Wet op de medische keuringen; Nadere memorie van antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19961997-23259, nr. 91e

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

09-04-1997

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

23259 nr. 91e

03-04-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAlgemeenBeantwoording vragen
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23259Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 39 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 259Voorstel van wet van het lid Van Boxtel houdende regels tot versterking
van de rechtspositie van hen die een medische keuring ondergaan (Wet op de
medische keuringen)nr. 91eNADERE MEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 3 april 1997 AlgemeenMet belangstelling heb ik kennisgenomen van de nog bij enkele fracties
levende vragen die in deze tweede schriftelijke ronde zijn gesteld. Ik hoop
dat de beantwoording bijdraagt aan meer duidelijkheid over het onderhavige
initiatiefwetsvoorstel en aan het overtuigen van Uw Kamer van de noodzaak
en de wenselijkheid van aanvaarding daarvan. Beantwoording vragenDe leden van de fractie van de VVD menen dat door mij geen duidelijk standpunt
wordt ingenomen met betrekking tot de gelijktijdige inwerkingtreding van de
nieuwe regels over de aanstellingskeuring in zowel de private als de overheidssector.
Ik heb als mijn opvatting gegeven dat in principe gelijktijdige regelgeving
de voorkeur verdient. Een feitelijk aspect is echter dat de overheid al een
diversiteit aan regelingen kent en het voor mij niet is te overzien wanneer
de door de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aangekondigde
doorlichting van de overheidsregelingen aan de hand van het wetsvoorstel gereed
zal zijn (zie o.a. Handelingen TK 1996–1997, nr. 7 blz. 1478).Indien men niet kijkt naar het regelaspect maar naar de inhoudelijke kant,
is het probleem in belangrijke mate ondervangen door de circulaire van het
Ministerie van Binnenlandse Zaken van 18 december 1995 waarin aan overheidsinstellingen
aanwijzingen worden gegeven die met de inhoud van het wetsvoorstel overeenkomen.
In dat opzicht is de overheid al voorgegaan. Naar mijn mening zal de door
de leden van de fractie van de VVD gevreesde ongelijkheid in dit opzicht bij
de overheid zich dan ook niet voordoen.Voor de publieke sector zullen naar het zich laat aanzien regelingen moeten
worden aangepast, zo antwoord ik de leden van de fractie van de VVD. Het onderzoek
daarnaar, hierboven reeds vermeld, moet uiteraard door de overheid worden
gedaan. In hoeverre wettelijke regelingen moeten worden gewijzigd dan wel
met veranderingen in uitvoeringsregelingen kan worden volstaan, zal uit het
genoemde onderzoek moeten blijken. De leden van de fracties van de VVD, het CDA en de PvdA hebben vragen
gesteld over de incorporatie van de HIV-gedragscode in het wetsvoorstel. Ook
de jongste brief van het Verbond van Verzekeraars gaat daar uitvoerig op in.
Het Verbond van Verzekeraars stelt dat mijn benadering (Artikel 6 verwijst
niet naar de bestaande HIV-gedragscode en over de inhoud van een HIV-gedragscode
onder de wet moeten volgens artikel 9 door de betrokken organisaties afspraken
worden gemaakt) in de memorie van antwoord in strijd zou zijn met de discussie
in de Tweede Kamer en met het amendement van de heer van Hoof. Het Verbond
stelt zelfs: «Het kan toch niet de bedoeling zijn dat door de Tweede
Kamer een uitleg wordt geaccepteerd en dat die in de Eerste Kamer opzij wordt
gezet».Dit is een onjuiste voorstelling van zaken. Bij goede lezing van de plenaire
behandeling van het onderhavige wetsvoorstel zou de conclusie een andere moeten
zijn. Uit de discussie in de Tweede Kamer blijkt namelijk dat zowel de heer
van Hoof als de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, wel degelijk –
al dan niet indirect – in dit verband spreken over zelfregulering (binnen
de wettelijke kaders). De heer van Hoof stelt (TK 1996–1997, nr. 7,
blz. 1345) met betrekking tot zijn amendement: «De vraag van de heer
van der Vlies geeft al aan dat hier een toevoeging bij moet komen, namelijk in welke omstandigheden het stellen van vragen gerechtvaardigd is, wat voor
vragen dit zijn en wat dat betekent voor de rechtspositie van betrokkene
en meer van dit soort randvoorwaardelijke vragen. Ik heb daar het antwoord
niet op en ik zou dat antwoord op dit moment ook niet willen hebben. Ik denk namelijk dat dit een element is van zelfregulering, dat dan
vervolgens geformuleerd moet worden op een zodanige manier dat het aansluit
bij de huidige gedragscode en dat dan moet worden neergeslagen in een algemene
maatregel van bestuur».Zelf heb ik in mijn tweede termijn gezegd: «Wel blijf ik zeggen
dat over de vragen die verzekeraars kunnen stellen nog een pittige discussie
met het kabinet zou moeten worden gevoerd. Daar hebben gisteren de heren van
der Vlies en Van Hoof een interessante gedachtenwisseling over gevoerd».
De heer van Hoof repliceerde toen: «Ik begrijp de opstelling van de
initiatiefnemer. Ik wijs op de inhoud van de HIV-gedragscode en op de intenties
die gisteren ten aanzien daarvan zijn uitgesproken. Rekening houdend
met de nadere zelfregulering zal hij het met mij eens zijn dat met mijn amendement
de essentie van het wetsvoorstel niet wordt ondergraven. Dat is ook
niet de bedoeling ervan». De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport stelde tenslotte over het amendemement van Hoof (TK 1996–1997,
nr. 7, blz. 1477): «Er wordt gesproken over de beantwoording van de
vragen en ik meen dat dit nader gespecificeerd zou moeten worden, bijvoorbeeld
door in plaats van 5a, b de volgende tekst te hanteren: indien de te sluiten
verzekering de vragengrens niet overschrijdt maar het antwoord van de keurling
op de in het licht van de artikelen 2 en 3, eerste lid, gerechtvaardigde vragen
daartoe aanleiding geeft». Met andere woorden: de Minister geeft hier
aan dat de te stellen vragen wel onder artikel 2 en 3 zullen moeten vallen,
omdat ze anders in strijd met de wet zijn. Na de tweede termijn en voor de
stemming heeft de heer van Hoof zijn amendement conform het voorstel van de
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport aangepast. Uit de weergegeven
discussie kan worden geconcludeerd, dat beneden de 3 ton het afnemen van een
HIV-test mogelijk is gemaakt, mits de te stellen vragen passen binnen de artikelen
2 en 3. Of de vragen onder artikel 2 en 3 vallen wordt op grond van artikel
9 bepaald door de betrokken organisaties. Op deze manier past het amendement
van Hoof binnen de systematiek van het wetsvoorstel, te weten geconditioneerde
zelfregulering. Een andere interpretatie, zoals voorgestaan door het Verbond
van Verzekeraars, zou in strijd zijn met deze systematiek, omdat de huidige
HIV-gedragscode eenzijdig door het Verbond van Verzekeraars is vastgesteld
en geen zelfregulering is. Alle betrokken organisaties moeten
het er gezamelijk over eens zijn of de vragen uit de huidige HIV-gedragscode
onder artikel 2 en 3 vallen. Overigens wil ik er – wellicht ten overvloede –
nog op wijzen dat indien de Tweede Kamer volledige integratie van de HIV-gedragscode
in het wetsvoorstel had gewild – dus inclusief vragenlijst – zij
dit letterlijk in het amendement zou hebben moeten opnemen. Dit is niet gebeurd.De leden van de fractie van de VVD vragen mij in te gaan op het betoog
van de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in tweede termijn
tijdens de behandeling in de Tweede Kamer van het initiatiefwetsvoorstel,
omdat zij de indruk hadden dat de regering een andere visie heeft dan de indiener
op de relatie tussen de Arbowet en het wetsvoorstel. Ik meen dat dit niet
het geval is, maar dat wellicht die indruk kan zijn gewekt omdat ik in de
memorie van antwoord niet spreek over de rol van Arbodiensten bij aanstellingskeuringen
en de staatsscretaris daar wel over spreekt.De leden van de VVD-fractie hebben in het voorlopig verslag aangegeven
niet te begrijpen waarom «risicoprofielen», die in het kader van
de Arbo door bedrijven moeten worden opgesteld, benut kunnen worden voor de
aanstellingskeuring uitsluitend en alleen ter bescherming van de gezondheid
en de veiligheid van de keurling. Zij waren van mening dat aanstellingskeuringen
in het belang van de keuring zowel functiegericht als bedrijfsgericht (gezien
eventuele specifieke risico's) moeten kunnen zijn. Ik lees in de bedoelde
opmerkingen van staatssecratris de Grave geen bevestiging voor een dergelijke
uitleg. De staatssecretaris benadrukt dat de aanstellingskeuring functiegericht
moet zijn. Verder zegt hij dat (juist) gecertificeerde Arbodiensten op de
hoogte zullen zijn van de specifieke omstandigheden in het bedrijf en de risico's
die aan de functie verbonden zijn, aan de hand van de risico-inventarisatie
en -evaluatie die zij opstellen. In de Arbeidsomstandighedenwet staat in artikel
4, eerste lid, dat het ondernemingsbeleid gericht moet zijn op een zo groot
mogelijke veiligheid, een zo goed mogelijke bescherming van de gezondheid
en het welzijn van de werknemer binnen het bedrijf. Dit beleid dient gebaseerd
te zijn op een deugdelijke en op schrift gestelde inventarisatie en evaluatie
van alle gevaren die de arbeid voor de veiligheid, de gezondheid en het welzijn
van de werknemers met zich brengt. Ik zie dan ook niet in hoe de woorden van
de staatssecretaris anders uitgelegd kunnen worden dan dat uit de risico-inventarisatie
en -evaluatie zal kunnen blijken welke gevaren er in het specifieke bedrijf
bestaan voor de gezondheid, veiligheid en het welzijn van de werknemers. En
dat vervolgens aan de hand daarvan kan worden aangegeven of er aan de uitoefening
van de specifieke functie gevaren verbonden zijn voor de gezondheid, veiligheid
en het welzijn van de werknemers. Deze gegevens kunnen een rol spelen bij
de vraag of een functionele aanstellingskeuring gerechtvaardigd is en welke
medische eisen dan moeten worden gesteld.Eventuele risico's voor het bedrijf zijn daarbij niet aan de orde, noch
in de Arbeidsomstandighedenwet, noch in de woorden van de staatssecretaris.
Ik ben het met de staatssecretaris eens waar hij opmerkt dat, bij het bepalen
welke gevaren aan het uitoefenen van de specifieke functie verbonden zijn,
rekening moet worden gehouden met de aard van en de specifieke omstandigheden
van het bedrijf, omdat in principe het gebruik van uniforme keuringen vermeden
moet worden. Het is nu eenmaal zo dat functies dikwijls in verschillende omstandigheden
worden uitgevoerd die per bedrijf verschillen. Niet alleen het arbobeleid
zal daarop moeten zijn afgestemd, maar ook de aanstellingskeuringen.Over de vraag van de leden van de fraktie van de VVD betreffende de artikelen
9 en 13 in samenhang met artikel 14 merk ik het volgende op. Het uitgangspunt
is dat partijen zelf nadere regels stellen. Zij hebben daartoe maximaal drie
jaren de tijd. Is er dan geen zelfregulering tot stand gekomen,
dan moeten bij AMvB regels worden gesteld. Mocht echter al meteen blijken
dat zelfregulering geen kans krijgt, dan bestaat een uitweg omdat het eerste
lid van artikel 14 de mogelijkheid biedt al aanstonds regels bij AMvB te stellen.
De uitleg die de leden van de fraktie van het CDA in dit opzicht aan het onderdeel
klachtencommissie (art. 13) geven, is dan ook juist. Indien noodzakelijk kan
de overheid eerder ingrijpen. Maar het vertrouwen in zelfregulering is het
uitgangspunt van het wetsvoorstel.Wat betreft de opstelling van de RCO, dit antwoord ik tevens in de richting
van de leden van de CDA-fractie, hoop ik dat de RCO na aanvaarding van het
wetsvoorstel door Uw Kamer, zijn standpunt zal herzien. Via het ministerie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heb ik begrepen dat de overige bij het
protocol betrokken partijen voornemens zijn de behandeling van het voorliggend
wetsvoorstel in de Eerste Kamer af te wachten en vervolgens contact op te
nemen met de RCO of de uitspraak van de Eerste Kamer mogelijk heeft geleid
tot een verandering van standpunt ten aanzien van de vervolgactiviteiten van
het Protocol Aanstellingskeuringen. Het doet me deugd dat de andere partijen
de RCO de mogelijkheid willen bieden zijn standpunt te herzien, zodat we niet
nu al tot de conclusie hoeven te komen dat het stellen van nadere regels bij
AMvB noodzakelijk zou moeten zijn en dus van zelfregulering geen sprake meer
kan zijn. Daarom is er naar mijn oordeel ook geen sprake van een tegenstrijdigheid
in de memorie van antwoord. Na aanvaarding van het initiatief-wetsvoorstel
in Uw Kamer ontstaat er een nieuwe situatie waarin naar ik aanneem alle betrokken
partijen voldoende gemotiveerd zullen zijn aan zelfregulering mee te werken.
Het staat niet bij voorbaat vast dat de zelfregulering zal mislukken.De leden van de fractie van het CDA zijn ten aanzien van genetisch onderzoek
en genetische vragen van mening dat wetgeving eerst aangewezen zou zijn als
in casu de verzekeraars hun verantwoordelijkheid niet hebben waargemaakt.
Hier verschil ik met de leden van het CDA van mening. De bescherming van de
genetische privacy gaat niet alleen de verzekeraaars aan, het is een belang
van alle burgers en een algemeen belang. Die bescherming kan dan ook niet
aan alleen de verzekeraars worden overgelaten, dit temeer niet daar degene
die een verzekering wenst af te sluiten in een zwakke en in zekere zin afhankelijke
positie ten opzichte van de verzekeraars verkeert en de verzekeraar een zakelijk
belang bij de gegevens heeft. Tenminste moeten alle betrokkenen de regeling
dragen. Dat is precies hetgeen het wetsvoorstel in artikel 9 beoogt.Er zijn ook aspecten van algemeen belang bij het binnen de perken houden
van genetisch onderzoek en genetische vragen. Een algemeen belang waar artikel
5 bijvoorbeeld op ziet, is dat burgers niet worden weerhouden om zich tot
klinisch-genetische centra te wenden omdat de uitslag van erfelijkheidsonderzoek
zou moeten worden medegedeeld bij het aangaan van een verzekering. Een ander
algemeen belang, dat in artikel 3 tot uitdrukking komt, is dat burgers bij
het sluiten van een verzekering niet worden geconfronteerd met onbehandelbare
ziekten waardoor hun hele levensperspectief zou worden verziekt. De overheid
moet bovendien, mede op grond van de artikelen 10 en 11 van de Grondwet, voor
de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en de lichamelijke integriteit
opkomen. Weinigen zullen betwisten dat die bij genetisch onderzoek en genetische
gegevens aan de orde zijn.Het gaat dus niet om de vraag of verzekeraars hun verantwoordelijkheid
waar maken of niet. Het gaat er om dat ook alle andere betrokkenen hun verantwoordelijkheid
kunnen waarmaken en dat de overheid opkomt voor de gewichtige te beschermen
rechtsbelangen die bij genetica aan de orde zijn.Al bij al betekent dit dat een wettelijk kader niet kan worden gemist.
In het systeem van het wetsvoorstel geeft de overheid de algemene
normen en grenzen aan en wordt geregeld dat alle betrokken partijen –
en niet enkel één belanghebbende – binnen dat wettelijk
kader tot nadere zelfregulering kunnen komen.Een ander aspect is dat de regels moeten kunnen worden gehandhaafd en
afgedwongen. Dat is o.a. nodig vanwege de diepgaande inbreuken die op dit
terrein op de mens kunnen worden gemaakt. Ten slotte verwijs ik nog naar de
memorie van antwoord (blz. 7), waarin ik als bijkomend argument heb gegeven
dat verzekeraars ieder moment het moratorium kunnen opzeggen. «Zij hebben
het weliswaar voor onbepaalde tijd afgekondigd, maar daarbij tegelijkertijd
bepaald dat er een opzegtermijn van twee jaar zal gelden. Verzekeraars die
overigens vanuit hun invalshoek bekeken terecht risico's zo goed mogelijk
willen inschatten, willen de mogelijkheid behouden om het moratorium op te
kunnen zeggen indien de ontwikkelingen daartoe in hun ogen aanleiding geven.
Daarop zeg ik: de wetgever is heel goed in staat om te beoordelen of de wet
moet worden aangepast omdat verzekeraars vanwege de ontwikkelingen in het
erfelijkheidsonderzoek problemen ondervinden. Dan vindt de afweging plaats
waar hij thuishoort bij conflicterende belangen (belangen van burgers versus
belangen van verzekeraars): te weten in het parlement en niet eenzijdig bij
verzekeraars».De leden van de fractie van het CDA merken op dat mijn antwoord aan hun
vragen met betrekking tot eerdere risicoselectie van chronisch zieken en gehandicapten
voorbijgaat. De vraag was (voorlopig verslag blz. 4) of de indiener zich kan
voorstellen dat bij beperkingen met betrekking tot aanstellingskeuringen de
risicoselectie zich zal verplaatsen naar een eerdere fase in de selectieprocedure
en of de indiener de vrees hiervoor kan wegnemen. Mijn antwoord was (memorie
van antwoord blz. 7) dat ik de vrees van de leden van de fractie van het CDA
deel voorzover het gaat om uiterlijke kenmerken maar dat dit niet te maken
heeft met het wetsvoorstel maar met de uiterlijkheid van die kenmerken. Ook
in de huidige situatie kan selectie op zichtbare handicaps plaats hebben.
Voor niet-uiterlijke kenmerken doet zich de door de leden van het CDA genoemde
problematiek niet voor, temeer niet daar op grond van artikel 4, tweede lid,
bij andere beoordelingen dan de medische keuring geen vragen mogen worden
gesteld of inlichtingen ingewonnen over de gezondheidstoestand en het ziekteverzuim.Specifiek onderzoek over discriminatie op uiterlijke kenmerken bij aanstellingskeuringen
is mij niet bekend maar in de Nota naar aanleiding van het verslag genoemde
onderzoeken is het verschijnsel wel gesignaleerd. Ook bij het Meldpunt Sollicitatieklachten
(februari 1997) is discriminatie gemeld.Uit de hierbovengenoemde onderzoeken en ook uit later onderzoek is gebleken
dat niet toegelaten aanstellingskeuringen – in strijd met het Protocol
aanstellingskeuringen, na aanneming van het wetsvoorstel in strijd met het
wetsvoorstel – veelvuldig voorkomen en zelfs in aantal toenemen, zo
antwoord ik de leden van de fractie van het CDA op hun desbetreffende vraag.In antwoord op de vraag van de leden van de CDA-fractie of het keuringsverbod
van artikel 4, vierde lid, uitsluitend betrekking heeft op collectieve pensioen-
en arbeidsongeschiktheidsverzekeringen zou ik het volgende willen opmerken.Het in dit artikel omschreven keuringsverbod heeft alleen betrekking op
aanvullende arbeidsongeschiktheidsverzekeringen, die niet als een pensioenvoorziening
in de zin van de Pensioen- en spaarfondsenwet kunnen worden aangemerkt maar
die wel gekoppeld zijn aan de arbeidsverhouding. Door de uitdrukkelijke koppeling
aan de arbeidsverhouding ziet de bepaling uitsluitend op collectieve
verzekeringen.De vraag van de leden van de CDA-fractie of ik van oordeel ben dat voor
een adequate risico-inschatting de individuele pensioenverzekering op dezelfde
wijze moet worden behandeld als de individuele levensverzekering beantwoord
ik ontkennend. Het is naar mijn mening gerechtvaardigd om een onderscheid
te maken tussen enerzijds een pensioenverzekering die verbonden is aan de
arbeidsverhouding en voortvloeit uit een door een werkgever gedane pensioentoezegging
en waarin de verzekerde bedragen gerelateerd zijn aan het salaris, en anderzijds
een verzekering die door iemand in de privesfeer wordt gesloten. Dat is ook
neergelegd in de tekst van het wetsvoorstel.Wat betreft de vragen van de leden van de CDA-fractie en de PvdA-fractie
over excedentenverzekeringen merk ik ten aanzien van deze verzekeringen op
dat daarvoor, voor zover zij aan de arbeidsverhouding verbonden zijn, een
keuringsverbod geldt. Dit keuringsverbod vloeit voort uit artikel 4, derde
lid, ingeval er sprake is van een pensioen in de zin van artikel 1, lid 1
sub a van de Pensioen- en spaarfondsenwet, zoals een invaliditeitspensioen.
Indien daarvan geen sprake is, is de bepaling in artikel 4, vierde lid, relevant.
De excedentenverzekeringen, die niet voortvloeien uit de recente wijzigingen
in de sociale zekerheid, maar die daarvoor al bestonden en voorzagen in een
invaliditeitspensioen als aanvulling op de WAO-uitkering, zijn toegezegd door
werkgevers in het kader van de pensioenregeling en kunnen alsdan worden aangemerkt
als een pensioenvoorziening in de zin van de PSW. Er is hier dan ook geen
sprake van een «slip of the pen» en ook niet van een ruimere uitleg
dan in de Tweede Kamer is gegeven. Met dit wetsvoorstel is beoogd belemmeringen
weg te nemen, voor zover deze gelegen zijn in medische keuringen, die de toegang
tot arbeid voor grote groepen mensen blokkeren. Keuringen voor pensioenvoorzieningen
en verzekeringen die aan de arbeidsverhouding verbonden zijn, worden daarom
verboden. Ik roep hier overigens in herinnering dat er al sinds 1991 een kabinetsstandpunt
ligt dat luidt dat het wenselijk is een werknemer zonder pensioenkeuring in
een pensioenregeling op te nemen (zie ook de memorie van toelichting blz 18).
De cruciale vraag is steeds of het kunnen afsluiten van een dergelijke verzekering
(mede) bepalend is voor het kunnen aangaan of wijzigen van de arbeidsverhouding.
Met andere woorden: als voor een dergelijke verzekering wel gekeurd zou mogen
worden, dan zou deze keuring als een verkapte aanstellingskeuring kunnen worden
gebruikt. Dat is nu juist hetgeen ik wil voorkomen. Daarover ben ik steeds
helder geweest, ook bij de behandeling in de Tweede Kamer. In principe zullen
excedentenverzekeringen dus ook onder de werkingssfeer van lid 3 of 4 kunnen
vallen. Het is niet mogelijk en ook niet wenselijk met een maximering voor
het verzekerde bedrag een grens aan te geven tussen het al dan niet bepalend
zijn voor het aangaan of wijzigen van de arbeidsverhouding. Uiteindelijk zal
het de rechter zijn om aan de hand van de specifieke omstandigheden van het
geval daarover een oordeel uit te spreken.De leden van de fractie van het CDA en van de PvdA hebben nog gevraagd
naar de herverzekerbaarheid bij internationale herverzekeraars. Naar mijn
oordeel hoeft hier geen probleem te bestaan. Het wetsvoorstel stelt geen zwaardere
eisen dan het moratorium erfelijkheidsonderzoek. De inhoudelijke regels op
dit gebied veranderen materieel niet en er is dus ook geen reden aan te nemen
dat er iets ten aanzien van de herverzekerbaarheid zou veranderen. Ten aanzien
van HIV geldt hetzelfde.Ter voorkoming van misverstand merk ik op dat het wetsvoorstel niet alle
keuringen uitsluit. Er is geen sprake van ongeclausuleerde toegang. Alleen
ten aanzien van bepaalde (erfelijkheids)aspecten legt het wetsvoorstel beperkingen
aan.Nederland neemt in dit opzicht geen unieke positie in. Beperkingen ten
aanzien van erfelijkheidsonderzoek komen ook in andere landen voor. Het is
niet aan te nemen dat speciaal de regeling in Nederland tot problemen zou
leiden.Voorts wijs ik op de door de Raad van Europa aanvaarde Convention on human
rights and biomedicine waarin op grond van artikel 12 genetische tests bij
verzekeringskeuringen verboden zijn. Het ziet er naar uit dat dit verdrag
door een overgrote meerderheid van de lid-staten van de Raad van Europa zal
worden geratificeerd.De leden van de CDA-fractie vragen nog eens nader in te gaan op hetgeen
door het Verbond van Verzekeraars in haar brief van 21 maart jl. is aangevoerd
rond de uitsluitingsclausules bij pensioen en/of arbeidsongeschiktheidsverzekeringen.Vooraf wil ik nog een algemene opmerking maken. Met de keuringsverboden
en het verbod op uitsluitingsclausules in het wetsvoorstel wordt verzekeraars
geen acceptatieplicht opgelegd en wordt hen ook niet alle mogelijkheden om
hun risico's in te schatten ontnomen. Zij zullen daar alleen een andere invulling
aan moeten geven. Dat wil zeggen geen risico-inschatting op individueel niveau,
maar veeleer op bedrijfsniveau of misschien zelfs op bedrijfstakniveau. Dat
verzekeraars daar zeer wel toe in staat zijn, mag blijken uit het feit dat
in de eerste maanden na de inwerkingtreding van de Wulbz verzekeraars verzekeringen
hebben afgesloten zonder individuele werknemers te keuren.Ik ben van mening dat deze wijze van risico-inschatting meer waarde heeft
dan medische keuringen. In de wetenschappelijke literatuur is immers weinig
tot niets bekend over de prognostische waarde van vragen/tests in keuringssituaties
ten aanzien van het risico op arbeidsongeschiktheid. De Gezondheidsraad heeft
in haar advies «Keuren en Voorspellen» (1993/11) bovendien geconstateerd
dat er sprake is van een grote discrepantie tussen de zorgvuldigheid waarmee
bevolkingsonderzoek op doelmatigheid wordt beoordeeld en hoe daarnaast keuringstests
vrijwel zonder evaluatie worden uitgevoerd. De Gezondheidsraad concludeert
dan ook dat de wetenschappelijke basis voor medische keuringen veel te smal
is en dat een restrictief beleid ten aanzien van medische keuringen daarmee
gerechtvaardigd is.In de brief van het Verbond van Verzekeraars lees ik over de uitsluitingsclausules
vier opmerkingen en vragen waar ik puntsgewijs op in zal gaan.Ten eerste stelt het Verbond dat het zich niet kan vinden in de uitleg
die de indiener aan het zesde lid van artikel 4 heeft gegeven. Het Verbond
stelt dat deze bepaling niet anders gelezen kan worden dan dat pensioenfondsen
niet aan deze bepaling gebonden zijn. Gewezen wordt op jurisprudentie waarin
de Hoge Raad heeft bepaald dat met het oog op rechtszekerheid bij duidelijke
bewoordingen van de wettekst, de grammaticale interpretatiemethode voorrang
dient te krijgen boven een wetshistorische interpretatie. Ik ben het niet
met het Verbond eens dat in het zesde lid van artikel 4 pensioenfondsen van
de werkingssfeer worden uitgesloten. Door de verwijzing naar het derde lid
van dit artikel kan deze bepaling toch niet anders worden uitgelegd, dan dat
pensioenfondsen ook aan deze bepaling gebonden zijn.Ten tweede wijst het Verbond op het probleem dat verzekeraars geen mogelijkheden
hebben om vast te stellen of een ziekte reeds bestond vóór het
sluiten van de verzekering, temeer omdat verzekeraars geen mogelijkheden hebben
om de doodsoorzaak te vragen. Zij wijzen hierop in verband met mijn opmerking
dat, naar verwachting, verzekeraars zullen bedingen dat zij niet tot uitkering
over zullen gaan als de arbeidsongeschiktheid voortvloeit uit
een ziekte of arbeidsongeschiktheid die reeds bij of voor het aangaan van
de verzekering bestond.Hierbij wil ik een paar kanttekingen plaatsen.1. Met verwijzing naar mijn hierboven gemaakte algemene kanttekeningen
wil ik opmerken dat een dergelijk beding slechts een van de instrumenten is
die verzekeraars kunnen hanteren om eventuele risico's uit te sluiten/in te
schatten. Verzekeraars hoeven niet iedere collectiviteit te accepteren. Zij
hebben acceptatievrijheid en geen acceptatieplicht. Zij kunnen op basis van
hun risico-inschatting, die bijvoorbeeld gebaseerd kan zijn op het ondernemingsbeleid,
de verzuimcijfers, de uitstroom in arbeidsongeschiktheid, de aard van het
bedrijf, beoordelen of zij de collectiviteit accepteren, welke verzekeringsvorm
zij aanbieden en eventueel welke voorwaarden zij daaraan verbinden (zoals
bijvoorbeeld welk deel van het risico voor eigen risico van de werkgever komt,
een stop-loss-verzekering).2. De werkgever bepaalt bij de aanstelling of een werknemer geschikt is
voor het uitoefenen van de functie. Als aan de functie bepaalde medische eisen
worden gesteld, dan kan de werkgever, ook als dit wetsvoorstel wet wordt,
een aanstellingskeuring uit laten voeren. Aangenomen mag dus worden dat als
een werknemer wordt aangegesteld, hij geschikt is om de functie uit te oefenen
en dus arbeidsgeschikt is. Hetzij omdat de aard en de inhoud van de functie
geen aanleiding geven om bijzondere medische eisen aan de toekomstige werknemer
te stellen, hetzij omdat wel medische eisen gesteld moesten worden en de werknemer
vervolgens is goedgekeurd.3. Voor wat betreft kennisneming van de doodsoorzaak merk ik op dat het
hier een uitermate gevoelige materie betreft die het geheim van de patient
en de zwijgplicht van de arts betreft. Bij deze materie is de Koninklijke
Nederlandse Maatschappij ter Bevordering van de Geneeskunst (KNMG) betrokken.
Aan het openbreken van het geheim ten aanzien van de doodsoorzaak zijn meer
aspecten verbonden dan enkel de onderhavige problematiek. Zij valt buiten
het kader van dit wetsvoorstel. Ik zou het onverantwoord achten om hierover
alleen op grond van de wensen van verzekeraars onverhoeds een standpunt in
te nemen. Overigens heeft over dit onderwerp in de Tweede Kamer ook een gedachtenwisseling
plaatsgevonden tijdens de plenaire behandeling van het initiatiefwetsvoorstel.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft in reactie op een
motie van de heer van Hoof (TK 1996–1997, 23 259. nr. 41) met betrekking
tot dit onderwerp toegezegd dat zij zal proberen op korte termijn duidelijkheid
te verkrijgen over de gestagneerde gesprekken tussen het Verbond van Verzekeraars
en de KNMG over het verdrag van Tilburg.Ten derde vraagt het Verbond hoe het verbod op uitsluitingsclausules uitwerkt
als voor een collectieve arbeidsongeschiktheidsverzekering de verzekerde bedragen
worden aangepast in verband met salarisstijgingen. Zal een uitsluitingsclausule
voor rugklachten dan ook voor het verhoogde deel van de verzekeringsuitkering
gelden.In de memorie van antwoord heb ik aangegeven dat het verbod op uitsluitingsclausules
ziet op een nieuwe situatie dan wel op het wijzigen van een bestaande situatie
en dus niet op lopende contracten. In de door het Verbond geschetste situatie
gaat het dus om de vraag of er sprake is van een lopend, een nieuw, dan wel
een gewijzigd contract. Dit zal in concreto, bij verschil van mening eventueel
door de rechter, moeten worden uitgemaakt. Ten vierde vraagt het Verbond of op een collectief pensioencontract met
een looptijd van 10 jaar en dat in 1997 wordt afgesloten, gedurende de hele
contractsperiode, medische waarborgen en/of uitsluitingsclausules bedongen
kunnen worden. Bepalend voor het antwoord op deze vraag is of het contract
voor dan wel na de inwerkingtreding van voorliggend wetsvoorstel wordt afgesloten.
Als dat moment na de inwerkingstredingdatum ligt zal geen uitsluitingsclausule
kunnen worden bedongen. Ligt dit moment voor de inwerkingstredingsdatum, dan
zal voor de daarna nieuwe toetredende werknemers wel de bij het afsluiten
van het contract bedongen (algemene) uitsluitingsclausule gelden.De leden van de fractie van het CDA komen terug op de eenduidigheid en
onduidelijkheid van begrippen. Naar mijn mening zijn de begrippen in het wetsvoorstel
eenduidig. Wel komen er, zoals in zeer veel wetten, blanket-termen in voor.
Die zijn, zoals ik in de schriftelijke stukken voor de Tweede Kamer en op
pag. 6 van de Memorie van Antwoord heb uiteengezet, onmisbaar en onvermijdelijk
en geven ruimte voor nadere invulling door de betrokkenen in zelfregulering.
Maar die nadere invulling zal uiteraard wel eenduidig moeten worden toegepast.
Dat zal ook moeten omdat anders klachtencommissie en rechtspraak corrigerend
zullen optreden.Voor wat betreft de begrippen in het moratorium merk ik op dat het niet
aan mij is om op onduidelijkheden daarin te antwoorden.Ik heb mij verbaasd over de volgende zinsnede van de leden van de PvdA-fractie
in het nader voorlopig verslag: «Waar door het wetsvoorstel wordt ingegrepen
in de acceptatievrijheid van verzekeraars door een overheid die zelf terugtreedt
...». Ook was ik verbaasd dat de leden van de PvdA-fractie in het nader
voorlopig verslag daar waar zij spraken over het inkomensbegrip bij niet-werknemers
stelde: «70 procent van een onbekende grootheid (...) betekent immers
dat er – zonder keuring, dus feitelijk met een acceptatieplicht van
verzekeraars, zonder het risico te kunnen verwerken in de premiestelling –
tot grote hoogte periodieke uitkeringen kunnen worden verzekerd. Ook als de
verzekeringsnemer zelf het risico wel kent».Uit het geciteerde blijkt dat de leden van de PvdA-fractie een andere
interpretatie aan het wetsvoorstel geven dan op grond van de wettekst zelve
en de wetsgeschiedenis tot nu toe voor juist kan worden gehouden. Ik hoop
de leden van de PvdA-fractie dan ook met het navolgende te overtuigen van
hun onjuiste zienswijze.Ik wil voorop stellen dat het hier om een privaatrechtelijke regeling
gaat waarbinnen partijen afspraken kunnen maken. Ontstaan er geschillen dan
zal de rechter er in laatste instantie aan te pas kunnen komen. Zoals ik ook
hierboven heb gesteld, legt het wetsvoorstel geen acceptatieplicht aan verzekeraars
op. Verzekeraars hadden en hebben – ook na inwerkingtreding van het
voorliggende wetsvoorstel – de vrijheid om al dan niet een verzekering
af te sluiten en al dan niet onder voorwaarden voor zover het wetsvoorstel
dat toelaat. Als verzekeraars besluiten verzekeringen af te sluiten dan gelden
uiteraard wel de kaders zoals neergelegd in het wetsvoorstel. Zoals ik al
eerder memoreerde hebben verzekeraars in het kader van de Wulbz, laten zien
dat zij heel wel in staat zijn om onder voorwaarden, namelijk geen keuring
voor toegang tot een ziekengeldverzekering, verzekeringen af te sluiten.Ten aanzien van de opmerkingen van de leden van de PvdA-fractie over bedrijfswinst
merk ik op dat voor zelfstandigen het genoemde criterium van 70% van de bedrijfswinst
het meest voor de hand liggende criterium is, ook al kan men natuurlijk discussieren
over inhoudelijke verschillen tussen dit begrip en het bruto-loon. Bij het
bepalen van deze bedrijfswinst wordt rekening gehouden met de
kosten van de onderneming en de vorming van reserves met het oog op bepaalde
toekomstige uitgaven of kosten. In het kader van het wetsvoorstel WAZ is het
fiscale winstbegrip gehanteerd als grondslag voor de premieheffing bij ondernemers.Bij verzekeringskeuringen bij niet-werknemers geldt artikel 5 van het
wetsvoorstel. Dit zijn immers privé-verzekeringen en dan kan dus medisch
worden gekeurd door verzekeraars om hun risico's in te schatten met inachtneming
van de restricties zoals neergelegd in dit wetsvoorstel. Dit betekent bijvoorbeeld
dat onder een bepaald te verzekeren bedrag bepaalde vragen die op erfelijkheid
betrekking hebben, niet mogen worden gesteld en dat boven een bepaald te verzekeren
bedrag wel een HIV-test mag worden verricht.De leden van de CDA-fractie en de PvdA-fractie hebben vragen gesteld over
het inkomensbegrip bij de vragengrens. Los van het feit dat de Tweede Kamer
het amendement-Dankers niet heeft aanvaard en ook van de kant van de regering
geen bezwaren zijn gekomen over hantering van dit begrip, wil ik hierover
nog het volgende opmerken.Er mag altijd medisch worden gekeurd zowel boven als onder een bepaald
bedrag; de wet stelt echter enige beperkingen ten aanzien van de vragen die
mogen worden gesteld en de onderzoeken die mogen worden verricht. Dit is één
van de essentialia van het wetsvoorstel en wel vanuit ieders recht om niet
via een medische keuring geconfronteerd te worden met het lijden aan een dodelijke
onbehandelbare ziekte en ieders recht van een drempelloze toegang tot de gezondheidszorg.
Men laat zich niet testen op de erfelijke aanleg als hij/zij weet dat de uitslag
daarvan aan een verzekeraar moet worden medegedeeld. Ook zal een aspirant-verzekerde –
dit in tegenstelling tot wat de leden van de PvdA-fractie menen – bepaalde
risico's die hij/zij zelf wel kent moeten vertellen. Op de vraag «bent
u seropositief?» zal de betrokkene naar waarheid moeten antwoorden.
Evenals op bijvoorbeeld de vraag of hij/zij lijdt aan een andere ziekte. Verzekeraars
behoeven geen «brandende huizen» te verzekeren.Het wetsvoorstel hanteert voor het afsluiten van een levensverzekering
met periodieke uitkeringen een vragengrens, alleen is die niet voor iedereen
dezelfde. Een nominaal bedrag betekent voor de een iets anders dan voor een
ander. Iemand met een inkomen van f 50 000,– heeft een andere
behoefte (bijvoorbeeld ten aanzien van het veiligstellen van een verzorgde
oude dag) dan iemand die f 300 000,– per jaar verdient. Als
iemand met een inkomen van f 50 000,– een verzekering met
periodieke uitkeringen wil afsluiten op basis van een inkomen van f 300 000,–,
dan kan een verzekeraar zich terecht afvragen of dit wel in de haak is, nog
los van het feit dat iemand met een dergelijk inkomen de premie waarschijnlijk
niet kan opbrengen.Overigens is het zo dat bij iemand met een inkomen van f 50 000,–
al bij een te verzekeren bedrag van f 35 000,– een HIV-test
mag worden afgenomen. Bij iemand met een inkomen van f 300 000,–
is dat te verzekeren bedrag f 210 000,–. Een vast bedrag ook
voor periodieke uitkeringen, zoals voor levensverzekeringen met een eenmalige
uitkering, zou de geschetste nuance niet kennen. De discussie draait feitelijk
om de vraag of de definitie van de vragengrens het verzekeraars onmogelijk
maakt om risico's in te kunnen schatten. Naar mijn mening dient die vraag
met nee te worden beantwoord.Naar aanleiding van de vragen en opmerkingen over B- en C-polissen zou
ik het volgende willen opmerken. Uit de reactie van de leden van de PvdA-fractie
begrijp ik dat men van mening is dat een C-polis vergeleken moet worden met
een individuele lijfrente en niet met een B-polis. Bij een vergelijking tussen
B-polis, een C-polis en individuele lijfrente kan men uiteraard
verschillende criteria aanleggen. C-polissen en verzekeringen voor een individuele
lijfrente zijn vergelijkbaar wanneer men kijkt naar de verzekeringnemer die
ten behoeve van zichzelf en zijn eventuele nabestaanden een verzekering sluit.
Bij de C-polis is dat een individuele werknemer, bij een individuele lijfrente-verzekering
is dat een particulier. Bij een B-polis wordt de verzekering gesloten door
een werkgever ten behoeve van zijn werknemer.Een overeenkomst tussen B-en C-polissen is dat beiden worden gesloten
in het kader van een pensioentoezegging door de werkgever aan een werknemer.
Het is deze overeenkomst tussen B- en C-polissen die naar mijn mening het
onderscheid rechtvaardigt ten opzichte van een individuele lijfrente. In de
memorie van antwoord heb ik op pagina 7 en volgende aangegeven wat mijn bezwaren
zijn tegen het hanteren van het onderscheid tussen B- en C-polissen in het
kader van een keuringsverbod. De leden van de PvdA-fractie zijn van mening
dat een keuring voor een C-polis niet als verkapte aanstellingskeuring kan
worden gebruikt omdat de werkgever geen partij is bij een C-polis. De werkgever
is weliswaar niet de contractant van de verzekeraar, maar is door zijn pensioentoezegging
wel daarbij betrokken. De werkgever «stelt de werknemer geheel of ten
dele in staat een dergelijke verzekeringsovereenkomst te sluiten» (zie
artikel 2, lid 4, sub c PSW). In de toezegging aan de werknemer zal ook zijn
vastgelegd welk deel van de premie door de werkgever gedragen zal worden.
Het is voor zover mij bekend ook vrij gebruikelijk dat de premiebetaling voor
een dergelijke verzekering via de werkgever loopt. Indien een verzekeraar
het in het kader van een C-polis aangeboden risico weigert of alleen tegen
een hogere premie zou willen accepteren, omdat uit een pensioenkeuring blijkt
dat de werknemer iets mankeert, dan zal naar mijn mening dat zeker ook bij
de werkgever bekend worden.De leden van de PvdA-fractie geven aan dat de wijziging van 1994 regelde
dat beide vormen kunnen worden afgekocht. Hier moet sprake zijn van vergissing,
de wijziging van 1994 hield juist in dat niet alleen B-polissen, maar ook
C-polissen niet meer kunnen worden afgekocht.De vraag van de leden van de PvdA-fractie of bij de herziening van een
eerder gemaakte keuze, namelijk tot niet deelnemen, geen keuringsverbod geldt,
beantwoord ik bevestigend. In dit verband kan ook gewezen worden naar de toelichting
bij artikel 4, derde lid, die is opgenomen in de zesde nota van wijziging.Van Boxtel 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19961997-23259-91e.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl