Toezending verslag van de Eurogroep en Ecofin Raad van 7 en 8 november 2011 te Brussel
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief
Datum: 2014-07-01 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2011-2012
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 21
		501-07
 Raad voor Economische en Financiële Zaken
 
 
 Nr. 858
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
 
 
 
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 Den Haag, 10 november 2011
 Hierbij zend ik u het verslag van de vergadering van de Eurogroep
				en Ecofin Raad van 7 en 8 november 2011 te Brussel. Tevens zend u ik de
				beantwoording van vragen van het lid Plasterk (PvdA) aan de minister van
				Financiën over het bericht dat hedgefunds profiteren van de eurocrisis
				(ingezonden 4 november 2011, Aanhangsel Handelingen II 2011/12, nr.
				640).
 De voorlopige agenda van de Eurogroep en Ecofin Raad van 29 en
				30 november te Brussel is nog niet bekend.
 
 
 
 
 De minister van
			 Financiën,
 
 J. C. de
 Jager
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verslag van de Eurogroep en de Ecofin Raad van 7 en 8
				 november 2011 te Brussel
 
 Tijdens de Eurogroep werd gesproken over Griekenland, de
				uitwerking van modaliteiten om de slagkracht van het EFSF te versterken en de
				aanpassing van het ESM Verdrag naar aanleiding van de 21 juli besluitvorming.
				De Ecofin Raad heeft conclusies aangenomen over het scorebord voor
				macro-economische onevenwichtigheden. Voor Nederland is essentieel dat hierin
				een duidelijke asymmetrische benadering van toepassing is verklaard op de
				lopende rekening indicator voor het scorebord. Conclusies over
				klimaatfinanciering zijn zonder discussie aanvaard in de Raad. Tevens heeft de
				Raad van gedachten gewisseld over de voorstellen van de Europese Commissie
				omtrent de introductie van een financiële transactiebelasting en de
				herkapitalisering van banken. Het oorspronkelijke agendapunt
				«Energiebelasting» is aan het begin van de vergadering afgevoerd van de
				agenda omdat duidelijk was dat het onderwerp nog verdere technische uitwerking
				vereist alvorens de Raad zich hierover kan uitspreken. Het onderwerp
				«opvolging G20» is uitgesteld tot de Ecofin Raad van 30 November.
 Het officiële verslag van de Ecofin Raad door het
				Voorzitterschap vindt u via onderstaande link:
				http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/ecofin/125974.pdf
				
 
 
 1.
 Griekenland/ PSI
 
 De Eurogroep heeft uitgebreid stilgestaan bij de onzekere
				 politieke situatie in Griekenland en de gevolgen voor de uitkering van de zesde
				 tranche van het bestaande leningenprogramma. Ook is in deze context gesproken
				 over het aanvullende leningenprogramma waarvoor de randvoorwaarden zijn
				 vastgelegd in de conclusies van de bijeenkomst van staatshoofden en
				 regeringsleiders van de eurozone van 26 oktober (zie hiervoor het verslag van
				 de Europese Raad en de bijeenkomst van staatshoofden en regeringsleiders van de
				 eurozone van 28 oktober jl.) (Kamerstuk
				 21 501-20, nr.
				 582).
 
 Ministers hebben hun zorg en onvrede geuit over de grote
					 onzekerheid die Griekenland heeft veroorzaakt. De Eurogroep heeft Griekenland
					 opgeroepen om deze onzekerheid zo spoedig mogelijk weg te nemen en het
					 vertrouwen van de Trojka en de eurolanden in Griekenland te herstellen. Als
					 Griekenland zich niet houdt aan gemaakte afspraken kan niet worden over gegaan
					 tot uitbetaling van de zesde tranche. De Griekse minister van Financiën heeft
					 bevestigd dat er een overgangsregering zal worden ingesteld die de
					 onderhandelingen zal voeren over het aanvullende leningenprogramma. In reactie
					 daarop heeft de Eurogroep besloten dat zowel de regerende PASOK partij als de
					 grootste oppositiepartij ND zich schriftelijk dienen te committeren aan de
					 afspraken die zijn gemaakt tijdens de bijeenkomst van staatshoofden en
					 regeringsleiders van de eurozone van 26 oktober jl. en de nog overeen te komen
					 beleidscondities die deel zullen uitmaken van het aanvullende leningenprogramma
					 zullen worden opgenomen in de zogenaamde Memorandum of Understanding. Net als
					 bij Portugal (zie verslag Eurogroep 8 en 9 april jl., Kamerstuk
					 21 501-07, nr. 792),
					 waar het leningenprogramma en de daaraan gepaarde beleidscondities werden
					 overeengekomen met de een demissionaire regering, betekent dit dat de invulling
					 van het aanvullende pakket politiek breed gedragen dient te worden, dus zowel
					 door de regeringspartij als door de oppositie. De lidstaten hebben daarom in
					 dit kader de regeringspartij PASOK en de oppositiepartij ND opgeroepen om zo
					 spoedig mogelijk een breed gedragen overgangsregering te vormen om zo tot een
					 gezamenlijke positie te komen voor de invulling van een gedegen en volwaardig
					 hervormingsprogramma.
 Ondanks de politieke situatie zijn de voorbereidingen voor de
					 obligatieomruil gaande. Zoals ook aangegeven in de beantwoording van de vragen
					 van de Tweede Kamer (Kamerstuk 21 501-20, 583) moet de exacte vormgeving van de PSI
					 nog concreet gestalte krijgen. De bijeenkomst van staatshoofden en
					 regeringsleiders van de eurozone van 26 oktober heeft duidelijke
					 randvoorwaarden gesteld: de obligatieomruil tegen een afslag van 50% van de
					 nominale waarde van de obligatie, welke moet leiden tot een afname van de
					 Griekse schuldquote tot 120% BBP in 2020. In lijn met de internationale
					 systematiek is aan Griekenland nu de taak om met de private crediteuren tot
					 overeenstemming te komen over de wijze waarop aan deze randvoorwaarden
					 invulling wordt gegeven.
 
 
 
 
 2.
 EFSF
 
 Ook heeft de Eurogroep gesproken over de modaliteiten om de
				 slagkracht van het EFSF te versterken. EFSF heeft op basis hiervan terms of
				 reference openbaar gemaakt (zie bijlage bij dit verslag).1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer. Deze zullen als basis dienen voor consultaties met de
				 financiële sector. Hierin wordt een nadere beschrijving gegeven van de twee
				 hefboomopties voor EFSF die door de bijeenkomst van staatshoofden en
				 regeringsleiders van de eurozone van 26 oktober jl. zijn afgesproken. Dit
				 betreft enerzijds het verzekeringsmodel waarin een verzekering wordt aangeboden
				 aan investeerders bij de uitgifte van een obligatie door een euroland. De
				 tweede modaliteit betreft het bijeenbrengen van private en publieke middelen om
				 de slagkracht van het EFSF te vergroten. Hier stelt het EFSF een Co Investment
				 Fund (CIF) voor dat op de primaire en secundaire markt obligaties kan opkopen.
				 Eurolanden kunnen het geld dat zij hiermee krijgen gebruiken voor
				 bankenherkapitalisaties. De obligaties die het CIF opkoopt kunnen worden
				 aangehouden tot het einde van hun looptijd, maar kunnen eventueel ook eerder
				 verkocht worden indien marktomstandigheden normaliseren. Onder beide opties die
				 het EFSF voorstelt gaat steun samen met een Memorandum of Understanding en met
				 beleidscondities zoals is vastgelegd in EFSF guidelines. Tevens zullen alle
				 kosten van het EFSF worden gedekt door het steunontvangende euroland.
 
 
 
 3.
 Italië
 
 De Italiaanse minister van Financiën heeft in de Eurogroep een
				 toelichting gegeven over de voorziene aanvullende hervormingen. Belangrijk
				 hierbij is dat deze hervormingen een sterk structureel element kennen om de
				 economie weer op de been te helpen. Zaak is het nu dat Italië snel aan de slag
				 gaat met de implementatie. De Commissie zal dit bewaken en tijdens de Eurogroep
				 van 29 november de uitkomsten van haar eerste monitoring missie toelichten.
				 Zoals bekend is Italië parallel hieraan akkoord gegaan met toezicht door het
				 IMF. Het IMF en de Commissie opereren hierbij in beginsel onafhankelijk van
				 elkaar, maar zullen hun activiteiten op elkaar af te stemmen.
 
 
 
 4.
 ESM
 
 Tijdens de Eurogroep heeft men verder gesproken over de stand
				 van zaken met betrekking tot het ESM verdrag, die naar aanleiding van de
				 21 juli besluitvorming wordt aangepast. Dit betreft onder andere het aanpassen
				 van het ESM verdrag ten behoeve van de nieuwe instrumenten van preventieve
				 kredietlijnen, secundaire opkopen, en herkapitalisaties van banken. Ook al is
				 er belangrijke vooruitgang geboekt in de uitwerking van de aanpassingen, de
				 afronding van discussies zal nog enige tijd in beslag nemen. Het is dan ook
				 onwaarschijnlijk dat ondertekening van het verdrag bij de Eurogroep plus van
				 29 november zal plaatsvinden. Zodra de wijzigingen van het ESM verdrag
				 volledig zijn uitgevoerd, zullen de nationale ratificatieprocedures die op dit
				 moment tijdelijk zijn opgeschort kunnen worden hervat.
 
 
 
 5.
 Financiële Transactie belasting
 
 Tijdens de Ecofin Raad heeft de Commissie een presentatie
				 gegeven over de Financiële Transactie Belasting (hierna de FTT). Naar
				 aanleiding van de presentatie ontspon er een discussie onder de lidstaten. De
				 voorstanders van een EU brede FTT zien een dergelijke FTT als een eerste stap
				 waarna de rest van de wereld zich erbij aan kan sluiten. Een snelle
				 besluitvorming kan volgens die voorstanders ook het vertrouwen herstellen in de
				 daadkracht van de EU. De tegenstanders vrezen dat de financiële sector zich
				 simpelweg verplaatst naar landen buiten de EU waar geen transactiebelasting
				 wordt geheven met alle negatieve gevolgen van dien voor het vestigingsklimaat
				 van de EU. Daarnaast wijzen de tegenstanders erop dat een invoering van de FTT
				 leidt tot hogere financieringskosten die ook bedrijven en burgers zullen raken.
				 Nederland heeft in de discussie aangegeven dat banken mee moeten betalen aan de
				 kosten van de crisis. In dit kader is er al het een en ander gaande zoals Basel
				 III, het Deposito Garantie Stelsel, de bijdrage van de private sector in een
				 aanvullend programma voor Griekenland en in sommige lidstaten een
				 bankenbelasting. Wat betreft de FTT kan Nederland een wereldwijde FTT steunen.
				 De wereldwijde FTT is in de G20 besproken en heeft nog geen concrete resultaten
				 opgeleverd, maar is wel het gremium waar dit onderwerp geagendeerd moeten
				 blijven. Wat betreft het voorstel om een EU brede FTT in te voeren stelt
				 Nederland zich, in afwachting van de analyse van het CPB, neutraal op. Wel had
				 Nederland enige vragen aan de Commissie over de gevolgen van de voorgestelde
				 FTT. Zo heeft Nederland vragen gesteld tijdens de Ecofin ten aanzien van de
				 gevolgen van de FTT op de hoogte van de pensioenuitkeringen. Verder vroeg
				 Nederland zich af of de FTT zou leiden tot hogere rentes op de staatsleningen.
				 Tenslotte heeft Nederland aangegeven dat, conform de wens van de Tweede Kamer,
				 de FTT niet gezien kan worden als eigen middel voor de EU. Op advies van de
				 Commissie is besloten om de FTT eerst op raadswerkgroep niveau technisch
				 grondig door te nemen voordat het onderwerp weer op de agenda van de Ecofin
				 Raad wordt geplaatst.
 
 
 
 6.
 Herkapitalisatie banken
 
 De Raad stond stil bij de verdere uitwerking van de op de
				 Europese Raad van 26 oktober bereikte consensus om een tijdelijke kapitaalnorm
				 van 9% kernkapitaal in te stellen voor banken om deze schokbestendiger te maken
				 bij gelijktijdige waardering van staatsobligaties op marktwaarde. Conform
				 eerdere afspraken zijn banken in eerste instantie zelf ervoor verantwoordelijk
				 om hun kapitaalbasis te versterken via privaat kapitaal. Als dit niet mogelijk
				 blijkt te zijn, kan publieke steun worden ingezet, waarbij de staatssteunregels
				 van toepassing zullen zijn. Als laatste optie wordt de indirecte
				 herkapitalisatie via een EFSF lening aan de eurolanden genoemd, die aan strenge
				 conditionaliteit zal worden onderworpen. Tenslotte heeft de Raad de Commissie
				 opdracht gegeven om in overleg met de ECB, EBA en EIB met een voorstel te komen
				 voor de aanpak van het verstrekken van financieringsgaranties.
 
 
 
 7.
 Macro-economische onevenwichtigheden
 
 De Raad heeft uitgebreid stilgestaan bij en conclusies
				 aangenomen over de procedure voor macro-economische onevenwichtigheden.
				 Aandacht ging hierbij bijna uitsluitend uit naar de scorebord indicator voor de
				 lopende rekening. Nederland en gelijkgezinde lidstaten hebben zich tijdens de
				 Ecofin Raad duidelijk uitgesproken voor een sterke asymmetrie in de
				 grenswaarden van de lopende rekening indicator. Tegelijkertijd lieten
				 verschillende lidstaten wederom hun voorkeur voor een symmetrische benadering
				 horen. Op basis van de discussie concludeerde de Commissie dat zij door kon
				 gaan met het vaststellen van de grenswaarde voor de lopende rekening indicator
				 op – 4% BBP en + 6% BBP. Tot eind november kan ook het Europees Parlement
				 een uitspraak doen over de invulling van het scoreboard, waarbij de Commissie
				 deze suggesties kan, maar niet moet, overnemen. Gebaseerd op de input van Raad
				 en Parlement zal de Europese Commissie vervolgens overgaan tot vaststelling van
				 het scoreboard.
 Tevens verklaarde de Commissie dat landen met een overschot op
				 de lopende rekening, anders dan landen met een tekort, nooit geconfronteerd
				 zouden kunnen worden met sancties. Deze verklaring is uitdrukkelijk opgenomen
				 in de Raadsconclusies. Dit is volledig in lijn met de Nederlandse inzet. Wel
				 kunnen landen met een groot overschot op de lopende rekening volgens het
				 huidige voorstel van de Commissie nog steeds geconfronteerd worden met
				 (reguliere) aanbevelingen onder de preventieve arm van de procedure voor
				 macro-economische onevenwichtigheden. Het betreft hier dan echter niet-bindende
				 beleidsaanbevelingen.
 
 
 
 8.
 Antwoord op de vraag van het Kamerlid Irrgang over
					 MiFID-2
 
 
 Tijdens het AO Ecofin van 3 november heeft het lid Irrgang
					 van de SP-fractie gevraagd of de AFM bevoegdheden verliest als gevolg van
					 MiFID-2. In vervolg hierop kan ik hierbij het volgende berichten.
 De Europese Commissie heeft op 20 oktober 2011 voorstellen
					 gepresenteerd voor (i) herziening van de richtlijn betreffende markten in
					 financiële instrumenten (MiFID-2), (ii) een daarmee samenhangende verordening
					 (MiFIR), (iii) de verordening betreffende handel met voorwetenschap en
					 marktmanipulatie (marktmisbruik) (MAR) (thans een richtlijn) en (iv) een
					 daarmee samenhangende richtlijn ten aanzien van strafrechtelijke sancties voor
					 marktmisbruik (MAD). Deze voorstellen strekken ertoe de financiële markten
					 efficiënter, veerkrachtiger, deugdelijker en transparanter te maken en
					 beleggers beter te beschermen. Met het nieuwe voorgestelde kader zullen de
					 toezichthouders meer bevoegdheden krijgen door versterking van hun onderzoeks-
					 en sanctioneringsbevoegdheden. Zo zullen de toezichthouders  ingevolge de
					 MiFID en MiFIR-voorstellen onder bepaalde omstandigheden bepaalde producten,
					 diensten of praktijken mogen verbieden indien de belegger, de financiële
					 stabiliteit of de ordelijke werking van de markten in gevaar komt. Daarnaast
					 wordt voorzien in een strenger toezicht op de grondstoffenderivatenmarkten.
					 Voorts zal ingevolge de MAR en MAD-voorstellen de reikwijdte van de
					 marktmisbruikregels worden uitgebreid tot onder meer financiële instrumenten
					 die alleen worden verhandeld op nieuwe platformen en buiten de beurs («over
					 the counter», OTC), waar momenteel nog geen EU-wetgeving is. Verder bevatten
					 de marktmisbruik-voorstellen een aantal maatregelen die ervoor zorgen dat
					 toezichthouders toegang hebben tot de informatie die nodig is om marktmisbruik
					 op te sporen en te bestraffen, waaronder zwaardere sancties en een verdergaande
					 harmonisatie van sancties. Wel bieden de voorstellen van de Europese Commissie
					 niet langer de mogelijkheid voor toezichthouders om de inhoud van
					 telefoongesprekken bij financiële ondernemingen op te vragen. Nederland zal de
					 (mogelijk) negatieve effecten hiervan nader bekijken en onder de aandacht
					 brengen in de Europese onderhandelingen over deze voorstellen.