Vaststelling begroting van het Ministerie van VWS voor het jaar 2001; Kabinetsstandpunt op advies "Aansprekend Burgerschap" van de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27400-XVI, nr. 10

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

02-11-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27400-XVI nr. 10

25-10-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamKabinetsreactie op het advies «Aansprekend Burgerschap»
van de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling INLEIDINGINHOUD EN ACHTERGROND VAN DE ADVIESAANVRAAGHOOFDLIJNEN VAN HET ADVIESREIKWIJDTE VAN HET ADVIESREACTIE OP DE HOOFDAANBEVELINGENAlgemeenDe kleinschalige organisatie van globaliteitVerantwoording en sturing op vertrouwenDe cultuur van het verschilREACTIES OP SPECIFIEKE BELEIDSTERREINEN1. OnderwijsAlgemeena. Het ontwikkelingsprincipe «de kleinschalige organisatie
van globaliteit»De schaal van onderwijsvoorzieningenMeer contact tussen docenten en leerlingenZwaartepunt bij kleinere eenhedenSelectie en differentiatie na de poortActiverend onderwijs en een sterker accent op vormingb. Het ontwikkelingsprincipe «de cultuur van het
verschil»c. Het ontwikkelingsprincipe «verantwoording en
sturen op vertrouwen»2. Zorg3. WOONOMGEVING4. VEILIGHEIDSLOTBESCHOUWING
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27400-XVIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 66 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 400 XVIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2001nr. 10BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORTAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 25 oktober 2000Hierbij doe ik u toekomen de kabinetsreactie op het advies van de Raad
voor Maatschappelijke Ontwikkeling getiteld «Aansprekend Burgerschap».De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,A. M. VliegenthartKabinetsreactie op het advies «Aansprekend Burgerschap»
van de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling INHOUD    Inleiding2   Inhoud en achtergrond van de adviesaanvraag3   Hoofdlijnen van het advies3   Reikwijdte van het advies5   Reactie op de hoofdaanbevelingen51.Algemeen52.De kleinschalige organisatie van globaliteit73.Verantwoording en
sturing op vertrouwen84.De cultuur van het verschil9   Reacties op specifieke beleidsterreinen101.Onderwijs102.Zorg133.Woonomgeving164.Veiligheid17   Slotbeschouwing20 INLEIDINGHet vergroten van de sociale cohesie en het versterken van de sociale
infrastructuur en het actieve burgerschap zijn belangrijke punten van het
kabinetsbeleid. IIlustratief hiervoor is de volgende zinsnede uit het huidige
regeerakkoord: «de kracht van de samenleving wordt bepaald door de mate
waarin burgers en bevolkingsgroepen bereid en in staat zijn te participeren
in economische en sociale verbanden». Het gaat het kabinet er daarbij
vooral om dat burgers in redelijkheid in sociale verbanden kunnen samenleven
en op een prettige en zinvolle manier kunnen deelnemen aan de samenleving.Omdat de betrokkenheid van burgers bij de samenleving zo essentieel is
heeft het kabinet de Raad voor de Maatschappelijke Ontwikkeling (RMO) gevraagd
om te adviseren hoe de maatschappelijke participatie van burgers in de toekomst
kan worden versterkt.Het advies «Aansprekend Burgerschap» van de RMO is in maart
2000 uitgebracht. In het advies wordt stilgestaan bij een aantal belangrijke
ontwikkelingen die zich in de Nederlandse samenleving hebben afgespeeld en
die hebben geresulteerd in een grotere aandacht voor de relatie tussen burgers
en de overheid. De RMO stelt in haar advies dat de overheid een aantal in
gang gezette ontwikkelingen fors moet doorzetten om ervoor te zorgen dat de
kwaliteiten van de publieke sector beter aansluiten bij de vragen van deze
tijd.Het kabinet wil met dit kabinetsstandpunt recht doen aan het RMO-advies
door zo concreet mogelijk aan te geven hoe het kabinet zich de komende jaren
wil blijven inspannen om de betrokkenheid van burgers te versterken en welke
rol het advies daarbij kan hebben. De opbouw van dit stuk is als volgt. Nadat de inhoud en achtergrond van
de adviesaanvraag zijn geschetst en er een korte samenvatting van het RMO-advies
is gegeven volgt een reactie van het kabinet op de hoofdaanbevelingen. Vervolgens
wordt apart gereageerd op de sectorale aanbevelingen die door de Raad zijn
uitgewerkt voor het onderwijs, de zorg, de woonomgeving en veiligheid en wordt
afgesloten met een slotbeschouwing.Het kabinet wil nog aantekenen dat er uiteraard meer terreinen zijn waarop
een actief participatiebeleid wordt gevoerd zoals binnen het jeugdbeleid.
Zo heeft de Raad voor het Openbaar Bestuur in maart 2000 het advies «Staat van de Jeugd?» uitgebracht met voorstellen om de
relatie tussen jongeren en de overheid te versterken waarover het kabinet
dit jaar ook een standpunt zal uitbrengen.INHOUD EN ACHTERGROND VAN DE ADVIESAANVRAAGIn de adviesaanvraag aan de RMO is erop gewezen dat er zich in het samenspel
van de overheid, het particulier initiatief en burgers in de samenleving belangrijke
wijzigingen hebben voorgedaan. Verwezen is naar het advies Besturen op de
tast (1996) van de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB), waarin drie majeure
trends zijn gesignaleerd: a) de ontideologisering en individualisering; b)
het toenemend marktdenken en c) een verminderende betekenis van het nationale
niveau. De verhouding tussen burgers en het publieke is daardoor sterk veranderd.
Zo stellen burgers zich kritischer op als gebruiker van allerlei publieksdiensten
en willen zij ook op andere wijze betrokken worden bij de voorbereiding en
de uitvoering van het beleid. De overheid en publieke instellingen spelen
al duidelijk op deze ontwikkelingen in. In de adviesaanvraag zijn diverse
voorbeelden genoemd van instrumenten, die er in de loop der tijd zijn ontwikkeld
om de betrokkenheid van de burgers te versterken: van het stimuleren van de
vraagsturing en het ontwikkelen van interactieve beleidsprocessen tot het
toekennen van persoonsgebonden budgetten in de zorg.De RMO is verzocht om – rekening houdend met het beleid dat de overheid
voert of in gang heeft gezet – vanuit het perspectief van de maatschappelijke
participatie van burgers zelf, te adviseren over de volgende vragen:1. Op welke beleidsterreinen zou de maatschappelijke participatie van
burgers verder kunnen worden versterkt in hun hoedanigheid van gebruiker van
overheids (gesubsidieerde) diensten en in hun rol als medeverantwoordelijke
voor beleidsontwikkeling zowel bij overheid als bij maatschappelijke instellingen?2. Welke burgers kunnen de toenemende mogelijkheden tot maatschappelijke
participatie in beide rollen (consument en mondige burger) niet voldoende
benutten?3. Kan participatie door deze burgers verder worden bevorderd; zo ja,
hoe dan; als er grenzen aan deze mogelijkheden zijn, zijn alternatieven denkbaar
(bijvoorbeeld in de sfeer van belangenbehartiging door derden)?HOOFDLIJNEN VAN HET ADVIESDe RMO stelt in het advies «Aansprekend Burgerschap» dat de
centrale vraag van het kabinet aansluit bij twee belangrijke maatschappelijke
waarden, namelijk de zelfredzaamheid van burgers en de maatschappelijke
betrokkenheid van burgers en is nagegaan hoe deze twee waarden elkaar kunnen
versterken. De RMO is van mening dat «het antwoord op deze vraag gevonden
kan worden in het klassieke antwoord op de onbalans tussen individueel en
collectief belang, namelijk in de verantwoordelijkheid van individuele burgers».
Die verantwoordelijkheid wordt in het advies als uitgangspunt genomen, waarbij
wordt aangegeven dat het bij deze individuele verantwoordelijkheid enerzijds
gaat om eigenheid en integriteit van het individu en anderzijds om betrokkenheid
bij de publieke zaak.Naar het oordeel van de RMO wordt «een steeds groter deel van de
belevingswereld van de burger ingenomen door de publieke en semi-publieke
context en worden sociale relaties en sociale netwerken steeds belangrijker
voor het handelen van burgers». De RMO constateert in dit verband dat
werk steeds meer een onderdeel van het individuele welzijn is gaan uitmaken
en dat ondernemingszin, creativiteit, deskundigheid, identiteitsvorming en
het gevoel ertoe te doen voor steeds grotere groepen belangrijk worden. Het
publieke domein slaagt er in de ogen van de RMO te weinig in om die kwaliteiten
tot gelding te laten komen. Dit heeft te maken met de manier waarop dit domein
is georganiseerd. In het publieke domein, zowel in de bejegening van medewerkers
als van cliënten, overheersen noties van bedrijfsmatigheid, efficiency
en verantwoording die met een voorbije periode zijn verbonden. Daardoor dreigt
het publiek domein een abstracte samenleving te worden, waarin de grootschaligheid
van productiemedewerkers en klanten tot nummers reduceert, er weinig oog is
voor individuele verschillen en waarin wordt afgerekend op meetbare productie,
aldus de RMO.Om het verantwoordelijkheidsbesef van burgers te bevorderen zijn in de
politiek tot dusver drie strategieën beproefd, te weten:1. Het appèl. Politici en bestuurders doen een hartstochtelijk
beroep op de burgers of delen een welgemeende waarschuwing uit.2. Een rechtenbenadering. Overheid en instellingen hebben burgers, cliënten
en gebruikers veel rechten toegekend, vooral op het gebied van inspraak en
medezeggenschap.3. Openheid over prestaties van instellingen. De overheid verplicht en
stimuleert instellingen om inzicht te geven in de kwaliteit en resultaten
van dienstverlening.Als vierde benadering noemt de RMO nog dat er op kleinere en experimentele
schaal wordt gewerkt met het ter beschikking stellen van budgetten aan burgers,
die zij – binnen marges – vrij kunnen besteden.De RMO is van mening dat deze strategieën alleen effectief kunnen
zijn als er ook ingrepen worden gedaan in de organisatiekenmerken van het
publieke domein. Het publieke domein wordt hierbij ruim opgevat. De openbare
ruimte; de overheidssector in strikte zin; de collectieve – door de
overheid gereguleerde en gesubsidieerde – sector; de organisaties die
binnen deze sector actief zijn, te weten uitvoerende organisaties en middenveldorganisaties
die uit burgerinitiatieven zijn ontstaan en de semi-publieke organisaties
worden ertoe gerekend.De RMO formuleert principes waarlangs het publieke domein zich zou moeten
ontwikkelen, namelijk:a. «De kleinschalige organisatie van globaliteit» Het principe
om de onvermijdelijke groei naar globalisering van menselijke
verhoudingen zoveel mogelijk kleinschalig te organiseren.b. «De cultuur van het verschil» Het principe om, binnen een kader van gelijkwaardigheid, meer ruimte
te geven voor individuele- en groepsverschillen.c. «Verantwoording en sturing op vertrouwen» Het principe om in de toezicht- en verantwoordingsstructuur meer ruimte
te geven aan medewerkers en burgers, onder meer door deze structuur integraal
onderdeel te maken van de desbetreffende organisatie.De ontwikkelingsprincipes zijn uitgewerkt naar concrete aanbevelingen.
Zo wordt voorgesteld om in de publieke organisaties meer te werken met «frontliniewerkers»,
zoals wijkagenten en thuiszorgers, die ruimte moeten krijgen om hun eigen
werk in te kunnen richten. Door in kleinschalige eenheden binnen een grootschalige
organisatie te werken zijn deze werkers makkelijk toegankelijk voor burgers
en kan er geprofiteerd worden van de schaalvoordelen van een grote organisatie.
Verder zal naar de mening van de Raad een zekere homogenisering van sociale
contexten positieve effecten hebben op de mate waarin mensen zich identificeren
met die omgeving. Redelijk homogene, overzichtelijke en herkenbare eenheden,
bijvoorbeeld binnen wijken en onderwijsinstellingen, zouden niet bij voorbaat
afgewezen moeten worden. Een buurt of wijk zou zo moeten zijn samengesteld
dat mensen bijvoorbeeld hun leefstijl of sociaal-economische positie delen
en in het onderwijs zou bijvoorbeeld een havo-afdeling zich kunnen profileren
met een eigen gebouw en een eigen kern van docenten.REIKWIJDTE VAN HET ADVIESDe RMO stelt met dit advies een plausibele redenering te presenteren over
de relatie tussen de verantwoordelijkheid van burgers en de inrichting van
het publieke domein en wil daarmee de discussie bevorderen hoe die meer op
elkaar betrokken kunnen worden. De redenering, de ontwikkelingsprincipes en
de daaruit volgende aanbevelingen vragen om een nadere onderbouwing en verdere
concretisering en de concrete aanbevelingen ziet de RMO dan ook meer als voorbeelden.
Ook spreekt de RMO zich niet uit over de vraag hoe een organisatie zich volgens
de principes zou moeten ontwikkelen. Het advies is gepresenteerd als een uitnodiging
aan politici, bestuurders en onderzoekers om de redenering te toetsen –
en indien valide bevonden – uit te werken. De RMO stelt verder dat verantwoordelijkheidsbesef
en verantwoord handelen van burgers van veel individuele factoren en veel
omgevingsfactoren afhangen als opvoeding, het persoonlijk netwerk en het onderwijs
dat men genoten heeft; de inrichting van het publieke domein speelt in dat
totaal een beperkte, vooral voorwaardenscheppende rol.REACTIE OP DE HOOFDAANBEVELINGENAlgemeenAlvorens in te gaan op de belangrijkste aanbevelingen wil het kabinet
benadrukken dat maatschappelijke participatie voor een groot deel van de bevolking
een vanzelfsprekende zaak is. Door de toegenomen welvaart, de gegroeide werkgelegenheid
en nieuwe technologieën zijn de mogelijkheden van veel burgers zelfs
toegenomen1. Het overgrote deel van de burgers
participeert naar tevredenheid in allerlei economische en sociale verbanden.
Het kabinet onderkent echter ook dat er nog teveel burgers zijn die minder
profiteren van de maatschappelijke hulpbronnen1.Het streven van de rijksoverheid is erop gericht het geheel van organisaties
en voorzieningen ten dienste van de burgers te stellen. Het beleid moet zoveel
mogelijk op de burger gericht zijn, de burger moet bij de beleidsvorming worden
betrokken en achterstandssituaties zullen met een gerichte en integrale aanpak
moeten worden tegengegaan. Decentralisatie van beleid is in dit geheel (nog
steeds) een belangrijk instrument. Het uitgangspunt is het beleid zoveel mogelijk
op het niveau dat het dichtst bij de burger staat, uit te voeren. Het kabinet
ziet het voor de komende jaren als een uitdaging om te bezien hoe de rijksoverheid
gemeenten en provincies beter kan faciliteren en ondersteunen. In het kader
van het grote stedenbeleid wordt dit bijvoorbeeld gezocht in het ontkokeren
en ontschotten van geldstromen van het Rijk naar gemeenten.Het grote stedenbeleid richt zich niet alleen op de burger als klant maar
óók op de burger als co-producent. In de betreffende gemeenten
wordt ruime aandacht besteed aan het bevorderen van de participatie van burgers
in maatschappelijke verbanden, waarbij de betrokkenheid van burgers, instellingen
en bedrijven bij het beleid, zowel op stedelijk niveau (via experimenten met
interactieve beleidsvorming) als op wijkniveau (via de wijkaanpak) centraal
staat.Experimenten met interactieve beleidsvorming worden met het grote stedenbeleid
gestimuleerd, zoals het geval is (geweest) bij het opstellen van stadsvisies
door de deelnemende steden als ook bij het opstellen van de Meerjaren Ontwikkelingsprogramma's.
Deze programma's richten zich voor een substantieel deel op de aandachtswijken
in de steden. In het kader van het grote stedenbeleid zijn er bovendien indicatoren
ontwikkeld om de ontwikkeling van de maatschappelijke participatie in de deelnemende
steden te kunnen volgen.Het RMO-advies gaat niet in op het nieuwe publieke domein dat steeds meer
vorm krijgt: het domein van het Internet, het «virtuele» domein.
Steeds meer activiteiten die voorheen in fysieke vorm plaatsvonden kennen
nu hun equivalent op Internet. Ook de overheid wil haar relatie met de burger
steeds meer via Internet vormgeven. Om te bezien hoe ICT het mogelijk maakt
om burgers meer te betrekken bij de besluitvorming zal het kabinet een expertisebureau
voor innovatieve besluitvorming opzetten. Dit bureau zal best practises verzamelen,
overheden adviseren bij het opzetten van interactieve, ICT-ondersteunde besluitvormings-
en raadplegingsprocessen en ICT-middelen voor de ondersteuning van deze processen
(laten) ontwikkelen. Bovendien zal het expertisebureau kennis verzamelen en
handreikingen ontwikkelen over de manier waarop innovatieve besluitvorming
en democratische legitimatie het best hand in hand kunnen gaan.Het ontstaan van een nieuw virtueel publiek domein roept oude én
nieuwe vragen op. Want naast de betrokkenheid bij besluitvorming over het
fysieke domein moet ook gezorgd worden dat de burger invloed krijgt op de
inrichting van het virtuele domein. Eén van de vragen is of de in het
RMO-advies beschreven inrichtingsprincipes ook op het virtuele domein toepasbaar
zijn. Het kabinet zal bezien of hiervoor nader onderzoek gewenst is, of dat
deze vraag in de lopende onderzoeksprogramma's kan worden ingepast.Participatie in het virtuele domein betekent ook dat de opstelling van
de burger verandert: van consument naar producent. Internet biedt de mogelijkheden
om tegen lage kosten en relatief eenvoudig economische en sociale activiteiten
te starten. Juist diegenen die buiten de boot dreigen te vallen
zoals ouderen en leden van bepaalde minderheidsgroepen moeten de kans krijgen
deze mogelijkheden te benutten. Dit is ook een centrale doelstelling van het
project Digitale Trapveldjes: in aandachtswijken in de grote steden worden
centra gecreëerd waar men met het virtuele domein vertrouwd kan raken.Het kabinet wil verder nog benadrukken dat het concept van pro-actieve
dienstverlening een grote rol kan spelen. Het streven naar pro-actieve dienstverlening
is verwoord in de kabinetsnota Contract met de Toekomst. Het centrale idee
hierbij is dat het initiatief tot verstrekken van een dienst (bijvoorbeeld
een beschikking inzake toekenning huursubsidie) zoveel mogelijk bij de overheid
ligt. Deze kan, op basis van beschikbare gegevens van burgers of ondernemers,
bepalen wie in aanmerking komt voor een dienst en deze dan actief benaderen.
Ook hierbij maakt de inzet van ICT vergaande oplossingen mogelijk. Het kabinet
ziet daarbij een steeds grotere rol voor ICT-hulpmiddelen weggelegd bij het
verbeteren van de communicatie van vertegenwoordigende organisaties met hun
achterban, alsmede het verbeteren van het zelforganiserende vermogen (zoals
community-vorming op Internet). Maatschappelijke organisaties spelen een belangrijke
rol in de maatschappij, maar beschikken vaak over weinig middelen. Er is reeds
onderzoek gaande naar de mate waarin deze organisaties ICT hanteren in hun
werkpraktijk. Met de uitkomsten van dit onderzoek zal het kabinet bekijken
of deze organisaties met behulp van ICT hun positie kunnen versterken.In het rapport van de RMO wordt uitgebreid ingegaan op het versterken
van het verantwoordelijkheidsbesef van burgers als consument. Echter aan het
versterken van de verantwoordelijkheid van burgers als co-producent wordt
minder aandacht besteed. Het kabinet acht co-productie of interactieve beleidsvorming
een belangrijke strategie voor het bevorderen van verantwoordelijkheidsbesef
bij burgers. Ook politieke en maatschappelijke zelforganisaties (of burgerinitiatieven)
vormen een onderdeel van het publieke domein. De verbindingen tussen overheid –
of overheden – en organisaties met een publieke taak enerzijds en de
individuele en georganiseerde «co-producerende» burger anderzijds
acht het kabinet van groot belang. Ter illustratie kan hierbij de voorbereiding
Wet Basisvoorziening Kinderopvang worden genoemd. Naast kwaliteitseisen, die
voor alle voorzieningen zullen gelden, zullen er eisen worden voorgesteld
ten aanzien van de kwaliteit van het pedagogische beleid met het uitgangspunt
dat een dergelijk beleid alleen in samenspraak met de ouders tot stand kan
komen.De kleinschalige organisatie van globaliteitTerecht wordt in het RMO-advies gewezen op de verhouding tussen front-office
en back-office: de «voorpost» en het «basiskamp».
Het kabinet deelt de mening van de RMO dat er een emancipatie moet plaatsvinden
van de front-office. Daarbij moeten de medewerkers in de front-office beter
worden toegerust door middel van opleiding, informatietechnologie en bevoegdheden.
Er zal een balansverschuiving moeten optreden van een aansturende back-office,
naar een meer aansturende front-office, waarbij de wisselwerking met de back-office
uiteindelijk onontbeerlijk is. De vraag van de burger bepaalt dan in belangrijke
mate hoe het werkproces wordt ingericht en mogelijk zelfs het aanbod van de
publieke dienstverleners. Het idee van vraaggerichtheid en geïntegreerde
informatieve dienstverlening wordt onder meer opgepakt in het programma Overheidsloket
2000 dat als doel heeft de informatieve dienstverlening aan burgers en bedrijven
te optimaliseren door samenwerking in de front-office. Op deze wijze kan er
een geïntegreerd aanbod van publieke diensten ontstaan. Een voorbeeld
van een ander beleidsterrein waar de vraaggerichte zorg en medeverantwoordelijkheid
van de zorgvrager belangrijke uitgangspunten zijn en vorm hebben gekregen
is de jeugdzorg. Met de instelling van voorposten, de Bureaus Jeugdzorg, en
de instelling van de functie van«casemanager» bij deze bureaus
kan de cliënt gedurende de toegang tot en de uitvoering van de zorg onafhankelijk
van de zorgaanbieder begeleid en ondersteund worden. Het kabinet is ook van
mening dat ICT binnen de overheid meer gebruikt moet worden om te komen tot
maatwerk en een persoonlijke behandeling van de afnemers van overheidsdiensten.Verantwoording en sturing op vertrouwen«Naast de schaal van de organisatie beïnvloedt ook de interne
sturings- en verantwoordingsstructuur de individuele belevingswereld van medewerkers
en van burgers en cliënten. Op dit moment is er een verandering gaande
in die sturings- en verantwoordings-structuur. Toezicht en controle nemen
tegenwoordig vaak de norm aan van outputsturing en outputmeting, van sturen
op en meten van kengetallen»1.Het kabinet erkent met de RMO een risico bij outputsturing, namelijk dat
de prioriteit kan worden gelegd bij het halen van de normen, in plaats van
het goed bedienen van de burger. Het kabinet probeert dit risico zo goed mogelijk
te beperken bijvoorbeeld in haar nieuwe verantwoordingssystematiek (VBTB).
Tevens is het kabinet zich bewust van het mogelijke spanningsveld tussen bijvoorbeeld
de ministeriële verantwoordelijkheid en de ambtelijke beoordelingsruimte
van de medewerkers in de frontoffice. Uitvoeringsorganisaties slagen er over
het algemeen goed in bij de functie-inrichting met dit spanningsveld om te
gaan. Op die manier komen bijvoorbeeld rechtmatigheid en gelijke behandeling
als leidende principes bij de inrichting van het publieke domein niet in het
geding. Meer vertrouwen geven en meer beslissingsruimte zo laag mogelijk in
de organisatie leggen is binnen bedoelde kaders zeker mogelijk. Overigens
zijn kwaliteitsinstrumenten, zoals klantenonderzoek, klachtrecht, kwaliteitshandvesten
en instrumenten van zelfonderzoek, zoals bijvoorbeeld het INK-managementmodel,
een goed aanvullend hulpmiddel om een organisatie zichzelf te laten sturen
op elementen als klantgerichtheid en maatschappelijke effectiviteit. Het programma
Overheidsloket 2000 werkt een instrument uit, dat gericht is op de mate waarin
publieke dienstverleners geïntegreerd hun diensten aanbieden.Het kabinet is zich zeer bewust van de door de RMO genoemde veranderingen.
Zo is de Ambtelijke Commissie Toezicht ingesteld die tot taak heeft de departementale
evaluaties van toezichtsarrangementen die door de ministeries zijn aangemeld
in het kader van het vervolg op het rapport «De ministeriële verantwoordelijkheid
ondersteund» te toetsen en haar bevindingen terzake vast te leggen en
de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties op basis van haar
bevindingen te adviseren over de formulering van kaders ten aanzien van toezichtsvraagstukken.
Deze commissie zal najaar 2000 over haar bevindingen rapporteren.Ook heeft het kabinet expliciet oog voor de veranderingen in de sturings-
en verantwoordingsstructuur in de relatie met de zelfstandig bestuursorganen
(ZBO's). In het programma Handreikingen Verzelfstandiging staat tot doel ervaringen
met externe verzelfstandiging te verzamelen en die te verspreiden onder de
doelgroep. Deze groep wordt gevormd door degenen, die in hun dagelijks werk
te maken hebben met de relatie tussen het ministerie en het ZBO. In het bijzonder
deze relatie zal centraal staan.Een interessant bestuurlijk arrangement ziet het kabinet in het door de
RMO in het advies op pagina 29 genoemde «ketenmodel». In dit model
staat de cliënt centraal. «Doordat organisatie-onderdelen en organisaties onderling afspraken maken, het aanbod coördineren en de nodige
informatie koppelen of uitwisselen, kan worden voorkomen dat mensen buiten
het net van de voorzieningen vallen.» Op deze manier heeft de cliënt
geen last van organisatiegrenzen. Het kabinet wil dit model graag nog meer
benutten. In het Bestuursakkoord Nieuwe Stijl is al een aantal afspraken gemaakt
in het kader van het jeugdbeleid waarin gemeenten, provincies en rijk een
sluitende aanpak in het jeugdbeleid zullen bevorderen. In deze afspraken zijn
de ontwikkelingsprincipes van de RMO goed herkenbaar. Zo zullen de jeugd en
hun opvoeders actief moeten worden betrokken bij het beleid; zal er tijdig
en effectief op risico's moeten worden ingespeeld en zal er vraaggericht en
met een ketenbenadering gewerkt moeten worden om de voorzieningen beter te
laten aansluiten bij de behoeften van de jeugd. Afgesproken is dat de prioriteit
in deze kabinetsperiode zal liggen bij de versterking van een samenhangend
beleid voor de 0- tot 6-jarigen, hetgeen ertoe moet leiden dat alle kinderen
optimale ontwikkelings-mogelijkheden krijgen met een bijzondere aandacht voor
kinderen die extra aandacht nodig hebben. De algemene voorzieningen moeten
het mogelijk maken dat kwetsbare kinderen tijdig worden bereikt zodat opvoedingsondersteuning
en ontwikkelingsstimulering op maat kan worden geboden. Doordat de regie bij
de gemeenten ligt kan rekening worden gehouden met verschil in lokale omstandigheden.De cultuur van het verschilIn het advies wordt benadrukt dat identiteitsvorming voor steeds grotere
groepen burgers belangrijk wordt en dat als hiermee geen rekening wordt gehouden
er vervreemding dreigt op te treden tussen medewerkers en cliënten van
instellingen voor publieke dienstverlening met als gevolg dat er kansen worden
gemist, op het gebied van effectiviteit en efficiency. De expliciete aanbeveling
van de raad, verwoord in het ontwikkelingsprincipe «De cultuur van het
verschil» is om binnen een kader van gelijkwaardigheid, meer ruimte
te geven voor individuele en groepsverschillen bij instellingen voor publieke
dienstverlening.Hoewel de RMO niet alleen op minderheden doelt is dit onderwerp met name
binnen het minderhedenbeleid actueel. In het onlangs gevoerde Integratiedebat
op 18 en 20 april 2000 van de Minister voor het Grote Steden- en Integratiebeleid
met de Tweede Kamer stond burgerschap centraal. Het uitgangspunt van het integratiebeleid
is sinds 1994 activerend burgerschap geweest. Burgers horen te staan voor
hun keuzes en moeten tegen een stootje kunnen. Eveneens behoren burgers elkaar
voldoende ruimte te geven. Voor autochtone burgers betekent dit dat ze leden
van minderheden dus een kans moeten geven in het onderwijs, op de arbeidsmarkt,
maar ook in besturen. Voor leden van minderheden is het evident dat ze Nederlands
moeten leren en dat ze de geboden kansen moeten pakken. Voor de instellingen
betekent het feit dat Nederland immigratieland is geworden dat zij zich moeten
aanpassen aan een veranderde omgeving in de zin dat ze toegankelijk zijn voor
minderheden en dat ze minderheden ook een kans geven om te participeren binnen
hun instellingen als personeels- of bestuurslid.Het RMO-advies beperkt zich tot alleen de instituties. Binnen het integratiebeleid
is het burgerschap een veel breder begrip en bevat het drie aspecten: 1. leden
van minderheden, 2. autochtonen en 3. instellingen.Ad 1. Leden van minderheden. Sinds 30 september 1998 is de Wet inburgering
nieuwkomers (WIN) van kracht. Het kabinet ziet het inburgeringsbeleid als
een uitwerking van de twee belangrijke maatschappelijke waarden, namelijk
de zelfredzaamheid en de maatschappelijke betrokkenheid van burgers.
Inburgering is een eerste stap naar integratie. Middels het inburgeringsprogramma
wordt nieuwkomers de mogelijkheid geboden Nederlands te leren en krijgen zij
inzage in het reilen en zeilen van de Nederlandse maatschappij. Inburgering
is daarmee een eerste opstap tot het opbouwen van een zelfstandig bestaan.
Vanaf 1998 is er ook een specifiek oudkomersbeleid, gericht op leden
van etnische minderheidsgroepen die al langer in Nederland wonen. Er zijn
twee doelgroepen benoemd: opvoeders en werklozen. Via specifieke taal- en
inburgeringsprogramma's worden, rekening houdend met hun specifieke achtergrond,
kennis en vaardigheden aangeboden die hen in staat moeten stellen te participeren
op de arbeidsmarkt en/of hun kinderen beter te begeleiden tijdens de schoolcarrière.Ad 2. Autochtonen. Voor autochtonen is het door het ministerie van BZK
een communicatieplan opgesteld waarbij zogenaamde op autochtonen gerichte
integratiedebatten plaatsvinden,Ad 3. Algemene instellingen. Het pleidooi van het RMO-advies «Burgerschap»
om bij instellingen voor publieke dienstverlening meer ruimte te geven voor
individuele en groepsverschillen sluit goed aan bij de kabinetsreactie op
het advies van de Raad voor Openbaar Bestuur (ROB) genaamd «Retoriek
en realiteit van het integratiebeleid», die op 31 mei 1999 is verschenen,
waarin het kabinet het pleidooi van de ROB heeft onderschreven voor een sensibilisering
voor culturele verschillen binnen algemene instellingen1. Het kabinet verbond daar als conclusie aan dat«het voor de
effectiviteit van het functioneren van instellingen van vitaal belang is dat
zij er rekening mee houden dat er verschillende minderheidsgroepen zijn in
dit land, met verschillende waarden en normen». Eerder had het kabinet
in de nota «Kansen krijgen, kansen pakken»2 van 30 november 1998 aangegeven zich te willen inspannen voor de bestuurlijke
en personele samenstelling van publieke instellingen. Een belangrijk instrument
is het realiseren van bestuurdersbanken zodat instellingen die overwegen om
bestuurders uit leden van minderheden aan te stellen, adequate kandidaten
krijgen aangereikt. Inmiddels heeft de gemeente Den Haag een bestuurdersbank
voor leden van minderheden ingesteld. Ook op rijksniveau zijn er initiatieven
voor een dergelijke bestuurdersbank. Voor wat de personele samenstelling kan
verwezen worden naar de onlangs gepubliceerde nota arbeidsmarkt en minderheden.REACTIES OP SPECIFIEKE BELEIDSTERREINEN1. OnderwijsDe RMO beschrijft de trend naar grootschaligheid van het onderwijs in
de laatste decennia en stelt dat grootschaligheid, naast belangrijke voordelen,
ook nadelen heeft voor de kwaliteit van onderwijs. Er treedt een verlies aan
«vormingscontext» op. In organisatorische zin uit zich dat in
de groei van bureaucratie, anonimiteit, onpersoonlijkheid en ook in de formalisering
van medezeggenschap. De RMO acht de algemene aanbevelingen ook voor onderwijs
relevant. De RMO verbijzondert deze principes voor het onderwijs in vier concrete
aanbevelingen: vergroting van identificatiemogelijkheden door meer contact
tussen docenten en leerlingen, zwaartepunt bij kleinere eenheden, selectie
en differentiatie na de poort, activering van onderwijsvormen en een sterker
accent op vorming.AlgemeenDe voorstellen van de RMO zijn gericht op het realiseren van een adequate
vormingscontext. Bij deze benadering sluit het kabinet graag aan. De invalshoek
wordt daardoor breder: naast de organisatie van de publieke voorzieningen
wordt ook gekeken naar hun taakopvatting. De ontwikkeling binnen het publieke
onderwijs om vorming als onderwijsdoel meer aandacht te geven past binnen
deze benadering.Deze reactie wordt gegeven in lijn met de Onderwijsbeleidsbrief 1999
getiteld «Sterke instellingen, verantwoordelijke overheid». Daarin
wordt nadrukkelijker dan voorheen het zelfsturend vermogen van de spelers
in het onderwijs aangesproken: de instellingen, leraren, ouders, deelnemers,
werkgevers. Eind dit jaar kan het advies ook worden betrokken bij de beleidsreactie
bij een studie van de Onderwijsraad, die onder andere de effecten van schaalvergroting
betreft.a. Het ontwikkelingsprincipe «de kleinschalige organisatie
van globaliteit»De RMO stelt: «Maak gebruik van grootschalige organisaties om de
directe dienstverlening aan burgers te organiseren in kleinschalige contexten.
Leg het zwaartepunt van een organisatie bij de voorposten.» Voor onderwijs
geconcretiseerd: vergroting van identificatiemogelijkheden door meer contact
tussen docenten en leerlingen, zwaartepunt bij kleinere eenheden, selectie
en differentiatie na de poort, activering van onderwijsvormen en een sterker
accent op vorming.De schaal van onderwijsvoorzieningenIn de afgelopen decennia hebben de publieke onderwijsvoorzieningen hun
organisatie en inrichting aangepast. Deregulering en autonomievergroting vragen
om bestuurlijke eenheden die de overgedragen verantwoordelijkheden aankunnen.
Schaalvergroting is een noodzakelijke voorwaarde voor klantgerichte dienstverlening.
De vorm waarin schaalver-groting heeft plaatsgevonden, verschilt per sector,
afhankelijk van de primaire taak en de doelgroep. Aan een basisschool worden
andere eisen gesteld dan aan het wetenschappelijk onderwijs. Ook het onderscheid
dat de Raad maakt in backen frontoffice is van belang.In het primair onderwijs is meestal gekozen voor bestuurlijke samenwerking
in plaats van scholenfusies. Het gemiddelde aantal leerlingen per school (dus
verdeeld over acht leeftijdsgroepen) bedraagt 212 (1998) tegen 175 vijftien
jaar geleden, terwijl het minimumaantal leerlingen voor een bestaande school
in een dunbevolkt gebied nog altijd 23 is.Voor het voortgezet onderwijs is gekozen voor scholengemeenschapsvorming
om de overstap van de ene vorm van voortgezet onderwijs naar de andere gemakkelijker
te maken. Dat heeft weliswaar tot grote scholengemeenschappen op papier geleid,
maar door het instandhouden van de oorspronkelijke gebouwen is er feitelijk
sprake van meerdere «schoolgemeenschappen». In het Sociaal en
Cultureel Rapport 2000 is aangegeven: «Hoewel het aantal scholen voor
basis- en voortgezet onderwijs in de jaren negentig fors is teruggelopen is
de bereikbaarheid nauwelijks verminderd, omdat veel scholen na de fusie als
nevenvestiging zijn blijven voortbestaan.»Voor de regionale opleidingencentra (ROC's) geldt hetzelfde als voor het
voortgezet onderwijs: het instandhouden of bouwen van meerdere vestigingen
van kleinere opleidingencentra. Veel studenten brengen een groot deel van
de tijd overigens door in een leerbedrijf.Het hoger onderwijs is grootschaliger van opzet. Voor het hoger beroepsonderwijs
en voor het wetenschappelijk onderwijs geldt dat voor het bieden van een breed
scala aan basisdisciplines een kritische massa noodzakelijk is. Voor het wetenschappelijk
onderwijs komt daar de combinatie met wetenschappelijk onderzoek
nog bij. Maar ook in deze sectoren geldt dat het organiseren van het onderwijs
zelf voor studenten op die schaal kan plaatsvinden die men zelf het best geschikt
acht. Het beleid van vergroting van de studeerbaarheid van het hoger onderwijs
heeft veel relatief kleinschalige onderwijsvormen opgeleverd.Naar verwachting zal de organisatie van het onderwijs de komende jaren
ingrijpend van karakter veranderen als gevolg van factoren als e-leren, het
uitbesteden van taken en het opener worden van de onderwijsmarkt. Het begrip
«schaal» van een voorziening kan daardoor een heel andere inhoud
krijgen.Meer contact tussen docenten en leerlingenDe RMO adviseert om meer contact te bewerkstelligen tussen docenten en
leerlingen door hen bijvoorbeeld gedurende langere tijd achtereen met elkaar
te laten werken. De wijze waarop instellingen leraren inzetten, is een eigen
keuze van de instelling. OCenW kijkt wel waar regelgeving belemmerend werkt.
Zo wordt overwogen om het voor scholen gemakkelijker te maken het aantal docenten
te verminderen met wie leerlingen te maken hebben in de periode van basisvorming.Zwaartepunt bij kleinere eenhedenAanbeveling van de RMO is om binnen onderwijsinstellingen het organisatorisch
zwaartepunt te verplaatsen van de organisatie als geheel naar het niveau van
de eenheden waaruit ze is opgebouwd. Scholen zijn in de praktijk al bezig
met die interne schaalverkleining. Ter ondersteuning van het proces van interne
schaalverkleining is in 1998 een brochure met voorbeelden verspreid aan alle
scholen voor voortgezet onderwijs: «De school is kleiner dan ze groot
is» (Van Dijck, Interstudie 1998).Selectie en differentiatie na de poortGrotere instellingen zouden volgens de RMO van hun omvang gebruik kunnen
maken door «na de poort» te gaan selecteren en differentiëren.
Het Hoger Onderwijs en Onderzoek Plan maakt het mogelijk om verschillende
vormen van (niveau-)differentiatie in te voeren. Instrumenten als flexibilisering
van de studiefinanciering, duale leerwegen, opname van keuzemomenten tijdens
de opleiding, rekening houden met opgedane ervaring, worden ontwikkeld om
tegemoet te komen aan de vragen van een gedifferentieerde studentenpopulatie
en de arbeidsmarkt.Activerend onderwijs en een sterker accent op vormingEen andere aanbeveling van de RMO betreft activering van onderwijsvormen
en meer accent op vorming. De docent zou zich daarbij meer als regisseur of
coach dan als trainer moeten gedragen. In het lerarenbeleid (de nota's Maatwerk
van Morgen) staat de ontwikkeling van de nieuwe leraar als begeleider van
leerprocessen centraal. Ontwikkelingen op gebied van ICT zijn daarbij zeer
relevant. Het ontwikkelen van nieuwe onderwijsvormen maakt hiervan deel uit.b. Het ontwikkelingsprincipe «de cultuur van het
verschil»De RMO stelt: «Honoreer en maak gebruik van de verschillen die er
bestaan tussen burgers, cliënten, medewerkers en organisatie-onderdelen
door meer heterogeniteit te creëren binnen (redelijk) homogene organisatiegeraamtes
of door homogene contexten te creëren binnen een heterogene omgeving.»
Geconcretiseerd voor onderwijs: duidelijker profilering van schooltypen
binnen een scholengemeenschap, niveaudifferentiatie binnen het universitair
onderwijs en in het secundair onderwijs. Tegelijk wijst de RMO erop dat niet
alle verschillen passen binnen de«cultuur van het verschil»: in
de grote steden ontstaan verschillen in kansen op witte en zwarte scholen
met het risico van gesloten gemeenschappen. Contacten tussen verschillende
leerlingen moeten juist worden aangemoedigd, onder meer op brede scholengemeenschappen.De Raad geeft daarmee precies het dilemma aan: er is verschil nodig maar
ook gemeenschappelijkheid. De vraag is steeds wat een goede balans is. Onderwijsinstellingen
hebben tot taak iedere jongere tot een optimale ontwikkeling te stimuleren
op een wijze die bij hen past (onderwijs op maat), maar met behoud van algemeen
aanvaarde competentiestandaards.De pedagogische taak van het onderwijs houdt in dat jongeren zich de vaardigheden
eigen maken om zich in de hedendaagse samenleving te bewegen. In een homogene
groep is dat eenvoudig, maar de schoolpopulatie wordt diverser. Juist de dagelijkse
omgang tussen jongeren met heel verschillende achtergronden draagt bij aan
het verwerven van de persoonlijke en sociale vaardigheden die voor het functioneren
in een steeds heterogener samenleving nodig zijn. De onderwijsinstellingen
kiezen in dit verband hun eigen opstelling, al naar gelang zij zich in hun
omgeving willen profileren.Wat het vraagstuk van de zwarte scholen betreft, er zijn goed presterende
en minder presterende zwarte scholen. Van belang is te investeren in de kwaliteit
van het onderwijs op minder presterende scholen. Het kabinet doet dat met
het Onderwijskansenplan van februari 2000 en de uitwerking daarvan van juni
jl. Overigens moet worden opgemerkt dat er ook op een zwarte school meestal
sprake is van meerdere nationaliteiten, ieder met een eigen cultuur.c. Het ontwikkelingsprincipe «verantwoording en
sturen op vertrouwen»De RMO stelt: «Maak meer gebruik van sturings- en verantwoordingsmechanismen
die zijn gebaseerd op vertrouwen, waardoor burgers en medewerkers een grotere
zeggenschap krijgen.» De RMO werkt dit niet nader uit voor het onderwijs.Voor het onderwijs is het afleggen van verantwoording over de kwaliteit
van het onderwijs een belangrijk aandachtspunt. Onderwijsinstellingen rapporteren
tegenwoordig in het openbaar over de kwaliteit van hun onderwijs; de inspectie
geeft een openbaar oordeel over de kwaliteit van iedere individuele instelling.
Deze omslag is verwoord in de nota «Variëteit en waarborg»
van 1999 en het vervolg daarop van januari 2000. Er wordt een toezichtskader
gehanteerd, waarbij naast meetbare leerresultaten informatie over het pedagogisch
klimaat en het didactisch handelen wordt gegeven.2. ZorgDe RMO kiest als uitgangspunt dat de professionele zorg dezelfde kwaliteit
krijgt die aan de mantelzorg toegeschreven wordt. Dit idee doet onvoldoende
recht aan de unieke betekenis en onvervangbare bijdrage vanuit de eigen persoonlijke
omgeving van mensen in de zorg voor elkaar. Professionele zorg en mantelzorg
met elk eigen kwaliteiten zijn daarom maar in beperkte mate onderling uitwisselbaar.
Mantelzorg is en blijft altijd een onvervangbaar deel van het zorgaanbod,
waarbij overigens moet worden vastgesteld, dat niet iedereen er in gelijke
mate in slaagt daarop een beroep te doen. De beschikbaarheid van mantelzorg
en de inhoud van die zorg zijn aan de ene kant niet te garanderen maar aan
de andere kant vaak verrassend flexibel en bestendig. Waar mantelzorg niet
beschikbaar is kan de professionele zorg soms uitkomst bieden, maar vormt –
juist gelet op het unieke karakter van de mantelzorg – daarvoor geen
volwaardig alternatief. Het omgekeerde is evenzeer waar. Het ontbreken van
professionele zorg kan voor een deel of tijdelijk wel door mantelzorgers worden
opgevangen, maar kan daarvoor welhaast vanzelfsprekend niet in alle gevallen
een volwaardig alternatief vormen. Niettemin herkent het kabinet de mechanismen
die de RMO ook onderkent in de organisatie van de professionele zorg die ertoe
leiden dat de professionele zorg zich te weinig oriënteert op de zorgbehoefte
van de cliënt en te veel op het bedrijfsresultaat, de regelgeving, de
objectieve criteria en de productie. De waardering van de zorgvragers speelt
in elk geval nog een te geringe rol in het beleid op macroniveau en op instellingsniveau,
alhoewel de ontwikkelingen rond kwaliteitssystemen, klachtrecht en cliëntenraden
een zeker tegenwicht beginnen te vormen.Waar het de directe relatie tussen cliënten en professionele zorgverleners
betreft is een zorgvuldig oordeel op zijn plaats. Er is zeker geen reden om
een algemeen beeld neer te zetten van hulpverleners, die zich onder druk van
de mores in de professionele zorg zich te weinig naar de persoonlijke belangen
van zorgvragers kunnen richten. Het tegendeel is eerder het geval. Er zijn
talloze voorbeelden van een zeer persoonlijke invulling van de professionele
verantwoordelijkheden, bijvoorbeeld aan de hand van een concept als belevingsgerichte
zorg. Instellingen op het terrein van verpleging en verzorging zijn de laatste
jaren, ten gevolge van een relatief hoog ziekteverzuim, een hoge werkdruk
en een krappe arbeidsmarkt, meer gaan investeren in het eigen personeelsbeleid,
de kwaliteit van de zorgverlening en het verbeteren van de arbeidssatisfactie.
Ook hier gaat het erom een nieuw evenwicht te vinden tussen een transparante,
doelmatige uitvoering van goede kwaliteit en de menselijke maat van de zorg.Een deel van de strakke organisatie van de zorg vindt zijn oorzaak in
de aard van de noodzakelijke professionele zorg, waarbij de deskundige inzet
van bijvoorbeeld dure en gecompliceerde technologische hulpmiddelen nu eenmaal
gepaard moet gaan met een werkwijze conform een strikt protocol. Anderzijds
is het duidelijk, dat het aanbodgestuurde zorgstelsel onvoldoende ruimte biedt
om de persoonlijke zorgvraag van cliënten steeds uitvoerig te verkennen
en als uitgangspunt te nemen van de zorgverlening. Het huidige stelsel biedt
ook onvoldoende ruimte om nieuwe arrangementen tot stand te brengen, waarbij
hulpbronnen uit verschillende domeinen met elkaar worden verbonden. Aanpassing
van woningen, aangepast vervoer, een veilige woonomgeving, de beschikbaarheid
van hulpmiddelen en het complementair inzetten van mantelzorg en professionele
zorg bieden in onderlinge samenhang grote meerwaarde ten opzichte van de afzonderlijke
voorzieningen.In de nota «Zicht op Zorg» van 18 juni 1999 heeft het kabinet
uitvoerig geanalyseerd waarom het huidige stelsel niet meer voldoet aan de
nieuwe eisen, die daaraan vanuit een samenleving in ontwikkeling worden gesteld.
De zorg moet zich meer dan nu oriënteren op de vraag. Mensen, die zorg
behoeven moeten hun aanspraken op zorg ook waar kunnen maken. De behoefte
aan zorg moet objectief en los van het beschikbare aanbod kunnen worden vastgesteld.
Het sturen op het aanbod en het beheren van wachtlijsten zijn ontoereikende
instrumenten gebleken. Daarom is een moderniseringsproces in gang gezet, waarbij
het totstandbrengen van vraagsturing centraal staat.Op alle niveaus van beleidsbepaling tot uitvoering moet de inbreng van
cliënten worden versterkt. Patiënten en consumenten worden daarom
direct betrokken bij beleid en bestuur door de inbreng in het landelijk gestructureerd
overleg, in de provinciale regiovisies, in de besturen van regionale indicatiecommissies,
in de raden van advies van zorgkantoren en in de bewonerscommissies
van zorgaanbieders. De inbreng wordt versterkt via de landelijke en provinciale
structuur van patiënten- en consumentenorganisaties en de doelgroepenorganisaties
van ouderen en gehandicapten. Een belangrijke nog ontbrekende schakel is de
invloed van cliënten op de zorgtoewijzing, waarvoor in de gemoderniseerde
AWBZ de zorgkantoren verantwoordelijk zijn. Het recent gepubliceerde MDW-rapport
«De ontvoogding van de AWBZ» gaat in het bijzonder in op het stimuleren
van vraagsturing met instrumenten als persoonsvolgend en persoonsgebonden
budgetten. Met die nieuwe financieringsvormen staat de cliënt als het
ware zelf aan het roer.De analyse van de RMO belicht een aantal gevolgen van de tekortkomingen
in het huidige stelsel en verbindt daaraan enkele aanbevelingen. De heroriëntatie
op de uitgangspunten van het zorgstelsel die nu in gang is gezet heeft vergaander
consequenties, die nog niet allen in kaart zijn gebracht. Het kabinet heeft
een groot aantal zeer uiteenlopende initiatieven ondernomen om de opnieuw
geformuleerde doelstellingen en uitgangspunten te realiseren. Naast het centraal
stellen van vraagsturing is er op tal van terreinen aandacht voor kwaliteitsverbetering,
verruiming van de keuzemogelijkheden, toegankelijkheid en daadwerkelijke beschikbaarheid
van voorzieningen met een frontale aanval op de wachtlijsten in de zorg.In de oplossingsrichtingen, die in de bijlage bij het rapport worden aangegeven
staat het idee van de basisvoorziening centraal. Het kabinet beschouwt dat
element als een onderdeel van stelseldiscussie die thans wordt voorbereid.
De overige aanbevelingen komen in belangrijke mate overeen met de in gang
gezette beleidsinitiatieven. De invoering van een onafhankelijke, objectieve
en integrale indicatiestelling via regionale indicatieorganen is een belangrijke
stap in het kantelen van het aanbodgerichte systeem richting vraagsturing.
De individuele zorgvraag wordt systematisch in kaart gebracht en vertaald
naar zorgproducten waarop men aangewezen is, waarbij tevens rekening wordt
gehouden met de persoonlijke leefomstandigheden, het eigen vermogen en de
eigen inzet van de cliënt en zijn omgeving. De indicatiestelling verbreedt
de zorgvraag waar dat noodzakelijk blijkt tot het werkterrein van alle aanbieders,
die daaraan een bijdrage kunnen leveren. Naast bijvoorbeeld gemeentelijk georganiseerde
dienstverlening krijgt ook de inzet vanuit de mantelzorg in de indicatieprotocollen
ruim aandacht.Zorgtoewijzing en zorgrealisatie door de zorgkantoren zal zich baseren
op de gestelde indicaties en op basis daarvan het noodzakelijke aanbod contracteren,
waarbij afgestemd wordt op andere aanbieders van zorg en dienstverleners,
die bijdragen leveren aan de geïndiceerde zorg. In de komende jaren zal
blijken, dat de bereidheid en de mogelijkheden van mensen om eigen middelen
en mogelijkheden in te zetten om de noodzakelijke zorg te realiseren sterk
zal toenemen. De bereidheid om met eigen financiële middelen zaken te
realiseren als adequate huisvesting, huishoudelijke verzorging, vervoer en
vormen van dagbesteding vergt een zorgstelsel dat in staat in om daarbij aan
te sluiten. De RMO noemt zelf financieringsarrangementen als integratieuitkering,
persoonsgebonden budget en persoonsvolgend budget. Naar de opvatting van het
kabinet zullen ook de aanbieders hun aanbod veel flexibeler moeten organiseren.
De organisatie van de zorg binnen een instelling is voor het kabinet een belangrijk
punt. De komende jaren zal in de vorm van een stimulerend beleid aandacht
gegeven worden aan het verbeteren van de interne organisatie van zorginstellingen.
Centraal staat daarbij de vraag hoe zorgverleners die daar werken meer greep
op de eigen situatie kunnen houden met inachtneming van de tevredenheid van
de cliënt. Gedacht wordt aan initiatieven binnen instellingen in de vorm
van zelfstandige teams die, binnen tevoren afgesproken (output)kaders, grote
zelfstandigheid hebben in de wijze waarop zij die output realiseren. Om deze omwenteling mogelijk te maken dient er in de organisatie van de
zorg, in de aansturing van voorzieningen en derhalve ook in de wetgeving veel
te worden geregeld. Voor wat betreft de financiering zal in de toekomst de
sector verpleging en verzorging meer richting output-financiering gaan. Die
operatie is in volle gang en zal naar de verwachting van het kabinet belangrijk
bijdragen aan het realiseren van de aanbevelingen, die de Raad heeft neergelegd.3. WOONOMGEVINGOok in het beleid voor het wonen wordt onderkend dat de zeggenschap van
de burger in de totstandkoming en het beheer van de gebouwde omgeving aanzienlijk
moet worden versterkt. Nog teveel is het wonen een domein van overheden, instituties
en marktpartijen. De invloed en keuzeruimte van de burger op zijn directe
leefomgeving is daardoor veelal beperkt zowel bij de planvorming als het beheer.
De aansluiting van de gebouwde omgeving op zijn behoeften en wensen is daardoor
minder vanzelfsprekend als zij zou kunnen zijn. Kleinschaligheid en overzichtelijkheid
kan daarbij een voorwaarde zijn om de betrokkenheid te versterken.In het ontwerp van de Nota Wonen wordt een groot aantal voorstellen gedaan
om de betrokkenheid en de keuzeruimte van de burgers voor woning en woonomgeving
te vergroten. Daartoe behoren het bevorderen van een sterkere positie van
de woonconsument, onder andere door een betere organisatiegraad van bewoners.
Daarnaast meer zeggenschap van huurders en eigenaar-bewoners over woning en
woonomgeving. In relatie tot de woonomgeving kunnen in dat verband genoemd
worden het vroegtijdig betrekken van bewoners bij plan- en bouwprocessen en
de bevordering van individuele en collectieve vormen van particulier opdrachtgeverschap,
onder andere door verenigingen van (wijk) eigenaren. In de nota wordt aangegeven
dat ook in de huursector naar mogelijkheden van (collectief) particulier opdrachtgeverschap
zou moeten worden gezocht. Middelen uit het innovatiebudget van het ISV zullen
mede op de vergroting van de zeggenschap gericht zijn.Het kabinet onderschrijft dat door een organisatie van burgers van onderop
een veel grotere betrokkenheid van de burgers met het publieke domein zal
ontstaan. De in de ontwerp Nota Wonen aangekondigde Woonwet zal de positie
van de burgers bij het wonen wettelijk worden verankerd.De aanbevelingen van de RMO over de woonomgeving spitsen zich toe op de
homogeniteit van buurten naar leefstijl en sociaal-economische positie in
heterogene wijken. Het kabinet onderkent het belang van homogene buurten in
bepaalde huishoudenssituaties. In een gezinssituatie met kinderen die sterk
op de buurt is georiënteerd kan een gemeenschappelijke leefstijl de leefbaarheid
en betrokkenheid op een buurt versterken. Ook kan een grote gemeenschappelijkheid
in leefstijl tot gevolg hebben dat huishoudens zich aan de kansrijken kunnen
optrekken. Deze laatste ideaal-typische voorstelling van zaken is echter geen
vanzelfsprekendheid. In situaties met een aanzienlijke maatschappelijke achterstand
zal de overheid voorwaarden moeten scheppen waardoor verbetering van de individuele
positie mogelijk wordt bijvoorbeeld door kinderopvang, scholing, werkgelegenheid,
welzijnsvoorzieningen en goede en betaalbare huisvesting.Tegen een eenzijdige nadruk op homogene buurten pleit dat door veel huishoudens
ook buurten met een zekere differentiatie van leefstijlen op prijs worden
gesteld. Veel ouderen houden van kinderen in de buurt, een zekere differentiatie
van leefstijlen voorkomt dat eentonige wijken ontstaan waar weinig
of niets te beleven valt. De kritiek van de RMO, maar ook van de (vak)pers
op de Vinex-wijken heeft in belangrijke mate betrekking op de eentonigheid
van de buurten zowel in sociaal als fysiek opzicht. De mate van homogeniteit
of heterogeniteit hangt ook samen met het type woonmilieu. In centrum-stedelijke
woonmilieus zal een grotere anonimiteit en differentiatie op prijs worden
gesteld dan in een meer groenstedelijk woonmilieu. Veelal kiest men daar bewust
voor. Een eenduidig recept voor homogeniteit of heterogeniteit is daarom niet
te geven. Het kabinet is van mening dat concentratie van achterstand en gebrek
aan keuzevrijheid van woonsituatie en woonmilieus, waardoor het voor huishoudens
onvoldoende mogelijk is om hun positie te veranderen, belangrijkere criteria
zijn bij de beoordeling van woonmilieus dan homogeniteit en heterogeniteit.
Daarbij wordt aangetekend dat homogeniteit in combinatie met kenmerken als
afhankelijkheid van uitkeringen, werkloosheid en lage scholing wel een indicatie
kunnen geven voor een mogelijke achterstandssituatie. Het kabinet is het eens
met de RMO als zij stelt dat gebruikmaken van, respecteren en creëren
van een eigenheid met unieke kenmerken van de woonomgeving zal leiden tot
meer gedifferentieerde woonmilieus.4. VEILIGHEIDDe RMO geeft vijf aanbevelingen voor de manier waarop de overheid eraan
bij kan dragen dat er een context ontstaat waarin burgers en medewerkers van
publieke instellingen zich wel verantwoordelijk gedragen of de ruimte en gelegenheid
krijgen om hun verantwoordelijkheidsbesef in daden om te zetten.Allereerst pleit de Raad voor het creëren van contexten waarin burgers
zich met elkaar kunnen verstaan als er conflicten zijn, liefst voor maar ook
nadat er sprake is van strafrechtelijk optreden. Daarnaast ondersteunt de
Raad een ontwikkeling die binnen het politie- en justitie-apparaat al is ingezet,
namelijk de gebiedsgebonden aanpak. De Raad acht verder een gedeeltelijke
omkering van de hiërarchie binnen de organisaties nodig om het wijk-
en gebiedsgebonden werken daadwerkelijk effectief te doen functioneren en
het gaat de Raad erom dat burgers zelf (weer) verantwoordelijkheid nemen voor
de veiligheid in hun woonomgeving en in het publieke domein. De overheid zou
de burgerinitiatieven serieus moeten nemen en niet direct moeten beschouwen
als een afbreuk van het geweldsmonopolie van de overheid.Ten aanzien van de verhouding tussen de zogenoemde «voorpost»
en het «basiskamp» adviseert de Raad dat de kleinschalige voorposten
in de wijken moeten profiteren van het grootschalige basiskamp van de regionale
politie.In reactie hierop het volgende. Vanaf het midden van de jaren negentig
heeft de overtuiging post gevat dat in de steden een kleinschaliger aanpak
van de criminaliteit meer effect zal sorteren. Van oudsher is het justitiële
apparaat een sterk centraal georiënteerde organisatie. Daardoor beschikt
ze echter over onvoldoende mogelijkheden om tegemoet te komen aan de lokale
roep om meer veiligheid. Het besef dringt door dat een andere organisatie
en werkwijze geboden zijn. Justitie deelt de analyses van de RMO dat massaliteit
en anonimiteit als kenmerken van de publieke ruimte aanleiding kunnen zijn
tot onmaatschappelijk gedrag. Dat resulteert in diverse inspanningen om vanuit
het justitiële beleid een aanpak voor te staan die aansluit bij het opereren
op een kleinschaliger en wijkgebonden niveau. De huidige ontwikkelingen die
door het departement in gang zijn gezet – gericht op het doorbreken
van de gesignaleerde cultuur van afzijdigheid onder burgers – sluiten
dan ook aan bij de door de RMO voorgestelde aanbevelingen. Te denken valt
daarbij aan initiatieven en experimenten rondom diverse vormen
van bemiddeling, zoals buurtbemidde-ling, bemiddeling in de politiefase, bemiddeling
in het kader van de Halt-afdoening, schaderegeling door politie en OM, de
conflictregeling (onder regie van OM, lichte delicten waarop een sepot volgt),
herstelbemidde-ling, Real en mediation (civielrechtelijk). Hierbij wordt een
beroep gedaan op het zelfoplossend vermogen van burgers.Daarnaast wordt sinds enkele jaren langs verschillende wegen vormgegeven
aan lokaal en wijkgericht justitieel beleid, waarbij gebruik wordt gemaakt
van kleinschalige voorposten in buurten. De kantoren van Justitie in de Buurt
dragen bij aan de zichtbaarheid van de organisatie voor burgers en voor andere
organisaties. Doordat Justitie fysiek gehuisvest is in een aantal probleemwijken
of stadswijken kan ze op deze wijze snel, probleemgericht en daardoor doelmatig
optreden, met een betrokkenheid op en kennis van de buurt.Van een andere orde zijn de experimenten met Individuele Trajectbegeleiding.
De ITB-methode behelst een ambulante intensieve begeleiding van de jongere,
waarbij in een periode variërend van 6 tot 12 maanden, in combinatie
met strikte afspraken en controle, wordt gewerkt aan het ontwikkelen van een
toekomstperspectief op het gebied van scholing, werk, huisvesting en dergelijke.De methodiek sluit aan bij de door de RMO voorgestane werkwijze, aangezien
het gaat om een sanctie op basis van maatwerk en betrokkenheid, waarbij tevens
het sociale netwerk van de specifieke jongere wordt betrokken. Ook het gezamenlijke
project van Wijkprogramma's Opvoedingsondersteuning en Ontwikkelingsstimulering
van de departementen van Justitie en VWS is een vorm van lokaal justitiebeleid
waarin gebruik wordt gemaakt van voorposten in de wijk.Aan de Kamer werd aangeboden de notitie Niet-vrijblijvende vormen van
opvoedingsondersteuning. Het uitgangspunt daarvan is dat ouders kunnen worden
aangesproken op het gedrag van hun kinderen of serieuze problemen in het gezin.
In dat verband wordt voorgesteld ouders systematisch te betrekken bij contacten
van hun kinderen met politie, Halt en Justitie en in voorkomende probleemgevallen
«met gezag» door te verwijzen naar de hulpverlening. Tevens zal
worden bezien in hoeverre een kinderbeschermingsmaatregel «tot ondersteuning
van de opvoeding» is aangewezen. Justitie zal het vrijwilligerswerk
op justitiële terreinen verdergaand ondersteunen en stimuleren. Op deze
wijze zal de verantwoordelijkheid van burgers voor Justitie-aangelegenheden
worden bevorderd. Op basis van een verkennend beleidsonderzoek zal een beleidsnota
worden voorbereid, waarin een visie op justitieel vrijwilligerswerk zal worden
gepresenteerd. Thans wordt in een werkgroep netwerkvorming gewerkt aan trainings-
en coachingsprojecten voor justitiemedewerkers van veldorganisaties en Marokkaanse
sleutelfiguren. Daarbij zal aansluiting worden gezocht bij initiatieven vanuit
de Marokkaanse gemeenschap. In het najaar van 2000 zullen de ministeries van
Justitie en van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties gezamenlijk de interdepartementale
werkconferentie organiseren waar deze thema's nader kunnen worden belicht.
In 2000 zullen door de stuurgroep Islam & Burgerschap onder meer twee
landelijke conferenties worden gewijd aan de invulling van het begrip burgerschap
vanuit het perspectief van de Islam.Daar een deel van de beschreven projecten en programma's zich nog in een
vroeg stadium bevindt, zal onder meer op basis van onderzoek en praktijkervaringen
duidelijk moeten worden in hoeverre deze tendens van het justitiële beleid
een structurele inbedding zal krijgen. Tegelijkertijd geeft onder meer de
grote vraag naar kantoren van Justitie in de Buurt aan dat een meer lokaal
gericht justitiebeleid burgers aanspreekt. Met betrekking tot veiligheidsbeleid merkt het kabinet nog op dat de RMO
zich met name concentreert op de klassieke veiligheidspartners Politie en
Justitie. In het Integraal Veiligheidsprogramma (IVP) wordt aangegeven dat
ook de gemeente een belangrijke rol inneemt bij het lokaal veiligheidsbeleid.
Gemeenten zullen de regie in het lokaal veiligheidsbeleid voeren waarbij burgers,
bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties gestimuleerd worden zich intensiever
met het publieke domein in te laten. Bij verschillende thema's in het Integraal
Veiligheidsprogramma komt deze regierol van de gemeente aan de orde. Ten aanzien
van de schaal valt te constateren dat wijk- en buurtgericht werken steeds
meer invulling krijgt in gemeenten. Dit blijkt ook uit de meerjaren-ontwikkelingsprogramma's
die de 25 grote steden in het kader van de totstandkoming van de GSB-convenanten
met het Rijk hebben opgesteld.Zoals de RMO terecht constateert is veiligheid meer dan de afwezigheid
van criminaliteit. Daarom wordt in het kader van het Integraal Veiligheidsprogramma
en het grote stedenbeleid gekoerst op een integrale benadering van de veiligheidsproblematiek.
Dat impliceert onder meer dat de sociale en de fysieke knelpunten in samenhang
met elkaar worden beschouwd. Dit blijkt bijvoorbeeld uit initiatieven als
veiligheid in en rond de school en kwaliteitsbeheer gericht op gedifferentieerde
buitenruimte.De analyse van de RMO waar het gaat over anonimiteit en verantwoordelijkheid
komt overeen met hetgeen hierover in het IVP is opgenomen. Het publiek domein
is over de jaren heen steeds anoniemer geworden. Het is niet ondenkbeeldig
dat deze anonimisering mede verloedering en onleefbaarheid van het publieke
domein in de hand werkt. Uit de Integrale Veiligheidsrapportage 2000 blijkt
dat onveiligheidsbeleving van burgers niet alleen is gerelateerd aan ervaringen
met feitelijke criminaliteit, maar ook aan buurtproblemen als verloedering
en dreiging. Uit onder andere een nadere analyse van de GSB-monitor veiligheid
en leefbaarheid1 is verder gebleken dat met name
de sociale samenhang in een buurt een bepalende factor is voor het verklaren
van zowel veiligheid als leefbaarheid. Bezien wordt of onderzoek gestart kan
worden naar de wijze waarop de sociale samenhang in een buurt kan worden ingevuld,
ter verbetering van de leefbaarheid en veiligheid in die buurt.Naast de anonimiteit en verantwoordelijkheid spelen de door de RMO gesignaleerde
structuurkenmerken als zelfcontrole en zelfbeheersing. Het kabinet hecht er
aan deze mechanismen te versterken en koppelt dit aan het besef van de geldende
normen en waarden in de Nederlandse samenleving. Er wordt door gemeenten en
in het bijzonder door de G25 dan ook specifieke aandacht besteed aan het voorkomen
van het «afglijden» van jongeren, door bijvoorbeeld initiatieven
als de brede school, vroeg- en voorschoolse educatie, vrijetijdsbesteding
en activiteitenaanbod voor jongeren en breedtesport. De recente discussie
in een aantal grote steden over de zogeheten stadsetiquette is hiervan ook
een voorbeeld.De noties die het RMO over de politie heeft opgenomen (met name in bijlage
5) worden gedeeld. De zogenoemde gebiedsgebonden politiezorg (ggpz) kan beschouwd
worden als een organisatorische aanpassing aan maatschappelijke ontwikkelingen
op het terrein van de veiligheidszorg. Het concept van gebiedsgebonden werken
betekent voor burgers een nabije en herkenbare Politie. Korpsen worden gestimuleerd
om de ggpz verder in te voeren. Daartoe is ggpz vanaf 2000 opgenomen
in de landelijke beleids- en beheerscyclus. Daarnaast zal er op basis van
een onderzoek van de Universiteit Twente naar gebiedsgebonden politiezorg
bekeken worden welke aanvullende activiteiten gewenst zijn. Voor verbetering
van de leefbaarheid en veiligheid in de buurt is het Politie Keurmerk Veilig
Wonen een adequaat instrument waarbij allerlei betrokkenen waaronder
de burger zelf een actieve bijdrage leveren aan het veiliger maken van de
woningen en hun woonomgeving. Door ondertekening van het convenant op 22 mei
jl. met de 25 politieregio's is bevestigd dat de politie zich in ieder geval
de komende vijf jaar inzet voor implementatie van het keurmerk. Tegelijkertijd
hebben diverse publieke en private partijen een samenwerkingsconvenant met
betrekking tot het Keurmerk ondertekend.Burgers kunnen zelf – door hun eigen gedrag – een belangrijke
bijdrage leveren aan het realiseren van veiligheid in ons land. Zoals aangegeven
in het Beleidsplan Nederlandse Politie 1999–2002 (BNP) kan de betrokkenheid
van de burger zich echter ook uiten in een zekere participatie in het politiewerk.
De vrijwillige ambtenaren van Politie, verspreid over de 25 regionale politiekorpsen,
versterken de band tussen samenleving en Politie en vervullen op die manier
tevens een belangrijke brugfunctie. Het is mede om deze redenen dat het kabinet
de inzet van de vrijwillige Politie stimuleert. De organisatie van de vrijwillige
Politie is primair een regionale verantwoordelijkheid, binnen landelijk gestelde
kaders. Vanuit de verantwoordelijkheid op centraal niveau wordt de inschakeling
van de vrijwillige Politie bevorderd. Het beleid is erop gericht om nog deze
kabinetsperiode, in samenwerking met alle bij de vrijwillige Politie betrokken
partijen, de inzetbaarheid te vergroten, doorstroming naar hogere niveaus
dan surveillant mogelijk te maken, de rechtspositie te verbeteren en waar
nodig onduidelijkheden weg te nemen. Diverse maatregelen zijn inmiddels gerealiseerd
om te komen tot de voorgestane verruiming van de inzetbaarheid van de vrijwillige
Politie. Bovendien wordt verwacht dat hiermee de betrokkenheid en de motivatie
van vrijwilligers worden vergroot.SLOTBESCHOUWINGHet kabinet waardeert de analyse en de aanbevelingen van de RMO in het
advies «Aansprekend Burgerschap» en stelt daarbij met genoegen
vast dat de aanbevelingen voor een belangrijk deel overeenkomen met het beleid
dat binnen het totale rijksbeleid en op belangrijke deelterreinen vorm krijgt.
De keuze van de RMO om in het advies de relatie tussen de organisatie van
het publieke domein en de verantwoordelijkheid van burgers centraal te stellen
is verrassend en levert interessante gezichtspunten op. De ontwikkelingslijnen,
die in het advies worden geschetst, kunnen dienen als belangrijke referentiepunten
voor toekomstig beleid.Het advies is voor het kabinet beslist een stimulans om op de ingeslagen
weg door te gaan. Omdat ideeën, die bij velen leven, goed onder woorden
zijn gebracht en zijn uitgewerkt is het advies – zoals gebleken op een
openbare debatavond die de RMO in mei 2000 heeft georganiseerd – ook
goed bruikbaar om het onderwerp in de belangstelling te plaatsen en om aan
de hand van uitgewerkte voorbeelden de discussie te voeren over de vraag hoe
burgers en organisaties daadwerkelijk beter op elkaar betrokken kunnen worden.
Het kabinet wil het advies hiervoor benutten en wil dit doen door in samenwerking
met de RMO op uitvoeringsniveau een aantal debatbijeenkomsten te organiseren.
Het kabinet neemt zich verder voor om in de komende periode een aantal ontwikkelingsprojecten
op te zetten en door middel van onderzoek te volgen in welke mate de ontwikkelingsprincipes
kunnen bijdragen aan het versterken van de betrokkenheid van burgers bij publieke
organisaties en diensten. Het kabinet wil zo, naast andere initiatieven die
het kabinet al heeft genomen, er aan bijdragen dat burgers en organisaties
in het publieke domein dichter bij elkaar komen te staan.XNoot1Het Kabinet ziet in dit verband met interesse uit naar een advies van
de RMO over ICT en maatschappelijke ontwikkelingen dat in september 2000 wordt
verwacht.XNoot1Het gaat hierbij om onder meer zorgbehoevende ouderen, probleemjongeren,
langdurig werklozen en mensen met een fysieke of verstandelijke handicap;
zie Sociale en Culturele Verkenningen 1998 SCP cahier 149 en rapportage Gehandicapten
2000 SCP cahier 168.XNoot1Citaten uit het RMO advies op pagina 27.XNoot1TK 1998–1999, 26 333, nr. 6, pagina 7.XNoot2TK, 1998/99, 26 333, nrs. 1–2.XNoot1«Voor het beleid, achter de cijfers», Intomarkt, 2000. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27400-XVI-10.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl