Integratienota 2007-2011; Verslag van een Algemeen Overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-23 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31268, nr. 18

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

28-05-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

31268 nr. 18

25-05-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31268Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 79 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 268Jaarnota Integratiebeleid 2007–2011nr. 18VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 25 mei 2009De algemene commissie voor Wonen, Wijken en Integratie1, de algemene commissie voor Jeugd en Gezin2,
de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties3 en de vaste commissie voor Justitie4 hebben op 22 april 2009 vervolgoverleg gevoerd met minister Van
der Laan voor Wonen, Wijken en Integratie over:– de brief van de minister voor Wonen, Wijken
en Integratie d.d. 30 januari 2009 inzake de aanpak Marokkaans-Nederlandse
probleemjongeren: Grenzen stellen en Perspectief bieden (31 268, nr.
13);– de brief van de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties d.d. 3 november 2008 inzake het verslag overleg
overlastgevende Marokkaans-Nederlandse jongens (28 684, nr. 182).Van dit overleg brengen de commissies bijgaand geredigeerd woordelijk
verslag uit.Voorzitter: Van Toorenburg Griffier: Van der LeedenNadere gedachtewisselingDe voorzitter: Wij zetten vandaag het debat
voort van vorige week (15 april 2009) over de aanpak van Marokkaans-Nederlandse
probleemjongeren. Vorige week hebben wij gedebatteerd met vier ministers.
Vandaag is alleen de minister voor WWI aanwezig.De heer Fritsma (PVV): Voorzitter. Het is
duidelijk dat onze samenleving wordt ontwricht door agressieve Marokkaanse
straatterroristen, die mensen overal het leven zuur maken met geweld, overlast,
bedreigingen, bespugingen, berovingen, scheldpartijen en elk mogelijk wangedrag
dat je maar kunt verzinnen. Het is ook duidelijk dat het kabinet geen daadkracht
toont om dit probleem op te lossen. Het kabinet spreekt zelfs nog over «incidenten»
terwijl het overduidelijk is dat wij te maken hebben met een gigantisch structureel
probleem. Ik wil de minister allereerst vragen om dat te erkennen. De minister
moet ook erkennen dat je dit grote structurele probleem niet kunt oplossen
als je niets aan de voortgaande massa-immigratie doet. Die massa-immigratie
uit landen als Marokko gaat gewoon door. Dat is echt ongelooflijk, want op
deze manier worden problemen niet opgelost, maar blijft het dweilen met de
kraan open.Het aantal partner- en gezinsmigranten is vorig jaar met duizenden gestegen
ten opzichte van 2007. Dit kunnen wij niet hebben. Ik vraag het kabinet dus
om in te grijpen. Zelfs de Amsterdamse PvdA-wethouder Asscher is al wakker
geworden en heeft ontdekt dat de ongebreidelde partner- en gezinsmigratie
de problemen alleen maar in stand houdt. Nu de rest van de PvdA’ers
nog. Ik hoop dat de minister voor WWI de volgende PvdA’er is die wakker
wordt en hier iets aan wil doen. Ik hoor graag een positieve reactie hierop.De straffen zijn een lachertje. Tasjesrovers en andere criminelen hebben
vaak een strafblad van twee meter omdat zij steeds weer de kans krijgen zich
te misdragen. Het is waanzin dat je een taakstrafje kunt krijgen na iemand
gewelddadig te hebben mishandeld. Het tuig moet van de straat en dus harder
worden gestraft en langer worden opgesloten. Ik roep de minister op om zich
daar hard voor te maken. Criminelen die een verblijfsvergunning hebben, moeten
die vergunning verliezen na het plegen van een misdrijf en meteen uit Nederland
worden verwijderd. Dit moet in de optiek van de PVV ook gelden voor volhardende
criminelen met een dubbele nationaliteit. Het moet mogelijk worden gemaakt
dat hun Nederlanderschap wordt ingetrokken, zodat ook deze criminelen kunnen
worden uitgezet.Deze daadkracht is nodig om dit megaprobleem op te lossen en niet het
gerommel in de marge waar het kabinet mee komt. Als je namelijk denkt dat
je er met straatcoaches, gezinsmanagers, gedragscodes en bemiddelingen komt,
dan heb je de ernst van de situatie nog steeds niet in de gaten.Uit de schriftelijke beantwoording blijkt dat het kabinet niet eens weet
wat de omvang van de groep Marokkaanse probleemjongeren is. Er wordt namelijk
niet geregistreerd op herkomst. Dit moet wel gebeuren, want je moet weten
hoe groot de problemen zijn. Je moet de problemen goed in kaart kunnen brengen.
De minister moet er dus voor zorgen dat er wel op herkomst wordt geregistreerd.Mevrouw Verdonk (Verdonk): Voorzitter. Ik
ben niet van plan om het debat van vorige keer over te doen. Toen hebben wij
een aantal vragen gesteld. Op een aantal daarvan hebben wij schriftelijk antwoord
gekregen. Er staat nog steeds een vraag open over de toename van het aantal
gezinsherenigers en gezinsvormers. Het spijt mij voor de minister, maar ik ben niet onder de indruk van zijn daadkracht. Die indruk wordt weer
bevestigd door zijn antwoorden. De minister antwoord op een van mijn vragen
dat de groep niet bekend is. Dat staat tenminste in de eerste drie zinnen,
want aan het eind staat ineens dat men toch wel een schatting heeft: het aantal
Marokkaans-Nederlandse probleemjongeren ligt rond de 25 000. Dan hebben
wij het over kinderen tussen 0 en 24 jaar. In totaal zijn er 168 000
kinderen van Marokkaans-Nederlandse afkomst in die leeftijdscategorie. 25 000
daarvan zijn probleemjongeren. Dat is ongelooflijk en dan stelt de minister
ook nog geen enkele concrete maatregel voor. Hij presenteert dit gegeven met
droge ogen en doet net alsof wij geen probleem hebben.Ik heb vorige keer een aantal oplossingen aangedragen. Ik heb bijvoorbeeld
voorgesteld om politieagenten die kinderen thuisbrengen, aan de ouders meteen
een boete op te laten leggen. Het begint namelijk al met kinderen van vier
jaar. Ik wil daar graag een helder antwoord op. Wanneer gaat die maatregel
in? Ik wil niet een antwoord dat commissie nummer 636 dat gaat onderzoeken.
Nee, ik wil gewoon horen dat wij het invoeren.Aan etnische registratie moet natuurlijk worden gedaan. Om een probleem
te kunnen oplossen, moet je het probleem eerst in kaart hebben gebracht. Als
het kabinet dat weigert te doen, dan is dat struisvogelgedrag. Dat zie ik
gebeuren.Ik heb heel duidelijk gevraagd: wat kost het nou? Wat investeren wij in
die groep jongeren? Ook daar komt de minister in zijn antwoorden helemaal
niet uit. Tenminste, hij zou daar wel uit kunnen komen als hij dat wil, maar
hij wil het niet. Ik heb het eens zo’n beetje uitgerekend. Het is nattevingerwerk.
Het gaat om de kosten voor al die Marokkaans-Nederlandse jongeren die in de
justitiële inrichtingen zitten, voor wie straatcoaches nodig zijn en
voor wie een heel bataljon hulpverleners nodig is. Het gaat om de kosten voor
de jeugdzorg, alle interactieteams, allerlei subsidieclubs die worden ingezet
en het gaat om alle schade die deze jongeren toebrengen aan mensen in de Nederlandse
samenleving. Ik kom uit op een bedrag van minimaal 200 mln. voor die 25 000
jongeren. Graag hoor ik hierop een reactie van de minister.Vorige keer hebben wij een aantal problemen aan de orde gesteld. Een van
de oplossingen die het kabinet wel voor zich ziet, is om overal camera’s
te plaatsen. Het kabinet redeneert: wij plaatsen overal camera’s en
dan is het probleem opgelost. Edoch, de groep die veruit de meeste problemen
veroorzaakt in de Nederlandse samenleving is net de groep jongeren van Marokkaans-Nederlandse
afkomst en die jongeren hebben allemaal een capuchon over hun hoofd. Die trekken
zij allemaal tot op hun navel, waardoor wij helemaal niets van hen kunnen
zien. Als je bijvoorbeeld naar het programma Opsporing verzocht kijkt, dan
zit je gewoon te lachen omdat wij zelf gekke Henkie zijn. Wij hangen immers
dure camera’s op van het geld van de belastingbetaler en laten toe dat
iedere Marokkaans-Nederlandse crimineel daar langsloopt met zijn capuchon
naar beneden. Dit kan niet waar zijn. Ik spreek de minister aan op zijn daadkracht.
Stop daar eens mee! Laat die jongeren hun capuchon afzetten in winkels, in
benzinestations, in het centrum van de stad en in ruimtes waar camera’s
hangen.Dan kom ik op mijn laatste voorstel. Wij hebben heel veel problemen. Wij
moeten ervoor zorgen dat er geen nieuwe instroom komt. Dat kunnen wij bewerkstelligen
door de gezinsvorming en gezinshereniging terug te brengen. Dat kun je echter
ook op een andere manier doen. Iedereen die hier binnenkomt met een Marokkaans
paspoort, kan dat niet afstaan. Die nationaliteit kan niet worden ingeleverd.
Dat moet vanaf nu reden zijn om deze personen niet de Nederlandse nationaliteit
te verlenen. Laten wij daar eens mee beginnen. Dat is schoon schip maken.De heer Dibi (GroenLinks): Op zich ben ik
het eens met mevrouw Verdonk dat het voor de veiligheid goed is dat je je
capuchon afzet als je een winkel betreedt. Hoe weet zij echter
zo goed dat het om Marokkaanse Nederlanders gaat als zij een capuchon op hebben?Mevrouw Verdonk (Verdonk): Ik weet niet of
u wel eens uw ogen open hebt als u op straat loopt, maar ik heb laatst weer
meegelopen met de politie in Den Haag en daarvoor in Roermond en Noordwijk
en overal zijn die groepen herkenbaar. Aan de ene kant wilt u een probleem
oplossen, maar aan de andere kant wilt u die groepen niet zien. U hoeft er
niet eens voor uit uw luie stoel te komen. U hoeft alleen maar te kijken naar
Opsporing verzocht.De voorzitter: Laten wij niet op de man spelen,
maar gewoon het thema bij de kop pakken.Mevrouw Verdonk (Verdonk): Ik ben mij er niet
van bewust dat ik op de man speel.De voorzitter: Dat deed u wel.Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie): Moet
wat mevrouw Verdonk voorstelt over de Marokkaanse nationaliteit, in het kader
van het gelijkheidsbeginsel, alleen opgaan voor de Marokkanen? Er zijn namelijk
meer nationaliteiten die niet mogen worden ingeleverd. Hoe ziet mevrouw Verdonk
dat voor zich?Mevrouw Verdonk (Verdonk): Ik ben van het
oplossen van problemen. Het gelijkheidsbeginsel wordt in Nederland veel te
vaak gebruikt als excuus om problemen niet op te lossen en om geen onderscheid
te maken. Wij weten door alle cijfers dat dit een grote probleemgroep is,
net zoals onze koninkrijksgenoten, de Antillianen. Ook daar zijn de cijfers
heel duidelijk over. Daarvoor heb ik al een aantal maatregelen voorgesteld.
Het vorige kabinet heeft een aantal van die zaken aangedurfd, maar dit kabinet
laat dat allemaal weer naar het afvoerputje wegstromen. Dus niks niet gelijkheidsbeginsels;
je moet niet appels en peren willen vergelijken. Deze groep zorgt voor problemen.
Ik zou willen dat het eens voor iedereen duidelijk werd dat het, juist door
deze groep aan te pakken, veel leefbaarder wordt in Nederland voor alle andere
Marokkanen die wel goed willen meedoen in de Nederlandse samenleving.Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie): Hoe
wilt u dat de minister dat gaat aanpakken? Als u het gelijkheidsbeginsel niet
hanteert en u zegt dat er één aparte groep moet worden aangepakt,
dan moet u nu zeggen op welke manier de minister dit juridisch kan regelen.Mevrouw Verdonk (Verdonk): Daarvoor heb ik
een mooi voorbeeld: de VIA. De Verwijsindex Antillianen heeft twee jaar lang
gedraaid en gold alleen voor Antillianen. Die groep Antillianen moest worden
gevolgd. Laat de minister dat als voorbeeld nemen. Daar heeft hij een bataljon
juristen voor. Het gaat mij om de groep van 25 000 Marokkaans-Nederlandse
probleemjongeren; alle andere, goede mensen spreek ik niet aan. Laat de minister
nu eens het probleem oplossen met die groep Marokkaans-Nederlandse probleemjongeren.Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie): Ik
vind dit echt onzin. Dit heeft echt niets te maken met wat u zegt over personen
die Nederland binnenkomen met de Marokkaanse nationaliteit. Wij zouden namelijk
tegen hen moeten zeggen dat zij de Nederlandse nationaliteit niet krijgen.
Hoe moet de minister dit juridisch regelen? Daar gaat het om. Dat heeft niets
te maken met een verwijsindex.Mevrouw Verdonk (Verdonk): De ChristenUnie
zegt nu weer dat alle goeden onder de kwaden moeten lijden. Zij zegt immers
dat wij een en ander voor iedereen moeten doen als wij iets doen. Dat is juist
wat wij steeds fout doen in Nederland. Aanpakken die probleemjongeren!De heer Dijsselbloem (PvdA): Mevrouw Verdonk
stelt dat zij de kwaden wil aanpakken om de rest te helpen, maar tegelijkertijd
stelt zij dat alle Marokkanen die vanaf nu Nederland binnenkomen, geen Nederlands
paspoort meer kunnen krijgen. Dat is een typisch voorbeeld van iedereen op één
hoop gooien in een poging een klein groepje te bereiken of aan te pakken.
Kan mevrouw Verdonk dat rijmen met elkaar? Ik snap er helemaal niets van.
Moet je alle Marokkanen in Nederland nu straffen voor het wangedrag van een
heel kleine groep enerzijds en voor het gegeven dat de Marokkaanse staat hun
de vrijheid niet verleent om hun paspoort los te laten anderzijds?Mevrouw Verdonk (Verdonk): De heer Dijsselbloem
weet heel goed op welke titel de meeste Marokkanen waar ik het over heb, binnenkomen:
gezinsvorming en gezinshereniging. Daarmee haal je iedere keer weer een nieuwe
eerste generatie binnen. Dat zal iedereen die wat doet in dit veld, moeten
onderkennen. Wij halen iedere keer hetzelfde probleem binnen. Het gaat steeds
weer om personen die niet zijn voorbereid op de Nederlandse samenleving, om
vrouwen die het huis niet uit mogen en geen Nederlands leren, en om kinderen
die in twee werelden opgroeien. Dat is afgrijselijk. Het is afgrijselijk voor
die kinderen dat wij dat toestaan.De heer Dijsselbloem (PvdA): Over het probleem
van huwelijksmigratie kan ik uren praten met mevrouw Verdonk. Ik denk dat
wij het in onze analysen ook nog behoorlijk met elkaar eens zijn. Ik zie echter
absoluut niet in wat het helpt om mensen wel toe te laten, maar hen nooit
een Nederlands paspoort te geven. Zij betoogde namelijk net dat Marokkanen
die vanaf nu Nederland in komen, nooit meer een Nederlands paspoort krijgen.
Ik zie niet in dat dit een oplossing is voor huwelijksmigratie, als mevrouw
Verdonk dat ongewenst vindt, of voor Marokkaanse jongeren die de boel op stelten
zetten.Mevrouw Verdonk (Verdonk): Mijn voorstel heeft
als gevolg dat er maar één binding is. Als mensen in Nederland
komen wonen, dan is het niet ons probleem dat zij het paspoort van het land
van herkomst en hun nationaliteit niet kunnen inleveren. Wij moeten een keer
stoppen met alle problemen van de hele wereld op ons bordje te willen leggen.
Dat is niet ons probleem. Als personen hun eigen nationaliteit niet kwijt
kunnen, dan is dat jammer. Dan krijgen zij niet de Nederlandse nationaliteit.
Wij moeten naar het glasheldere uitgangspunt van de Rijkswet op het Nederlanderschap
toe, namelijk één nationaliteit en wel de Nederlandse.De heer Dijsselbloem (PvdA): Voor welk probleem
is dit dan de oplossing? Dat is nog steeds niet duidelijk. Ik geef toe dat
ik voor de derde keer mijn vraag herhaal, maar ik krijg geen antwoord.De voorzitter: U hebt dit antwoord gekregen
en zult het daarmee moeten doen.Mevrouw Karabulut (SP): Mevrouw Verdonk zegt
dat personen die uit Marokko komen niet de Nederlandse nationaliteit moeten
krijgen. Als men echter crimineel is en men niet voldoet aan de eisen van
de Wet inburgering buitenland, aan de eisen van de Wet inburgering en aan
de inkomenstoets, dan krijgt men ook helemaal niet de Nederlandse nationaliteit.
Met haar voorstel pakt mevrouw Verdonk in feite de onschuldige mensen die
hartstikke goed willen meedoen en bijvoorbeeld Nederlanders die
een partner uit Marokko halen. Daar lost zij dus niets mee op. Zij noemt de
Verwijsindex Antillianen een oplossing. Welke problemen met de Nederlands-Antilliaanse
jongeren zijn opgelost met de verwijsindex?Mevrouw Verdonk (Verdonk): Mensen die niet
aan de eisen voldoen, komen Nederland gewoon niet in, of zij nu uit Marokko
komen of ergens anders vandaan. Dat probleem is dan dus al opgelost.U vroeg wat de Verwijsindex Antillianen (VIA) heeft opgelost. Er zijn
21 Antillianengemeenten. Twintig burgemeesters van die gemeenten stonden achter
de VIA omdat daarmee eindelijk in beeld kon worden gebracht waar de Antillianen
zich ophielden en welke Antilliaan hoe vaak crimineel gedrag tentoonspreidde,
zodat er voor dat probleem een echte oplossing kon worden gevonden. Daar was
de VIA voor.Mevrouw Karabulut (SP): Dat was mijn vraag
niet. Die problemen kenden wij daarvoor immers ook al. Kunt u mij vertellen
of de problemen van criminaliteit, werkloosheid en overlast in die gemeenten
zijn opgelost? Daar gaat het toch om?Mevrouw Verdonk (Verdonk): Ik ben het helemaal
met u eens dat het daar uiteindelijk om gaat. Daarvoor had de VIA echter een
tijdje langer moeten lopen. Dan hadden wij een duidelijk beeld kunnen krijgen
en de problemen kunnen oplossen. Dit kabinet kiest daar echter niet voor.
Het heeft de VIA al lang afgeschaft en dus ook dit probleem niet opgelost.Mevrouw Karabulut (SP): Ik ben het met u eens
dat wij niet met papieren tijgers moeten aankomen en niet allerlei symboolmaatregelen
moeten nemen. U beschuldigt het kabinet daarvan, maar u doet exact hetzelfde.De heer Fritsma (PVV): Natuurlijk is de dubbele
nationaliteit een probleem. Je mag in geen geval berusten in de dubbele nationaliteit.
Als mensen een andere nationaliteit dan de Nederlandse hebben, kunnen zij
de Nederlandse nationaliteit niet krijgen. Is dat nu ook de lijn van mevrouw
Verdonk of maakt zij onderscheid tussen Marokkanen en anderen? Met andere
woorden: is zij het eens met de stelling dat het in geen geval goed is dat
mensen zich nog aan een andere wet moeten houden dan de Nederlandse?Mevrouw Verdonk (Verdonk): U zegt altijd dat
mensen zich aan de Nederlandse wet moeten houden. De Nederlandse overheid
dan wel het kabinet moet eindelijk eens de moed hebben om zich aan de eigen
wetten te houden. Wij hebben een Rijkswet op het Nederlanderschap. Die heeft
als uitgangspunt: één nationaliteit en wel de Nederlandse. Vervolgens
gaan wij daar op z’n Nederlands drie A4’tjes met uitzonderingen
bij maken. Schaf dat nou eens af. Stop daar eens mee.De heer Fritsma (PVV): Betekent dit dat u
net als de PVV vindt dat er in geen geval mag worden berust in het hebben
van de dubbele nationaliteit in Nederland?Mevrouw Verdonk (Verdonk): Het gaat om twee
zaken. Aan de ene kant hebben wij te maken met de situatie zoals die nu is.
Het heeft geen enkele zin om nu nog iedereen zijn dubbele nationaliteit af
te nemen. Dat is een onbegaanbare weg. Wij moeten toe naar een situatie waarin
wij durven te zeggen: tot hier en niet verder. Ik ben er voor om te stoppen
om aan iedere nieuwkomer ook nog de Nederlandse nationaliteit te geven als
hij nog een andere nationaliteit heeft die hij niet kwijt kan, omdat bijvoorbeeld
een koning dat niet goed vindt. Er zijn trouwens heel veel mensen, zoals Turken,
die wel hun nationaliteit kunnen opgeven, maar dat niet doen.
Er zijn Turken die een dubbele nationaliteit hebben omdat zij weigeren de
Turkse nationaliteit op te geven. Ik vind dat ondenkbaar.Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie): Voorzitter.
Ik bedank de minister voor de beantwoording van zowel de mondelinge als de
schriftelijke vragen. Er is een aantal vragen blijven liggen. Althans, door
de beantwoording zijn er nieuwe vragen bijgekomen. Ik had de vraag gesteld
of er voldoende expertise voorhanden is om de gezinnen waar deze jongeren
uit komen, te ondersteunen. Ik krijg het antwoord dat er op dit moment drie
academische werkplaatsen zijn en dat er allerlei methodieken worden ontwikkeld.
Dat gaat allemaal echter heel lang duren. Is er op dit moment voldoende expertise
voorhanden? Vandaar ook mijn andere vragen: wat zijn momenteel de best practices
en hoe kun je daar gebruik van maken? Hierbij denk ik bijvoorbeeld aan de
Multi System Therapy. Dat is een bestaande evidence based methodiek, die misschien
aansluit bij deze groep. Graag krijg ik daarop een reactie.Ik had ook een vraag gesteld over de dubbele identiteitscrisis en de botsing
van waarden. Jongeren zijn op zoek naar waar zij thuishoren. Dat komt ook
uit de notitie naar voren. Ik ken echter geen andere maatregelen dan de gezinsondersteuning
om jongeren te helpen hierin een weg te vinden. Welke specifieke maatregelen
worden genomen om deze jongeren te helpen succesvol te integreren in de Nederlandse
samenleving?De ChristenUnie-fractie pleit ervoor dat het hele proces goed wordt gemonitord
en dat er een nulsituatie wordt vastgesteld. Er moet sprake zijn van meetbare
prestatieafspraken en er moet periodiek worden getoetst of de ingezette financiële
middelen effect sorteren. Is de minister van plan om te komen met een monitoringsysteem
zodat de Kamer periodiek op de hoogte kan worden gehouden van de vorderingen?
Welke maatregelen heeft de minister achter de hand als gemeenten heel goed
dan wel heel slecht scoren? Er dient sprake te zijn van maatwerk en er moet
een juiste verdeling zijn van financiële middelen over de terreinen repressie,
preventie en nazorg. Gaat de minister hier ook afspraken over maken?De minister meldt dat gemeenten in overleg met de Marokkaans-Nederlandse
gemeenschap moeten bepalen of ze ook investeren in het versterken van de weerbaarheid
van meisjes. Dat begrijp ik niet. Uit onderzoek blijkt hoe kwetsbaar deze
meisjes zijn. Zij worden straks ook kwetsbare moeders. Dat kan toch niet de
bedoeling zijn? Dit is typisch een punt waar preventie op kan worden ingezet.
Graag hoor ik hierop een reactie van de minister.Voor de middengroep van overlastgevenden moet effectief worden ingezet
op een beleid van insluiting. Verder is perspectief razend belangrijk. Als
je immers moeite hebt met het afronden van je mbo-opleiding omdat je geen
stageplaats kunt vinden en je leeftijdgenoot rijdt in een bling-blingauto
en is de stoere jongen van de buurt, dan is het moeilijk om op het rechte
pad te blijven. Hoe wil de minister zorgen voor perspectief?Consequent zijn in het taalgebruik, stigmatiseren tegengaan, helder communiceren,
duidelijke normen meegeven en wijzen op de gevolgen van een en ander; dat
zie ik allemaal nog niet terug, maar daar moet echt op worden ingezet.Tot slot hoor ik graag van de minister de definitie van een probleemjongere
en een risicojongere. Die begrippen worden namelijk door elkaar gebruikt.
Gaat het nu om 25 000 probleemjongeren of 25 000 risicojongeren?
Dat maakt immers wel verschil in het beleid.Mevrouw Verdonk (Verdonk): Ik hoor u heel
veel vragen stellen. U bent ook niet tevreden met de antwoorden die zijn gegeven
in eerste termijn en in de schriftelijke ronde. Wat doet het kabinet echter
concreet aan dit probleem?Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie): Het
kabinet heeft heel goed ingezet op repressie. Daar is de ChristenUnie ook
voorstander van, want problemen en crimineel gedrag moeten worden aangepakt.
Wij merken echter dat het beleid weinig concrete maatregelen bevat op het
vlak van nazorg en preventie. Wij verzoeken het kabinet om ook daar daadkrachtig
op in te zetten.Mevrouw Verdonk (Verdonk): Ik ben blij dat
wij de onvrede over de daadkracht van het kabinet delen.De heer Dibi (GroenLinks): Voorzitter. Ik
had niets te veel gezegd toen ik het vorige week had over Marokkanenfetisjisme.
Mijn grootste en fundamentele bezwaar tegen de «Marokkanenbrief»
is dat het kabinet eraan bijdraagt dat Marokkaanse Nederlanders zich in de
eerste plaats Marokkaans voelen. Terwijl het mijn wens is dat Marokkaanse
Nederlanders zich hier steeds meer thuis voelen en niet te gast, stelt het
kabinet juist dat de Marokkaans-Nederlandse gemeenschap verantwoordelijk is
voor de problemen in de eigen gemeenschap. Door dat te zeggen ga je eraan
voorbij dat er niet één Marokkaans-Nederlandse gemeenschap is
en dat Marokkaanse Nederlanders vaak slachtoffer zijn van andere Marokkaanse
Nederlanders, omdat zij vaak in dezelfde wijken wonen. Dit zwart-witbeeld
dat wordt geschetst in de brief, is mijn grootste bezwaar ertegen.Het kabinet schat dat het gaat om 25 000 Marokkaans-Nederlandse jongeren.
Waarop is die schatting precies gebaseerd? Er wordt in de brief een vergelijking
getrokken tussen Marokkaanse Nederlanders en autochtone Nederlanders. Zijn
de cijfers daarvan, bijvoorbeeld het percentage verdachten, gecorrigeerd voor
hun sociaaleconomische positie, bijvoorbeeld het opleidingsniveau van de ouders,
de werkloosheidscijfers en de uitkeringsafhankelijkheid?In Amsterdam-West loopt nu een proef waarbij snelle straffen worden gecombineerd
met verplichte zorg voor het gezin. Daar is de minister van Justitie op bezoek
geweest. Met die proef is 2,5 mln. gemoeid. Kan deze worden uitgebreid naar
een aantal andere gemeenten? Dat is namelijk een voorstel van het kabinet
dat GroenLinks erg steunt. Ouders en jongeren moet je namelijk gezamenlijk
benaderen.Het ingezonden stuk van de heer Asscher in de Volkskrant raakte mij enigszins,
vooral het punt van de zwakbegaafde mannen die hun bruid uit Marokko, Turkije
of andere landen halen. Overigens zijn er ook veel Nederlandse mannen die
hun bruid uit Azië of Oost-Europa halen met precies dezelfde gevolgen
voor de huwelijkspartner. Waarom zegt de Amsterdamse wethouder echter dat
die vrouwen niet inburgeringsplichtig zijn omdat zij mantelzorgers zijn? Kan
de minister daar een reactie op geven? Het lijkt mij dat ook die vrouwen gewoon
moeten inburgeren. De positie van vrouwen is kwetsbaarder en zij zijn meer
achtergesteld ten opzichte van mannen. Is de minister bereid om afspraken
te maken met de gemeenten om vrouwen met voorrang de inburgeringscursus te
laten volgen als er plaatsen zijn? Die plaatsen zijn momenteel namelijk schaars.Ik had zelf een andere Marokkanenbrief kunnen schrijven over de toegang
tot het hoger onderwijs, over het ondernemerschap onder de tweede generatie
Marokkanen en over een middenklasse die ontstaat. Successen op die terreinen
worden nooit toegeschreven aan cultuur of etniciteit. Ik verzoek de minister
om zich niet blind te staren op etniciteit of cultuur. Als hij dat wel doet,
moet hij dat heel goed kunnen uitleggen. Die uitleg heb ik nog steeds niet
gehad. Dat vind ik jammer.Ik werd net geprikkeld door de discussie die de heer Fritsma en mevrouw
Verdonk openden. Onlangs overleed op tragische wijze een Marokkaans-Nederlandse
militair die op missie was gegaan in Afghanistan. Zelfs aan de loyaliteit
van zo iemand wordt getwijfeld omdat hij een tweede nationaliteit heeft, onder
andere door de Partij van de Vrijheid. Ik vind het steeds verwerpelijker
dat personen verdacht worden gemaakt die totaal geen zeggenschap hebben over
hun nationaliteit.Mevrouw Verdonk (Verdonk): U stelt dat vrouwen
voorrang moeten krijgen bij de inburgering. Daar ben ik een groot voorstander
van. Dat zit ook in de wet. Verder zegt u dat plaatsen schaars zijn. Er moeten
65 000 mensen per jaar inburgeren en er komen er nog geen 5000. Hoezo:
plaatsen zijn schaars? Waar haalt u die gegevens vandaan?De heer Dibi (GroenLinks): Dat heb ik niet
helemaal goed geformuleerd. Ik wilde zeggen dat de inburgering op veel plekken
een puinhoop is, bijvoorbeeld in Amsterdam. Als mensen moeten inburgeren,
heeft het mijn voorkeur dat vrouwen als eerste daarvoor in aanmerking komen.
Maar de plaatsen zijn inderdaad helemaal niet schaars, want de klaslokalen
zijn leeg.De heer Fritsma (PVV): De PVV vindt het natuurlijk
verschrikkelijk dat er Nederlandse militairen omkomen in het buitenland, ongeacht
hun achtergrond. Ik vind het op mijn beurt verwerpelijk dat u doet voorkomen
dat wij dat niet verschrikkelijk vinden.U plaatst daders in de slachtofferrol. Ik hoor u zeggen dat sociaaleconomische
omstandigheden moeten worden betrokken bij de uitsplitsing van problemen.
Wat wilt u daar eigenlijk mee zeggen? Beweert u dat het normaal is dat je
oude vrouwtjes van hun tas berooft, dat je homo’s of joden in elkaar
slaat en dat je vrouwen mishandelt als je een laag inkomen hebt? Wat beweert
u nu eigenlijk? U moet niet van daders slachtoffers maken. Bovendien moet
ook worden gekeken naar de omstandigheden van die groep jongeren zelf. Deze
jongeren kunnen zelf kansen grijpen als zij dat willen, maar dan moeten zij
wel hun school af maken. Spreek hen eindelijk eens een keer aan op hun eigen
verantwoordelijkheid. De sociaaleconomische problemen worden namelijk ook
veroorzaakt doordat men bijvoorbeeld vaak te beroerd is om een diploma te
halen.De heer Dibi (GroenLinks): Een dader is in
de eerste plaats de hoofdschuldige voor zijn daden. Er kunnen nog zo veel
oorzaken ten grondslag liggen aan zijn gedrag; hij is verantwoordelijk voor
dat gedrag en moet dan ook worden gecorrigeerd aan de hand van de Nederlandse
wet. Met die wetenschap moet je ervoor zorgen dat de omgevingsfactoren hetzelfde
zijn als je zaken vergelijkt. Je kunt geen appels met peren vergelijken. Een
autochtone Nederlander die is opgegroeid in een witte wijk met ouders die
een hoog opleidingsniveau en dito inkomen hebben, is toch anders dan een Marokkaanse
Nederlander in een achterstandswijk die op het vmbo zit en van wie de ouders
een uitkering ontvangen. Ik wil wetenschappelijk onderbouwde cijfers waaruit
heel duidelijk de positie blijkt van degenen die je met elkaar vergelijkt.
Anders vergelijk je appels met peren. Ik plaats hen niet in de slachtofferrol
omdat zij verantwoordelijk zijn voor hun daden, welke oorzaken daar ook aan
ten grondslag liggen. Zij moeten dus gestraft worden voor hun daden.Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie): De
heer Dibi spreekt heel duidelijk over de successen van Marokkaans-Nederlandse
jongeren. Ik heb in mijn betoog er met nadruk voor gepleit om consequent te
zijn in ons taalgebruik. Aan de ene kant hebben wij het bij sportresultaten
in het buitenland over Nederlanders. Aan de andere kant hebben wij het weer
over «Marokkanen» als er sprake is van negatieve dingen in Nederland.
Is de heer Dibi het met mij eens dat wij in ons beleid heel consequent moeten
worden in ons taalgebruik?De heer Dibi (GroenLinks): Die opmerking is
uit mijn hart gegrepen. Je kunt niet selectief zijn in het benoemen van iemands
etniciteit. Als iemand succes boekt, is het een Nederlander. Als iemand faalt,
dan is het een Marokkaan. Daar houd ik niet van. Het zijn Marokkaanse Nederlanders,
of zij het nu goed of slecht doen. Het is een Nederlands probleem, waar ook
een Nederlandse oplossing voor moet komen. Dat probleem kun je niet alleen
wijten aan etniciteit.De heer Dijsselbloem (PvdA): De heer Dibi
maakt voor de tweede keer de beleidsbrief van het kabinet belachelijk door
de inhoud te bestempelen als Marokkanenfetisjisme. Hij komt aan met een soort
halve citaten die helemaal niet in de brief staan, zoals: het kabinet maakt
de Marokkaanse gemeenschap verantwoordelijk voor de problemen. Dat staat niet
in de brief. Daar heb ik dus een probleem mee. Is GroenLinks überhaupt
nog in staat om op een normale, verstandelijke en rustige manier over een
aantal specifieke problemen te praten? Ik hoef het niet allemaal te herhalen,
maar er zijn schrikbarende cijfers over achterstanden, criminaliteit, werkloosheid
en schooluitval, die niet alleen kunnen worden verklaard door de sociaaleconomische
positie. Was het maar waar, want dan was het een klassiek sociaaleconomisch
emancipatievraagstuk. Is er überhaupt nog ruimte bij GroenLinks om eventuele
specifieke problemen en een specifieke aanpak te bekijken?De heer Dibi (GroenLinks): Als het gedrag
en de wetsovertredingen van Marokkaans-Nederlandse jongeren al niet hebben
te maken met de sociaaleconomische positie, dan zie ik vooral een oorzaak
in de straatcultuur. Als u criminaliteit wilt linken aan etniciteit of cultuur,
dan moet u mij uitleggen wat het precies is aan de cultuur waardoor deze jongeren
crimineel worden. Ik leg die link niet. Ik zie wel in dat veel Marokkaans-Nederlandse
ouders vinden dat zij alleen thuis verantwoordelijk zijn voor hun kinderen
en dat daarbuiten vooral openbare gezagsdragers of docenten verantwoordelijk
zijn. Ik neem fel afstand van het idee dat criminaliteit en etniciteit aan
elkaar zijn te koppelen. Deze daders zijn in de eerste plaats Nederlanders,
die allemaal op dezelfde manier moeten worden aangepakt. Als je in de hulpverlening
of opvoedingsondersteuning hier en daar aanknopingspunten vindt om ouders
meer erbij te betrekken en meer te wijzen op hun verantwoordelijkheid, dan
verzet ik mij daar niet tegen. Ik verzet mij echter heel erg tegen het idee
dat criminaliteit is verbonden aan etniciteit. In de brief staat: «Het
is noodzakelijk dat personen uit de Marokkaans-Nederlandse gemeenschap ook
zelf overlastgevende jongens en hun ouders aanspreken op hun gedrag.»
Verder staat er: «Het is belangrijk dat de Marokkaans-Nederlandse gemeenschap
verantwoordelijkheid neemt bij de aanpak van de problemen.» Daar ben
ik het niet mee eens, want wij zijn allemaal verantwoordelijk voor die jongeren.
Ik wil ook het gedrag van Antilliaans-Nederlandse jongeren corrigeren als
zij de wet overtreden. Gaat het in de brief over zelfhulporganisaties of moeten
individuele Marokkaanse Nederlanders zich constant met die jongeren bemoeien
en zich verdedigen voor het gedrag waarmee zij niet willen worden geassocieerd?De heer Dijsselbloem (PvdA): Ik laat alle
humbug even voor wat het is. Er zat één interessant punt in
de reactie van de heer Dibi. Hij zei zelf namelijk dat er in de thuissituatie
en de opvoedingssituatie wel degelijk aspecten kunnen zitten die te maken
hebben met de herkomst van de migranten of de Marokkaanse cultuur. Dat benoemt
hij zelf ook. Waarom moet hij dan zo spastisch spreken over «Marokkanenfetisjisme»
als het kabinet wil bekijken of het daarop kan inspelen in de opvoedingsondersteuning,
of het de expertise op dit terrein kan organiseren en of het de gemeenten
daarbij extra kan ondersteunen? Dat is mijn punt.De heer Dibi (GroenLinks): Daar heb ik totaal
geen bezwaar tegen. Het gaat mij erom dat je niet op basis van etniciteit
straft en dat je problemen niet op die manier verklaart.De heer Dijsselbloem (PvdA): Wie pleit daar
nou voor?De heer Dibi (GroenLinks): Ik kan allerlei
uitspraken aanhalen.De heer Dijsselbloem (PvdA): Dit is nou fetisjisme:
elke keer dit punt herhalen en dat speldje prikken.De heer Dibi (GroenLinks): In het verleden
hebben sommige PvdA’ers gezegd hoe je Marokkaans-Nederlandse jongeren
specifiek kunt straffen. Daar neem ik afstand van en gelukkig doet de PvdA
dat nu ook. Eerder deed zij dat echter niet. Een goed voorbeeld van Marokkanenfetisjisme
van de minister is het onderzoek naar marokko.nl. Er zijn allerlei sites die
direct of indirect door de overheid worden gefinancierd. Toch onderzoeken
wij alleen maar marokko.nl, maroc.nl en islamwijzer.nl, en niet alle andere
sites. Ik houd er niet van om dat soort onderscheid te maken.De heer Fritsma (PVV): Vindt de heer Dibi
echt dat je zelfs Marokkaanse criminelen die hier illegaal verblijven en al
ongewenst zijn verklaard, in Nederland moet houden en niet moet uitzetten?De heer Dibi (GroenLinks): Nee, dat vind ik
niet. Als iemand hier is met een verblijfsvergunning en hij verziekt de boel
te vaak, dan moet de wet mogelijkheden bieden om de verblijfsvergunning niet
te verlengen. Die mogelijkheid biedt de wet trouwens al. Dan moet je tegen
die persoon kunnen zeggen dat hij maar terug moet gaan naar het land waar
hij en zijn ouders vandaan komen, omdat wij hier niet zo met elkaar omgaan.
Als het instrument van uitzetting echter al moet worden ingezet, dan moet
ik wel heel kritisch zijn, vooral bij jongens die hier al vanaf hun vijfde
wonen. Ik deel echter uw uitgangspunt dat iemand die hier met een verblijfsvergunning
is, ook kan worden uitgezet als hij zich te vaak schuldig maakt aan criminele
feiten. Je moet zulke situaties echter heel zorgvuldig bekijken. Die bevoegdheid
ligt ook niet bij stadsdeelvoorzitters of bij de politie, maar bij de IND
en de staatssecretaris van Justitie.De heer De Krom (VVD): Voorzitter. De reden
waarom wij in dit verlengstuk zitten van het vorige overleg is dat wij de
vorige keer meer met elkaar in debat zijn gegaan dan met de regering. Dat
heeft zeker ook een functie, maar de balans was een beetje zoek. Wij hadden
namelijk het kabinet moeten grillen, want daarvoor zitten wij volksvertegenwoordigers
hier.Vorige keer kwam de vraag aan de orde welke minister het belangrijkst
was op dit terrein. Toen zaten er immers vier ministers aan tafel. Daar is
echter moeilijk een keuze in te maken gelet op de integrale aanpak die het
kabinet op tafel heeft gelegd. Over die aanpak heb ik gezegd dat je dat ook
allemaal daadwerkelijk moet doen. Scholing, werk, jeugdzorg en opvoeding zijn
allemaal tot je dienst, maar de effecten daarvan zijn pas op langere termijn
te zien. Dat heeft de minister ook gezegd. Ik heb in mijn eerste termijn echter
gezegd dat op korte termijn de criminaliteit op straat echt moet stoppen.
Dat gaat niet met voetbaltoernooitjes en dat soort zaken. Dat gaat via twee
lijnen: politie en justitie. De twee belangrijkste ministers aan tafel vorige
week voor de korte termijn waren de minister die gaat over politie en de minister
die gaat over justitie. Voor de iets langere termijn en gelet op alles wat
daaromheen hangt – dat is overigens niet minder belangrijk – waren
dat de minister die gaat over jeugdzorg en de minister die gaat over integratie.De tijd en het geduld van mensen raken op. Het kan niet zo zijn dat mensen,
als gevolg van het gepraat hier in de Kamer, over vier jaar nog niets
merken op straat. Een politiecommissaris die dertig jaar in het vak zit en
tientallen agenten op straat heeft rondlopen, zei dat hij nu voor het eerst
hoort dat er sprake is van haat – dat is een groot woord – tegen
dit soort raddraaiers. Daar schrok ik van en dat is ernstig. Dat betekent
dat de klok tikt. Als het kabinet niet ingrijpt en de raddraaiers niet van
straat haalt, dan bestaat de kans dat de boel in wijken escaleert. Dat is
een ernstig risico. Dat mag het kabinet niet laten gebeuren. Het moet dus
nu ingrijpen en niet over vier jaar. De mensen over wie ik ook in eerste termijn
sprak, moeten op korte termijn, over een halfjaar op zijn laatst, merken dat
de zaak wordt aangepakt. Dit is een ernstig sociaalmaatschappelijk probleem,
misschien wel een van de grootste problemen. Het kabinet moet ingrijpen in
het belang van de slachtoffers, maar ook in het belang van de Nederlandse
Marokkanen die wel hun best doen en gewoon meedoen. Ik wil niet pathetisch
klinken en daar is ook helemaal geen reden voor, maar ik voel het wel zo.
Wij mogen dit niet langer laten gebeuren. Grijp in! Grijp in op straat via
de lijn van politie en justitie. Dat is het eerste wat het kabinet moet doen.
Laat het niet uit de hand lopen.Er is het een en ander gezegd over etnische registratie en ik heb de debatten
daarover ook enigszins gevolgd de afgelopen tijd. Ik zit daar heel praktisch
in; voor mij is etnische registratie helemaal geen ideologisch item. Ik las
dat de minister op bezoek is geweest in Rotterdam. Hij heeft de Kamerleden
opgeroepen om ook maar eens op bezoek te gaan bij de coördinator op het
gebied van risicojongeren aldaar. Ik was daar al geweest en de minister heeft
hetzelfde gezien als ik. Daar vindt dat soort registratie gewoon plaats. Ik
was bepaald onder de indruk van de manier waarop het daar gebeurt. Etnische
registratie dient daar namelijk een doel en er wordt zorgvuldig mee omgegaan.
Als zij geen doel dient, dan doe je het natuurlijk niet. Als het echter wel
een doel dient, waarom zou je het dan niet doen? Het kan mij niet schelen
of een kat wit of zwart is, als hij maar muizen vangt. Als mede door etnische
registratie specifieke hulp op een Marokkaans gezin kan worden gezet, bijvoorbeeld
een hulpverlener die iets weet van de Marokkaanse cultuur, dan moet je dat
doen. Als je dat niet doet, schiet je jezelf in de voet. Het essentiële
punt bij dit soort registratie is hoe je ervoor zorgt dat je de gegevens goed
beschermt. Je moet er dus heel simpel en praktisch mee omgaan en niet van
die ideologische debatten over voeren. Daar heb ik helemaal geen behoefte
aan.Mijn oproep is: grijp in. Grijp in op straat. Zaken op papier zijn mooi,
maar als mensen er op straat niets van merken, dan gaat het fout. Voorzitter: FritsmaMevrouw Van Toorenburg (CDA): Steunt u onze
oproep om heel erg spaarzaam te zijn met het schorsen van jongeren die in
voorlopige hechtenis zitten en die op straat de boel versjteren? En steunt
u onze oproep om hen direct terug te plaatsen in de instelling waar zij vandaan
komen zodra zij zijn geschorst en zich misdragen?De heer De Krom (VVD): Ik bewonder de CDA-fractie
altijd als zij weer een punt steelt van de VVD, want dit voorstel stond gewoon
in ons lik-op-stukplan en u hebt dat keurig onderschreven. Het antwoord is
dus: ja.Mevrouw Van Toorenburg (CDA): Het was niet
herkend als uw plan, maar dat is ook niet erg.De heer De Krom (VVD): Dat doet u ook heel
knap en daar heb ik ook bewondering voor. Goed gedaan.Mevrouw Van Toorenburg (CDA): Daar zijn wij
het in ieder geval gelukkig over eens. Wij konden dat ook altijd samen goed
oplossen.Voorzitter: Van ToorenburgMevrouw Karabulut (SP): Voorzitter. In de
eerste termijn van vorige week hebben wij er al uitvoerig over gesproken en
ondanks de discussies die hier worden gevoerd, is iedereen het erover eens
dat de overlast op straat van de meest problematische jongeren moet stoppen.
Op hoofdlijnen is iedereen het er ook over eens welke instrumenten je daarvoor
nodig hebt en hoe je die inzet. Het is echter belangrijk dat het gebeurt.
Om de conclusie uit de eerste termijn aan te halen: het is belangrijk dat
de minister voor Wonen, Wijken en Integratie heel duidelijk heeft gezegd voortaan
het aanspreekpunt te zijn op het punt van de probleemjongeren, om te voorkomen
dat dit weer een project wordt zoals wij de afgelopen jaren heel veel projecten
hebben gehad. Nu hebben wij het over Nederlandse jongeren met een Marokkaanse
achtergrond. Wij komen echter zeker ook te spreken over bijvoorbeeld Antilliaans-Nederlandse
jongeren. Deze minister heeft gezegd dat hij het aanspreekpunt is. Natuurlijk
hebben wij ook de andere ministers nodig die over al die andere onderwerpen
gaan.In eerste termijn heb ik ook duidelijk gemaakt dat wij samen op zich heel
veel mogelijkheden, instrumenten, nieuwe wetten en bevoegdheden hebben geregeld.
Maar het is wel een kunst om die allemaal in te zetten, en heel concrete,
duidelijke doelen te stellen op al die terreinen, zoals het scheppen van banen
en stageplaatsen, en het terugdringen van criminaliteit, schooluitval en –
last but not least – segregatie. Ik begrijp best dat de minister over
vier jaar resultaat wil zien, maar ik wil over een jaar al kunnen bepalen
of de afspraak is nagekomen, namelijk zo veel banen en zo veel stageplaatsen
zijn erbij gekomen, en de overlast is met een bepaald percentage afgenomen.
Ik wil kunnen zeggen dat die wijken zijn opgeknapt. Ik krijg graag bevestigd
dat wij dat op die manier gaan doen. Verder verwacht ik dat de minister al
voor de zomer met een plan van aanpak komt – als hij dat zo wil noemen –
waarin staat hoe hij de doelstellingen concretiseert. Graag hoor ik hierop
een reactie.Om dat allemaal te doen heb je natuurlijk wel ogen en oren in de buurten
en wijken nodig. In Oosterwei bijvoorbeeld is er ten opzichte van een aantal
maanden geleden nog niet veel veranderd. Er is nog steeds sprake van een vergaande
segregatie en van gettovorming. De winkeliers in de buurt klagen er nog steeds
over dat de politie moeilijk bereikbaar is. De buurtagenten en andere politiefunctionarissen
die wij destijds hebben gesproken, zeiden te weinig tijd te hebben om op straat
aanwezig te zijn. Al die problemen zijn er nog steeds. Wij weten dat er een
tekort is aan jongerenwerkers en buurtagenten. Komt er ook een oplossing voor
die tekorten in dit plan? Buurtcoaches en gezinsmanagers mogen namelijk nooit
de politie en de jongerenwerkers vervangen. Daar hoor ik ook graag een reactie
op van de minister.Dan kom ik op preventie. Ik heb het in december en eerder gezegd, en wij
hebben het dertig jaar geleden al gezegd: het is in- en in- en intriest dat
onze toekomst, onze jeugd, onze kinderen, ondanks alle woorden die hier worden
gesproken, apart naar school gaan en apart opgroeien in aparte wijken, in
zwarte en witte wijken. Helaas zijn de wijken en buurten waar wij het over
hebben zwart. Er wonen heel veel probleemkinderen bij elkaar. Afgelopen zaterdag
en ook vandaag zijn er weer nieuwe onderzoeken verschenen waaruit blijkt dat
ten opzichte van 2007 het aantal zwarte en witte scholen niet is afgenomen.
Sterker nog: in gemengde buurten groeit het aantal zwarte en witte scholen.
De minister heeft gezegd dat wij hiermee een kernpunt te pakken hebben dat
hij gaat opnemen in zijn beleid en dat hij komt met een reactie op onze tien
voorstellen van december. Ik wil echter ook graag dat hij daar werk van maakt
in dit plan. Dat punt komt immers juist tot uiting in de buurten en wijken
waar wij het over hebben.De heer Dijsselbloem (PvdA): Voorzitter. Ik
word niet vrolijk van ons debat, zo zeg ik maar even tegen onszelf, niet tegen
de minister. Mij valt namelijk op dat wij er nog steeds veel moeite mee hebben
om vrij rustig en nuchter te praten over concrete problemen en een concrete
aanpak. Sommigen van ons zijn zo kleurenblind dat zij daardoor allerlei blinde
vlekken ontwikkelen. Anderen zitten met een kokervisie en zijn zo geobsedeerd
door de problemen die worden veroorzaakt door Marokkaanse jongeren dat er
ook nauwelijks meer een zinvol debat valt te voeren. Ik vind het niveau niet
erg inspirerend.Ik heb in mijn eerste termijn gerefereerd aan de eerder uitgebrachte notitie
van de Partij van de Arbeid over deze problematiek. Daarin staan drie lijnen
centraal: het terugdringen van de harde straatcultuur, het versterken of ondersteunen
van de thuiscultuur en het versterken van de schoolcultuur. Langs die drie
lijnen maak ik nog een paar opmerkingen.Ik ben het zeer eens met collega De Krom dat het allereerst van belang
is om de veiligheid op orde te brengen. Veiligheid is elementair voor de leefbaarheid
in wijken en voor de ontplooiingsmogelijkheden van een individu in zijn buurt.
Dat is een basisvoorwaarde voor alle andere activiteiten die je van mensen
kunt verwachten. Als je mensen aanspreekt op hun eigen verantwoordelijkheid,
dan moet in de eerste plaats de veiligheid op orde zijn. In de brief staat
heel weinig over de politie en het OM, eigenlijk opvallend weinig, aangezien
het in de eerste plaats gaat over een vraagstuk van openbare orde. Er staan
twee of drie zinnen over in. Het kabinet belooft met de politie en het OM
te praten over de prioriteitstelling in de wijken en buurten waar zich de
problemen voordoen. Die speldenpunten zijn bekend. Ik krijg daarover graag
een terugkoppeling van de minister van BZK. Ik wil weten hoe dat gesprek is
verlopen, wat politie en OM daarover hebben gezegd en hoe ze hun eigen prioriteitstelling
op orde brengen, zodat er veel eerder en veel directer, sterker nog: onmiddellijk
wordt ingegrepen op de plekken waar de problemen zich voordoen.Bij de thuiscultuur gaat het vooral om opvoedingsondersteuning, althans
in de visie van de Partij van de Arbeid. Het valt op dat het kabinet geld
uittrekt voor coaches, maar het is mij niet helemaal duidelijk in hoeverre
dat structureel geld is. Er is een groot gebaar gemaakt naar Gouda, maar wat
betekent dat voor de andere gemeenten? Verder sluit ik mij aan bij de vraag
van de ChristenUnie over de expertise. Die is wel degelijk nodig vanwege de
soms specifieke opvoedingsproblemen in Marokkaans-Nederlandse gezinnen.Dan kom ik op de schoolcultuur. In de eerste termijn hebben wij gesproken
over schooluitval. Er is op gewezen dat uitvalcijfers van Marokkaans-Nederlandse
jongeren hoger zijn dan gemiddeld. Ik had een beetje gehoopt dat wij de brief
van het departement van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap nu zouden hebben.
De bewindslieden van OCW wilden daar immers zelf op reageren. Misschien kan
de minister voor WWI daar echter zo meteen mondeling op ingaan. Ook het cijfer
over schooluitval is zo opvallend veel hoger dat daar een specifieke aanpak
voor nodig is. Ik bespeur dat het ministerie van OCW nog erg de volgende stelling
aanhangt: wij zijn kleurenblind, wij werken niet met doelgroepen, er zijn
geen specifieke problemen en wij voeren gewoon beleid tegen schooluitval.
Dat kom ik tegen bij de problematiek van Romakinderen, die massaal niet op
school komen, bij de nog steeds teleurstellende onderwijsprestaties van inmiddels
de derde generatie Molukse jongeren, maar ook bij deze groep. OCW moet dus
ook nog eens nadenken dan wel het debat met ons aangaan over de vraag of er
soms niet sprake is van een specifiek probleem waarvan de aanpak iets meer
vergt dan het algemene beleid.Het kabinet zal aan de Kamer rapporteren over de voortgang en de effecten
van dit programma. Ik hecht daar zeer aan. Andere collega’s willen dan
eerst weten wat precies de doelstelling wordt. Daarmee hebben zij wel een
punt. Is de minister bereid om zelf nog een concretiseringsslag
te maken? Ik refereer hierbij ook aan de bij de begroting ingediende motie-Dijsselbloem/Van
der Staaij (31 700-XVIII, nr. 30), waarin werd gevraagd om concretere
doelstellingen voor integratie.De betrokkenheid van de Marokkaanse gemeenschap wordt door de heer Dibi
geïnterpreteerd als zou die gemeenschap verantwoordelijk zijn voor de
problemen en als zouden wij de gemeenschap daarop gaan aanspreken. Zo is het
echter niet. Ik merk juist bij de Marokkaanse gemeenschap de afgelopen paar
jaar een toenemende betrokkenheid bij en bezorgdheid over dit probleem. Die
kans moeten wij benutten. Wij moeten niet zwartepieten. Dat maakt de heer
Dibi er vooral van. Volgens mij is dat een volstrekt onterechte insteek. Het
gaat om een kans die wij moeten benutten. Ik hoor graag de reactie van de
minister hierop.De heer Dibi (GroenLinks): Ik juich dat soort
initiatieven alleen maar toe. De heer Dijsselbloem, die zich in zijn inbreng
als de nuchterheid zelve presenteert, moet mijn woorden niet verdraaien. Ik
zeg alleen maar dat je mensen niet moet aanspreken op basis van hun etniciteit
en dat je hen dus niet direct moet associëren met andere mensen van diezelfde
etniciteit die voor problemen zorgen. Ik juich echter alle initiatieven uit
de Marokkaanse gemeenschap, die niet bestaat, alleen maar toe.De heer Van der Ham (D66): Voorzitter. Ook
wij waren kritisch over het schrijven van een «Marokkanenbrief»,
niet zozeer omdat wij niet inzien dat er specifieke problemen zijn met Marokkaanse
jongeren, maar omwille van wat er vervolgens in de brief staat. Er staan allerlei
repressiemaatregelen in, waar wij het niet mee oneens zijn, maar waarvan ik
mij afvraag in welke zin die specifiek betrekking hebben op Marokkanen. Jongeren
die zich misdragen, moet je oppakken. Je moet op tijd ingrijpen. Jeugdzorg
moet er op tijd bij worden betrokken. Daar is niets specifiek Marokkaans aan.
De vraag waarom sommige specifieke problemen onder Marokkaanse jongeren zich
vaker openbaren dan bij andere jongeren wordt in de brief onvoldoende geanalyseerd.
Ik hoop dat vooral daarop wordt ingezoomd in het vervolg op deze brief. Daarop
inzoomen is helemaal niet erg. Wij hebben in het verleden immers ook gekeken
naar problemen rond Antilliaanse en Surinaamse gezinnen, waarin de man vaker
ontbreekt dan bij andere groepen. Het is prima dat de politiek al die onderwerpen
bekijkt om goede zorg te kunnen bieden en op tijd te kunnen ingrijpen. In
de brief wordt echter de nadruk gelegd op repressie gekoppeld aan de term
Marokkanen. Wat levert dat extra op? Is het nodig om dat erin te zetten? Wat
erin staat, geldt namelijk voor iedereen. Daarmee ontkennen wij niet dat er
een groter percentage Marokkaanse jongeren betrokken is bij criminele activiteiten.
Wij zien ook wel dat daarvan bij die groep meer sprake is dan bij andere sociaaleconomisch
achtergestelde groepen. Turken zijn minder crimineel dan Marokkanen, zo zou
je kunnen zeggen als je naar de cijfers kijkt. Wij hebben er geen moeite mee
om daarover te spreken, maar wij vinden het niet goed om dat onder het kopje «Marokkanenbrief»
te zetten.Er is een aantal toezeggingen gedaan over onderwijs. Dat is namelijk de
voornaamste insteek van onze inbreng. Over de brede school, stages, het bestrijden
van schooluitval en de jeugdzorg worden allemaal prachtige woorden gesproken,
maar het zijn aalgladde toezeggingen. Het schiet namelijk niet op met de jeugdzorg.
Minister Van der Laan is daar niet de eerstverantwoordelijke voor. Ook op
het gebied van de schooluitval moet er ontzettend veel gebeuren. Wij vertrouwen
er wel op dat de minister dezelfde inzichten heeft op dat punt, maar wij zien
daar nog niet voldoende resultaten van terug en dat is toch de kern als je
jongeren erbij wilt houden.De Marokkaanse gemeenschap bestaat niet als zodanig. Het is prima dat
mensen erbij worden betrokken, maar vaak grijpen lokale bestuurders terug
naar ouderwetse verbanden, bijvoorbeeld de moskee. Ik was een aantal
maanden geleden op werkbezoek in een wijk waar men een soort buurtcentrum
had opgezet voor de hele buurt naast een moskee of eigenlijk ongeveer erin.
Ik heb helemaal niets tegen moskeeën, maar dat is niet de manier waarop
wij betrokkenheid moeten organiseren. Ik begrijp wel dat de bestuurders eigenlijk
geen ander haakje hebben om samenwerking aan op te hangen. De insteek van
de minister is prima, maar in de praktijk blijkt het voor lokale bestuurders
vaak heel moeilijk te zijn om samenwerking goed te organiseren. Vervolgens
vallen zij terug op dit soort structuren. Dat vind ik ongewenst en ik hoop
dat de minister dat ook wil uitspreken. Het is echter ook van belang dat er
een alternatief wordt geschetst.De heer Dijsselbloem zei dat het een niet zo inspirerende bijeenkomst
was vorige week. Ik ben het daar in zoverre mee eens dat ik niet zo veel nieuws
hoor. Wat over repressie wordt gemeld, geldt voor iedereen en de analyse van
wat wij precies voor Marokkaanse jongeren moeten doen, ontbreekt eigenlijk
nog. Ik ben een keer naar een zondagsschool in Amsterdam-Noord op werkbezoek
geweest. Moeders met hoofddoekjes kwamen daar in kreupele auto’s hun
kinderen voorrijden. Die kinderen kregen daar op zondagmiddag urenlang extra
les over politiek, over gezondheidszorg en over onderwerpen waar zij in groep
acht al mee beginnen. Zij willen zich namelijk graag mengen in de samenleving
en iets van hun leven maken. Dat is fantastisch. Dat heb ik een paar keer
meegemaakt en anderen zullen dat ook hebben meegemaakt. Dat is echt heel inspirerend.
Dan zie je dat de (veer)kracht van heel veel jongeren en heel veel gezinnen
ongelooflijk groot is, ondanks alle tegenslagen die ze op hun weg vinden.
Die jongeren mogen wel wat meer in het zonnetje worden gezet en de jongeren
die zich misdragen, moeten wij aanpakken. Maar dat inspireert mij echt.Voorzitter: FritsmaMevrouw Van Toorenburg (CDA): Voorzitter.
Het is eigenlijk wel goed dat er inmiddels een week is verstreken sinds wij
in deze setting bijeen waren om over de problematiek van de Marokkaanse jongeren
te debatteren. Ik heb namelijk wat kunnen bijkomen van de teleurstelling en
met enige afstand kunnen nabeschouwen. Wat mij het meest is bijgebleven, zijn
de rol en de stellingname van de minister voor Jeugd en Gezin. Het is niet
aan hem te wijten, maar pas in de laatste minuten beantwoordde hij volgens
ons de meest wezenlijke vragen. Op een vraag over voorwaardelijke ondertoezichtstelling
antwoordde hij: o, kan allemaal al. En op de vragen over kinderbijslag in
handen geven van een hulpverlener antwoordde hij: o, dat doen wij al lang.
Hij zei dat alle dingen die wij riepen al mogen. Hoe is het mogelijk?Vorige week zat er op uitnodiging van het CDA een jeugdagent op de tribune.
Zij had in haar zak een brandende zorgmelding, die zij had meegebracht omdat
zij dacht dat wij daar misschien nog iets mee konden doen. Die melding willen
wij vandaag graag aan het kabinet voorhouden. Zij gaat over een jongetje dat
ik «B» zal noemen.Het gaat helemaal mis met B. Hij is al een paar keer met de politie in
aanraking gekomen. Hij bedreigt andere kinderen in de wijk en perst geld van
hen af. Hij zegt regelmatig dat hij mensen dood zal maken en heeft daar heel
concrete ideeën over. Er was een incident in de bus. Er werd hem gevraagd
wat hij zou doen als een van zijn vriendjes in die bus had gezeten. Zijn antwoord
was dat hij met een geweer zou komen en iedereen zou doodschieten. Hij heeft
geen besef van normen en waarden, en is voor niets en niemand bang. Men heeft
gezien dat hij op straat onlangs door een familielid is geslagen met een broekriem.
Hij gaf aan dat het hem niets deed. Door zijn gedrag en zijn manier van kijken
zijn heel veel mensen bang voor hem. Zijn manier van communiceren is zeer
beperkt. Hij praat eigenlijk bijna niet en is vaak erg agressief. Men maakt
zich er zorgen over dat hij binnenkort dusdanig uit zijn dak gaat dat hij
niet meer is tegen te houden en dat hij anderen iets aandoet.
Dit is een jongetje van de basisschool. Zijn broer zit vast voor geweldplegingen.
Deze jongen is zelf al eens opgepakt omdat hij een wapen bij zich had. De
ouders vonden dat prima. Hij is al een keer aangehouden omdat hij op een soort
brommer reed. Hij kreeg een boete van € 200. Zijn ouders hebben
die lachend betaald. Het gaat om een kind van de basisschool. De jeugdagent
is naar het Veiligheidshuis gegaan met deze melding. Jeugdzorg zei dat het
ging om een softe melding waar zij niets mee aankonden, omdat de ouders het
niet willen.Zolang niet op adequate wijze wordt gereageerd op dit soort zorgmeldingen
is het dweilen met de kraan open. Natuurlijk moet de minister van Justitie
alles in het werk stellen om repressie op orde te krijgen. Dat doet hij; hij
reageert goed op verzoeken over schorsingen, zowel van de VVD als van ons.
Als wij echter de komende 25 jaar hierover niet willen blijven praten, dan
is met name de minister voor Jeugd en Gezin aan zet. Wat gaat de minister
voor WWI samen met de minister voor Jeugd en Gezin daadwerkelijk ondernemen
om deze problematiek in de kiem te smoren? Hoe gaat hij voorkomen dat jochies
waar ik net over sprak, uitgroeien tot echte Marokkaanse straatterroristen?
Nu zitten zij nog op de basisschool. Laten wij ervoor zorgen dat wij het tij
nu keren.Voorzitter: Van ToorenburgMinister Van der Laan: Mevrouw de voorzitter.
Het raakt mij dat enkele woordvoerders – gelukkig zijn het maar enkelen –
het plan te weinig daadkrachtig vinden. Mijn collega’s en ik hebben
vorige week al gezegd dat je je kunt richten op de flanken van het hele spectrum
van de discussie. Anderen vinden de discussie juist te hard. Daar wil ik echter
niet mee wegkomen. Door een aantal hoofdpunten te benoemen wil ik aantonen
dat degenen die zeggen dat het beleid niet daadkrachtig genoeg is – «gerommel
in de marge» zo heeft iemand gezegd – zich losmaken van de feiten.
Wat het departement voor WWI betreft, wordt in deze brief nergens om de hete
brij heen gedraaid, maar dan ook helemaal nergens. In onze harde aanpak staat
taal voorop. De verhalen van verschillende woordvoerders, waar ik mij overigens
volledig in kan vinden, illustreren dat: bij alles wat op straat misgaat bij
jochies van twaalf tot vijftien jaar, moet je terugdenken aan hoe zij waren
als twee-, drie-, vierjarige. Onze grootste taak is om ervoor te zorgen dat
de huidige jochies van twee, drie, vier wel op tijd de taal leren en niet
als vierjarige naar school gaan met jaren taalachterstand, die zij nooit van
hun leven meer kunnen inhalen.Mevrouw Verdonk (Verdonk): De minister spreekt
over jongens van twaalf, dertien jaar, maar het gaat al om kinderen vanaf
zes jaar.Minister Van der Laan: Natuurlijk, mevrouw
Verdonk. Een van de zorgen die ook in de brief wordt benoemd, betreft de groep
12-minners. Daarbij gaat het af en toe inderdaad over jongens vanaf zes, zeven
jaar, maar het grootste deel bestaat uit pubers en oudere jongens. Het kabinet
realiseert zich heel goed dat zij ook eens twee, drie, vier jaar oud waren
en dat het op die leeftijd al grotendeels is misgegaan. Een van de dingen
waaraan het parlement de daadkracht van het kabinet mag meten, is het volgende.
Wij rusten niet totdat wij de achterstand hebben weggewerkt bij die kinderen
van vier. Op het moment dat zij naar school gaan, moeten zij even goed zijn
voorbereid als alle andere vierjarige kinderen. Het is namelijk ontzettend
oneerlijk om jonge kinderen al op te zadelen met een achterstand die zij niet
kunnen inhalen.In relatie tot mijn eigen departement wil ik nog het volgende zeggen over
het aanspreken van de Marokkaanse gemeenschap. Ik geef toe aan de heren Dibi
en Van der Ham dat «de Marokkaans-Nederlandse gemeenschap» niet
bestaat. Die gemeenschap is een heel divers geheel van mensen
met heel verschillende gedachten. Uit de statistieken kun je echter niet anders
dan vaststellen – dat doet het kabinet ook onomwonden in zijn analyse –
dat het bij deze groep ernstiger is gesteld met schooluitval, werkloosheid
en criminaliteit. Dat is wel reëel. Daar kun je «de Marokkaanse
gemeenschap» niet op aanspreken als gemeenschap. Ik ben het ook helemaal
met hen eens dat je aan een individuele Marokkaanse Nederlander niet kunt
vragen om zich deze problematiek persoonlijk aan te trekken. Dat zou namelijk
inderdaad stigmatiserend zijn. Je kunt echter wel organisaties vragen om eens
te stoppen met in brieven te schrijven dat wij te veel stigmatiseren en om
mee te denken over hoe wij de problemen kunnen oplossen. Overigens zit hierin
ook een kritische noot jegens de heer Dibi. Ik ga dus mee in het punt over
wie je aanspreekt, maar wij verschillen nog flink van mening over waarop je
hen aanspreekt en wat je van hen vraagt. Dat is mijn indruk.Dan kom ik op de hoofdpunten van de andere departementen. Ik heb het nog
steeds over de vraag of je zomaar mag zeggen dat dit gerommel in de marge
is en dat er geen daadkracht is. Met degenen die dat vinden, ben ik het furieus
oneens. Mijn collega van Justitie is op lokaal niveau de straf en de zorg
aan het koppelen in de Veiligheidshuizen. Hij maakt de aanpak persoonsgericht,
ook in de nazorg, waar het CDA het steeds over heeft. Over het verzoek van
de Kamer om niet langer te schorsen, dat vast ooit eerder door de VVD is gedaan,
zeg ik: dat gebeurt. Onder anderen mevrouw Verdonk en de heer Fritsma maken
zich zorgen over de 12-minners. Dat is een belangrijk punt. De 12-minners
worden ’s avonds thuisgebracht, de ouders worden aangesproken en zo
nodig zit daar ook een strafrechtelijk gevolg aan vast. Het is dus niet meer
normaal dat kinderen van twaalf jaar ’s avonds om negen uur op straat
lopen. Onder anderen de heer Dijsselbloem wees erop dat het daarbij misgaat.Dan kom ik bij het departement van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
Velen zullen het al hebben gedaan, maar ik verzoek degenen die dat nog niet
hebben gedaan om de wet over voetbalsupporters eens te lezen. Daar staan pittige
dingen in over het gebiedsverbod en de meldplicht. Die worden allemaal toepasbaar
op de groep waar wij het nu over hebben. Ik weet het niet zeker, want mijn
collega van BZK is niet aanwezig, maar zoals ik stapels brieven krijg van
hoogleraren die zich afvragen of wij niet te hard zijn tegen Marokkaanse Nederlanders,
denk ik dat zij gerelateerd aan het gebiedsverbod en de meldplicht brieven
van gelijke strekking krijgt over bewegingsvrijheid, vrijheid en de rechten
van de mens. Wij gaan er gewoon mee door, over daadkracht gesproken.Het volgende punt is de ondersteuning door de praktijkteams en de verbreding
van de inzet. Ik kan het volgende zeggen over BZK en daadkracht: het grootste
deel van het geld komt van BZK. Die zogenaamde «Van Montfrans-gelden»
worden hiervoor ingezet in 2009 en 2010.Mevrouw Van Toorenburg zet het departement voor Jeugd en Gezin erg voorop.
Dat departement is echter wel bezig met gedwongen opvoedingsondersteuning
en is ook een brug overgegaan waar het woord «doorzettingsmacht»
bij past. Dan gaat het overigens over doorzettingsmacht op het niveau van
een gezinsmanager die andere instellingen dwingend kan opleggen om een en
ander op elkaar af te stemmen en over de doorzettingsmacht van de gemeente
en de burgemeester om de regie op dat niveau ter hand te nemen.Uiteindelijk zijn gedachten vrij en moet iedereen in een debat zijn eigen
oordeel vellen. Ik snap heel goed dat wij elkaar niet kunnen aanspreken op
ons oordeel. Ik heb echter wel een goed gevoel over de inzet van het kabinet,
over het gevoel van urgentie van het kabinet en over de bereidheid om zaken
ronduit bij de naam te noemen en er daadwerkelijk iets aan te doen. Je kunt
altijd tegen iemand zeggen dat hij geen visie of geen daadkracht heeft. Daartegen
ben je bijna weerloos. Als je echter naar deze feiten kijkt, kom je tot een
ander oordeel.Hierbij maak ik één kanttekening. De vorige keer werd gevraagd
wat het doel is en hoe wij gaan meten of wij daadwerkelijk de goede kant opgaan.
Dat is een reële vraag. Er is immers daadkracht, maar die is nog vooral
verbaal. Als je de wet over voetbalsupporters namelijk niet consequent toepast,
kom je ook niet verder. Als wij mensen niet zo nodig dwingen om naar een cursus
te gaan om de taal te leren, dan blijft het bij woorden. Die vraag is dus
ontzettend reëel. Ik hoop echter dat de Kamer ook het antwoord reëel
vindt, namelijk dat wij het hier hebben over een hardnekkige problematiek.
Over vier jaar moet in al die statistieken, namelijk van schooluitval, werkloosheid
en criminaliteit, te zien zijn dat wij substantiële stappen voorwaarts
hebben gezet. Dan kunnen wij waarschijnlijk een veel vrolijkere commissievergadering
met elkaar voeren dan nu. Ik snap dat de Kamer de invulling daarvan wil hebben.
Die zeg ik ook toe. Onder anderen de leden Karabulut, Dijsselbloem en Ortega
vroegen hiernaar. Ik zeg graag toe dat wij daar meer handen en voeten aan
geven, zodat het pad ernaartoe de komende vier jaar helderder wordt en het
helderder wordt wat wij verstaan onder een substantiële winst in de statistieken.Ik hoop dat niemand hier aan tafel iemand wil wijsmaken dat dit probleem
in vier jaar helemaal is opgelost. Over de wijkenaanpak is gezegd dat wij
acht tot tien jaar consequent en hardnekkig moeten volhouden om de wijken
op het gemiddelde niveau van Nederland te krijgen. Dan moet het zijn gelukt.
Ik ben bang dat je ook eerder in termijnen van acht tot tien jaar moet praten
voordat alle Marokkaans-Nederlandse jochies gemiddeld op het niveau van de
rest van Nederland zitten en voordat je dit specifieke probleem hebt opgelost.
Ik stuur echter voor de zomer een brief waarin ik uiteenzet hoe je per jaar
de outcome of de output kunt meten. Daarmee zal ik de Kamer overtuigen dat
het een meetbaar geheel wordt.De heer Fritsma stelt dat er in de brief van werd uitgegaan dat het nog
steeds om incidenten zou gaan. Dat is niet waar. Ik zal niet uitvoerig citeren,
maar op de eerste bladzijde staat over de ernstige overlast en de urgentie
van de problematiek: «Terecht verwachten burgers dat de overheid daar
krachtig tegen optreedt.» Op de tweede bladzijde staat dat ondertussen
het besef is gegroeid dat de problematiek van Marokkaans-Nederlandse jongeren
extra inspanningen vragen. De jongeren zijn oververtegenwoordigd in de statistieken.
Op bladzijde 7 staat dat groepen Marokkaans-Nederlandse jongeren grote overlast
veroorzaken en zich gedragen in strijd met normen en waarden die hier te lande
gelden, dat het kabinet dat onaanvaardbaar acht en dat er een flinke inspanning
nodig is. De heer Fritsma moet dus niet zeggen dat het kabinet de problemen
als incidenten ziet. Het kabinet ziet al die incidenten als een patroon. Dat
blijkt duidelijk uit de brief.Mevrouw Verdonk had het over de boete aan de ouders. De vorige keer heeft
de minister van BZK al toegezegd om verder te verkennen of het mogelijk is
om een boete op te leggen aan ouders als hun kind ’s avonds wordt thuisgebracht,
als de ouders daarop worden aangesproken en als zij daarop onvoldoenden reageren,
aangezien het een dag daarna bijvoorbeeld weer gebeurt. Wij zijn het er met
elkaar over eens dat zij in laatste instantie ook strafrechtelijk moeten worden
bejegend. Het hoort namelijk niet; kinderen horen dan in bed te liggen.Mevrouw Verdonk heeft een verband gelegd met de in haar ogen opnieuw stijgende
migratie. Ook de heer Fritsma heeft dat verband heel nadrukkelijk gelegd.
Ik zeg toe dat wij die cijfers nog een keer toesturen. Het duurt te lang om
ze allemaal voor te lezen, maar wat zij beweren klopt niet. Er is een keer
een stijging geweest die is veroorzaakt door asiel- en huwelijksmigranten
die niet afkomstig zijn uit Turkije of Marokko. Wij zullen bij de evaluatie
van de Wet inburgering de precieze cijfers geven. Ik gun iedereen zijn insteek
in de discussie, maar laten wij echt over de feiten discussiëren. Daarmee
zeg ik niet dat het kabinet altijd gelijk heeft. Ik wil echter graag dat wij
een en ander heel precies opschrijven, want ik word een klein beetje iebel
van woorden als «openstaande sluizen». Die sluizenzijn
allang dicht. Ik zeg toe dat wij de feiten eens goed opschrijven. Dan kunnen
wij daarna die discussie voeren.Mevrouw Verdonk had het erover dat men afstand moet doen van het Marokkaanse
paspoort alvorens men het Nederlandse paspoort kan krijgen. Daaraan staan
internationale verdragen in de weg. Ook kunnen wij het mensen niet blijven
nadragen dat zij geen afstand kunnen doen van hun paspoort. Daar kunnen ook
heel veel mensen bijzitten die volop meedoen. In het algemeen moet je mensen
op hun gedrag beoordelen. Als dat niet goed is, dan moet je aan de hand daarvan
interveniëren. Aan de andere kant: als Marokkaans-Nederlandse jongeren
een verblijfsvergunning hebben en zij plegen strafbare feiten, dan moet worden
bezien via ons op zichzelf zeer voortreffelijke tariefsysteem of die vergunning
kan worden ingetrokken. Dat geldt overigens voor iedereen met een verblijfsvergunning
en dat is gisteren ook heel helder onder woorden gebracht door staatssecretaris
Albayrak. Als iemands verblijfsvergunning is verlopen en hij vraagt een nieuwe
aan, dan is natuurlijk de juridische vraag aan de orde of een verblijfsvergunning
opnieuw wordt verleend, rekening houdend met zijn voorgeschiedenis. Daarover
gaat het parlement of de regering echter niet. Daar gaat de rechter over.Mevrouw Ortega vroeg naar de definitie van probleemjongeren. Bij probleemjongeren
heb je het over schooluitval, criminaliteit en werkloosheid. Van het begrip «risicojongere»
is er geen eenduidige definitie. Zo is het ook opgeschreven in het taskforce-rapport
over Antilliaanse jongeren. Er is namelijk juist sprake van risico bij de
groep die op zichzelf normaal is, maar dreigt af te glijden. Daar bestaat
dus geen definitie van.Wel kan ik een hopelijk bevredigend antwoord geven op haar vraag over
de best practices. Ik vergat vorige keer het volgende te zeggen. Wij hebben
nu een groep gemeenten bij elkaar gebracht om een en ander samen te doen.
Die groep wordt overigens door burgemeester Wolfsen van Utrecht gecoördineerd
met hulp van het ministerie en de VNG. Een van de belangrijkste gedachten
achter het samenbrengen van die gemeenten is dat ze op deze manier razendsnel
over dit soort zaken van gedachten kunnen wisselen en deze zaken goed kunnen
doorpraten. Ik geef enkele voorbeelden. De straatcoaches zijn in Amsterdam
uitgevonden en die werken echt. Daarvoor verwijs ik naar de brief en dat blijkt
ook uit alle statistieken. Een tweede voorbeeld is een heel goed project dat
loopt in Utrecht. Daar heeft men vastgesteld dat maar 30% van de ouders
van kinderen die voor de strafrechter kwamen, op de zitting aanwezig was.
Dat is in pedagogische zin natuurlijk walgelijk, want op dat moment horen
ouders zich, op zijn zachtst gezegd, ongelooflijk zorgen te maken en horen
zij die zorg ook te laten blijken aan hun kind. Ik heb dat zelf als advocaat
in het verleden vaak meegemaakt. In Utrecht heeft men een systeem weten op
te zetten waarbij 100% van de ouders aanwezig is op de zitting. Waarom
haalt u nu uw schouders op, mevrouw Verdonk?Mevrouw Verdonk (Verdonk): Dat is veel te
laat.Minister Van der Laan: «Beter laat dan
nooit» is toch ook nog een motto.In Utrecht heeft men dus een manier bedacht om de aanwezigheid van ouders
van kinderen die voor de strafrechter staan, van 30% naar 100%
op te voeren. Dat is een voorbeeld van een best practice waarvan wij graag
willen dat die in iedere gemeente in Nederland wordt gehanteerd. Die aanwezigheid
is inderdaad bij wet verplicht, maar dat gebeurt daar nu ook feitelijk. Daar
wordt nu ingewreven dat zoiets normaal is. In Tilburg heeft men intensieve
coaching voor Marokkaans-Nederlandse jongeren. Er is nu een wachtlijst voor
de coaching. Verder verwijs ik naar de website van het Nederlands Jeugdinstituut,
waar een heleboel van dit soort voorbeelden op staan. Het is niet zo, geachte
parlementariërs, dat er niets gebeurt.De cijfers zijn niet gecorrigeerd voor de sociaaleconomische positie,
zo zeg ik tegen de heer Dibi. Iedereen in deze zaal weet echter – met
excuus – dat Marokkaans-Nederlandse jongeren nog steeds
flink zouden zijn oververtegenwoordigd in die cijfers als wij dat wel zouden
doen. Ik meen dat de heer Dibi dat ook wel inziet. Dat doet niets af aan de
brede en complexe problematiek. Ik ben het eens met de reactie van de heer
Dijsselbloem op dat punt van de heer Dibi. De heer Dijsselbloem stelde namelijk:
was het maar alleen een sociaaleconomisch probleem. Het gaat echter iets verder.De heer Dibi meent dat de heer Asscher in zijn artikel schreef dat mantelzorgers
niet hoeven mee te doen aan inburgeringscursussen. Hij vroeg of dat klopt.
Nee, nergens in de regelgeving, noch in de Wet inburgering, noch in uitvoeringsbesluiten
wordt het begrip «mantelzorger» gebruikt of iets wat op die manier
kan worden ingevuld. Dat is dus gewoon niet waar. Verder verzocht hij om vrouwen
voorrang te geven bij de inburgering. Ik probeer steeds in genuanceerde debatten
met de Kamer te laten zien dat het kabinet de gelijkheid van mannen en vrouwen
zeer hoog in het vaandel heeft. Dat werkt twee kanten op. Ook vroeg hij om
de pilot van Amsterdam uit te rollen. Hij verwijst naar een erg goed project.
Dat zal bij het eerdergenoemde overleg tussen die gemeenten worden betrokken.In het verlengde van wat wij over de verblijfsvergunning hebben gezegd,
had de heer Fritsma het over denaturalisatie. Ongetwijfeld weet hij dat het
kabinet werkt aan een voorstel om die te koppelen aan terroristische daden.
Die daden zijn zo heftig dat je daarmee je nationaliteit kunt verspelen als
je een tweede nationaliteit hebt. Ik ben ook lid van het kabinet. Vandaar
dat ik de beperking tot dit terrein op dit moment volmondig steun. Wij hoeven
dat pad dus niet op. Zolang wij er samen, kabinet en parlement, in slagen
om de bevolking de indruk te geven dat het niet bij woorden blijft, maar dat
wij daden stellen die tot de noodzakelijke resultaten leiden, dan hoeven wij
dit soort draconische zaken niet met elkaar te bespreken.Dan kom ik op het registreren. Bij het intrekken van de brief over de
VIA en tijdens gesprekken over de algemene Verwijsindex Risicojongeren is
toegezegd dat het kabinet voor de zomer komt met een standpunt over registratie.
Dat standpunt zal niet uitsluitend pragmatisch zijn, want daar zit natuurlijk
een zeer principiële vraag aan vast. Het kabinet weet echter heel goed
dat op een aantal plekken in onze samenleving al etnisch wordt geregistreerd.
Daarom wil het kabinet er in zoverre pragmatisch mee omgaan dat er heel sec
wordt bekeken waarvoor je etnisch registreren nodig hebt en dat je het doet
als je vindt dat je het nodig hebt. Bij de politie en in gemeentelijke basisadministraties
gebeurt dat bijvoorbeeld al. Wij stellen dat dus in ieder geval niet ter discussie
en breiden het waar nodig uit. Niet iedereen in de Kamer zal het daarmee eens
zijn, maar zo sec willen wij dit debat voeren.Mevrouw Verdonk vroeg naar de omvang van de groep en naar de kosten. Ik
weet het antwoord op die vragen niet. Mevrouw Verdonk maakt een schatting,
waar ik op dit moment, met alle beleefdheid, niet veel over kan zeggen. Tegen
een heer kun je dan zeggen dat hij zoiets op de achterkant van zijn sigarendoos
heeft uitgerekend. Tegen een dame, zoals mevrouw Verdonk, zou ik dat niet
durven zeggen. Als zij bedoelt dat er te veel geld wordt uitgegeven aan de
aanpak van problemen met Marokkaans-Nederlandse jongens, dan wil ik wel graag
met haar daarover in debat gaan. Dan is mijn antwoord namelijk: nee. Zolang
wij nog stapels brieven krijgen van het Samenwerkingsverband van Marokkaanse
Nederlanders, FORUM en andere multiculturele clubs waarin staat dat wij veel
te veel doen aan repressie van Marokkanen, maar wij zelf vinden dat een en
ander in balans is, durf ik tegen mevrouw Verdonk te zeggen: als het geld
goed is besteed, zullen wij het dan maar gewoon uitgeven om weer samen op
weg te gaan terug naar de nul, om die statistiek weer terug naar het algemene
niveau te brengen? Dan geven wij niet nul euro uit, maar dan geven wij net
zoveel uit aan Marokkaans-Nederlandse jochies als aan «Nederlands-Nederlandse»
jochies.Over de capuchon hebben wij het gehad. Daar kan ik verder niets over zeggen
in die zin dat wij dat goed zouden vinden. De minister van Justitie heeft
vorige keer gezegd dat wij geen plannen hebben om daar specifiek wat aan te
doen.Naast wat ik in het algemeen heb gezegd over stigmatisering heeft de heer
Dibi nog een antwoord van mij tegoed. Ik snap zijn zorgen. Ik verzoek hem
echter om mee te denken op het niveau van de organisaties. Op dat punt heb
ik daarnet al een stap gezet in zijn richting. Ik wilde ook zeggen dat hij
zichzelf niet kwetsbaar moet maken, maar dat is geen goede formulering. Uit
zijn opstelling merk ik namelijk dat hij zich kwetsbaar voelt in het gesprek,
in die zin dat hij als Marokkaanse Nederlander niet wil worden aangesproken
op wat andere Marokkaanse Nederlanders fout doen. Ik probeer daar heel erg
rekening mee te houden door mij nadrukkelijk te richten tot die organisaties,
maar ook tot de ouders. Dat mag natuurlijk altijd; dat zal de heer Dibi ook
niet ontkennen. Ik hoop dat hij dan een bepaalde gevoeligheid kan loslaten
om op inhoudelijk niveau eens een keer goed streng te worden. Dat is namelijk
wat wij vragen. En ik hoop dat ik dan het soort brieven van organisaties gewoon
aan de kant mag laten liggen waarin ze melden: natuurlijk willen wij helpen,
maar geef ons eerst de faciliteiten en dan bedenken wij hoe wij je kunnen
helpen.De heer Dibi zit helemaal verkeerd wat betreft het onderzoek naar Marokko.nl.
In mijn allereerste debat als minister wees de heer Fritsma mij erop dat op
die site rechtstreeks strafbare feiten worden gepleegd door het bezigen van
antisemitisme en het discrimineren van vrouwen en homoseksuelen. De credits
daarvoor geef ik aan de PVV en de heer Fritsma. Het maakt mij dus geen fluit
uit wie dat aan de orde stelt. Dat gebeurt daar met – dat was het springende
punt – subsidiegeld, waar wij toevallig iets over hebben te zeggen.
Binnenkort komen wij met gegevens over die sites. Wij willen voorkomen dat
er belastinggeld wordt besteed, ook van joden, vrouwen en homoseksuelen, zonder
dat de overheid controle en invloed kan uitoefenen om dit soort praktijken
te voorkomen. Als hij meent dat wij daarmee iets verkeerd doen, dan zal ik
het daar van mijn hele leven niet met hem over eens worden. Als hij andere
sites kent die subsidie krijgen die ik ook moet aanpakken, dan verzoek ik
hem om mij vandaag daarover een brief te schrijven en dan gaan wij daar meteen
achteraan.De heer Dibi (GroenLinks): Ik wil ook niet
dat mijn belastinggeld wordt uitgegeven aan dat soort rare fratsen. Het gaat
mij erom dat er weer met dubbele maten wordt gemeten als je alleen maar die
sites onderzoekt. Ik weet niet of u wel eens op het internet komt, maar die
uitspraken, die strafbare feiten, zie ik overal, ook op andere door de overheid
gesubsidieerde sites.De voorzitter: De uitnodiging van de minister
is: geef aan welke sites het zijn, dan pakt hij ze ook aan. Ik vraag de minister
om nu verder te gaan met zijn betoog.De heer Dibi (GroenLinks): De minister weet
wel waarom de PVV speciaal dit aankaart.Minister Van der Laan: Ik ga niet in op de
motieven van de PVV. Als de PVV inhoudelijk iets zegt waar ik het mee eens
ben, ga ik daar serieus op in. Daarnaast was het terecht wat de voorzitter
zei. Een minuut geleden zei ik: kom maar met de voorbeelden, dan gaan wij
er ook achteraan. Dan zorg ik voor «gelijke monniken, gelijke kappen».Voorzitter. De heer De Krom ziet een bepaalde urgentie. Ik hoop dat ik
in mijn antwoorden heb laten merken dat ik namens het kabinet die gedachte
volledig met hem deel. Als de overheid de dijken niet goed bewaakt, dan kan
zij kwekken wat zij wil, maar dan verliest zij het fundamentele
vertrouwen van de burgers. Als wij dit probleem niet dichter bij een oplossing
brengen, weliswaar in balans en met de nuance dat het niet van vandaag op
morgen zal zijn, dan gebeurt hetzelfde. Die zorg deel ik met hem. Ik hoop
door het woord «dijkbewaking» de ernst van deze kwestie aan te
geven.Gelet op de ministers die hierbij zijn betrokken, zei mevrouw Karabulut
dat je één aanspreekpunt nodig hebt. De vorige keer heb ik misschien
te veel het accent gelegd op «integraliteit» en collegialiteit,
omdat ik beide ontzettend belangrijk vind. Laat er echter geen misverstand
over bestaan: laten wij afspreken dat ik de pineut hoor te zijn als wij dit
niet halen. Daarmee doe ik niets af aan de «integraliteit» en
aan de door mij hogelijk gewaardeerde collegialiteit. Het discussieert echter
wat gemakkelijker voor een controle-instantie als duidelijk is dat een zekere
persoon weer een ander beroep moet gaan uitoefenen als het ergens misgaat.Ik hoop dat ik daarmee ook de meeste punten van de heer Dijsselbloem heb
behandeld. Ik zal zorgen voor de terugkoppeling door de minister van BZK over
de prioriteitstelling, specifiek in Gouda.De heer Dijsselbloem (PvdA): Het gaat niet
alleen om Gouda.Minister Van der Laan: Nee, het ging niet
alleen om Gouda, maar daarover is twijfel ontstaan.Dan kom ik op de kleurenblindheid van OCW. Hier betrek ik ook mevrouw
Karabulut bij. Wij krijgen de segregatiediscussie. Daarbij komt die kleurenblindheid
aan de orde. Sommige deskundigen beweren dat het allemaal niet uitmaakt of
het gaat om witte of zwarte scholen, want je zou alleen naar de resultaten
moeten kijken. Ik zeg: nee, de resultaten bij de Citotoets zijn het halve
verhaal. De andere helft van het verhaal is dat wij onze samenleving zo willen
organiseren dat mensen elkaar vanaf heel jonge leeftijd ontmoeten. Zij moeten
elkaar niet alleen ontmoeten in sportkantines of op de trap, maar ook op school.
Dat is een groot aandachtspunt bij witte en zwarte scholen. Het kabinet komt
met een reactie op het WRR-rapport. Ik kom persoonlijk, namens het kabinet,
met een reactie op de tien punten van mevrouw Karabulut. Wij zullen elkaar
hierover nog uitvoerig spreken.Ik neem de heer Van der Ham heel serieus. Daarom verzoek ik hem nog een
keer om niet te zeggen dat de nadruk alleen maar ligt op repressie. Dat klopt
gewoon niet. Hij kan het wel zeggen, maar hij kan het niet hard maken. Als
hij de brief zo interpreteert, dan kan ik hem daar niet van afbrengen. Ik
kan er echter wel tegenover stellen dat het niet zo is. Als wij dit met z’n
allen aanpakken om het vertrouwen van de samenleving te behouden op de manier
waarop wij aan dijkbewaking doen, laten wij dan ook allemaal de kwalificaties
zo zuiver mogelijk gebruiken. Als wij elkaar op de troon zetten in vertrouwen
en elkaar kritisch bejegenen, dan krijgen wij eerder het draagvlak dat nodig
is voor de aanpak.De heer Van der Ham gaf het voorbeeld van Amsterdam-Noord. Ik ken ook
dat soort voorbeelden en ben het op dat punt met hem eens. Die voorbeelden
inspireren veel meer, want dan ben je met iets positiefs bezig. Dat is precies
wat het kabinet ook wil bevorderen, bijvoorbeeld met de wijkenaanpak en duizend
andere dingen.Ik ben het niet eens met mevrouw Van Toorenburg als zij heeft begrepen
dat de minister voor Jeugd en Gezin heeft gezegd dat een en ander allemaal
al is geregeld of dat men er allemaal al mee bezig is. Hij heeft namelijk
exact hetzelfde gevoel van urgentie. Ik meen dat hij het volgende bedoelde.
Er zijn onlangs bepaalde besluiten genomen – andere staan op het punt
om genomen te worden, zoals in mei het voorstel over gedwongen opvoedingsondersteuning –
die als generiek beleid ontzettend goed uitkomen bij de aanpak van dit specifieke
probleem. Hij probeerde helemaal niet iemand met gemak gerust te stellen.
Wij hebben samen afgesproken om niet de fout te maken die wel eens wordt gemaakt, namelijk om, als wij constateren dat er een probleem is,
nieuwe ideeën bovenop het bestaande beleid te stapelen. Dat principe
is vorige keer ook door enkelen geprezen. Eerst moeten wij kijken naar het
bestaande beleid en de zaken waartoe al is besloten, maar die nog net niet
worden uitgevoerd. Dat moeten wij ontzettend goed doen, voordat wij weer nieuwe
dingen erbovenop stapelen. Ik denk dat de opmerking van minister Rouvoet alleen
voortkwam uit die gedachte. Die opmerking suggereert echter helemaal niet
dat hij een tekort heeft aan gevoel voor urgentie. Ik maak mij als aanspreekpunt
voor het totaal verantwoordelijk, zeker ook voor de minister voor Jeugd en
Gezin.Mevrouw Karabulut (SP): Wanneer kunnen wij
de concrete uitwerking met doelstellingen krijgen?Minister Van der Laan: Voor de zomer had ik
gezegd.Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie): Ik
wil weten wat het kabinet gaat doen aan de «inclusiviteit». Laten
wij onze ogen hier niet voor sluiten. Er zijn namelijk zo veel jongeren die
erbij willen horen, maar daartoe gewoon de kans niet krijgen door verkeerde
beeldvorming. Wat gaan wij daar samen aan doen?Ik had ook een vraag gesteld over de weerbaarheid van meisjes. Ik weet
dat er allerlei trainingen zijn, maar wij laten het nu te veel over aan de
partijen. Het moet gewoon onderdeel worden van het beleid.De heer Fritsma (PVV): Vindt de minister het
normaal dat er een taakstrafje kan worden gegeven als iemand een persoon mishandelt?De voorzitter: Ik verzoek de minister deze
vragen schriftelijk te beantwoorden, zodat wij de antwoorden rustig kunnen
lezen.Ik dank iedereen voor de belangstelling en sluit hiermee dit debat.De voorzitter van de algemene commissie voor Wonen, Wijken en Integratie,Van GentDe voorzitter van de algemene commissie voor Jeugd en Gezin,HeijnenDe voorzitter van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,LeerdamDe voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,De Pater-van der MeerDe griffier van de algemene commissie voor Wonen, Wijken en Integratie,Van der LeedenXNoot1Samenstelling:Leden: Van de Camp (CDA), Van Gent (GroenLinks), voorzitter, Van der Staaij
(SGP), Arib (PvdA), Poppe (SP), Weekers (VVD), ondervoorzitter, Dijsselbloem
(PvdA), Depla (PvdA), Van Bochove (CDA), Van der Ham (D66), Sterk (CDA), De
Krom (VVD), Verdonk (Verdonk), Jansen (SP), Ortega-Martijn (ChristenUnie),
Wolbert (PvdA), Van der Burg (VVD), Van Heugten (CDA), Bouchibti (PvdA), Jasper
van Dijk (SP), Thieme (PvdD), Fritsma (PVV) en Van Toorenburg (CDA).Plv. leden: Bilder (CDA), Dibi (GroenLinks), Timmer (PvdA), Kant (SP),
Blok (VVD), Bouwmeester (PvdA), Kraneveldt-van der Veen (PvdA), Haverkamp
(CDA), Pechtold (D66), Blanksma-van der Heuvel (CDA), Nicolaï (VVD),
Neppérus (VVD), De Wit (SP), Voordewind (ChristenUnie), Heijnen (PvdA),
Zijlstra (VVD), Vietsch (CDA), Leerdam (PvdA), Ulenbelt (SP), Madlener (PVV),
Willemse-van der Ploeg (CDA) en Karabulut (SP).XNoot2Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Dijsselbloem (PvdA), Çörüz
(CDA), Gerkens (SP), ondervoorzitter, Sterk (CDA), Van Miltenburg (VVD), Van
Dijken (PvdA), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), Aasted Madsen-van Stiphout
(CDA), Koşer Kaya (D66), Jonker (CDA), Teeven (VVD), Wolbert (PvdA),
Voordewind (ChristenUnie), Zijlstra (VVD), Bouchibti (PvdA), Langkamp (SP),
Ouwehand (PvdD), Agema (BVV), Leijten (SP), Dibi (GroenLinks), Heijnen (PvdA),
voorzitter, Van Toorenburg (CDA) en Uitslag (CDA).Plv. leden: Omtzigt (CDA), Kant (SP), Blanksma-van den Heuvel (CDA), Van
der Burg (VVD), Eijsink (PvdA), Nicolaï (VVD), Biskop (CDA), Van der
Ham (D66), De Pater-van der Meer (CDA), Verdonk (Verdonk), Bouwmeester (PvdA),
Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie), Schippers (VVD), Timmer (PvdA),
Gesthuizen (SP), Bosma (PVV), De Wit (SP), Arib (PvdA), Jan de Vries (CDA),
Jan Jacob van Dijk (CDA), Heerts (PvdA) en Karabulut (SP).XNoot3Samenstelling:Leden: Van Beek (VVD), Halsema (GroenLinks), Van der Staaij (SGP), De
Pater-van der Meer (CDA), Van Bochove (CDA), Gerkens (SP), Sterk (CDA), Leerdam
(PvdA), voorzitter, De Krom (VVD), ondervoorzitter, Griffith (VVD), Boelhouwer
(PvdA), Irrgang (SP), Kalma (PvdA), Schinkelshoek (CDA), Van der Burg (VVD),
Brinkman (PVV), Pechtold (D66), Van Raak (SP), Thieme (PvdD), Kuiken (PvdA),
Leijten (SP), Heijnen (PvdA), Bilder (CDA) en Anker (ChristenUnie).Plv. leden: Teeven (VVD), Heemelaar (GroenLinks), Van der Vlies (SGP),
Van de Camp (CDA), Smilde (CDA), Polderman (SP), Spies (CDA), Wolbert (PvdA),
Aptroot (VVD), Zijlstra (VVD), Vermeij (PvdA), Van Gerven (SP), Heerts (PvdA), Çörüz
(CDA), Remkes (VVD), De Roon (PVV), Van der Ham (D66), Van Bommel (SP), Ouwehand
(PvdD), Timmer (PvdA), De Wit (SP), Kraneveldt-van der Veen (PvdA), Van Haersma
Buma (CDA), Cramer (ChristenUnie) en Knops (CDA).XNoot4Samenstelling:Leden: Van de Camp (CDA), De Wit (SP), Van der Staaij (SGP), Arib (PvdA),
ondervoorzitter, De Pater-van der Meer (CDA), voorzitter, Çörüz
(CDA), Joldersma (CDA), Gerkens (SP), Van Velzen (SP), Van Vroonhoven-Kok
(CDA), De Krom (VVD), Timmer (PvdA), Griffith (VVD), Teeven (VVD), Verdonk
(Verdonk), De Roon (PVV), Pechtold (D66), Heerts (PvdA), Thieme (PvdD), Kuiken
(PvdA), Roemer (SP), Bouwmeester (PvdA), Van Toorenburg (CDA), Anker (ChristenUnie)
en Heemelaar (GroenLinks).Plv. leden: Sterk (CDA), Langkamp (SP), Van der Vlies (SGP), Smeets (PvdA),
Aasted Madsen-van Stiphout (CDA), Jager (CDA), Jonker (CDA), Roemer (SP),
Van Raak (SP), Jan de Vries (CDA), Weekers (VVD), Dijsselbloem (PvdA), Dezentjé
Hamming-Bluemink (VVD), Van Miltenburg (VVD), Zijlstra (VVD), Fritsma (PVV),
Koşer Kaya (D66), Gill’ard (PvdA), Ouwehand (PvdD), Spekman (PvdA),
Karabulut (SP), Bouchibti (PvdA), Van Haersma Buma (CDA), Slob (ChristenUnie)
en Halsema (GroenLinks). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31268-18.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl