24 juni jl. is met de staatssecretaris van Justitie en de Antilliaanse
minister van Justitie de samenwerkingsovereenkomst verbetertraject Bon Futuro
ondertekend (kamerstuk 31 568, nr. 47). Op basis van deze samenwerkingsovereenkomst
is door de directeur van Bon Futuro en de drie managers van Dienst Justitiële
Inrichtingen (DJI), in overleg met de vakbonden, een integraal plan van aanpak
opgesteld.
 Inmiddels zijn er vanuit DJI twee managers, een hoofd beveiliging, vier
middenkaderleden en een staf ondersteuner aan het werk binnen Bon Futuro.
In samenwerking met de directeur en ander personeel van Bon Futuro, met de
vakbonden en de lokale politie geven zij vorm aan de uitvoering van het integrale
plan van aanpak. De prioriteit ligt nu bij het starten van de diverse deelprojecten
en het opstellen van projectplannen, die moeten leiden tot verbetering van
de organisatie van en de veiligheid in Bon Futuro. Op korte termijn ligt hoge
prioriteit bij het schoonmaken van de inrichting en verbeteren van de brandveiligheid.
Tevens wordt de inzet van specifiek executief DJI-personeel voorbereid.
 Zoals u reeds is toegezegd (kamerstuk 31 568, nr. 47), zal de Kamer
in december uitgebreider worden geïnformeerd over de voortgang van het
verbetertraject.
 40
 
 Op welke manieren gaat de Arubaanse uitvoeringsorganisatie
belast met vreemdelingenzaken DIMAS verblijfsvergunningen verbeteren om mogelijke
vervalsingen tegen te gaan?
 
 
 Op dit moment is de verblijfsvergunning een papieren document, hetgeen
gevolgen heeft voor de fysieke houdbaarheid en de echtheid van het document.
Aruba is voornemens een verblijfpas te gaan uitgeven. Voor dit project wordt
binnenkort een financieringsaanvraag bij het FDA ingediend.
 41
 
 Wat zijn de plannen om de materiële en de immateriële
rechtspositie van de bewoners van de Nederlandse Antillen en Aruba in de toekomst
te versterken? Hoe wordt onderscheid in de rechtspositie van burgers in het
Koninkrijk zo nodig voorkomen of bestreden?
 
 
 Voor zover deze vraag betrekking heeft op grondrechten van burgers van
de Nederlandse Antillen en Aruba, kan ik hierover het volgende opmerken. De
zorg voor de verwezenlijking van grondrechten is een aangelegenheid
van de landen en de landen zijn bevoegd om op eigen wijze invulling te geven
aan deze zorgplicht. Iedereen die zich op het grondgebied van een van de drie
landen bevindt, kan in beginsel aanspraak maken op de bescherming van de daar
geldende mensenrechtenverdragen. Het Statuut verplicht de landen echter niet
om deze verdragen op geheel eenvormige wijze te implementeren. De waarborgplicht
van het Koninkrijk speelt pas een rol wanneer mensenrechten in een van de
landen niet meer beschermd worden en het land zelf geen maatregelen kan of
wil treffen om zo’n ontoelaatbare situatie te beëindigen.
 42
 
 Welke afspraken zijn er voorafgaand aan de uitzending
van kwartiermakers naar de BES-eilanden met de lokale bestuurders gemaakt
over het aantal kwartiermakers dat naar de eilanden uitgezonden zou worden
en over hun rol?
 
 
 Zie ook de beantwoording van vraag 15.
 De kwartiermakers zijn werkzaam op de eilanden onder verantwoordelijkheid
van de desbetreffende departementen. Met het lokaal bestuur is afgesproken
dat elk departement ter voorbereiding op de nieuwe staatkundige situatie een
kwartiermaker naar de eilanden zendt. Met het lokaal bestuur is besproken
dat de kwartiermakers de uitvoering voorbereiden van afspraken die met de
eilanden zijn gemaakt, waaronder de uitvoering van taken die nu nog onder
de verantwoordelijkheid van het land Nederlandse Antillen vallen. Daarbij
is tevens afgesproken dat waar mogelijk zal worden samengewerkt en afgestemd
met het lokaal bestuur.
 43
 
 Hoe beoordeelt het kabinet momenteel de samenwerking
tussen de Nederlandse kwartiermakers en lokale bestuurders op de BES-eilanden?
 
 
 De samenwerking tussen de Nederlandse kwartiermakers en de lokale bestuurders
is goed. Vanaf het begin werken de Nederlandse kwartiermakers op constructieve
wijze samen met de lokale ambtelijke organisaties en met het lokaal bestuur
van de eilanden. Ook in gevallen waarin vooruitlopend op de nieuwe staatkundige
situatie Nederlandse departementen taken van het land Nederlandse Antillen
uitvoeren, worden vooraf duidelijke afspraken gemaakt over de wijze waarop
de uitvoering zal gaan plaatsvinden.
 De Commissaris voor Bonaire, Sint Eustatius en Saba onderhoudt nauw contact
met de lokale besturen. In zijn contacten is de samenwerking met de Nederlandse
departementen een vast gesprekspunt.
 Nadat de eilandsraad van Bonaire heeft besloten om een referendum te organiseren,
verloopt de samenwerking met het ambtelijk apparaat en met de bestuurders
minder soepel dan voorheen. Het bestuur van Bonaire heeft in afwachting van
de uitslag van dit referendum de uitvoering van een deel van de gemaakte afspraken
opgeschort.
 44
 
 Kan het kabinet meer inzicht geven in de werkverhoudingen
tussen, en de verschillende verantwoordelijkheden van, de Projectgroep Financiën
en het College financieel toezicht?
 
 
 Het College financieel toezicht (Cft) is een onafhankelijk orgaan dat
bij wet is ingesteld en dat toezicht houdt op de naleving van de voorschriften
met betrekking tot de begroting en het financieel beheer zoals die zijn vastgelegd
in de AMvRB financieel toezicht BES en de AMvRB financieel toezicht Nederlandse
Antillen, Curaçao en Sint Maarten (NACM). De Projectgroep Financiën
(PF) daarentegen is een ambtelijk voorportaal van de Politieke Stuurgroep
waar financiële onderwerpen, zoals bijvoorbeeld de schuldsanering,
worden besproken en gereed worden gemaakt voor besluitvorming in de Politieke
Stuurgroep. De Projectgroep Financiën was ook belast met het voorbereiden
van de AMvRB financieel toezicht. In principe zijn dit dus los van elkaar
opererende gremia met ieder een eigen verantwoordelijkheid.
 45
 
 Welke invloed heeft de eventuele instelling van verhoogd
toezicht op Sint Maarten en Curaçao en het eventuele niet verkrijgen
van zelfstandigheid op 10 oktober 2010, als na de institutionele toets
is gebleken dat Sint Maarten en Curaçao nog niet voldoen aan de criteria
die zijn vastgelegd in het slotakkoord, op de termijn waarop de schuldsanering
afgerond zal worden?
 
 
 Het uitgangspunt is dat Sint Maarten en Curaçao op 10 oktober
2010 de status van zelfstandig land binnen het Koninkrijk krijgen. Op de transitiedatum
zal dan ook de schuldsanering worden afgerond.
 Op dit moment is het instellen van verhoogd toezicht niet aan de orde.
Indien uit de toetsing blijkt dat Sint Maarten en/of Curaçao nog niet
in staat zijn alle taken geheel zelfstandig uit te voeren, dan stellen deze
entiteiten voor deze taken plannen van aanpak op. Deze plannen worden op de
Slot-Rondetafelconferentie getoetst. Zoals bekend komt de uitvoering van deze
plannen van aanpak onder het regime van de AMvRB waarborging
plannen van aanpak landstaken Curaçao en Sint Maarten. Bij
brief 2009-0000564097 d.d. 5 oktober, met het verslag van de staatssecretaris
van BZK van haar bezoek aan Curaçao en Bonaire van september 2009,
bent u geïnformeerd over deze aanpak.
 
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Van Beek (VVD), voorzitter, Van Gent (GL), Van Bommel (SP), Van
der Staaij (SGP), Blok (VVD), Dijsselbloem (PvdA), Remkes (VVD), Van Bochove
(CDA), Van Velzen (SP), Sterk (CDA), Leerdam (PvdA), ondervoorzitter, Van
Hijum (CDA), Griffith (VVD), Boelhouwer (PvdA), Schinkelshoek (CDA), Ortega-Martijn
(CU), Brinkman (PVV), Pechtold (D66), Van Raak (SP), Gill’ard (PvdA),
Lempens (SP), Ouwehand (PvdD), Kuiken (PvdA), Van Toorenburg (CDA) en de Rouwe
(CDA).
 Plv. leden: Ten Broeke (VVD), Halsema (GL), Van Leeuwen (SP), Van der
Vlies (SGP), Zijlstra (VVD), Wolbert (PvdA), Weekers (VVD), De Nerée
tot Babberich (CDA), Poppe (SP), Vacature (CDA), Blom (PvdA), Vacature (CDA),
Van Miltenburg (VVD), Spekman (PvdA), Vacature (CDA), Voordewind (CU), Graus
(PVV), Koşer Kaya (D66), Vacature (SP), Bouchibti (PvdA), Van Dijk
(SP), Thieme (PvdD), Kalma (PvdA), Van Vroonhoven-Kok (CDA) en Vacature (CDA).
 
 
 Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
 
 
 Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.