Buitenschoolse opvang; Verslag algemeen overleg over kabinetsstandpunt besteding extra middelen en over de stimuleringsregeling kinderopvang 1990-1995
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25457, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

20-11-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25457 nr. 2

06-11-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesHet antwoord van de bewindsliedenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25457Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 49 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 457Buitenschoolse opvangnr. 2VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 6 november 1997De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid1 en de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport2 hebben op 1 oktober 1997 overleg gevoerd met minister
Melkert van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, staatssecretaris Terpstra van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport en staatssecretaris Netelenbos van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen over:– het kabinetsstandpunt inzake besteding van de extra middelen
ten behoeve van de buitenschoolse opvang (25 457, nr. 1);– de stimuleringsregeling kinderopvang 1990–1995 (VWS-97–1121).Van het gevoerde overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissiesMevrouw Vliegenthart (PvdA) beoordeelde het kabinetsstandpunt
inzake buitenschoolse opvang als een stap in de goede richting, maar gaf aan
dat een vervolg hierop noodzakelijk is om tegemoet te komen aan de problemen
rond de opvang van kinderen vanaf vier jaar. De 35 mln. per jaar die bij de
recente algemene beschouwingen beschikbaar werden gesteld, zijn niet het eind.
In fasen moeten kinderopvang en buitenschoolse opvang worden uitgebreid tot
een echte basisvoorziening. Niet alleen om vrouwen de kans te bieden betaalde
arbeid met zorgtaken te combineren, maar ook omdat alleen met een flinke deelname
van vrouwen aan het arbeidsproces in de toekomst een evenwichtige arbeidsmarkt
verzekerd is. Dit vereist blijvende, gedeelde verantwoordelijkheid van overheid,
ouders en sociale partners voor voldoende aanbod, toegankelijkheid en kwaliteit
van opvangvoorzieningen. Tegenover de minister van SZW, die dit standpunt
in grote lijnen lijkt te onderschrijven, staat de staatssecretaris van VWS,
die de tijdelijke stimuleringsmaatregel ziet als een eerste
aanzet (vliegwielfunctie) waarna ouders en sociale partners verder zelf hun
verantwoordelijkheid moeten nemen. Naar aanleiding van recente berichtgeving
over een incident bij een kinderopvangvoorziening te 's-Hertogenbosch vroeg
zij hoe het gemeentelijk toezicht functioneert en hoe de toezegging gestand
wordt gedaan om nauwlettend te volgen hoe dit vorm krijgt.Uitgaande van eerdergenoemde verantwoordelijkheid moet de overheid een
regisserende rol vervullen bij het tot stand brengen van aanbod aan voorzieningen,
zo bepleitte mevrouw Vliegenthart. Op het terrein van de financiën moet
er sprake zijn van een gedeelde verantwoordelijkheid. Uit het kabinetsstandpunt
leidde zij af dat de overheid thans inzet op een bepaalde structuur, maar
daarbij onvoldoende zekerheid biedt voor een structurele voorziening. Dit
leidt tot terughoudendheid bij gemeenten en sociale partners. Zekerheid op
lange termijn is een eerste voorwaarde voor het succes van de voorliggende
regeling. Is de regering bereid in overleg met partijen die zekerheid te bieden?
Tweede voorwaarde voor het succes van de voorliggende regeling is, dat de
subsidie per plaats toereikend is om goede kwaliteit te garanderen. Een subsidiebedrag
van f 3 000 per opvangplaats is dat niet. Ook is het ontoereikend
om in de tijdelijke stimuleringsregeling buitenschoolse opvang (SZW-97–1260)
aan plaatsen van meer dan 1 300 uur een vermenigvuldigingsfactor van
1,25 toe te kennen. Een gewone plaats in de buitenschoolse opvang telt namelijk
1 500 uur. De vermenigvuldigingsfactor zou derhalve 1,4 moeten zijn.
Ook aan het voorstel om de groepsgrootte voor oudere kinderen te vergroten
via wijziging van de AMvB-kwaliteitseisen kleven bezwaren. Op zich zag zij
wel mogelijkheden op dit gebied, maar daarbij moet worden bedacht dat in de
geldende CAO een verband is gelegd tussen het aantal leidsters en de groepsgrootte.
Sociale partners zullen de in de CAO vastgelegde verworvenheid niet willen
opgeven als de overheid niet bereid is tot wettelijke verankering van kwaliteits-
en opleidingseisen. Derde voorwaarde voor het succes van de voorliggende regeling
is goede afstemming met sociale partners. In goed overleg moeten afspraken
worden gemaakt over een gezamenlijke krachtsinspanning om structureel een
goed niveau van kinderopvang te garanderen. In dat verband vroeg zij aandacht
voor de discussie over de ouderbijdrage en de evaluatie van de Wet afdrachtskortingen
kinderopvang. Op lokaal niveau moet er niet alleen worden gestreefd naar afstemming
met onderwijs, maar ook met instellingen op het gebied van jeugd- en jongerenwerk,
recreatie en sociaal-culturele activiteiten. Zo kan een geheel nieuwe dimensie
worden gegeven aan integraal jeugdbeleid. Desgevraagd stipuleerde zij dat
het beslist niet de bedoeling mag zijn om de uitvoeringsverantwoordelijkheid
voor de buitenschoolse opvang bij het onderwijs te leggen. Die berust bij
de gemeenten.De in artikel 1.c. van de tijdelijke stimuleringsregeling buitenschoolse
opvang bedoelde definitie van het begrip buitenschoolse opvang vond mevrouw
Vliegenthart te beperkt. Zij bepleitte de definitie uit te breiden met elementen
zoals die in de toelichting bij de regeling (pag. 6) zijn genoemd. Ook bepleitte
zij om de beperkte definitie in artikel 2. lid 4. meer in overeenstemming
te brengen met de veel ruimere definities uit de toelichting op de regeling.
Verder vroeg zij er aandacht voor dat de opzet van de tijdelijke stimuleringsregeling
het voor gemeenten moeilijker maakt om opvangplaatsen te realiseren. De vele
onzekerheden over de structurele financiering kan gemeenten er in combinatie
met het gestelde in de onderdelen a. en b. van artikel 2, lid 2 toe verleiden
om wel op de regeling in te tekenen, maar opvangplaatsen pas tegen het eind
van 1999 daadwerkelijk in exploitatie te nemen.Mevrouw Doelman-Pel (CDA) onderschreef eveneens dat kinderopvang
primair bedoeld is om ouders in de gelegenheid te stellen zorg en arbeid of
scholing te combineren. Zij signaleerde eveneens een tegenstelling tussen
de minister van SZW, die kinderopvang als basisvoorziening ziet, en de staatssecretaris
van VWS, die tijdelijke bemoeienis van de overheid met kinderopvang meer ziet
als een vliegwielfunctie. De problemen die sociale partners signaleren bij
de vormgeving van kinderopvang nopen tot blijvende betrokkenheid van de overheid.
Bovendien valt te verwachten dat de behoefte aan kinderopvang zo groot zal
zijn dat de nu beschikbaar gestelde financiën niet toereikend zullen
blijken te zijn.Ervaring leert dat opvang van kinderen tot vier jaar in het algemeen goed
is geregeld, zo constateerde mevrouw Doelman. Boven die leeftijd worden ouders
echter nog vaak met grote problemen geconfronteerd. Daarom was zij blij met
de nu gepresenteerde voorstellen voor buitenschoolse opvang. Duidelijk moet
daarbij wel zijn dat buitenschoolse opvang niet mag ontaarden in een verlengde
schooldag, maar dat kinderen na schooltijd in een andere sfeer terecht moeten
komen. Daarbij moeten vrijetijdsbeleving en bescherming voorop staan. In dit
licht had zij moeite met de suggestie dat activiteiten in het kader van het
onderwijsachterstandsbeleid zonder meer zouden kunnen worden gekoppeld aan
buitenschoolse opvang. Waar activiteiten elkaar positief beïnvloeden
is er geen bezwaar tegen een zekere samenhang, maar voorkomen moet worden
dat buitenschoolse opvang het karakter krijgt van een opvangvoorziening voor
kinderen die bijzondere zorg behoeven.Teneinde in de werkingsduur van de tijdelijke stimuleringsmaatregel buitenschoolse
opvang (SZW-97–872) experimenten met diverse soorten opvang mogelijk
te maken, bepleitte mevrouw Doelman verruiming van de tekst van artikel 2,
lid 4. Gemeenten moeten niet te zeer in een bepaalde richting worden gedwongen,
ook niet waar het gaat om hun investeringen. Overigens nam zij er met instemming
kennis van dat dit artikel zich ook richt op gastouderopvang. Kan de minister
van SZW al antwoorden op vragen die bij de behandeling van de Wet dispensatie
minimumloon werden gesteld vragen over een goede regeling voor gastouderopvang?
In de pers verschijnen hierover zeer tegenstrijdige berichten.Geschrokken was mevrouw Doelman van recente berichtgeving over een incident
in een kinderopvangvoorziening te 's-Hertogenbosch. Het deed haar genoegen
uit de rapportage over het daarop ingestelde bliksemonderzoek te mogen constateren
dat kwaliteitscontrole zich niet alleen richt op de gebouwde omgeving, maar
ook op pedagogische kwaliteiten van de leiding. Door aandacht te schenken
aan kwaliteit, ouders gelegenheid te geven mee te spreken over het beleid
van de voorziening en ook serieus op hun klachten in te gaan, wordt zekerheid
geboden dat het kind goed wordt opgevangen.Benieuwd was mevrouw Doelman of de destijds in het kader van het armoedebestrijdingsbeleid
voor kinderopvang beschikbaar gestelde 85 mln. ook echt goed terecht is gekomen.
Is dit geld echt besteed aan voorzieningen die bijstandsgerechtigde ouders
kansen bieden om aan het arbeidsproces deel te nemen? Komen de aanvragen uit
het hele land, of vooral uit de grote gemeenten. Wordt de besteding van deze
middelen gemonitord en geëvalueerd?Mevrouw Doelman vond het jammer dat de rapportage over de effectiviteit
van de stimuleringsmaatregel kinderopvang slechts de periode t/m 1995 betreft.
Hoe het sindsdien gesteld is met de kinderopvang, is niet echt bekend. Duidelijk
is wel dat de wachtlijsten niet echt zijn gereduceerd, dat er spanningen zijn
over de ouderbijdrage en aantallen bedrijfsplaatsen en gesubsidieerde plaatsen.
Graag ontving zij recentere gegevens om op basis daarvan een verantwoorde
beslissing te kunnen nemen over een eventueel blijvende committering van het
Rijk bij de kinderopvang.Mevrouw Essers (VVD) was verheugd over de zeer positieve rapportage
over de effectiviteit van de stimuleringsmaatregel kinderopvang, maar wenste op korte termijn recentere gegevens te krijgen over exacte omvang
van wachtlijsten en -tijden. Dubbeltelling moet daarbij worden voorkomen om
per doelgroep duidelijk te maken wat exact de relatie is tussen kinderopvang
en arbeidsparticipatie. Ook moet worden onderzocht waarom buitenschoolse opvang
duurder is dan heledagopvang. Wordt dit wellicht veroorzaakt door de inzet
van personeel op onaantrekkelijke uren? Ervan uitgaande dat de nul- tot vierjarigen
uit het begin van de jaren negentig thans instromen in de opvang voor kinderen
tussen vier en twaalf jaar, verwachtte zij dat in de komende periode eerder
55 000 dan de nu voorziene 20 000 plaatsen in de buitenschoolse
opvang moeten worden gecreëerd. Bovenbedoeld onderzoek kan aangeven welke
extra middelen daarvoor nodig zijn. Zij onderstreepte dat kinderopvang in
de brede zin des woords moet worden gezien als een coproductie tussen overheid,
ouders, bedrijfsleven en sociale partners. Wat de betrokkenheid van de overheid
precies moet zijn en welke omvang die moet hebben, moet nog nader worden bepaald.
Betrokkenheid van de overheid bij kinderopvang is van groot belang voor de
emancipatie van man en vrouw, de instandhouding van het sociale stelsel, het
beteugelen van de kosten van de zorg en het bieden van integratiemogelijkheden
aan kinderen.Met instemming nam mevrouw Essers kennis van de structurele dekking van
de bij de algemene beschouwingen toegezegde extra 35 mln. voor buitenschoolse
activiteiten. Hoe verhoudt dit bedrag zich tot de 160 mln. die beschikbaar
komt voor de tijdelijke stimuleringsmaatregel buitenschoolse opvang? Erkennend
dat de 35 mln. o.a. bedoeld zijn voor de opvang van kinderen tussen twaalf
en zestien jaar, bepleitte zij om in de periode tot de komende kabinetsformatie,
in afwachting van het eerder bedoelde onderzoek, alvast een deel van dit budget
te gebruiken voor het creëren van plaatsen voor kinderen vanaf vier jaar.
Kritisch was zij over het ontbreken van een structurele onderbouwing van de
stimuleringsmaatregel buitenschoolse opvang. Wil men ook andere partners bij
dit beleid betrekken dan mogen financiële risico's niet alleen bij de
gemeenten worden gelegd.Mevrouw Essers vroeg een toelichting op het verschil tussen de f 6 000
die de overheid rekent voor een kindplaats en de f 12 000 waarvan
partijen in het veld uitgaan. Hoe is laatstgenoemde prijs te rijmen met de
f 6 500 die het ministerie van OCW rekent voor een leerling in het
basisonderwijs? Gemeenten kunnen de kosten per plaats drukken door creatief
gebruik te maken van leegstaande, bestaande accommodaties. Verder zou eventueel
ook kunnen worden gedacht aan groepsvergroting.Mevrouw Essers gaf aan het begrip kinderopvang weliswaar breed te willen
benaderen, maar waarschuwde voor «vervuiling» van dit begrip met
allerhande andere, niet primair op arbeidsparticipatie gerichte, vormen van
opvang. Het verslag van het gesprek tussen de staatssecretaris van VWS en
de VNG geeft niet duidelijk aan hoe het kabinet hierover denkt. Kan de staatssecretaris
toelichten hoe de relatie tussen de diverse werkvelden precies is? Kunnen
gemeenten gewoon aan de slag gaan als zij vinden dat het allemaal veel te
lang duurt? In het belang van eenduidigheid tegenover uitvoerende instanties
als de gemeenten is het van groot belang om bij de komende kabinetsformatie
één ministerie te belasten met de kinderopvang. Vooruitlopend
op het belastingplan vond zij het echter prematuur om in dat verband te besluiten
fiscale maatregelen ter stimulering van kinderopvang om te zetten in subsidies.Mevrouw Essers onderschreef dat sociale partners verantwoordelijk zijn
voor CAO-onderhandelingen en dat met algemeenverbindendverklaring ervan goede
doelen kunnen worden bevorderd, maar wees erop dat de in de onderhavige sector
geldende CAO de creatie van nieuwe kindplaatsen hindert. Hoe ziet het kabinet
dit? Zij steunde de staatssecretaris van VWS in haar reactie op het incident
bij een kinderopvangvoorziening te 's-Hertogenbosch. Door het onderzoek naar
het toezichtregime te versnellen, kan onrust bij partijen worden weggenomen.
In afwachting daarvan behield zij zich een antwoord voor op de
vraag of er landelijk kwaliteitstoezicht of zelfs een kwaliteitswet kinderopvang
moet komen. Wel vroeg zij of op korte termijn, mede aan de hand van de resultaten
van eerder door haar bepleite onderzoek, kan worden gesproken over aanpassing
van de AMvB. Ook zij drong aan op spoedige beantwoording van vragen die bij
de behandeling van de Wet dispensatie minimumloon werden gesteld over gastouderopvang.Mevrouw Van Vliet (D66) benadrukte dat de door haar fractie
bij de algemene beschouwingen ingediende motie zich primair richt op vormen
van opvang die ouders in staat stellen zorg en arbeid te combineren en niet
op vormen van opvang waarin onderwijsachterstandsbeleid voorop staat. Zij
had er geen overwegend bezwaar tegen dat een deel van het op grond van deze
motie structureel beschikbaar gestelde bedrag van 35 mln. beschikbaar wordt
gesteld voor de opvang van vier- tot twaalfjarigen, mits overeind blijft dat
ook een essentieel deel van dit bedrag wordt besteed aan de opvang van twaalf-
tot zestienjarigen. Willen bewindslieden in een brief aan de Kamer uiteenzetten
welke verdeling hen voor ogen staat?Ook mevrouw Van Vliet vond het van groot belang dat werkgevers en werknemers
gedeelde verantwoordelijkheid nemen voor de buitenschoolse opvang. Het is
begrijpelijk dat werknemers in de huidige, nog onduidelijke situatie huiverig
zijn om hierover afspraken te maken met werkgevers. Ook is het duidelijk dat
buitenschoolse opvang een grotere financiële claim op het bedrijfsleven
zal leggen. Is het kabinet bereid te onderzoeken hoe het bedrijfsleven langs
fiscale weg extra kan worden gestimuleerd om deel te nemen aan buitenschoolse
opvang en wil het de Kamer hierover tijdig voor de behandeling van het belastingplan
informeren? In dit verband herinnerde zij nog aan eerdere pleidooien van haar
fractie voor introductie van een zorgkostenaftrek voor ouders in de inkomstenbelasting.Aandacht vroeg mevrouw Van Vliet voor de bezorgdheid van de VNG over structurele
financiering van de buitenschoolse opvang. Onderschrijven bewindslieden dat
uit de beantwoording van de minister-president bij de recente algemene politieke
beschouwingen kan worden afgeleid dat de rijksoverheid bereid is bij gebleken
behoefte ook na de stimuleringsperiode haar financiële verantwoordelijkheid
te blijven dragen? Verder bepleitte zij om duidelijkheid te verschaffen over
de kostprijs per plaats en het aantal uren opvang. Het gegeven dat inclusief
vakantieopvang 1 500 uren buitenschoolse opvang nodig zijn, impliceert
een vermenigvuldigingsfactor van 1,4. Afhankelijk van leeftijdscategorieën
zou vergroting van groepen kunnen worden overwogen, maar dat dient gekoppeld
te worden aan wettelijk te stellen kwaliteitseisen. Wil het kabinet hier duidelijkheid
over geven? Een en ander laat onverlet dat verantwoordelijkheid voor de kwaliteitscontrole
bij de gemeenten moet blijven berusten. De GGD zou kunnen worden belast met
de praktische uitvoering ervan. In dit verband sprak zij haar waardering uit
voor de wijze waarop de GGD te 's-Hertogenbosch onderzoek heeft gedaan naar
een incident bij een kinderopvangvoorziening in die gemeente en bepleitte
zij om bij wet de kwaliteitseis te stellen dat medezeggenschap voor ouders
moet zijn geregeld door middel van een ouderraad.Mevrouw Van Vliet verheugde zich over de goede samenwerking tussen betrokken
bewindslieden op het terrein van de buitenschoolse opvang, maar bepleitte
om tegenover het veld duidelijkheid te scheppen over de vraag wie voor dit
beleidsterrein de eerste verantwoordelijkheid draagt. Omdat zij buitenschoolse
opvang zag als een vorm van kinderopvang, leek het haar logisch deze bij de
staatssecretaris van VWS te leggen. Dit betekent niet dat dit ministerie ook
zelf alle aspecten van kinderopvang moet behartigen. In de buitenschoolse
opvang kan worden samengewerkt met andere vormen van kinderopvang, mits overeind
blijft dat buitenschoolse opvang er primair op gericht is om ouders
de mogelijkheid te bieden arbeid en zorg te combineren en het welzijn van
de kinderen wordt gewaarborgd. Over de locaties voor buitenschoolse opvang
sprak zij zich in dit ontwikkelingsstadium niet uit. Afhankelijk van wensen
van betrokkenen moet variatie op dit gebied mogelijk zijn. Wel is het duidelijk
dat niet het klaslokaal waar de kinderen gedurende de schooldag verblijven,
kan dienen als locatie voor buitenschoolse opvang. Dit laat onverlet dat een
gemeente de vrijheid moet hebben om leegstaande schoollokalen voor dit doel
te gebruiken. Daarbij moet worden voorkomen dat een verdeling naar denominatie
ontstaat. Desgevraagd gaf zij aan er geen bezwaar tegen te maken indien zo'n
verdeling zou voortkomen uit particulier initiatief ter plekke. Zijn de bewindslieden
bereid de Kamer in regelmatige tussenrapportages op de hoogte te houden van
ontwikkelingen?Uit de rapportage over de effectiviteit van de stimuleringsregeling kinderopvang
1990–1995 maakte mevrouw Van Vliet met tevredenheid op dat kinderopvang
zich verankert in de maatschappij. Zorgelijk vond zij echter de door de VOG
gesignaleerde stagnatie na 1995, die leidt tot groeiende wachtlijsten. Verder
was het haar opgevallen dat vergeleken met de rest van het land relatief weinig
gemeenten in de provincies Zeeland en Drenthe over een eigen voorziening voor
kinderopvang beschikken. Hoe is de ontwikkeling in die provincies te stimuleren?Mevrouw Oedayraj Singh Varma (GroenLinks) verheugde zich over
de toenemende belangstelling binnen het kabinet voor kinderopvang. Om verwarring
in het veld te voorkomen, moet wel duidelijk blijven bij welke bewindspersoon
de primaire verantwoordelijkheid voor kinderopvang ligt. Ligt die nog steeds
bij de staatssecretaris van VWS?Verheugd was zij over de rapportage over de effectiviteit van de stimuleringsmaatregel
kinderopvang. Het aantal opvangplaatsen moet verder blijven toenemen zodat
wachtlijsten op den duur tot het verleden gaan behoren. Het is te beperkt
om kinderopvang alleen te beschouwen als een voorziening die vrouwen in staat
stelt om buitenshuis te gaan werken. Kinderopvang moet een voor iedereen beschikbare
en toegankelijke basisvoorziening zijn. Wachtlijsten passen niet in dat beeld.
Ook past er niet in dat allochtonen en mensen met lage inkomens relatief minder
gebruik maken van kinderopvang. Zijn er aanwijzingen dat de hoogte van de
ouderbijdrage hierin een rol speelt? Aandacht vroeg zij voor de neiging van
gemeenten om ter voorkoming van administratieve rompslomp voor buitenschoolse
opvang een inkomensonafhankelijke ouderbijdrage te vragen. Zal de staatssecretaris
van VWS ingrijpen als dit echt gebeurt? Hoewel een groot aantal gemeenten
goed omgaat met de middelen die (ongeoormerkt) voor kinderopvang ter beschikking
zijn gesteld, zijn er nog steeds gemeenten die deze voor een ander doel gebruiken.
Is bekend welke gemeenten nog niets op het gebied van kinderopvang hebben
geregeld en hoe kan worden gestimuleerd dat ter plekke alsnog kinderopvang
van de grond komt? Goed opgeleid personeel en inspraak van ouders via een
ouderraad moeten borg staan voor kwalitatief hoogstaande kinderopvang. Wettelijke
verankering van kwaliteitsregels vond zij van groot belang. Aandacht vroeg
zij in dit verband ook voor kwaliteitscontrole. Thans is vooral de GGD daarmee
belast, maar die organisatie is niet toegerust om te controleren op aspecten
als groepsgrootte, opleidingsniveau van het personeel en het algemeen pedagogisch
klimaat. Is het mogelijk om in de periode tot wettelijke verankering van kwaliteitsregels
de controletaak te laten uitvoeren door GGD en onderwijsinspectie? Indien
dit niet haalbaar is of tot verwarring leidt, moet minimaal bindender worden
voorgeschreven op welke aspecten de GGD-controle zich moet richten.Zeer verheugd was mevrouw Oedayraj over de middelen die thans zijn vrijgemaakt
voor de stimuleringsmaatregel buitenschoolse opvang. Aandacht
vroeg zij voor signalen van de VNG dat hiermee geen 20 000 plaatsen kunnen
worden gerealiseerd. Waarom ziet het kabinet buitenschoolse opvang niet als
kerntaak voor de overheid en stelt het zich op het standpunt dat financiering
ervan door ouders en sociale partners moet geschieden? In dit verband wees
zij erop dat de FNV nauwelijks mogelijkheden ziet om naast regelingen voor
kinderopvang in CAO's ook ruimte te maken voor regelingen voor buitenschoolse
opvang. Kinderopvang en buitenschoolse opvang zijn kerntaken van de overheid.
Buitenschoolse opvang is een welzijnsvoorziening waarvoor de overheid verantwoordelijk
is. Hoe zien de bewindslieden dit? Zij drong erop aan, nu al duidelijkheid
te geven over vervolgfinanciering na de stimuleringsperiode van drie jaar.
Mag de desbetreffende uitspraak van de minister-president bij de algemene
beschouwingen worden gezien als een garantie dat er na drie jaar in structurele
financiering zal worden voorzien? Ten slotte sloot zij zich aan bij vragen
van mevrouw Vliegenthart over de groepsgrootte in de buitenschoolse opvang
en de daarmee samenhangende kwaliteitsvereisten. Het antwoord van de bewindsliedenDe minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheidonderstreepte
dat de bestaande verantwoordelijksverdeling op het gebied van kinderopvang
niet is gewijzigd. De staatssecretaris van VWS is het primaire aanspreekpunt.
Hij gaf aan dat zijn bemoeienis met dit beleidsterrein vooral voortvloeit
uit gesignaleerde tendensen op de arbeidsmarkt en demografische ontwikkelingen,
die aangeven dat kinderopvang niet alleen nodig is om vrouwen de positie op
de arbeidsmarkt te geven die hen toekomt, maar ook onmisbaar is om toekomstige
knelpunten op de arbeidsmarkt te kunnen wegnemen. Dit alles vereist een onderling
goed samenhangende beleidsbenadering.De tijdelijke stimuleringsregeling buitenschoolse opvang moet worden gezien
in het licht van de constatering in de nota «Werken aan zekerheid»,
dat vooral voor mensen met lagere inkomens drempels naar opvangvoorzieningen
erg hoog zijn en dat goede toegankelijkheid van dergelijke voorzieningen van
groot belang is voor de bevordering van de economische zelfstandigheid van
mensen. Daartoe gedwongen door de geldende begrotingssystematiek is in het
voorjaar besloten om, vooruitlopend op de meer structurele aanpak die uiteen
wordt gezet in de recente nota «Kansen op combineren», 160 mln.
beschikbaar te stellen voor een stimuleringsregeling buitenschoolse opvang.
In deze nota wordt o.a. geconstateerd dat waar de huidige voorziening ten
aanzien van aspecten als beschikbaarheid, toegankelijkheid en flexibiliteit
tekort schiet, er aanleiding is tot intensivering van beleid. Ook wordt geconstateerd
dat ondanks de resultaten van het beleid in de afgelopen jaren, de kinderopvang
in de toekomst op een aantal punten dreigt te stagneren. Verder spreekt de
nota uit dat in de toekomst verdere groei wenselijk is en dat het kabinet
wil bevorderen dat door een gezamenlijke aanpak en een evenwichtige verdeling
van verantwoordelijkheden, een adequate verdere groei van de voorziening kan
worden gerealiseerd, aansluitend bij de zich voordoende behoefte. Een en ander
betekent dat:– kinderopvang beschikbaar en toegankelijk moet worden gemaakt; – het aanbod tot een leeftijd van circa zestien jaar moet meegroeien
met de leeftijd van kinderen;– kinderopvang financieel toegankelijk dient te zijn;– kinderopvang onder overheidstoezicht moet voldoen aan standaard
kwaliteitscriteria;– flexibiliteit en kwaliteit van kinderopvangvoorzieningen gebaat
zijn bij een zo optimaal mogelijke samenhang tussen het aanbod vanuit de diverse
invalshoeken.De minister signaleerde dat het tweede punt uit de opsomming goed aansluit op het signaal dat de Kamer tijdens de algemene beschouwingen
bij motie gaf. Over uitwerking ervan wordt de Kamer spoedig nader geïnformeerd.
Bij de invulling van financiële verantwoordelijkheden moet nader worden
gekeken naar de wijze waarop de financiële verantwoordelijkheid van werkgevers
wordt ingevuld (individueel of generiek) en naar de bijdrage die het Rijk
levert, al dan niet gedecentraliseerd via de gemeenten. Hiermee spreekt het
kabinet uit dat de overheid ook in de toekomst bereid is om mede verantwoordelijkheid
te dragen voor de financiering van de kinderopvang. In dit licht is het kabinet
vanzelfsprekend bereid om mede verantwoordelijkheid te dragen voor het structurele
vervolg van initiatieven die in het kader van de tijdelijke stimuleringsregeling
buitenschoolse opvang van de grond komen. Dat was ook de betekenis van de
desbetreffende passage in het betoog van de minister-president bij de algemene
beschouwingen. Wel ligt bij dit alles de nadruk op gedeelde verantwoordelijkheid
tussen werkgevers, werknemers, ouders en de overheid; zorg voor kinderopvang
is geen exclusieve taak voor de overheid. Mede in het kader van het MDW-proces
wordt thans gewerkt aan de vormgeving van beleid, gericht op het wegnemen
van knelpunten die in de nota «Kansen op combineren» worden gesignaleerd.
Dit alles is erop gericht om bij de komende kabinetsformatie goed gefundeerde
beslissingen te kunnen nemen over de vormgeving van een goed samenhangend
stelsel van kinderopvang.De minister gaf aan dat door het verschijnen van de nota «Kansen
op combineren» het gesprek tussen staatssecretaris van VWS en de VNG
weliswaar in een ander daglicht is komen te staan, maar dat de precieze invulling
die daaraan moet worden gegeven, nu nog niet aan de orde is. In dit verband
beklemtoonde hij dat niet kan worden volstaan met toekenning van extra financiële
middelen. Duidelijk moet worden welke verantwoordelijkheid de diverse partijen
dragen, hoe die zich onderling verhouden en welke samenhang er is. In dit
verband is de voor eind 1997 voorziene evaluatie van de effecten van fiscale
faciliëring van kinderopvang van belang om inzicht te krijgen in de opstelling
van werkgevers in dezen. Vooruitlopend daarop vond hij het niet opportuun
in een aparte brief nader in te gaan op mogelijkheden tot fiscale stimulering
van kinderopvang. Ook gaf hij in dat verband aan het ronduit kortzichtig te
vinden van werkgevers en werknemers om zich in CAO-besprekingen geheel te
blijven richten op de opvang van kinderen tussen nul tot vier jaar en vooralsnog
geen aandacht schenken aan de opvang van de kinderen tussen vier en twaalf
jaar. Dit strookt niet met de aandacht die voor kinderopvang werd gevraagd
tijdens een recente conferentie over toekomstige knelpunten op de arbeidsmarkt.
Hij was voornemens hierop tijdens het komende najaarsoverleg met sociale partners
terug te komen. Desgevraagd was hij niet bereid het instrument van de algemeenverbindendverklaring
te gebruiken om sociale partners te dwingen tot een ruimere opvatting over
kinderopvang.Tegen de achtergrond van wat reeds werd opgemerkt bij de behandeling van
het wetsvoorstel dispensatie minimumloon, wordt in samenwerking met de VOG
en het ministerie van Financiën gewerkt aan een model voor gastouderopvang
waarbij een oplossing wordt gezocht voor de problematiek rond het minimumloon.
Naar verwachting zullen uiterlijk komend najaar de resultaten hiervan worden
gepresenteerd. Hij zegde toe, de staatssecretaris van Financiën te vragen,
de Kamer hierover te informeren. Desgevraagd zegde hij tevens toe bij deze
collega aan te dringen op bespoediging van de beantwoording van vragen over
fiscale problemen bij gastouderbemiddeling.Op dit moment wordt geïnventariseerd welk gebruik is gemaakt van
de regeling op grond waarvan alleenstaande ouders met een bijstandsuitkering
recht hebben op gratis kinderopvang als zij een baan aanvaarden of scholing
en opleiding volgen om hun kansen op de arbeidsmarkt te vergroten. Gegevens
tot nu toe wijzen erop dat de regeling goed werkt. Naar verwachting
zijn begin 1998 concrete cijfers beschikbaar. De regeling wordt geïntegreerd
in de Wet inschakeling werkzoekenden en zal ook een rol spelen in het beleid
dat erop is gericht voor mensen met lagere inkomens de drempels tot de kinderopvang
zoveel mogelijk te verlagen.De staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sportbenadrukte
dat in de afgelopen jaren tussen diverse leden van het kabinet nauw is samengewerkt
om kinderopvang (inclusief buitenschoolse opvang) hoger op de politieke agenda
te plaatsen en gaf aan dat ook in de toekomst op dit gebied nauw zal worden
samengewerkt. In dit verband ontkende zij ten stelligste dat er licht zou
zitten tussen de opvattingen van de minister van SZW terzake en haar uitspraak
in een interview, dat buitenschoolse opvang geen kerntaak van de overheid
is. Verwijzend naar hetgeen de minister reeds naar voren bracht over het beleid
zoals dit is neergelegd in de nota «Kansen op combineren», gaf
zij aan met het woord «kerntaak» uitsluitend te hebben willen
aangeven dat er geen sprake kan zijn van een exclusieve verantwoordelijkheid
van de overheid. Voorop staat een gezamenlijke aanpak en blijvende (financiële)
participatie van partijen. Om gefundeerde besluitvorming over kinderopvang
bij de komende kabinetsformatie mogelijk te maken, wordt ernaar gestreefd
in februari 1998 concreet antwoord te geven op uitwerkingsvragen die in de
nota «Kansen op combineren» zijn geformuleerd. Dat over het perspectief
in de nieuwe kabinetsperiode nog geen politiek besluit is genomen en derhalve
wordt vastgehouden aan wat er nu is, blijkt uit de opmerking van de minister-president
tijdens de recente algemene politieke beschouwingen: «bij blijkende
noodzaak kan het nodig zijn hieraan een nader financieel gevolg te geven en
dit ook nader te bezien op grond van ervaringen aan het begin van de nieuwe
kabinetsperiode». In dit licht was er in het overleg met de VNG geen
ruimte om toezeggingen te doen over de periode na de kabinetsformatie. Wel
is gewezen op signalen die op dit punt door het kabinet zijn gegeven. Zij
ging ervan uit dat partijen conclusies zullen trekken uit deze signalen, uit
de nota «Kansen op combineren» en uit uitspraken van de Kamer
over het belang van kinderopvang. Zij onderschreef de opvatting van de minister
van SZW dat kinderopvang een conditio sine qua non is voor de oplossing van
knelpunten op de arbeidsmarkt.Zonder te willen suggereren dat kinderopvang op grote schaal gebruikt
kan worden als voorziening in het kader van bijvoorbeeld onderwijsachterstandsbeleid,
benadrukte de staatssecretaris het belang ervan als ondersteunende voorziening
bij de opvoeding en ontwikkeling van jongeren tot zestien jaar. De relatief
geringe deelname van allochtone ouders aan kinderopvang wordt voor een deel
veroorzaakt door cultuurverschillen. Ook een lagere deelname aan betaalde
arbeid is hiervan een oorzaak. Het beleid is erop gericht, hier verandering
in te brengen. Het verheugde haar zeer dat in het najaarsoverleg met sociale
partners aandacht zal worden gevraagd voor de rol die kinderopvang moet spelen
in het CAO-overleg. Om te voorkomen dat bij de vormgeving van de buitenschoolse
opvang «iedereen zijn eigen wiel gaat uitvinden» is besloten om
1,5 mln. beschikbaar te stellen voor onderzoek, monitoring en een landelijk
ondersteuningspunt. Veel creativiteit zal vooral nodig zijn voor de opvang
van kinderen tussen acht en twaalf jaar. Naarmate kinderen ouder worden, zal
het accent meer verschuiven naar buitenactiviteiten, het gebruik van sociaal
culturele voorzieningen en dergelijke. Dit vereist grote aandacht voor de
kwaliteit van de opvang. Met het NIZW wordt gewerkt aan de pedagogische invulling
en aan kwaliteitseisen die kunnen worden gesteld aan kinderopvang en buitenschoolse
opvang. Door de VOG ontwikkelde kwaliteitsvereisten zouden de grondslag kunnen
vormen voor een vergunningenstelsel. Kwaliteit hangt daarnaast af van medezeggenschap
van ouders en van een goed geformuleerd klachtrecht. De voor de zorgvoorzieningen
in het algemeen geldende wettelijke bepalingen omtrent klachtrecht
gelden ook voor voorzieningen voor kinderopvang. Hoewel tot nu toe alleen
gesubsidieerde zorginstellingen vallen onder de onlangs van kracht geworden
medezeggenschapswet, bepalen de door de VOG ontwikkelde kwaliteitseisen dat
slechts een certificaat wordt vertrekt aan een voorziening (gesubsidieerd
of niet) als is voldaan aan vereisten op het gebied van medezeggenschap. In
het kader van de Welzijnswet is het toezicht op de naleving van minimum kwaliteitsvereisten
opgedragen aan de gemeenten. De SGBO onderzoekt hoe gemeenten die toezichttaak
uitvoeren. Gebleken is, dat in 1996 97% van de gemeenten hun verordening op
dit gebied hebben aangepast en dat 80% van de gemeenten het toezicht daadwerkelijk
had geregeld. In 65% van de gevallen werd deze taak uitgevoerd door de GGD.
Terecht is aan dit orgaan een belangrijke rol op dit gebied gegeven. Nieuwe
onderzoeksresultaten, waarover de Kamer nog wordt geïnformeerd, geven
een verdere verbetering van dit algemene beeld aan. Mede op grond van deze
evaluatie zal bij de beantwoording van uitwerkingsvragen uit de nota «Kansen
op combineren» worden ingegaan op eventuele wettelijke verankering van
kwaliteitseisen.Het verschil tussen de door het Rijk en door andere instanties gehanteerde
kostprijs per opvangplaats wordt veroorzaakt door het aantal uren dat tijdens
vakantieperiodes wordt toegewezen. Het kabinet gaat uit van 41 weken opvang
in de schoolperiode en 7 weken in de vakantieperiode. In totaal is dit 1 050
uur. De door anderen gehanteerde 1 500 uur is opgebouwd uit 40 weken
opvang in de schoolperiode en 12 weken in schoolvakanties. Hoewel krap bemeten,
vond de staatssecretaris de door het Rijk berekende f 6 000 per
opvangplaats toereikend, zeker in combinatie met enige flexibiliteit ten aanzien
van de groepsgrootte voor oudere kinderen. Tot verhoging van de kostprijs
in verband met een langere openingstijd tijdens de vakantieperiode was zij
niet bereid. Immers, ook in de kinderopvang voor kinderen van nul tot vier
jaar wordt uitgegaan van vier weken sluiting gedurende de vakantieperiodes.
Uitbreiding tot 1 500 uur zou in de praktijk betekenen dat opvangvoorzieningen
het gehele jaar geopend zijn. Ook verhoging van de in artikel 2.b. gehanteerde
vermenigvuldigingsfactor of het introduceren van een nieuwe factor 1,4 wees
zij om die reden af. Introductie van hogere vermenigvuldigingsfactoren betekent
per saldo een daling van het aantal te realiseren opvangplaatsen.Hoewel de stimuleringsregeling het niet uitsluit, kon de staatssecretaris
zich niet voorstellen dat gemeenten aangevraagde plaatsen pas tegen het eind
van de werkingsperiode van de stimuleringsregeling realiseren. Naar verwachting
zal gedurende de resterende maanden van 1997 nog slechts een beperkt aantal
gemeenten uitbreiding kunnen realiseren. Het accent van de uitbreiding ligt
op de jaren 1998 t/m 2000, wat correspondeert met het tempo waarin middelen
beschikbaar komen. Met de VNG zijn afspraken gemaakt over tussentijdse monitoring.
Met gemeenten die blijkens deze monitoring wel plaatsen aanvragen, maar geen
aanstalten maken deze ook daadwerkelijk te realiseren, wordt overlegd over
de mogelijkheid om middelen over te hevelen naar gemeenten die op dat gebied
wel actief zijn.Het voorstel van mevrouw Vliegenthart tot aanpassing van artikel 1 van
de stimuleringsregeling in de richting van de desbetreffende tekst van de
toelichting op de regeling, nam de staatssecretaris over. Op definitietechnische
gronden wordt in artikel 2, lid 4 verwezen naar kindercentra. De AMvB bij
de Kwaliteitswet kinderopvang spreekt van een kindercentrum als er sprake
is van georganiseerde opvang van meer dan vier kinderen. De omschrijving in
artikel 2, lid 4 legt derhalve wel de band met deze AMvB, maar beperkt gemeenten
niet in hun overleg over de plaats waar buitenschoolse opvang wordt gerealiseerd.
Daartoe uitgenodigd door mevrouw Vliegenthart, die vooral ten aanzien van
oudere kinderen vreesde dat ook andere activiteiten dan buitenschoolse opvang
aanspraak zullen maken op financiering, zegde zij toe de regeling zodanig
aan te scherpen dat daaruit duidelijk blijkt dat gemeenten verantwoordelijk
zijn voor de vormgeving van het beleid op dit gebied en dat ook duidelijkheid
wordt gegeven over de uitvoeringsverantwoordelijkheid. In dit verband benadrukte
zij dat de regie bij de gemeenten ligt. Die zal bij de vormgeving van beleid
nauw overleg plegen met het onderwijs, maar ook met andere groeperingen en
instellingen die op dit gebied actief zijn.De staatssecretaris zegde toe de Kamer zo spoedig mogelijk op de hoogte
te stellen van de resultaten van SGBO-onderzoek en ander onderzoek over 1996.
Die cijfers duiden op een positieve ontwikkeling van de opvang van kinderen
van nul tot vier jaar. Vooral door middel van de inkoop van bedrijfsplaatsen
is de capaciteit met ongeveer 5 000 plaatsen toegenomen. Desgevraagd
gaf zij aan dat het aantal gesubsidieerde plaatsen in die periode niet is
afgenomen. Er zal bezien worden of genoemd onderzoek inzicht biedt in eventuele
witte vlekken in Nederland wat betreft de aanwezigheid van kinderopvang. Ook
wordt er regelmatig aandacht voor gevraagd in het bestuurlijk overleg met
gemeenten.De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappengaf
aan dat haar steun voor een integraal beleid inzake kinderopvang onverlet
laat dat het geven van goed onderwijs kerntaak van haar ministerie is. Door
gemeenten de regie te geven bij het totstandkomen van kinderopvang, kan een
lokaal zo goed mogelijke afstemming worden gerealiseerd en wordt het ook mogelijk
om met schaarse middelen zoveel mogelijk te doen. Scholen zullen niet snel
geneigd zijn om kinderopvang aan hun takenpakket toe te voegen, al komt het
door het ontbreken van een integrale aanpak thans voor dat zij zich gedwongen
zien om kinderen voor en na schooltijd op te vangen omdat beide ouders werken.
Buitenschoolse opvang moet zodanig worden opgezet dat het voor de scholen,
die toch al worden geconfronteerd met grote maatschappelijke vraagstukken,
ook een ontlasting betekent. Dit vereist dat met scholen extra zorgvuldig
wordt overlegd over de vormgeving van buitenschoolse opvang. Daarom is in
de stukken tot nu toe de zinsnede «op overeenstemming gericht overleg»
opgenomen. Gezien de beladenheid van deze terminologie leek het haar beter
te spreken van «op consensus gericht overleg». Overleg heeft tot
doel om onder regie van de gemeente een zo goed mogelijke afstemming tussen
school en buitenschoolse opvang te bewerkstelligen en niet om in de opvang
allerhande schoolactiviteiten te integreren. Sinds de decentralisatie op onderwijsgebied
hebben gemeenten een uiterst sterke positie. Als economisch eigenaar van de
gebouwen hebben zij binnen wettelijke kaders de mogelijkheid om diverse voorzieningen
met elkaar te combineren. Voorbeeld hiervan is de bouw van zogenaamde kinderclusters
op Vinex-locaties. Ten slotte vroeg zij er aandacht voor dat bij de opvang
van kinderen tussen twaalf en zestien jaar de school centraler moet staan
dan bij de opvang van jongere kinderen. De voorzitter van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid,WoltersDe voorzitter van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn
en Sport,Van NieuwenhovenDe griffier van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid,Van Dijk XNoot1Samenstelling: Leden: Wolters (CDA), voorzitter, Van Nieuwenhoven (PvdA),
Doelman-Pel (CDA), Biesheuvel (CDA), Vliegenthart (PvdA), ondervoorzitter,
Scheltema-de Nie (D66), Van Middelkoop (GPV), Schimmel (D66), Rosenmöller
(GroenLinks), Van Zijl (PvdA), Bijleveld-Schouten (CDA), Middel (PvdA), Van
Hoof (VVD), Noorman-den Uyl (PvdA), Adelmund (PvdA), Dankers (CDA), Giskes
(D66), Marijnissen (SP), Essers (VVD), Van der Stoel (VVD), Van Dijke (RPF),
Bakker (D66), Klein Molekamp (VVD), Van Blerck-Woerdman (VVD), Meyer (groep-Nijpels).Plv. leden: Terpstra (CDA), Oudkerk (PvdA), Soutendijk-van Appeldoorn
(CDA), Mulder-van Dam (CDA), De Jong (PvdA), Visser-van Doorn (CDA), Van der
Vlies (SGP), Fermina (D66), Rabbae (GroenLinks), Van der Ploeg (PvdA), G.
de Jong (CDA), Dijksma (PvdA), M.M.H. Kamp (VVD), Kalsbeek-Jasperse (PvdA),
Apostolou (PvdA), Heeringa (CDA), Van Boxtel (D66), J. M. de Vries (VVD),
B. M. de Vries (VVD), Leerkes (Unie 55+), Van Vliet (D66), Hofstra (VVD),
Hoogervorst (VVD), Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels). XNoot2Samenstelling: Leden: Lansink (CDA), Schutte (GPV), Van Nieuwenhoven (PvdA),
voorzitter, Van der Heijden (CDA), ondervoorzitter, Van Heemskerck Pillis-Duvekot
(VVD), M. M. H. Kamp (VVD), Doelman-Pel (CDA), Swildens-Rozendaal (PvdA),
Vliegenthart (PvdA), Mulder-van Dam (CDA), Versnel-Schmitz (D66), Middel (PvdA),
Leerkes (Unie 55+), Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels), Fermina (D66), Oedayraj
Singh Varma (GroenLinks), Dankers (CDA), Marijnissen (SP), Essers (VVD), Oudkerk
(PvdA), Cherribi (VVD), Sterk (PvdA), Van Boxtel (D66), Van Vliet (D66), Van
Blerck-Woerdman (VVD).Plv. leden: Heeringa (CDA), Van der Vlies (SGP), Lilipaly (PvdA), Meijer
(CDA), Rijpstra (VVD), Voûte-Droste (VVD), Smits (CDA), Dijksma (PvdA),
Houda (PvdA), Beinema (CDA), Van den Bos (D66), M. M. van der Burg (PvdA),
Rouvoet (RPF), Meyer (groep-Nijpels), Van Waning (D66), Sipkes (GroenLinks),
G. de Jong (CDA), Passtoors (VVD), Apostolou (PvdA), J. M. de Vries (VVD),
Noorman-den Uyl (PvdA), Bremmer (CDA), Bakker (D66), Hoogervorst (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25457-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl