Modernisering van het ondernemingsrecht; Brief van de Staatssecretaris van Justitie
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29752, nr. 8

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

09-03-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

29752 nr. 8

02-03-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29752Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 26 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 752Modernisering van het ondernemingsrechtnr. 8BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 2 maart 2009De modernisering van de materiële regels van het ondernemingsrecht
die in de afgelopen jaren is gerealiseerd en nog steeds voortgaat, kan geschillen
in de onderneming niet voorkomen. Een goede juridische infrastructuur moet
voorzien in een snelle en efficiënte toegang tot de rechter voor het
geval partijen een geschil niet in onderling overleg kunnen beslechten. In
de brief van 12 november 2007 (Kamerstukken II 2007–2008, 29 752,
nr. 5) heeft de minister van Justitie een herbezinning op de geschillenbeslechting
in de onderneming aangekondigd.Veel geschillen in ondernemingen zijn via het enquêterecht voorgelegd
aan de Ondernemingskamer van het Gerechtshof te Amsterdam. In een relatief
klein aantal gevallen is ook de Hoge Raad om een oordeel gevraagd. De enquêteprocedure
voorziet in een duidelijke behoefte. De Hoge Raad heeft in zijn uitspraak
van 10 januari 1990 inzake Ogem (NJ 1990, 466) opgemerkt dat de wetgever «als
doeleinden van een enquête niet slechts heeft beschouwd de sanering
van en het herstel van gezonde verhoudingen door maatregelen van reorganisatorische
aard binnen de onderneming van de betrokken rechtspersoon, maar tevens de
opening van zaken en de vaststelling bij wie de verantwoordelijkheid berust
voor mogelijk blijkend wanbeleid, terwijl bovendien van de mogelijkheid van
de instelling van een enquête een preventieve werking zou kunnen uitgaan.»Op basis van de enquêteprocedure kan de Ondernemingskamer ingrijpen
bij een rechtspersoon. Zij kan één of meer personen benoemen
tot het instellen van een onderzoek naar het beleid en de gang van zaken van
een rechtspersoon indien blijkt van gegronde redenen om aan een juist beleid
te twijfelen. De Ondernemingskamer oordeelt op basis van het onderzoek of
sprake is van wanbeleid en zij kan dan desgewenst voorzieningen treffen. Zo
kunnen besluiten van de aandeelhoudersvergadering, het bestuur en de raad
van commissarissen worden geschorst of vernietigd, kunnen bestuurders en commissarissen
worden geschorst of ontslagen en andere bestuurders of commissarissen tijdelijk
worden aangesteld en kan tijdelijk van statutaire bepalingen worden
afgeweken. In de praktijk is van groot belang gebleken dat de Ondernemingskamer
ook onmiddellijke voorzieningen kan treffen in elke stand van het geding indien
dat in verband met de toestand van de rechtspersoon of in het belang van het
onderzoek vereist is. In beginsel draagt de vennootschap de kosten van de
procedure.De omstandigheid dat met enige regelmaat beroep wordt gedaan op het enquêterecht
is een feit van algemene bekendheid. Empirisch onderzoek naar de ervaringen
met het recht van enquête ontbrak echter. In die gegevens wordt inmiddels
voorzien door het onderzoek «Het recht van enquête, Een empirisch
onderzoek» van februari 2009. Dit onderzoek is verricht onder verantwoordelijkheid
van het Instituut voor Ondernemingsrecht van de Rijksuniversiteit Groningen
en de Erasmus Universiteit Rotterdam en stond onder leiding van prof. dr.
K. Cools, mr. dr. P. G. F. A. Geerts, prof. mr. dr. M. J.
Kroeze en mr. drs. A. C. W. Pijls. Het rapport waarin de resultaten
van het onderzoek zijn neergelegd, bied ik u hierbij aan.1Empirisch onderzoek naar het recht van enquêteDe onderzoekers hebben 1734 uitspraken van de Ondernemingskamer en de
Hoge Raad in enquêteprocedures geanalyseerd. Onderzocht zijn de uitspraken
in de periode 1971 (het jaar dat de huidige enquêteprocedure is ingevoerd)
tot en met 2007.In het onderzoek zijn vele aspecten betrokken. Zo zijn de uitspraken onderzocht
op de vraag wat de duur is van enquêteprocedures en de onderzoeken die
in dat verband zijn verricht, hoeveel verzoeken om enquête per jaar
zijn ingediend en bij welke rechtspersonen, wie optraden als verzoeker, op
welke ontvankelijkheidseis (kapitaalbelang van 10% of vertegenwoordiging
van een nominaal bedrag van € 225 000) beroep is gedaan, welke
conflicten ten grondslag lagen aan een enquêteverzoek, hoe vaak een
minnelijke regeling tot stand is gekomen, hoe vaak is verzocht om vaststelling
van wanbeleid en dat ook is toegewezen, welke onmiddellijke en definitieve
voorzieningen zijn toegewezen, hoe vaak cassatie is ingesteld (en is gecasseerd)
tegen de toewijzing van een enquête, de vaststelling van wanbeleid en
het treffen van onmiddellijke en definitieve voorzieningen. Bij de verantwoording
van de resultaten is door de onderzoekers onderscheid gemaakt tussen beursvennootschappen
en niet-beursvennootschappen.In de periode 1971–2007 is 510 keer verzocht om het instellen van
een enquête. Daarbij ging het in 479 gevallen om niet-beursgenoteerde
rechtspersonen en in 31 gevallen om beursvennootschappen. De onderzoekers
hebben een sterke stijging in het aantal enquêteverzoeken geconstateerd
sinds de invoering van de mogelijkheid voor de Ondernemingskamer om onmiddellijke
voorzieningen te treffen in 1994. Naar de mening van de onderzoekers is de
invoering daarvan één van de meest in het oog springende ontwikkelingen
in het enquêterecht en is daarmee voorzien in een belangrijke maatschappelijke
behoefte.De onderzoekers menen dat de gemiddelde duur van enquêteprocedures
en de mediaan van de duur (dat wil zeggen de waarde waarboven en waaronder
50% van de waarnemingen ligt en waardoor aan extremen voorbij wordt
gegaan) in de periode 2000–2007 niet onredelijk lang is geweest. Bij
niet-beursvennootschappen is de gemiddelde duur in de periode 2000–2007
(berekend op basis van 300 zaken) 440 dagen. De mediaan komt lager uit, te
weten op 265 dagen. Bij beursvennootschappen is de gemiddelde termijn in dezelfde
periode (berekend op basis van 23 zaken) 564 dagen. De mediaan
is 447 dagen. De gemiddelde (totale) duur van enquêteprocedures is overigens
in de periode 2000–2007 aanzienlijk afgenomen ten opzichte van de periode
1994–1999. Dit laatste geldt voor enquêteprocedures bij beursvennootschappen
en niet-beursvennootschappen.In verband met het voorgaande is van belang dat in de duur van een enquêteprocedure
ook de duur van het onderzoek is begrepen. De gemiddelde duur van het onderzoek
bij niet-beursvennootschappen is in de periode 2000–2007 306 dagen (mediaan
244 dagen). Bij beursvennootschappen is de gemiddelde duur van het onderzoek
246 dagen (mediaan 205 dagen). De onderzoekers merken op dat de duur van het
onderzoek in de periode 2000–2007 aanmerkelijk korter is geworden ten
opzichte van de periode 1994–1999, overigens vooral bij beursvennootschappen.De onderzoekers hebben voorts de snelheid van de Ondernemingskamer gemeten
aan de hand van de termijn tussen de indiening van het eerste verzoekschrift
en de eerste inhoudelijke beschikking van de Ondernemingskamer. Zij concluderen
dat de Ondernemingskamer in staat is om snel te werken. Bij beursvennootschappen
is de gemiddelde periode tot een inhoudelijke beslissing in de periode 2000–2007
61 dagen, terwijl de mediaan uitkomt op slechts 15 dagen. De onderzoekers
verklaren de termijn van 15 dagen door de omstandigheid dat in een aanzienlijk
aantal zaken sprake was van een verzoek om onmiddellijke voorzieningen in
een spoedprocedure. Voor niet-beursvennootschappen was de termijn voor de
eerste inhoudelijke beslissing in de genoemde periode 88 dagen (mediaan 81
dagen).De onderzoekers stellen dat hun onderzoek lijkt te bevestigen dat het
aanzienlijk moeilijker is geworden om mensen bereid te vinden een onderzoek
te verrichten bij een beursvennootschap. Zij leiden dit af uit de omstandigheid
dat de benoeming van onderzoekers bij beursvennootschappen tegenwoordig vaak
niet meer geschiedt op de dag van toewijzing van de enquête. Voor de
benoeming is in de periode 2000–2007 een gemiddelde termijn van 43 dagen
(mediaan van 4 dagen) geconstateerd. De onderzoekers vinden aannemelijk dat
deze ontwikkeling onder meer verband houdt met het aansprakelijkheidsrisico
dat onderzoekers lopen bij het doen van een onderzoek bij een beursvennootschap.Bij niet-beursvennootschappen blijkt in een aanzienlijk aantal zaken waarin
om een enquête is verzocht, een minnelijke regeling te worden getroffen.
In de periode 2000–2007 is daarvan in 37% van de zaken sprake.
Veel van de schikkingen komen tot stand na de toewijzing van en tijdens het
onderzoek. Minnelijke regelingen komen bij beursvennootschappen slechts zelden
voor.Het verzoek om een enquête had in de periode 1971–2007 in
93% van de gevallen betrekking op besloten kapitaalvennootschappen
(niet-beursgenoteerde NV’s en BV’s). Daarnaast zijn enkele verzoeken
om enquête ingediend ten aanzien van stichtingen, verenigingen en coöperaties.
In 6% van de gevallen betrof de enquêteprocedure een beursvennootschap.In alle onderzochte periodes blijkt dat het enquêterecht vooral
door de kapitaalverschaffers is gebruikt (aandeelhouders en certificaathouders).
Bij niet-beursvennootschappen hebben zij daarbij in de regel beroep gedaan
op de ontvankelijkheideis dat ten minste 10% van het geplaatste kapitaal
wordt vertegenwoordigd. Dat ligt ook voor de hand omdat het aandelenbezit
bij niet-beursvennootschappen vaak geconcentreerd is. In de bedoelde gevallen
is derhalve niet primair beroep gedaan op de ontvankelijkheideis dat de verzoekende
kapitaalverschaffers rechthebbenden zijn op een bedrag van aandelen
of certificaten met een nominale waarde van ten minste € 225 000.
De kapitaalverschaffers van beursvennootschappen hebben in vrijwel alle gevallen
wel beroep gedaan op die ontvankelijkheideis. Dit resultaat hangt samen met
het gespreide aandelenbezit bij beursvennootschappen.Totdat de Hoge Raad oordeelde dat het huidige recht daartoe geen grondslag
inhoudt (Hoge Raad 1 februari 2002, NJ 2002, 225), trad de vennootschap
met enige regelmaat op als verzoeker van een enquête. In de periode
1994–1999 was dat in 9% van de enquêteprocedures het geval.
Ook in de periode tot 1 februari 2002 zijn nog verschillende verzoeken
ingediend door de vennootschap. De onderzoekers concluderen dat is gebleken
van een behoefte van de vennootschap om zelf een enquête te kunnen verzoeken.
Vakbonden hebben daarentegen slechts zelden om een enquête verzocht.
De advocaat-generaal heeft in 5 zaken een verzoek om enquête gedaan
om redenen van openbaar belang (periode 1971–2007). In de periode 1994–2007
is in 4 gevallen door de ondernemingsraad, individuele werknemers of een beschermingsstichting
een enquêteverzoek ingediend op basis van een daartoe toegekende bevoegdheid
via de statuten of een overeenkomst met de rechtspersoon (artikel 2:346 onder
c BW).Een impasse in de besluitvorming, belangenverstrengeling of een schending
van de wet en/of de statuten waren bij niet-beursvennootschappen de belangrijkste
aanleiding voor een enquêteverzoek in de periode 2000–2007. In
dezelfde periode gaven vooral conflicten tussen het bestuur en de aandeelhouders
aanleiding tot een beroep op de enquêteprocedure bij beursvennootschappen.
Veelal is het conflict dan veroorzaakt door verschil van inzicht ten aanzien
van het gevoerde beleid of het te voeren beleid van de vennootschap. In verhouding
tot de niet-beursvennootschappen is relatief vaak verzocht om een enquête
bij een failliete beursvennootschap. Ook is opgemerkt dat het enquêterecht
bij beursvennootschappen wordt aangewend door vijandige bieders in het kader
van een biedingstrijd.Het aantal verzoeken aan de Ondernemingskamer om wanbeleid vast te stellen
op basis van het onderzoek bij de rechtspersoon is relatief klein. Bij niet-beursvennootschappen
is in de periode 2000–2007 in 36 gevallen verzocht om de vaststelling
van wanbeleid. In 22 van die gevallen betrof het een verzoek van een aandeelhouder.
Bij beursvennootschappen is in dezelfde periode zeven maal verzocht om de
vaststelling van wanbeleid. In zes van die gevallen ging het verzoek uit van
een aandeelhouder.Wanneer de Ondernemingskamer wanbeleid heeft vastgesteld, is bij niet-beursvennootschappen
in de periode 2000–2007 vooral ingegrepen door zittende bestuurders
en commissarissen te schorsen of te ontslaan en anderen tijdelijk te benoemen.
In geval van wanbeleid bij beursvennootschappen heeft de Ondernemingskamer
in dezelfde periode het meest ingegrepen door besluiten te schorsen of te
vernietigen.Verzoeken om onmiddellijke voorzieningen zijn in alle onderzochte periodes
vooral gedaan door de kapitaalverschaffers (aandeelhouders en certificaathouders)
van niet-beursvennootschappen en beursvennootschappen. Slechts een enkele
keer is een onmiddellijke voorziening verzocht door een vakbond, de vennootschap
zelf of een verzoeker die op grond van de statuten of een overeenkomst met
de rechtspersoon een enquête kan entameren.In de periode 2000–2007 zijn ten aanzien van niet-beursvennootschappen
300 enquêteverzoeken gedaan. Daarbij is 234 keer verzocht om onmiddellijke voorzieningen, hetgeen in 109 gevallen ook tot een voorziening
heeft geleid. De meest voorkomende onmiddellijke voorziening die de Ondernemingkamer
bij niet-beursvennootschappen heeft getroffen is de benoeming van bestuurders
en commissarissen. In de periode 2000–2007 zijn ten aanzien van beursvennootschappen
23 enquêteverzoeken gedaan, met in 21 gevallen een verzoek om onmiddellijke
voorzieningen en 12 gevallen waarin een onmiddellijke voorziening ook daadwerkelijk
is getroffen. Daarbij is 6 keer een commissaris benoemd, in 3 gevallen is
een bestuurder benoemd en in 4 gevallen kreeg de aandeelhoudersvergadering
een verbod tot besluitvorming.Opmerking verdient nog dat de toewijzing van onmiddellijke voorzieningen
in een groot aantal gevallen niet wordt gevolgd door een onderzoek naar het
beleid en de gang van zaken van de rechtspersoon. In de periode 2000–2007
was dit het geval voor 23% van de zaken ten aanzien van niet-beursvennootschappen.
In dezelfde periode is bij beursvennootschappen in 42% van de gevallen
waarin een verzoek om onmiddellijke voorzieningen is toegewezen, geen onderzoek
gevolgd.De onderzoekers hebben vastgesteld dat het aantal verzoeken tot cassatie,
alsmede het aantal cassaties als percentage van het aantal beschikkingen,
voor beursvennootschappen aanzienlijk hoger ligt dan voor niet-beursvennootschappen.
Het onderhavige onderzoek heeft geen gegevens opgeleverd die dit verschil
in uitkomst kunnen verklaren. RondetafelgesprekkenZoals aangekondigd in de brief van de minister van Justitie van 12 november
2007 is over het functioneren van het enquêterecht in de praktijk een
aantal rondetafelgesprekken georganiseerd met vertegenwoordigers van het bedrijfsleven,
advocatuur, rechterlijke macht en wetenschap. De desbetreffende gesprekken
hebben plaatsgevonden in november en december 2007.Tijdens de gesprekken hebben de deelnemers hun persoonlijke ervaringen
toegelicht. Samengevat bleek dat de deelnemers veel waardering hebben voor
het instrument van het enquêterecht en de werkzaamheden van de Ondernemingskamer
in dat verband. Geprezen zijn de mogelijkheid om onmiddellijke voorzieningen
te treffen en de snelheid waarmee de Ondernemingskamer kan handelen wanneer
daartoe aanleiding bestaat. De meeste deelnemers gaven te kennen dat een ingrijpende
wijziging van het enquêterecht niet noodzakelijk is. Dat laat onverlet
dat verbetering van de procedure op onderdelen is bepleit. Zo is opgemerkt
dat de toegang tot de enquêteprocedure moet worden bezien, dat de onderzoeksfase
met meer waarborgen kan worden omkleed, dat een oplossing moet worden geboden
voor het aansprakelijkheidsrisico dat door de Ondernemingskamer benoemde personen
treft alsmede dat rekening moet worden gehouden met de omstandigheid dat de
enquêteprocedure vooral wordt gebruikt door niet-beursvennootschappen,
onder meer omdat die procedure de voorkeur krijgt ten opzichte van de bestaande
geschillenregeling.Hoe nu verder?Het enquêterecht is een belangrijk middel voor de beslechting van
geschillen. We zijn blij nu te beschikken over betrouwbare empirische gegevens
over de toepassing van het enquêterecht. Die gegevens kunnen behulpzaam
zijn bij de beslissingen die ten aanzien van het enquêterecht moeten
worden genomen. Zo moet worden beslist of de toegang tot de enquêteprocedure
wordt verruimd of juist niet, wanneer sprake is van wanbeleid (waaronder de
vraag of het vermengen van politieke en economische motieven door
aandeelhouders tot de conclusie van wanbeleid moet kunnen leiden (vgl. Kamerstukken
II 2008–2009, 31 350, nr. 7), of de voorzieningen die de rechter
kan treffen aanpassing behoeven en of het aansprakelijkheidsrisico van onderzoekers
en tijdelijke bestuurders en commissarissen aanleiding geeft voor wetgeving.Zowel het empirische onderzoek als de rondetafelgesprekken ondersteunen
het uitgangspunt dat de regeling op onderdelen nog kan worden verbeterd. Bij
de uitwerking zal ook rekening kunnen worden gehouden met de voorstellen van
de SER terzake het enquêterecht in zijn advies «Evenwichtig ondernemingsbestuur»
(08/01, vgl. voor de kabinetsreactie op dat advies Kamerstukken II 2007–2008,
31 083, nr. 22).De minister van Justitie streeft ernaar dat een voorontwerp van een wetsvoorstel
betreffende het enquêterecht in de tweede helft van dit jaar gereed
is. Vervolgens zal via het internet worden geconsulteerd over de voorstellen
tot aanpassing van het enquêterecht.De staatssecretaris van Justitie,N. AlbayrakXNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29752-8.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl