Vaststelling begroting van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2003; Verslag algemeen overleg van 18 juni 2003, over o.a. stelselherziening gesubsidieerde rechtsbijstand
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28600-VI, nr. 140

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

29-07-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

28600-VI nr. 140

23-07-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de ministerNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28600-VIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 42 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 600 VIVaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Justitie
(VI) voor het jaar 2003nr. 140VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 23 juli 2003De vaste commissie voor Justitie1 heeft op
18 juni 2003 overleg gevoerd met minister Donner van Justitie over:– de brief d.d. 16 december 2002 inzake stelselherziening
van de gesubsidieerde rechtsbijstand (28 600-VI, nr. 119);– de lijst van vragen en antwoorden inzake de
brief van de minister van Justitie d.d. 16 december 2002, antwoorden
ontvangen bij brief van de minister van Justitie d.d. 28 mei 2003 (28 600-VI,
nr. 131).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Joldersma (CDA) is het ermee eens
dat de toevoegingen niet behoren tot het normale takenpakket van het Bureau
rechtshulp, maar bij de advocatuur thuishoren. Kan de Kamer, gelet op alle
discussies die zijn gevoerd over de beschikbaarheid van advocaten voor de
toevoegingen, erop rekenen dat de toevoegingen daadwerkelijk worden uitgevoerd?
Kan de minister garanderen dat de Nederlandse Orde van advocaten, die zegt
zich hiervoor te willen inspannen, op dit punt zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid
neemt?De professionalisering van de publieksfunctie van de Bureaus rechtshulp
door middel van de instelling van een loketorganisatie is een goede zaak,
maar mevrouw Joldersma wijst er wel op dat het publieke deel van de rechtsbijstand
niet hetzelfde is als enkel de loketfunctie waarover de minister het in zijn
voorstellen heeft. In die voorstellen wordt melding gemaakt van een dertigtal
fysieke loketten. Kunnen de huidige spreekuren in kleinere plaatsen worden
gehandhaafd? Dit brengt namelijk weinig extra kosten met zich.In de voorstellen krijgen de Bureaus rechtshulp een spreekuur van maximaal
een uur, waarin zij ook een deel van de zaken moeten afhandelen die thans
in het verlengde spreekuur worden behandeld. Waarom wordt dit spreekuur dan
slechts voor 35 minuten bekostigd? Uit de toelichting blijkt geheel niet waarom
de duur van het spreekuur wordt gemaximeerd op een uur. Voor het gedeelte
van het huidige verlengde spreekuur dat niet overgaat naar het spreekuur nieuwe
stijl, wordt een lichte adviestoevoeging ingevoerd, maar hoe staat de advocatuur
hier tegenover? Het op deze wijze opknippen van verdergaande rechtshulp
is niet logisch, want de huidige kortdurende rechtsbijstand, die tot het publieke
deel behoort, vervult een heel belangrijke functie bij het verminderen van
het beroep op de rechter. In de voorstellen wordt een onnatuurlijk en willekeurig
onderscheid gemaakt tussen publiek en privaat.De heer Wolfsen (PvdA) wijst erop dat het
nieuwe kabinet in overleg zou treden met de Nederlandse Orde van advocaten
over de gewenste versterking van de rechtsbijstand aan minder draagkrachtigen.
Wat zijn de resultaten van dit overleg en welke gevolgen heeft dit voor de
gepresenteerde plannen? De oplossingen voor de leegloop worden waarschijnlijk
door iedereen gedeeld. Invoering van een eigen bijdrage bij strafzaken om
de kosten voor deze oplossingen te kunnen dekken, is bespreekbaar. De afschaffing
van de anticumulatieregeling is echter niet acceptabel, want deze is, nadat
zij eerder was afgeschaft, enkele jaren geleden zeer goed gemotiveerd weer
ingevoerd. De sterke verhoging van de eigen bijdrage is evenmin aanvaardbaar.De Bureaus rechtshulp besteden veel tijd, ongeveer 20%, aan toevoegingen.
Het zou een goede zaak zijn om daarvoor een maximum vast te stellen van bijvoorbeeld
10%. Dan valt er zoveel tijd vrij dat meteen ook het probleem van de latente
vraag is opgelost. Als de Bureaus rechtshulp tevens daadwerkelijke rechtsbijstand
verlenen, zou dat de kwaliteit van hun advisering ten goede kunnen komen.
Een totale scheiding is echter bespreekbaar, indien een duidelijke maximering
van de toevoegingen niet leidt tot vermindering van de werkdruk. Op dit moment
is dat echter niet duidelijk.De heer Wolfsen is voorstander van versterking van de loketfunctie. Het
omvormen van de Bureaus rechtshulp tot één landelijke organisatie
met een goede infrastructuur is in theorie ook een goed idee, maar het is
nog niet duidelijk hoe en waar deze organisatie gaat functioneren en welke
winst een en ander oplevert, ook in financieel opzicht. Bovendien moet er
dan ook één Raad voor de rechtsbijstand komen. De alternatieven
zijn niet goed uitgewerkt en evenmin zijn de plannen goed doorgerekend.Het aantal loketten mag niet worden teruggebracht van 80 naar 30, want
mensen die rechtshulp nodig hebben, zien vaak door de bomen het bos niet meer
en moeten voor persoonlijk contact bij een kantoor bij hen in de buurt terechtkunnen.Grote vraagtekens zijn te zetten bij de verschuiving van een deel van
het verlengde spreekuur naar de advocatuur, waarvoor een toevoeging met een
stevige eigen bijdrage moet worden aangevraagd. Daardoor zouden ongeveer 30 000
tot 35 000 mensen worden gedupeerd. De juridische problemen waarmee zij
te maken hebben, zijn te groot om zelf op te lossen, maar te klein voor een
gerechtelijke procedure. Vaak kan in deze gevallen door enige bemiddeling
of een deskundig schrijven een juridische procedure juist worden voorkomen.
In 1997 is de spreekuurvoorziening nog verlengd van twee naar drie uur, om
een laagdrempelige voorziening te bieden waarmee mensen buiten gerechtelijke
procedures kunnen worden gehouden.De heer Wolfsen is voor het afschaffen van de bureaucratie rond toevoegingen,
het verhogen van het uurtarief en het scheiden van privaat en publiek, mits –
wat het laatste betreft – overal kan worden gewerkt volgens het Amsterdamse
model van een goede en adequate doorverwijzing naar de advocatuur. In beginsel
is het werk van de advocaten een private taak, terwijl advisering, begeleiding
en de zaken die nu in het verlengde spreekuur worden afgehandeld, binnen de
publieke sector moeten blijven. Als de scheiding van privaat en publiek wordt
doorgevoerd, moet de overgang van de Bureaus rechtshulp naar de advocatenkantoren
wel goed worden geregeld. Op dit moment is daarover niets bekend.Nederland gaat onzekere economische tijden tegemoet. Op de terreinen wonen,
werken, inkomen en sociale voorzieningen zijn er vele regels die beogen de
zwakkeren te beschermen. Door te knabbelen aan de rechtsbijstand zal de doelgroep
in mindere mate effectief gebruik kunnen maken van die bescherming. Als het
kabinet vindt dat de sociale advocatuur moet worden versterkt, moet het benodigde
bedrag van 12 mln à 13 mln euro toch te vinden zijn binnen de meer
dan 1000 mln euro extra voor veiligheid, rechtspraak en dergelijke? Verhoging
van de boetes met 2% tot 3% is al voldoende en dat zou acceptabel zijn. Nederland
kent een mooi systeem van rechtsbijstand, maar dit moet zeker worden versterkt
en verbeterd.Mevrouw Griffith (VVD) steunt het voorstel
van de minister om de publieke en private taken strikt te scheiden, omdat
het onjuist is dat Bureaus rechtshulp met geld van de overheid op de vrije
markt opereren en de concurrentie aangaan met de advocatuur. Er moet een einde
komen aan de al jarenlang bestaande onduidelijkheid over de vraag of de gefinancierde
rechtsbijstand door de overheid dan wel door de markt moet worden uitgevoerd.
Daarbij moet overigens de toegankelijkheid tot de rechtshulp worden gewaarborgd.Zij stelt de minister voorts de volgende vragen:– Wat zal er voor de minder draagkrachtige burger verbeteren als
de voorgestelde wijzigingen worden doorgevoerd?– De minister heeft aangegeven dat de doelgroep onbekend is met
het bestaan van de Bureaus rechtshulp. Wat is precies de doelgroep waarop
de wijzigingen betrekking hebben?– Waaraan heeft de doelgroep behoefte?– Hoe wil de bewindsman de toegang tot de rechtshulp voor deze doelgroep
vergemakkelijken?– Hoe groot is de potentiële groep minder draagkrachtige rechtzoekenden,
die minder dan verwacht gebruik maakt van de publieksfunctie?– De minister heeft aangegeven dat 46% van de burgers recht heeft
op rechtsbijstand. Heeft hij erover nagedacht om de omvang van deze groep
terug te brengen? Steeds meer mensen sluiten immers een rechtsbijstandsverzekering
af.– De behoefte van de doelgroep hangt nauw samen met de inrichting
van het juridisch loket en met de verdere uitwerking daarvan. Uit welke varianten
heeft de minister een keuze gemaakt en hoe is hij tot zijn keuze gekomen?
Wat zijn de voor- en nadelen van het ene alternatief ten opzichte van het
andere?– Hoe moet de Kamer toetsen of de door de minister gemaakte keuze
zorgvuldig en weloverwogen tot stand is gekomen?– Waarop is de veronderstelling gebaseerd dat de drie genoemde oplossingen
voor het dreigende aanbodprobleem de gesubsidieerde rechtsbijstand voor de
advocatuur aantrekkelijker zullen maken?– Waarop is de veronderstelling gebaseerd dat het aanbod niet nog
meer zal afnemen als rechtsbijstandverleners zullen overstappen van de Bureaus
rechtshulp naar het private domein?De minister heeft aangegeven dat er, gelet op de te verwachten diversiteit
van juridische vragen, in het juridisch loket behoefte zal bestaan aan een
combinatie van medewerkers met een opleiding op mbo-niveau, hbo-niveau en
academisch niveau. Wordt daar inderdaad in voorzien? Een van de grote zorgen
van de Bureaus rechtshulp is namelijk dat zij het zonder academici moeten
doen.De reeds lang bestaande onzekerheid over de toekomstige structuur van
het stelsel moet worden weggenomen, zodat betrokkenen weten waarop zij zich
kunnen richten. De voorgestelde wijzigingen mogen echter de in de Grondwet
opgenomen plicht om rechtsbijstand te verlenen aan minder draagkrachtigen,
niet in gevaar brengen.De heer De Wit (SP) merkt op dat hij mede
het woord voert namens de fractie van GroenLinks.De loketfunctie houdt niet meer in dan het aanhoren van een juridisch
probleem en het doorverwijzen. Er is in wezen geen sprake meer van het verlenen
van rechtshulp. Er worden geen dossiers aangelegd, er wordt geen contact opgenomen
met de tegenpartij, er worden geen brieven geschreven en er wordt niet overlegd
over het oplossen van het probleem. Daarin zit echter de grote kracht van
de huidige werkwijze van de bureaus voor rechtshulp; uit de cijfers blijkt
dat zij in staat zijn om 80% van geschillen tot een oplossing te brengen.
De invoering van het loket betekent een verschraling van de rechtshulp en
aantasting van het recht van de burger op rechtsbijstand. De bureaus voor
rechtshulp houden zich thans bezig met het verlenen van rechtsbijstand in
geschillen en, indien nodig, het voeren van procedures, maar ook met tal van
andere zaken, zoals de uitvoering van de Wet-Terwee, de schuldhulpverlening,
de bijstand in milieuzaken en asielkwesties. Voor deze taken kan men na de
invoering van de stelselherziening niet meer bij het loket van de bureaus
voor rechtshulp terecht. Waar komt de afhandeling van al deze zaken terecht?
De invoering van het loket zal leiden tot wachtlijsten en verder tot een reeds
gevreesde leemte in de rechtshulp, want de loketten zullen worden bemenst
door medewerkers die niet zijn opgeleid tot jurist, maar een juridische scholing
op mbo- of hbo-niveau hebben genoten. Weliswaar heeft de minister in de beantwoording
van de vragen aangegeven dat er ook behoefte bestaan aan academisch gevormden
bij de loketten, maar het doorverwijzen zal in de praktijk een groot probleem
opleveren, gelet op de achtergrond van de betrokken persoon en op de geboden
honorering.Ook aan de aanbodzijde ontstaat er een probleem. In 2002 zijn 892 sociaal
raadslieden met hun werk gestopt, terwijl er slechts 536 zijn bijgekomen.
Per saldo betekent dit een uitstroom van 356 advocaten. Deze aanzienlijke
verslechtering van de rechtshulp aan mensen met een laag inkomen valt zeer
te betreuren. De minister gaat uit van een een-op-eensituatie bij de overgang
van taken en mensen van de oude bureaus voor rechtshulp naar de advocatuur.
Het is echter maar de vraag of alle zaken waarmee de bureaus voor rechtshulp
zich thans bezig houden, door de advocatenbureaus zullen worden uitgevoerd.
Naast de leemte die ontstaat door het wegvallen van taken bij het loket ontstaat
er dan een tweede leemte. De sociale advocatuur kan de vraag niet aan en de
commerciële kantoren zullen er niet aan denken om het werk over te nemen,
omdat zij in hun ogen wel iets anders aantrekkelijks te doen hebben. Dit alles
leidt tot de conclusie dat de doelstellingen die de minister zich op dit punt
stelt met de stelselherziening niet zullen worden gehaald. In de jaren zeventig
zijn de rechts- en wetswinkels juist opgericht met het oog op de toen geconstateerde
leemte in de rechtshulp.Op het punt van de kosten zijn de voorstellen van de minister nauwelijks
onderbouwd. Het actiecomité Recht voor iedereen heeft de voorstellen
financieel doorgelicht. Deze doorrekening roept een aantal vragen op. Wat
zijn de structurele kosten van het juridisch loket? Wat zijn de kosten van
het aanboren van de verborgen vraag? Hoe groot zijn de eenmalige overgangskosten?
Wat is de fysieke capaciteit van de juridische loketten? Waar worden die loketten
gevestigd? Welke garantie kan de minister bieden dat de advocatuur in staat
zal zijn om de taken die wegvallen bij de bureaus voor rechtshulp over te
nemen? Kan de minister garanderen dat de zaken die de Bureaus rechtshulp thans
erbij doen, onder de rechtshulp blijven vallen? Zo niet, dan ontstaat er een
groot probleem. De minister beoordeelt de bijkomende kosten budgettair neutraal,
maar het actiecomité Recht voor iedereen heeft vastgesteld dat de invoering
van de stelselherziening niet alleen gepaard gaat met de eenmalige inrichtingskosten
van de loketten, maar ook met een vermindering van het aantal zaken dat die
loketten in behandeling kunnen nemen. De minister neemt aan dat
er meer vragen behandeld zullen worden, maar gelet op de mensen die bij de
loketten werken, is de aanname gerechtvaardigd dat er juist minder vragen
zullen worden behandeld. Het aanboren van de latente vraag leidt daarnaast
tot een tweede probleem. In verband hiermee moet rekening worden gehouden
met een bedrag van 38 mln euro aan extra kosten, los van de inrichting van
het loket. Deze extra kosten zijn door de minister niet begroot.Gelet op de leemte die in de rechtshulp dreigt te ontstaan, is de vraag
gewettigd of de plannen van de minister in strijd zijn met artikel 18 van
de Grondwet, respectievelijk het EVRM. Mensen met een laag inkomen zullen
als gevolg van de verminderde rechtshulp een beroep moeten doen op de advocatuur.
Daarbij worden zij geconfronteerd met een ongewenste hogere eigen bijdrage
en met de door de minister voorgestelde anticumulatieregeling. Vervolgens
is het maar de vraag of er wel een advocaat te vinden zal zijn. De verhoging
van het tarief gaat gepaard met een verhoging van de eigen bijdrage. Het risico
van het innen daarvan wordt bij de advocaat gelegd, wat incassoproblemen met
zich kan brengen. Dit zou het effect van de verhoging van het tarief teniet
kunnen doen.De heer De Wit onderkent dat sommige elementen van de voorstellen verbeteringen
inhouden van het huidige stelsel van de rechtsbijstand, maar de verschraling
van de rechtshulp door het overhoop halen van het stelsel, waarbij de Bureaus
rechtshulp in feite worden afgeschaft, wijst hij af.Het antwoord van de ministerOp grond van de conclusies van het IBO Rechtsbijstand naar de oorzaak
van de uitstroom binnen de sociale advocatuur gaat de minister er vooralsnog vanuit dat de verhoging van het uurtarief
naar € 94 en de vermindering van de administratieve lasten in het
kader van het project VIValt, waarschijnlijk een adequate combinatie van maatregelen
vormt om de advocatuur te behouden binnen het rechtsbijstandsysteem. Een verhoogd
incassorisico mag geen reden zijn om af te zien van verhoging van de eigen
bijdrage. Deze verhoging moet op zijn eigen merites worden beoordeeld.Het is niet eenvoudig de groep mensen die aangewezen is op rechtsbijstand
te verkleinen. In de laagste inkomenscategorie doet 6,5% van de gezinnen een
beroep op rechtsbijstand. In de daaropvolgende groep ligt dat percentage op
2,5. Daarboven gaat het om minder dan 1%. Om dezelfde inkomsten te genereren
die de verhoging van de eigen bijdrage oplevert, zouden de bovenste vijf inkomenscategorieën
moeten worden geschrapt. Het verhogen van de eigen bijdrage is onderdeel van
een afweging. Het Strategisch akkoord voorzag in een grotere taakstelling
voor de rechtsbijstand. Er is echter bewust voor gekozen deze niet te zoeken
in de rechtsbijstandtaakstelling, maar in een verhoging van de griffierechten,
die evenwichtig over de verschillende zaken wordt verdeeld. Sinds 1995 zijn
de cao-lonen gestegen van 100 naar 132%. De hoogste eigen bijdrage wordt volgens
dezelfde systematiek met 30% verhoogd; de laagste met 28%. Deze verhoging
bleef dus achter bij de loonontwikkeling. In strafrechtszaken wordt geen eigen
bijdrage gevraagd beneden bijstandsniveau. Op bijstandsniveau kan de eigen
bijdrage dikwijls op de bijstand worden verhaald. Wel verschuift met deze
systematiek de hoogste inkomensgrens, en wel naar 143% volgens de index. De
totale ontwikkeling van de kosten voor rechtsbijstand ligt lager dan de gemiddelde
loonontwikkeling in de gesubsidieerde rechtsbijstand in dezelfde periode en
dat rechtvaardigt de verhoging van de eigen bijdrage. De maatregel is niet
bedoeld om te bezuinigen, maar om de verhoging van het uurtarief van de advocatuur
te kunnen bekostigen.De minister is bereid na te denken over de vraag of het huidige systeem
van rechtsbijstand zou kunnen worden vervangen door een volksverzekering
voor rechtsbijstand, maar dat is wel een geheel andere discussie. De bekostiging
van de voorstellen die nu voorliggen, wordt gezocht binnen het huidige stelsel.
Overigens is een duidelijke scheiding tussen enerzijds de loketfunctie en
anderzijds de rechtsbijstand een eerste voorwaarde om te kunnen overgaan op
een volksverzekering. De minister is daarvan overigens geen groot voorstander,
want er is een veel bredere discussie gaande over andere vormen van geschillenbeslechting
dan via het rechtssysteem op kosten van de overheid. Met de invoering van
een volksverzekering blijft de rechtsbijstand binnen het bestaande systeem
en is er slechts sprake van een andere financiering. Deze ontwikkeling wordt
in het Hoofdlijnenakkoord voorzien op het terrein van het strafrecht, het
civiel recht en het bestuursrecht. Hierop kan nu niet eenzijdig worden vooruitgelopen
door keuzes op het gebied van de rechtsbijstand.Bij de voorgestelde wijzigingen in het stelsel van de rechtsbijstand is
de grondwettelijkheid niet in het geding. De rechtsbijstand blijft immers
gehandhaafd. Verder is er in het huidige stelsel al sprake van een eigen bijdrage.
Artikel 18 van de Grondwet wordt aldus geïnterpreteerd dat de overheid
de rechtsbijstand door advocaten moet bekostigen. Deze bepaling houdt echter
niet in dat, als er geen advocaten beschikbaar zijn, de overheid de advisering
moet verzorgen.De stelselherziening is ingegeven door de wens de geconstateerde verminderde
toegankelijkheid tot rechtsbijstand voor minder draagkrachtigen op te lossen,
die een gevolg is van de vermenging van publieke en «private»
werkzaamheden welke binnen de bureaus voor rechtshulp geleidelijk aan was
ontstaan. Het publieke deel, de loketfunctie, betreft 80% van de zaken, maar
legt een tijdsbeslag van 50%. De andere helft van de tijd wordt besteed aan
inhoudelijke advisering en procesvoering, het «private deel»,
en is daardoor niet beschikbaar voor de loketfunctie. Het doel van de nieuwe
opzet van het stelsel is, de vermenging tegen te gaan en het klassieke onderscheid
tussen publiek en privaat weer te herstellen. Het geven van objectieve informatie,
het verduidelijken van de vraag en het adviseren over de procesgang zijn taken
die dan door medewerkers van de overheid in loondienst kunnen worden verricht.
Inhoudelijke advisering en procesvoering behoren echter tot het terrein van
de rechtsbijstand. Deze wordt wel verleend op kosten van de overheid, maar
niet in dienst van de overheid. Ook binnen de advocatuur benadrukt men de
noodzaak van onafhankelijkheid. Voor een deel wordt er immers ook tegen de
overheid geprocedeerd en dat moet niet worden gedaan door personen die hun
salaris van de overheid ontvangen. Het zal niet altijd even gemakkelijk zijn
om het onderscheid te maken, maar het is wel de insteek bij de opzet van de
nieuwe organisatie. De duur van het spreekuur vormt geen norm voor dit onderscheid,
maar wel geldt als vuistregel dat het spreekuur niet langer dan een uur zou
moeten duren, omdat anders weer van vermenging sprake is. De ervaring leert
dat 80% van de zaken binnen een half uur kan worden afgehandeld en daarom
wordt de bekostigingsnorm gesteld op 35 minuten. In het kader van de versterking
van de loketfunctie wordt er één landelijke organisatie in het
leven geroepen. Het personeelsbestand wordt uitgebreid met 223 fte, waarvan
37 voor een backoffice. Voor specialistische kennis kan op deze landelijke
organisatie worden teruggevallen. Ten slotte draagt het inzetten van academisch
geschoolde medewerkers bij aan de versterking van de loketfunctie. Voor de
vereenvoudigde adviesprocedure gelden lagere tarieven dan voor de rechtsbijstand.
Het gaat hierbij om inhoudelijk advies, waarbij in het merendeel van de gevallen
de zaak niet zal uitmonden in een proces. Door deze adviestaken weg te halen
bij de bureaus voor de rechtshulp, kunnen aan het loket veel meer vragen worden
beantwoord. De concentratie van de bureaus voor rechtshulp wordt gerechtvaardigd
door het feit dat inmiddels bijna 80% van de vragen telefonisch wordt gesteld.Een aantal bureaus voor rechtshulp heeft aangegeven te kiezen voor de
rechtsbijstandverlening. De rechtsbijstandzaken vormen 3% van de totale vraag binnen de advocatenpraktijk. De Nederlandse Orde van advocaten
heeft toegezegd zich ervoor te zullen inzetten dat aan deze vraag wordt voldaan.
In het overleg heeft de Orde naar voren gebracht zich te kunnen vinden in
de voorstellen, omdat daarmee tegemoet wordt gekomen aan de bezwaren op het
gebied van onterechte concurrentie met overheidsmiddelen. Op basis hiervan
verwacht de bewindsman dat aan de aanbodzijde voldoende in rechtsbijstand
zal worden voorzien. De harde garantie schuilt uiteindelijk in de aanwijzingsbevoegdheid,
hoewel daarvan heel terughoudend gebruik wordt gemaakt.Nadere gedachtewisselingMevrouw Joldersma (CDA) is het met de minister
eens dat de Bureaus rechtshulp zich te veel zijn gaan bezighouden met de verdergaande
rechtsbijstand en stemt dan ook in met een taakverdeling waarbij de toevoegingen
bij de advocatuur terechtkomen en de oorspronkelijke publieksfunctie bij het
loket. Zij is het er echter niet mee eens dat de bewindsman het bij deze tweedeling
laat, want er is nog een derde categorie taken, te weten de kortdurende rechtsbijstand
als «eerstelijnszorg» die nu nog onder het verlengde spreekuur
valt. Het gaat daarbij niet alleen om het geven van informatie, het verduidelijken
van de vraag of het doorverwijzen, maar ook om het beantwoorden van eenvoudige
vragen, bijvoorbeeld wanneer iemand zijn baan verliest, waarvoor geen dure
advocaat behoeft te worden ingeschakeld. Verder verzoekt zij de minister nader
in te gaan op de toezichthoudende rol van de Raad voor rechtsbijstand.De heer Wolfsen (PvdA) verwacht dat de ongeveer
168 000 mensen die van het reguliere spreekuur gebruik maken, erop achteruitgaan
doordat het aantal plaatsen waar men terechtkan wordt teruggebracht van 80
naar 30. Zijn grootste zorg betreft de ongeveer 40 000 mensen die van
het verlengde spreekuur gebruik maken. Zij zijn voortaan op de advocatuur
aangewezen en moeten een eigen bijdrage betalen. Het is niet bekend of dit
zal werken en in de plannen voor de stelselherziening zijn de belangen van
deze categorie dan ook onvoldoende geborgd. Er is nog weinig bekend over de
nieuwe organisatie om een keuze te kunnen maken. Welke alternatieven zijn
er? Welke Bureaus rechtshulp zullen ervoor kiezen een advocatenkantoor te
worden? Hoe zijn de medewerkers opgeleid? Zijn er voldoende medewerkers voor
de backoffice? De heer Wolfsen verzoekt de minister, de plannen wat meer uit
te werken en door te rekenen. Het is jammer dat de motie-Ross-van Dorp niet
is uitgevoerd, want die voorzag in experimenten om de werking van het nieuwe
stelsel in de praktijk te toetsen, alvorens een definitieve beslissing te
nemen.Mevrouw Griffith (VVD) sluit zich aan bij
het verzoek om de plannen nader uit te werken. Kan de minister daarbij ook
de «knip» verhelderen en duidelijk aangeven wat publiek is en
wat privaat? Verder is een nadere toelichting gewenst op maximale duur van
het spreekuur van een uur in relatie tot de bekostiging voor 35 minuten.De heer De Wit (SP) vreest dat de wijze van
vergoeding van het spreekuur de neiging in de hand werkt om de activiteiten
van de medewerkers van het loket te beperken tot 35 minuten per spreekuur.Hij benadrukt dat er niets tegen is op de rol die de Bureaus rechtshulp
thans vervullen. De competentieproblemen zijn lang en breed opgelost. Het
is eerder zo dat de sociale advocatuur is ingenomen met de Bureaus rechtshulp,
omdat zij de vraag niet aankan en op haar beurt juist naar de Bureaus rechtshulp
doorverwijst.De loketfunctie wordt dusdanig uitgehold dat deze nauwelijks meer iets
voorstelt. Thans wordt 80% van de zaken opgelost door de gekwalificeerde
medewerkers van de Bureaus rechtshulp. In de nieuwe situatie is daarvan echter
geen sprake meer, want dan moet men na advies van het Bureau rechtshulp zelf
het probleem oplossen en vervolgstappen zetten. De huidige afhandeling van
80% van de zaken wordt minder, waardoor er een leemte in de rechtshulp ontstaat.
Als de latente vraag wordt aangeboord, zullen niet 400 000, maar 600 000
mensen bij het loket aankloppen. De minister heeft daarmee geen rekening gehouden.Artikel 18 van de Grondwet heeft betrekking op de aanspraak op rechtsbijstand.
Als men door de invoering van het loket niet meer terechtkan bij de oorspronkelijke
Bureaus rechtshulp en er geen garantie is dat anderen in die vraag naar rechtshulp
voorzien, ontstaat er in de praktijk een leemte in de rechtsbijstand. Om die
reden zijn de plannen voor de stelselherziening in strijd met de essentie
van artikel 18 van de Grondwet.De minister wijst erop dat er in de huidige
systematiek wat de toevoegingen betreft evenmin een garantie bestaat dat er
een advocaat beschikbaar is. Van de zaken wordt 80% afgedaan in een half uur.
Aangezien er voor het spreekuur een uur beschikbaar is, valt te verwachten
dat het aantal zaken dat kan worden afgedaan, juist hoger zal zijn in plaats
van lager. De Bureaus rechtshulp worden betaald voor hun werkzaamheden. De
norm van 35 minuten is een bekostigingsnorm, op basis waarvan het voor de
vraag benodigde aantal fte's wordt berekend.De Kamer zal een nadere schriftelijke toelichting ontvangen op de scheiding
tussen publiek en privaat en de knip in de rechtsbijstand.De bewindsman heeft aangegeven waarom redelijkerwijs verwacht mag worden
dat de voorstellen bijdragen tot het oplossen van de problemen rond de loketfunctie
en het aanbod binnen de rechtsbijstand, maar uiteindelijk gaat het om een
keuze vanuit een bekende, als onbevredigend ervaren, situatie naar een stelsel
dat beter op de toekomst is afgestemd.De voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,Van de CampDe griffier van de vaste commissie voor Justitie,PeXNoot1Samenstelling:Leden: Van de Camp (CDA), voorzitter, De Vries (PvdA), Van Heemst (PvdA),
Dittrich (D66), Vos (GroenLinks), Rouvoet (ChristenUnie), Adelmund (PvdA),
De Wit (SP), Albayrak (PvdA), Van Fessem (CDA), Luchtenveld (VVD), Wilders
(VVD), Weekers (VVD), Çörüz (CDA), Verbeet (PvdA), ondervoorzitter,
Lazrak (SP), Wolfsen (PvdA), Tonkens (GroenLinks), Jan de Vries (CDA), Van
Haersma Buma (CDA), Eerdmans (LPF), Van Vroonhoven-Kok (CDA), Varela (LPF),
Straub (PvdA), Griffith (VVD), Visser (VVD) en De Pater-van der Meer (CDA).Plv. leden: Dijsselbloem (PvdA), Timmer (PvdA), Van der Laan (D66), Halsema
(GroenLinks), Van der Staaij (SGP), Kalsbeek (PvdA), Van Velzen (SP), Tjon-A-Ten
(PvdA), Ormel (CDA), Van Baalen (VVD), Blok (VVD), Hirsi Ali (VVD), Jager
(CDA), Van Heteren (PvdA), Vergeer-Mudde (SP), Arib (PvdA), Karimi (GroenLinks),
Buijs (CDA), Sterk (CDA), Nawijn (LPF), Joldersma (CDA), Hermans (LPF), Van
Dijken (PvdA), Örgü (VVD), Rijpstra (VVD) en Aasted-Madsen-van Stiphout
(CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28600-VI-140.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl