Wet tuchtrechtspraak bedrijfsorganisatie 2000; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27025, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

03-03-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

27025 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamHoofdstuk 1. AlgemeenHoofdstuk 2. Tuchtrecht of strafrecht?Hoofdstuk 3. De fase voorafgaand aan de tuchtrechtelijke
procedureHoofdstuk 4. Instelling tuchtgerecht; voor elk bedrijfslichaam
bij wetHoofdstuk 5. TuchtprocesrechtHoofdstuk 6. Tuchtrechtspraak bij medebewindHoofdstuk 7. Advies Sociaal-Economische RaadHoofdstuk 8. OvergangsbepalingenHet instellen van een tuchtgerecht; artikel 51Overgangsrecht ten aanzien van bestaand tuchtrecht in
de publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie; artikel 46Hoofdstuk 9. Gevolgen voor het College van Beroep voor
het bedrijfslevenHoofdstuk 10. Wijziging LandbouwkwaliteitswetHoofdstuk 11. Artikelsgewijze toelichtingHOOFDSTUK I ALGEMEENArtikel 1HOOFDSTUK II TUCHTRECHTELIJKE MAATREGELENArtikel 2Artikel 3Artikel 4Artikelen 5 en 6HOOFDSTUK III DE TUCHTGERECHTENArtikel 7Artikel 8Artikel 9Artikel 10Artikel 11Artikel 12Artikel 13Artikel 14HOOFDSTUK IV HET TUCHTGEDING IN EERSTE AANLEGArtikel 15Artikel 16Artikel 17Artikel 18Artikel 19Artikel 20Artikel 21Artikel 22Artikel 23Artikel 24Artikel 25Artikel 26Artikel 27Artikel 28Artikel 29HOOFDSTUK V HET BEROEPArtikel 30Artikelen 31 tot en met 40HOOFDSTUK VI DE TENUITVOERLEGGINGArtikelen 41 en 43Artikelen 42 en 44Artikel 45Artikelen 46 en 51Artikelen 49 en 50Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27025Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 48 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 025Nieuwe regelen inzake tuchtrechtspraak in de publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie
(Wet tuchtrechtspraak bedrijfsorganisatie 2000)nr. 3MEMORIE VAN TOELICHTINGHoofdstuk 1. AlgemeenThans worden de verordeningen van de bedrijfslichamen van de publiekrechtelijke
bedrijfsorganisatie (PBO) veelal strafrechtelijk gehandhaafd. De strafrechtelijke
handhaving krijgt doorgaans weinig prioriteit door de belasting van de algemene
inspectiedienst, de economische controledienst en het openbaar ministerie
op andere terreinen.De Wet op de bedrijfsorganisatie kent van oudsher ook de mogelijkheid
voor bedrijfslichamen om hun verordeningen tuchtrechtelijk te handhaven. Echter
slechts twee bedrijfschappen hebben verordeningen die via het tuchtrecht worden
gehandhaafd (het Bedrijfschap pluimveehandel enindustrie en het Bedrijfschap
voor de Groothandel in eieren en eiproducten en eiproductenindustrie). Onlangs
hebben ook het Productschap Vee en Vlees en het Productschap Pluimvee en Eieren
een tuchtgerecht ingesteld; de invoering van tuchtrecht bij deze productschappen
zal naar verwachting op korte termijn worden geëffectueerd.In het nader kabinetsstandpunt inzake de toekomst van de PBO (Kamerstukken
II 1996–1997, 25 091, nrs. 1–2) heeft het kabinet aangekondigd
dat onderzocht zal worden of het toezicht op de naleving efficiënter
en effectiever bereikt kan worden door de PBO zelf daarvoor verantwoordelijk
te maken. In de herziening van de Wet op de bedrijfsorganisatie (kamerstukken
II 1997/98, 25 695) is er in dit licht voor gekozen de handhaving van
verordeningen hoofdzakelijk tuchtrechtelijk te laten plaatsvinden.Deze vervanging van strafrecht door tuchtrecht past in het regeringsbeleid
inzake de rechtshandhaving. Vanaf het einde van de tachtiger jaren is een
beleid ingezet om bij de handhaving van sociaal-economische regelgeving naast
het strafrecht ook andere handhavingsstelsels in te zetten, teneinde het zogenaamde
handhavingstekort terug te dringen. Dit beleid is in de loop der jaren uitgewerkt
in een reeks van nota's, te beginnen met het beleidsplan Recht in beweging
(kamerstukken II 1990/91, 21 829, nrs. 1–2) en de nota Met vaste
hand (kamerstukken II 1990/91, 22 045, nrs. 1–2). Daarin werd gesteld
dat het, zowel ter ontlasting van het strafrechtelijk apparaat als om inhoud
te geven aan de mede-verantwoordelijkheid van het bestuur voor de handhaving
van bestuursrechtelijke wetgeving, bij de handhaving van de ordeningswetgeving
ook andere dan strafrechtelijke instrumenten zouden moeten worden ingezet.
Inmiddels wordt in brede kring erkend, dat het handhavingstekort
niet met louter strafrechtelijke middelen kan worden teruggedrongen. Men zie
recent bijvoorbeeld het rapport van de Commissie bestuursrechtelijke en privaatrechtelijke
rechtshandhaving (Handhaven op niveau, Deventer 1998).Bij andere dan strafrechtelijke handhavingsinstrumenten is tot dusver
vooral gedacht aan bestuursrechtelijke instrumenten. In de memorie van toelichting
bij de wijziging van de Wet op de bedrijfsorganisatie in het kader van de
herijking van de PBO is echter uiteengezet, dat voor de handhaving van autonome
PBO-verordeningen juist het tuchtrecht een bij uitstek passend handhavingsinstrumentarium
biedt.Bij de voorbereiding van de wijziging van de Wet op de bedrijfsorganisatie
is – in verband met de prominente rol voor het tuchtrecht die het kabinet
voor ogen staat – onderzocht of de wettelijke regeling van het tuchtrecht,
de Wet tuchtrechtspraak bedrijfsorganisatie, herzien zou moeten worden. Naar
aanleiding hiervan is bij het wetsvoorstel aangegeven dat een wijziging van
de Wet tuchtrechtspraak bedrijfsorganisatie op zijn plaats is. Daarbij is
geregeld dat de artikelen in de Wet op de bedrijfsorganisatie die betrekking
hebben op de uitbreiding van het tuchtrecht gelijktijdig in werking treden
met de aanpassing van de Wet tuchtrechtspraak bedrijfsorganisatie. Gegeven
de omvang van deze aanpassing, is besloten de Wet tuchtrechtspraak bedrijfsorganisatie
in te trekken en een nieuwe wet vast te stellen. Van de gelegenheid is gebruik
gemaakt om enkele artikelen van de huidige wet, die geen materiële wijziging
behoeven, in redactioneel opzicht te moderniseren. De memorie van toelichting
is toegespitst op de wijzigingen die in het wetsvoorstel zijn opgenomen ten
opzichte van de Wet tuchtrechtspraak bedrijfsorganisatie (Wet tbo).Over een eerdere versie van dit wetsvoorstel is advies uitgebracht door
de Sociaal-Economische Raad (zie hoofdstuk 7), het College van Beroep voor
het bedrijfsleven en een aantal controle-instellingen in het kader van de
tuchtrechtspraak op basis van de Landbouwkwaliteitswet en de Zaaizaaden plantgoedwet
(het Centraal Orgaan voor kwaliteitsaangelegenheden in de Zuivel, het Kwaliteits-controlebureau
voor groenten en fruit, het Controlebureau Pluimvee Eieren en Eiprodukten,
de Bloembollenkeuringsdienst, en de stichting Nederlandse Algemene Keuringsdienst
voor zaaizaad en pootgoed van landbouwgewassen). Met de adviezen is waar mogelijk
rekening gehouden.Het kenmerkende onderscheid tussen tuchtrecht en strafrecht is, dat tuchtrecht
zich op een bijzondere groep in de maatschappij richt («handhaving in
eigen kring») en derhalve geen algemene werking heeft. Tuchtrecht is
echter net als het strafrecht sanctierecht. Door middel van sancties (tuchtrechtelijke
maatregelen) worden de normen die binnen de afgebakende groep justitiabelen
gelden gehandhaafd.Tuchtrecht kan voorzien in de behoefte aan gespecialiseerde rechtspraak
op terreinen met specifieke rechtsregels voor een beperkte groep belanghebbenden.
Te denken valt aan bepaalde regels in PBO-verordeningen op het gebied van
de landbouw. Het voordeel van tuchtrecht in deze is derhalve dat de leden
van het tuchtgerecht op grond van hun deskundigheid terzake kunnen worden
benoemd en dat bovendien de mogelijkheid bestaat de veroordeelde te berispen
en verscherpte controle op het bedrijf te bevelen op kosten van de veroordeelde.
De verwachting is ook dat tuchtrechtzaken sneller worden afgehandeld dan strafrechtzaken.
Verder leent de tuchtrechtspraak zich er bij uitstek voor om in eerste aanleg
de behandeling van soortgelijke overtredingen te concentreren bij één
instantie. Dit bevordert de eenheid in rechtspraak op dit terrein. Bijkomend
is dat het mogelijk concurrentie-vervalsend effect als gevolg van de diversiteit
in straftoedeling zo veel mogelijk wordt teruggebracht, hetgeen de acceptatie
van het sanctieregime ten goede kan komen. In het wetsvoorstel zijn bepalingen opgenomen om de verantwoordelijkheid
van de schappen voor de handhaving te vergroten. Zo worden zaken rechtstreeks
door het bedrijfslichaam bij het tuchtgerecht aangebracht (artikel 15) in
plaats van door tussenkomst van het openbaar ministerie. Voorts kan het bedrijfslichaam
de tuchtrechtelijke maatregel van het verscherpt toezicht op een bedrijf vorderen
(artikel 2), getuigen en deskundigen oproepen (artikelen 25 en 26) en beroep
aantekenen tegen de uitspraak van de tuchtrechter (artikel 30). Vanuit het
oogpunt van uitvoerbaarheid is de bevoegdheid telkens aan de voorzitter van
het bedrijfslichaam gegeven, gelet op het gegeven dat de dagelijks besturen
van de schappen niet regelmatig bijeenkomen.De verwachting is dat de rechtshandhaving op dit terrein door middel van
tuchtrecht slagvaardiger en effectiever ter hand genomen kan en zal worden.
Deze verwachting is met name ingegeven door de ervaringen met het gebruik
van tuchtrecht bij de twee eerder genoemde bedrijfschappen alsmede in het
kader van aanverwante regelgeving op basis van de Landbouwkwaliteitswet en
de Zaaizaad- en plantgoedwet. Geconstateerd is dat deze verantwoordelijkheid
gepaard gaat met een actief controlebeleid en daarmee een grotere pakkans,
gevolgd door een snelle tuchtrechtelijke procedure en indien nodig oplegging
van een straf. Wel wordt de hoogte van de maximaal op te leggen boete van
tienduizend gulden vaak te gering geacht. In hoofdstuk 7 en 11 (ad artikel
4) wordt ingegaan op de maximaal op te leggen geldboete.De keuze voor tuchtrechtelijke handhaving is tevens ingegeven vanuit de
gedachte de algemene inspectiedienst, de economische controledienst en het
openbaar ministerie te ontlasten. Strafrechtelijke handhaving zou dan ook
alleen aan de orde moeten zijn als het belang dat het betrokken voorschrift
beoogt te beschermen daartoe noopt; het strafrecht als uiterste middel. In
de verordeningen zal moeten worden aangegeven welke bepalingen tuchtrechtelijk
en welke bepalingen strafrechtelijk afgedaan zullen worden.Hoofdstuk 2. Tuchtrecht of strafrecht?Verordeningen van de bedrijfslichamen vertegenwoordigen doorgaans in hoge
mate een sectoraal belang, dat de groep bedrijfsgenoten waarvoor het betrokken
bedrijfslichaam is ingesteld specifiek aangaat. Dergelijke verordeningen lenen
zich voor tuchtrechtelijke handhaving. De tuchtrechtspraak richt zich immers
op de handhaving van normen die voor een specifieke groep gelden. Er is bij
de wijziging van de wet op de bedrijfsorganisatie evenwel niet voor gekozen
uitsluitend de mogelijkheid van tuchtrechtelijke handhaving aan de bedrijfslichamen
toe te kennen. Strafrechtelijke handhaving kan in bepaalde gevallen toch geboden
zijn. Een overtreding kan zozeer schade toebrengen aan een – het belang
van de betrokken bedrijfsgenoten overstijgend – algemeen belang dat
niet van een strafrechtelijke vervolging kan worden afgezien. Hierbij wordt
gedacht aan bepalingen waarvan overtreding gevaar met zich brengt voor personen,
dieren of het milieu. Voorts dienen bepalingen waarbij in betekende mate andere
belangen dan die van de betrokken bedrijfsgenoten worden beschermd strafrechtelijk
te worden vervolgd. Dergelijke bepalingen lenen zich niet voor tuchtrechtelijke
handhaving. Strafrecht is ook aan de orde indien het door de overtreding te
verkrijgen economisch voordeel de ten hoogste op te leggen tuchtrechtelijke
boete duidelijk kan overschrijden.In de verordening kan worden bepaald, dat eenvoudige overtredingen (ten
aanzien waarvan bedreiging met tuchtrechtelijke maatregelen op zich zelf voldoende
zou zijn), in bepaalde gevallen niet tuchtrechtelijk, maar strafrechtelijk
zullen worden afgedaan, door aan de delictsomschrijving nadere
kwalificaties toe te voegen, zoals gevaarzetting of een bepaald wederrechtelijk
genoten voordeel.Hoofdstuk 3. De fase voorafgaand aan de tuchtrechtelijke
procedureIn de hierboven bedoelde wijziging van de Wet op de bedrijfsorganisatie
is, met het oog op een effectieve rechtshandhaving binnen het nieuwe tuchtrechtsysteem,
in artikel 104, derde lid, de mogelijkheid aan de bedrijfslichamen gegeven
personen aan te wijzen die belast zijn met het toezicht op de naleving van
PBO-regelgeving. De bevoegdheden van deze personen zijn neergelegd in afdeling
5.2 van de Algemene wet bestuursrecht. Deze aanwijzingsbevoegdheid voor de
bedrijfslichamen verschaft ook de mogelijkheid om – de voor de PBO niet
ongebruikelijke vorm – privaatrechtelijke controlediensten met het toezicht
te belasten. Vooral met het oog op deze private diensten behoeft het besluit
tot aanwijzing van toezichthouders ministeriële goedkeuring. Bij deze
goedkeuring zal vooral gelet worden op de onafhankelijkheid en de objectiviteit
van de toezichthouder alsmede op het aspect van mogelijke concurrentieverstoring.De toezichthouder speelt een rol in de fase voorafgaand aan het aanbrengen
van een zaak bij het tuchtgerecht. De toezichthouder is degene die de overtreding
constateert van het voorschrift waarop tuchtrechtelijke handhaving staat.
Hiervan zal de toezichthouder een rapport opmaken. Dit rapport zal de basis
vormen van de schriftelijke verklaring waarmee de voorzitter van het desbetreffende
bedrijfslichaam de zaak ter afdoening voorlegt aan het bevoegde tuchtgerecht.Overigens kan de toezichthouder ook een belangrijke functie vervullen
in het kader van het strafrecht. Dit kan enerzijds door het inschakelen van
de bevoegde opsporingsdienst en anderzijds door aangifte te doen bij de Officier
van Justitie. Het inschakelen van een opsporingsambtenaar levert het voordeel
op dat deze bevoegd is een proces-verbaal op te maken. Het bewijs dat de verdachte
het hem te laste gelegde feit heeft gepleegd, kan door de rechter louter op
grond van het proces-verbaal van één opsporingsambtenaar worden
aangenomen.Hoofdstuk 4. Instelling tuchtgerecht; voor elk bedrijfslichaam
bij wetDe verbreding van de toepassing van het tuchtrecht op PBO-verordeningen
maakt het wenselijk voor elk bedrijfslichaam een tuchtgerecht in te stellen.
Dit is gewenst in verband met de te verwachte stijging van het aantal tuchtrechtzaken
maar bovenal doet een dergelijke instelling recht aan het specifieke karakter
van het tuchtrecht. Het karakter van het tuchtrecht onderscheid zich van het
strafrecht, doordat het zich op een bijzondere groep richt. De PBO richt zich
op de kring van ondernemingen welke horizontaal (bedrijfschappen) of verticaal
(productschappen) zijn georganiseerd. Het ligt derhalve in de rede de Wet
tuchtrechtspraak bedrijfsorganisatie 2000 dienovereenkomstig in te richten.In geval er een hoofdproduct- of hoofdbedrijfschap bestaat is het gewenst
aan te sluiten bij deze vorm van organisatie en te bepalen dat er per hoofdschap
één tuchtgerecht is (artikel 7, eerste lid). Aangezien een hoofdproduct-
of hoofdbedrijfschap een omvangrijk terrein kan beslaan, kan het efficiënt
zijn kamers bij het tuchtgerecht in te stellen die zich richten op één
deelgebied.Evenzeer is rekening gehouden met de mogelijkheid dat bedrijfslichamen
een voorziening hebben getroffen als bedoeld in artikel 110 van de Wet op
de bedrijfsorganisatie of – indien een dergelijke voorziening er niet
is – met de mogelijkheid onderwerpen van gemeenschappelijke betekenis door één tuchtgerecht te laten behandelen. Het wetsvoorstel
laat namelijk de ruimte om ten aanzien van een bepaald onderwerp bij verordening
een ander tuchtgerecht bevoegd te verklaren (artikel 7, tweede lid, onderdeel
b). Bij een dergelijke aanwijzing is toestemming nodig van het bedrijfslichaam
waarvoor het betreffende tuchtgerecht is ingesteld.Vanuit het oogpunt van doelmatigheid is de mogelijkheid in artikel 7,
tweede lid, onderdeel c, opgenomen om andere stelsels van tuchtrecht zoals
in de Zaaizaad- en plantgoedwet alsmede van de Landbouwkwaliteitswet via de
Wet tbo te regelen. Tevens maakt deze bepaling het mogelijk om PBO-verordeningen
in medebewind tuchtrechtelijk te handhaven. In dit verband zij verwezen naar
hoofdstuk 6.Gezien de uitbreiding van het tuchtrecht, achten ondergetekenden het van
belang de instelling van de tuchtgerechten bij wet te regelen om zeker te
stellen dat de tuchtgerechten voldoen aan de eisen van artikel 6 van het Verdrag
tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM)
en artikel 14 van het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke
rechten (IVBP). Op grond hiervan dienen bij het vaststellen van burgerlijke
rechten en verplichtingen of bij het bepalen van de gegrondheid van een vervolging
de gerechten bij de wet te worden ingesteld. De instelling van tuchtgerechten
bij wet voorkomt tevens dat het gerecht wordt aangemerkt als een bestuursorgaan
in de zin van artikel 1:1 van de Algemene wet bestuursrecht.Hoofdstuk 5. TuchtprocesrechtBekeken is in hoeverre het tuchtprocesrecht in de Wet tbo voldoende is
toegesneden op de sterke rol die het tuchtrecht zal krijgen. Het tuchtprocesrecht
is thans versnipperd geregeld. Een gedeelte van de regels omtrent het tuchtproces
is opgenomen in de Wet tbo. Voor het overige wordt het aan de bedrijfslichamen
overgelaten om bij verordening voorzieningen te treffen ten aanzien van de
samenstelling en de bevoegdheden van de tuchtgerechten alsmede van de rechtsgang
van het tuchtrechtelijk geding.De hoofdrol voor het tuchtrecht noopt ertoe strengere eisen te stellen
aan het tuchtproces en dit onderwerp geheel bij wet te regelen. Daarnaast
is harmonisatie gewenst teneinde het tuchtprocesrecht in de PBO doelmatig
en inzichtelijk te regelen. Door deze regels van procesrecht in de wet op
te nemen wordt voorkomen dat door de uitbreiding van het tuchtrecht de bedrijfslichamen
allemaal vrijwel gelijkluidende verordeningen zouden vaststellen.Bij de herziening van het procesrecht is allereerst het huidige procesrecht
aan het EVRM en het IVBP getoetst. In dit kader is het gewenst een aantal
aspecten in de huidige Wet tbo uitdrukkelijker te regelen. De onafhankelijkheid
van het tuchtgerecht staat hierbij voorop. Met het oog hierop zijn in het
wetsvoorstel eisen opgenomen in de artikelen 9 tot en met 13 ten aanzien van
de voorzitter, de leden en de secretaris van het tuchtgerecht. Een belangrijke
waarborg voor de onafhankelijkheid van het tuchtgerecht is dat de voorzitter
door de Kroon wordt benoemd. Ten aanzien van de secretaris en de leden van
het tuchtgerecht is in dit licht opgenomen dat zij voor de werkzaamheden die
zij voor het tuchtgerecht verrichten uitsluitend verantwoording schuldig zijn
aan het tuchtgerecht. De bezoldiging van de voorzitter, de leden en de secretaris
van het tuchtgerecht wordt bij verordening van de Sociaal-Economische Raad
vastgesteld die de goedkeuring behoeft van de betrokken Ministers. Ook het
opnemen van de ontslaggronden in de wet is van belang voor de onafhankelijkheid
van het tuchtgerecht. Slechts op basis van de in de wet neergelegde bepalingen
kan het orgaan, dat de desbetreffende persoon heeft benoemd, overgaan tot
ontslag. De voorzitter en de leden alsmede de secretaris moeten recht kunnen
spreken respectievelijk kunnen functioneren zonder angst te hebben
dat een onwelgevallige uitspraak voor hem rechtspositionele gevolgen zal hebben.
Bij de totstandkoming van deze bepalingen is aangesloten bij andere wetgeving
op het gebied van het tuchtprocesrecht en zijn de ontslaggronden uit de Wet
op de rechterlijke organisatie overgenomen.Ondergetekenden achten het voorts van belang, in verband met de bovengenoemde
internationale verdragen, de openbaarheid van de terechtzitting en de uitspraak
op het niveau van wet in formele zin te regelen (artikelen 19, 27, 35 en 40).Hoofdstuk 6. Tuchtrechtspraak bij medebewindHet gebruik van tuchtrecht is thans beperkt tot de autonome verordeningen.
Medebewindsverordeningen volgen het handhavingsstelsel van de betrokken medebewindsvorderende
wet. Van de zijde van de Sociaal-Economische Raad alsmede van diverse bedrijfslichamen
is inmiddels aangegeven dat zij het tuchtrecht ook willen toepassen bij medebewind.
In tuchtrechtelijke handhaving van medebewindsverordeningen kan alleen worden
voorzien indien de betrokken medebewindswet daarin voorziet. Indien de desbetreffende
medebewindswet tevens voorziet in strafrechtelijke handhaving, zal die wet
een voorziening moeten bevatten om dubbele bestraffing te voorkomen.Hoofdstuk 7. Advies Sociaal-Economische RaadDe Sociaal-Economische Raad heeft op 8 oktober 1998 zijn advies uitgebracht.
De Raad onderschrijft het voorstel van het kabinet voor een vernieuwd tuchtrechtstelsel
in de Wet tuchtrechtspraak bedrijfsorganisatie naar aanleiding van de verbreding
van de toepassing van tuchtrecht ingevolge de Wet op de bedrijfsorganisatie.
De raad staat in zijn algemeenheid positief tegenover het wetsvoorstel en
acht de voorstellen goed afgewogen. De Raad heeft in zijn advies nog een aantal
punten voor het voetlicht gebracht. Tal van deze punten zijn in het wetsvoorstel
verwerkt.De Raad merkt in zijn advies op dat een boete van tienduizend gulden in
bepaalde gevallen niet voldoende zal zijn en tekent daarbij aan dat de voorwaarden
waaronder de maximale boete kan worden verhoogd naar vijfentwintigduizend
gulden voor verschillende uitleg vatbaar zou kunnen zijn. De Raad pleit er
daarom voor de maximumboete zonder voorwaarden op vijfentwintigduizend gulden
te stellen en het vaststellen van de hoogte van de boete, binnen deze marge,
aan het tuchtgerecht over te laten.Opgemerkt zij dat, met het oog op de effectiviteit van deze maatregel,
de marge van de op te leggen geldboete in het wetsvoorstel reeds is verhoogd.
In dit verband zij verwezen naar de artikelsgewijze toelichting ad artikel
4. Bij de totstandkoming van het gewijzigde artikel 4 is tevens in ogenschouw
genomen dat de boetes in het kader van het tuchtrecht in verhouding dienen
te staan tot de strafrechtelijke boetes, alsook de aard van de overtredingen.
In dit licht zijn ondergetekenden van oordeel dat de bepaling waarin het bedrag
van tienduizend gulden als maximum boete is opgenomen met daarbij de mogelijkheid
onder omstandigheden een hogere boete tot vijfentwintigduizend gulden op te
leggen, evenwichtig is. Bij de herziening van deze bepaling is gekeken naar
de hoogte van de boetes en de daarbij gehanteerde modaliteit in het verwante
economische strafrecht (Wet op de economische delicten).De Raad acht het wenselijk dat de bedrijfslichamen de mogelijkheid hebben
ingevolge artikel 104, derde lid, van de Wet op de bedrijfsorganisatie, rijksdiensten
als de AID en de ECD aan te wijzen als toezichthouder in het kader van verordeningen
die tuchtrechtelijk worden gehandhaafd. Alhoewel het in beginsel
niet is uitgesloten dat rijksdiensten hiervoor kunnen worden aangewezen, ligt
naar het oordeel van ondergetekenden een dergelijke aanwijzing niet voor de
hand gezien het uitgangspunt bij de herziening van de Wet op de bedrijfsorganisatie
de verantwoordelijkheid voor de handhaving bij de bedrijfslichamen te leggen.De Raad heeft voorts aandacht gevraagd voor de mogelijke lastenverzwaring
voor het bedrijfsleven die het wetsvoorstel met zich mee kan brengen. De kosten
van het tuchtgerecht komen ten laste van het betrokken bedrijfslichaam. Hier
staat tegenover dat de opbrengsten van de geldboeten aan het betrokken schap
toekomen. De Raad vreest echter dat zowel op de korte als de lange termijn
deze uitgaven niet kostendekkend zullen zijn. De Raad verzoekt daarom deze
kosten te compenseren uit de algemene middelen, in het bijzonder daar waar
de lastenverzwaring van structurele aard dreigt te worden, buitenproportioneel
is of de betreffende verordening mede door het algemeen belang is ingegeven.Evenwel achten ondergetekenden het niet in de lijn van het kabinetsstandpunt
PBO liggen, de kosten van tuchtrecht terzake van autonome verordeningen te
compenseren uit de algemene middelen. Dit zou niet geheel stroken met de grotere
verantwoordelijkheid van de schappen op dit terrein. In dit verband is tevens
de verwachting dat dit financiële aspect de schappen zal aansporen hun
regelgeving nog eens tegen het licht te houden. Bij verordeningen in medebewind
dient dit financiële aspect – net als alle andere medebewindskosten –
aan de orde te komen wanneer de wetgever beslist dat tuchtrecht ingezet zal
worden bij de handhaving van de medebewindsverordening.Hoofdstuk 8. OvergangsbepalingenHet instellen van een tuchtgerecht; artikel 51In het algemeen deel van de toelichting is ingegaan op de herziening van
de Wet op de bedrijfsorganisatie, kamerstukken II 1997/98, 25 695, (wordt
hierna aangeduid als: wijzigingswet BO) en dat hierbij de keuze is gemaakt
de handhaving van verordeningen hoofdzakelijk tuchtrechtelijk te laten plaatsvinden.
Artikel 104, eerste lid, van de wijzigingswet BO, bepaalt dat bij verordening
overtredingen van die verordening kunnen worden aangewezen, ofwel als feiten
waarvoor een tuchtrechtelijke maatregel kan worden opgelegd, ofwel als strafbare
feiten. De aanwijzing van overtredingen als strafbare feiten kan slechts in
beperkte gevallen (zie hoofdstukken 1 en 2) en dient uitdrukkelijk door het
bedrijflichaam te worden gemotiveerd (artikel 104, tweede lid, wijzigingswet
BO). De mogelijkheid tot «dubbele bedreiging» (dat een overtreding
kan worden aangemerkt als een strafbaar feit en tegelijk als een tuchtrechtelijk
bedreigd feit) komt met de inwerkingtreding van dat onderdeel van de wijzigingswet
BO (gelijktijdig met de inwerkingtreding van deze wet) derhalve te vervallen.In het overgangsregime van de wijzigingswet BO is ten aanzien van «oude»
verordeningen die overtredingen zowel strafrechtelijk als tuchtrechtelijk
bedreigen, bepaald dat tot het tijdstip waarop deze bepalingen worden geschrapt
een soortgelijke procedure geldt als in artikel 105-oud. De officier van justitie
beslist dan of een feit strafrechtelijk of tuchtrechtelijk wordt afgedaan.In het overgangsregime van de wijzigingswet BO (artikel XIV, derde lid)
is voorts geregeld dat op het tijdstip van haar inwerkingtreding bestaande
verordeningen van de bedrijfslichamen na vier jaar komen te vervallen. Binnen
deze termijn dienen de bedrijfslichamen er dus voor te zorgen dat, waar nodig,
nieuwe verordeningen tot stand komen. Op deze verordeningen is het nieuwe
handhavingsregime van artikel 104 wijzigingswet BO van toepassing (in beginsel
tuchtrecht; geen samenloop meer van strafrechtelijke en tuchtrechtelijke bedreiging).Op het tijdstip van inwerkingtreding van deze wet treden tevens het nieuwe
artikel 104 van de Wet-BO in werking, en de daarmee verband houdende overgangsbepaling
XIV, vierde lid, van de wijzigingswet-BO in werking. Op dat tijdstip bestaande
tuchtrechtelijk bedreigde bepalingen blijven bestaan, terwijl bestaande verordeningen,
waarin tuchtrechtelijk bedreigde bepalingen voorkomen, bij algemene maatregel
van bestuur (in het kader van de clustering van bedrijfslichamen) kunnen «overgaan»
naar nieuwe bedrijfslichamen.Geregeld moet dus worden, dat in dergelijke gevallen (met betrekking tot
tuchtrechtelijk bedreigde overtredingen) van rechtswege een tuchtgerecht-nieuwe
stijl optreedt, terwijl tevens voorkomen moet worden dat voor ieder schap
een tuchtgerecht wordt ingesteld, ook als er geen tuchtrechtelijk gesanctioneerde
bepalingen zijn.In samenhang hiermee is in artikel 51 van het onderhavig wetsvoorstel
geregeld dat het van rechtswege ingesteld zijn van een tuchtgerecht-nieuwe
stijl (artikel 7, eerste lid), voor het betrokken bedrijfslichaam pas ingaat
zodra in een verordening van het bedrijfslichaam (dan wel van de daarbij aangesloten
bedrijfslichamen) tuchtrechtelijk bedreigde bepalingen zijn opgenomen (hetzij
omdat zo'n bepaling bestaat op het tijdstip van inwerkingtreding van deze
wet, hetzij omdat een nieuwe zodanige verordening wordt getroffen na dat tijdstip,
hetzij omdat bij de instelling van een nieuw bedrijfslichaam wordt bepaald
dat een verordening met tuchtrechtelijk bedreigde bepalingen aan haar wordt
«overgedragen»).Dit geldt overigens niet indien in een desbetreffende verordening voor
de berechting van die tuchtrechtelijke overtredingen een ander tuchtgerecht
is aangewezen op grond van artikel 7, tweede lid, sub b.Overgangsrecht ten aanzien van bestaand tuchtrecht in
de publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie; artikel 46Uit artikel 51 volgt, dat tuchtgerechten-nieuwe stijl, met inachtneming
van de Wet tbo 2000, kennisnemen van tuchtrechtelijk bedreigde overtredingen.
Is een zaak echter reeds aanhangig gemaakt ten tijde van de inwerkingtreding
van deze wet, dan wordt de zaak door het betrokken tuchtgerecht beoordeeld
overeenkomstig de Wet tbo (artikel 46, eerste lid).Ten aanzien van overtredingen begaan voor de inwerkingtreding van de Wet
tbo 2000 geldt dat alleen de tuchtmaatregelen ingevolge de Wet tbo kunnen
worden opgelegd (artikel 46, tweede lid). Dit in verband met artikel 1, tweede
lid, van het Wetboek van Strafrecht, waar is bepaald dat bij verandering in
de wetgeving na het tijdstip waarop een feit is begaan de voor de verdachte
gunstigste bepalingen worden toegepast.Hoofdstuk 9. Gevolgen voor het College van Beroep voor
het bedrijfslevenIngevolge de huidige Wet tbo kan de betrokkene tegen een tuchtrechtelijke
uitspraak op de in artikel 17 aangegeven gronden beroep instellen bij het
College van Beroep voor het bedrijfsleven (het College). Derhalve is de toetsingsbevoegdheid
van het College op grond van de Wet tbo beperkt.In het wetsvoorstel blijft de mogelijkheid om in beroep te gaan bij het
College gehandhaafd (artikel 30), zij het dat de beroepsgronden zijn komen
te vervallen. In het licht van de eerder genoemde internationale verdragen
is het van belang dat het College de uitspraken van de tuchtgerechten in volle
omvang kan beoordelen.Het aantal zaken dat thans bij het College terecht komt is beperkt aangezien
er slechts bij twee bedrijfslichamen effectief een tuchtgerecht is ingesteld
en de mogelijkheid om in beroep te gaan gelimiteerd is. De verwachting is
dat ingevolge het wetsvoorstel het aantal beroepszaken bij het College zal
toenemen. In de eerste plaats omdat het aantal zaken in eerste aanleg
zal toenemen – PBO-verordeningen zullen immers in beginsel niet meer
via het strafrecht maar via tuchtrecht worden gehandhaafd – en voorts
in verband met het opnemen van de mogelijkheid van beroep in volle omvang
alsmede van de bevoegdheid van het bedrijfslichaam om in beroep te gaan.De omvang van deze toename is thans moeilijk te voorspellen, mede omdat
ervaringsgegevens ontbreken. Thans vormen tuchtzaken slechts een gering deel
van het totale zaaksaanbod van het College. Ook is nog moeilijk te zeggen,
hoe het appèlpercentage zich onder de nieuwe wet zal ontwikkelen. Gelet
hierop is er voor gekozen om vanaf de inwerkingtreding van de nieuwe wet het
aanbod aan tuchtzaken nauwlettend te volgen. Indien het aantal tuchtzaken
daartoe, mede tegen de achtergrond van de ontwikkeling van het totale zaaksaanbod
van het College, aanleiding geeft, kan dan alsnog worden beslist omtrent eventuele
uitbreiding van de formatie van het College.Volledigheidshalve zij er op gewezen, dat tegenover deze toename van het
aantal zaken bij het College naar verwachting een afname zal bestaan bij het
Openbaar Ministerie, en, in mindere mate, bij de sectoren strafrecht van de
rechtbanken.Hoofdstuk 10. Wijziging LandbouwkwaliteitswetDe tuchtrechtspraak in de Landbouwkwaliteitswet is geregeld in de wet
zelf, het Tuchtrechtbesluit Landbouwkwaliteitswet en in de tuchtrechtreglementen
van de controle-instellingen als bedoeld in artikel 8 van de landbouwkwaliteistwet.
De Landbouwkwaliteitswet verwijst voor wat betreft het tuchtprocesrecht naar
de Wet tbo. Aangezien met het onderhavig wetsvoorstel de Wet tbo wordt ingetrokken
en de Wet tuchtrechtspraak bedrijfsorganisatie 2000 wordt vastgesteld, is
het noodzakelijk de Landbouwkwaliteitswet daarop aan te passen. Artikel 48
strekt hiertoe. Naast deze technische wijziging heeft artikel 48 twee materiële
wijzigingen tot gevolg. Deze kunnen worden opgenomen zonder dat dit het huidige
tuchtrechtstelsel in de Landbouwkwaliteitswet zou doorkruisen.In de eerste plaats wordt door de verwijzing naar artikel 4 het boetestelsel
van de Wet tuchtrechtspraak bedrijfsorganisatie 2000 van overeenkomstige toepassing
verklaard. Daarmee wordt bereikt dat het voor de tuchtgerechten in het kader
van de Landbouwkwaliteitswet mogelijk is een boete van vijfentwintigduizend
gulden op te leggen indien de waarde van de betrokken goederen of de waarde
van het wederrechtelijk genoten voordeel dat door middel van de overtreding
is verkregen, hoger is dan vijfentwintighonderd gulden.In de tweede plaats wordt, teneinde de betrokkenheid van het bestuur bij
de rechtshandhaving te benadrukken, net als aan het bedrijfslichaam de bevoegdheid
gegeven aan de controle-instelling in hoger beroep te gaan.Het tuchtrechtstelsel in de Landbouwkwaliteitswet wordt derhalve, afgezien
van de twee genoemde wijzigingen, intact gelaten. Uit een oogpunt van leesbaarheid
wordt artikel 13 van de Landbouwkwaliteitswet opnieuw vastgesteld. Daarbij
is de bepaling dat de controle-instelling een bijzondere bestemming geeft
aan de opbrengsten van de geldboeten onveranderd overgenomen.Hoofdstuk 11. Artikelsgewijze toelichtingIn de voorgaande hoofdstukken is uitgebreid ingegaan op de achtergrond
en strekking van verschillende nieuwe en gewijzigde artikelen van de Wet tuchtrechtspraak
bedrijfsorganisatie. De betreffende artikelen zijn telkens in de tekst genoemd.
In het onderstaande worden de gewijzigde en de nieuwe artikelen derhalve alleen
waar nodig nog toegelicht. HOOFDSTUK I ALGEMEENArtikel 1In dit artikel worden de artikelen 1 en 2 van de Wet tbo samengevoegd.HOOFDSTUK II TUCHTRECHTELIJKE MAATREGELENArtikel 2De verwijzing in artikel 2 naar de Wet op de bedrijfsorganisatie wordt
aangepast aan de wijziging van deze wet. Voorts wordt naast de bestaande tuchtrechtelijke
maatregelen (berisping, geldboete en openbaarmaking van de uitspraak op kosten
van de veroordeelde), de mogelijkheid opgenomen het bedrijf van de veroordeelde
voor maximaal twee jaren onder verscherpte controle te plaatsen op zijn kosten.
Er kunnen zich bepaalde omstandigheden voordoen waarbij het effect van het
opleggen van de reeds bestaande tuchtrechtelijke maatregelen onvoldoende is.
Dat zal met name het geval zijn wanneer blijkt dat de betrokkene zich structureel
schuldig maakt aan overtreding van desbetreffende regelgeving. Het plaatsen
onder controle van het bedrijf op kosten van de veroordeelde kan – mede
in het licht van de preventieve werking die er vanuit kan gaan – meer
soelaas bieden. Dit is met name ingegeven door de ervaringen met het gebruik
van tuchtrecht in het kader van aanverwante regelgeving op basis van de Landbouwkwaliteitswet
en de Zaaizaad- en plantgoedwet waarbij het opleggen van deze tuchtrechtelijke
maatregel reeds mogelijk is. Ook de Sociaal-Economische Raad (SER) heeft zich
voor het opnemen van deze tuchtrechtmaatregel uitgesproken.De maatregel kan slechts worden opgelegd indien de voorzitter van het
bedrijfslichaam bij het aanhangig maken van de zaak daartoe een vordering
bij het tuchtgerecht heeft ingediend. De bepaling is enerzijds opgenomen vanuit
de gedachte dat de kennis en informatie op dit terrein juist bij het betrokken
schap is te vinden, anderzijds sluit het aan bij de eigen verantwoordelijkheid
van de PBO's voor de handhaving van hun regelgeving. De voorzitter van het
betrokken bedrijfslichaam dient nader te omschrijven wat de verscherpte controle
precies zal gaan inhouden alsmede een schatting te geven van de kosten daarvan.
De betrokkene moet immers weten waartoe hij wordt veroordeeld.In de uitspraak worden de kosten van de verscherpte controle op een bepaald
bedrag geschat, aangezien in dat stadium nog niet bekend zal zijn wat de exacte
kosten zullen zijn. Zo zullen deze kosten oplopen naarmate de betrokkene de
voorschriften blijft overtreden; deze situatie zal immers meer of intensievere
controles vergen.Artikel 3Dit artikel komt overeen met artikel 4 van de Wet tbo.Artikel 4In het licht van de huidige tuchtrechtpraktijk bij publiekrechtelijke
bedrijfsorganisaties en een betere afstemming op andere stelsels van geldboeten,
wordt een minimumgeldboete van vijf gulden en een maximum geldboete van tienduizend
gulden vastgelegd. In het huidige artikel 5 zijn deze bedragen op vijftig
cents respectievelijk duizend gulden gesteld, waarbij bij instellingsverordening
een bedrijfslichaam op overtreding van daarbij aangewezen verordeningen een
hogere geldboete dan duizend gulden kan stellen tot maximaal tienduizend gulden.
In het algemene deel is aangegeven dat een maximum op te leggen geldboete
van tienduizend gulden in de huidige tuchtrechtpraktijk in de landbouwsector
in het kader van een effectieve rechtshandhaving niet voldoende
wordt bevonden. Dit zal vooral gelden in die gevallen waarbij de waarde van
de goederen of het wederrechtelijk genoten hoger ligt dan tienduizend gulden.
Dit verklaart dat in de praktijk de bedrijfslichamen de bovengenoemde mogelijkheid
om tienduizend gulden boete op te leggen standaard
in hun verordeningen opnamen.Ondergetekenden achten het gelet op deze praktijk wenselijk het maximumbedrag
van tienduizend gulden in de wet zelf op te nemen en bovendien een extra voorziening
te treffen voor die gevallen waarbij het wederrechtelijk genoten voordeel
of de waarde van de betrokken goederen een hogere geldboete dan tienduizend
gulden rechtvaardigt tot een maximum van vijfentwintigduizend gulden. Hierbij
is de modaliteit in artikel 6 van de Wet op de Economische delicten overgenomen
die bepaalt dat indien de waarde van de goederen of het verkregen voordeel
hoger is dan een vierde van het maximum van de geldboete een geldboete kan
worden opgelegd van de naast hogere categorie.Het minimumbedrag van de geldboete wordt thans gesteld op vijf gulden.
Hiermee wordt aangesloten bij het minimumbedrag van de geldboete in artikel
23 van het Wetboek van Strafrecht.Artikelen 5 en 6Deze artikelen komen, behoudens de redactionele aanpassingen, overeen
met de artikelen 6 en 7 van de Wet tbo.HOOFDSTUK III DE TUCHTGERECHTENThans wordt in de Wet tbo bepaald dat het bestuur van een bedrijfslichaam
dat tot tuchtrechtelijke handhaving van zijn verordeningen wil overgaan, bij
een door de betrokken Ministers en de Minister van Justitie goed te keuren
verordening de rechtsgang van het tuchtrechtelijk geding, de samenstelling
en de bevoegdheden van het tuchtgerecht dient te regelen. In hoofdstuk 5 is
ingegaan op de wenselijkheid deze regels in de wet zelf op te nemen in plaats
van gedeeltelijk bij verordening te laten vaststellen. Hoofdstuk III bevat
de regels omtrent de instelling en bevoegdheid van de tuchtgerechten, alsmede
omtrent de samenstelling van de tuchtgerechten en de rechtspositie van voorzitter,
leden en secretaris. Hoofdstuk IV regelt de rechtsgang bij het tuchtgerecht.Artikel 7In hoofdstuk 4 van het algemeen gedeelte van deze memorie van toelichting
is ingegaan op de instelling van een tuchtgerecht voor elk bedrijfslichaam
bij wet en op de bevoegdheid van de tuchtgerechten.Artikel 8Dit artikel regelt de samenstelling van een tuchtgerecht.Artikel 9In de artikelen 9 tot en met 13 zijn eisen opgenomen die gelden terzake
van de voorzitter, de secretaris en de leden van het tuchtgerecht. Deze bepalingen
staan – zoals in hoofdstuk 5 uiteen is gezet – in het teken van
een onafhankelijk en onpartijdig tuchtgerecht. Ingevolge artikel 14 gelden
deze vereisten tevens voor de plaatsvervangers van deze personen.Thans bepaalt artikel 8, vierde lid, dat ofwel de voorzitter ofwel een
van de leden ofwel de secretaris moet voldoen aan de vereisten voor benoeming
tot rechter in een arrondissementsrechtbank. Het is echter gezien de juridische
werkzaamheden van het tuchtgerecht aanbevelenswaardig deze eis zowel
aan de voorzitter als aan de secretaris te stellen (artikel 9, eerste lid).
De leden worden met het oog op de specifieke problemen die zich op een zitting
kunnen voordoen benoemd op grond van hun deskundigheid op het terrein van
het betrokken bedrijfslichaam.Artikel 10Dit artikel regelt enkele in verband met de onafhankelijkheid noodzakelijke
incompatibiliteiten. Het is voor een deel ontleend aan artikel 21 van de Wet
op de uitoefening van de diergeneeskunde 1990, dat betrekking heeft op het
veterinair tuchtcollege.Artikel 11Deze bepaling regelt de geheimhoudingsplicht voor de voorzitter, de leden
en de secretaris van het tuchtgerecht. Zij komt overeen met artikel 28a van
de Wet op de rechterlijke organisatie en artikel 2:5 van de Algemene wet bestuursrecht
(Awb). Laatstgenoemd artikel is op de tuchtgerechten niet rechtstreeks van
toepassing, omdat de tuchtgerechten niet langer kunnen worden aangemerkt als
bestuursorganen in de zin van artikel 1:1 Awb.Artikel 12Het eerste lid stelt aan de voorzitter, de leden en de secretaris van
het tuchtgerecht de ook voor leden van de gewone rechterlijke macht geldende
leeftijdsgrens van 70 jaar. Het tweede lid verwijst voor de gronden waarop
genoemde personen uit hun functie bij het tuchtgerecht kunnen worden ontslagen
naar de regeling in de Wet op de rechterlijke organisatie. Ook de mogelijkheid
van ontslag bij ongeschiktheid wegens ziekte is aan die wet (artikel 11a)
ontleend, maar terwille van de leesbaarheid uitgeschreven.Het ontslag kan worden verleend door het orgaan dat betrokkene heeft benoemd.
Voor de voorzitter is dat de Kroon, voor de leden en de secretaris het bestuur
van het betrokken bedrijfslichaam (artikel 9).Artikel 13Ingevolge artikel 13 stelt de SER bij verordening de bezoldiging van de
voorzitter, de leden en de secretaris van het tuchtgerecht vast. Deze verordeningen
behoeven de goedkeuring van de betrokken ministers, die de goedkeuring kunnen
onthouden wegens strijd met het recht of het algemeen belang. Opgeroepen getuigen
en deskundigen ontvangen een vergoeding overeenkomstig de Wet tarieven in
strafzaken.Artikel 14Dit artikel verzekert dat de bepalingen omtrent de voorzitter, de leden
en de secretaris evenzeer gelden voor eventuele plaatsvervangende voorzitters,
leden en secretarissen.HOOFDSTUK IV HET TUCHTGEDING IN EERSTE AANLEGIn de artikelen 15 tot en met 29 zijn bepalingen opgenomen ten aanzien
van de rechtsgang van het tuchtrechtelijk geding. Hierbij is gekeken naar
andere wettelijke stelsels inzake tuchtrecht alsmede naar afdeling 8.2.5 (onderzoek
ter zitting) van de Awb.Artikel 15Zoals in het algemeen gedeelte van de memorie van toelichting is uiteengezet,
is de bevoegdheid tot het aanhangig maken van de zaak rechtstreeks toebedeeld
aan de voorzitter van het bedrijfslichaam dat de beweerdelijk overtreden verordening
heeft vastgesteld. Voorheen kon een tuchtzaak in de meeste gevallen slechts
aanhangig worden gemaakt door tussenkomst van de officier van justitie (art.
105, tweede lid, tweede volzin, (oud) Wet op de bedrijfsorganisatie).Artikel 15, tweede lid, is ontleend aan de bestaande verordeningen op
de tuchtrechtspraak.Artikel 16Dit artikel is ontleend aan artikel 14 van het Tuchtrechtbesluit Landbouwkwaliteitswet.Artikel 17De huidige wet veronderstelt op een aantal plaatsen dat het tuchtgerecht
de persoonlijke verschijning van de betrokkene, dan wel de bestuurder van
een rechtspersoon, kan bevelen. Dit is thans geëxpliciteerd in artikel
17. Daarbij is tevens geregeld dat deze verschijningplicht op dezelfde wijze
kan worden geëffectueerd als bij getuigen. Het tuchtgerecht kan echter
ook volstaan met het verlenen van verstek.Artikel 18Deze bepaling stelt, in overeenstemming met artikel 6 EVRM, de openbaarheid
van de zitting voorop. In bijzondere gevallen kan het tuchtgerecht evenwel
bepalen dat de zitting met gesloten deuren plaatsvindt.Artikel 19Deze bepaling regelt de gang van zaken tijdens de zitting. Zij komt grotendeels
overeen met artikel 8:61 Awb.Artikel 20Indien blijkt dat de behandeling van zaak zich niet op een zitting kan
worden afgerond, dan wel wanneer zich een incident voordoet, kan behoefte
bestaan aan schorsing van de zitting. Dit artikel voorziet in de bevoegdheid
daartoe.Artikel 21De regeling van de sluiting der zitting komt overeen met artikel 8:65
Awb.Artikel 22Deze bepaling komt overeen met artikel 9 van de huidige Wet tbo.Artikel 23Dit artikel is overgenomen uit het Wetboek van Strafvordering (artikel
512). Voor de verdere procedure van wraking zijn de artikelen 513 tot en met
516 van het Wetboek van Strafvordering van overeenkomstige toepassing verklaard.Artikel 24Artikel 24 regelt de mogelijkheid dat de voorzitter of een lid verzoekt
zich van de behandeling van een zaak te mogen verschonen. Ook hier zij de
relevante bepalingen van het Wetboek van Strafvordering van overeenkomstige
toepassing verklaard.Artikel 25Het eerste tot en met het vierde lid zijn ontleend aan artikel 11 van
de huidige Wet tbo. Het vijfde lid is ongewijzigd overgenomen uit de Algemene
wet bestuursrecht (artikel 8:33, vierde lid). Daardoor wordt het, in overeenstemming
met hetgeen in andere moderne wetgeving gebruikelijk is, mogelijk dat getuigen
in plaats van de eed de belofte afleggen dat zij de waarheid zullen spreken.Artikel 26De regeling inzake deskundigen komt overeen met artikel 12 van de Wet
tbo.Artikel 27Deze bepaling, deels ontleend aan artikel 14 van de huidige wet en deels
aan de artikelen 8:66 en 8:67 Awb, stelt als hoofdregel voorop dat het tuchtgerecht
schriftelijk uitspraak doet. De uitspraak dient vanzelfsprekend gemotiveerd
te zijn, alsmede in het openbaar te worden uitgesproken (vgl. art. 121 Grondwet).
Het vierde lid voorziet, om redenen van effciency, in de mogelijkheid dat
de het tuchtgerecht onmiddellijk mondeling uitspraak doet; deze regeling is
ontleend aan de Awb.Artikel 28Thans hebben het Bedrijfschap pluimveehandel en -industrie en het Bedrijfschap
voor de Groothandel in eieren en eiproducten en eiproductenindustrie in hun
tuchtrechtverordeningen de mogelijkheid opgenomen om eenvoudige zaken zonder
zitting te kunnen behandelen. Het betreft relatief lichte overtredingen waarvan
naar het oordeel van de voorzitter van het tuchtgerecht geen hogere straf
dan een geldboete van tweehonderdvijftig onderscheidenlijk driehonderd gulden
dient te worden opgelegd. Ook het tuchtrechtstelsel in de Landbouwkwaliteitswet
kent deze vereenvoudigde procedure, zij het dat hier de grens bij een boete
van vijfduizend gulden of het stellen van de betrokkene onder verscherpte
controle voor maximaal zes maanden is gesteld.De ervaringen die hiermee zijn opgedaan zijn positief. Een dergelijke
procedure is efficiënt en draagt tevens bij aan een effectieve handhaving
van de betreffende regelgeving; op deze wijze kan immers zeer snel op een
overtreding worden gereageerd. Gelet hierop is in het wetsvoorstel een vereenvoudigde
procedure voor relatief lichte overtredingen opgenomen. Vanuit rechtsstatelijk
oogpunt is gezocht naar een evenwichtige begrenzing van deze procedure. Dit
heeft geresulteerd in de bepaling dat indien naar het oordeel van de voorzitter
van het tuchtgerecht geen tuchtmaatregel of geen andere tuchtmaatregel dan
een berisping of een geldboete van vijfhonderd gulden dient te worden opgelegd,
de voorzitter de zaak zonder zitting kan afdoen. Tegen deze uitspraak kan
de betrokkene of de voorzitter van het bedrijfslichaam verzet doen. In dat
geval vervalt de uitspraak en wordt de zaak verder ter zitting behandeld.Artikel 29De huidige wet tbo bepaalt in artikel 8, derde lid, dat bij verordening
kan worden bepaald dat het niet verschijnen voor het tuchtgerecht als tuchtrechtelijk
vergrijp wordt aangemerkt. Voorgesteld wordt deze wat gecompliceerde regeling
te vervangen door een aan het strafrecht (vgl. de artikelen 280 en 399 Wetboek
van Strafvordering) ontleende regeling van verstekverlening. Tegen een uitspraak
bij verstek staat voor de betrokkenen verzet open. Het doen van verzet leidt
alsnog tot een gewone behandeling. Verschijnt de betrokkene dan wederom niet
ter zitting, dan wordt niet opnieuw verstek verleend, maar kan het tuchtgerecht
een gewone uitspraak doen.HOOFDSTUK V HET BEROEPArtikel 30Om mede gestalte te geven aan de eigen verantwoordelijkheid van de schappen
voor de handhaving van hun regelgeving is – zoals hiervoor in hoofdstuk
1 is aangegeven – de beroepsmogelijkheid voor de schappen in het wetsvoorstel
opgenomen. Naast de redactionele wijzigingen zijn de bepalingen in de Wet
tbo terzake van beroep aangepast aan deze nieuwe bevoegdheid.Tegen een uitspraak is geen hoger beroep mogelijk indien verzet openstaat.
Dit betekent dat geen hoger beroep mogelijk is tegen een uitspraak na verkorte
afdoening als bedoeld in artikel 28. Tegen een uitspraak bij verstek staat
alleen voor de betrokkene verzet open. Dit betekent dat voor de voorzitter
van het betrokken bedrijfslichaam hoger beroep openstaat, tenzij de betrokkene
daadwerkelijk verzet doet. In verband daarmee begint de termijn voor hoger
beroep pas te lopen als vaststaat dat de betrokkene niet in verzet komt. De
termijn voor hoger beroep, thans twee weken, is in overeenstemming gebracht
met de in het bestuursrecht algemeen geldende termijn van zes weken.Artikel 17 van de huidige wet bepaalt dat slechts op de in dat artikel
limitatief opgesomde gronden hoger beroep kan worden ingesteld. Een dergelijk
beroep is naar tegenwoordig inzicht minder wenselijk en zou zelfs op gespannen
voet kunnen staan met artikel 6 EVRM. Derhalve zijn aan de gronden van het
beroep geen beperkingen gesteld; het College kan de zaak in volle omvang opnieuw
beoordelen.Artikelen 31 tot en met 40Deze artikelen regelen de procesgang bij het College. Zij zijn grotendeels
ontleend aan de huidige wet, met enige redactionele aanpassingen die nodig
zijn in verband met het beroepsrecht van de voorzitter van het betrokken bedrijfslichaam.HOOFDSTUK VI DE TENUITVOERLEGGINGArtikelen 41 en 43Deze artikelen zijn ongewijzigd overgenomen uit de artikel 32 en 34 van
de Wet tbo, zij het dat de verplichtingen inzake de tenuitvoerlegging, uit
het oogpunt van uitvoerbaarheid, aan de voorzitter van het bedrijfslichaam
in plaats van aan het dagelijks bestuur van het bedrijfslichaam is opgelegd.
Het dagelijks bestuur komt namelijk niet regelmatig bijeen.Aan artikel 43 is een nieuw derde lid toegevoegd. Hierin wordt de kennisgeving
van de betalingstermijn van de kosten van het verscherpt toezicht geregeld.
In de toelichting bij artikel 2 is aangegeven dat in de uitspraak de kosten
van de verscherpte controle op een bepaald bedrag worden geschat,
aangezien in dat stadium nog niet bekend is wat de exacte kosten zullen zijn.
De termijn die het bedrijfslichaam in acht moet nemen ten aanzien van de kennisgeving
van de betalingstermijn begint derhalve niet te lopen na de uitspraak maar
op het moment dat de kosten zijn gemaakt.Artikelen 42 en 44Deze artikelen zijn overgenomen uit de Wet tbo (artikelen 33 en 35). De
redactie van deze artikelen is aangepast.Artikel 45Voor wat betreft de ontvangsten uit de geldboeten is in de huidige Wet
tbo bepaald dat deze aan het betrokken bedrijfslichaam toekomen. De schappen
dienen een bijzondere bestemming aan het geld te geven onder goedkeuring van
de SER. Nu de schappen niet langer slechts bevoegd, maar verplicht zullen
zijn om een tuchtgerecht in te stellen, menen wij dat het in de rede ligt
dat de ontvangsten uit geldboeten in de eerste plaats worden aangewend ter
bestrijding van de met de tuchtrechtspraak gemoeide kosten. Voor het geval
dat in enig begrotingsjaar de ontvangsten deze kosten mochten overtreffen,
is voor het saldo de bestaande regel gehandhaafd, dat daaraan een door de
SER goed te keuren bijzondere bestemming moet worden gegeven. De bepaling
van de kosten van de tuchtrechtspraak staat via het reguliere begrotingstoezicht
onder toezicht van de SER.Artikelen 46 en 51Op het overgangsrecht en de gefaseerde inwerkingtreding is in het algemeen
gedeelte van deze toelichting reeds ingegegaan.Artikelen 49 en 50Enkele andere tuchtrechtelijke regelingen verwijzen naar de Wet tuchtrechtspraak
bedrijfsorganisatie; deze verwijzingen worden aangepast aan de nieuwe wet.De Minister van Justitie,A. H. KorthalsDe Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,K. G. de VriesDe Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij,L. J. BrinkhorstDe Minister van Economische Zaken,A. Jorritsma-Lebbink 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27025-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl