Voorstel van wet Dezentjé Hamming en Crone rechtsbescherming belastingplichtigen bij controlehandelingen van de fiscus; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30645, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

17-07-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30645 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI. ALGEMEEN1. Inleiding2. De huidige situatie3. Nadelen van de huidige situatie4. Praktische behoefte aan een effectieve rechtsgang5. Eerdere aanzetten tot wetswijziging6. Aanleiding tot het initiatiefwetsvoorstel7. Hoofdlijnen van de voorgestelde regeling8. Rechtsgang en beperkte schorsende werking9. Samenhang met geschillen over een aanslag10. Nakoming van het verzoek om informatie11. EG-aspecten12. Administratieve lasten en uitvoeringskostenII. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTINGArtikel IArtikel I, Onderdeel AArtikel I, Onderdeel BArtikel II
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30645Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 55 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 645Voorstel van wet van de leden Dezentjé Hamming-Bluemink en Crone
houdende wijziging van de Algemene wet inzake rijksbelastingen ten behoeve
van de rechtsbescherming van belastingplichtigen bij controlehandelingen van
de fiscusnr. 3MEMORIE VAN TOELICHTINGI. ALGEMEEN1. InleidingOm zijn taak behoorlijk te kunnen uitoefenen heeft de belastingdienst
informatie nodig. Zonder een juist en volledig beeld van de feiten is een
behoorlijke heffing van belastingen niet mogelijk. Een belangrijk deel van
zijn informatie krijgt de belastingdienst van de belastingplichtigen zelf
en van administratieplichtigen. Op grond van de fiscale wetgeving (de AWR)
zijn zij binnen bepaalde grenzen verplicht om aan de inspecteur op diens verzoek
informatie te verschaffen die fiscaal relevant kan zijn. De belastingdienst
heeft in dit opzicht vergaande bevoegdheden. De Hoge Raad heeft deze onderzoeksbevoegdheden
omschreven als «zeer ingrijpende dwangmiddelen» (HR 10 februari
1988, BNB 1988/160). Bij de uitoefening daarvan is de belastingdienst wel
gebonden aan verdragsrecht en aan beginselen van behoorlijk bestuur, zoals
het evenredigheidsbeginsel, het gelijkheidsbeginsel en het beginsel van fair
play. Over de vraag of de fiscus in een concreet geval bij het verzamelen
van informatie is gebleven binnen de grenzen van zijn wettelijke bevoegdheden,
en of hij daarbij heeft gehandeld in overeenstemming met verdragen en met
beginselen van behoorlijk bestuur, kan discussie ontstaan. Hetzelfde geldt
voor de omvang van iemands administratie- en bewaarplicht, aangezien de AWR
deze verplichtingen in art. 52 slechts globaal omschrijft. Voor de betrokken
belastingplichtige of administratieplichtige kunnen dergelijke discussies
van groot praktisch belang zijn, omdat het verstrekken van de informatie waar
de fiscus om vraagt en het voeren en bewaren van een uitgebreide administratie
veel tijd, moeite en geld kunnen kosten. Er kan sprake zijn van zeer aanzienlijke
administratieve lasten. Een probleem is dat er naar huidig recht geen effectieve
rechtsbescherming bestaat voor degene die met een verzoek om informatie door
de Belastingdienst wordt geconfronteerd, en van oordeel is dat dit verzoek
niet terecht is. Evenmin is er een effectieve rechtsbescherming tegen standpunten
van de inspecteur over de omvang van iemands administratie- en bewaarplicht
volgens de fiscale wetgeving. In feite is het laatste woord in discussies
daardoor vaak aan de inspecteur, die zelf partij is in de discussie. Het is
de bedoeling van het onderhavige wetsvoorstel om dit tekort in de rechtsbescherming
van de belastingplichtigen op te heffen. Daartoe wordt de mogelijkheid
van bezwaar en beroep geboden tegen een belangrijk deel van de verzoeken om
informatie van de belastingdienst. Hetzelfde geldt voor standpunten van de
fiscus over toepassing of ontheffing van de fiscale administratie- en bewaarplicht
in een concrete situatie. Ook die beslissingen zullen volgens dit wetsvoorstel
voor bezwaar en beroep vatbaar worden.2. De huidige situatieNaar huidig recht kan de belastingplichtige of administratieplichtige
die van oordeel is dat een verzoek om informatie van de belastingdienst te
ver gaat, een discussie daarover aangaan met de betrokken ambtenaar. Als zij
het onderling niet eens worden, kan een klacht bij de superieuren van die
ambtenaar worden ingediend. Als er voor beide standpunten wat te zeggen valt,
zal zo’n klacht echter meestal niet worden gehonoreerd, zeker niet als
het gaat om een principieel verschil van inzicht over de wettelijke onderzoeksbevoegdheden
van de fiscus of om de reikwijdte van algemene beginselen van behoorlijk bestuur.Als hij met de fiscus van mening blijft verschillen, zou de betrokkene
kunnen besluiten het erop aan te laten komen en weigeren de gevraagde medewerking
te verlenen. Hij loopt dan echter een risico van strafvervolging. Daar wordt
door de fiscus in de praktijk ook mee gedreigd.Als het gaat om een verzoek om informatie aan de belastingplichtige zelf,
zal de weigering ertoe leiden dat de inspecteur een aanslag oplegt die bij
gebreke van de gevraagde informatie veelal op een schatting berust. Als de
informatie ten onrechte is geweigerd, zal de belastingplichtige vervolgens
overtuigend moeten aantonen dat die aanslag onjuist is (art. 25, zesde lid
en art. 27e van de AWR, de zgn. omkering van de bewijslast). Datzelfde geldt
wanneer een aanslag is opgelegd aan een administratieplichtige die niet heeft
voldaan aan zijn administratie- en bewaarplicht op grond van art. 52 AWR.
De vraag of omkering van de bewijslast optreedt kan achteraf aan de belastingrechter
worden voorgelegd, in het kader van de procedure over een (geschatte) aanslag
die op het controle-onderzoek volgt.In theorie zou de belastingplichtige of administratieplichtige die een
verzoek om informatie direct wil bestrijden zich daartoe in kort geding tot
de civiele rechter kunnen wenden, maar dat is kostbaar. Bovendien is de civiele
rechter niet fiscaal deskundig, en openbaarheid van de procedure is vaak een
belemmering voor belastingplichtigen om een civiele procedure aanhangig te
maken.Ook zou de betrokkene een klacht kunnen indienen bij de Nationale Ombudsman
of een verzoek richten tot de Commissie voor de Verzoekschriften van de Eerste
of Tweede Kamer. De verplichting tot het verstrekken van gevraagde informatie
wordt daardoor echter niet opgeschort. De betrokkene loopt dus toch het risico
van strafvervolging en/of omkering van de bewijslast als hij deze informatie
niet aan de fiscus verstrekt. Dat is vermoedelijk ook de reden dat er betrekkelijk
weinig klachten op dit gebied worden ingediend bij de Nationale Ombudsman
en de Commissies voor de Verzoekschriften.3. Nadelen van de huidige situatieZoals hiervoor in onderdeel 2 bleek, kan de betrokkene onder de huidige
wettelijke regeling alleen achteraf een rechtsingang bij de ter zake kundige
belastingrechter krijgen, namelijk door de gevraagde informatie te weigeren
en vervolgens te procederen over een daarop volgende (geschatte) aanslag.
Daarbij loopt hij echter het risico van omkering van de bewijslast,
hetgeen betekent dat hij voor de rechter overtuigend moet aantonen dat de
geschatte aanslag onjuist is. Hetzelfde geldt voor de administratieplichtige
die het niet eens is met het standpunt van de inspecteur over de omvang van
zijn administratie- en bewaarplicht. Meestal blijkt het leveren van overtuigend
tegenbewijs in de praktijk een ondoenlijke opgave, en volgt de rechter daardoor
de – veelal hoge– schatting van de inspecteur. Nu een andere effectieve
rechtsgang ontbreekt, is het weigeren van de informatie onder de huidige wetgeving
als het ware spelen met vuur. Een goed ingelichte belastingplichtige zal het
risico van omkering van de bewijslast niet willen nemen, ook al is zijn standpunt
dat hij de informatie niet hoeft te verschaffen goed verdedigbaar.Als het verzoek om informatie van de inspecteur geen betrekking heeft
op de eigen belastingplicht van de betrokkene, en er dus sprake is van een
derdenonderzoek, kan de zaak niet eens via een geschil over een aanslag aan
de belastingrechter worden voorgelegd. Degene van wie de informatie gevraagd
wordt, riskeert dan wel strafvervolging als hij weigert om de informatie te
verstrekken.Het praktische gevolg is dat betrokkenen zich meestal (morrend) schikken
in een informatieverzoek van de fiscus, zelfs wanneer dat vermoedelijk in
strijd is met een verdrag, de wet of met algemene beginselen, bijvoorbeeld
omdat het verzoek onredelijk bezwarend is. Zo’n ongecontroleerde feitelijke
machtspositie van de inspecteur komt de houding van burgers tegenover de overheid
niet ten goede. Zij kan bij de fiscus bovendien leiden tot een houding waarbij
de eigen onderzoeksbevoegdheden zo ruim mogelijk worden opgevat en de grenzen
daarvan worden opgezocht.4. Praktische behoefte aan een effectieve rechtsgangIn verreweg de meeste gevallen zal de belastingdienst de grenzen in acht
nemen die door verdragen, wetgeving en algemene beginselen van behoorlijk
bestuur worden gesteld aan zijn onderzoeksbevoegdheden. Maar de mogelijkheid
bestaat toch dat een ambtenaar zijn bevoegdheden te buiten gaat in een op
zichzelf begrijpelijk streven om zoveel mogelijk fiscaal relevante informatie
te verzamelen. Er bestaan bovendien schemergebieden waar het niet altijd duidelijk
zal zijn hoe ver de onderzoekbevoegdheden van de fiscus precies gaan. In een
rechtsstaat behoort de onafhankelijke rechter dan op een effectieve manier
te kunnen bepalen of de fiscus bij een onderzoek rechtmatig te werk gaat.Dat kan het beste gebeuren door middel van een mogelijkheid om meteen
bezwaar en beroep in te stellen tegen controlehandelingen van de fiscus. Dat
verdient de voorkeur boven een regeling die slechts recht geeft op schadevergoeding
achteraf, indien een controlehandeling onrechtmatig was. Voorkomen is beter
dan genezen. Of, zoals de redactionele aantekening in Vakstudie-Nieuws 2006/26.2
het formuleert: toetsing achteraf is niet meer dan het spreekwoordelijke dempen
van de put nadat het kalf verdronken is. Een mogelijkheid om ontoelaatbare
verzoeken om informatie tegen te houden is verre te prefereren boven een stelsel
dat de belastingplichtige er in feite toe dwingt om medewerking te verlenen,
ook als het verzoek niet toelaatbaar is, en hij vervolgens achteraf moet discussiëren
en procederen over zijn recht op een schadevergoeding en de omvang daarvan.
De kosten van de medewerking moet hij dan wel voorfinancieren, en het tijdsbeslag
van de medewerking valt achteraf niet terug te draaien. Bovendien ligt de
informatie dan wel, misschien ten onrechte, bij de fiscus, die er mogelijkerwijs
ook al een verder onderzoek op heeft gebaseerd.De behoefte aan een effectieve en directe rechtsingang tegen controlehandelingen
van de fiscus blijkt ook in de praktijk gevoeld te worden.Zo heeft de belastingrechter geoordeeld dat onder de huidige wettelijke
regeling sprake is van een tekort in de rechtsbescherming van de belastingplichtigen,
en dat het aan de wetgever is dit op te heffen (Voorzieningenrechter Hof ’s-Gravenhage,
24 september 2003, Vakstudie-Nieuws 2003/50.2).De behoefte aan een effectieve, aan de aanslagregeling voorafgaande rechtsbescherming
wordt ook breed gedragen in de fiscale literatuur. Daarbij valt onder meer
te wijzen op J. A. R. van Eijsden, Het schrikbewind van de EDP-auditor,
Weekblad Fiscaal Recht 2006/6663, blz. 313 e.v., Ch. P. A. Geppaart
en C. Flinterman, Aanbevelingen van de werkgroep voor aspecten van rechtsbescherming
in het belastingrecht, Vakstudie-Nieuws 1997, blz. 1715 e.v., M. W. C.
Feteris en R. N. J. Kamerling, Rechtsbescherming tijdens een belastingcontrole,
Weekblad Fiscaal Recht 1997/6254, blz. 1027 e.v., G. J. Van Leijenhorst,
Barbertje moet hangen, Weekblad Fiscaal Recht 2003/6539, blz. 1187 e.v., R. H.
Happé, De inzageverplichting ter discussie: een voorstel tot verbetering
van een gebrekkige rechtsgang, Weekblad Fiscaal Recht 2001/6428, blz. 429
e.v., en A. P. M. van Rijn, Procesrecht voor fiscale spoedgevallen,
Weekblad Fiscaal Recht 1997/6264, blz. 1466 e.v. Uit de recente evaluatie
van het fiscale procesrecht is naar voren gekomen dat veel geïnterviewde
rechters en belastingadviseurs van oordeel zijn dat er sprake is van een rechtstekort
in de controlesfeer, men zie E. B. Pechler en M. W. C. Feteris,
Evaluatie van het herziene fiscale procesrecht, WODC-onderzoek, blz. 95.Een sprekend voorbeeld is de discussie tussen veel ondernemingen en de
belastingdienst over de vraag of fiscale due diligencerapporten aan de inspecteur
ter inzage moeten worden gegeven. Deze vraag heeft betrokkenen jarenlang verdeeld
gehouden, zonder dat er een zaak aan de belastingrechter kon worden voorgelegd.
De belastingdienst heeft deze vraag in de Fortis-zaak voorgelegd aan de burgerlijke
rechter, maar die procedure is niet tot aan de Hoge Raad doorgezet (zie Pres.
Rb. Utrecht 7 september 1999, Fiscaal weekblad FED 1999/670). Uiteindelijk
heeft de belastingkamer van de Hoge Raad de knoop ruim 6 jaar later doorgehakt
in een overweging ten overvloede (HR 23 september 2005, BNB 2006/21).Ook buiten het fiscale recht wordt gepleit voor een rechtsgang tegen controlehandelingen
van bestuursorganen. Zo heeft de Raad van State geadviseerd om toezichthandelingen
op financieel gebied expliciet voor bezwaar en beroep vatbaar te maken, omdat
anders de belangen van de betrokken ondernemingen niet voldoende worden gewaarborgd
(Kamerstukken II, 2003/04, 29 708, nr. 4, blz. 18). In de literatuur
is dit ook in meer algemene zin, ten aanzien van handelingen van toezichthouders,
bepleit door L. F. M. Verhey en N. Verheij, De macht van de marktmeesters –
markttoezicht in constitutioneel perspectief, preadvies handelingen NJV 2005–1
blz. 303. Op de vraag of de wetgever dient te voorzien in bestuursrechtelijke
rechtsbescherming tegen handelingen van toezichthouders, antwoordde een meerderheid
van de jaarvergadering van de Nederlandse Juristenvereniging in 2005 bevestigend
(zie Nederlands Juristenblad 2005, blz. 1345). Daarbij moet overigens worden
aangetekend dat in het niet-fiscale bestuursrecht de behoefte aan een rechtsingang
minder groot is omdat degene die zijn medewerking weigert daar niet wordt
geconfronteerd met wettelijke omkering en verzwaring van de bewijslast.5. Eerdere aanzetten tot wetswijzigingNaar aanleiding van het advies van de werkgroep voor aspecten van rechtsbescherming
in het belastingrecht (bestaande uit de hoogleraren Geppaart en Flinterman)
heeft de regering al in 1997 laten weten een wettelijke regeling te willen
treffen waardoor besluiten betreffende de toepassing van de administratieplicht
en de plicht tot informatieverstrekking over derden voor bezwaar
vatbaar worden . Dit voornemen is nadien nog een aantal keren bevestigd.6. Aanleiding tot het initiatiefwetsvoorstelRuim 9 jaar na de aankondiging door de regering in 1997 is het nog steeds
niet tot een wetsvoorstel gekomen. Onlangs heeft de regering zelfs uitdrukkelijk
laten weten dat er van haar ook geen voorstellen op dit punt te verwachten
zijn (Kamerstukken II 2005/06, 30 322, nr. 7, blz. 15–16).Aangezien ondergetekenden het – gelet op het voorgaande –
zeer wenselijk vinden dat een dergelijke uitbreiding van de rechtsbescherming
er toch komt, hebben zij besloten hiertoe een initiatiefwetsvoorstel in te
dienen.7. Hoofdlijnen van de voorgestelde regelingDe voorgestelde regeling is in hoofdlijn ontleend aan de voorstellen van
M. W. C. Feteris en R. N. J. Kamerling in Weekblad Fiscaal
Recht 1997/6254, blz. 1027 e.v. De regeling komt erop neer dat er twee categorieën
beschikkingen van de inspecteur bijkomen waartegen bezwaar en vervolgens beroep
bij de belastingrechter openstaat, namelijk:a) Een groot aantal verzoeken om informatie, enb) beslissingen over de reikwijdte van de fiscale administratie- en bezwaarplicht
in een concreet geval, waaronder ook beslissingen over ontheffing van deze
verplichtingen.Een verzoek om informatie zal de vorm kunnen aannemen van een voor bezwaar
vatbare beschikking. Deze verzoeken hoeven dus niet meteen in voor bezwaar
vatbare vorm te worden gedaan. Een niet voor bezwaar vatbare brief of een
mondeling verzoek om informatie blijft dus mogelijk. Naar aanleiding van een
binnen 10 dagen ingediend schriftelijk verzoek van de betrokkene, zal de inspecteur
verplicht zijn om zo’n niet voor bezwaar vatbaar verzoek alsnog vast
te leggen in voor bezwaar vatbare vorm. De inspecteur is daarbij eveneens
gebonden aan een termijn van 10 dagen. Ter versnelling van de procedure kan
de inspecteur ook besluiten om een verzoek om informatie meteen in voor bezwaar
vatbare vorm te gieten, bijvoorbeeld als hij discussie daarover verwacht.Wanneer sprake is van een voor bezwaar vatbare beschikking, kan de betrokkene
direct na indiening van een bezwaarschrift een voorlopige voorziening aan
de – deskundige – belastingrechter vragen op grond van de artikelen
8:81 e.v. Awb.Het voorstel ziet alleen op beslissingen in het kader van de heffing,
afkomstig van de inspecteur. Beslissingen van de ontvanger in het kader van
de invordering van belastingen vallen er dus niet onder. Tegen het overgrote
deel van de besluiten van de ontvanger staat in het wettelijk stelsel namelijk
geen bezwaar en beroep open. Bovendien kent de Invorderingswet 1990 geen omkering
van de bewijslast.Het voorstel is evenmin van toepassing uitnodigingen tot het doen van
aangifte (aangiftebiljetten). Hoewel ook daarbij sprake is van een verzoek
om informatie, gaat het voorstel niet zover dat ook de uitreiking van een
aangiftebiljet voor bezwaar vatbaar wordt. Het massale aangifteproces wordt
dus niet beïnvloed door de voorgestelde regeling.Het voorstel ziet ook op verzoeken om informatie aan de belastingplichtige
zelf. In zoverre gaat het verder dan het advies van de werkgroep voor aspecten
van rechtsbescherming in het belastingrecht. Daarvoor is gekozen
omdat juist de belastingplichtige zelf behoefte heeft aan effectieve rechtsbescherming,
aangezien hij het risico loopt van omkering van de bewijslast als hij de gevraagde
informatie niet verschaft. Dat risico loopt een administratieplichtige bij
een derdenonderzoek niet.Het wetsvoorstel bevat zelf geen normen waaraan een onderzoek door de
fiscus behoort te voldoen. Het is dan ook niet de bedoeling om de onderzoeksbevoegdheden
van de belastingdienst te beperken. Het gaat er slechts om effectieve toegang
tot de rechter te bieden voor geschillen over de vraag of de inspecteur zich
heeft gehouden aan de bestaande rechtsregels (verdragen, wetgeving, en algemene
beginselen van behoorlijk bestuur).8. Rechtsgang en beperkte schorsende werkingHet uitgangspunt van de Awb is dat bezwaar en beroep tegen een beschikking,
en dus ook tegen een controlehandeling, de werking ervan niet opschorten (art.
6:16 Awb).Zonder nadere voorziening zou dit tot gevolg hebben dat met het openstellen
van bezwaar en beroep tegen controlehandelingen nog steeds geen effectieve
rechtsgang wordt geboden. De beslissing van de rechter volgt op zijn vroegst
na enkele maanden. Op dat moment zal de termijn die de fiscus voor het verstrekken
van informatie heeft gesteld meestal reeds verstreken zijn. Als een belastingplichtige
of administratieplichtige die de gevraagde informatie op dat moment nog niet
verstrekt heeft, toch nog wordt bedreigd wordt met omkering van de bewijslast
of strafvervolging, ook wanneer zijn standpunt pleitbaar is, zou de mogelijkheid
van bezwaar en beroep het grootste nadeel van de huidige situatie niet wegnemen.
Dat zou ervoor pleiten om aan het bezwaar en beroep tegen een controlehandeling
van de fiscus schorsende werking toe te kennen.Aan de andere kant zou het niet wenselijk zijn dat de betrokkene een controle-onderzoek
van de fiscus langdurig zou kunnen stilleggen door tot in hoogste instantie
over een of meer controlehandelingen te procederen. Dat zou jaren kunnen duren.
Ook zou het niet wenselijk zijn als de betrokkene een belastingcontrole voor
kortere of langere tijd zou kunnen traineren met evident kansloze bezwaren
en beroepen.De voorgestelde wettelijke regeling biedt de ruimte om in dit spanningsveld
tot een evenwichtige oplossing te komen. Zij is gebaseerd op het uitgangspunt
dat de werking van een controlehandeling van de fiscus niet automatisch wordt
opgeschort door een daartegen gericht bezwaar of beroep. Voor schorsende werking
zal de betrokkene in actie moeten komen door een verzoek om een voorlopige
voorziening in te dienen bij de voorzieningenrechter van de rechtbank (artikel
8:81 Awb). Die mogelijkheid heeft hij zodra hij een bezwaarschrift tegen de
beschikking van de inspecteur heeft ingediend. De voorzieningenrechter beslist
op korte termijn, meestal binnen enkele maanden. Als het verzoek kennelijk
ongegrond is kan hij de zaak zelfs nog sneller, zonder zitting, afdoen (art.
8:83, lid 3 Awb). De toets van de voorzieningenrechter zal marginaal zijn:
hij onderzoekt of de inspecteur in redelijkheid tot zijn verzoek om informatie
kon komen. Tegen de beslissing van deze rechter staat geen hoger beroep of
beroep in cassatie open.Als de voorzieningenrechter het verzoek toewijst, zal hij de verplichting
om informatie te verstrekken opschorten. De betrokkene wordt dan niet geconfronteerd
met omkering van de bewijslast of strafvervolging als hij de informatie niet
heeft verstrekt.De mogelijkheid bestaat ook dat de voorzieningenrechter het verzoek afwijst.
Als het verzoek op korte termijn is ingediend, en niet bij voorbaat kansloos
was, zou het niet redelijk zijn om de betrokkene die in afwachting van de
uitkomst van de procedure de gevraagde informatie nog niet heeft verstrekt,
te confronteren met sancties als omkering van de bewijslast of strafvervolging.
Dat kan worden voorkomen doordat de inspecteur in deze gevallen na de afwijzing
van het verzoek om een voorlopige voorziening alsnog een redelijke termijn
aan de betrokkene stelt, waarbinnen hij de gevraagde medewerking alsnog dient
te verlenen. De oorspronkelijk gestelde termijn wordt hiermee verlengd; als
de betrokkene binnen de nieuwe termijn alsnog de gevraagde medewerking verleent,
kan dus niet worden gesteld dat hij in verzuim was. Daarvoor kunnen dan ook
geen sancties worden toegepast. Dit behoort alleen te gelden voor zover het
verzoek om informatie door middel van een bezwaarschrift en een verzoek om
een voorlopige voorziening bestreden wordt. Wanneer de inspecteur een reeks
vragen stelt, en de belastingplichtige of administratieplichtige slechts een
deel daarvan bij de voorzieningenrechter bestrijdt, zal hij voor de overige
vragen geen nadere termijn krijgen. Die vragen moeten dus tijdig worden beantwoord.De hier beschreven oplossing, waarin na afloop van de discussie een nadere
termijn wordt gesteld, vertoont analogie met de huidige praktijk in gevallen
waarin de belastingplichtige naar aanleiding van een verzoek om inlichtingen
van de inspecteur een motivering daarvan vraagt, en een discussie met de inspecteur
aangaat over de aanvaardbaarheid van dat verzoek. Wanneer het standpunt van
de belastingplichtige op pleitbare gronden berust, is de inspecteur veelal
bereid om zijn verzoek nog niet door te zetten zolang hij daarover in discussie
is met de belastingplichtige, en hem een nadere termijn te stellen wanneer
de discussie is afgerond en de inspecteur het verzoek wil handhaven. Een praktisch
verschil is wel dat onder de huidige wetgeving de inspecteur in feite het
laatste woord heeft, doordat in het stadium van het onderzoek geen oordeel
kan worden ingeroepen van de belastingrechter.Ook vertoont de voorgestelde oplossing een zekere analogie met de situatie
waarin iemand door de inspecteur is uitgenodigd tot het doen van aangifte,
maar van oordeel is dat hij niet belastingplichtig is. Volgens de Hoge Raad
kan hij dan vooralsnog volstaan met het retourneren van een oningevuld aangiftebiljet,
en daarbij vermelden waarom hij van oordeel is dat hij niet belastingplichtig
is (HR 27 maart 1996, BNB 1996/273). Door het aanzwengelen van een discussie
over de belastingplicht, en daarmee over de redelijkheid van de uitnodiging
tot het doen van aangifte, kan de belastingplichtige zijn verplichting tot
het doen van aangifte dus opschorten. Algemeen wordt aangenomen dat dit alleen
geldt wanneer hij zich op redelijkerwijs te verdedigen argumenten beroept.Dat de inspecteur een nadere termijn moet stellen na afwijzing van een
verzoek om een voorlopige voorziening zou in de wet geregeld kunnen worden.
Het heeft echter onze voorkeur om geen gedetailleerde regeling hierover in
de wet op te nemen, maar de belastingdienst de ruimte te bieden om hier op
basis van beleidsregels maatwerk te leveren. Uiteraard is het voor de effectiviteit
van de voorgestelde regeling essentieel dat dergelijke beleidsregels er ook
komen.Onze gedachten gaan uit naar een gedragslijn waarbij alleen een nadere
termijn wordt gesteld als de betrokkene op korte termijn een verzoek om een
voorlopige voorziening heeft ingediend, en in die procedure geen nodeloze
vertraging veroorzaakt. Hiervoor kan aansluiting worden gezocht bij de termijn
van 10 dagen die beleidsmatig wordt gehanteerd bij de rechtsbescherming op
grond van de WIB. Onder bijzondere omstandigheden zou, naar analogie
met art. 6:11 Awb, een langere termijn gehanteerd kunnen worden.Het tijdpad van de procedure is als volgt in kaart te brengen:1) verzoek om informatie van de inspecteur2) verzoek om een beschikking maximaal 10 dagen daarna3) afgifte van de beschikking door de inspecteur maximaal 10 dagen daarna4) bezwaarschrift en verzoek om een voorlopige voorziening maximaal 10
dagen daarna5) beslissing van de voorzieningenrechter ongeveer 2 maanden daarna.In totaal komt men daarmee op een tijdverloop van ca. 3 maanden. Wanneer
de inspecteur de informatie meteen via een voor bezwaar vatbare beschikking
vraagt, vallen de fasen 2 en 3 af, en komt men op een tijdverloop van ruim
2 maanden.Het uitstel dat het onderzoek van de fiscus ondergaat is hiermee zoveel
mogelijk beperkt. Niettemin zal het onderzoek van de belastingdienst door
de procedure over een voorlopige voorziening enige vertraging kunnen oplopen.
Dat is echter inherent aan de keuze voor een effectieve rechtsbescherming
van belastingplichtigen en administratieplichtigen die op verdedigbare gronden
van oordeel zijn dat de inspecteur zijn bevoegdheden overschrijdt.Voor het stellen van een nadere termijn zal echter geen aanleiding bestaan
wanneer het indienen van een verzoek om een voorlopige voorziening is aan
te merken als misbruik van recht. Daarvan is met name sprake wanneer het verzoek
gebaseerd is op zodanige gronden, dat het bij voorbaat als kansloos moet worden
aangemerkt, zodat het belang van de betrokkene bij feitelijke schorsing van
de verplichting tot medewerking niet opweegt tegen het belang van de inspecteur
bij voortzetting van het onderzoek (vgl. HR 7 oktober 1994, NJ 1995,
411).Als de inspecteur vindt dat het verzoek om een voorlopige voorziening
misbruik van recht vormt, kan hij de voorzieningenrechter overigens vragen
om de indiener op die grond te veroordelen in de proceskosten van de fiscus.
Daarmee komt er dan meteen een rechterlijk oordeel over de vraag of sprake
is van misbruik van recht, zodat daarover in een later stadium geen discussie
meer hoeft te worden gevoerd.De regeling over het stellen van een nadere termijn, na afloop van de
voorlopige voorzieningenprocedure, brengt mee dat de inspecteur zijn onderzoek
in een aantal gevallen niet kan voortzetten zolang die procedure bij de voorzieningenrechter
aanhangig is. De inspecteur zou daardoor in sommige gevallen in de knel kunnen
komen met de wettelijke termijn voor het opleggen van aanslagen of bestuurlijke
boetes, dan wel voor het beslissen op een bezwaarschrift of een aanvraag,
als hij met het oog op die beslissing informatie heeft opgevraagd. Daarom
voorziet het wetsvoorstel in een verlenging van die termijnen, indien ze reeds
zijn ingegaan op het moment waarop de voor bezwaar vatbare beschikking over
de informatieverplichtingen bekend wordt gemaakt.Als het verzoek om een voorlopige voorziening is afgewezen, zou de betrokkene
de discussie nog kunnen voortzetten in een bodemprocedure. Dan is er ons inziens
echter geen reden meer om de verplichting tot medewerking verder op te schorten.
Het belang van de fiscus bij voortgang van het controle-onderzoek weegt dan
sterker dan het belang van de betrokkene, die door de voorzieningenrechter
in het ongelijk is gesteld.Naar ons oordeel bevat de voorgestelde regeling hiermee voldoende waarborgen
tegen misbruik door belastingplichtigen die het onderzoek zouden
willen traineren of tegenwerken. De mogelijkheid dat daarvan in een aantal
gevallen sprake zal zijn, mag geen reden te zijn om dan maar geen effectieve
rechtsgang open te stellen. Wetgeving behoort niet gebaseerd te zijn op een
algemeen beeld van de burger als iemand die het behoorlijk functioneren van
de overheid tracht te frustreren. Als regel mag er toch van worden uitgegaan
dat de burger een procedure tegen de overheid, met daaraan verbonden tijd
en kosten, alleen zal instellen wanneer hij een reële mogelijkheid ziet
om daarin geheel of gedeeltelijk gelijk te krijgen. Bovendien is het de vraag
wat een belasting- of administratieplichtige ermee opschiet wanneer hij met
een procedure tegen de fiscus alleen uitstel van zijn informatieverplichtingen
weet te bereiken. Over het algemeen zal een burger en zeker ook een ondernemer
ernaar streven dat onderzoeken die de belastingdienst bij hem uitvoert, zo
spoedig mogelijk kunnen worden afgerond.Een langduriger vertraging zou in theorie kunnen ontstaan waaneer de belastingplichtige
in diverse fasen van een onderzoek van de fiscus telkens bezwaar maakt tegen
controlehandelingen. Ondergetekenden verwachten echter dat dit een uitzonderlijke
situatie zal zijn. De belastingrechter heeft ook de mogelijkheid om samenhangende
procedures gelijktijdig te behandelen. Bovendien is een efficiënte controle
erbij gebaat dat de fiscus de vragen die bij hem leven voor zover mogelijk
tegelijk stelt. Wanneer het herhaaldelijk aanwenden van rechtsmiddelen moet
worden opgevat als misbruik van recht, zal er onder de voorgestelde regeling
bovendien geen schorsende werking aan verbonden zijn.In dit verband merken ondergetekenden nog op dat de AWR (art. 30a) in
het douanerecht al een zgn. open stelsel van rechtsbescherming kent, waardoor
ook controlehandelingen van de fiscus kunnen leiden tot een procedure in bezwaar
en beroep. Voor zover bekend heeft dit in de praktijk niet geleid tot misbruik
of andere problemen op douanegebied.Ook valt te wijzen op de ervaringen op het gebied van de invordering van
belastingen. In de Invorderingswet 1990 (art. 17, lid 2) is op aandringen
van de Tweede Kamer neergelegd dat het verzet tegen de tenuitvoerlegging van
een dwangbevel schorsende werking heeft. De regering was aanvankelijk bevreesd
dat belastingschuldigen dan zonder goede gronden gebruik zouden maken van
de verzetsregeling, louter om de tenuitvoerlegging van het dwangbevel te verijdelen
(Kamerstukken II 1987/88, 20 588, nr. 3, blz. 52.). Uit de evaluatie
van de Invorderingswet die na een aantal jaren heeft plaatsgevonden, is echter
gebleken dat de regeling over schorsende werking slechts in enkele gevallen
als te knellend werd ervaren, en dat niet is gebleken van massaal misbruik
of oneigenlijk gebruik daarvan (zie de brief van de staatssecretaris van Financiën
van 13 januari 1998, nr. AFZ97/3935, Vakstudie-Nieuws 1998/7.20).9. Samenhang met geschillen over een aanslagAls de inspecteur informatie bij beschikking heeft gevorderd, staat meestal
binnen een overzienbare tijd vast of die vordering terecht was. Dat kan zijn
doordat de bezwaartermijn na zes weken ongebruikt verloopt, of doordat afwijzend
op het bezwaar en beroep daartegen wordt beslist. De beschikking komt daarmee
onherroepelijk vast te staan. Zij zal dan gerespecteerd moeten worden in een
procedure voor de belastingrechter over de aanslag die uit het onderzoek voortvloeit.
Wanneer in die procedure de vraag rijst of omkering van de bewijslast optreedt
omdat de gevraagde informatie niet verstrekt is, kan de rechtmatigheid van
het verzoek om informatie niet nogmaals ter discussie worden gesteld. Aldus
bezien zal de voorgestelde regeling in een deel van de gevallen geen extra
geschillen tot gevolg hebben, maar slechts een vervroeging van het stadium
waarin ze voor de rechter gevoerd worden.In die gevallen waarin een voorlopige voorziening tegen het verzoek om
informatie wordt gevraagd, zou er een samenloop kunnen ontstaan met geschillen
over de aanslag.In de eerste plaats zijn er de gevallen waarin het verzoek om een voorlopige
voorziening wordt toegewezen. In die toewijzing zou de inspecteur aanleiding
kunnen zien om zijn verzoek om informatie in zoverre in te trekken. Een langdurige
bodemprocedure over de rechtmatigheid van dat verzoek is dan niet meer nodig,
en de aanslagregeling kan dan worden voortgezet. Evenzo wordt in civielrechtelijke
discussies door partijen meestal gehandeld overeenkomstig de beslissing van
de voorzieningenrechter in een kort geding, en volgt er geen bodemprocedure.
Volgt er niettemin een bodemprocedure over het verzoek om informatie van de
inspecteur, dan bestaat de mogelijkheid dat de rechter die procedure voegt
met een procedure over de aanslag, als die inmiddels ook aanhangig is. Dat
ligt echter niet direct voor de hand. Wanneer het verzoek om een voorlopige
voorziening is toegewezen, en de inspecteur zijn verzoek om informatie toch
wenst te handhaven, lig het meer voor de hand dat hij met het opleggen van
de aanslag wacht tot de bodemprocedure over de informatieverplichtingen is
afgerond, en daarmee is vastgesteld over welke informatie hij ten behoeve
van de aanslagregeling zal kunnen beschikken. Voeging van beide procedures
ligt eerder voor de hand wanneer het verzoek om een voorlopige voorziening
is afgewezen, maar de belastingplichtige de bodemprocedure over het verzoek
om inlichtingen niettemin wenst voort te zetten. Voeging kan er dan toe leiden
dat de belastingrechter gelijktijdig en in onderlinge samenhang beslist over
de omvang van de informatieverplichtingen en over de gevolgen voor de bewijslast
van een eventuele weigering om aan die verplichtingen te voldoen.10. Nakoming van het verzoek om informatieWanneer de beschikking waarbij informatie wordt gevraagd eenmaal onherroepelijk
is komen vast te staan, bestaat de kans dat de betrokkene nog steeds onvoldoende
medewerking verleent. Dit zal waarschijnlijk zelden gebeuren. Uit te sluiten
valt het echter niet, bijvoorbeeld als de betrokkene iedere vorm van medewerking
aan het onderzoek van de fiscus weigert, of anderszins niet reageert op correspondentie
van de fiscus. In dat geval zal de inspecteur vrijwel altijd op een vrij simpele
en weinig kostbare wijze via een civiel kort geding de medewerking kunnen
afdwingen op straffe van een dwangsom. De civiele kortgedingrechter zal de
onherroepelijk vaststaande beschikking niet op haar rechtmatigheid toetsen,
waardoor het kort geding als het ware een hamerstuk kan worden. De verwachting
is daarom dat bij invoering van het voorstel nog maar zelden, nog minder dan
thans, behoefte zal bestaan aan zo’n kort geding. De belasting- of administratieplichtige
zal het waarschijnlijk niet laten aankomen op een kort geding, waarin hij
praktisch kansloos is, en waarin hij tot betaling van een dwangsom en de proceskosten
veroordeeld zal worden.Vanwege het spoedeisende karakter en door de regeling over beperkte schorsende
werking, ligt het voor de hand dat discussies via een snel verlopende voorlopige
voorzieningsprocedure worden gevoerd. De afwijzing van een verzoek om een
voorlopige voorziening vormt weliswaar geen definitief oordeel over de rechtmatigheid
van een informatieverzoek, maar vormt ten minste een sterke aanwijzing dat
de vordering terecht is gedaan. Wanneer de betrokkene na de afwijzing van
zijn verzoek nog steeds weigert om de gevraagde informatie te verstrekken,
zal de fiscus de medewerking meestal eveneens op straffe van een dwangsom
kunnen afdwingen via een civiel kort geding. Na de afwijzing door de gespecialiseerde
voorzieningenrechter in belastingzaken, ligt het voor de hand dat de
civiele kortgedingrechter de rechtmatigheid van het verzoek om informatie
slechts (zeer) summier zal beoordelen.Het voorgaande heeft tot gevolg dat het wetsvoorstel ook een bijdrage
levert aan de doelmatigheid van het controleproces. Wanneer een belastingplichtige
of administratieplichtige niet bereid is de gevraagde informatie aan de inspecteur
te verstrekken, komt onder de voorgestelde regeling meestal binnen afzienbare
termijn vast te staan of het verzoek om informatie rechtmatig was. Daarmee
wordt het voor de inspecteur eenvoudiger de verstrekking van die informatie
af te dwingen. Daarvoor hoeft dan niet meer, zoals onder de huidige wetgeving,
een inhoudelijk debat te worden gevoerd voor de fiscaal niet deskundige civiele
(kort geding) rechter.11. EG-aspectenDe mogelijkheid van rechtsbescherming tegen controlehandelingen is naar
ons oordeel niet in strijd met het EG-recht. Wel schrijven EG-verordeningen
nr. 1798/2003 en 2073/2004 op het gebied van de omzetbelasting en de accijns
voor dat Nederland bepaalde informatie uitwisselt met de belastingautoriteiten
van andere lidstaten. De Nederlandse wetgever is ervan uitgegaan dat de informatie-uitwisseling
waartoe deze verordeningen verplichten, in de weg staat aan rechtsbescherming
van belanghebbenden tegen de voorgenomen uitwisseling van inlichtingen (art.
2, lid 1 WIB). Het gaat dan om informatie waarover de Nederlandse autoriteiten
al de beschikking hebben, en die zij willen gaan verstrekken aan een andere
lidstaat.Wanneer het daarentegen gaat om informatie die door de autoriteiten van
een andere lidstaat aan Nederland gevraagd is, en waarover de Nederlandse
autoriteiten nog niet de beschikking hebben, zal de Nederlandse fiscus daartoe
eerst een onderzoek moeten instellen. Daarbij gaat zij op grond van de genoemde
verordeningen te werk alsof het om een fiscaal controle-onderzoek op nationaalrechtelijke
basis gaat. Het EG-recht verzet zich er dus niet tegen dat bij onderzoeken
ten behoeve van de autoriteiten van een andere lidstaat dezelfde rechtsbescherming
wordt geboden als bij onderzoeken ten behoeve van de eigen belastingheffing
van Nederland. Ondergetekende achten het ook gerechtvaardigd dat de onafhankelijke
rechter kan vaststellen of de belastingdienst bij een dergelijk onderzoek
de grenzen van het (nationale) recht in acht neemt. In het wetsvoorstel is
daarom geen uitzondering gemaakt voor onderzoeken ten behoeve van de heffing
door een andere lidstaat van de EG.12. Administratieve lasten en uitvoeringskostenGelet op het feit dat de thans voorgestelde regeling nieuw is zijn er
geen harde cijfers voorhanden. Onderstaande voorbeelden schetsen de richtlijnen.Van belang is dat een deel van de informatie waar de inspecteur naar vraagt
betrekking heeft op aftrekposten, waarvoor de bewijslast op de belastingplichtige
rust. Als de belastingplichtige niet bereid is om op verzoek van de inspecteur
mee te werken aan het bewijs van dergelijke posten, hoeft de inspecteur het
verzoek om informatie niet door te zetten. Hij kan de aftrek dan weigeren,
voor zover zij niet aannemelijk is gemaakt door de belastingplichtige.De regering schatte in 1997 de extra uitvoeringskosten in op Euro 1,4
mln. Per jaar, uitgaande van een regeling waarbij alleen informatieverzoeken
in het kader van een derdenonderzoek voor bezwaar vatbaar zouden worden.Bij de kennisgroep formeel recht van de belastingdienst komen per jaar
15–20 vragen binnen over bezwaren of klachten tegen controlehandelingen.
Dit zeer beperkte aantal vragen zal weliswaar samenhangen met het feit dat
momenteel nog geen adequate rechtsgang openstaat tegen controlehandelingen,
maar kan er aan de andere kant toch op wijzen dat belastingplichtigen zich
hiertegen niet op (zeer) grote schaal beklagen.Het is de verwachting dat de rechter controlehandelingen van de belastingdienst
marginaal toetst, en alleen ingrijpt als de inspecteur zijn wettelijke bevoegdheden
overschrijdt of onredelijk handelt. Het is dus niet te verwachten dat de rechtspraak
een groot aantal procedures zal gaan uitlokken.II. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTINGArtikel IArtikel I, Onderdeel ADit onderdeel introduceert de mogelijkheid van een voor bezwaar vatbare
beschikking van de inspecteur over de omvang of ontheffing de administratie-
en bezwaarplicht. Daartoe worden drie leden aan artikel 52 van de AWR toegevoegd.De beschikking, bedoeld in artikel 52, zevende of achtste lid, van de
AWR betreft één of meer verplichtingen die voortvloeien uit
de status van administratieplichtige als bedoeld in artikel 52 AWR. Deze verplichtingen
betreffen de administratieplicht, bedoeld in artikel 52, eerste, derde en
zesde lid, eerste volzin, alsmede de bewaarplicht, bedoeld in artikel 52,
eerste en vierde lid, van de AWR. Als gevolg van de verwijzing in het derde
lid van art. 52 AWR, werkt de rechtsbescherming ook door naar administratieve
verplichtingen op basis van andere belastingwetten. De beschikking tot het
geven van zekerheid die volgt op een aanvraag van de administratieplichtige,
kan tevens betrekking hebben op de overbrenging van gegevens op een andere
gegevensdrager, bedoeld in het vijfde lid van artikel 52.De mogelijkheid om bij beschikking ontheffing te verlenen, ziet op het
geval dat zich in een specifieke situatie feiten of omstandigheden voordoen
op grond waarvan aanleiding bestaat om af te wijken van de in artikel 52 van
de AWR gegeven hoofdregel. Een ontheffing van administratieve verplichtingen
bij voor bezwaar vatbare beschikking komt nu ook al voor in de BTW (art. 25,
lid 1–2 Uitvoeringsbeschikking omzetbelasting 1968). Aan de ontheffing
kan de inspecteur voorschriften verbinden, die deel uitmaken van de voor bezwaar
vatbare beschikking. Een voorwaarde kan bijvoorbeeld zijn dat de administratieplichtige
de inspecteur moet informeren indien de feitelijke omstandigheden op basis
waarvan de ontheffing is verleend veranderen.Het achtste lid geeft de mogelijkheid bij aanvraag te verzoeken om de
bedoelde ontheffing. Een aanvraag is echter niet noodzakelijk. De inspecteur
kan op grond van het zevende lid ook uit eigen beweging (ambtshalve) een beschikking
nemen waarbij hij ter zake van de administratie- of bewaarplicht een ontheffing
verleent. Hierbij kan worden gedacht aan het toestaan van een afwijking ter
zake van de wettelijke bewaarverplichting na een afgeronde belastingcontrole.Het voorgestelde achtste lid van artikel 52 AWR ziet verder op het verstrekken
van zekerheid door middel van een beschikking over de omvang
van iemands administratie- en bewaarverplichtingen. Deze regeling blijft beperkt
tot de uitwerking van administratieve verplichtingen in een concreet geval,
zodat antwoorden op abstracte verzoeken om informatie niet voor bezwaar vatbaar
worden. De beschikking kan ook de vraag betreffen of iemand wel administratieplichtig
is in de zin van art. 52, tweede lid AWR.Op een aanvraag tot het nemen van een beschikking moet de inspecteur beslissen
binnen de termijn van art. 5a van de AWR.Indien daartoe aanleiding bestaat, kan de inspecteur de beschikking als
bedoeld in het zevende of achtste lid op grond van het negende lid bij voor
bezwaar vatbare beschikking herzien. Aanleiding voor herziening kan bijvoorbeeld
bestaan als er bij een controle discrepantie blijkt te bestaan tussen het
beeld van de werkelijkheid dat door de administratieplichtige bij het doen
van zijn aanvraag is geschetst, en de feitelijke stand van zaken.Artikel I, Onderdeel BDit onderdeel biedt de mogelijkheid dat de inspecteur medewerking aan
een controle-onderzoek vraagt in de vorm van een voor bezwaar vatbare beschikking.De uitwerking houdt in dat de inspecteur steeds bevoegd is om bepaalde
controlehandelingen, zoals omschreven in het eerste lid van het nieuwe art.
56a AWR, ambtshalve vast te leggen in een voor bezwaar vatbare beslissing.
Heeft de inspecteur om een verzoek tot medewerking niet meteen in deze vorm
gedaan, dan is hij op verzoek van de geadresseerde verplicht om dat verzoek
op korte termijn alsnog vast te leggen in de vorm van een voor bezwaar vatbare
beschikking. Er is dan sprake van een bevestiging van het eerdere, mondelinge
of schriftelijke, verzoek. Het verschijnsel van de bevestiging bij beschikking
is ook te vinden in art. 30a, lid 2 AWR, dat geldt voor het douanerecht.Om nodeloze vertraging van het controleproces te vermijden, moet het verzoek
om een beschikking wel binnen een vrij korte tijd worden gedaan. De inspecteur
zal daarop zo spoedig mogelijk moeten beslissen. Aangezien het gaat om de
formele bevestiging van een besluit dat hij reeds genomen heeft, moet dat
ook op korte termijn mogelijk zijn. Naar analogie van het beleid met betrekking
tot de rechtsbescherming onder de Wet op de internationale bijstandsverlening
bij de heffing van belastingen (WIB), worden beide termijnen in het wetsvoorstel
gesteld op 10 dagen. Als de inspecteur de beschikking onverhoopt pas na afloop
van deze termijn neemt, betekent dat overigens niet dat de beschikking op
die grond nietig of vernietigbaar is. De verplichting tot medewerking, die
tevoren reeds in niet voor bezwaar vatbare vorm was neergelegd, vervalt hierdoor
evenmin.De mogelijkheid van rechtsbescherming zal gelden voor tal van verzoeken
om medewerking van de inspecteur op grond van de artikelen 47 e.v. van de
AWR.De wijze waarop gegevens en inlichtingen moeten worden verstrekt is geregeld
in artikel 49 van de AWR. Deze bepaling wordt niet genoemd in het voorgestelde
eerste lid van artikel 56a AWR. Het eerste lid verwijst naar bepaalde op de
wet gebaseerde verzoeken om inlichtingen, en artikel 49 vormt zelf niet de
basis voor een verzoek om inlichtingen. De wijze waarop de inspecteur artikel
49 toepast maakt echter wel deel uit van zijn verzoek om inlichtingen, en
zal dus ook een element vormen van de voor bezwaar vatbare beschikking.In het algemene deel van deze memorie is al toegelicht dat de regeling
beperkt blijft tot bepaalde verzoeken van de inspecteur, en niet zal gelden voor uitnodigingen tot het doen van aangifte. Doordat de voorgestelde
regeling alleen ziet op situaties waarin de inspecteur om informatie vraagt,
geldt zij niet voor informatie die iemand op grond van de belastingwet uit
eigen beweging aan de fiscus moet verschaffen, zoals de opgaaf van art. 4a,
lid 4 van de Wet op de dividendbelasting 1965 en de renseignering op basis
van art. 53, tweede lid, van de AWR. Op enkele medewerkingsverplichtingen
op grond van artikelen 47 e.v. AWR zal de voorgestelde regeling niet van toepassing
zijn. De regeling over toegang tot plaatsen van art. 50 AWR leent zich niet
goed voor preventieve rechtsbescherming. Een onaangekondigd bezoek van de
fiscus aan een café voor een waarneming ter plaatse tijdens piekuren
moet direct uitgevoerd kunnen worden. Om die reden ziet het wetsvoorstel ook
niet op de identificatieplicht van art. 47, derde lid, en art. 47b van de
AWR.Het derde lid van het voorgestelde artikel 56a van de AWR betreft de stuiting
van de termijnen, bedoeld in de artikelen 5a, 11, derde lid, 16, derde en
vierde lid, 20, derde en vierde lid, en 25, eerste lid, 67b, derde lid, 67c,
derde lid, 67d, derde lid, 67e, vierde lid, en 67f, vierde lid, van de AWR.
De achtergrond van deze bepaling is al toegelicht in het algemene deel van
deze memorie, onder 8. In dit lid wordt vastgelegd dat de termijn waarbinnen
beslist moet worden op een aanvraag wordt verlengd, indien de inspecteur met
het oog op het vaststellen van die aanvraag medewerking van de belastingplichtige
heeft gevraagd door middel van een voor bezwaar vatbare beschikking zoals
bedoeld in het voorgestelde eerste lid van artikel 56a AWR. De termijn wordt
verlengd met de periode die is verstreken tussen de bekendmaking van de voor
bezwaar vatbare beschikking over de informatieverplichtingen, en het moment
waarop die beschikking onherroepelijk wordt c.q. het eerdere moment waarop
de gevraagde medewerking alsnog volledig verleend is. Een zelfde termijnverlenging
zal gaan gelden voor de termijnen waarbinnen een belastingaanslag of een bestuurlijke
boete opgelegd kan worden, en voor de termijn waarbinnen de beslissing op
een bezwaarschrift moet zijn genomen.Artikel IIArtikel II bevat het overgangsrecht. Deze wet treedt in werking met ingang
van de eerste dag van de tweede maand na de datum van uitgifte van het Staatsblad
waarin zij wordt geplaatst. De nieuwe regels over beschikkingen ten aanzien
van de administratie- en bewaarplicht, bedoeld in artikel 52, zevende tot
en met negende lid, van de AWR, zullen daardoor van toepassing zijn indien
na de inwerkingtreding van deze wet om een dergelijke beschikking verzocht
wordt. De inspecteur kan ook ambtshalve een beschikking nemen tot het verlenen
van ontheffing. Die mogelijkheid heeft hij met ingang van de datum van inwerkingtreding
van deze wet.Het nieuwe artikel 56a van de AWR maakt bezwaar en beroep mogelijk tegen
bepaalde verzoeken tot medewerking van de inspecteur ten behoeve van de belastingheffing.
De nieuwe wet zal van toepassing zijn op verzoeken die worden gedaan na haar
inwerkingtreding. Verzoeken van de inspecteur die zijn gedaan voor de inwerkingtreding
van de nieuwe wet, en waarvoor de termijn voor het doen van een aanvraag van
tien dagen, bedoeld in artikel 56a, tweede lid, eerste volzin, van de AWR,
nog niet was verstreken bij de inwerkingtreding van deze wet, zullen eveneens
onder de werking daarvan vallen.Dezentjé Hamming-BlueminkCrone 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30645-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl