Wijziging van de artikelen 215 en 244 van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek, met betrekking tot gehuurde woonruimte; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28721, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

24-01-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

28721 nr. 6

22-01-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAlgemeenMemorie van toelichtingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28721Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 24 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 721Wijziging van de artikelen 215 en 244 van Boek 7 van het Burgerlijk
Wetboek (zelfwerkzaamheid aan de buitenzijde van gehuurde woonruimte en onderhuur
van een gedeelte van de verhuurde woonruimte)nr. 6NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 22 januari 2003Algemeen1. Het verheugt mij dat de leden van de CDA-fractie met waardering hebben
kennisgenomen van het onderhavige wetsvoorstel en dat de leden van de VVD-fractie,
gegeven de gedachtewisseling in de Eerste Kamer, kunnen instemmen met de voorgestelde
gewijzigde redactie van artikel 7:215 en ook met het vervallen van artikel
208e van de Overgangswet nieuw Burgerlijk Wetboek. De door deze leden nog
gestelde vragen zullen hierna worden beantwoord.2. De leden van de fractie van de PvdA wensten nog enige verduidelijking
over de definiëring van de servicekosten in de nieuwe artikelen 259 en
260. Zij hebben gevraagd of voor de servicekosten geen huurbescherming voor
huurders van woonruimte meer bestaat, waarbij zij ervan zijn uitgegaan dat
partijen ter zake van deze kosten een vast bedrag kunnen overeenkomen, waarvan
niet afgeweken kan worden.Deze vraag moet ontkennend worden beantwoord. Zoals is uiteengezet in
de nota naar aanleiding van het verslag (Kamerstukken II, 1999/2000, 26 089,
nr. 6) bij artikel 260 gaat de regeling van de artikelen 259–261,
evenals die van de huidige artikelen 12 en 13 van de Huurprijzenwet woonruimte,
ervan uit dat jaarlijks door de verhuurder servicekosten in rekening worden
gebracht en dat daarover ook jaarlijks hetzij overeenstemming moet worden
bereikt, hetzij een uitspraak van de huurcommissie en eventueel de kantonrechter
moet worden gevraagd. In dat stelsel past niet dat het bedrag van de servicekosten
voor de gehele huurperiode wordt gefixeerd. Deze regeling is blijkens artikel
265 van dwingend recht. Zoals in voormeld kamerstuk wordt gezegd, sluit dit
echter niet uit dat een beding dat inhoudt dat de huurder geen of slechts
een deel van de servicekosten behoeft te vergoeden, geldig is.Daarnaast bevat artikel 261 een regeling betreffende het voorschotbedrag
dat de huurder ter zake van servicekosten verschuldigd is. Volgens lid 3 van
dit laatste artikel kan de huurcommissie op verzoek van de huurder het voorschotbedrag
verlagen tot een bedrag dat in redelijke verhouding staat tot deze kosten.
De bescherming van de huurder zit evenwel primair in zijn recht jaarlijks
tegen het bedrag van de servicekosten zelf op te komen. Memorie van toelichting3. De leden van de CDA-fractie hebben gevraagd waarom in het onderhavige
wetsvoorstel geen regeling is opgenomen voor het geval dat bij onredelijke
weigering van de verhuurder de zaak aan de kantonrechter zou moeten kunnen
worden voorgelegd.Artikel 244, zoals dat in het wetsvoorstel is aangepast, komt neer op
een terugkeer naar het huidige recht. Het is thans vaste praktijk dat in de
algemene huurvoorwaarden het beding is opgenomen dat de huurder niet bevoegd
is een of meer kamers onder te verhuren zonder toestemming van de verhuurder.
Uit overleg met de praktijk is gebleken dat die toestemming doorgaans wordt
gegeven.Verleent de verhuurder die toestemming niet, dan zal de rechter op
vordering van de huurder kunnen oordelen dat de weigering in de gegeven omstandigheden
naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is in de zin
van de algemene bepaling van artikel 248 van Boek 6 BW. De huurder vindt daarin
thans een redelijke mate van bescherming tegen apert onredelijke weigeringen.
Tegen deze achtergrond is een afzonderlijke bepaling niet nodig en zelfs onwenselijk,
omdat het a contrario redeneringen in de hand werkt.Voorts hebben deze leden gevraagd wanneer de regering redenen aanwezig
acht om toch de oorspronkelijk voorgestelde regel alsnog in te voeren.Mocht tezijnertijd het probleem van de onderhuur buiten medeweten van
de hoofdhuurder en buiten de toewijzingsregels ter zake van de verdeling van
de beschikbare woningen om zich niet meer voordoen en mocht blijken dat de
thans geschrapte tweede zin van artikel 244 wel een relevant positief effect
zou kunnen hebben op de beschikbaarheid van huurkamers, dan zou overwogen
kunnen worden om artikel 244 alsnog van dwingend recht te maken. Maar ik ga
daar vooralsnog niet vanuit. Nu de algemene bepaling van artikel 248 van Boek
6 de huurder die kamers wil onderverhuren, voldoende tegemoet komt, is de
noodzaak daartoe ook niet dringend.4. Voorts hebben de leden van de CDA-fractie gevraagd welke maatregelen
in voorbereiding zijn om het tekort aan huurkamers te verminderen. In dit
verband vroegen zij ook naar de voortgang in de uitvoering van de motie Van
Bochove en Van Gent inzake huursubsidie voor studenten met onzelfstandige
woonruimte.In de eerste plaats merk ik op dat mijn ambtgenoot van VROM een combinatie
van maatregelen voor ogen staat. Er is een regeling in voorbereiding die beoogt
de doorstroming in de studentenhuisvesting te bevorderen door huurcontracten
te koppelen aan de duur van de studie, zodat de woonruimte na afstuderen van
de ene student vrij komt voor de volgende. Verder zal mijn ambtgenoot van
VROM binnenkort bij de ministerraad een wetsvoorstel indienen waarbij artikel
15 van de Leegstandwet zo wordt gewijzigd, dat het mogelijk wordt gedurende
vijf jaar met een leegstandvergunning woonruimte tijdelijk te verhuren. Bovendien
zullen in navolging van de pilot studentenhuisvesting, zoals die in Utrecht
is gehouden, in nog drie studentensteden waar de huisvestingsproblematiek
van studenten urgent is, de verschillende partijen bijeen worden gebracht
om tot oplossingen te komen. Naast direct belang voor de betrokken gemeenten
speelt ook de voorbeeldfunctie voor andere studentensteden hier een rol. Deze
laatste maatregel is in de Nota van Wijziging op de begroting (m.b.t. studentenhuisvesting)
reeds aangekondigd (Kamerstukken II, 2002/2003, 28 600 XI, nr. 12,
p. 8).Over de motie Van Bochove en Van Gent zal mijn ambtgenoot van VROM uw
kamer afzonderlijk bij brief inlichten. 5. De leden van de VVD-fractie hebben voorts een aantal vragen gesteld
met betrekking tot de verhouding tussen artikel 221, artikel 244, zoals dit
thans wordt voorgesteld, en artikel 269, welke artikelen alle op onderhuur
slaan.Deze leden hebben in de eerste plaats gevraagd wat, nu artikel 244 volledig
van regelend recht wordt, de functie van dat artikel naast artikel 221 wordt.
Deze leden hebben gesuggereerd artikel 244 geheel te schrappen en daarvoor
het argument aangevoerd dat de thans voorgestelde redactie van artikel 244
de indruk kan geven dat hier een restrictieve bepaling wordt beoogd, waarmee
in afwijking van de hoofdregel van artikel 221 onderhuur slechts mogelijk
is, indien de hoofdhuurder zelf een deel van de woning blijft bewonen.6. Voorop moet worden gesteld dat artikel 244, zoals de aanhef van die
bepaling uitdrukkelijk zegt, afwijkt van artikel 221. Anders dan de leden
van de VVD-fractie vermoedelijk hebben aangenomen, geldt krachtens artikel
244 bij huur van woonruimte, in afwijking van wat artikel 221 voor andere
huurovereenkomsten bepaalt, de hoofdregel dat onderhuur niet is toegestaan.
Verwezen moge worden naar p. 34, punt 5, en p. 41 van de memorie
van toelichting (Kamerstuk II, 1997/1998, 26 089, nr. 3) en naar
p. 19 van de memorie van antwoord aan de Eerste Kamer (Kamerstuk I, 2001/2002,
26 089, enz., nr. 162), alsmede naar de memorie van antwoord op
de Invoeringswet, p. 6 onder 3, eerste alinea, (Kamerstuk I, 2001/2002,
28 064, nr. 325b) en de brief aan de Voorzitter van de Eerste Kamer
van 8 november 2002, p. 5 onder 7, vierde alinea, (Kamerstuk I,
2002/2003, 26 089 enz., nr. 50). Deze hoofdregel komt overeen met
die van het huidige artikel 7A:1595. Eveneens is in artikel 244 gehandhaafd
de thans in artikel 7A:1595 voor woonruimte opgenomen uitzondering op die
hoofdregel, meebrengende dat de huurder van een zelfstandige woning, waarin
deze zijn hoofdverblijf heeft, bevoegd is een gedeelte van die woning onder
te verhuren. Doordat in het wetsvoorstel de tweede zin van artikel 244 vervalt,
is deze regeling van regelend recht geworden, hetgeen eveneens in overeenstemming
is met huidige artikel 7A:1595. Het resultaat van een en ander is dus dat,
voor wat betreft woonruimte, over de hele linie tot het stelsel van het huidige
artikel 7A:1595 wordt teruggekeerd. Dat stemt overeen met de wensen die uit
de praktijk in verband met de bestrijding van – kort gezegd –
illegale onderhuur naar voren gekomen zijn en die bij de discussie in de Eerste
Kamer tot de wens tot schrapping van de tweede zin van artikel 244 hebben
geleid.7. In het voorgaande ligt besloten dat de maatstaf van artikel 221, die
verwijst naar «redelijke bezwaren» van de verhuurder, bij artikel
244 niet van toepassing is. Volgens deze laatste bepaling is onderhuur immers
volgens de hoofdregel in het geheel niet toegestaan en volgens de uitzondering
juist wel toegestaan, uiteraard tenzij partijen anders zijn overeengekomen.8. Vervolgens hebben de leden van de VVD-fractie een vergelijking getrokken
tussen artikel 244 en 269. Deze leden hebben daarbij een onderscheid ter sprake
gebracht tussen woonruimte die gedeeltelijk is onderverhuurd, maar waarin
de huurder zijn hoofdverblijf heeft, en een woonruimte
die gedeeltelijk is onderverhuurd, maar waarin de onderhuurder zijn hoofdverblijf heeft. Een dergelijk onderscheid ligt echter
niet aan de artikelen 244 en 269 ten grondslag.Wat artikel 244 betreft moet worden opgemerkt dat dit artikel ziet op
een zelfstandige woning, waarmee wordt bedoeld een zelfstandige woning zoals
gedefinieerd in artikel 234, d.w.z. een woning met een eigen toegang en zonder
wezenlijke voorzieningen buiten de woning. De huurder van een zelfstandige
woning is niet bevoegd deze in haar geheel onder te verhuren. Wel is hij bevoegd,
aangenomen dat dit niet contractueel is uitgesloten, een gedeelte
(een of meer kamers) van die zelfstandige woning onder te verhuren, mits hijzelf
in die woning zijn hoofdverblijf heeft. Zijn onderhuurders huren dus geen
zelfstandige woning, maar onzelfstandige woonruimte.Wat artikel 269 betreft, moet worden opgemerkt dat dit artikel van geheel
andere aard is. Het betreft niet de bevoegdheid tot onderhuur, maar het geeft
een zekere bescherming aan een bepaalde categorie onderhuurders, ongeacht
of de huurder tot onderhuur bevoegd was. Deze bescherming wordt uitsluitend
gegeven aan de onderhuurder van een zelfstandige woning, die in die woning
zijn hoofdverblijf heeft. Dat betekent dat als de hoofdhuurovereenkomst eindigt,
de hoofdverhuurder de onderhuurovereenkomst met de onderhuurder van de zelfstandige
woning voortzet. Men zie de aanhef van lid 1 van dat artikel overeenkomend
met die van het huidige artikel 7A:1623k. Onderhuurders van een gedeelte van
een zelfstandige woning, kunnen geen beroep doen op deze bescherming. Kortom
alleen degene die een gehele zelfstandige woning heeft gehuurd en daar zijn
hoofdverblijf heeft, komt voor de bescherming van artikel 269, leden 1 en
2, in aanmerking (verg. Kamerstuk I, 2001/2002, 28 064, nr. 325b,
p. 7 onderdeel 4 en Kamerstuk I, 2002/2003, 26 089 enz., nr. 50,
p. 5 onder 7, tweede alinea).De voormelde leden hebben in dit verband nog gewezen op artikel 269 lid
3. Dit lid betreft echter een geheel ander geval. Het gaat daar niet om voortzetting
van de onderhuurovereenkomst door de hoofdverhuurder, maar om voortzetting
van de onderhuurovereenkomst door een opvolger van de aanvankelijke huurder,
tevens de onderverhuurder, die krachtens de artikelen 266, 267 of 268
in diens plaats is getreden, met name de echtgenoot of geregistreerde partner
van de huurder en degene die met de huurder een duurzame gemeenschappelijke
huishouding heeft. De voortzetting van de onderhuur met een opvolger van de
aanvankelijke huurder geldt voor alle onderhuur, ongeacht of die onderhuur
een zelfstandige woning betreft. Daardoor ontstaat niet enige band met de
hoofdverhuurder.Het resultaat van een en ander is dat degene aan wie krachtens artikel
244 een gedeelte van een zelfstandige woning is onderverhuurd, nooit aanspraak
kan maken op bescherming krachtens artikel 269. Indien de hoofdhuur eindigt,
zal hij derhalve met de hoofdhuurder aan ontruiming bloot staan. Dit komt
volledig overeen met het huidige recht, zoals dit voortvloeit uit artikel
7A:1595 en 7A:1623k.9. Deze leden hebben voorts het geval ter sprake gebracht dat een gehele
woning in onderdelen of kamers is verhuurd. Ik neem aan dat hier gedacht is
aan het geval dat de huurder van een zelfstandige woning die woning in onderdelen
onderverhuurt die stuk voor stuk geen zelfstandige woning opleveren. De huurder
heeft dan in strijd met de hoofdregel van artikel 244 de gehele woning onderverhuurd.
Hij heeft er immers zelf niet meer zijn hoofdverblijf. De onderhuurders van
de onderdelen of kamers worden niet beschermd door artikel 269, omdat zij
niet de onderhuurder zijn van een zelfstandige woning in de zin van artikel
234.Mochten deze leden gedacht hebben aan het academische geval dat de huurder
van een zelfstandige woning erin slaagt om zonder moeilijkheden met zijn verhuurder
het zo in te richten dat hij die woning – die daartoe ingrijpend aangepast
zal moeten worden – aldus in onderdelen verdeelt dat elk van die onderdelen
op hun beurt wederom een zelfstandige woning oplevert, dan geldt het volgende.
Volgens de hoofdregel van artikel 244 was de huurder tot deze onderhuur niet
bevoegd, nu hij telkens een zelfstandige woning heeft onderverhuurd, waarin
hijzelf niet zijn hoofdverblijf heeft. Ieder van de onderhuurders kan echter
een beroep doen op artikel 269, nu hij de onderhuurder van een zelfstandige
woning is, aangenomen dat die onderhuurder daar ook zijn hoofdverblijf heeft. Iets nieuws brengt het voorgaande niet. Het vloeit immers voort uit teksten
die overeenstemmen met de huidige artikelen 7A:1595 en 7A:1623k, die op dit
punt in de praktijk geen moeilijkheden hebben gegeven.10. Met de leden van de VVD-fractie kan worden ingestemd dat het zeer
wel mogelijk is dat zowel de huurder van een zelfstandige woonruimte, als
de onderhuurder van een gedeelte daarvan in het door hen gehuurde hun hoofdverblijf
hebben. Dit is immers de normale situatie in het geval dat een huurder van
een zelfstandige woning waarin hij zijn hoofdverblijf heeft, een gedeelte
van die woning onderverhuurt; men denke zowel aan het geval van de hospita
die een kamer aan een student onderverhuurt, als aan het door deze leden vermelde
geval dat van een zelfstandige woning een etage wordt onderverhuurd.11. De leden van de VVD-fractie hebben voorts gevraagd of de maatstaf
«redelijke bezwaren» van artikel 221 ook van toepassing is op
de in artikel 269 bedoelde onderhuurder(s). Deze vraag moet ontkennend worden
beantwoord. Artikel 221 ziet blijkens het hiervoor onder 4 en 5 opgemerkte
niet op woonruimte, terwijl artikel 269 juist uitsluitend op woonruimte ziet.12. Tenslotte hebben de leden van de VVD-fractie nog het geval ter sprake
gebracht, dat bij de mondelinge behandeling op 12 november 2002 in de
Eerste Kamer (Handelingen I, 2002/2003, p. 6–151) door het lid
Hessing (D66) aan de orde is gesteld. Dit geval houdt in dat een zelfstandige
woning eerst gedeeltelijk in kamers wordt onderverhuurd, waarna de verhuurder
zijn hoofdverblijf naar elders verplaatst en de vrijkomende ruimte ook weer
per kamer gaat verhuren. De heer Hessing veronderstelde dat de huurder vervolgens
de huur legaal zou kunnen opzeggen en daarmee de verhuurder op grond van artikel
269 binden aan de onderhuurders.Vooropgesteld moet worden gesteld dat de heer Hessing dit geval reeds
ter sprake heeft gebracht bij de voorafgaande mondelinge behandeling in de
Eerste Kamer op 29 oktober 2002 (Handelingen I, 2002/2003, p. 4–70).
Zoals in reactie daarop is uiteengezet in de brief aan de Voorzitter van de
Eerste Kamer van 8 november 2002 (Kamerstuk I, 2002/2003, 26 089
enz., nr. 50) op p. 5 onder 7, tweede hele alinea, en zoals in de
aanhef van artikel 269 lid 1 uitdrukkelijk wordt gezegd, en hiervoor onder
6 en 7 al ter sprake kwam, heeft die bepaling alleen betrekking op de overeenkomst
waarbij een zelfstandige woning wordt onderverhuurd, waarmee wordt bedoeld
een zelfstandige woning in de zin van artikel 234. In het door de heer Hessing
bedoelde geval is sprake van een serie onderhuurovereenkomsten met betrekking
tot kamers en is van onderhuur met betrekking tot een zelfstandige woning
geen sprake. Artikel 269 is hier derhalve niet van toepassing.De door deze leden geciteerde uiting van de regeringscommissaris moet
worden gezien tegen de achtergrond van het feit dat de heer Hessing in tweede
termijn de casus nog eens aan de orde stelde, waardoor bij de regeringscommissaris
de indruk is ontstaan, dat hem nog weer iets anders werd voorgelegd dan het
aanvankelijke geval. Tegen die achtergrond heeft de regeringscommissaris gemeend
te moeten refereren aan het algemene gezichtspunt dat uiteindelijk elke wet
dient te worden uitgelegd door de rechter. Die uiting houdt niet in dat bedoeld
is om op de duidelijke passage in de brief van 8 november 2002 terug
te komen.13. Uit het voorgaande vloeit voort dat schrapping van het gehele artikel
244 tot gevolg heeft dat de hoofdregel bij woonruimte wordt dat onderhuur
in beginsel is toegestaan, behoudens de maatstaf betreffende de «redelijke
bezwaren», die in artikel 221 is opgenomen. Dit is onwenselijk in verband met het tegengaan van onderhuur van woonruimte die buiten
weten van de hoofdverhuurder en buiten de toewijzingsregels ter zake van verdeling
van beschikbare woningen om is tot stand gekomen.Ik vertrouw erop met het voorgaande de verduidelijking te hebben gegeven
waarom de leden van de VVD-fractie hebben gevraagd met betrekking tot de verhouding
tussen de artikelen 221, 244 en 269, waarmee tevens de brief van 8 november
2002 is geactualiseerd.De Minister van Justitie,J. P. H. Donner 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28721-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl