Herziening LGO-besluit; Verslag algemeen overleg over recente ontwikkelingen rondom het LGO-besluit
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25382, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

18-12-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25382 nr. 4

27-11-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesAntwoord van de regeringOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25382Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 57 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 382Herziening LGO-besluitnr. 4VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 27 november 1997De algemene commissie voor Europese Zaken1
en de vaste commissies voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken2 en voor Landbouw, Natuurbeheer en Visserij3 hebben op 23 oktober 1997 overleg gevoerd met staatssecretaris Patijn
van Buitenlandse Zaken en minister Voorhoeve voor Nederlands-Antilliaanse
en Arubaanse Zaken over de recente ontwikkelingen rondom het LGO-besluit (Kamerstuk 25 382).Van het overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit. 
 Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Rosenmöller (GroenLinks) ging ervan uit dat de
Kamer de regering niet hoeft te overtuigen van het belang van de LGO-regeling
voor de partners in het Koninkrijk. De economische activiteiten en de daarmee
verbonden werkgelegenheid ingevolge de preferentiële regelingen zijn
van eminent belang voor met name de Nederlandse Antillen en in mindere mate
Aruba. In 1990 zijn afspraken gemaakt met betrekking tot de zesde LGO-regeling,
de evaluatie na vijf jaar en een nieuwe regeling vanaf 2000.De fractie van GroenLinks is buitengewoon kritisch over het optreden van
de Nederlandse regering in koninkrijksverband ten aanzien van de wijzigingen
in het LGO-besluit. Het Luxemburgs voorzitterschap werkte begin oktober toe
naar ultieme besluitvorming over het al lang slepende LGO-dossier. De heer
Rosenmöller kon zich op basis van de ter inzage gelegde vertrouwelijke
informatie niet aan de indruk onttrekken, dat de uiteindelijke afweging van
de ministerraad op 3 oktober een andere is geweest dan die van de permanente
vertegenwoordiger, die het Luxemburgse voorstel niet heeft aanbevolen bij
de regering. Waarom is diens advies niet opgevolgd? Zijn de gevolmachtigde
ministers vanaf het begin van de besprekingen op de hoogte gehouden? Zijn
zij door de besluitvorming op vrijdag 3 oktober voor een onaangename verrassing
geplaatst? Er is na het besluit van de ministerraad een procedure ex artikel
12 gevolgd. In het weekend is tussen de minister-presidenten overlegd en heeft
een particuliere onderneming een kort geding aangespannen. De heer Rosenmöller
noemde het minachting voor de rechter, dat de regering niet heeft willen wachten
op de uitspraak van de rechter die rond 14.00 uur mocht worden verwacht, maar
om 11.30 uur al in Brussel een stemverklaring in de Algemene Raad heeft afgelegd.Gevraagd of hij van mening is dat uitspraken van welke Europese ministerraad
ook maar maanden moeten worden opgeschort als een burger in welk land ook
een kort geding heeft aangespannen over een onderwerp waarop die uitspraken
betrekking hebben, zei de heer Rosenmöller zich te beperken tot de voorliggende
situatie, omdat er al zo'n twee jaar over dit onderwerp werd onderhandeld
en het daarom zijns inziens bestuurlijk correct zou zijn geweest als de Nederlandse
regering op de rechterlijke uitspraak had gewacht alvorens een stemverklaring
af te leggen.De minister wees erop dat vrijdag 3 oktober de rijksministerraad
tot twee maal toe over dit onderwerp heeft gesproken, dat is afgesproken het
overleg in het weekend voort te zetten en maandag 6 oktober om 9 uur ten derde
male te vergaderen om een standpunt te formuleren voor de voor die dag bijeengeroepen
Algemene Raad. Zondagavond laat heeft een bedrijf een kort geding aangespannen.
Het heeft de stukken daarvoor pas op maandagochtend beschikbaar gesteld. Als
de rijksministerraad en de Algemene Raad dan hadden moeten wachten totdat
er naar aanleiding van een dergelijke actie uitspraken waren gedaan, dan zou
inderdaad iedereen de besluitvorming in de Europese Unie op elk willekeurig
moment volledig kunnen verlammen.De heer Rosenmöller (GroenLinks) betoogde dat er bij een
uitspraak in kort geding in essentie sprake is van een uitspraak (met tijdelijk
karakter) van de rechter in een spoedeisende en urgente situatie. Dat kort
geding was pas mogelijk ná de eerste besluitvorming in de ministerraad
op 3 oktober. Hij bleef erbij dat de handelwijze van de Nederlandse regering
bestuurlijk niet correct is geweest.Hij was ook kritisch over wat de regering heeft gezegd in de Europese
ministerraad, omdat toen toch is gesteld dat de Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse regeringen hebben ingestemd. De staatssecretaris kan
toch moeilijk achteraf zeggen, dat die verklaring uitsluitend bedoeld was
voor de specifieke situatie op dat moment in de EU-Raad.Dat Nederland twee kort gedingen heeft aangespannen en verloren, betekent
politiek prestigeverlies, maar is wel de ultieme consequentie van de juridisering
van iets wat in het Koninkrijk als probleem is ervaren. Juridisering van dit
conflict zal weinig heilzaam zijn en schade aan de koninkrijksbanden toebrengen.
Is het de bedoeling dat het hoger beroep dat de Nederlandse regering heeft
aangetekend, wordt afgerond vóór 30 november, het moment waarop
de huidige vrijwaringsmaatregelen aflopen?De Nederlandse regering heeft in Brussel onvoldoende rekening gehouden
met de belangen van vooral de Antillen en in mindere mate Aruba, aldus de
heer Rosenmöller, die twee mogelijkheden noemde voor een weer naar elkaar
toegroeien van Nederland en de Nederlandse Antillen en Aruba. De eerste mogelijkheid
is, dat Nederland in essentie terugkomt op zijn standpunt, verwoord in de
stemverklaring van 6 oktober, want het gaat wel om 3000 ton suiker, maar niet
om 160 000 ton rijst. Immers – de regering heeft dat zelf ook geschreven –
van die 160 000 ton moet het contingent rijst (125 000 ton) worden
afgetrokken dat de ACS-landen rechtstreeks naar de Europese markt exporteren.
Het is waar dat dit contingent vorig jaar niet is gehaald, zodat de Antillen
en Aruba meer hebben kunnen exporteren, maar investeerders willen zekerheid.
Het is dus slechts zeker dat beide landen 35 000 ton rijst mogen exporteren.
Is dat niet een forse verslechtering ten opzichte van het Ierse voorstel?Wanneer in Europees verband blijkt dat terugkomen op het eerder ingenomen
standpunt niet haalbaar is, dan is de enige mogelijkheid dat de Nederlandse
regering een volledige schadeloosstelling geeft voor het economische en werkgelegenheidsverlies.
Over deze compensatie zou overeenstemming moeten bestaan met beide andere
partners in het Koninkrijk, die immers tegen de door de Nederlandse regering
gemaakte afweging waren. Desgevraagd verklaarde de heer Rosenmöller dat
het hem niet uitmaakte waar het geld daarvoor vandaan kwam, maar dat hij niet
de indruk had dat Brussel het ter beschikking wil stellen. Het initiatief
zal in ieder geval van de Nederlandse regering moeten komen. De heer Van Middelkoop (GPV) sprak van een bizar dossier en
van een lose-losescenario dat de Nederlandse Antillen en Aruba veel werkgelegenheid
kost – er is gesproken over een effect vergelijkbaar met het sluiten
van zes tot zeven Fokkerfabrieken – Nederland irritaties oplevert bij
de Uniepartners en het koninkrijksverband onder spanning heeft gezet. Het
zou onrechtvaardig zijn om de verontwaardiging hierover alleen op beide bewindslieden
te richten, terwijl het om Europese besluitvorming gaat die door de veertien
andere lidstaten gewenst werd. De heer Van Middelkoop had graag beschikt over
de notitie inzake de buitenlandse betrekkingen van het Koninkrijk, in het
bijzonder wat de betekenis ervan betreft voor de Caribische partners, maar
gegeven de huidige omstandigheden kan het wel even duren voordat deze partners
er commentaar op leveren. Hij kon overigens bewondering opbrengen voor de
vasthoudendheid en staatsrechtelijke en spitsvondige intelligentie van deze
koninkrijkspartners, al deelde hij niet al hun argumenten. Soms is de gelijkberechtigdheid
van de landen binnen het Koninkrijk een fictie, maar nu is duidelijk wat gelijkberechtigdheid
kan betekenen als het erop aan komt.In het overleg van 11 september over de Algemene Raad heeft de staatssecretaris
op de vraag naar de stand van zaken ten aanzien van het LGO-besluit gezegd:
«Er is momenteel sprake van duidelijke overeenstemming binnen het Koninkrijk
over de tactische benadering van de handelsregeling. (...) De confrontatie
met zware vrijwaringsmaatregelen van de Europese Commissie en
de scherpe beoordeling in de Raad hebben de collega's van de Nederlandse Antillen
en Aruba doen inzien, dat er niets anders te bereiken was dan die onderhandelde
beperking». De brief van 10 oktober (25 382, nr. 2) geeft een heel
andere beschrijving. Hoe kan dat? De heer Van Middelkoop had overigens waardering
voor de openhartige vermelding dat de gevolmachtigde ministers tegen het in
de rijksministerraad genomen besluit hebben gestemd.Hij was het met de heer Rosenmöller eens dat de interventie van de
minister van Buitenlandse Zaken op 6 oktober een ongelukkige was. Bij wijze
van uitzondering heeft de Kamer daarvan een afschrift gekregen. Dat is niet
gebruikelijk, omdat de Raden niet openbaar zijn. Kan de algemene commissie
voor Europese Zaken vaker afschriften van de interventies krijgen? Dat zou
leerzaam zijn.De heer Van Middelkoop vond het onbegrijpelijk dat er in Brussel geen
melding is gemaakt van het 's morgens nog tegenstemmen door de gevolmachtigde
ministers.De statendelegatie heeft 14 oktober in het gesprek met de commissies voor
Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken en voor Europese Zaken nogal wat
informatie verstrekt over het LGO-dossier. De statenleden zeiden dat de permanente
vertegenwoordiger het onaanvaardbaar had uitgesproken over het resultaat dat
voorlag voor de vergadering van de Algemene Raad van 6 oktober en dat eenzelfde
standpunt was ingenomen in de coördinatiecommissie Europese Unie en associatieaangelegenheden.
Vandaar hun vraag waarom minister Van Mierlo op 6 oktober «omgegaan»
is.De staten hebben het dossier zeer grondig kunnen doornemen. Desgevraagd
is de vaste commissie toegezegd dat zij dit dossier op bepaalde onderdelen
vertrouwelijk ter inzage kon krijgen. Wie heeft de Antilliaanse statenleden
inzage gegeven in stukken die volgens hen zijn geclassificeerd als zeer geheim?
Hebben zij die van de gevolmachtigde ministers gekregen en, zo ja, hebben
die daarmee dan het reglement van orde van de rijksministerraad geschonden?Waarom is op de Algemene Raad niet gevraagd het LGO-besluit naar 's middags
te verschuiven?Het zesde LGO-besluit heeft een looptijd van tien jaar en loopt op 1 maart
2000 af. De Antilliaanse statenleden hebben terecht gezegd dat het moment
voor de tussentijdse herziening in 1996 voorbij was en dat men daarom op de
Antillen en Aruba is gaan investeren. Het ministerie van EZ heeft daar overigens
tegen gewaarschuwd. Waarom heeft de Nederlandse regering die termijn laten
verstrijken? Waren er mogelijkheden om een procedure bij het Europese Hof
aan te spannen toen de Commissie na het verstrijken van het moment voor de
tussentijdse herziening alsnog tot wijziging wilde overgaan? Als de regeling
gewoon tien jaar van kracht was gebleven, zou dit in het voordeel van de Antillen
en Aruba zijn geweest. Hoe reëel is de kennelijke communis opinio van
de Commissie en de veertien andere lidstaten, dat de LGO-regeling een ondermijning
is van het gemeenschappelijk landbouwbeleid? Hoe sterk is het argument van
marktverstoring? Als er geen schijn van waarheid is, waarom is de regering
dan toch akkoord gegaan met het zogenaamde compromis?Bij interruptie werd erop gewezen dat er blijkens het NEI-rapport wel
degelijk sprake is van marktverstoring zowel bij suiker als bij rijst en dat
het evenwicht in het landbouwbeleid door kleine hoeveelheden kan worden verstoord.
De heer Van Middelkoop dacht dat het om 1% ging. Hij zag het als klassiek
voorbeeld van het feit dat de Europese Unie altijd eerst opkomt voor de eigen
belangen en pas daarna voor die van de rest van de wereld, inclusief de ontwikkelingslanden.
Het is vervelend dat Nederland daarmee heeft ingestemd. Is het waar dat aan
Egypte is toegestaan wat de LGO is onthouden?Waarom zijn de irritaties van de andere EU-landen zo zwaarwegend voor
de Nederlandse regering geweest, terwijl er een evident koninkrijksbelang op het spel stond? Nederland is altijd buitengewoon braaf in EU-verband.
Wat zou er fout zijn gegaan als Nederland op 6 oktober niet had toegegeven?
Waarom is er geen handelsregeling bepleit voor andere producten dan rijst
en suiker?De heer Van Middelkoop heeft begrepen dat het contingent rijst na aftrek
van de ACS-import te klein is om er bedrijven voor te handhaven. Als dat waar
is, is er geen sprake van een compromis, maar van een nederlaag.Naar aanleiding van de brief van 21 oktober over de juridische gang van
zaken sprak hij zijn verbazing uit over wat rechters niet allemaal in dit
land kunnen. Wat wordt bedoeld met de zin: «De situatie ná het
jaar 2000 wordt met zorg tegemoet gezien»? Wat betekent die zin in het
licht van de verklaring die is toegevoegd aan het Verdrag van Amsterdam?Er is sprake van een Europees voldongen feit, zodat het nu een zaak voor
de koninkrijkspartners is. Waar Nederland heeft gemeend de laatste twee jaar
in Europees verband te moeten opkomen voor een gerechtvaardigde zaak, rust
er in de ogen van de heer Van Middelkoop een inspanningsverplichting op de
regering om te komen tot de een of andere vorm van financieel-economische
compensatie. Hij nodigde de regering uit, daarvoor plannen te ontwikkelen
en was bereid hierop zo nodig bij de begrotingsbehandeling terug te komen.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66) sprak van het prototype van
een no-winsituatie met alleen maar verliezers: de Antillen en Aruba vanwege
de implicaties voor de werkgelegenheid, Nederland vanwege het isolement in
Europa en gedrieën, omdat de onderlinge verhoudingen te lijden hebben
onder deze gang van zaken. Het enige winstpunt is dat er op termijn duidelijkheid
zal moeten komen over de competentie van nationale rechters ten aanzien van
de besluitvorming op Europees niveau. Zijn er elders in Europa al principiële
uitspraken op dit terrein gedaan?Hoe kon het zover komen? Wat is er mogelijk misgegaan? Hoe kan er nog
het beste van worden gemaakt? Beweerde marktverstoring was de reden voor de
tussentijdse herziening van het LGO-besluit, maar de statendelegatie heeft
erop gewezen dat het ging om 200 000 ton op een totale import van 7 miljoen
ton rijst. Hoe denkt de staatssecretaris hierover? Was die tussentijdse herziening
juridisch gezien wel mogelijk? Volgens de commissie van deskundigen niet,
een mening die lijkt te worden gedeeld door de permanente vertegenwoordiger;
maar volgens de Europese Commissie – en uiteindelijk ook het kabinet –
dus wel. Het is duidelijk dat tot een tussentijdse herziening bij unanimiteit
moet worden besloten. Nederland had dus formeel dwars kunnen liggen. Geldt
bij de vrijwaringsmaatregelen ook de eis van unanimiteit? Mevrouw Scheltema
dacht van niet. Hoever gaat de discretionaire bevoegdheid van de Commissie
bij vrijwaringsmaatregelen? Het resultaat van de bodemprocedure moet worden
afgewacht, maar ondertussen is de regering de andere weg ingeslagen, omdat
zij die aantrekkelijker acht dan het behoud van de bestaande regeling met
vrijwaringsmaatregelen. Waar er na de aftrek van de mogelijke rechtstreekse
ACS-import weinig overblijft voor de Antillen en Aruba, is het de vraag waarom
niet vooraf met de ACS-landen is overlegd, om veilig te stellen dat die geen
gebruik zullen maken van het voor hen bedoelde contingent van 125 000
ton. Kortom, is de inschatting juist dat het compromis aanmerkelijk minder
rooskleurig is dan het lijkt?De Nederlandse stemverklaring in de Algemene Raad had ook mevrouw Scheltema
verbaasd, omdat zij het gevoel had gehad dat Nederland niet akkoord zou gaan
met het compromis. Was artikel 25 van het Statuut op dat moment niet meer
van toepassing? Het toepassen van de procedure van intern appèl (ex
artikel 12) betekent toch niet dat partijen hun vetorecht verspelen? Als het
waar is dat de Antillen en Aruba ermee hadden ingestemd om met voorbijgaan
van de gevolmachtigde ministers met de premiers te onderhandelen, dan is de
commotie van die kant niet te begrijpen. Een gevolg van de uitspraak in kort geding is, dat wordt teruggevallen
op de oorspronkelijke positie: LGO-besluit wordt niet aangepast, vrijwaringsmaatregelen
worden gehandhaafd. Dat leek mevrouw Scheltema ook het enige wat het kabinet
in deze situatie kan doen. Welke gevolgen heeft dat voor de tussentijdse verdeling
van de fondsen en voor de situatie na 2000?Is het niet mogelijk nog een uiterste poging te doen om met behulp van
werkgelegenheidsimpulsen op de Antillen en Aruba een zodanige oplossing te
vinden, dat Nederland de rug recht kan houden in Europa en dat de werkgelegenheid
op de Antillen en Aruba niet zo dramatisch terugloopt als nu dreigt te gebeuren?Mevrouw Van Ardenne-van der Hoeven (CDA) betoogde dat het LGO-besluit
niet is bedoeld om alleen maar verliezers op te leveren. Het was juist bedoeld
om, zoals ook in het Verdrag van Amsterdam is gesteld, sociale en economische
vooruitgang in de LGO te bewerkstelligen en de betrekkingen tussen de Europese
Unie en de LGO te verbeteren. Op dit moment lijden de Antillen en Aruba verliezen
vanwege de vrijwaringsmaatregelen die al sinds januari 1997 gelden. Ook landen
als Suriname en Guyana, belangrijke leveranciers van suiker en rijst, lijden
er verliezen door. Er is voorts sprake van gezichtsverlies voor het Koninkrijk,
omdat het in januari het kort geding verloor waarbij het de toen al geldende
vrijwaringsmaatregelen wilde opschorten, opdat de importbeperking niet langer
van kracht zou zijn. Op 30 mei schreef de regering dat daarmee de onderhandelingspositie
van Nederland in de EU in politiek opzicht verzwakt is. Die positie is er
niet beter op geworden na de uitspraken van de Haagse rechtbank op 6 en 17
oktober, waarbij in het laatste geval de staat op straffe van een dwangsom
van 500 mln. werd verboden in te stemmen met en medewerking te verlenen aan
het compromis van het Luxemburgs voorzitterschap. Hoe schat het kabinet de
Nederlandse positie momenteel in? Kan een nationale rechter Europees recht
overrulen?De regering heeft erkend dat de Antillen en Aruba schade lopen door de
vrijwaringsmaatregelen in het kader van het LGO-besluit. Wat heeft Nederland
gedaan met de voorstellen tot het inzetten van flankerend beleid om de schade
zoveel mogelijk te beperken? Er zou overleg worden gevoerd, niet alleen met
de overzeese gebiedsdelen, maar ook met Suriname en Guyana. Is dat gebeurd
en, zo ja, wat is daaruit voortgekomen? Welke initiatieven zijn er ondernomen
om de grote werkloosheid terug te brengen die op de Antillen onder met name
jongeren al is ontstaan door het gedeeltelijk stilvallen van de suiker- en
rijstindustrie? Dat dient in de eerste plaats Nederland een zorg te zijn en
vervolgens de Europese Unie. Volgens mevrouw Van Ardenne zijn er consequenties
verbonden aan het nemen van een besluit waarmee het jarenlang functionerende
LGO-besluit wordt aangetast; een besluit dat sociale en economische ontwikkeling
ten doel heeft. De rijksministerraad is ingeschakeld om die gesprekken te
voeren. Welke conclusie is daaruit getrokken en zijn er al maatregelen genomen
om het investeringsklimaat op de Antillen en Aruba te versterken, bijvoorbeeld
via andere producten?Is met het voorliggende compromis de schade in de Europese Unie beperkt?
Wat betekent deze herziening voor de onderhandelingen voor de periode na het
jaar 2000? Naar aanleiding van een interruptie verklaarde mevrouw Van Ardenne
de adviezen van de permanente vertegenwoordiger consequent te achten. Zij
meende dat de discussie niet moet worden belast met een tonnage die door de
buitenwacht is genoemd, maar niet overeenkomt met wat de regering heeft bereikt.
Het gaat erom, eruit te halen wat eruit te halen valt. In hoeverre is de Europese
Unie van plan met de ACS-landen te onderhandelen over de vrijgestelde tonnage?
Zelfs als er werd uitgegaan van een contingent van 200 000 ton, dan nog
zou er vanwege die ACS-tonnage weinig tot niets overblijven voor
de Nederlandse Antillen en Aruba.Desgevraagd verklaarde mevrouw Van Ardenne de visie van de Commissie en
de veertien andere lidlanden op de marktverstoring te delen. Er is nu eenmaal
een spanningsveld tussen wat binnen de Interne Markt functioneert en wat er
wordt toegestaan in het kader van het LGO-besluit. Getracht is daarvoor een
oplossing te vinden. Op dit moment is die 160 000 ton het uitgangspunt.De afstemming in de rijksministerraad was haar niet duidelijk. Wat was
het oordeel van de gevolmachtigde ministers op 6 oktober? Wat was het oordeel
van de premiers? Hebben de gevolmachtigde ministers bezwaar gemaakt conform
artikel 12? Zo ja, is er dan voortgezet overleg gevoerd, overeenkomstig dit
artikel? Is er in dat overleg aangedrongen op het inbrengen van het element
schadevergoeding in de ministerraad? Zo ja, wat was het standpunt van het
kabinet daarover?Waarom heeft Nederland in zijn stemverklaring in de Algemene Raad niet
aangegeven hoe de stemverhoudingen in de koninkrijksregering lagen en dat
er in Nederland een juridische procedure liep?De uitspraak van de president van de Haagse rechtbank heeft ook de CDA-fractie
bevreemd. Allereerst, omdat hij stelt dat het LGO-besluit niet herzien zou
mogen worden, terwijl dat in de procedure was opgenomen en er een uitleg is
voor het feit dat de herziening nu pas aan de orde is. Gaat er van het verbod
van de rechter om in te stemmen met of mee te werken aan de herziening geen
precedentwerking uit? Wat is de mening van de regering over het vonnis?Het is de vraag hoe het nu verder moet. Nederland mag zich dus volgens
de rechter op dit moment niet verenigen met het herziene besluit. Welke stappen
denkt Nederland in de gegeven omstandigheden te nemen met het oog op de besluitvorming
en het vervolg daarop? Het kabinet heeft kennelijk geen duidelijk beeld van
de relatie met de Antillen en Aruba en de te voeren beleidslijn ten aanzien
van de Europese Unie. Het is van belang ten spoedigste te kunnen discussiëren
over een document waarin het kabinet zijn zienswijze hierop ontvouwt.Het kabinet lijkt gezien de brief van 10 oktober het spoor tussen juridische
en bestuurlijke procedures enigszins kwijt te zijn. Mevrouw Van Ardenne kon
zich niet aan de indruk onttrekken dat het kabinet de ontstane situatie voor
een belangrijk deel over zichzelf heeft afgeroepen. Het zal er alles aan moeten
doen om binnen koninkrijksverband tot overeenstemming te komen.De heer Te Veldhuis (VVD) wees erop dat de veertien andere
lidstaten zeggen dat er niet alleen sprake is van concurrentieverstorende
elementen, maar ook dat er momenteel oneigenlijk gebruik wordt gemaakt van
de LGO-regeling. Hoe gebeurt dat dan? Kennelijk is er verschil van mening
over de juridische uitleg en de uitvoering van de regeling.Op grond van de stukken die hij heeft gelezen, leek hem de rol van de
regering goed te verdedigen. Waar nodig heeft de regering in de Europese ministerraad
tegengestemd. En er zijn zelfs gedingen aangespannen, maar Nederland heeft
tot nog toe alles verloren. In zo'n situatie moet er op enig moment een keuze
worden gemaakt tussen enerzijds het handhaven van het eigen standpunt, in
de wetenschap dat men nooit gelijk zal krijgen en alleen maar meer irritatie
wekt, en anderzijds een compromis, zeker als dat te verdedigen is. De heer
Te Veldhuis vond het kwalijk dat sommige leden van de Antilliaanse statendelegatie
hebben gesteld dat leden van de Nederlandse regering niet te goeder trouw
zijn geweest. Deze beschuldiging is sfeerbedervend binnen het Koninkrijk.
Ook al is het besluit bij meerderheid genomen, er ligt een formeel besluit
van de koninkrijksregering om met het compromis in te stemmen. Bij interruptie
werd erop gewezen dat men deze uitspraak moet bezien in het kader
van het belang van deze kwestie voor de Antillen, met name voor de werkgelegenheid.De heer Te Veldhuis veronderstelde dat vasthouden aan het Nederlandse
standpunt pennywise and poundfoolish zou zijn geweest, omdat de irritaties
binnen de Europese Unie mogelijkerwijs hadden kunnen leiden tot een nog veel
slechtere situatie vanaf 2000, of misschien zelfs wel eerder via vrijwaringsmaatregelen.
Zo'n nederlagenstrategie zou kunnen leiden tot alleen maar verliezers: de
Nederlandse Antillen en Aruba verliezen hun LGO-voordelen, de onderhandelingspositie
van Nederland binnen de EU is verstoord en de onderlinge verhoudingen binnen
het Koninkrijk ook. Men kan de indruk hebben via een gerechtelijk vonnis een
doelpunt te hebben gescoord, maar het risico is groot dat iedereen de wedstrijd
verliest.De heer Te Veldhuis betoogde dat als er ten gevolge van een verandering
van Europese regels schade in een land buiten de EU ontstaat, natuurlijk niet
het ermee gelieerde EU-land, in dit geval dus Nederland, daarvoor moet opdraaien.
Ook hij was benieuwd naar de notitie over de relatie tussen koninkrijksaangelegenheden
en de Europese Unie.Als een zaak onder de rechter is, moet inderdaad enige terughoudendheid
in acht genomen worden ten aanzien van de inhoud van uitspraken daarover door
lagere rechters. In dit geval is de centrale vraag of de rechter niet te veel
op de stoel van de bestuurder is gaan zitten. Bij z'n laatste vonnis heeft
de rechter bestuurders verboden besluiten te nemen – zo niet direct
dan toch indirect – door de opdracht aan de regering om besluitvorming
in de Europese ministerraad te blokkeren. Houdt de rechter zich nu niet indirect
ook zelf met wetgeving bezig? Immers, door deze opdracht zegt hij indirect
dat de huidige wetgeving in stand moet blijven, althans voor de periode nodig
voor de beantwoording van de prejudiciële vragen. En die kan wel achttien
maanden duren. Is dat niet ook een vorm van wetgevende arbeid? Zit de rechter
daarmee niet impliciet op de stoel van de wetgever? Daarnaast is er voor de
regering een onmogelijke positie geschapen en een patstelling in Europees
verband gecreëerd, waaraan dus geruime tijd geen einde kan worden gemaakt.
Is dat niet juridisering en ketst dit niet op z'n minst met de trias politica?
Ontstaat er geen ernstig precedent voor de Europese Unie? Elke rechter in
de vijftien lidstaten zou besluitvorming op Europees niveau kunnen blokkeren.
Iedere dreigende inperking of aantasting van bestaande rechten door nieuwe
Europese regels zou via de rechter kunnen worden aangevochten en eventueel
tegengehouden. Mocht de rechter in hoger beroep gelijk krijgen, is dat dan
aanleiding voor de regering om met voorstellen te komen om zulke zaken in
het vervolg te voorkomen?Is het voorts niet zeer ongebruikelijk en merkwaardig dat de rechter de
staat een dwangsom van 500 mln. heeft opgelegd in het geval dat deze actief
of passief meewerkt aan het totstandkomen van de wijziging van het LGO-besluit?
Moet hieruit niet worden afgeleid dat de rechter de regering niet te goeder
trouw acht? Hij heeft gesteld dat de regering op vonnissen in kort geding
moet wachten, voordat zij beslissingen mag nemen of standpunten mag innemen
in de Europese Raad. Daarmee bepaalt een nationale rechter het tijdstip van
de totstandkoming van besluiten in de Europese Raad. Waar komt men uit, als
men deze weg op gaat? De regering zal zich hierop moeten bezinnen en naar
oplossingen moeten zoeken. Immers, de wetgever (Kamer en regering) moet bepalen
wat de positie van de rechter is in Nederland. Kamer en regering bepalen in
feite de werkruimte van de rechterlijke macht.Om welke schade op economisch en werkgelegenheidsgebied gaat het eigenlijk?
Wie lijdt die schade? De lokale economie of enkele grootaandeelhouders? Hoe
denkt de regering deze kwestie op te lossen, anders dan via de rechter, al
was het maar omdat die weg zoveel tijd kost? De heer Van Oven (PvdA) stelde dat het besluit van 6 oktober
een verslechtering betekent vergeleken bij het voorstel van het Ierse voorzitterschap.
Ten onrechte staat in de brief van 10 oktober: «De afgesproken hoeveelheden
rijst betekenen een vooruitgang ten opzichte van de huidige situatie waarin
vrijwaringsmaatregelen zijn getroffen waardoor de feitelijke export van de
LGO rond de 100 000 ton is komen te liggen.». Immers, het nu overeengekomen
contingent van 160 000 ton kan met maximaal 125 000 ton worden verlaagd
wegens rechtstreekse invoer uit ACS-landen.Het compromis van het Luxemburgs voorzitterschap staat haaks op alle voorstellen
die in de loop van de tijd door Nederland zijn gedaan. Een door de koninkrijksregering
geraadpleegde groep van juridische deskundigen acht deze maatregel in strijd
met de EU-regelgeving. Het is niet ondenkbaar dat dit tot aanzienlijke schadevergoedingen
zal leiden. Nederland heeft uiteindelijk op 3 oktober toch besloten met de herziening
van het LGO-besluit in te stemmen, maar de gevolmachtigde ministers stemden
niet in met dit besluit van de rijksministerraad. Over het toen naar voren
gekomen verschil in interpretatie van artikel 25 van het Statuut zal de rijksministerraad
zich buigen. Wat is de tot nu toe kennelijk overheersende interpretatie van
dit artikel? De heer Van Oven zette uiteen waarom ook volgens hem het ingestelde
interne appèl niet geheel in overeenstemming is geweest met de letter
van artikel 12, lid 3 en 4, van het Statuut. Hij wilde de verzekering dat
deze weg niet meer zal worden gevolgd. Op 6 oktober is 's morgens vroeg in
de rijksministerraad het besluit tot instemming met de herziening van het
LGO-besluit bevestigd. Ook de PvdA-fractie vond de stemverklaring weinig gelukkig.De heer Van Oven beaamde dat normaal gesproken wordt gewacht tot de rechter
een uitspraak heeft gedaan. Het ware beter geweest wanneer de landsadvocaat
direct bij het begin van het kort geding had aangekondigd dat de regering
niet van plan was te wachten op de uitspraak. Hij had dat (na overleg met
zijn principaal) ook al kunnen doen toen hij in de nacht van zondag op maandag
van de dagvaarding op de hoogte werd gesteld. De rechter had het tijdstip
van het kort geding hieraan kunnen aanpassen.Nadat de regering, op zich begrijpelijk, ervan uitging dat de uitspraak
in kort geding door de feiten was achterhaald, is er een tweede kort geding
aangespannen. De redenering van de landsadvocaat over de mogelijkheid dat
zo'n zogenaamd A-punt in rechte aantastbaar is, roept belangrijke vragen op,
mede vanwege de precedentwerking die ervan zou kunnen uitgaan. De landsadvocaat
heeft een onderscheid gemaakt tussen A-punten en valse A-punten. A-punten
zijn punten die eerder uitsluitend in voorbereidende gremia aan de orde zijn
geweest en niet in de raad van ministers. Valse A-punten zijn wél eerder
in een raad van ministers aan de orde geweest en hebben daar tot een feitelijk
compromis geleid dat alleen nog juridisch moet worden afgerond. Volgens de
landsadvocaat zijn valse A-punten feitelijk geen beslispunten meer, omdat
regeringen ook juridisch aan zo'n compromis gebonden zijn. Dat zou betekenen
dat ook het parlement er geen invloed meer op zou kunnen uitoefenen. Het is
de vraag wat dan de reële waarde is van de voorbereidende besprekingen
met vaste commissies over lijsten van A-punten, want er staat nooit bij dat
een A-punt vals is.De kort gedingen van 6 en 17 oktober zijn niet door de Nederlandse Antillen
en Aruba aangespannen, maar door een derde. Er is overigens wel gesuggereerd
dat beide landen alsnog rechtsgedingen zullen aanspannen tegen Nederland.
Gaan zij dat ook doen? Het zou hoogst ongelukkig zijn wanneer de landen van
het Koninkrijk elkaar via procedures bij de civiele rechter gaan bevechten.Er is een lastige situatie ontstaan. De verhoudingen binnen het Koninkrijk
staan onder druk en de overige lidstaten zijn geïrriteerd door het feit
dat Nederland geen uitvoering kan geven aan het gesloten compromis. De huidige
situatie illustreert het probleem van de Nederlandse positie door onder
meer de ongelijke verhoudingen. De totale bevolking van de Nederlandse Antillen
en Aruba vormt 2% van de Nederlandse bevolking, die weer 5% vormt van de bevolking
van de EU. De belangen van de Antillen en Aruba zijn in het kader van het
LGO-besluit weer vele malen groter dan die van Nederland.Had de besluitvorming in koninkrijksverband niet handiger aangepakt kunnen
worden?Wat moet er nu gebeuren? De PvdA-fractie geeft er ook de voorkeur aan
om deze zaak niet via juridische procedures uit te vechten, maar om via overleg
in koninkrijksverband te proberen tot een eenduidige opstelling te komen.
Daarbij zou niet zozeer gedacht moeten worden aan wijziging van het compromis
van het Luxemburgs voorzitterschap als wel aan «aankleding» ervan
door het ACS-contingent aan een bepaald plafond te binden, zodat er zekerheid
is voor de Antillen en Aruba over de te verwerken hoeveelheden. Schadevergoedingen
zouden volgens de fractie door de EU en niet door Nederland moeten worden
verstrekt. De EU heeft de regeling in het leven geroepen. De Antillen en Aruba
hebben daar maximaal gebruik van gemaakt. Bij het terugdraaien van de regeling
behoort de gemeenschap de daaruit voortvloeiende schade te dragen.Ook de heer Van Oven vond het ergerlijk dat de notitie over de positie
van de Aruba en de Nederlandse Antillen tegen de achtergrond van de Europese
ontwikkeling zo lang uitblijft. De staatssecretaris kan niet zeggen dat dit
komt doordat Aruba en de Antillen er nog niet op hebben gereageerd. Immers,
de koninkrijksregering moet eenduidig optreden. Zij moet één
standpunt kunnen bereiken betreffende de toekomstige besluitvormingsprocedure.
Omdat er geen koninkrijksparlement is, kan de koninkrijksregering daar niet
voor ter verantwoording worden geroepen. Wel kan de Kamer er met klem bij
de regering op aandringen, ervoor te zorgen dat de notitie zo spoedig mogelijk
wordt overgelegd. Antwoord van de regeringDe staatssecretaris zegde toe dat nog deze week aan de regeringen
van Aruba en de Nederlandse Antillen zal worden gevraagd of zij voor 1 december
commentaar op de notitie kunnen leveren, opdat vervolgens in de rijksministerraad
kan worden getracht een gezamenlijke tekst te bereiken. Lukt dat niet, dan
zal de Nederlandse regering haar eigen verantwoordelijkheid nemen en een notitie
aan de Kamer voorleggen.Hij memoreerde dat de onderhandelingen over de herziening van het LGO-besluit
in maart 1996 zijn aangevangen en dat de Nederlandse regering en de regeringen
van de Antillen en Aruba betrekkelijk gelijkluidend dachten over de analyse
van het probleem en de tactiek. Nederland heeft zonder succes alternatieven
voor tariefcontingenten aangedragen. Het daarop volgende voorstel van het
Ierse voorzitterschap is een belangrijke toetssteen geweest voor de verdere
Europese aanpak. De ambassadeur en de bewindslieden van Buitenlandse Zaken
hebben aanvaarding ervan geadviseerd. Na uitvoerige telefonades met de premiers,
in ieder geval de premier van de Nederlandse Antillen, heeft Nederland er
ook ad referendum mee ingestemd, maar uiteindelijk heeft de koninkrijksregering
het toch afgewezen. Daarmee was in feite in de Europese politieke verhoudingen
de teerling geworpen en was op geen enkele manier meer een andere verhouding
te bereiken dan vijftien tegen een: de andere veertien lidstaten plus de Commissie
tegen Nederland. De kort gedingen die tegen de vrijwaringsmaatregelen zijn
aangespannen, zijn verloren. Er is geen zicht op het moment waarop de bodemprocedure
in dezen zal worden afgerond, maar die betreft de vrijwaringsmaatregel voor
de periode januari-april 1997 in de toen geldende omstandigheden en biedt
dus geen oplossing. Bovendien zal deze procedure geen helderheid opleveren
over bijvoorbeeld de bevoegdheid van de Commissie om vrijwaringsmaatregelen
te nemen. In de eerste helft van 1997 is er intern door een commissie van juridische
deskundigen enige studie verricht. De door de commissie ontwikkelde juridische
filosofie is door de koninkrijksregering besproken. Besloten is wegen te zoeken
voor invoering van deze redeneertrant. De voorzitter van de commissie heeft
uitvoerig in Brussel overlegd met het kabinet van commissaris Van den Broek
en met de juridische diensten van de Commissie en de Raad. Deze deelden de
visie van de commissie niet of slechts zeer partieel. Nederland heeft dus
geen voet aan de grond gekregen. Men kan dus niet zeggen dat de visie van
de commissie van deskundigen ook maatgevend moet zijn voor de rest van Europa.De koninkrijksministerraad heeft na de verloren kort gedingen op 30 mei
besloten de onderhandelingen te hervatten, omdat de Nederlandse positie duidelijk
eroderend was, zoals ook bleek uit de vrijwaringsmaatregelen. Er zijn drie
vrij forse onderhandelingsronden geweest, waarvan de laatste in de week voor
de Algemene Raad van 6 oktober. Daarin zijn twee versies van het ontwerp-besluit
aan de orde geweest. Op de eerste versie hadden Nederland, Spanje en Italië
kritiek. De tweede versie werd op 1 oktober 's avonds voorgelegd met de mededeling
van het voorzitterschap: als hierover geen unanimiteit wordt bereikt, laat
ik het onderwerp verder rusten. De situatie is toen geëvalueerd door
de ambassadeur en zijn adviseur namens de Antillen, die overigens niet altijd
op één lijn zaten. Op 2 oktober is het Verdrag van Amsterdam
ondertekend. Bij die gelegenheid heeft de staatssecretaris uitvoerig over
de ontstane situatie overlegd met het Luxemburgs voorzitterschap en ambassadeur
Bot. De tweede versie van het ontwerpbesluit bleek inderdaad de laatste kans.
De ambassadeur heeft zich toen ook op het standpunt gesteld dat indien Italië
en Spanje afzagen van verdere erodering van het voorstel van het Luxemburgs
voorzitterschap, het alles overwegende de moeite waard zou zijn om ervoor
te zijn. Omdat er moest worden gekozen tussen twee kwaden en omdat moest worden
geprobeerd perspectieven op langere termijn te creëren, heeft de staatssecretaris
de koninkrijksregering toen voorgesteld het compromis te aanvaarden.Men zal voor ogen moeten houden dat sinds de instelling van de eerste
vrijwaring op 1 januari 1997 er nooit meer een keuze is geweest tussen volledige
vrijheid en zelfbinding in tariefcontingenten. Vrij algemeen was de inschatting
dat bij verwerping van het compromis het vrijwaringsbeleid van de Europese
Commissie inzake rijst punitieve trekjes zou hebben gekregen. De discretionaire
bevoegdheid van de Europese Commissie is in dezen zeer groot. Een van de drie
criteria voor vrijwaring is: indien moeilijkheden rijzen die in een sector
van activiteit van de Gemeenschap of een regio ervan tot verslechtering dreigen
te leiden. In dit kader voert de Commissie de verslechtering van de vooruitzichten
van programma's in Italië en Spanje aan voor het omschakelen van de Japonicateelt
naar de Indicateelt. Tegen een vrijwaringsmaatregel kan men in beroep gaan
bij de Raad, maar daar is in dit geval de verhouding 14:1, en bij de rechter,
maar die heeft eerder het beroep al afgewezen. De Raad kan bij gekwalificeerde
meerderheid een vrijwaringsmaatregel ongedaan maken.De staatssecretaris hield staande dat het als men in een staat van voortdurend
onderhandelen verkeert, niet past om indien iets niet bevalt dan maar de onderhandelingen
te stoppen en een tweejarig proces voor het Hof in Luxemburg te starten, met
het risico dat niet te winnen.Europa is netto-exporteur van suiker. Om het prijsverschil tussen richtprijs
en wereldmarktprijs te overbruggen moet er voor iedere ton geëxporteerde
suiker f.1000 bijgepast worden. Dat bedrag wordt omgeslagen over de producenten.
De komst van additionele suiker via de Antillen en Aruba naar de Europese
markt boven het quotum dat de ACS-landen is toegestaan, moet automatisch leiden
tot extra exportdwang voor het Europese bedrijfsleven of tot vermindering
van quota. De opbrengsten voor in dit geval Aruba zijn ongeveer f 400
per ton, terwijl de kosten voor de Europese Unie voor extra export
ongeveer f 1000 per ton zijn. Het is in Brussel niet uit te leggen dat
Nederland pleit voor onbeperkte invoer van licht bewerkte ACS-suiker die de
Europese Unie per ton meer dan twee keer zoveel kost als de netto-opbrengst
is voor de betrokken handelaren en producenten. In het suikerdossier zou sprake
zijn van directe schade, omdat er in 1997 ondanks negatieve adviezen van EZ
is geïnvesteerd in een suikerfabriek en die exportstroom onmiddellijk
zou worden afgesneden.Er waren keiharde aanwijzingen dat als Nederland niet akkoord was gegaan
met het compromis, diezelfde dag nog België (en wellicht andere landen)
vrijwaring zou hebben aangevraagd op het gebied van suiker. Gegeven de bestaande
politieke verhoudingen in de Unie, zou er betrekkelijk snel een vrijwaringsmaatregel
ingevoerd zijn.De staatssecretaris verwees de suggestie, als zou het LGO-quotum tot 35 000
ton zijn verlaagd vanwege de verrekening met het ACS-contingent, naar het
rijk der fabelen, omdat het bij het LGO- en het ACS-quotum gaat om handelsbeslissingen
van mensen die zowel de handel van de ACS-landen rechtstreeks naar de Europese
Unie beheersen als de handel via de Antillenroute. De ACS-landen hebben een
tariefcontingent van 125 000 ton met een beperkte tariefreductie. Het
LGO-contingent is 160 000 ton met een 100% tariefreductie. De Antillenroute
is dus onder alle omstandigheden profitabel voor die rijsthandelaren, althans
zolang er een groot ecart is tussen de Antillenroute en de rechtstreekse route.
Om die reden was het compromis voor Nederland aanvaardbaar. Dat ecart zal,
zoals het NEI-rapport aangeeft, op de middellange termijn kleiner worden als
gevolg van de toezegging aan de ACS-landen dat de tariefreductie van 50 naar
65% zal groeien en door de op basis van WTO-regelingen optredende verlaging
van het buitentarief voor rijst.Dit zijn allemaal overwegingen voor Nederland geweest om op de korte termijn
een compromis te sluiten over tariefcontingentering en zich te concentreren
op de langetermijnmogelijkheden om een beter uitgangspunt te creëren
voor de heronderhandelingen over het totale LGO-besluit in 2000 dan er zou
zijn wanneer Nederland geweigerd had met het compromis in te stemmen. Daar
slaat de door de heer Van Middelkoop geciteerde zin over de situatie ná
2000 op.Gevraagd werd, waarom als de Antillenroute aantrekkelijker is, het compromis
toch door onder meer de permanente vertegenwoordiger als een verslechtering
werd gezien vergeleken met het Ierse voorstel met een veel lager ACS-contingent.
De staatssecretaris verklaarde die opvatting niet te huldigen.Omdat de zaak sub judice is, beperkte hij zich in zijn opmerkingen over
de rechtsgang. De regering is om politiek-grondwettelijke redenen in hoger
beroep gegaan. Die redenen zijn onder meer nationaal-grondwettelijk van aard.
De staatssecretaris was van oordeel dat de rechter te ver is gegaan met zijn
ingreep in de zorgvuldige afwegingen van buitenlands politieke aard die de
regering heeft gemaakt. De bewindsman was van mening dat er geen sprake is
van onzorgvuldig handelen inzake dit dossier. Zijns inziens moet er een uitspraak
komen ter beantwoording van de vraag of de rechter niet te veel op de stoel
van de wetgever is gaan zitten. Het gaat immers om wijziging van wetgeving,
zij het supranationaal. Er zijn ook bezwaren van Europeesrechtelijke aard:
een eenmaal overeengekomen politiek akkoord moet onvermijdelijk in het kader
van de gemeenschapstrouw die ex artikel 5 van het EU-verdrag wordt verwacht,
leiden tot loyale uitvoering door de lidstaten, inclusief de rechters, en
de instellingen. De regering wil nader getoetst zien in hoeverre het mogelijk
is zich aan die gemeenschapstrouw te onttrekken. De regering wil door het
Hof in Den Haag uitgezocht zien of de kortgedingrechter de grondwettelijke
en Europese spelregels goed toegepast heeft.Een vals A-punt is een punt dat politiek al geheel is afgeprocedeerd en
als het goed is en de commissie voor Europese Zaken haar werk goed doet, al tevoren uit-en-te-na door de Kamer met de regering is besproken. Het
gaat dan nog uitsluitend om de juridische vormgeving en het opschrijven in
de talen van de gemeenschap. Men kan zich dus niet het recht voorbehouden
om de regering te vragen bij ieder vals A-punt terug te kunnen komen op het
politieke akkoord. Immers, dan zou de besluitvorming in Brussel al snel stil
komen te liggen. In de systematiek onttrekt een vals A-punt zich in feite
aan een nieuwe politieke beoordeling ten principale.Desgevraagd stelde de staatssecretaris dat de Kamer de regering altijd
kan aanspreken op het akkoord gaan met A-punten. Wanneer het gaat om een punt
dat nog nooit eerder in de Raad van ministers aan de orde is geweest, heeft
iedere lidstaat de facto alle vrijheid om op een akkoord op ambassadeursniveau
terug te komen. Als een A-punt uitsluitend op de agenda van de Raad van ministers
staat vanwege de juridische vorm en omdat het in de werktalen van de gemeenschap
moet worden opgeschreven en er dus al een politiek akkoord over is, dan verhindert
de gemeenschapstrouw het terugkomen op zo'n punt. Uiteraard kan wel bezwaar
gemaakt worden tegen de juridische vormgeving en de vertaling.Het gaat bij de herziening van het LGO-besluit in beginsel om een besluit
van een instelling van de Europese gemeenschap. Indien een dergelijk besluit
schade veroorzaakt aan particuliere belangen, dan heeft dit particuliere belang
toegang tot het Hof in Luxemburg. Het is niet zo dat een besluit van een Europese
instelling als onrechtmatige overheidsdaad in de lidstaten afgestraft kan
worden.De verklaring van minister Van Mierlo had geen andere bedoeling dan duidelijk
te maken dat deze zaak veel pijn heeft veroorzaakt, met name bij de Nederlandse
Antillen en Aruba, en dat Nederland met het compromis akkoord ging om te voorkomen
dat Spanje en Italië wellicht toch nog de inhoud van het besluit aan
de orde zouden stellen. Tevens is duidelijk gemaakt, dat Nederland, gelet
op de grote politieke concessies die het heeft gedaan, op een loyale uitvoering
rekende. Iedereen ter plekke wist dat voor de Nederlandse besluitvorming de
koninkrijksprocedure ex artikel 12 was toegepast en dat de Nederlandse Antillen
en Aruba tegengestemd hadden.Wat het niet vermelden van de gerechtelijke procedure betreft, verwees
de staatssecretaris vanwege de tijd naar de uitvoerige nota van verweer van
de landsadvocaat. Desgevraagd zei hij dat de regering zich zal beraden op
de praktijk van het door de staat al dan niet opschorten van voorgenomen handelingen,
in het geval dat er een kort geding tegen de staat is aangespannen. Maar eerst
wacht de regering de uitspraak in hoger beroep af.Een aantal vragen van feitelijke aard zal indien nodig schriftelijk beantwoord
worden.De minister beaamde dat het een ongelukkig dossier is, dat schade oplevert
voor de Nederlandse Antillen, Aruba en Nederland. Dat dossier wordt bepaald
door de visie van de overgrote meerderheid van de Unie en de Europese Commissie.
In een lose-losesituatie moet men een strategie kiezen die de schade zoveel
mogelijk beperkt. De minister had evenwel de indruk dat velen de schade niet
willen beperken en willen proberen ergens anders rekeningen neer te leggen.
Hij vroeg zich af of op deze manier het belang van de Antillen en Aruba wel
wordt gediend, of er ook maar één korrel rijst of suiker meer
door wordt geëxporteerd naar de Europese Unie en of er een sfeer wordt
gecreëerd waarin er met de Europese Unie goede afspraken zullen kunnen
worden gemaakt over de toekomst van het LGO-dossier.Vanuit zijn verantwoordelijkheid geldt zijn zorg het wel en wee van de
Nederlandse Antillen en Aruba en de ontwikkeling van de werkgelegenheid aldaar.
Gezien het feit dat ook in het kader van de Wereldhandelsorganisatie handelsstromen
die louter en alleen zijn gebaseerd op tariefpreferenties, een tijdelijk en
aflopend voordeel geven, is het van belang de economische strategie
te baseren op werkgelegenheid van blijvende aard. Een van de factoren die
verklaren waarom veertien Europese landen en de Europese Commissie dit dossier
zo negatief benaderen, is dat er in hun ogen oneigenlijk gebruik is gemaakt
van een regeling die tot doel had de lokale productie in landen en gebieden
overzee te stimuleren. Het koninkrijk heeft anderhalf jaar geprobeerd zoveel
mogelijk uit dit dossier te slepen. Het resultaat is buitengewoon teleurstellend
voor de Antillen en Aruba, maar het is niet anders.Procederen tegen Den Haag is een heilloze weg, omdat het beleid van de
veertien andere lidstaten er niet mee veranderd kan worden. Het Koninkrijk
vormt één familie en iedereen weet wat er in families gebeurt
als leden ervan processen tegen elkaar gaan voeren. Het juridiseren van deze
problematiek leidt niet tot extra economische mogelijkheden en extra werkgelegenheid
voor de Nederlandse Antillen en Aruba.Volgens het NEI-rapport was het economisch belang van de LGO-sector toen
er nog geen vrijwaringsmaatregelen waren genomen, 1 tot 3% van het BNP. De
belastinginkomsten voor de overheid waren minder dan 0,5%, de invloed op de
werkloosheid op de Antillen 0,8% en op Aruba 0,1%. Het is een nare zaak voor
de werknemers die zijn en worden getroffen, maar het is de vraag hoe er iets
opgebouwd kan worden wat betere perspectieven biedt. Bij interruptie werd
gesteld dat het bij de sluiting van Fokker waarschijnlijk om aanmerkelijk
minder dan 0,8% van de werkgelegenheid in Nederland ging, terwijl die sluiting
toch veel commotie heeft veroorzaakt. De minister betoogde dat iedere 0,1%
werkgelegenheid van belang is en dat het heel moeilijk is om additionele werkgelegenheid
op de Antillen en Aruba te creëren.Vooruitlopend op de huidige situatie, heeft Nederland al activiteiten
ontplooid om de Antillen en Aruba te helpen bij het ontwikkelen van werkgelegenheid
op andere terreinen. Nederland heeft daartoe dit najaar in het financieel-economisch
beleidsoverleg een aantal fiscale stimuleringsmaatregelen aangeboden die structureel
25 mln. per jaar zullen kosten. Daarnaast is dit jaar de verplichtingenruimte
in de begroting voor Aruba en de Nederlandse Antillen met 25 mln. vergroot
ten behoeve van extra werkgelegenheidsbevorderende maatregelen. Het gaat daarbij
om een fonds dat door de inter-Amerikaanse ontwikkelingsbank zal worden beheerd,
mede ter uitvoering van het rapport van de bank ter stimulering van de economie
op de Antillen en Aruba.De minister was ervan overtuigd dat artikel 12 van het Statuut correct
is toegepast. De betrokken koninkrijkspartners hebben daarmee ingestemd op
3 oktober en in het voortgezet overleg. In artikel 25 wordt de koninkrijkspartners
in feite vetorecht gegeven ten aanzien van het aangaan dan wel opzeggen van
internationale overeenkomsten waarbij in hun ogen hun belangen worden geschaad.
Volgens de door hem geraadpleegde juristen slaat dat op overeenkomsten in
de zin van verdragen en niet op besluitvorming van de Europese ministerraad.
De Nederlandse Antillen en Aruba menen evenwel via dit artikel in feite een
vetorecht te hebben ten aanzien van besluiten van de Europese ministerraad.
Zo is het in ieder geval niet bedoeld bij het sluiten van het Statuut in 1954.
Toen bestond de Europese Unie nog niet. De juiste interpretatie van artikel
25 zal nog onderwerp van gesprek zijn in de rijksministerraad.De minister kon geen antwoord geven op de vraag of het reglement van orde
van de rijksministerraad dan wel andere afspraken zijn geschonden, waardoor
geclassificeerde stukken in allerlei dossiers konden opduiken en in de publiciteit
konden komen. Hij wist niet hoe bepaalde stukken van de rijksministerraad
of interne stukken van Buitenlandse Zaken plotseling elders hebben kunnen
opduiken. Hij was wel voornemens dit te onderzoeken omdat het van belang is,
ook in verhoudingen binnen het Koninkrijk, dat op de juiste manier wordt omgegaan
met stukken en classificaties. De stukken die de regering aan de Staten-Generaal verschaft, zijn openbaar en dus ook beschikbaar voor de parlementariërs
in de West.De Nederlandse Antillen hebben medegedeeld zich te zullen voegen bij het
hoger beroep van het Arubaanse suikerbedrijf en dus tegen de koninkrijksregering
te zullen procederen. Op de Antillen wordt nog gediscussieerd over het aanspannen
van een bodemprocedure tegen de rijksregering. Dergelijke activiteiten bevorderen
de koninkrijksbetrekkingen niet en leveren alleen maar werkgelegenheid op
voor reeds goed betaalde juristen.De minister was van oordeel dat alle energie gericht moet worden op het
oplossen van de echte problemen op de Antillen en Aruba. De voorzitter van de algemene commissie voor Europese Zaken,Ter VeerDe voorzitter van de vaste commissie voor Nederlands-Antilliaanse
en Arubaanse Zaken,Van OvenDe voorzitter van de vaste commissie voor Landbouw, Natuurbeheer
en Visserij,BlauwDe griffier der commissies,Van Overbeeke XNoot1Samenstelling: Leden: Van der Linden (CDA), Blauw (VVD), Van Nieuwenhoven
(PvdA), Weisglas (VVD), Terpstra (CDA), Verspaget (PvdA), Soutendijk-van Appeldoorn
(CDA), Ter Veer (D66), voorzitter, Ybema (D66), Van Middelkoop (GPV), Leers
(CDA), Sipkes (GroenLinks), Woltjer (PvdA), ondervoorzitter, Hendriks, Gabor
(CDA), Voûte-Droste (VVD), Schuurman (CD), Hessing (VVD), Van den Bos
(D66), Van Oven (PvdA), Hoogervorst (VVD), Rouvoet (RPF), Van Waning (D66)
en Rehwinkel (PvdA).Plv. leden: Bukman (CDA), Te Veldhuis (VVD), Blaauw (VVD), Verhagen (CDA),
Van der Ploeg (PvdA), Hillen (CDA), Koekkoek (CDA), De Graaf (D66), Van den
Berg (SGP), Van der Hoeven (CDA), M.B. Vos (GroenLinks), Witteveen-Hevinga
(PvdA), Meyer (groep-Nijpels), G. de Jong (CDA), O.P.G. Vos (VVD), Poppe (SP),
Van Heemskerck Pillis-Duvekot (VVD), Roethof (D66), Crone (PvdA), Verbugt
(VVD), Leerkes (Unie 55+), Hoekema (D66), Lilipaly (PvdA) en Adelmund (PvdA).XNoot2Samenstelling: Leden: Mateman (CDA), Korthals (VVD), Te Veldhuis (VVD),
Van der Heijden (CDA), Van Rey (VVD), Lilipaly (PvdA), Mulder-van Dam (CDA),
Rosenmöller (GroenLinks), ondervoorzitter, Scheltema-de Nie (D66), Ybema
(D66), Apostolou (PvdA), Van Middelkoop (GPV), Bijleveld-Schouten (CDA), Middel
(PvdA), Hillen (CDA), Remkes (VVD), Van Oven (PvdA), voorzitter, Schuurman
(CD), Noorman-den Uyl (PvdA), Fermina (D66), Van der Stoel (VVD), Oudkerk
(PvdA), Van Dijke (RPF), De Graaf (D66) en Meyer (groep-Nijpels).Plv. leden: V.A.M. van der Burg (CDA), Voûte-Droste (VVD), Rijpstra
(VVD), Reitsma (CDA), Verbugt (VVD), Valk (PvdA), Van Ardenne-van der Hoeven
(CDA), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks), Hoekema (D66), Van Vliet (D66),
Van der Ploeg (PvdA), Van den Berg (SGP), Smits (CDA), Visser-van Doorn (CDA),
Weisglas (VVD), De Cloe (PvdA), Poppe (SP), Van Gijzel (PvdA), De Koning (D66),
Van den Doel (VVD), Woltjer (PvdA), Leerkes (Unie 55+), Wolters (CDA) en Aiking-Van
Wage- ningen (groep-Nijpels).XNoot3Samenstelling: Leden: Van der Linden (CDA), Blauw (VVD), voorzitter, Van
der Vlies (SGP), ondervoorzitter, M.M.H. Kamp (VVD), Smits (CDA), Reitsma
(CDA), Huys (PvdA), Swildens-Rozendaal (PvdA), Ter Veer (D66), Witteveen-Hevinga
(PvdA), Feenstra (PvdA), Aiking-van Wageningen (groep-Nijpels), Woltjer (PvdA),
Schuurman (CD), Augusteijn-Esser (D66), Van den Bos (D66), Van Ardenne-van
der Hoeven (CDA), Stellingwerf (RPF), Crone (PvdA), M.B. Vos (GroenLinks),
Van Waning (D66), Keur (VVD), O.P.G. Vos (VVD), Passtoors (VVD) en Meijer
(CDA).Plv. leden: De Haan (CDA), Te Veldhuis (VVD), Van Middelkoop (GPV), Remkes
(VVD), Heeringa (CDA), Biesheuvel (CDA), Van Gijzel (PvdA), Liemburg (PvdA),
Hoekema (D66), Verspaget (PvdA), M.M. van der Burg (PvdA), Verkerk (AOV),
Dijksma (PvdA), Poppe (SP), Van Walsem (D66), Jorritsma-van Oosten (D66),
Gabor (CDA), Leerkes (Unie 55+), Van Zijl (PvdA), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks),
Doelman-Pel (CDA), Cornielje (VVD), Verbugt (VVD), H.G.J. Kamp (VVD) en Beinema
(CDA) 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25382-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl