Raad voor Economische en Financiële Zaken; Brief regering; Nederlandse positie over actuele situatie Griekse overheidsfinanciën
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST140708
 2009-2010
 
 21 501-07
 Raad voor Economische en Financiële Zaken
 
 
 
 
 Nr. 
 693
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 9 februari 2010
 
 Uw Kamer vroeg in een schriftelijk verzoek (d.d. 5 februari 2010)
informatie over de Nederlandse positie ten aanzien van financiële steun
aan Griekenland en naar de rol die het IMF hierbij speelt, of volgens Nederland
zou moeten spelen. Hierbij werd gerefereerd aan een artikel uit de NRC van
29 januari, getiteld «Discreet reddingsplan Grieken». In
deze brief informeer ik U nader over de stand van zaken omtrent de Griekse
overheidsfinanciën en ga ik in op Uw vraag.
 Inleiding
 De situatie rond de Griekse overheidsfinanciën is zorgelijk. Het
tekort op de begroting bedroeg in 2009 12,7% BBP. De staatsschuld bereikte
in dat jaar een niveau van 113% BBP. Dit betekent dat de Griekse overheid
een grote financieringsbehoefte heeft. Griekenland is daarmee sterk afhankelijk
van de internationale kapitaalmarkten om zichzelf te kunnen financieren. De
rente die Griekenland moet betalen om op de kapitaalmarkt te kunnen lenen
is de laatste maanden echter fors opgelopen, omdat investeerders zich zorgen
maken over de grote tekorten die bijdragen aan de toch al zo omvangrijke schuld.
Het vertrouwen dat investeerders hebben in de mate waarin de overheidsfinanciën
van Griekenland een houdbare koers volgen, is behoorlijk afgenomen. Het is
zodoende voor Griekenland erg kostbaar geworden om in de financieringsbehoefte
te kunnen voorzien.
 Consolidatiemaatregelen
 De Europese Commissie volgt deze situatie in Griekenland op de voet, zoals
ook aangegeven in de geannoteerde agenda t.b.v. het Algemeen Overleg over
de Ecofin Raad dat geagendeerd is voor 11 februari 2010. De Commissie
heeft herhaaldelijk aangegeven dat de situatie in Griekenland haar zorgen
baart, en onderstreept dat Griekenland op zeer korte termijn verregaande maatregelen
zal moeten treffen om haar overheidsfinanciën op orde te brengen. Dit
is noodzakelijk om het vertrouwen van investeerders te herwinnen
en toegang tot internationale kapitaalmarkten te behouden.
 
 Op 15 januari presenteerde Griekenland haar Stabiliteitsprogramma.
In dit Programma stelt het land maatregelen in het vooruitzicht die getroffen
zullen worden om het tekort de komende jaren drastisch en duurzaam te verlagen.
Uitgangspunt van het Griekse stabiliteitsprogramma is een reductie van het
tekort van 12,7% BBP in 2009 naar 2,8% BBP in 2012. Dit is een
uitermate forse consolidatie, maar deze is nodig voor herstel van het vertrouwen.
Bovendien wordt het probleem tegelijkertijd vanuit verschillende invalshoeken
benaderd, hetgeen de kans van slagen bevordert. Het programma bevat dan ook
vijf pijlers:
 1. geloofwaardigheid herstellen in de Griekse statistieken, onder meer door het onafhankelijk maken van het Griekse statistische
bureau en de oprichting van een parlementair begrotingsbureau;
 2. vergroting van de transparantie budgettair beleid, onder meer door ministeries te verplichten maandelijks over hun
inkomsten en uitgaven te rapporteren en door te voorkomen dat inkomstenmeevallers
resulteren in hogere uitgaven;
 3. hervorming van het belastingstelsel, waaronder
de introductie van nieuwe belastingen (zoals een geharmoniseerde progressieve
inkomstenbelasting en de herintroductie van een belasting op inkomen uit groot
eigendom), het verbreden van de belastingsgrondslag en maatregelen die zorgen
voor een hogere inzamelingseffectiviteit;
 4. inperken van de primaire overheidsuitgaven en het
efficiënter toedelen van die uitgaven binnen de overheid. Dit
behelst onder meer een verlaging met 10% van de totale loonkosten in
de publieke sector, het terugbrengen van het aantal ambtenaren via een aannamestop
(voor elke vijf vertrekkende ambtenaren wordt één nieuwe aangenomen),
een verlaging van de uitgaven aan sociale zekerheid met ruim 9%, en
een verlaging van lopende uitgaven met ruim 10%.
 5. het doorvoeren van structurele maatregelen in de
economie, onder meer door het hervormen van het pensioenstelsel en
de arbeidsmarkt (waaronder een verlaging van de werkloosheidsuitkeringen en
een verlaging van de niet-loon kosten), en het stimuleren van publiek-private
partnerschappen.
 Appreciatie van het Stabiliteitsprogramma
 Nederland ondersteunt de ambitieuze doelstellingen in het Griekse programma
en zal de uitvoering van het programma nauwgezet in de gaten houden. Een snelle
en rigoureuze implementatie van de aangekondigde maatregelen is nu immers
cruciaal. Hierbij dient de realisatie van de budgettaire doelstellingen uit
het programma voorop te staan. Daarnaast is het essentieel dat Griekenland
structurele maatregelen treft om de concurrentiekracht te verbeteren en het
groeipotentieel van de economie te verhogen. Nederland zal aandringen op aanvullende
maatregelen als het tekort zich minder gunstig ontwikkelt dan nu gepland.
 
 Ook de Europese Commissie heeft in beginsel positief gereageerd op de
Griekse plannen. De Commissie noemt deze ambitieus en stelt dat de implementatie
niet eenvoudig zal zijn. De Commissie zal de Griekse voortgang zorgvuldig
monitoren. Zij zal onmiddellijk compenserende maatregelen eisen, mocht Griekenland
er niet in slagen om de consolidatiemaatregelen die vereist zijn om het geschetste
pad van tekortreductie te bereiken, te implementeren. Bovendien zal de Ecofin
Raad op 16 februari 2010 een vervolgstap zetten in de buitensporigtekortprocedure
tegen Griekenland. Deze zogenoemde 126(9)-stap zal zeer specifieke aanbevelingen
aan Griekenland bevatten en een nieuwe deadline. Waarschijnlijk zal de Ecofin
Raad een deadline van 2012 vaststellen, in lijn met de ambitie
zoals nu verwoord in het Griekse Stabiliteitsprogramma. Griekenland moet vervolgens
voor 15 mei 2010 geloofwaardige stappen hebben ondernomen, waaruit moet
blijken dat het aannemelijk is dat Griekenland zich aan de gemaakte afspraken
houdt en binnen de gestelde deadline weer onder de 3%-grens zal komen.
De Commissie stelt de volgende maatregelen voor:
 • verlaging van de loonuitgaven in de publieke sector,
 • flexibilisering van het loonvormingsproces,
 • hervorming van het pensioenstelsel waaronder aanpassing van de
pensioenleeftijd,
 • hervormingen op het gebied van de zorg waaronder het consolideren
van een sterk gefragmenteerd zorgstelsel,
 • verhoging van de efficiëntie van de publieke sector waaronder
een complete functionele herziening van de algemene structuur en effectiviteit
van het overheidsapparaat,
 • verbetering van het functioneren van de productmarkten en het ondernemingsklimaat,
onder meer door het verlagen van de administratieve en verbetering van de
concurrentie in de dienstensector,
 • ondersteuning van de groei van de productiviteit en de werkgelegenheid,
zoals herziening van de arbeidsmarktregulering om verhoging van het arbeidsaanbod
evenals hervorming van het onderwijssysteem zodat de aansluiting met de vaardigheden
die op de arbeidsmarkt gevraagd worden, wordt verbeterd,
 • verbetering van het functioneren van de financiële sector,
onder meer door banken te stimuleren minder afhankelijk te worden van financiering
vanuit het Eurosysteem.
 
 De Commissie nodigt Griekenland uit te rapporteren over hoe zal worden
omgegaan met deze aanbevelingen. De Griekse premier heeft reeds aangekondigd
een aantal hiervan (bevriezing van lonen in de publieke sector, een verhoging
van de belasting op brandstof, en een additionele hervorming van het pensioenstelsel)
spoedig te zullen implementeren.
 Berichten in de media over steun aan Griekenland
 Ik ga er vanuit dat Griekenland met dit ambitieuze programma en een goede
houding van de regering de openbare financiën weer op orde kan brengen,
zodat Griekenland zelf toegang zal houden tot de kapitaalmarkten. Dat de Europese
Commissie hierbij de vorderingen zorgvuldig in de gaten houdt en dat Griekenland
regelmatig, maar in ieder geval vóór 15 mei rapporteert
over een groot aantal consolideringsmaatregelen zal daarbij behulpzaam zijn.
Steun aan Griekenland, zoals onder andere omschreven in het artikel dat u
in de brief noemt («Discreet Reddingsplan Griekenland» uit de
NRC van 29 januari jl.), is thans niet aan de orde. Wel kan ik u mededelen
dat het IMF momenteel steun verleent in de vorm van technische assistentie
aan de Griekse regering. Nederland is van mening dat de inbreng van het IMF
van grote waarde is vanwege de ruime expertise die het IMF op dit terrein
heeft.
 
 Ik hoop u voldoende geïnformeerd te hebben.
 
 De minister van Financiën,
 W. J. Bos