Wijziging van artikelen 140 en 443 van het Wetboek van Strafrecht; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25638, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

06-10-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25638 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleidingDe wijziging van artikel 140 Wetboek van StrafrechtDe wijziging van artikel 443 Wetboek van StrafrechtOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25638Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 20 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 638Wijziging van de artikelen 140 en 443 van het Wetboek van Strafrechtnr. 3MEMORIE VAN TOELICHTING InleidingIn de afgelopen jaren is het inzicht gegroeid, dat georganiseerde criminaliteit
een grote bedreiging vormt voor de Nederlandse samenleving. Bij de aanpak
van die georganiseerde criminaliteit vervult artikel 140 van het Wetboek van
Strafrecht een belangrijke rol, doordat het straf stelt op het enkele deelnemen
aan een organisatie die het plegen van misdrijven tot oogmerk heeft. Het voorliggende
wetsvoorstel beoogt artikel 140 in twee opzichten te wijzigen, teneinde te
bevorderen dat georganiseerde criminaliteit nog beter op basis van dit artikel
kan worden bestreden. In de eerste plaats wordt voorgesteld de wettelijke
strafbedreiging te verhogen. Thans staat vijf jaar gevangenisstraf op dit
misdrijf; voorgesteld wordt dit te verhogen tot zes jaar. Voorts wordt voorgesteld
de bedreigde boete te verhogen van de vierde naar de vijfde categorie. In
de tweede plaats wordt voorgesteld het derde lid te herzien. Thans staan daarin
slechts de bestuurders en oprichters vermeld. Verduidelijkt wordt dat ook
de «leiders» van de organisatie de in het derde lid vermelde verhoging
van de gevangenisstraf riskeren. De mogelijkheid tot verhoging van de geldboete
wordt geschrapt, nu ingevolge het gewijzigde eerste lid al een geldboete van
de vijfde categorie kan worden opgelegd.Voorts wordt in dit wetsvoorstel een wijzigingsvoorstel meegenomen dat
voortvloeit uit de standpuntbepaling ten aanzien van het onderzoeksrapport
«Het gebruik van gemeentelijke noodbevoegdheden», uitgegeven door
het ministerie van Binnenlandse Zaken (brief van 21 maart 1995, nr. EA 94/U2330).
Met mijn collega van Binnenlandse Zaken ben ik van oordeel dat de straf, gesteld
op overtreding van een voorschrift, uitgevaardigd op basis van een noodbevoegdheid,
in overeenstemming moet worden gebracht met de in artikel 154 Gemeentewet
en artikel 184 Wetboek van Strafrecht bedreigde straf. De wijziging van artikel 140 Wetboek van StrafrechtUit het onderzoek van de parlementaire enquetecommissie opsporingsmethoden
komt naar voren dat de georganiseerde criminaliteit een grote bedreiging vormt
voor de Nederlandse samenleving. Van georganiseerde criminaliteit is volgens
de PEC sprake wanneer groepen van personen: a. primair gericht zijn op illegaal gewin;b. systematisch misdaden plegen met ernstige gevolgen voor de samenleving
enc. in staat zijn deze misdrijven op betrekkelijk effectieve wijze af te
schermen, in het bijzonder door de bereidheid te tonen fysiek geweld te gebruiken
of personen door corruptie uit te schakelen. Zie kamerstukken II 1995/96,
24 072, nrs. 10–11, blz. 25.De bedreiging schuilt in dit geval niet alleen in de misdrijven waarmee
het illegaal gewin wordt behaald. De bedreiging gaat uit van de macht die
de organisatie over haar leden en over delen van de samenleving uitoefent,
met name ook door de corrumperende invloeden die van haar uitgaan.Deze inzichten hebben hun weerslag gehad op de strafrechtelijke aanpak
van georganiseerde criminaliteit. De aandacht is niet meer uitsluitend gericht
op de concrete misdrijven die door georganiseerde verbanden worden begaan.
Het inzicht is gegroeid dat het enkele deelnemen aan een organisatie die het
plegen van misdrijven tot oogmerk heeft, bestrijding verdient. Dit deelnemen
is strafbaar gesteld in artikel 140 van het Wetboek van Strafrecht; dit artikel
speelt de laatste jaren dan ook een belangrijke rol in de bestrijding van
de georganiseerde criminaliteit.De aard en de omvang van de bedreiging die van sommige georganiseerde
verbanden uitgaan wordt naar mijn oordeel echter onvoldoende weerspiegeld
in het strafmaximum dat dit artikel kent. Het eerste lid stelt op het deelnemen
aan de organisatie vijf jaar gevangenisstraf, ingevolge het derde lid kan
dit met een derde worden verhoogd ingeval het zijn van «bestuurder»
van de organisatie is bewezenverklaard. Daarmee komt de maximale gevangenisstraf
bij telastelegging van uitsluitend artikel 140 op zes jaar en acht maanden.
Dat staat naar mijn oordeel onvoldoende in verhouding tot de ernst van het
verwijt dat deze «bestuurder» treft.Wel kan de straf hoger uitvallen indien ten laste van de verdachte bovendien
het plegen van of deelnemen aan concrete misdrijven van de organisatie wordt
bewezenverklaard. Gewoonlijk is de straf op die feiten echter lager dan zes
jaar en acht maanden. Dat is bijvoorbeeld het geval bij de handel in en invoer
van soft drugs, bij fraude in verband met EG-subsidies, en bij milieudelicten.
In die gevallen ligt de maximale strafbedreiging ingevolge artikel 57 van
het Wetboek van Strafrecht onder de negen jaar. Mijns inziens moet in dergelijke
gevallen een gevangenisstraf mogelijk zijn die boven de tien jaar ligt. Het
onderhavige wetsvoorstel bewerkstelligt, dat een dergelijke straf mogelijk
wordt: in dit soort gevallen komt de bovengrens te liggen op tien jaar en
acht maanden gevangenisstraf.De verhoging van de strafmaat van artikel 140 heeft een aantal niet onbelangrijke
neveneffecten. Zo leidt zij ertoe dat ten aanzien van verdachten van artikel
140, ook als zij de criminele organisatie niet leiden, de instelling van een
strafrechtelijk financieel onderzoek mogelijk wordt. Juist omdat criminele
organisaties zich dikwijls bezig houden met criminaliteit waarin veel geld
kan worden gegenereerd, is een dergelijke bevoegdheid wenselijk. Voorts kan
de strafbaarstelling van voorbereidingshandelingen (zie artikel 46 Wetboek
van Strafrecht) toegepast worden in het geval van artikel 140 derde lid.Artikel 140, eerste lid, Wetboek van Strafrecht omvat meer organisaties
dan de criminele organisaties waar de definitie van de PEC op ziet. Het begrip
«organisatie» wordt in de rechtspraak omschreven als «een
samenwerkingsverband, waarin twee of meer personen samenwerken volgens door
hen gestelde regels en voor een door hen gesteld doel» (vgl. onder meer
HR 6 juni 1989, NJ 1990, 49). In HR 16 oktober 1990, NJ 1991, 442 (Mariënburcht)
spreekt de Hoge Raad van «een gestructureerd samenwerkingsverband».
Dat zo'n samenwerkingsverband niet aan de definitie van de PEC hoeft te voldoen,
blijkt bijvoorbeeld uit HR 29 januari 1991, NJB 1991, nr. 50 (Vredesaktiekamp,
waarin de verdachte een van de deelnemers was aan een te Vierhouten gehouden
vredesactiekamp, waarbij door het knippen van gaten in hekwerken etc. actie
werd gevoerd tegen militaire objecten). Ook het samenwerkingsverband waar
bij de top van Amsterdam sprake van was, viel niet onder de definitie van
de PEC.Voor deze organisaties, en het deelnemen daaraan, is deze wetswijziging
in de praktijk niet van belang. De onderhavige wetswijziging beoogt in geen
enkel opzicht wijziging te brengen in de reikwijdte van artikel 140 Wetboek
van Strafrecht. Slechts de strafmaat wordt verhoogd. Die strafverhoging speelt
in gevallen waarin een organisatie niet aan de definitie van de PEC voldoet
geen rol. De toepassing van artikel 140 Wetboek van Strafrecht op organisaties
als die welke tijdens de Eurotop actief waren brengt echter wel aan het licht
op welk een grote verscheidenheid aan organisaties het artikel inmiddels ziet.Ingevolge de voorgestelde wijziging van het derde lid worden naast de
bestuurders en oprichters ook de leiders van criminele organisaties aldaar
met een hogere straf bedreigd. Naar mijn mening omvat het begrip bestuurders
ook thans reeds de leidinggevenden aan een criminele organisatie. Artikel
140 ziet op organisaties die gewoonlijk geen bestuurders in de civielrechtelijke
betekenis kennen. Dat brengt mee dat aan deze strafverhogingsgrond weinig
betekenis zou toekomen, als slechts civielrechtelijke bestuurders bedoeld
worden. Het komt mij echter raadzaam voor, hier ter voorkoming van misverstanden
te verduidelijken dat elke persoon die leiding geeft de strafverhoging riskeert.Gekozen is voor het begrip «leider». Dit is een ander begrip
dan het begrip «feitelijke leiding geven», dat gebruikt wordt
in artikel 51 lid 2 ten 2e van het Wetboek van Strafrecht. Deze andere term
is bewust gekozen. Beide begrippen fungeren in een andere context. In artikel
51 gaat het om feitelijke leiding geven aan een door een rechtspersoon gepleegd
strafbaar feit. Doorslaggevend voor de uitleg van dat begrip is de betrokkenheid
van de leidinggever bij die strafbare gedraging. Hier gaat het niet om het
leiding geven aan een feit, maar om het leiden van een organisatie. Dat vergt
een andere invulling. De keuze voor een ander begrip bevordert, dat deze invulling
niet wordt belast met dogmatiek die in een ander kader past.De «leider» hoeft niet de hoogste leider te zijn, en het leiderschap
hoeft op geen enkele wijze geformaliseerd te zijn. Van belang is, of andere
deelnemers aan de organisatie op aanwijzing van de betrokkene handelen. «Leider»
is diegene die bij het optreden van het verband initiatieven ontplooit waarnaar
de andere deelnemers zich richten. Dit ontplooien van initiatieven kan spontaan
gebeuren. De wijziging van artikel 443 Wetboek van StrafrechtDe wijziging van artikel 443 beoogt de strafmaat in dit artikel af te
stemmen op die van artikel 154 Gemeentewet. Het laatste artikel geeft de gemeentelijke
regelgever de mogelijkheid om op overtreding van bij gemeenteverordening strafbaar
gestelde voorschriften een maximale straf te stellen van drie maanden hechtenis
of een geldboete van de tweede categorie. Deze maximale strafmaat is op 1
januari 1994 bij de inwerkingtreding van de nieuwe Gemeentewet van kracht
geworden.Artikel 443 stelt straf – thans hechtenis van ten hoogste twee maanden
of geldboete van de tweede categorie – op overtreding van gemeentelijke
noodverordeningen die op basis van artikel 176 Gemeentewet zijn uitgevaardigd.
Er zijn geen argumenten om het verschil in strafmaat te handhaven tussen overtreding
van «normale» gemeentelijke voorschriften, gesteld op basis van
artikel 154 Gemeentewet, en overtreding van voorschriften in noodverordeningen.
De aard van deze laatste voorschriften en de ernst van de situatie waarin
de noodverordeningen (uitsluitend kunnen) worden toegepast, pleiten
er eveneens voor dat een overtreding in deze ernstige situaties niet minder
zwaar gestraft kan worden dan overtreding van «normale» voorschriften.Met de onderhavige wijziging wordt tevens het verschil in strafbedreiging
tussen overtreding van een noodbevel en overtreding van een noodverordening
gereduceerd. Overtreding van een noodbevel levert een misdrijf op en kan op
grond van artikel 184 Wetboek van Strafrecht worden gestraft met een maximale
gevangenisstraf van drie maanden of een geldboete van de tweede categorie.De Minister van Justitie,W. Sorgdrager 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25638-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl