Financiële verantwoording over het jaar 1998; Brief minister over het financieel beheer bij ministeries en agentschappen
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26541, nr. 70

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

10-02-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26541 nr. 70

31-01-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Vorderingen bij het wegnemen van tekortkomingen in
het financieel beheer3. Agentschappen3.1. Inleiding3.2. Nieuw beleid inzake de financiering en het vermogensbeheer
van agentschappen3.3. Nadere operationalisering van de instellingsvoorwaarden
voor diensten om agentschap te worden3.4. Initiatief om de kennis over en voor agentschappen
te vergroten3.5. Kwaliteitsverbetering van de bestaande agentschappen4. Versnelling financiële verantwoording5. Rechtmatigheid bij de Rijks-, Provinciale en Gemeentelijke
overheid5.1. Het begrip rechtmatigheid is voor Rijk en gemeente
hetzelfde5.2. Rechtmatigheid: een verantwoordelijkheid van het
management5.3. Verantwoording en controle5.4. Controleprotocollen zorgen er voor dat controlebevindingen
van de accountant van de gemeente ook voor het Rijk bruikbaar zijn5.5. Afsluitend6. Uitbreiding controlebevoegdheden AROndertekeningBIJLAGE 1 Stand van zaken van het financieel beheer
bij de ministeriesAlgemeenBuitenlandse ZakenStructurele verbetering van het financiële beheerVoorschottenbeheerJustitieFinancieel beheer bestuursdepartementM&O-beleid subsidiëring van de Stichting Reclassering
NederlandBewakingskosten burgerluchthavensEuropese AanbestedingsregelsBinnenlandse Zaken en KoninkrijksrelatiesAlgemeenOpzet en onderhoud van de administratieve organisatie
van BZKHet beheer van DZVODe afwikkeling van overheidsprojecten door de directie
KoninkrijksrelatiesDefensieAlgemeenMaterieelbeheerFinancieel beheer Koninklijke Landmacht en Defensie Interservice
CommandoVolkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en MilieubeheerTransactie-uitgavenVerkeer en WaterstaatContractbeheerGWW-contractenOnderzoeks- en Overige contractenEconomische ZakenFASLandbouw, Natuurbeheer en VisserijControle derdengegevens door de Algemene InspectiedienstVolksgezondheid, Welzijn en SportWet- en regelgeving JeugdhulpverleningBIJLAGE 2 Kwaliteitsverbetering agentschappen(A) Nadere operationalisering van de instellingsvoorwaarden
om agentschap te worden(B) Verdere initiatieven om kennis over en voor agentschappen
te genereren en te ontsluiten(C) Vorderingen bij de aanpak van bestaande tekortkomingen
bij agentschappenAlgemeenBuitenlandse ZakenHet agentschap Centrum tot Bevordering van de Import uit
Ontwikkelingslanden (CBI)Justitie/Binnenlandse Zaken en KoninkrijksrelatiesAgentschap Korps Landelijke Politiediensten (KLPD)Onderwijs, Cultuur en WetenschappenAgentschap Centrale Financiën Instellingen (Cfi)Agentschap Rijksarchiefdienst (RAD)DefensieAgentschap Dienst Gebouwen Werken en Terreinen (DGWT)Agentschap Defensie Telematica Organisatie (DTO)Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en MilieubeheerAgentschap RijksgebouwendienstVerkeer en WaterstaatAgentschap KNMIEconomische ZakenAgentschap SenterLandbouw, Natuurbeheer en VisserijAgentschap Plantenziektenkundige DienstVolksgezondheid, Welzijn en SportAgentschap College ter Beoordeling van Geneesmiddelen
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26541Toon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 26627Toon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 66 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 541Financiële verantwoordingen over het jaar 199826 627Rechtmatigheidsonderzoek 1998nr. 70BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËNAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 31 januari 20001. InleidingIn het algemeen overleg op 8 september 1999 met de Commissie voor de Rijksuitgaven
inzake mijn brief over de Financiële Verantwoordingen 1998 en het rechtmatigheidsonderzoek
1998 van de AR is opgemerkt dat het financieel beheer van de ministeries sterk
is verbeterd. Niettemin werd zorg uitgesproken over een aantal ernstige tekortkomingen
in het financieel beheer van ministeries en over een aantal tekortkomingen
bij agentschappen1. Deze zorg betrof met name
de risico's die deze (ernstige) tekortkomingen inhouden voor het realiseren
van de kabinetsdoelstellingen opgenomen in de nota «Van beleidsbegroting
tot beleidsverantwoording» (VBTB). De wens werd uitgesproken tijdig
geïnformeerd te worden over de vorderingen die de ministeries maken bij
het wegnemen van deze tekortkomingen, zodat indien nodig nog actie kan worden
ondernomen in het traject tot mei 2000.Bijzondere belangstelling werd getoond voor de ontwikkelingen in het financieel
beheer, de doelmatigheid en de prestatiegegevens van de agentschappen. Verder
werd het belang onderstreept dat de derde woensdag van mei door alle ministeries
wordt gerealiseerd en werd gevraagd naar de voortgang bij de gelijkschakeling
van het rechtmatigheidsbegrip bij de Rijksoverheid en de Provinciale en Gemeentelijke
overheden. Tot slot werd gevraagd om het tijdpad voor de uitbreiding van de
bevoegdheden van de Algemene Rekenkamer (AR).Ik heb toegezegd de Tweede Kamer in januari 2000 over deze punten te zullen
informeren.Met deze brief geef ik gaarne gevolg aan die toezegging.2. Vorderingen bij het wegnemen van tekortkomingen in
het financieel beheerZoals in de inleiding al is vermeld, bestond er zorg over een aantal (ernstige)
tekortkomingen in het financieel beheer. Uit hoofde van mijn coördinerende
en toezichthoudende verantwoordelijkheid voor het financieel beheer
bij het Rijk heb ik de vorderingen gemonitord die de ministeries maken bij
het wegnemen van deze tekortkomingen. De aandacht ging daarbij vooral uit
naar de door de AR als ernstig aangemerkte tekortkomingen in het financieel
beheer bij de ministeries en naar de tekortkomingen bij de agentschappen.
Omdat naar het oordeel van de Tweede Kamer de agentschappen een voorbeeldfunctie
zouden moeten vervullen op het gebied van financieel beheer, doelmatigheid
en prestatiegegevens, is bij de monitoring van de agentschappen ook aandacht
besteed aan de overige (niet ernstige) tekortkomingen. Via de mij ter beschikking
staande instrumenten zijn de ministeries gewezen op het belang van een goed
financieel beheer en het tijdig en structureel aanpakken van de tekortkomingen
daarin.Gebleken is dat voor de meeste ernstige tekortkomingen bij de ministeries
en voor de meeste tekortkomingen bij de agentschappen adequate maatregelen
zijn genomen of zullen worden genomen om deze weg te nemen. In voorkomende
gevallen zijn nadere afspraken met de ministeries gemaakt over de te realiseren
verbeteringen en het tijdpad daarvoor. Dit geldt ook voor nieuwe tekortkomingen
of tekortkomingen die zijn blijven bestaan en waarvoor het risico bestaat
dat de AR deze als ernstig zal kwalificeren in het rechtmatigheidsonderzoek
1999. Als onderdeel van deze brief zijn per ministerie de vorderingen weergegeven
ten aanzien van het wegnemen van de bedoelde tekortkomingen bij de ministeries
(bijlage 1) en de agentschappen (bijlage 2).3. Agentschappen3.1. InleidingAgentschappen zijn in 1994 geïntroduceerd. Het resultaatgerichte
besturingsmodel dat bij de agentschappen wordt toegepast, heeft als katalysator
gewerkt voor diverse verbeteringen in de bedrijfsvoering van de agentschappen.
Zo zijn te noemen de vergroting van de transparantie in opdrachtgever-/opdrachtnemerrelaties,
de identificatie van processen, producten en diensten in termen van kwantiteiten
en kwaliteiten en het meer passend in de tijd kunnen doen van investeringen
om de overeengekomen producten en diensten te kunnen (blijven) leveren. De
rijksbrede evaluatie van het agentschapmodel (zie rapport Verder met resultaat,
u aangebonden bij brief van 27 april 1998) heeft ook verbeterpunten aangegeven.
Het is moeilijk gebleken om de genoemde verbeteringen in de bedrijfsvoering
te vertalen in termen van doelmatigheidsverbeteringen. Dit is onder meer te
verklaren, doordat verbeteringen behalve in kostprijstermen ook tot uitdrukking
kunnen komen in kwaliteitsverbeteringen van processen en/of producten. Daarnaast
zijn de processen en producten in de tijd voor en na de start als agentschap
niet altijd eensluidend, hetgeen vergelijking bemoeilijkt. Het belang om tot
meer duidelijkheid omtrent doelmatigheidswinsten en kwaliteitsverbeteringen
te komen, heeft u benadrukt. Tevens heeft u gesignaleerd dat tekortkomingen
in het financieel beheer, als aspect van de kwaliteit van de processen, niet
met voldoende voortvarendheid worden opgelost.Tijdens het overleg op 8 september jongstleden heb ik u toegezegd in deze
brief nader in te gaan op het financieel beheer van de agentschappen. Financieel
beheer is hier geplaatst in het bredere geheel van beleidsformulering en verbeterinitiatieven
die door het ministerie van Financiën in samenspraak met de andere betrokken
ministeries worden ontplooid. Dit is in deze brief nader gecategoriseerd tot
de volgende thema's:– nieuw beleid inzake de financiering en het vermogensbeheer van
agentschappen; – nadere operationalisering van de instellingsvoorwaarden voor diensten
om agentschap te kunnen worden;– initiatief om de kennis over en voor agentschappen te vergroten;– kwaliteitsverbetering van de bestaande agentschappen.3.2. Nieuw beleid inzake de financiering en het vermogensbeheer
van agentschappenBij de introductie van agentschappen is er voor gekozen om agentschappen
de mogelijkheid te geven te reserveren voor toekomstige investeringen. Dit
heeft geleid tot soms omvangrijke reserves. Met de introductie van de «Regeling
leenen depositofaciliteit agentschappen 1999» en de «Regeling
vermogensvoorschriften agentschappen 2000» is het beleid inzake de financiering
van agentschappen gewijzigd. In de Miljoenennota 2000 is deze beleidswijziging
reeds op hoofdlijnen uiteengezet. Resumerend:– diensten die agentschap worden, rekenen bij de start het saldo
van bezittingen en schulden af met het moederministerie en financieren dit
met een lening van het ministerie van Financiën, waarover jaarlijks rente
en aflossing wordt betaald;– voor nieuwe investeringen kunnen de agentschappen eveneens gebruik
maken van de leenfaciliteit;– de resterende reserves dienen alleen nog om tegenslagen in de
exploitatie op te vangen en zijn voorlopig gemaximeerd op 5% van de omzet.Het samenstel van deze wijzigingen is op 1 januari jongstleden doorgevoerd.
Alle bestaande en de nieuw startende agentschappen moeten per deze datum werken
overeenkomstig de geschetste beleidslijnen.Met betrekking tot het resultaat dat agentschappen realiseren (winst/verlies)
wil ik ter vermijding van misverstanden het volgende opmerken. Bij agentschappen
staat het streven naar kostendekkendheid voorop. Kostendekkendheid wordt vooraf
in de begroting geraamd. Met het oog op een gewenste ontwikkeling van het
eigen vermogen (bijvoorbeeld bij – dreigende – overschrijding
van het toegestane maxima van 5% van de omzet) kan hiervan worden afgeweken.
Verliezen kunnen bewust worden begroot om het te hoog opgelopen eigen vermogen
te laten terugvloeien naar de afnemers. En vice versa kan een gewenste groei
van het eigen vermogen tot begrote winsten leiden. Niet begrote winsten en
verliezen kunnen ontstaan doordat de uitvoering altijd af kan wijken van de
begroting. In sommige gevallen kan dit een uiting zijn van grotere of geringere
doelmatigheid van de uitvoering door het agentschap dan geraamd. In andere
gevallen kan dit een uiting zijn van prijsen vraagfluctuaties.3.3. Nadere operationalisering van de instellingsvoorwaarden
voor diensten om agentschap te wordenUit de rijksbrede evaluatie van de agentschappen is de wenselijkheid tot
precisering van de instellingsvoorwaarden voortgekomen. Bij de bespreking
van de rijksbrede evaluatie op 3 februari 1999 heeft u aangegeven tevens te
hechten aan een oordeel van de departementale accountantsdienst over de over
te dragen bezittingen en schulden (openingsbalans) en over de aan te brengen
wijzigingen in het financieel beheer. Dit in samenhang heeft geleid tot de
volgende operationalisering van de instellingsvoorwaarden: (1) het uitvoeren
van een omgevingsanalyse, (2) het identificeren van producten en diensten,
(3) het beschrijven van de bedrijfsprocessen, (4) het beschrijven van een
kostprijsmodel, (5) het brengen van een aansluiting tussen de interne en externe
planning & controlcyclus, (6) het aantonen op welke wijze doelmatiger
gewerkt zal worden, (7) het opstellen van een draaiboek voor het opstellen
van een openingsbalans en (8) het opstellen van een plan van aanpak voor de
in het financieel beheer aan te brengen wijzigingen. In bijlage
2A worden de geoperationaliseerde instellingsvoorwaarden nader omschreven.
Daarbij is tevens aangegeven op welke wijze deze bijdragen aan het resultaatgerichte
besturingsmodel dat in combinatie met het baten-lastenstelsel wordt ingevoerd
bij agentschappen.Nieuwe agentschappen worden begeleid en getoetst door het begeleidingsteam
verzelfstandigingen dat bestaat uit vertegenwoordigers van de ministeries
van Financiën en BZK. De geoperationaliseerde instellingsvoorwaarden
vormen het uitgangspunt voor de begeleiding en toetsing. De operationalisering,
de koppeling ervan aan een kritisch tijdpad en het in het tijdpad opnemen
van momenten om aandacht te besteden aan de werking vóór de
start als agentschap, moeten meer zekerheden geven over de kwaliteit van nieuw
startende agentschappen.3.4. Initiatief om de kennis over en voor agentschappen
te vergrotenIn de Miljoenennota 2000 is gesignaleerd dat een besluit om een resultaatgericht
besturingsmodel in combinatie met het batenen lastenstelsel te gaan voeren
een groot veranderingstraject betekent. Tevens is de start van het interdepartementale
project «invoeringstraject voor diensten met een baten- en lastenstelsel»
aangekondigd. Het project moet vier resultaten opleveren. In de eerste plaats
betreft dit het inzichtelijk maken van de formele procedures. In de tweede
plaats gaat het om het actualiseren van de verslaggevingsvoorschriften. In
de derde plaats heeft het betrekking op het bundelen van de ervaringen met
het management van het veranderingsproces. Tot slot wordt een evaluatiekader
voor de agentschappen opgesteld. In bijlage 2B wordt uitgebreider stil gestaan
bij de vier beoogde resultaten.De uitkomsten van dit project moeten bijdragen aan de goede kwaliteit
van nieuw startende agentschappen. Door een heldere procedure te volgen en
door gebruik te maken van de ervaringen van eerdere agentschappen, hoeft niet
«het wiel opnieuw uitgevonden te worden» en kunnen valkuilen in
het invoeringstraject worden vermeden.3.5. Kwaliteitsverbetering van de bestaande agentschappenDe regering deelt uw ambitie om niet alleen de kwaliteit van nieuwe agentschappen,
maar ook om de kwaliteit van de bestaande agentschappen te vergroten. De benadering
om de kwaliteit van de nieuwe agentschappen te vergroten is hiervoor uiteengezet.
Voor de bestaande agentschappen wordt een andere benadering gevolgd. In reguliere
trajecten wordt gewerkt aan kwaliteitsverbetering. Zo worden in de aanloop
naar de departementale ontwerpbegrotingen 2001 tussen het ministerie van Financiën
en de andere ministeries afsprakenrondes prestatiegegevens gehouden die in
het teken staan van de implementatie van «Van beleidsbegroting tot beleidsverantwoording».
In lijn met uw opmerkingen tijdens het overleg op 8 september 1999 wordt in
het bijzonder aandacht besteed aan de doelmatigheidsinformatie van agentschappen.
De benuttingswaarde van prestatiegegevens heeft daarbij belangrijke betekenis.
In de Miljoenennota 2000 is een aantal voorhoedeprojecten opgesomd. Doel van
de voorhoedeprojecten, is het stimuleren van de benutting van prestatiegegevens.
Inmiddels is het agentschap IW&V (Inspectie Waren en Veterinaire Zaken)
van het ministerie van VWS als voorhoedeproject prestatiegegevens en beleidsevaluatie
daaraan toegevoegd.Bij een aantal agentschappen is de afweging gemaakt dat het meerwaarde
heeft een intensievere benadering te volgen. In een gezamenlijke expertisegroep
van het moederministerie, het agentschap en het ministerie van Financiën
worden geïnventariseerde verbetermogelijkheden voor de aspecten kwaliteit
van de begroting, kwaliteit van de verantwoording, kwaliteit van het financieel
beheer en kwaliteit van de prestatiegegevens doorgenomen met het doel de kwaliteit
(versneld) te verhogen. Dit geldt voor het agentschap CBI (Centrum tot bevordering
van import uit ontwikkelingslanden) van het ministerie van Buitenlandse Zaken,
het agentschap KNMI (Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut) van het
ministerie van Verkeer en Waterstaat en het agentschap CBG (College Beoordeling
Geneesmiddelen) van het ministerie van VWS. Ten aanzien van het ministerie
van BZK is van belang dat in 2000 en 2001 een programma wordt uitgevoerd waarin
onder leiding van een expertisegroep (BZK en Financiën) wettelijke en
andere (minimum)eisen worden vertaald in een normenkader en een toezichtsvisie
voor onder meer de agentschappen. Dit wordt vervolgens uitgewerkt in een informatiestatuut
per agentschap. Dit heeft betrekking op de agentschappen BPR (Basisadministratie
Persoonsgegevens en Reisdocumenten), CAS (Centrale Archief Selectiedienst),
ITO (Organisatie Informatieen communicatietechnologie voor de openbare orde
en veiligheid), IVOP (Dienst Informatievoorziening Overheidspersoneel) en
KLPD (Korps Landelijke Politiediensten).In bijlage 2C wordt meer uitgebreid ingegaan op de aandachtspunten en
tekortkomingen bij de agentschappen ten aanzien van het financieel beheer
en de prestatiegegevens, en op de vorderingen die de agentschappen maken bij
het oplossen ervan. De agentschappen zijn bij het beschrijven van deze tekortkomingen
op uw verzoek aan een kritische nadere beschouwing onderworpen.4. Versnelling financiële verantwoordingDit jaar zal de versnelling van de financiële verantwoording volledig
moeten zijn gerealiseerd. Dat betekent dat op 17 mei (de derde woensdag) de
verantwoordingen van de ministeries en de Rijksrekeningworden aangeboden.
Op dit moment worden, op basis van de beschikbare informatie, geen risico's
voorzien die de realisatie van de versnelling in de weg zullen staan.5. Rechtmatigheid bij de Rijks-, Provinciale en Gemeentelijke
overheid5.1. Het begrip rechtmatigheid is voor Rijk en gemeente
hetzelfdeOp grond van de Comptabiliteitswet dient de besteding van begrotingsgeld
door de rijksoverheid rechtmatig plaats te vinden. Rechtmatig wil zeggen «handelen
volgens en voldoen aan wet- en regelgeving».De besteding van begrotingsgeld vindt vaak in medebewind plaats. In dat
geval wordt het geld van de rijksoverheid niet rechtstreeks door een departement
besteed, maar door een mede-overheid zoals een provincie of gemeente. De voorwaarden
waaraan de besteding door een mede-overheid (hierna eenvoudshalve aangeduid
als gemeente) is gebonden staan vast. Dat zijn namelijk de voorwaarden zoals
die in de desbetreffende specifieke regelgeving zijn opgenomen. Indien de
gemeente bij een besteding de voorwaarden uit de regelgeving heeft nageleefd,
zijn de uitgaven voor dat bedrag rechtmatig. Hiermee is die besteding ook
voor het Rijk rechtmatig.Er blijkt soms de misvatting te bestaan dat het begrip rechtmatigheid
bij de rijksoverheid een andere betekenis zou hebben dan bij de gemeente. Analyse van de Provinciewet en de Gemeentewet wijst uit dat dit niet
het geval is. In de toelichting op deze wetten wordt ten aanzien van het begrip
rechtmatigheid de koppeling gelegd met het begrip rechtmatigheid zoals dat
na de vijfde wijziging van de Comptabiliteitswet geldt, namelijk het handelen
volgens en het voldoen aan wet- en regelgeving.5.2. Rechtmatigheid: een verantwoordelijkheid van het
managementHet management van organisaties binnen de rijksoverheid en de mede-overheden
heeft, evenals in de private sector, een verantwoordelijkheid voor de juiste
toepassing van de regelgeving die voor deze organisaties van toepassing is.
Het management geeft inhoud aan deze verantwoordelijkheid door het opzetten
en instandhouden van een mede daarop gericht intern beheersingssysteem.Verantwoordelijkheid dragen impliceert ook verantwoording afleggen. Daar
waar het gaat om de rechtmatige besteding van toegewezen middelen (financieel
beheer) zijn het veelal de financiële jaarstukken die daarvoor gebruikt
worden.Op het terrein van de specifieke uitkeringen komt het daarnaast voor dat
het management van mede-overheden, op grond van bepalingen in specifieke regelgeving,
aan ministeries aanvullend in specifieke documenten verantwoording aflegt.
Daarbij gaat het om het verstrekken van die verantwoordingsinformatie (met
veelal een meer beleidsmatige inhoud in plaats van een financiële) die
in de jaarstukken onvoldoende gedetailleerd kan worden toegelicht.Binnen de rijksoverheid is het belang dat wordt toegekend aan het afleggen
van verantwoording over een breed terrein (waaronder rechtmatigheid) groeiende.
In het kader van «Van beleidsbegroting tot beleidsverantwoording»
is als doel gesteld de kwaliteit van de financiële verantwoordingen te
vergroten en vanaf 2002 jaarlijks te komen tot het opstellen van departementale
jaarverslagen. Eén van de deelprojecten in het kader van het implementatietraject
is de nadere uitwerking van de bedrijfsvoeringsparagraaf. In mei 2000 zullen
de Staten-Generaal over de uitkomsten van de uitwerking van «Van beleidsbegroting
tot beleidsverantwoording», dat thans interdepartementaal wordt voorbereid,
worden ingelicht.5.3. Verantwoording en controleVerantwoordingsinformatie dient aan controle te worden onderworpen. Binnen
de rijksoverheid is het de departementale accountantsdienst die jaarlijks
ten behoeve van de minister toetst of de departementale financiële verantwoording
geen belangrijke fouten bevat. De AR voert, mede op basis van de uitkomsten
van deze voorcontrole, de controle (het rechtmatigheidsonderzoek) ten behoeve
van de Staten-Generaal uit.Accountants fungerend in opdracht van mede-overheden vervullen vergelijkbare
rollen, zowel ten behoeve van de vertegenwoordigende lichamen (Provinciale
Staten en Gemeenteraden) als ten behoeve van de Gedeputeerden, respectievelijk
het College van B&W. In zowel de Comptabiliteitswet als in de Provincie-
respectievelijk Gemeentewet zijn de controletaken van de diverse controle-instanties
nader uitgewerkt.Net als bij de rijksoverheid vindt de accountantscontrole bij de gemeente
plaats volgens de algemeen aanvaarde controlerichtlijnen, waaraan iedere accountantscontrole
binnen de publieke en private sector steeds moet voldoen. In tegenstelling
tot de gemeenten worden binnen de rijksoverheid aanvullende controlerichtlijnen
die tot een meer uniforme controle leiden gehanteerd. Deze vinden hun grondslag
in kabinetsbeleid (bijvoorbeeld de goedkeuringstolerantie) en in interdepartementale
afspraken in IODAD-verband (bijvoorbeeld de reikwijdte van de accountantsverklaring van de DAD). Deze controlerichtlijnen zullen in de tweede helft van
2000 op grond van de ontwikkelingen in het kader van «Van beleidsbegroting
tot beleidsverantwoording» op hun actualiteit worden bezien.5.4. Controleprotocollen zorgen er voor dat controlebevindingen
van de accountant van de gemeente ook voor het Rijk bruikbaar zijnDe nauwkeurigheid waarmee de provinciale/gemeentelijke accountant de financiële
verantwoording van de provincie respectievelijk gemeente controleert behoort
tot het domein van de opdrachtverstrekker i.c. de Provinciale Staten/Gemeenteraad
en kan daarom vaak verschillen van de uniform voorgeschreven nauwkeurigheid
waarmee het Rijk de rechtmatigheid vastgesteld wil zien. Het Rijk moet zich
immers zelfstandig verantwoorden over de rechtmatigheid van de besteding van
gelden die op de Rijksbegroting drukken, volgens de normen zoals die voor
het Rijk gelden. Specifieke uitkeringen die worden uitgevoerd door de mede-overheden
maken deel uit van de rijksbegroting. Daarom geeft het Rijk hierbij voorschriften
die door de accountant van de gemeente of provincie in acht moeten worden
genomen. Naast de normen waaraan de accountant moet toetsen en de manier waarop
hij over zijn bevindingen rapporteert, gaat het daarbij ook om de nauwkeurigheid
waaraan zijn conclusies (oordeel, bevindingen) moeten voldoen. De voorschriften
worden veelal gegeven in een zogenaamd controleprotocol. De inhoud van het
protocol vormt de uitgangspunten die de accountant in acht moet nemen bij
de controle van de in de provinciale respectievelijk gemeentelijke financiële
verantwoording verantwoorde uitgaven wegens specifieke uitkeringen. De voorschriften
uit het protocol maken deel uit van de voorwaarden die de provincie/gemeente
aan de uitvoering van de opdracht door de accountant verbindt.Wanneer de accountant van de gemeente bij zijn controle handelt volgens
het protocol dan voldoet zijn controle op het punt van de vaststelling van
de rechtmatigheid van de besteding van de specifieke uitkeringen aan de eisen
die het Rijk daaraan stelt. Wanneer uit de controle geen materiële tekortkomingen
blijken kan de departementale beleidsafdeling ervan uit gaan, dat de gelden
betreffende de specifieke uitkeringsregeling rechtmatig zijn besteed. Op deze
wijze kan de beleidsafdeling van een ministerie bij de definitieve vaststelling
van de specifieke uitkering, volgens het single-audit-principe, gebruik maken
van de uitkomsten van de controle door de accountant van de gemeente.5.5. AfsluitendBij de besteding van publieke gelden door overheden
is het rechtmatigheidscriterium een belangrijk toetspunt. Zowel bij de rijksoverheid
als de provinciale respectievelijk gemeentelijke overheden is het rechtmatigheidsbegrip
inhoudelijk hetzelfde en in de wet vastgelegd. Het afleggen van verantwoording
over de rechtmatigheid is overigens een verantwoordelijkheid van het management.Controle-instanties hebben tot taak de rechtmatigheid periodiek te toetsen.
Ook deze taak vindt zijn grondslag in de wet. Controlebevindingen dienen onder
de aandacht van het verantwoordelijke management te worden gebracht, zodat
dit in het kader van het afleggen van verantwoording daarmee rekening kan
houden.Bij de rijksoverheid zal de komende jaren in het kader van VBTB aan het
afleggen van verantwoording een kwaliteitsimpuls worden gegeven. Belangrijk
is dat de gebruiker (Staten-Generaal, Provinciale Staten, Gemeenteraad) van
de verantwoordingsinformatie behalve over de beleidsresultaten
op een adequate wijze geïnformeerd wordt over de kwaliteit van de interne
beheersingssystemen van de publieke huishoudingen en de belangrijkste tekortkomingen
op het terrein van onder meer de rechtmatigheid. De inzet is dit in de toekomst
te waarborgen.In de huidige situatie kan via controleprotocollen bereikt worden dat
de door de provincies en/of gemeenten ingeschakelde accountants, de controle
van de rechtmatige besteding van de specifieke uitkeringen uitvoeren conform
de eisen die vanuit het Rijk worden gesteld.De verdere ontwikkeling van «Van beleidsbegroting tot beleidsverantwoording»
zal leiden tot een andere inrichting van de verantwoording van de ministeries.
Voorzover dit invloed heeft op verantwoordingsvoorschriften met betrekking
tot specifieke uitkeringen, zal aanpassing van regelgeving terzake te zijner
tijd moeten plaatsvinden.6. Uitbreiding controlebevoegdheden AROp 29 november 1999 heb ik een brief aan de Tweede Kamer gezonden over
het tijdpad voor de totstandkoming van de in het kabinetsstandpunt van 16
juli 19991 aangekondigde controlebevoegdheden
van de AR. Op 6 december 1999 is het conceptwetsvoorstel tot wijziging van
de Comptabiliteitswet, ziende op totstandkoming van een controlebevoegdheid
van de AR en de ministers ten aanzien van de besteding van EU-gelden in Nederland,
ter advisering aan de President van de AR voorgelegd. Het conceptwetsvoorstel
zal zo spoedig mogelijk na ontvangst van het advies van de AR aan de Raad
van State worden gezonden.De Minister van Financiën,G. Zalm BIJLAGE 1 Stand van zaken van het financieel beheer
bij de ministeriesAlgemeenIn deze bijlage wordt met name ingegaan op de vorderingen die de ministeries
maken bij het wegnemen van tekortkomingen die door de Algemene Rekenkamer
als ernstig zijn gekwalificeerd. Dit zijn tekortkomingen die kunnen leiden
of al hebben geleid tot disfunctioneren van de desbetreffende onderdelen van
het financieel beheer. Bij dergelijke tekortkomingen is de kans het grootst
dat de Algemene Rekenkamer een bezwaaronderzoek zal instellen of zelfs een
bezwaarprocedure zal starten.Buitenlandse ZakenStructurele verbetering van het financiële beheerDoor de AR wordt aangedrongen op een structurele verbetering van het financiële
beheer bij Buitenlandse Zaken. Via een daartoe speciaal ingestelde stuurgroep
wordt op Buitenlandse Zaken al geruime tijd gewerkt aan een structurele verbetering
van het financiële beheer (VFB). De opzet van de te nemen maatregelen
is goed. Op dit moment wordt hard gewerkt aan de implementatie daarvan. Dit
zou vervolgens moeten resulteren in een betere werking van het beheer. Gezien
de omvang en het belang van de structurele maatregelen zal de volledige implementatie
ervan nog meerdere jaren vergen. Vanwege de duur van dit verbetertraject is
het van belang om ook tussentijds inzicht te hebben in de effecten die de
maatregelen hebben op de kwaliteit van het financiële beheer. Deze monitoring
zal onderdeel uitmaken van het verbetertraject in het kader van VFB.VoorschottenbeheerDe AR heeft in 1998 bij Buitenlandse Zaken een bezwaaronderzoek uitgevoerd
naar het beheer van voorschotten. De AR heeft vervolgens niet direct bezwaar
aangetekend, omdat Buitenlandse Zaken gelijktijdig een verbetertraject had
opgezet in het kader van VFB (zie onder structurele verbetering van het financiële
beheer). Als belangrijkste prikkel wijst FEZ periodiek de 15 beste en slechtst
scorende budgethouders op dit terrein aan. Als extra waarborg zal de totale
kwaliteit van het voorschottenbeheer door het hele jaar heen worden bewaakt
via VFB.JustitieFinancieel beheer bestuursdepartementDe AR heeft over 1998 in eerste instantie bezwaar gemaakt tegen de administratieve
organisatie bij het bestuursdepartement. Ter voorkoming van het bezwaar heeft
Justitie een stelsel van maatregelen getroffen, waarvan de invoering per 1
april 1999 van de procedure Voorafgaand Toezicht de belangrijkste is. Dit
Voorafgaand Toezicht richt zich op het proces van aangaan en vastleggen van
verplichtingen op het bestuursdepartement. Van dit Voorafgaand Toezicht is
in 1999 een repressieve en een preventieve werking uitgegaan, maar het heeft
nog niet in alle gevallen tot een toereikend resultaat geleid. Op basis van
de bevindingen uit het Voorafgaand Toezicht is een vervolg plan van aanpak
opgesteld en gedeeltelijk al in uitvoering genomen. Deze maatregelen moeten
ertoe leiden dat het financieel beheer medio 2001 geheel op orde is. Zolang
nog niet gekomen is tot een structurele inbedding van de maatregelen zal het
Voorafgaand Toezicht als vangnet fungeren. M&O-beleid subsidiëring van de Stichting Reclassering
NederlandIn 1996 is door de AR bezwaar gemaakt bij de subsidiëring van de
SRN omdat de rechtmatigheid van de uitgaven door M&O-gevoeligheid niet
gewaarborgd was. In 1997 is door Justitie een nieuwe productdefinitie ontwikkeld,
waarmee de M&O-gevoeligheid werd weggenomen. Over 1997 was de AR dan ook
van mening dat de tekortkomingen in het M&O-beleid waren opgeheven, waardoor
zij geen redenen zag voor instellen van een bezwaar.De tekortkomingen die de AR over 1998 constateerde hebben betrekking op
de uitwerking van de nieuwe sturingsfilosofie van de SRN, gekoppeld aan outputfinanciering.
Om te komen tot een goede, betrouwbare outputfinanciering is in 1999 het project
outputfinanciering opgestart. Dit omvangrijke project, dat twee jaar zal duren,
is gericht op het realiseren van randvoorwaarden voor het succesvol sturen
en financieren op basis van output. Om de rechtmatigheid in deze periode te
waarborgen, zal de subsidie worden verstrekt op basis van de productdefinities
uit 1997.Bewakingskosten burgerluchthavensIn 1997 is door de AR een bezwaaronderzoek gevoerd naar de uitgaven voor
de bewaking van de burgerluchthavens. Deze bewaking wordt uitgevoerd onder
verantwoordelijkheid van de Koninklijke Marechaussee (KMAR); het Ministerie
van Justitie is eindverantwoordelijk voor de beveiliging.De KMAR besteedt een groot deel van deze werkzaamheden uit aan een extern
beveiligingsbureau. Naar aanleiding van het bezwaaronderzoek zijn veel maatregelen
ter verbetering genomen. De belangrijkste is het afsluiten van een beter controleerbaar
contract met het beveiligingsbureau.Ter uitvoering van de operationele aansturing, de inzet en het toezicht
op de uitvoering van de werkzaamheden is een nieuw geautomatiseerd systeem
ontwikkeld. De gegevens in dit systeem vormen de basis voor de prestatieverklaring
op de door het beveiligingsbedrijf gefactureerde bedragen. Door de accountantsdienst
van Defensie is in het laatste kwartaal van 1999 een onderzoek uitgevoerd
naar de betrouwbaarheid van dit systeem. De uitkomsten van dit onderzoek zijn
positief waardoor bij de bewakingskosten burgerluchthavens een uitvoerbare-
en controleerbare situatie is bereikt.Europese AanbestedingsregelsOver 1998 constateerde de AR ernstige tekortkomingen bij de naleving van
de Europese aanbestedingsregels. Het ministerie heeft twee maatregelen genomen
die verbeteringen hierin moeten realiseren. Bij het bestuursdepartement (één
van de organisatie-onderdelen waar de problematiek speelt) wordt door de instelling
van het Voorafgaand Toezicht voor verplichtingen en uitgaven nu vroegtijdig
gesignaleerd of er voldaan wordt aan de Europese regelgeving. Daarnaast is
justitiebreed eind 1999 het Platform Europese aanbestedingen opgericht. Door
de brede samenstelling van het Platform wordt een groot draagvlak gecreëerd
voor de richtinggevende adviezen van het Platform. De werking van het Platform
zal in de eerste helft van 2000 worden getoetst. De effecten van deze maatregelen
zullen in de komende jaren zichtbaar worden.In 1999 is de naleving van de Europese aanbestedingsregels nog een lastige
zaak gebleken; bij een aantal organisatie-onderdelen kan dit tot onzekerheden
en onrechtmatigheden in de verantwoording leiden. Binnenlandse Zaken en KoninkrijksrelatiesAlgemeenDe afgelopen jaren is het (financieel) beheer bij het ministerie door
diverse veranderingen op bestuurlijk, beleidsmatig en uitvoerend vlak aanzienlijk
verzwaard. Als voorbeelden kunnen worden genoemd de overkomst van het voormalige
KabNa, de vorming van het agentschap ITO, de uitbreiding van het grotestedenbeleid.
De overgang naar BZK van het agentschap KLPD betekent een verdere verzwaring.
Mede hierdoor zijn belangrijke onderdelen van het financieel beheer in de
knel gekomen. Te lage prioriteit voor het financieel beheer bij het verantwoordelijke
management is een andere oorzaak. In het kader van het «kwaliteitsprogramma
financiële functie»(gestart in 1999) is een traject vastgelegd
om te komen tot verbetering van organisatie en werkwijze van de financiële
functie, moderne toepassing van ICT in het begrotingsproces en verscherping
van de sturingsrelaties met agentschappen en ZBO's. Parallel daaraan loopt
een traject van (bij-)scholing en voorlichting van zowel beleids- als beheersfunctionarissen
op het gebied van financiën, beheer en begroting. Hiermee wordt beoogd
een gezonde structuur van de financiële functie respectievelijk van het
financieel beheer voor de toekomst veilig te stellen. Daarnaast is permanent
aandacht voor verbetering van de werking van het financieel beheer zoals dat
neerslaat in product- en bestedingsplannen, prestatiegegevens, financiële
administraties van de departementale accountantsdienst, het inkoopproces,
etc. Het Audit Committee van BZK stuurt dit kwaliteitsproces aan.Opzet en onderhoud van de administratieve organisatie
van BZKIn het rechtmatigheidsonderzoek (RMO) over 1998 constateerde de AR dat
de beschrijvingen en het onderhoud van de administratieve organisatie (AO)
bij het ministerie onvolledig en niet actueel zijn. Naar de oorzaken, de omvang
en de aanpak van de tekortkomingen voert de AR een bezwaaronderzoek uit.BZK is gestart met het ambitieuze project «inhaalslag AO»
dat de tekortkomingen in de AO ultimo mei 2000 moet hebben verholpen. Bij
alle dienstonderdelen worden deelplannen opgesteld en uitgevoerd. Het structureel
(doen) onderhouden van hetgeen met de inhaalslag wordt nagestreefd en bewerkstelligd,
is voor BZK een punt van continue aandacht. Daartoe is een onderhoudsorganisatie
opgezet en wordt aan kennisoverdracht gedaan.Het beheer van DZVODe kwaliteit van de uitvoering van de ziektekostenregelingen door DZVO
voldoet niet aan de eisen die daaraan worden gesteld. Dit vormde aanleiding
voor de AR over 1998 bezwaar te maken tegen het beheer van DZVO. Door het
opstellen van een omvattend en deugdelijk beheersplan voor DZVO werd het bezwaar
van de AR ingetrokken. De AR stelt naar de realisatie van het beheersplan
een vervolgonderzoek in over 1999.Het beheersplan voorziet in een samenhangend pakket van beheersmaatregelen
op het gehele terrein van de organisatie en haar werk- en verificatieprocedures
voor 1 januari 2000. De dienst boekt goede voortgang bij het beschrijven van
de AO. Dit geldt ook voor de opzet van de verificatieprocedures. De DZVO wil
overgaan van een systeem van verificatie naar een systeem van kwaliteitszorg.
Gelet op de organisatorische en instrumentele voorwaarden is het niet zeker
of de nieuwe systematiek op tijd op maat kan worden gesneden
voor de uitvoering van de aanvragen over 1999.De automatiseringsfunctie is door een externe partij doorgelicht, waarbij
is geconcludeerd dat verbeteringen nog een ambitieus verbetertraject vergen
gericht op het terugbrengen van het risico ten aanzien van de continuïteit,
controleerbaarheid en efficiëntie van de bedrijfsprocessen en het verhogen
van de betrokkenheid van de gebruiker bij de toepassing van de informatietechnologie.Bovenop dit verbetertraject kwamen nog het millenniumbestendig maken van
het systeem en het gereed maken van het systeem voor de euro.Het beter opzetten en borgen van het stelsel van kwaliteitszorg en de
verbetering van de functionaliteiten van de uitkeringssystemen blijven bijzondere
punten van aandacht voor het komende jaar.De afwikkeling van overheidsprojecten door de directie
KoninkrijksrelatiesOp grond van een bezwaaronderzoek maakte de AR bezwaar tegen de afwikkeling
van overheidsprojecten vanwege een achterstand in de eindafrekening van deze
projecten.Door op diverse onderdelen van het beheer van de overheidsprojecten concrete
verbetermaatregelen in gang te zetten en lopende verbetermaatregelen krachtig
voort te zetten, werd het bezwaar van de AR ingetrokken. De AR zal naar de
uitkomsten van de verbetermaatregelen een vervolgonderzoek instellen over
1999.Het ministerie van BZK heeft de uitwerking van de toegezegde maatregelen
voortvarend ter hand genomen. Voor de realisatie ervan is BZK deels afhankelijk
van de politieke en ambtelijke medewerking van de zijde van de Nederlandse
Antillen en Aruba. Mede in het licht van het streven naar een nieuwe samenwerkingsrelatie
wil het ministerie van BZK, in overleg met de autoriteiten van de Nederlandse
Antillen en Aruba, de bestaande beheersafspraken en procedureregels dienaangaande
actualiseren en aanpassen, om tot een doelmatiger en beter te beheersen uitvoering
van het beleid te komen.DefensieAlgemeenHet ministerie van Defensie heeft in 1999 een aanwijzing «procedure
behandeling rapporten departementale accountantsdienst» uitgegeven.
In deze procedure is aangegeven dat alle per beleidsterrein geïnventariseerde
knelpunten moeten worden opgenomen in een verbeterplan. Aan de verbeteracties
zijn een verantwoordelijkheidsverdeling en in volgorde van prioriteit een
tijdpad verbonden. Op het niveau van de minister, het Audit Committee, de
beleidsterreinen en de Directeur-generaal Economie en Financiën is sprake
van een strakke voortgangs- en kwaliteitsbewaking.MaterieelbeheerOm een ordelijk materieelbeheer te realiseren heeft het ministerie van
Defensie, na evaluatie van de bestaande aanwijzing, medio 1999 een herziene
aanwijzing inzake het Besluit Materieelbeheer 1996 uitgegeven. Een risicoanalyse
instrument maakt deel uit van deze aanwijzing en is een hulpmiddel voor de
verantwoordelijke manager om per soort materieel/artikel de benodigde beheers-
en controlemaatregelen te kunnen vaststellen. Het plan van aanpak
voorziet in een volledige implementatie van de aanwijzing binnen twee jaar.Dit betekent echter wel dat het volledig realiseren van een ordelijk materieelbeheer,
mede als gevolg van de enorme omvang van het materieelbeheer binnen Defensie,
niet binnen een begrotingsjaar geëffectueerd kan zijn.Financieel beheer Koninklijke Landmacht en Defensie Interservice
CommandoDe Koninklijke Landmacht heeft veel inspanning geleverd om de opgestelde
verbeterplannen volgens de planning uit te voeren. Ondanks enige vertraging
zijn nu nagenoeg alle verbeteringen gerealiseerd. Vooral in het jaar 2000
zal de goede werking van de aangebrachte verbeteringen zichtbaar moeten worden.Defensie Interservice Commando (DICO) heeft met grote inzet de opgestelde
verbeterplannen conform de planning tot uitvoering gebracht. Nagenoeg alle
verbeteringen zijn aangebracht. In het jaar 1999 is de werking van de gerealiseerde
verbeteringen reeds zichtbaar geworden.Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en MilieubeheerTransactie-uitgavenEr wordt reeds een aantal jaren een groot aantal procedurele tekortkomingen
en financiële fouten geconstateerd in de zogenoemde transactie-uitgaven.
Deze hardnekkige problematiek concentreert zich voornamelijk bij het Directoraat-Generaal
van de Volkshuisvesting (DGVH). Oorzaken van de vaak optredende fouten op
het gebied van onder meer mondelinge opdrachten, ondeugdelijke opdrachten,
onvoldoende verificatie op voorschotfactuurbetalingen liggen enerzijds in
de discipline en anderzijds in het niet overal op peil zijn van de comptabele
kennis.Binnen het DGVH zijn inmiddels veel maatregelen genomen gericht op opheffing
van deze knelpunten in het financiële beheer, zoals het nog eens expliciet
onder de aandacht brengen van de bevoegdheden en mandaten, het direct aanspreken
van verantwoordelijke medewerkers/managers bij het optreden van fouten, het
opstellen van een opleidingsplan e.d.Het is de verwachting dat de maatregelen op relatief korte termijn een
positieve werking zullen hebben op de kwaliteit van het financiële beheer
binnen het DGVH.Verkeer en WaterstaatContractbeheerDe belangrijkste door de AR geconstateerde tekortkomingen bij het ministerie
betreffen het contractbeheer, in het bijzonder bij RWS op het gebied van de
Grond-, Weg- en Waterbouw (GWW) en verder departementsbreed daar waar het
gaat om de Onderzoeksen Overige contracten. Naar aanleiding van een bezwaar
van de AR in 1997 heeft de toenmalige minister van V&W aan de Tweede Kamer
toegezegd dat het financieel beheer ultimo 1999 op orde zou zijn. Het financieel
beheer over het jaar 1998 heeft echter nog niet de gewenste verbetering te
zien gegeven. Dit was voor de AR aanleiding om in haar rapport over 1998 aan
te kondigen dat zij overweegt over 1999 bezwaar te maken indien de toezegging
dat het financieel beheer ultimo 1999 op orde zal zijn, niet wordt nagekomen.De opzet en de structuur van de administratieve organisatie en interne
controle (AO/IC) op het punt van de contracten is inmiddels over het algemeen
als voldoende te kwalificeren. De energie is er in 1999 vooral op gericht
geweest richting de medewerkers duidelijk te maken waarom regels en procedures
in het leven zijn geroepen, transparant te maken hoe hun (niet) handelen het
financieel beheer van het ministerie beïnvloedt en is gewerkt aan een
verbetering van de houding ten opzichte van het financieel beheer.Door V&W zijn in 1999 drie rondes van quick-scans uitgevoerd. De resultaten
daarvan laten in de loop van het jaar 1999 een duidelijke verbetering in het
financieel beheer zien ten opzichte van 1998. De voortgang van de verbeterplannen
ligt grosso modo op schema. Ook in de werking beginnen positieve effecten
merkbaar te worden. Toch bleken er bij alle diensten nog tekortkomingen te
zijn. Verdere attitudeverandering en structurele inbedding van de maatregelen
ter verbetering in de organisatie blijven noodzakelijk.Ditzelfde beeld over de verbeteringen komt naar voren in de halfjaarsrapportage
van de AD. De verwachting is wel dat alle directies in staat moeten zijn over
1999 een goedkeurende verklaring te behalen. Deze situatie zal vooral worden
bereikt door de genoemde maatregelen in 1999; in het bijzonder de quick scans.
Dergelijke maatregelen zijn echter geen structurele oplossing. De maatregelen
leggen een te grote druk op de organisatie en zijn niet vol te houden op de
langere termijn.GWW-contractenEen andere wijze van het sluiten van contracten (minder gedetailleerd)
is een belangrijke voorwaarde voor het structureel op orde krijgen van het
financieel beheer bij RWS. In dit verband is van belang de kabinetsreactie
op het IBO-rapport innovatief aanbesteden bij RWS dat in december aan de Tweede
Kamer is gezonden. In het verlengde van dat rapport innovatief aanbesteden
zal V&W op korte termijn het project «rechtmatigheid RWS»
starten. Doelstelling van dit project is vereenvoudiging en verhoging van
de effectiviteit van het financieel beheer bij RWS. Hiertoe worden niet alleen
de interne controleprocedures bekeken, maar wordt ook bezien in hoeverre de
te beheren bedrijfsprocessen en contracten moeten worden aangepast. De ambitieuze
opzet is om binnen een jaar (januari 2001) met concrete voorstellen en de
daarbij behorende (aanpassing van de) regelgeving te komen. Dit project zal
plaatsvinden onder verantwoordelijkheid van de SG van V&W. Ook Financiën
zal actief in dit project (onder andere via de stuurgroep en klankbordgroep)
participeren.Onderzoeks- en Overige contractenHet probleem bij de beheersing van de overige contracten wordt veelal
veroorzaakt door onvoldoende aandacht bij de (beleids)directies voor de prestatievaststelling.
In het kader van de bovengenoemde quick scans is dit onderdeel van het financieel
beheer nauwlettend gevolgd. De verwachting is dat de controle over 1999 een
duidelijke verbetering op dit punt te zien zal geven. Dit is vooral een punt
van discipline dat blijvend in de organisatie verankerd moet worden.Economische ZakenFASEr waren tekortkomingen in en rond het FAS systeem met name op het punt
van de autorisaties. Er was geen volledige zekerheid over de geldigheid van
toegekende autorisaties en over de geldigheid van de autorisatietabel. De
AR voert momenteel een bezwaaronderzoek uit naar het FAS systeem. Verder liet
als gevolg van een tekort schietende functionaliteit de aansluiting
tussen de departementale administratie en de financiële (deel-) verantwoordingen
verschillen zien. Ook dit is door de AR als een tekortkoming aangemerkt.Het ministerie heeft de tekortkomingen goed opgepakt. Zo is er per 1 november
1999 een nieuwe procedure autorisatiebeheer van kracht geworden. Voorts is
recent een onderzoeksrapport van de EDP audit pool verschenen. De aanbevelingen/verbeteringen
uit dit rapport zullen grotendeels worden opgevolgd. Na implementatie van
de desbetreffende acties zouden de tekortkomingen inzake het autorisatiebeheer
FAS moeten zijn opgelost.Om de aansluiting tussen de departementale administratie en de financiële
(deel-) verantwoordingen goed te laten verlopen zijn er diverse verbeteringen
aangebracht en zijn er nieuwe procedures vastgesteld.Landbouw, Natuurbeheer en VisserijControle derdengegevens door de Algemene InspectiedienstIn het rechtmatigheidsonderzoek (RMO) over 1998 constateerde de AR dat
de controle van derdengegevens door de Algemene Inspectiedienst (AID) resulteerde
in onvoldoende managementinformatie met betrekking tot de controles en inzicht
in de kwaliteit van de controles.Op dit punt is een aanzienlijke voortgang geboekt. Om te komen tot een
toereikend stelsel van kwaliteitsbeheersing ten behoeve van de uitvoering
van controleactiviteiten bij de AID is onder meer een automatiseringssysteem
ontwikkeld dat is toegesneden op de AID doelstellingen. Het systeem dient
mede bij te dragen aan de standaardisatie van controletaken, verbetering van
de managementinformatie en een betere externe verslaggeving.De directieraad AID heeft in oktober 1999 het op dit systeem betrekking
hebbende document «Invoeringsstrategie» vastgesteld. Vanaf 1
november 1999 vindt de invoering gefaseerd plaats. Gedurende de invoeringsperiode
zullen zowel het oude – bestaande – als het nieuwe systeem gelijktijdig
in gebruik zijn. Op 1 april 2000 zal de invoering voltooid moeten zijn.Inmiddels is de administratieve organisatie beschreven dan wel herschreven
en door de directieraad AID vastgesteld.De verbetering van de bedrijfsvoering bij de AID is overigens doorgevoerd
met als uitgangspunt dat de kwaliteit van de uitvoering van primaire taken
in 1999 gewaarborgd diende te zijn.Volksgezondheid, Welzijn en SportWet- en regelgeving JeugdhulpverleningIn het rapport bij de financiële verantwoording 1998 van het ministerie
van VWS is de AR van mening dat de minister van VWS zorg dient te dragen voor
een zodanige sluitende verantwoordings- en controlestructuur voor de uitgaven
jeugdhulpverlening dat er op rijksniveau zicht is op de rechtmatigheid van
de uiteindelijke besteding van het geld. Zoals de AR reeds in genoemd rapport
aangeeft, heeft VWS als oplossing voor dit bestuurlijke probleem een wetsvoorstel
ingediend, waarin VWS de aansluiting met de provinciale verantwoordingsprocessen
en controle verduidelijkt en verbetert. Dit wetsvoorstel is zowel door de
Eerste als Tweede Kamer aanvaard en treedt met terugwerkende kracht in werking per 1-1-1999. Ook heeft VWS ervoor gezorgd dat met terugwerkende kracht
per 1-1-1999 de basis voor financiering van de grootstedelijke regio's in
de wet wordt verankerd. BIJLAGE 2 Kwaliteitsverbetering agentschappenIn deze bijlage wordt een aantal onderwerpen van de brief nader uitgewerkt.
Achtereenvolgens komen aan de orde:(A) nadere operationalisering van de instellingsvoorwaarden om agentschap
te worden;(B) verdere initiatieven om kennis over en voor agentschappen te genereren
en te ontsluiten;(C) vorderingen bij de aanpak van tekortkomingen in het financieel beheer
bij agentschappen.(A) Nadere operationalisering van de instellingsvoorwaarden
om agentschap te wordenIn paragraaf 3.3 van de brief is aangegeven dat de drie instellingsvoorwaarden
zijn geoperationaliseerd en het uitgangspunt vormen voor de begeleiding en
toetsing van diensten die zich hebben aangemeld om agentschap te worden. Onderstaand
zijn de geoperationaliseerde instellingsvoorwaarden nader uitgeschreven. Tevens
is daarbij de relatie gelegd met de grondslagen van het agentschapmodel, te
weten een resultaatgericht besturingsmodel in combinatie met een baten- en
lastenadministratie. De genoemde activiteiten zullen gedeeltelijk naast elkaar
moeten worden opgepakt om de vereiste interactie te bewerkstelligen. De opsomming
impliceert derhalve geen volgtijdelijkheid.1. een omgevingsanalyse: Van de tot agentschap om te vormen dienst wordt
de relevante omgeving in kaart gebracht in termen van rollen (opdrachtgever,
opdrachtnemer, eigenaar, financier, toezichthouder) en verantwoordelijkheden
(beslissen, bepalen, betalen en genieten). Tevens worden hieraan gekoppeld
financieringsstromen en informatiestromen. Deze fase moet voorzien in een
eenduidig besturingsmodel voor de tot agentschap om te vormen dienst.2. een identificatie van producten en diensten: Afgeleid van de na te
streven doelstellingen, worden de producten en diensten van de dienst in kaart
gebracht. De producten en diensten worden beoordeeld op criteria als kwantificeerbaarheid,
specificeerbaarheid (m.a.w. eenduidig interpreteerbaar), homogeniteit en representativiteit.
Gelijktijdig met het benoemen van producten en diensten worden de kwaliteitsindicatoren
meegenomen. De criteria moeten duidelijkheid verschaffen over de mogelijkheid
de producten en diensten het aangrijpingspunt van een outputgerichte sturing
te laten zijn.3. een beschrijving van de bedrijfsprocessen: Om de gewenste producten
en diensten te kunnen opleveren, worden diverse primaire en ondersteunende
bedrijfsprocessen uitgevoerd. De beschrijving van de bedrijfsprocessen moet
duidelijkheid verschaffen over de aansluiting tussen de interne planning &
controlcyclus, de geïdentificeerde producten en diensten en de daarvoor
geldende kostprijzen.4. een kostprijsmodel: In het kostprijsmodel wordt de koppeling gelegd
tussen de geïdentificeerde producten en diensten en de aan perioden toegerekende
uitgaven. De kostprijzen kunnen afwijken van de uiteindelijk in rekening te
brengen tarieven. Het kostprijsmodel moet inzicht bieden in de mogelijkheden
om de producten en diensten kostendekkend aan te bieden.5. aansluiting tussen de interne en externe planning & controlcyclus:
Het agentschap heeft zijn eigen planning & controlinstrumentarium. De
eigenaar en de opdrachtgever binnen het moederministerie hebben dit ook. De
invulling van de planning & controlcyclus is onder meer afhankelijk van
de aard van de producten. In de praktijk zal de planning & controlcyclus
veelal bestaan uit een mix van reguliere (prestatiegegevens) en niet-reguliere
instrumenten (beleidsevaluaties en audits). Het is van belang
dat deze beide planning & controlcycli op elkaar aansluiten. Een goede
aansluiting moet zeker stellen dat de aangrijpingspunten voor sturing door
agentschap en moederministerie in het verlengde van elkaar liggen.6. aantonen op welke wijze doelmatiger gewerkt zal worden: Doelmatiger
werken is één van de doelstellingen van de introductie van het
agentschapmodel. Doelmatiger werken kan zich manifesteren in het kostprijsverlagingen
en in kwaliteitsverbeteringen van producten en diensten. Het is in het verleden
lastig gebleken om het doelmatiger werken aan te tonen. Diensten die agentschap
beogen te worden, gaan daarom zoveel mogelijk eerder dan de beoogde startdatum
te proefdraaien in het resultaatgerichte besturingsmodel en gaan zo mogelijk
tevens een periode een schaduwadministratie aanhouden in termen van baten-
en lasten. Dit moet tot betere mogelijkheden leiden om het doelmatiger werken
aan te kunnen tonen. Dit biedt de mogelijkheid om meer zekerheid te krijgen
over de vergelijkbaarheid van prestatiegegevens voor en na de start als agentschap.7. een draaiboek voor het opstellen van een openingsbalans: De praktijk
heeft aangetoond dat het opstellen van een openingsbalans niet eenvoudig is.
Om die reden is het van belang vroegtijdig een draaiboek voor het opstellen
ervan uit te werken. Dit draaiboek bevat een tijdsplanning en een overzicht
van de afspraken die tussen eigenaar en agentschap gaan gelden. De departementale
accountantsdienst beoordeelt dit draaiboek. Door vooraf afspraken te maken
over de in de openingsbalans op te nemen posten en de daarvoor te hanteren
waarderingsgrondslagen, wordt het risico van niet tijdige en niet volledige
afronding van de openingsbalans verkleind.8. een plan van aanpak voor de in het financieel beheer aan te brengen
wijzigingen: Het financieel beheer van een dienst die een kas/verplichtingenadministratie
voert wijkt op een aantal punten af van het financieel beheer bij een agentschap
dat een baten/lastenstelsel voert. Een goedkeurende accountantsverklaring
is weliswaar vereist voor diensten die agentschap willen worden, maar geeft
nog niet voldoende zekerheid over de kwaliteit van het financieel beheer.
Om die reden wordt van deze diensten gevraagd een plan van aanpak op te stellen
waarin wordt aangegeven hoe bestaande tekortkomingen worden opgelost en waarin
geanticipeerd wordt op de aan te brengen wijzigingen in het financieel beheer
om agentschap te worden. Dit plan van aanpak wordt beoordeeld door de departementale
accountantsdienst. Deze fase voorziet er in dat zoveel mogelijk onverwachte
problemen met het financieel beheer worden voorkomen.(B) Verdere initiatieven om kennis over en voor agentschappen
te genereren en te ontsluitenIn paragraaf 3.4 is kort ingegaan op de vier beoogde resultaten van
het interdepartementale project «invoeringstraject voor diensten met
een baten-lastenstelsel». Onderstaand worden deze nader beschreven.1. inzichtelijk maken van de formele procedures: Het project heeft tot
doel de procedure tot en met de voorhangprocedure in de Tweede Kamer te vertalen
in een kritisch pad, waarin steeds uiterste deadlines zijn opgenomen voor
de verschillende fasen van het voorbereidingstraject en het besluitvormingstraject.
Tevens worden kwaliteitseisen gesteld aan de verschillende documenten die
ter afsluiting van de te onderkennen fasen dienen. Daarna moet ook voor het
traject tot het daadwerkelijk starten als agentschap een kritisch pad worden
opgesteld. Dit om zeker te stellen dat alle voorbereidingen voor de start
van een dienst als agentschap getroffen zijn. 2. het actualiseren van de verslaggevingsvoorschriften: Agentschappen
hanteren het baten- en lastenstelsel. Bij dit stelsel spelen vraagstukken
van activering, waardering en resultaatbepaling een rol. Op dat gebied bestaan
allerlei voorschriften. Deze dateren van 1995 en moeten geactualiseerd worden.
Om de praktische bruikbaarheid te vergroten, worden de voorschriften geïllustreerd
aan de hand van praktijkcasussen van de bestaande agentschappen.3. bundelen van de ervaringen met het management van het veranderingsproces:
Het omvormen van een dienst tot agentschap vergt een groot veranderingstraject.
Hierbij kan gedacht worden aan het opzetten van een resultaatgericht besturingsmodel,
het invoeren van een baten- en lastenadministratie, het opleiden en trainen
van nieuwe en bestaande medewerkers. De huidige agentschappen hebben hiermee
reeds ervaring opgedaan. Om deze ervaringen te delen, worden deze verzameld,
gestructureerd en gebundeld.4. opstellen van een evaluatiekader: diensten die worden omgevormd tot
agentschap worden na gemiddeld drie jaar geëvalueerd om na te gaan of
de verwachtingen zijn uitgekomen en of verdere verbeteringen mogelijk zijn.
Om dit evaluatieproces te faciliteren wordt een evaluatiekader opgesteld op
basis van de tot op heden uitgevoerde evaluaties. Aanvullend wordt ernaar
gestreefd om in de verantwoording van de agentschappen aandacht te besteden
aan de instandhouding van het kwaliteitsniveau van de agentschappen en de
mate waarin de agentschappen blijvend voldoen aan de instellingsvoorwaarden. (C) Vorderingen bij de aanpak van bestaande tekortkomingen
bij agentschappenAlgemeenAan de agentschapsstatus worden hoge eisen gesteld. Agentschappen zouden,
naar het oordeel van de Tweede Kamer, een voorbeeldfunctie moeten vervullen
op het gebied van financieel beheer, doelmatigheid en prestatiegegevens. In
verband daarmee zijn, bij de monitoring van de vorderingen bij het verbeteren
van het financieel beheer bij agentschappen, alle door de Algemene Rekenkamer
geconstateerde tekortkomingen betrokken. Deze tekortkomingen zijn geen van
alle ernstig. Daarnaast zal Financiën participeren in expertisegroepen
om de kwaliteit van agentschappen op een hoger plan te krijgen (zie paragraaf 3.5).De AR constateerde dat een aantal agentschappen in de verantwoording over
1998 de afschrijvingen ten onrechte onder de kapitaalontvangsten hadden geboekt.
Dit is een technisch probleem dat geen relatie heeft met de kwaliteit van
het financieel beheer. De onjuiste boekingen waren het gevolg van het niet
op de juiste wijze toepassen van de formele regelgeving. De betrokken ministeries
hebben maatregelen getroffen of toegezegd om de afschrijvingen in het vervolg
juist te verantwoorden.Zeven agentschappen hadden over 1998 een negatief resultaat. De AR kwalificeerde
dit eveneens als een tekortkoming. Zoals uiteengezet in paragraaf 3.2.
van deze brief is een negatief resultaat geen tekortkoming, maar een beleidsmatig
en financieel aandachtspunt. Kortheidshalve wordt verwezen naar de genoemde
paragraaf. Buitenlandse ZakenHet agentschap Centrum tot Bevordering van de Import uit
Ontwikkelingslanden (CBI)Het CBI is agentschap geworden in januari 1998. De interne aansturing
en de administratieve organisatie zijn nog onvoldoende aangepast aan deze
nieuwe situatie. Deze problematiek heeft de aandacht van het ministerie. Een
gezamenlijke expertisegroep van Financiën en Buitenlandse Zaken is ingesteld
om de verbeteringsacties te ondersteunen (zie paragraaf 3.5).Justitie/Binnenlandse Zaken en KoninkrijksrelatiesAgentschap Korps Landelijke Politiediensten (KLPD)In het kader van het RMO 1996 voerde de AR een bezwaaronderzoek uit naar
de administratieve organisatie van de KLPD. Naar aanleiding van dit onderzoek
is een aantal maatregelen voor verbetering uitgevoerd, waardoor de afgelopen
jaren het financieel beheer bij de KLPD duidelijk is verbeterd. In 1999 is
door Justitie verder gewerkt aan de verbetering van de door de AR in 1998
gesignaleerde knelpunten. Bij het opstellen van de financiële verantwoording
van de KLPD over 1999 zal ook rekening worden gehouden met de in 1998 door
de AR geconstateerde tekortkomingen in de toelichting op de financiële
verantwoording.Met ingang van 1 januari 2000 valt de KLPD onder de beheersverantwoordelijkheid
van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Zoals aangegeven
in paragraaf 3.5 van deze brief wil dit ministerie voor al zijn agentschappen
een intensieve verbeterslag maken met ondersteuning van de zogenoemde expertisegroep.
Justitie zal in deze groep expertise beschikbaar stellen voor verbeteringen
bij de KLPD.Onderwijs, Cultuur en WetenschappenAgentschap Centrale Financiën Instellingen (Cfi)De administratieve organisatie (AO), waarbij het gaat om de kern van de
financiële stromen verbonden aan de meeste beleidsprocessen, is over
1998 door de AR als tekortkoming gekwalificeerd. Hierbij is gewezen op het
belang van een snelle opheffing van deze tekortkoming. Ter oplossing van deze
problematiek heeft Cfi, onder meer in samenwerking met de accountantsdienst
van OCenW, een plan van aanpak opgesteld. De uit dit plan voor 1999 gemaakte
afspraken zijn nagenoeg geheel gerealiseerd. Cfi verwacht hierdoor dat de
AO over 1999 door de AR niet meer als een tekortkoming zal worden aangemerkt.Agentschap Rijksarchiefdienst (RAD)De toelichting bij de financiële verantwoording over 1998 voldeed
volgens de AR niet aan de daaraan te stellen eisen. Aan de toelichting bij
de financiële verantwoording over 1999 zal door het ministerie van OCenW
de nodige aandacht worden gegeven, opdat deze aan de daaraan te stellen eisen
zal voldoen.Overigens bevindt de RAD zich in een grootschalig bestuurlijk veranderingstraject,
dat onder meer tot uiting komt in de ontvlechting van onderdelen tot regionale
historische centra. Over het beleid inzake de totstandkoming van deze regionale
historische centra zult u naar verwachting in februari 2000 een brief ontvangen
van de staatssecretaris van OCW. DefensieAgentschap Dienst Gebouwen Werken en Terreinen (DGWT)Het project Verbetering Financieel Beheer 1997 is nagenoeg geheel geïmplementeerd.
De resterende actiepunten worden als lijnactiviteit uitgevoerd. De controlebevindingen
en aanbevelingen van de departementale accountantsdienst over 1998 zijn vertaald
in verbeter- en actiepunten en opgenomen in een aanwijzing Richtlijn Verbetering
Financieel Beheer DGWT1999, die als lijnactiviteit worden uitgevoerd.Agentschap Defensie Telematica Organisatie (DTO)In de afgelopen jaren is bij het agentschap DTO sprake geweest van vele
reorganisaties en integraties van dienstonderdelen, die negatief van invloed
zijn geweest op de kwaliteit van het financieel beheer. Ook in 1999 hebben
zich nog organisatorische wijzigingen voorgedaan.De controlebevindingen en aanbevelingen van de departementale accountantsdienst
zijn opgenomen in het Verbeterplan Financieel Beheer DTO en hebben geleid
tot het formuleren van actiepunten die moeten resulteren in een versterking
van het financieel beheer. De bewaking van de met grote inspanning ingezette
realisatie vindt plaats binnen het Audit Committee van DTO. Over de voortgang
wordt periodiek gerapporteerd aan de controller van DICO. De tijdige realisatie
van de actiepunten, staat wel onder druk van het voorkomen c.q. oplossen van
de millenniumproblematiek binnen het ministerie van Defensie en de afronding
van organisatorische wijzigingen.Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en MilieubeheerAgentschap RijksgebouwendienstBij de begrotingsbehandeling van VROM in november 1999 is door de staatssecretaris
van VROM aan de Tweede Kamer medegedeeld dat het opstellen van de openingsbalans
van het agentschap Rijksgebouwendienst (Rgd) is vertraagd. Oorzaak is de complexiteit
van de gehele openingsbalans. In het bijzonder de (onderbouwing van de) waardering
van de gehele voorraad gebouwen van de Rijksgebouwendienst per 1 januari 1999
is een zeer arbeidsintensief proces.De inspanning van het ministerie van VROM blijft erop gericht om de openingsbalans
(voorzien van de accountantsverklaring) tijdig gereed te hebben, voor de afronding
van de jaarrekening van VROM over 1999. Het is op dit moment nog niet met
zekerheid aan te geven of dit ook daadwerkelijk zal slagen.Verkeer en WaterstaatAgentschap KNMIBij het financieel beheer bij het KNMI doen zich al enige jaren op een
aantal punten belangrijke tekortkomingen voor. Bij het afgeven van de accountantsverklaring
bij de verantwoording van het agentschap over 1998 moest worden volstaan met
een verklaring met beperking.Door V&W wordt hard gewerkt aan een verbetering van het financieel
beheer bij het KNMI. Door middel van tijdelijke extra inspanningen wordt gewerkt
aan het verkrijgen van een goedkeurende accountantsverklaring over 1999. Voor
het ook structureel op orde brengen van het financieel beheer zijn verbeterplannen
opgesteld. De gezamenlijke expertisegroep V&W en Financiën (zie paragraaf 3.5)
zal het KNMI met raad en daad bijstaan. Economische ZakenAgentschap SenterDe AR had als tekortkoming geconstateerd dat er geen centrale contractenregistratie
was, waardoor er geen goed inzicht was in de volledigheid van de aangegane
verplichtingen boven de f 100 000,–. Het contractbeheer is
inmiddels in 1999 geïmplementeerd. Voorts is er een procedurebeschrijving
gemaakt en is een contractbeheerder aangesteld. De vaststelling van de procedurebeschrijving
wacht nog op de voorgenomen herziening van de inkoopprocedure. De formele
bekrachtiging zal binnen afzienbare tijd plaatsvinden.Landbouw, Natuurbeheer en VisserijAgentschap Plantenziektenkundige DienstIn het RMO 1998 merkte de AR op dat, hoewel de Plantenziektenkundige Dienst
actie ondernomen heeft om ervoor te zorgen dat de AO-beschrijvingen steeds
actueel blijven, een formele onderhoudsorganisatie van de administratieve
organisatie ontbrak.Door de Plantenziektenkundige Dienst is met ingang van 1 november 1998
een senior medewerker kwaliteit en AO aangesteld. De onderhoudsorganisatie
van de AO behoort tot het aandachtsgebied van deze medewerker.Volksgezondheid, Welzijn en SportAgentschap College ter Beoordeling van GeneesmiddelenDe AR constateerde vorig jaar dat bij het CBG sprake was van duidelijke
verbetering, echter nog met enkele resterende tekortkomingen. Het CBG heeft
maatregelen ter verbetering genomen. Naar het oordeel van VWS voldoet het
CBG aan de huidige eisen. Voor verdere kwaliteitsverbeteringen werken het
CBG, VWS en Financiën nauw samen in een gezamenlijke expertisegroep (zie
paragraaf 3.5).XNoot1Tweede Kamer, vergaderjaar 1999–2000, 26 541 en 26 627,
nr. 60.XNoot1Tweede Kamer, vergaderjaar 1998–1999, 24 479 en 24 500,
nr. 5. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26541-70.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl