Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor het jaar 2010  ; Verslag van een schriftelijk overleg; Verslag schriftelijk overleg inzake concept-kabinetsreactie inzake het Groenboek ‘De koppeling van ondernemersregisters’
Staten-Generaal — Kamerstuk Verslag van een schriftelijk overleg
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST141102
 2009-2010
 
 32 123 XIII
 Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Economische
Zaken (XIII) voor het jaar 2010
 
 
 
 
 Nr. 
 52
 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
 Vastgesteld 18 februari 2010
 Binnen de vaste commissie voor Economische Zaken, hebben enkele fracties de behoefte om over de brief van de staatssecretaris
van Economische Zaken inzake concept-kabinetsreactie inzake het Groenboek «De
koppeling van ondernemersregisters» (Kamerstuk 32 123 XIII, nr. 50)
enkele vragen en opmerkingen voor te leggen.
 
 De vragen en opmerkingen zijn op 12 februari 2010 aan de staatssecretaris
van Economische Zaken voorgelegd. Bij brief van 17 februari 2010 zijn
de vragen beantwoord.
 Inhoudsopgave Blz.
 • Vragen en opmerkingen vanuit de fracties 1
 – Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van het CDA
1
 – Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de PvdA
2
 – Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de SP 2
 – Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de VVD 3
 
 • Reactie van de staatssecretaris van Economische Zaken 4
 I. VRAGEN EN OPMERKINGEN VANUIT DE FRACTIES
 Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
het CDA
 De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
het Groenboek «De Koppeling van ondernemingsregisters» en de daarop
gebaseerde concept-kabinetsreactie. Deze leden onderschrijven de doelstellingen
van de Europese Commissie, als zij stelt dat inzichtelijkheid in de structuur
van handelspartners het vertrouwen bevordert tussen ondernemingen en binnen
het bedrijfsleven. Aangezien de grensoverschrijdende handel in de afgelopen
jaren fors is toegenomen, waarbij niet alleen grotere ondernemingen, maar
zeker ook het Midden en Kleinbedrijf een steeds groter deel van de activiteiten
over de grenzen heen laten gebeuren, is het verstandig om de inzichtelijkheid
niet te beperken tot binnenlandse ondernemingen, maar zeker ook de bedrijven
in de Europese Unie. Deze leden staan positief tegenover de inhoud
van het Europese Groenboek en de kabinetsreactie daarop.
 
 De Europese Commissie meent dat het noodzakelijk is om deze koppeling
niet langer op basis van vrijwilligheid te doen, maar er een wettelijk kader
onder te leggen, die het verplicht maakt voor alle lidstaten om een goed register
aan te leggen en deze aan elkaar te koppelen. De leden van de CDA-fractie
ondersteunen deze visie. Alleen een wettelijke verplichting zorgt er voor
dat alle lidstaten een adequaat basisbedrijvenregister moeten oprichten. Daarbij
rijst bij deze leden wel de vraag of de informatie opgenomen in ons basisbedrijvenregister
overeenkomt met de wensen van andere lidstaten. Kan het kabinet aangeven welke
informatie andere lidstaten in hun basisbedrijvenregister hebben opgenomen?
 
 In het Nederlandse basisbedrijvenregister zijn alle actoren in het zakelijk
verkeer opgenomen. Geldt dat voor alle Europese Unie-lidstaten? Deze leden
menen dat een dergelijke verplichting eigenlijk in alle Europese Unie-lidstaten
zou moeten gelden.
 
 De leden van de CDA-fractie dringen aan op spoed ten einde de samenwerking
tussen het bedrijfsleven zo snel mogelijk en zo optimaal mogelijk te laten
plaats vinden. Op welke termijn kan de Europese Commissie met een Richtlijnvoorstel
komen?
 Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
de PvdA
 De leden van de PvdA-fractie zijn positief over de ontwikkeling om ondernemingsregisters
te koppelen ten behoeve van de verbetering van de toegang tot informatie over
ondernemingen in de Europese Unie. Dit past binnen de interne markt en de
Dienstenrichtlijn. Bij het vierde punt van de concept-reactie van het kabinet
wordt de toegang van allerlei partijen genoemd als noodzakelijk. Dat is wel
een aandachtspunt. Bij het Nederlandse handelsregister hebben partijen met
een wettelijke taak toegang tot de gegevens. Er zijn veel commerciële
of andere partijen die dit ook nastreven. Om acquisitiefraude te voorkomen
is het noodzakelijk de toegangsvoorwaarden onder de loep te nemen. De leden
van de PvdA-fractie willen weten welke voorwaarden en spelregels er zouden
gelden bij een verbreding van de toegang.
 
 Voorts is het belangrijk dat de Europese Commissie regelt dat primair
gebruik moet worden gemaakt van bestaande bronnen, systemen en registers.
Alleen de informatie die via een dergelijke weg niet beschikbaar is zou via
het Interne Markt Informatiesysteem mogen worden opgevraagd.
 Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
de SP
 De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de concept-kabinetsreactie
op het Groenboek «De koppeling van ondernemersregisters».
 
 Alvorens inhoudelijk in te gaan op het stuk, vragen de leden van de SP-fractie
waarom de conceptkabinetsreactie zo laat is toegezonden aan de Kamer. De Europese
Commissie heeft het Groenboek op 4 november 2009 gepubliceerd en de deadline
voor reacties gesteld op 31 januari 2010. Het is nu 12 februari
2010.
 De geldende afspraak met de Tweede Kamer, vastgelegd in Kamerstuk 1998–1999,
26 054, nr. 3, is bovendien dat de conceptreactie een maand tevoren
wordt toegezonden aan de Kamer. Waarom is de concept-reactie zo laat toegezonden?
 
 Over de concept-reactie zelf hebben de leden van de SP-fractie de volgende
vragen en opmerkingen.
 Deze leden vragen voor wie de Europees gekoppelde ondernemersregisters
nou eigenlijk bedoeld zijn.
 Zijn deze gegevens openbaar voor iedereen? Betekent dat ze ook verkregen
kunnen worden door derden voor bijvoorbeeld direct marketing doeleinden? Of
zijn ze alleen opvraagbaar door een beperkt aantal geregistreerde instanties
en in bijzondere gevallen, conform de gegevens in de Gemeentelijke Basis Administratie?
Hoe wordt de privacy van voornamelijk kleine ondernemers gewaarborgd als de
registers gekoppeld worden? Kan het kabinet uitsluiten dat de privacy-bescherming
straks gelijk wordt aan het minimumniveau in Europa? Zijn hierover goede afspraken?
 
 Een ander risico is het gevaar van fraude en hacking. Het is niet ondenkbaar
dat gekoppelde ondernemersregisters makkelijker gekraakt kunnen worden, omdat
de beveiliging van een netwerk net zo sterk is als de zwakste schakel. Hoe
wordt hiermee rekening gehouden?
 
 De leden van de SP-fractie hebben nog de volgende vragen over de kosten.
 Komen gegevens alleen tegen betaling beschikbaar voor derden? Kunt u een
indicatie geven van de bedragen die in rekening worden gebracht aan derden
die gegevens opvragen? Worden kosten tussen de verschillende nationale beheerders
van de bestanden verrekend bij uitwisseling van gegevens? En wat zijn de gevolgen
voor de kosten die ondernemers betalen bij inschrijving in een ondernemersregister?
 
 Wilt u ten slotte nog eens nader ingaan op het nut van deze operatie?
 Hoeveel grensoverschrijdende aankopen worden nou eigenlijk gedaan door
consumenten, in percentage van het totaal aantal aankopen? En in hoeveel gevallen
doen zij of willen zij een beroep doen op een buitenlands ondernemersregister?
Bent u bekend met problemen hiermee? En wat is dan de omvang en de ernst van
die problematiek?
 
 Hoe wordt momenteel voorzien in de informatiebehoefte bij grensoverschrijdende
fusies, zetelplaatswijzigingen of insolventieprocedures? Zijn daar problemen
mee? En wat is de omvang en ernst?
 Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
de VVD
 De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
de concept-kabinetsreactie op het groenboek «De koppeling van ondernemingsregisters».
Deze leden onderschrijven de intentie van het kabinet om de Europese interne
markt door middel van het beter afstemmen van de verschillende handelsregisters
te verbeteren, maar hebben nog enkele vragen met betrekking tot de reactie
van het kabinet over het voorstel tot invulling hiervan.
 
 Het kabinet geeft aan de mogelijke kosten mee te nemen in de afweging
van de alternatieven. Het is de leden van de VVD-fractie onduidelijk wat het
kabinet hiermee bedoelt. Doelt het kabinet op de kosten van het systeem, de
implementatie of de algemene exploitatie? Deze leden verzoeken het kabinet
in het bijzonder aandacht te besteden aan de kostenverdeling. Zij vragen welke
kosten voor rekening komen van de belastingbetaler en welke voor ondernemers
(via de Kamers van Koophandel).
 
 De leden van de VVD-fractie benadrukken eveneens het belang van het aspect
van informatieverschaffing. Zij vragen het kabinet welke informatie bedrijven
verwacht worden aan te leveren ten behoeve van dit Europese register en in
welke mate het huidige Nederlandse systeem aan deze eisen voldoet. Graag ontvangen
deze leden een overzicht waarin deze kosten uiteen worden gezet.
 
 De leden van de VVD-fractie wensen meer duidelijkheid over de beschikbaarheid
van stukken die in verschillende talen zal moeten worden verschaft. Welke
informatie zal beschikbaar moeten worden gesteld en wie draagt hiervoor de
verantwoordelijkheid? Heeft dit tot gevolg dat een lokale bakker zijn jaarverslag
in het Nederlands, het Engels en andere talen moet opmaken?
 
 De leden van de VVD-fractie onderschrijven het belang van goede informatie.
Deze leden erkennen het belang voor ondernemers om te kunnen controleren of
een buitenlandse onderneming waar zij zaken mee wensen te doen daadwerkelijk
bestaat. Deze leden zijn echter van mening dat de informatie die noodzakelijk
is om internationaal te ondernemen beperkt kan blijven tot basisinformatie.
 II. REACTIE VAN DE STAATSSECRETARIS
 CDA
 De leden van de CDA-fractie ondersteunen de visie, die de Europese Commissie
in het Groenboek heeft neergelegd, dat een goed wettelijk kader nodig is voor
de koppeling van ondernemingsregisters. Hier gaat het erom dat de lidstaten
meer gestructureerd gaan samenwerken om gegevens uit de ondernemingsregisters
met elkaar uit te wisselen en actueel te houden.
 De verplichting voor lidstaten om een goed ondernemingsregister als zodanig
aan te leggen, bestaat reeds vele jaren: op grond van de zogeheten Eerste
Richtlijn Vennootschapsrecht (68/151) hebben alle EU-landen ten minste een
register van alle vennootschappen. In een aantal lidstaten, waaronder bijvoorbeeld
het Verenigd Koninkrijk, is het register beperkt tot vennootschappen; in andere
lidstaten, waaronder ook Nederland, omvat het ondernemingsregister ook eenmanszaken,
verenigingen en stichtingen. Dat verschilt dus per lidstaat.
 
 De leden van de CDA-fractie bepleiten dat in alle lidstaten alle economische
actoren verplicht in het bedrijvenregister worden opgenomen. Die visie wordt
door ons gedeeld, echter deze thematiek wordt niet door de Commissie aan de
orde gesteld in het kader van dit Groenboek. Met het oog op de gewenste voortgang
in de koppeling van ondernemingsregisters lijkt het opportuun een verbreding
van de werkingssfeer van die registers, overeenkomstig de in Nederland reeds
bestaande situatie, in een later stadium aan de orde te stellen.
 
 De leden van de CDA-fractie dringen aan op spoed teneinde de samenwerking
tussen het bedrijfsleven zo snel mogelijk en zo optimaal mogelijk te laten
plaatsvinden. De leden van de CDA-fractie vroegen op welke termijn de Europese
Commissie met een richtlijnvoorstel kan komen.
 De door de leden van de CDA-fractie uitdrukkelijk geformuleerde wens om
zo spoedig mogelijk de samenwerking tussen de ondernemingsregisters te verbeteren
en zo optimaal mogelijk te laten plaatsvinden, deel ik. Ik zal dan ook de
vinger aan de pols houden om de voortvarendheid van dit dossier te bewaken.
De Europese Commissie heeft door middel van het Groenboek alle relevante actoren
gevraagd te reageren op de wenselijkheid en inrichting van een dergelijke
koppeling. De Europese Commissie zal deze reacties verzamelen en op basis
daarvan een conclusie trekken over de wenselijkheid en vormgeving
van deze koppeling, met inbegrip van de vraag of een Europees wetgevingsinstrument
noodzakelijk is. Het recht van initiatief komt immers toe aan de Europese
Commissie. Wel zal ik – overeenkomstig de kabinetsreactie – op
de geëigende momenten pleiten voor voortvarend handelen door de Europese
Commissie, en oproepen om snel met een voorstel te komen.
 PvdA
 De leden van de PvdA-fractie zijn positief over de ontwikkeling om ondernemingsregisters
onderling te koppelen, ten behoeve van het verbeteren van de toegang tot informatie
over ondernemingen in de Europese Unie. Wel stellen de leden van deze fractie
een aantal punten aan de orde. Zo merken zij op dat bij het Nederlandse handelsregister
partijen met een wettelijke taak toegang hebben tot de gegevens.
 Dat beeld behoeft enige aanscherping: de gegevens, die in het handelsregister
zijn opgenomen, zijn in beginsel voor eenieder toegankelijk. Een uitzondering
bestaat slechts ten aanzien van het zoeken op persoonsnaam en het inzien van
bepaalde adresgegevens, voor zover die uit veiligheidsoverwegingen zijn afgeschermd.
Die bevoegdheden, dus het zoeken op persoonsnaam respectievelijk het doorbreken
van de afscherming van woonadressen, zijn beperkt tot bepaalde overheidspartijen,
alsmede enkele categorieën beroepsbeoefenaren met een wettelijke taak.
De openbaarheid van het handelsregister acht ik een groot goed, met name uit
een oogpunt van het bevorderen van de rechtszekerheid in het economische verkeer.
Anderzijds moet misbruik van gegevens krachtig worden bestreden, met alle
daarvoor ten dienste staande middelen.
 
 De leden van de PvdA-fractie willen weten welke voorwaarden en regels
er zouden gelden bij een verbreding van de toegang.
 Zoals in het voorafgaande blijkt is het handelsregister reeds –
met een enkele uitzondering – openbaar; dat geldt ook voor buitenlandse
gebruikers van het Nederlandse handelsregister. Een verbreding van de toegang,
en daarvoor te stellen voorwaarden en spelregels, zijn dus niet aan de orde.
 
 De leden van de PvdA-fractie onderstrepen het belang dat de Europese Commissie
regelt dat primair gebruik moet worden gemaakt van bestaande bronnen, systemen
en registers. Alleen als de relevante informatie niet langs deze weg beschikbaar
is, zou volgens de leden van de PvdA-fractie informatie over ondernemers via
het Interne Markt Informatiesysteem mogen worden opgevraagd.
 In de kabinetsreactie wordt de lijn uitgedragen die de leden van de PvdA-fractie
voorstaan. Ik zie het standpunt van de leden van de PvdA-fractie dan ook als
uitdrukkelijke steun voor het Nederlandse standpunt. Het is inderdaad niet
wenselijk dat de beheerders van de ondernemingsregisters worden geconfronteerd
met allerlei vragen via het Interne Markt Informatiesysteem, wanneer de antwoorden
op eenvoudige wijze kunnen worden achterhaald via de elektronisch toegankelijke
ondernemingsregisters. Het jaagt immers de beheerders van deze registers onnodig
op kosten – immers de informatie die via het Interne Markt Informatiesysteem
wordt opgevraagd, moet «om niet» worden verstrekt; de verstrekkingskosten
komen dus voor rekening van de registerhouder. Bevraging via de zogeheten
BRITE-route, dat wil zeggen informatieverstrekking op basis van online uittreksels
uit het handelsregister, daarentegen vindt plaats tegen de daarvoor vastgestelde
reguliere (non-discriminatoire) tarieven: overheidsgebruikers uit binnen-
en buitenland betalen eenzelfde tarief voor opgevraagde uittreksels als andere
gebruikers. Dat laatste strookt met het voorschrift in de Dienstenrichtlijn
dat officiële instanties uit andere landen onder dezelfde
condities informatie uit registers moeten kunnen raadplegen als de instantie
uit het eigen land.
 Een ander bezwaar dat aan het Interne markt Informatiesysteem kleeft,
is dat het een nodeloze vertraging met zich mee brengt omdat de vragen, die
via het Interne Markt Informatiesysteem binnenkomen, handmatig moeten worden
beantwoord. Een helder, transparant en gemakkelijk toegankelijk stelsel van
gekoppelde ondernemingsregisters biedt meer informatie dan een vraag- en antwoordsysteem
dat de kern vormt van het Interne Markt Informatiesysteem. Het Interne Markt
Informatiesysteem heeft naar mijn oordeel echter wel een functie indien –
zoals de leden van de PvdA-fractie ook terecht schetsen – de relevante
informatie niet op eenvoudige wijze kan worden achterhaald via beschikbare
en makkelijk toegankelijke bronnen of als de gevraagde informatie niet zelf
in de registers is opgenomen.
 Een algemene aanbeveling, die in de kabinetsreactie expliciet naar voren
komt, zou derhalve zijn dat de Europese Commissie regelt dat primair gebruik
gemaakt moet worden van bestaande bronnen, systemen en registers. Alleen wat
via een dergelijke weg niet beschikbaar is, zou via het Interne Markt Informatiesysteem
mogen worden opgevraagd. Het Interne Markt Informatiesysteem kan ten aanzien
van handelsregisterinformatie bovendien een goede rol vervullen zo lang deze
in sommige lidstaten nog niet online beschikbaar is.
 SP
 De leden van de SP merken terecht op dat zij de kabinetsreactie later
ontvangen hebben dan verwacht zou mogen worden.
 Door afstemming met betrokken partijen heeft de kabinetsreactie langer
op zich laten wachten dan verwacht. Dit betreur ik ook. Wel heb ik bij de
Europese Commissie uitstel verkregen tot eind februari. De Nederlandse reactie
wordt dus zeker nog meegenomen.
 
 De leden van de SP-fractie vragen voor wie de Europees gekoppelde ondernemingsregisters
bedoeld zijn en of zij openbaar zijn voor iedereen.
 De registers zijn bedoeld voor eenieder die behoefte heeft aan informatie
over een bepaalde onderneming, en – zoals reeds moge blijken uit mijn
antwoord op de vraag van de PvdA-fractie over de toegankelijkheid van de ondernemingsregisters –
zijn zij in beginsel openbaar voor iedereen. De openbaarheid betekent ten
aanzien van het Nederlandse handelsregister dat de gegevens ook verkregen
kunnen worden door derden voor bijvoorbeeld direct marketing doeleinden. Bij
dat laatste past overigens wel hetgeen ik gesteld heb in mijn beantwoording
van de Kamervragen over het verstrekken van gegevens door de Kamer van Koophandel
(zie Kamervragen (Aanhangsel) 2008–2009, 2818).
 
 De leden van de SP-fractie informeren hoe de privacy van voornamelijk
kleine ondernemers wordt gewaarborgd als de registers gekoppeld worden.
 Die waarborging is overeenkomstig de wijze waarop dat thans in het Nederlandse
handelsregister is geregeld. De lokale regelgeving zal door het samenwerken
tussen, en koppelen van, nationale registers niet wijzigen. Rond het Nederlandse
handelsregister verandert er qua regels niets: wat openbaar is, blijft openbaar,
en wat afgeschermd is, blijft afgeschermd. Dat is ook logisch, want beide
elementen houden niet op bij de Nederlandse grens. Voor het gebruik van het
handelsregister gelden ook nu al dezelfde condities voor Nederlandse zowel
als buitenlandse gebruikers. Samenwerking tussen en koppeling van nationale
ondernemingsregisters heeft dus geen invloed op nationale beveiligingsmodaliteiten,
en evenmin op de gegevensset van de registers.
 
 De leden van de SP-fractie tonen zich bezorgd over het gevaar van fraude
en hacking: de beveiliging van een netwerk is zo sterk als de zwakste schakel
en daardoor zouden gekoppelde ondernemingsregisters gemakkelijker gekraakt
kunnen worden. Hoe wordt hiermee rekening gehouden?
 Vrijwel alle handelsregisters van de EU-landen zijn nu al via internet
te raadplegen, elk met zijn eigen adequate beveiliging. Het koppelen ervan
betekent niet dat er ineens een hogere beveiliging nodig is. Bovendien gaat
het huidige idee ervan uit dat een klant uit land X altijd gewoon blijft inloggen
op het on-line systeem van zijn eigen handelsregister; via dat eigen handelsregister
kan hij dan informatie inzien uit het handelsregister in een ander land.
 
 De leden van de SP-fractie informeren voorts of gegevens alleen tegen
betaling beschikbaar komen voor derden en zo ja, of er een indicatie valt
te geven van de bedragen die aan derden die gegevens opvragen in rekening
worden gebracht.
 Het antwoord op deze vraag verschilt per land: sommige registers brengen
een bepaald tarief in rekening, andere niet. Voor informatie vergelijkbaar
met een uittreksel uit het handelsregister gelden in de diverse lidstaten
thans tarieven tussen € 0 en € 15.
 
 Een daarmee verbonden vraag van de SP-fractie is of er bij de uitwisseling
van gegevens kosten worden verrekend tussen de verschillende nationale beheerders,
en wat de financiële gevolgen zijn voor de inschrijfplichtige ondernemingen.
 Inderdaad vindt bij de uitwisseling van gegevens kostenverrekening plaats
tussen de verschillende nationale beheerders. Dit heeft geen merkbare gevolgen
voor de kosten die ondernemers betalen ter zake hun inschrijving in het nationale
ondernemingsregister.
 
 Tot slot vragen de leden van de SP-fractie om nader in te gaan op het
nut van het koppelen van ondernemingsregisters. In dat verband vragen zij,
in het bijzonder ook in te gaan op het belang voor consumenten (bij grensoverschrijdende
aankopen) en op de informatiebehoefte bij grensoverschrijdende fusies, zetelplaatswijzigingen
en insolventieprocedures.
 Bij het bevorderen van de koppeling tussen ondernemingsregisters gaat
het niet primair om problemen die ervaren worden door consumenten –
bijvoorbeeld bij grensoverschrijdende aankopen – maar vooral om de relaties
tussen bedrijven. Voor het kabinet staat vast dat de toegang en kwaliteit
van informatie over ondernemingen verbetering behoeft wanneer er sprake is
van grensoverschrijdende economische activiteit. Juist door verschillen in
de hoeveelheid, kwaliteit en toegankelijkheid van informatie opgenomen in
de verschillende ondernemingsregisters van de lidstaten, is het voor zowel
de consument als voor de ondernemer en de overheid moeilijk om te achterhalen
wat de status is van de buitenlandse ondernemer met wie zij zaken doen. In
het Groenboek wordt verwezen naar bijvoorbeeld de opinie van de zogeheten «Stoiber
Group» waarin zeer positief werd geoordeeld over de interoperabiliteit
tussen de handelsregisters. Deze interoperabiliteit zou een forse lastenvermindering
met zich mee kunnen brengen. Ook vanuit de Nederlandse Kamers van Koophandel
wordt het belang en de wenselijkheid van deze interoperabiliteit onderschreven
en gesteund. Snellere, betere en meer betrouwbare ondernemingsinformatie zorgt
voor meer vertrouwen in het handelsverkeer binnen en tussen lidstaten. De
koppeling van ondernemingsregisters kan hieraan een goede bijdrage leveren
door reeds beschikbare informatie kwalitatief te verbeteren en beter te ontsluiten,
op een zodanige wijze dat de beschikbare basisinformatie over de hele interne
markt beschikbaar is en van voldoende kwalitatief niveau. Bijvoorbeeld: een
automatische signalering vanuit het ondernemingsregister in land X dat een
aldaar gevestigd bedrijf – moederbedrijf met een nevenvestiging in land
Y – is opgeheven; door nalatigheid van de betrokken ondernemingen
wordt dat nu vaak niet gemeld aan het register in land Y.
 Een voorbeeld van een positieve samenwerking tussen ondernemingsregisters
is het zogeheten European Business Register: een samenwerkingsverband, op
vrijwillige basis, van de ondernemingsregisterhouders uit dusver 18 EU-lidstaten
en een zestal andere Europese landen. Het EBR is onder meer gekomen tot een
vast format voor uittreksels uit de registers; dat vaste format maakt ook
een automatische vertaalfunctionaliteit van grote delen van die uittreksels
mogelijk.
 
 De leden van de SP-fractie vragen hoe momenteel wordt voorzien in de informatiebehoefte
bij grensoverschrijdende fusies, zetelplaatswijzigingen of insolventieprocedures.
Zij willen weten of zich daarbij problemen hebben voorgedaan en wat de omvang
en de ernst van deze problemen zijn.
 Nu gebeurt al die informatie-uitwisseling op papier, hetgeen vertragend
werkt. Bovendien speelt daar vaak een taalprobleem (bijvoorbeeld Griekse documenten
zijn voor de gemiddelde Nederlander lastig te lezen). Daarnaast is de regelgeving
per land verschillend, waardoor zelfs de situatie kan ontstaan dat de regelgeving
in het ene land bepaalt dat het handelsregister pas tot uitschrijving kan
overgaan (bijvoorbeeld bij grensoverschrijdende zetelverplaatsing) wanneer
de zusterorganisatie in het «ontvangende» land tot inschrijving
is overgegaan, terwijl de regelgeving in het tweede land bepaalt dat de volgorde
juist andersom moet zijn. Tot slot speelt de vraag rond de bevoegdheid van
de aangever van het rechtsfeit. In Nederland gaat de Kamer van Koophandel
bijvoorbeeld af op de opgave door een notaris, maar niet duidelijk is hoe
omgegaan moet worden met opgaven uit andere landen.
 VVD
 De leden van de VVD-fractie onderschrijven de intentie van het kabinet
om de Europese interne markt te verbeteren door de verschillende handelsregisters
beter onderling af te stemmen. Zij hebben enkele vragen over de invulling
van dat voornemen.
 
 In de eerste plaats vragen de leden van de VVD-fractie wat het kabinet
precies bedoelt met de aandacht die het kabinet bij de afweging van alternatieven
vraagt voor de kosten. Welke kosten worden hier bedoeld?
 Het kabinet doelt hier op het feit dat informatie-uitwisseling via het
Interne Markt Informatiesysteem ’om niet’ dient te geschieden
(derhalve op kosten van de informatieverschaffende instantie, zoals de beheerder
van het register) terwijl informatieverstrekking op basis van online uittreksels
uit het handelsregister (de zogeheten BRITE-route) altijd tegen vastgestelde
tarieven plaatsvindt. Indien een handelsregister veel aanvragen via het Interne
Markt Informatiesysteem te verwerken krijgt, die ook online via het European
Business Register of de website van het betreffende handelsregister zouden
kunnen worden afgewikkeld, zou dat in feite betekenen dat het bedrijfsleven
in het verstrekkende land (via de jaarlijkse heffing) daarvoor betaalt. En
bovendien zijn de kosten bij handmatige afhandeling hoger dan bij online informatieverstrekking.
Overigens is het kabinet wel van oordeel dat administratieve samenwerking,
die tussen bevoegde instanties van de lidstaten plaatsvindt en ondersteund
wordt door het Interne Markt Informatiesysteem, «om niet» dient
te geschieden, maar dat daar waar sprake is van een structurele en permanente
informatie-uitwisseling een methode zoals BRITE de voorkeur geniet. Het Interne
Markt Informatiesysteem is bedoeld voor specifieke vragen en dus incidentele
gegevensuitwisseling. Dit is ook in lijn met de gedachte vastgelegd in de
Dienstenwet (zie bijvoorbeeld artikel 37, derde lid, Dienstenwet) dat een
ander elektronisch communicatiesysteem mag worden gekozen indien
dat meer geschikt is voor de desbetreffende gegevensuitwisseling in het kader
van de administratieve samenwerking onder de Dienstenrichtlijn.
 
 De leden van de VVD-fractie verzoeken het kabinet in het bijzonder aandacht
te besteden aan de kostenverdeling. Zoals hierboven gesteld sluit deze vraag
geheel aan bij de intentie van het kabinet. Zij vragen in hoeverre kosten
van koppeling van ondernemingsregisters voor rekening komen van de belastingbetaler,
respectievelijk voor rekening van de ondernemers (via de Kamers van Koophandel).
 De belastingbetaler staat in het geheel geen kostenpost te wachten; de
registerhouders dragen in principe alle kosten, maar de omvang van die kosten
is heel beperkt omdat het slechts gaat om het verstevigen van de reeds bestaande
samenwerking tussen die registerhouders, teneinde informatie van elkaar te
kunnen inzien en uit te wisselen.
 
 Daarbij vroegen de leden van de VVD-fractie om nader in te gaan op welke
informatie bedrijven zouden moeten aanleveren ten behoeve van dit Europese
register, en in welke mate het huidige Nederlandse systeem aan deze eisen
voldoet.
 
 Allereerst moet worden opgemerkt dat noch de Europese Commissie in het
Groenboek, noch het kabinet – integendeel – in zijn reactie, pleit
voor de inrichting van een Europees register. Het gaat om de koppeling van
registers die voldoen aan een over de hele Europese Unie geldende minimumstandaard
van kwalititeit en betrouwbaarheid van informatie. Er is dus geen sprake van
een geïntegreerd Europees register waarvoor bedrijven informatie aanleveren,
maar om een stelsel van gekoppelde registers dat gemakkelijk toegankelijk
is voor ondernemers en op gestandaardiseerde wijze informatie ter beschikking
stelt aan alle belanghebbenden. Vervolgens moet worden opgemerkt dat, naar
het oordeel van het kabinet, het huidige Nederlandse systeem voor wat betreft
de hoeveelheid en kwaliteit van informatie voldoet om een goed werkende koppeling
tot stand te brengen. Voor het kabinet staat dan ook vast dat uit de koppeling
van de ondernemingsregisters geen verzwaring van de informatie-uitvraag en
de daarmee samenhangende kosten voor het Nederlandse bedrijfsleven mag voortvloeien.
 
 De leden van de VVD-fractie geven aan meer duidelijkheid te wensen over
de beschikbaarheid van stukken die in verschillende talen zal moeten worden
verschaft. Meer specifiek vragen de leden van de VVD-fractie welke informatie
beschikbaar zal moeten worden gesteld en wie hiervoor de verantwoordelijkheid
zal dragen. Ten slotte vragen de leden van de VVD-fractie of dit tot gevolg
heeft dat een lokale bakker zijn jaarverslag in het Nederlands, het Engels
en andere talen moet opmaken.
 
 Uit het Groenboek leidt het kabinet af dat het oogmerk van de koppeling
van de ondernemingsregisters juist gericht is op het verminderen van de technische
en taalbarrières bij informatie over geregistreerde ondernemingen.
Het Groenboek geeft zeker niet aan dat de last van vertalingen en het verstrekken
van stukken in verschillende talen op de ondernemer rust. Dat zou juist een
extra belemmering vormen voor de bedrijvigheid in de Europese Unie en het
oprichten en inschrijven van ondernemingen juist kunnen afremmen. Voor het
kabinet vloeit dus niet uit het Groenboek voort dat de Nederlandse ondernemer,
zoals de lokale bakker, zijn jaarverslag, behalve in het Nederlands, ook in
andere talen zou moeten opmaken. Een dergelijke consequentie, die dus uit
het Groenboek niet kan worden opgemaakt, zou voor het kabinet niet gewenst
zijn en zou derhalve door het kabinet niet worden gesteund. Voor Nederlandse
bedrijven wijzigt er dus niets wat betreft de gegevens en te deponeren stukken die zij moeten aanleveren aan het handelsregister. Aan de
orde is de internationale verstrekking van bestaande gegevens uit het handelsregister.
Pas bij de verstrekking aan het buitenland zal een (geautomatiseerde) vertaling
plaatsvinden.
 Het is een aandachtspunt voor het kabinet om, bij vervolgstappen die de
Europese Commissie zet, scherp onder de aandacht te brengen dat het opheffen
van taalbarrières niet ten laste van ondernemers dient te komen.
 
 De leden van de VVD-fractie onderschrijven het belang van goede informatie.
Ook onderkennen de leden van de VVD-fractie het belang voor ondernemers om
te kunnen controleren of een buitenlandse ondernemer waar zij zaken mee wensen
te doen, daadwerkelijk bestaat. De leden van de VVD-fractie geven daarbij
aan van mening te zijn dat de informatie, die noodzakelijk is om internationaal
te kunnen ondernemen, beperkt kan blijven tot basisinformatie.
 
 In de kabinetsreactie ligt de lijn besloten die de leden van de VVD-fractie
voorstaan. Ik zie het standpunt van de leden van de VVD-fractie dan ook als
uitdrukkelijke steun voor het Nederlandse standpunt. Het is inderdaad niet
wenselijk dat de informatie die moet worden ontsloten (en dus ook aangeleverd
moet worden) verder gaat dan noodzakelijk om goed zaken te kunnen doen in
Nederland en in andere lidstaten. De Eerste Richtlijn Vennootschapsrecht beschrijft
reeds de basisinformatie die in elk land in het ondernemingsregister aanwezig
moet zijn. Extra informatie brengt extra informatieverplichtingen voor de
ondernemer met zich mee, en dat is ongewenst. Wel is het cruciaal dat de basisinformatie
van goede kwaliteit is en op dezelfde wijze wordt aangeboden en ontsloten.
Het is dan ook in dat kader dat het kabinet pleit voor heldere juridische
instrumenten die een gelijk speelveld met zich meebrengen voor het leveren
van de juiste basisinformatie, de ontsluiting en de betrouwbaarheid van deze
informatie via de koppeling van de ondernemingsregisters.
 
 De voorzitter van de commissie,
 Timmer
 De adjunct-griffier van de commissie,
 Van der Velden
 
 
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Van der Vlies (SGP), Vendrik (GL), Schreijer-Pierik (CDA), Ten
Hoopen (CDA), Van der Ham (D66), Spies (CDA), Van Velzen (SP), Samsom (PvdA),
Smeets (PvdA), Aptroot (VVD), Timmer (PvdA), voorzitter, Irrgang (SP), Blanksma-van
den Heuvel (CDA), Gesthuizen (SP), Jansen (SP), Ouwehand (PvdD), Van der Burg
(VVD), Zijlstra (VVD), Ortega-Martijn (CU), Biskop (CDA), ondervoorzitter,
Graus (PVV), Besselink (PvdA), Vos (PvdA), De Rouwe (CDA) en Elias (VVD).
 Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Sap (GL), Van Dijk (CDA), Van Vroonhoven-Kok
(CDA), Koşer Kaya (D66), Aasted Madsen-van Stiphout (CDA), Ulenbelt
(SP), Kalma (PvdA), Boelhouwer (PvdA), Blok (VVD), Kraneveldt-van der Veen
(PvdA), Karabulut (SP), Atsma (CDA), Gerkens (SP), Luijben (SP), Thieme (PvdD),
Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), Meeuwis (VVD), Wiegman-van Meppelen
Scheppink (CU), De Nerée tot Babberich (CDA), Bosma (PVV), Van Dam
(PvdA), Heerts (PvdA), Algra (CDA) en Weekers (VVD).