Meerjarenplan Gewasbescherming; Verslag algemeen overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 21677, nr. 41

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

26-09-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

21677 nr. 41

09-09-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de ministerDiscussie in tweede termijnOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 21677Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 62 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
21 677Meerjarenplan gewasbeschermingnr. 41VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 9 september 1997De vaste commissie voor Landbouw, Natuurbeheer en Visserij1 heeft op 4 en 12 juni 1997 overleg gevoerd met minister Van Aartsen
van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij over de evaluatie van het meerjarenplan
gewasbescherming (MJP-G) (brieven van 20 december 1996 en 28 mei 1997,
Kamerstuk 21 677, nrs. 33 en 34).Van het overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Poppe (SP) merkte op dat de beoogde halvering van het
gebruik van bestrijdingsmiddelen haalbaar lijkt. Anderzijds is, ondanks de
40% minder gebruik in 1995, de verontreiniging van het oppervlakte- en grondwater
tot nu toe nauwelijks verminderd, terwijl ook op andere punten de daling van
de vervuiling minder hard gaat dan was verwacht. Deskundigen wijzen hiervoor
als oorzaak aan, dat voor de beoogde halvering alle bestrijdingsmiddelen in
gelijke mate meetellen, terwijl de schadelijkheid van de middelen sterk verschilt.
Zo telt een kilo biologische bestrijdingsmiddelen even sterk mee als een kilo
chemische bestrijdingsmiddelen, terwijl de giftigheid van chemische middelen
uiteraard veel hoger ligt. Hij pleitte er dan ook voor het meerjarenplan te
differentiëren door afzonderlijke eisen voor categorieën middelen
te stellen: grondontsmettingsmiddelen, herbiciden, fungiciden en niet-gewasbestrijdingsmiddelen.
Indertijd had hij daar al een motie over ingediend, maar die is toen door
de minister afgewezen. Nu ook de minister constateert dat het besluit grondontsmettingsmiddelen
buitengewoon effectief werkt, zag de heer Poppe geen reden om nog langer te
wachten met het stellen van afzonderlijke eisen voor de andere categorieën.
Overleg met de brancheorganisaties in het CUO is natuurlijk altijd goed, maar
de overheid hoort te bepalen hoe hoog de meetlat wordt gelegd.Een goede mogelijkheid leek hem ook het verbieden van de meest schadelijke
bestrijdingsmiddelen. Onderzoek van het RIZA en het CLM uit 1995 heeft aangetoond
dat slechts vijf bestrijdingsmiddelen op dit moment verantwoordelijk zijn
voor 83% van de milieubelastingspunten van het waterleven. Selectieve verboden
in het kader van de herbeoordelingsprogramma's van het CTB zouden dus zeer
effectief kunnen zijn. De praktijk laat echter zien dat het CTB
buitengewoon terughoudend is met verboden en daarmee de risico's systematisch
onderschat. Zo wordt het koper-, chroom- en arseenhoudende wolmanzout nog
steeds op grote schaal toegepast en komt het daardoor ook in het grondwater
terecht.In 14 studies naar 103 bestrijdingsmiddelen is door het RIZA ondubbelzinnig
vastgesteld dat het nog niet goed gaat. Het RIZA stelt in een brief van februari
jl. dat bij de toelatingsbeoordeling de effecten op de waterkwaliteit via
af- en uitspoeling buiten beschouwing blijven en dat gerekend wordt met een
te laag driftpercentage en met een in de praktijk niet gerealiseerde driftreductie
van 90%. Als ernstigste conclusie van het RIZA zag hij de volgende passage:
«Naast het vrijwel structureel ontbreken van informatie over de giftigheid
en andere eigenschappen van additieven, hulpstoffen en omzettingsproducten
van actieve stoffen, bleek bijvoorbeeld dat de informatie uit de toelatingsdossiers
ook afwijkt van de door het RIVM en het RIZA op betrouwbaarheid geëvalueerde
en geverifieerde toxiciteitsgegevens uit de openbare literatuur. In de helft
van de gevallen bleken middelen volgens de openbare literatuur giftiger te
zijn dan bij de toelating was verondersteld». Naar aanleiding van deze
studies heeft het CTB inmiddels wel beterschap beloofd, maar los daarvan zou
de heer Poppe graag zien dat voortaan bij de beoordeling van milieuaspecten
een onafhankelijke instantie, zoals het RIZA of het RIVM, wordt betrokken
om een «dubbelcheck» uit te voeren.Een andere mogelijkheid om zowel de hoeveelheid als de kwaliteit van de
bestrijdingsmiddelen te sturen, is invoering van een verplichte bestrijdingsmiddelenregistratie
per bedrijf, zoals dat nu al plaatsvindt op bedrijven die meewerken aan de
milieukeurregeling. Voelt de minister voor zo'n verplichte registratie en
op welke termijn komt die er dan?De constatering van illegaal gebruik blijkt al jaren op ongeveer hetzelfde
niveau te liggen, namelijk 11% à 12% van de controles. Hoeveel controles
worden er nu jaarlijks gehouden? Zijn er verschillen in de aard en de omvang
van de controles tussen de grensregio's en andere delen van Nederland, met
het oog op de verschillen in het toelatingsbeleid in België, Nederland
en Duitsland? Door welke oorzaken is de «bewijsvoering voor overtredingen
complexer geworden», zoals in de brief van 20 december wordt gesteld?
Legt de minister zich hierbij neer, of wil hij op dit punt maatregelen nemen?Onlangs verscheen de fraai uitgevoerde atlas van het vernieuwde platteland,
met 200 voorbeelden van initiatieven, waarmee is aangetoond dat de creativiteit
van agrariërs als het gaat om «produceren zonder spuiten»
zeer groot is. Wil de minister deze ontwikkelingen stimuleren, bijvoorbeeld
door biologische landbouwproducten onder een lager BTW-tarief te brengen?
Is de minister bereid om bij de toelating van plantenrassen verplicht op een
aantal milieucriteria te laten toetsen? Op dit moment wordt alleen een eenzijdige
toets aangelegd, namelijk op de productieopbrengst. Wil de minister het verbod
op het gebruik van landbouwgewassen die in de genenbank van de Landbouwuniversiteit
aanwezig zijn, opheffen voorzover het gaat om planten die niet op de rassenlijst
staan? De heer Poppe vroeg dit o.a. ten behoeve van boeren in Zeeland die
voor de productie van de Zeeuwse vlegel (een soort graan waar brood van kan
worden gemaakt) een bepaald gewas willen gebruiken, wat zij echter niet mogen
omdat dit gewas niet op de rassenlijst voorkomt.De heer Keur (VVD) had aan de hand van een praktijkvoorbeeld
nagegaan hoe groot de laatste jaren de vermindering van het gebruik van bestrijdingsmiddelen
is geweest, en was daarbij uitgekomen op een vermindering van 17% in de periode
1993/1996, op een doorsneebedrijf. De uitgaven voor bestrijdingsmiddelen zijn
in die periode op ongeveer hetzelfde niveau blijven liggen, waar hij de conclusie
uit trok dat er inmiddels duurdere middelen worden gekocht ten
behoeve van een beter milieu. Met het oog op het nog verder terugdringen van
het volume bestrijdingsmiddelen stellen steeds meer bedrijven de eis dat ondernemers
meedoen aan een AMK- of een IKB-teelt, waarbij in het eerste jaar iets meer
moet worden betaald, maar later korting wordt gegeven. Veel ondernemers doen
hieraan mee en dat is een uitstekende zaak.Op het punt van het terugdringen van de afhankelijkheid van bestrijdingsmiddelen
zag hij meer problemen, alleen al omdat daar in economische zin grenzen aan
zijn. Voor veel middelen zal er dan een vervangend middel moeten komen, of
een vervanger in de zin van een resistent of een AM-ras. Verder zal er op
dit vlak meer aan geleide bestrijding moeten worden gedaan. Bij het werkbezoek
aan de Verenigde Staten kon de vaste commissie o.a. zien hoe genetisch gemodificeerde
organismen totstandkwamen. Zo werden eerst aminozuren toegevoegd, waardoor
een plant resistent werd voor een bepaalde ziekte, welke zuren later weer
werden afgebroken door verwarming of verwerking. Er viel ook te zien hoe er
geëxperimenteerd werd met bieten, katoen en maïs. Daarnaast werd
bij een bezoek aan een boer die roundup ready soja verbouwde, duidelijk dat
deze nu uitkwam voor de helft van de kosten en met de helft van het bestrijdingsmiddel.
Zelf had hij na dit bezoek de conclusie getrokken dat biotechnologie in de
wereldvoedselproductie een omslag zal betekenen die zijn weerga niet kent
en die voor alle landen in de wereld van belang zal zijn. Zo werd bij het
bezoek duidelijk dat ook een gewas als cassave dat bijzonder veel wordt geteeld
in ontwikkelingslanden, nu resistent wordt gemaakt.Hij verwachtte dat er vrij spoedig bestrijdingsmiddelen op de markt zullen
komen die afbreekbaar zijn. Ook op dat punt zal, zo was zijn indruk, de techniek
helpen om de afhankelijkheid van schadelijke middelen terug te dringen.Onlangs had hij de opvallende uitspraak van een vertegenwoordiger van
een drinkwaterbedrijf gehoord, dat het oppervlaktewater inmiddels weer zo
schoon is geworden dat het bedrijf meer gebruik zal gaan maken van dat water.
Hij was blij met die uitspraak, omdat hieruit blijkt dat de stelling dat er
in Nederland maar raak wordt gespoten, niet juist is. Er komen trouwens ook
goede convenanten en afspraken tussen overheid en bedrijfsleven tot stand.
Zo had hij verleden jaar gevraagd om de kwaliteit van het water in watergangen
in Flevoland te bemonsteren en de conclusie daarvan was dat de vervuiling
van het oppervlaktewater vrijwel niets tot nihil is.Inmiddels zijn er aanvullende maatregelen van het CUO, waar in het vorige
algemeen overleg naar is gevraagd. Het CUO wil nu ook met het bedrijfsleven
deze aanvullende maatregelen implementeren, zo had hij begrepen. Naar aanleiding
van het gestelde in de brief van 28 mei over de kleine toepassingen, waar
de minister zegt te willen meehelpen aan het oprichten van een fonds opdat
die toepassingen beter kunnen worden gerealiseerd, merkte de heer Keur nog
op dat hij in toenemende mate problemen zag bij het middelenpakket. Dat heeft
niet alleen te maken met de kleine toepassingen, maar ook en vooral met de
breedte van de soorten. Het is moeilijk om toelating te krijgen voor een middel
in de kleine teelt, terwijl dat middel in een bepaalde soort in de breedte
wel bruikbaar is. Hij vroeg de minister daarom eens te onderzoeken welke regelgeving
nodig is om op een verantwoorde wijze een breed middelenpakket beschikbaar
te krijgen en te houden.De harmonisatie in Europees verband loopt nog niet naar wens. De heer
Keur drong erop aan dat wordt nagegaan hoe het Nederlandse beleid en het beleid
van de omringende landen beter op elkaar kan worden afgestemd. Die afstemming
is nu nog slecht, waardoor ondernemers steeds vaker en steeds meer middelen
in het buitenland gaan halen.Het leek hem onhaalbaar om voor alle middelen een receptuursysteem in
te stellen, zoals dat nu geldt voor dichloorvos. Hij wilde de inspanningen
liever richten op de registratie van middelen. Die vindt trouwens ook nu al
in winkels op grote schaal plaats. Met een vrijwillige of eventueel verplichte
registratie door boeren zou hij eveneens geen moeite hebben.Ten slotte wilde hij graag ruimte geven voor het afsluiten van convenanten
tussen waterschappen, landbouworganisaties en overheden die tegemoetkomen
aan milieudoelstellingen. Voor degenen die zich daar vervolgens niet aan houden,
zullen strenge sancties moeten gelden.De heer Feenstra (PvdA) constateerde met instemming dat de
taakstelling op het punt van de volumereductie is gehaald. Wel tekende hij
hierbij aan dat deze kwantitatieve doelstelling vooral is gehaald door het
gebruik van grondontsmettingsmiddelen terug te dringen. Hij vond het daarom
zeer terecht dat nu sectorplannen worden gemaakt, waarbij met name op de kwalitatieve
aspecten wordt gelet.Naar aanleiding van de passage in de brief van 20 december dat de bewustwording
bij boeren en tuinders is toegenomen, vroeg hij hoe het staat met de bewustwording
bij fabrikanten. De Nefyto-voorzitter heeft aangegeven het eens te zijn met
de voorgestelde verschuiving in het beleid, maar geldt dat ook voor iedere
afzonderlijke fabrikant? Verder was hem opgevallen dat er nog grote verschillen
zijn (tot circa een factor 3) tussen boeren en tuinders onderling in het gebruik
van middelen. Nu in het kader van het mestbeleid steeds meer de individuele
verantwoordelijkheid van de boer of de tuinder op het eigen bedrijf in beeld
is gebracht, vroeg hij of iets dergelijks ook voor het gewasbeschermingsbeleid
mogelijk is. Hij dacht daarbij o.a. aan de milieumeetlat van het CLM.Het garanderen van de beleidsvoortgang vond hij van groot belang. Als
dat in overleg kan, is dat uitstekend, maar als dat onvoldoende in overleg
kan, vond hij dat een middel als een regulerende heffing aan de orde behoort
te komen.Het was voor hem niet geruststellend dat 12% van het gebruik mogelijk
illegaal gebruik is. In dit verband vroeg hij ook aandacht voor illegale import.Uit de evaluatie van het meerjarenplan blijkt dat de beoogde trendbreuk
van chemische naar niet-chemische middelen nog niet is opgetreden. Hij had
daarom waardering voor de voorgenomen aanscherping van het beleid: een accentverschuiving
van volume- naar milieugericht beleid. Zijn de voorstellen van het CUO op
dit punt voor de minister voldoende? Hoe zal de eindverantwoordelijkheid van
het rijk, waar de minister aan wil vasthouden, worden ingevuld en wanneer
zal dat gebeuren?In een vorig overleg is gezegd dat vijf milieukritische stoffen versneld
herbeoordeeld zullen worden. Kan daar al iets over worden gezegd?Hij stemde in met inspanningen om de kleine toepassingen overeind te houden.
Hij had begrepen dat het moeilijk is om goedkeuring daarvoor rond te krijgen,
ook in bedrijfseconomische zin.Hij had een proactieve opstelling van de minister gemist op het punt van
de atmosferische deposities. Nu in de stukken wordt gezegd dat de emissies
via de lucht een steeds grotere bron van belasting van het oppervlaktewater
worden, vroeg hij of het mogelijk is om de stoffen die op dit vlak het meest
schadelijk zijn, versneld te herbeoordelen.Door allerlei technische maatregelen die in de brief van 20 december worden
genoemd, zoals spuittechniek en vrije zones, kan een heel eind worden gekomen,
maar in deze brief wordt ook geconstateerd dat daarmee niet de gewenste trendbreuk
wordt bereikt. Als met het oog hierop toch een regulerende heffing wordt ingevoerd,
waar de commissie-Van der Vaart nu onderzoek naar doet, zou hij er wel voor
voelen de opbrengst van die heffing te gebruiken als stimulans voor duurzame/biologische
landbouw.Hij pleitte voor een consistente en voortvarende behandeling door de Kamer
van het wetsvoorstel tot verzelfstandiging van het CTB. Hij had begrepen
dat het Europese Hof van Justitie de uniforme beginselen heeft vernietigd,
hetgeen op zichzelf voor Nederland plezierig is omdat het destijds tegen de
richtlijn uniforme beginselen heeft gestemd, maar wel rijst de vraag hoe het
nu verder gaat.Ten slotte vroeg hij hoe het staat met de bestuurlijke afspraken met de
sector openbaar groen.Mevrouw Van Ardenne-van der Hoeven (CDA) stelde vast dat er
volgens de brief van 20 december nog geen sprake is van een trendbreuk, maar
dat wel de bewustwording bij boeren en tuinders toeneemt over de problemen
die samenhangen met een te grote inzet van chemische bestrijdingsmiddelen.
Die bewustwording is uiteraard voorwaarde wil er iets veranderen in het traditionele
gebruik van bestrijdingsmiddelen, maar daarnaast bestreed zij dat er geen
sprake zou zijn van een trendbreuk. Zij wees daarvoor bijvoorbeeld op het
toenemende aantal telers dat zich aansluit bij het meerjarenplan milieubewuste
sierteelt en het MBT-project: afhankelijk van het product gaat het om een
deelname tussen de 25% en de 85%. Ook wees zij op de afgesloten convenanten
met de bloembollen- en boomkwekerssector, het plan van aanpak reductie emissie
in de opengrondslandbouw, het project boerensloot in de Waarden op de Zuid-Hollandse
eilanden, de milieukeuren voor appels, peren en andere producten, de ingevoerde
spuitlicenties, het EKO-keurmerk voor biologische landbouw en de geïntegreerde
teelt. Het gaat hier overigens nog maar om een selectie; zij zou nog meer
projecten en initiatieven kunnen noemen. Verder is ook bij de kwantitatieve
doelstellingen de tussentijdse score positief, al is er nog een traject te
gaan.Zorgen had zij wel over de reductie van het gebruik van fungiciden. Zij
had de indruk dat extra onderzoek naar alternatieven voor fungiciden moet
plaatsvinden, want op dit moment zijn nog niet altijd alternatieven voorhanden
en blijft er voor de agrariër geen andere mogelijkheid dan terug te vallen
op chemische middelen. Ditzelfde geldt in feite ook voor de herbiciden en
de loofdodingsmiddelen.Al met al wordt er, zo stelde zij vast, serieus gewerkt aan het verminderen
van de afhankelijkheid, het verminderen van het volume en het verminderen
van de emissie. Anderzijds zijn er rapporten van de VEWIN en andere instellingen
met keiharde gegevens over de vervuiling van het oppervlaktewater. De vraag
is echter of die vervuiling volledig kan worden toegeschreven aan het huidige
gebruik van bestrijdingsmiddelen. Een directe relatie tussen het gebruik van
meststoffen en bestrijdingsmiddelen enerzijds en de kwaliteit van het oppervlaktewater
anderzijds is bijvoorbeeld in een onlangs gehouden onderzoek bij een aantal
akkerbouwers in de Hoeksche Waard niet naar voren gekomen. Er zaten in het
oppervlaktewater in de Hoeksche Waard zelfs stoffen die door de akkerbouwers
helemaal niet gebruikt waren, en stoffen die wel waren aangewend, werden niet
in het water gevonden. Zij wilde hiermee het probleem van de waterkwaliteit
niet bagatelliseren, maar het ging haar, gezien de feitelijke cijfers over
de vermindering van het gebruik van bestrijdingsmiddelen, ook te ver om steeds
maar met de beschuldigende vinger naar boeren en tuinders te blijven wijzen.Zij had de indruk dat de tweede fase van het MJP-G niet van harte ter
hand wordt genomen. De evaluatie van de eerste fase (de periode tot en met
1995) kwam pas in de tweede helft van 1996 en de reactie van de minister hierop
verscheen op 20 december 1996. De daarin aangekondigde aanvullende voorstellen
liggen nog niet volledig op tafel. Er is wel een rapportage van het CUO met
een aantal nadere voorstellen, maar uit de brief van de minister van 28 mei
jl. blijkt dat het huiswerk nog niet geheel af is. Waar zitten nu de weerstanden:
bij de sector, of bij het ministerie?Indertijd is een afspraak gemaakt over het ter beschikking blijven van
een breed middelenpakket, maar in de praktijk duren de toelatingsprocedures
voor nieuwe en voor biologische middelen te lang. In de Verenigde Staten blijken
nu al veel méér biologische middelen toegelaten te zijn dan
in de EU, alleen door snellere toelatingsprocedures. Zoiets moet toch binnen
de EU ook mogelijk zijn? Mevrouw Van Ardenne had begrepen dat er na 1993 in
Nederland geen nieuwe biologische middelen geregistreerd zijn, maar in een
breed pakket horen ook biologische middelen thuis. In de EU zouden sinds juli
1993 slechts achttien actieve stoffen geregistreerd zijn, waarvan geen enkele
nieuwe, terwijl er in de Verenigde Staten de laatste twee jaar in het kader
van een fasttracksysteem twintig nieuwe microbiologische middelen zijn geregistreerd.
Daar is dus wel sprake van een breed pakket, waardoor er voor de agrariër
een keuze is. In België blijkt bijvoorbeeld een middel tegen witte vlieg
al meer dan twee jaar geleden te zijn toegelaten, maar in Nederland wordt
nog steeds gewacht op de toelating van ditzelfde middel. Waarom worden eigenlijk
per EU-land steeds opnieuw toelatingsprocedures gestart? Diezelfde vraag geldt
voor middelen die voor verschillende teelten toe te passen zijn: ook daar
moet steeds een kostbare en tijdrovende procedure voor gestart. Dat moet toch
eenvoudiger kunnen, bijvoorbeeld door te kiezen voor de Britse systematiek?
Verder dreigen er binnenkort vijf middelen voor fruittelers te verdwijnen,
zonder dat alternatieven beschikbaar zijn. Wat komt er op die manier nog terecht
van het noodzakelijke brede middelenpakket?Om het vertrouwen van de sector in de tweede fase van het MJP-G te behouden
en om voortgang te boeken, leek haar een inzet van de minister voor een breed
middelenpakket essentieel. De sector heeft de minister ook opgeroepen om daar
gezamenlijk aan te werken. Is de minister bereid om in overleg met de sector
en andere betrokkenen/deskundigen een actieplan op te stellen om het brede
middelenpakket te behouden? Zo'n actieplan hoort thuis in de Agenda 2000 MJP-G.
De minister legt in de stukken terecht prioriteit bij het verminderen van
de milieubelasting en de daadwerkelijke vermindering van de afhankelijkheid
van schadelijke chemische bestrijdingsmiddelen. Dat betekent dus steun aan
biologische boeren en tuinders en degenen die aan geïntegreerde teelten
doen.Naast de Agenda 2000 worden in de brief van 28 mei nog vijf actiepunten
ter uitwerking genoemd. Mevrouw Van Ardenne kon die onderschrijven. Een vrijwillige
gewasbeschermingsregistratie per bedrijf of per bedrijfsgroep sprak haar bijvoorbeeld
zeer aan. Indien dit leidt tot milieuverantwoorde productie, zal er ook certificering
moeten plaatsvinden. De bedrijfsmilieuplannen vormen weer een verdere stap,
waarbij het niet alleen gaat om registratie van gewasbeschermingsmiddelen,
maar ook kan gaan om registratie van mineralen, energie en afval. Een certificatie
van kwaliteitsbedrijven, zoals die ook in andere economische sectoren plaatsvindt,
bijvoorbeeld in de zin van een ISO-normering, hoort daarbij. Wil de minister
dit bevorderen?Helaas blijft de toepassing van biotechnologie in de land- en tuinbouw
in de stukken onderbelicht. Wat verwacht de minister hiervan? Ontwikkeling
van resistente rassen is toch belangrijk voor vermindering van de afhankelijkheid
van bestrijdingsmiddelen? Waarom blijft dit innovatieve element dan buiten
beeld? Extra overheidsinvesteringen in onderzoek op dit vlak vond zij meer
voor de hand liggen.De antwoorden op vragen over het gebruik van bestrijdingsmiddelen in de
sierteelt vond zij niet bevredigend. Illegaal gebruik is niet goed te praten
en controle is terecht, maar er moet toch méér te doen zijn
aan het weren van de import van snijbloemen en overige sierteeltproducten
die zijn behandeld met in Nederland verboden middelen? Kan hier wellicht in
het EU-handelsakkoord een regeling voor worden opgenomen?Afrondend stelde zij vast dat het indertijd ingezette ambitieniveau voor
het gewasbeschermingsbeleid onder de verantwoordelijkheid van de huidige minister
weg dreigt te spoelen. Het inzetten van de tweede fase loopt vertraging op
en nieuwe impulsen laten op zich wachten. Dat is niet alleen teleurstellend,
maar ook verontrustend, want de tijd gaat door en de wil is aanwezig. Het
is dan ook nodig om nu voortgang te boeken.Mevrouw Vos (GroenLinks) herinnerde aan het uitkomen van het
boek Silent Spring van Rachel Carson, 30 jaar geleden. Dat boek opende voor
het eerst de ogen van velen voor de schadelijke gevolgen van het gebruik van
bestrijdingsmiddelen en heeft ook een grote rol gespeeld in de bewustwording
van de brede milieuproblematiek.De vermindering van het volume gebruikte chemische bestrijdingsmiddelen
ligt op schema, zo wordt in de brief van 20 december geconcludeerd. Zij was
daar verheugd over, al is die vermindering voornamelijk bereikt door minder
gebruik van grondontsmettingsmiddelen. Daarnaast wordt in de brief vastgesteld
dat er geen trendbreuk is opgetreden op het punt van vermindering van de structurele
afhankelijkheid van chemische middelen en dat er nog het nodige mis is met
de emissies, vooral die naar het oppervlaktewater. Mevrouw Vos was er na lezing
van deze brief dan ook van uitgegaan dat de minister met voortvarendheid aan
de slag zou gaan, mede gezien de mededeling dat er per 1 april 1997 een pakket
aanvullende maatregelen zou moeten zijn en dat de minister, als dat pakket
er niet zou komen, zelf verdergaande maatregelen zou nemen, bijvoorbeeld een
specifieke regulering van fungiciden en herbiciden of een regulerende heffing,
om betrokkenen te stimuleren veel kritischer en terughoudender om te gaan
met chemische middelen.Met het oog hierop was zij zeer teleurgesteld over de brief van 28 mei,
waarin nauwelijks aanvullende maatregelen beschreven zijn. Zij moest daaruit
de conclusie trekken dat de minister zich door het landbouwbedrijfsleven met
een kluitje in het riet heeft laten sturen. Zo wordt gesproken over de mogelijke
invoering van een gewasbeschermingsmiddelenregistratie. Een besluit daarover
is dus nog niet genomen en het is ook nog geheel onduidelijk hoe zo'n registratie
eventueel uitgevoerd zou kunnen worden. Zij had geruchten gehoord dat slechts
1000 bedrijven hieraan mee zouden gaan doen. Daarnaast wordt in de brief van
28 mei gesproken over twee mogelijke maatregelen inzake het gebruik van herbiciden,
maar zij had begrepen dat het daarbij alleen gaat om lagere doseringen en
niet om een selectieve keuze van middelen. Er wordt verder niets gezegd over
mogelijkheden van mechanische onkruidbestrijding in de maïsteelt, hoewel
daar bijvoorbeeld in Noord-Brabant goede praktijkexperimenten mee zijn verricht.
Mechanische technieken worden alleen genoemd in het kader van de loofdoding
in de aardappelteelt.Bij de passage in de brief van 28 mei over praktijkexperimenten om te
kunnen onderzoeken welke emissiereducerende maatregelen noodzakelijk zijn,
tekende zij aan dat naar haar mening de tijd van experimenten langzamerhand
voorbij is. Er is al veel geëxperimenteerd en zij vond dan ook dat het
nu heel goed mogelijk is om een helder pakket van aanvullende maatregelen
op te stellen die daadwerkelijk tot emissiereductie leiden.Overigens had zij geluiden gehoord dat LTO van plan zou zijn om de kerngroep
MJP-G op te heffen, omdat er nu voldoende alternatieven op tafel zouden liggen.Zij drong erop aan dat de minister veel aandacht geeft aan de milieubelasting.
O.a. de milieumeetlat van het CLM en de blootstellingsrisico-index van het
PAGV leken haar een goed aanknopingspunt hiervoor. Het ontwikkelen van streefbeelden
op het punt van de afhankelijkheidsvermindering waardeerde zij positief, maar
zij vond het ook van groot belang dat concrete criteria worden ontwikkeld
aan de hand waarvan gemeten kan worden of inderdaad sprake is van een vermindering
van de afhankelijkheid, om daar vervolgens concrete maatregelen op af te stemmen.
Zij pleitte ervoor dat per bedrijf wordt gekomen tot een bedrijfsplan gewasbescherming,
waarbij de bedrijven worden ondersteund door een instelling die
elk bedrijfsplan toetst op de vraag of inderdaad de best mogelijke wijze van
gewasbescherming wordt toegepast. Bovendien zou die instelling een toets kunnen
toepassen op het breed middelenpakket.Ten slotte wees zij erop dat er bij de emissies naar het oppervlaktewater
het probleem is dat niet met werkelijke driftpercentages wordt gewerkt. Zal
daar nu voortaan rekening mee worden gehouden?De heer Ter Veer (D66) vond dat er in de eerste fase van het
MJP-G al het nodige is bereikt, waarvoor lof op zijn plaats is.Gezien de al gestelde vragen over de tweede fase van het meerjarenplan
beperkte hij zich tot een enkele opmerking, in de eerste plaats over de in
de brief van 28 mei genoemde mogelijke vergaande vermindering van het herbicidengebruik
in de maïsteelt. Hij had het gerucht gehoord dat het PAGV zou worden
ontlast van het maïsonderzoek en dat dit zou overgaan naar de dierlijke
sector van de onderzoeksbedrijven, omdat er ontevredenheid zou zijn over het
maïsonderzoek in PAGV-kader, zowel wat betreft de reductie van het middelengebruik
als wat betreft de teelttechnieken. Verder betreurde hij het dat de proef
die in Nederland zou plaatsvinden met roundup ready maïs, kennelijk een
jaar vertraging heeft opgelopen vanwege procedurele redenen. Ook hij was zeer
enthousiast over deze uiterst belangrijke doorbraak in de technologie.In de tweede plaats herinnerde hij eraan dat het CTB in het verleden nog
wel eens in de beklaagdenbank heeft gezeten omdat het te weinig zou doen.
Inmiddels kunnen geluiden worden gehoord dat het CTB de komende tijd in aanvaring
zou kunnen komen met de gebruikers van gewasbeschermingsmiddelen, omdat het
CTB nu ineens te veel zou gaan doen. Wat zullen nu naar de verwachting van
de minister de praktische consequenties zijn van de activiteiten van het CTB
in de komende jaren? Wat zal dat betekenen voor EU-conformiteit?Hij betuigde graag adhesie aan het initiatief dat bekend staat onder de
naam Parel. Hij had de indruk dat er inmiddels in praktijksituaties grotere
reducties worden bereikt dan voor mogelijk werd gehouden, maar dat een en
ander nog niet goed doorkomt naar de brede groep betrokkenen die in de praktijk
van alledag met gewasbeschermingsmiddelen werken.Ten slotte wees hij erop dat afzetcijfers in Denemarken op Internet zijn
gezet, terwijl de Nederlandse industrie juist zeer terughoudend is in het
beschikbaar stellen van cijfers. Hij vond dat een te defensieve houding en
zou graag zien dat ook in Nederland openheid wordt betracht. Ook de heer Van der Vlies (SGP) had met instemming gelezen
dat het halen van de kwantitatieve doelstellingen op schema ligt. Helaas is
nog niet in alle opzichten een omslag in denken en doen bereikt. In het kader
van de tweede fase is het ook nodig om aanvullende maatregelen te formuleren,
teneinde de doelstellingen voor het jaar 2000 binnen bereik te brengen. Daarbij
is er steeds het oude dilemma dat terugbrengen van de milieubelasting noodzakelijk
is, vooral met het oog op de kwaliteit van het oppervlakte- en het grondwater,
terwijl er anderzijds ook een voldoend breed en betaalbaar pakket aan gewasbeschermingsmiddelen
op bedrijfsniveau beschikbaar dient te zijn. Hij was daarbij de mening toegedaan
dat er geen toegelaten stof kan worden verboden zolang op bedrijfsniveau nog
geen alternatief voorhanden is. Er zijn inmiddels meer alternatieven gekomen,
maar die zijn er nog niet op alle punten. Bij de beoogde vermindering van
de afhankelijkheid van bepaalde bestrijdingsmiddelen ligt dan ook het belangrijkste
knelpunt. Ondanks inspanningen van de betrokken sectoren is daarin nog lang
niet overal een voldoende resultaat behaald.In de stukken worden enkele maatregelen ter vermindering van de emissie
naar het oppervlaktewater genoemd die naar het oordeel van de minister tot
de normale landbouwpraktijk behoren, maar wordt verder niet aangegeven
in welke mate de gesignaleerde knelpunten verantwoordelijk zijn voor de bestaande
problematiek. Die knelpunten zijn, zo lijkt het, op eenvoudige wijze uit de
weg te ruimen. Opvallend is ook dat het grootste deel van de emissie naar
de lucht plaatsvindt, terwijl dat nog steeds weinig prioriteit heeft. De heer
Van der Vlies had dan ook de indruk dat het goed zou zijn om daar meer het
accent op te leggen. Hij pleitte ervoor het onderzoek op dit vlak te intensiveren,
als het al nodig is om nog langer te studeren op maatregelen ter vermindering
van de emissie naar de lucht. De vraag leek hem gerechtvaardigd in hoeverre
het zinvol is om nog forse investeringen ter verbetering van de kwaliteit
van het oppervlaktewater te verlangen, terwijl waarschijnlijk meer milieuwinst
te boeken is met maatregelen die zijn gericht op verbetering van de luchtkwaliteit.
De sector kan het beschikbare geld maar één keer uitgeven.Bij de suggestie in de brief om normen in het kader van het Europese toelatingsbeleid
te stellen, vroeg hij wat de gang van dit traject precies zal zijn. Hoeveel
tijd zal daarmee gemoeid zijn?Hoewel er inmiddels verbetering is opgetreden, is de behandeltijd van
een aanvraag om toelating van een middel nog steeds hoog in vergelijking met
omringende landen. Wat is de oorzaak hiervan: kwaliteitsverschil, of toch
vooral bureaucratie?Emissiebeperking zal gevolgen hebben voor de breedte van het middelenpakket
en de eerste gevolgen zijn al merkbaar, aldus de stukken. De heer Van der
Vlies vroeg wat die gevolgen dan concreet zijn. Verder is, gezien de passage
in de stukken dat middelen die in Nederland niet meer verkrijgbaar zijn, te
gemakkelijk in buurlanden te halen zijn, de noodzaak van een eenduidig Europees
beleid evident. Zolang er niet op Europees niveau wordt geharmoniseerd en
gecontroleerd, blijven er lekken zitten in het systeem en blijft er ook sprake
van concurrentievervalsing.Zijn er al concrete afspraken met het landbouwbedrijfsleven gemaakt over
vermindering van het volume van het gebruik van fungiciden en herbiciden?
Hem leken concrete afspraken wel nodig, want overheid en bedrijfsleven moeten
weten waar zij aan toe zijn en wat er te doen staat. Welke reductie staat
de minister binnen welke termijn voor ogen en welke rol is daarbij weggelegd
voor het substitutiebeleid?In het rapport «Op weg naar duurzame gewasbescherming» van
het Rathenau Instituut worden twee toekomstscenario's geschetst. Hij vroeg
daar een reactie van de minister op.Verder wees hij nog op het CLM-rapport waarin o.a. naar voren wordt gebracht
dat voor de tweede fase een duidelijk systeem moet worden opgezet met een
koppeling tussen volume, schadelijkheid en emissie van de middelen. In het
MJP-G wordt de wenselijkheid van zo'n systeem erkend, maar de mogelijkheid
ervan niet aanwezig geacht. Dit plan dateert echter al van enige jaren geleden
en hij vroeg daarom of de minister nu wél mogelijkheden ziet voor het
opzetten van zo'n systeem. Antwoord van de ministerDe minister stelde vast dat indertijd met het MJP-G een belangrijke
stap voorwaarts is gezet. Verheugend is ook dat de evaluatie van het MJP-G
brede aandacht heeft gekregen van vele maatschappelijke organisaties en groeperingen,
waaronder de milieubeweging en het CLM. Inmiddels is de hoeveelheid gebruikte
bestrijdingsmiddelen substantieel verminderd en op dit punt is de taakstelling
van het MJP-G gerealiseerd. Wel moet worden bedacht dat het beeld per middelengroep
genuanceerd is. Zo is het gebruik van fungiciden tot nu toe nauwelijks afgenomen,
al laten recente cijfers van Nefyto zien dat langzamerhand ook een afname
in dit gebruik merkbaar begint te worden. Een tweede doelstelling van het
meerjarenplan is de vermindering van de emissie naar het milieu en in de derde
plaats is er de doelstelling van vermindering van de afhankelijkheid, hetgeen
overigens moeilijk meetbaar is. Inmiddels zijn ook op deze punten
in diverse sectoren vele interessante initiatieven en ontwikkelingen op gang
gekomen, maar de bewindsman achtte het nog te vroeg om al te spreken van een
werkelijke trendbreuk. Als een belangrijk omslagpunt voor bijvoorbeeld de
aardappelteelt zag hij de mechanische loofdoding en het alleen nog op recept
kunnen verkrijgen van chemische loofdodingsmiddelen, maar dat omslagpunt is
nog niet bereikt.Hij had dan ook in de brief van 20 december een duidelijke lijn proberen
uit te zetten en het bedrijfsleven gevraagd om aanvullende concrete maatregelen
op tafel te brengen. Te constateren valt dat bij de partners van de bestuursovereenkomst
steeds meer het besef groeit dat er in de tweede fase nog stevig aan de slag
gegaan zal moeten worden om de doelstellingen te kunnen halen. LTO heeft in
die zin nu ook een aantal voorstellen gedaan en in de lijn van de brief van
20 december zijn inmiddels vijf projecten verder geconcretiseerd. De essentie
daarbij is een verdergaande reductie van het gebruik van bestrijdingsmiddelen,
in aanvulling op de taakstelling van het MJP-G, maar die taakstelling tegelijkertijd
ook aanscherpend. Daarbij is het doel nu een halvering van het gebruik van
middelen in de maïsteelt (één van de grote teelten in Nederland),
namelijk van 400 000 kilo naar 200 000 kilo per jaar, en een sterke
reductie van de chemische loofdoding in de aardappelteelt, waarbij ernaar
wordt gestreefd dat mechanische loofdoding in de aardappelteelt de standaard
wordt en alleen nog in noodgevallen op recept chemische loofdodingsmiddelen
kunnen worden verkregen. Verder behelzen de aanvullende maatregelen een registratie
van het middelenverbruik op het individuele bedrijf, opdat ook de individuele
ondernemer wordt aangesproken op dit verbruik, en experimenten ter reductie
van emissie naar oppervlaktewater. Bij die experimenten gaat het inderdaad
maar om een beperkt aantal bedrijven, maar de overige maatregelen zullen gelden
voor alle bedrijven in Nederland.Dit gehele pakket moet nog in CUO-verband nader worden besproken en vastgelegd.
De minister vond dat dit nu op korte termijn zal moeten gebeuren en dat er
vervolgens snel mee aan de slag wordt gegaan, in ieder geval met ingang van
het teeltseizoen-1998. Dat betekent dat ruim vóór 1 januari
1998, waarbij hij dacht aan oktober a.s., een concreet plan van aanpak op
tafel zal moeten liggen. Er zullen nu daadwerkelijk verdere stappen moeten
worden gezet, omdat er anders het gevaar is dat het uitgezette beleid gaat
verzanden en de beoogde doelen niet worden gehaald.Hij onderschreef de uitkomsten van de RIZA-studies, maar een verdergaande
formele betrokkenheid van het RIZA bij de beoordeling door het CTB leek hem
niet nodig. Het CTB schakelt immers bij zijn beoordeling altijd al onafhankelijke
instituten in, zoals het RIZA, maar ook het RIVM of TNO.Naar aanleiding van de vraag over de Zeeuwse vlegel wees hij erop dat
de rassenlijst niet voor verantwoordelijkheid van de overheid komt.Het illegale gebruik van middelen neemt niet toe, maar helaas ook niet
af. Met het oog hierop is dit jaar extra AID-capaciteit voor controle en handhaving
beschikbaar gesteld en is de regelgeving verder aangescherpt. Dat is bijvoorbeeld
het geval met de uitvoeringsregeling, waardoor met ingang van 1 juli a.s.
geldt dat iemand die een bepaald gewas niet in zijn teeltplan heeft opgenomen,
ook niet het op dat gewas betrekking hebbende gewasbeschermingsmiddel in zijn
bezit mag hebben. De AID en de landbouwdiensten zijn zeer alert op illegaal
gebruik, maar het kan niet alleen een zaak van de overheid zijn. Het is ook
aan het bedrijfsleven zélf om illegaal gebruik tegen te gaan, mede
omdat dit van belang is voor het imago van deze sector, in het bijzonder het
imago in het buitenland. Hij waardeerde het daarom bijzonder dat gistermiddag
een plan is ingediend voor het aanpakken van illegaal gebruik in de glastuinbouw.
Hij vond het overigens terecht dat in dat plan een relatie is gelegd tussen
het illegale gebruik en een breed middelenpakket. Verder wees
hij in dit verband nog eens op punt 1 op blz. 2 van zijn brief van 28 mei,
waarin het gaat om registratie in alle sectoren.In reactie op de opmerkingen over EU-harmonisatie zei hij dat naar verwachting
de eerste nieuwe en oude werkzame stoffen in de komende herfst op de positieve
lijst zullen worden geplaatst. Het leek hem op dit moment nog niet noodzakelijk
om dit punt al op het politieke niveau van de Raad te tillen. Verder hoopte
hij dat het zal lukken om nog tijdens het Nederlandse voorzitterschap de uniforme
beginselen te repareren. Nederland probeert uiteraard te voorkomen dat harmonisatie
plaatsvindt op een in Nederlandse ogen te laag niveau.Een breed middelenpakket achtte ook hij nodig, zeker in samenhang met
maatregelen op het punt van emissiebeperking. Het ontwikkelen van een systeem
van maatwerk in het toelatingsbeleid leek hem daarom noodzakelijk, inhoudend
het in EU-kader realiseren van wederzijdse erkenning van toelatingen, ook
voor kleine toepassingen, en het uitbouwen van een systeem van gecontroleerde
distributie en receptuur voor milieukritische stoffen. Voorts dient invulling
te worden gegeven aan een gedifferentieerde risicobeoordeling en de zogenaamde
adequate risico-evaluatie ten behoeve van de toelatingsbeoordeling. Dit betreft
dus aanvullende componenten, naast de in de regelgeving opgenomen overgangsbepalingen,
om de consequenties van de invoering van milieucriteria op de breedte van
het pakket te beperken, te weten de kanalisatie en de onmisbare toepassingen
tot 2000.Het gaat hier, zo voegde hij eraan toe, om een gezamenlijke verantwoordelijkheid
van de betrokken convenantpartners. Ook de innovatie, zowel chemisch als landbouwkundig,
is hierbij van belang. In dit verband herinnerde hij nog eens aan de hoofddoelstelling
van het MJP-G: vergaand terugdringen van de afhankelijkheid van chemische
middelen. De versmalling van het middelenpakket beklemtoont nog eens de noodzaak
om die afhankelijkheid te verminderen.Hij waardeerde het positief dat de sector bezig is met het formuleren
van concrete maatregelen ten behoeve van de vermindering van de emissie van
gewasbeschermingsmiddelen. Afspraken over emissiereducerende maatregelen die
al zijn gemaakt tussen overheid en sectoren, worden ook in de brief van 20
december ten volle gerespecteerd. Driftreducerende maatregelen die zijn opgenomen
in de bestuurlijke afspraken tussen de voor het toelatingsbeleid verantwoordelijke
ministers en de sector, zullen in het toelatingsbeleid worden meegenomen.Op dit moment vindt een versnelde herbeoordeling door het CTB plaats van
de vijf meest milieukritische stoffen. Daarvoor is extra capaciteit beschikbaar
gesteld en hij had de indruk dat dit proces nu loopt. Een mogelijk probleem
bij atmosferische deposities is dat er nog geen operationele criteria hiervoor
zijn. De Gezondheidsraad is nu bezig met het opstellen van een advies hierover
en de minister was zeker niet van plan dit advies in een la te laten verdwijnen.Naar aanleiding van de vragen over het CLM-rapport merkte hij op dat de
milieubelastingspunten op dit moment worden gebruikt als een instrument voor
voorlichting en bewustwording. Het CLM heeft in zijn rapport gesteld dat het
onvoldoende is om de milieubelasting alleen af te meten aan het gebruikte
volume, omdat ook eigenschappen van gebruikte middelen daarbij een belangrijke
factor vormen. Hij stelde zich voor te bezien welke ervaringen in de praktijk
met de milieumeetlat worden opgedaan, om vervolgens na te gaan in hoeverre
dat instrument kan worden gebruikt om de milieubelasting te monitoren in het
kader van het project om te komen tot registratie van bestrijdingsmiddelengebruik
op bedrijfsniveau.Met het landbouwbedrijfsleven is afgesproken dat gedurende de looptijd
van de bestuursovereenkomst, dus tot 2000, geen bestemmingsheffingen zullen
worden ingevoerd. Hij wilde zich ook aan die afspraak houden. Los daarvan
worden op dit moment de mogelijkheden van een regulerende heffing
(hetgeen iets anders is dan een bestemmingsheffing) verkend. Als dat perspectief
lijkt te bieden, was hij van plan om invoering van zo'n heffing te overwegen.
Hij zag echter liever dat het landbouwbedrijfsleven zelf met concrete voorstellen
komt om het gebruik van bestrijdingsmiddelen terug te dringen en over te schakelen
op meer duurzame vormen van gewasbescherming.Veel partijen in de sector openbaar groen gebruiken inmiddels nagenoeg
geen bestrijdingsmiddelen meer. Zo is het verbruik van die middelen door gemeenten
in de periode 1992–1995 met circa 56% gedaald. In feite is er alleen
nog een probleem met de afspoeling van bestrijdingsmiddelen van verhardingen.
In het kader van de bestuurlijke afspraken met de sector openbaar groen zal
vooral daar veel aandacht aan worden besteed.In EU-verband wordt op dit moment gewerkt aan een beoordelingssysteem
voor de toelating van biologische middelen. Dit systeem zal waarschijnlijk
nog in de loop van 1997 van kracht worden. Voor deze middelen zal dan kunnen
worden volstaan met aanlevering van een beperkter dossier dan voor chemische
middelen het geval is. De minister zag dat als een belangrijke stap voorwaarts.Hij achtte het van belang dat ondernemers het gebruik van bestrijdingsmiddelen
op hun eigen bedrijf registreren. In de praktijk gebeurt dat al vaak. Door
middel van registratie krijgen ondernemers ook zelf een beter inzicht in het
gebruik van deze middelen. Invoering van een wettelijke registratieplicht
wilde hij pas overwegen als vast staat dat het op vrijwillige basis niet lukt.Hem was ten slotte niets bekend over een eventuele overgang van het maïsonderzoek
in PAGV-kader naar de dierlijke sector van de onderzoeksbedrijven. Hij kon
zich een dergelijke overgang ook niet goed voorstellen. Discussie in tweede termijnMevrouw Van Ardenne-van der Hoeven (CDA) had geen reactie gekregen
op haar vraag om een nader onderzoek naar alternatieven voor fungiciden, herbiciden
en loofdodingsmiddelen en op haar opmerkingen over een onderzoek bij een aantal
akkerbouwers in de Hoeksche Waard.Kernvraag was voor haar, waarom het huiswerk nog niet is afgerond. Zij
was op zichzelf verheugd met de toezegging dat er in de tweede helft van 1997
nadere voorstellen komen, maar waar hebben de weerstanden om de tweede fase
in te gaan, nu eigenlijk mee te maken? Zij had de indruk dat die vooral te
maken hebben met een onvoldoende inzet van de overheid voor een breed middelenpakket
en zij kon zich dat ook voorstellen, want dan betekent het ingaan van de tweede
fase in feite een dubbele last voor betrokkenen. Zij verwachtte dan ook een
actieve inzet van de minister om te zorgen voor de totstandkoming van een
plan van actie waarmee tot in lengte van jaren een zo breed mogelijk middelenpakket
beschikbaar blijft.In dit verband vroeg zij opnieuw aandacht voor de trage gang van zaken
bij de toelatingsprocedures voor biologische middelen, zeker gezien de manier
waarop de procedures in de Verenigde Staten verlopen. Nederland komt hierdoor
in een ongunstige concurrentiepositie te verkeren, terwijl hetzelfde geldt
ten aanzien van een aantal EU-lidstaten, want ook daarmee zijn er grote verschillen
in de toelatingsprocedures. Zij verwees verder naar de hierover in eerste
termijn gestelde vragen waar zij graag een meer uitgebreide reactie op zou
krijgen.Ontwikkeling en toepassing van biotechnologie zal een belangrijke bijdrage
kunnen leveren aan de vermindering van de afhankelijkheid van gewasbeschermingsmiddelen.
Wat verwacht de minister hiervan? Wil hij stappen zetten om de ontwikkeling
van resistente rassen te bevorderen?Zij herinnerde aan haar vragen in eerste termijn over import van snijbloemen
die behandeld zijn met in Nederland verboden middelen. In internationaal
kader wordt nu geprobeerd tot een regeling te komen waarbij duurzaam geproduceerde
producten een gemakkelijker toegang tot de Europese markt krijgen. Als spiegelbeeld
daarvan zou zij willen pleiten voor een regeling waarbij producten die beslist
niet duurzaam zijn geproduceerd, een moeilijker toegang tot de Europese markt
krijgen of daar helemaal niet meer worden toegelaten.Mevrouw Vos (GroenLinks) vroeg of de minister bereid is de
milieubelasting mede als doelstelling te kiezen bij de verdere reductie van
het gebruik van bestrijdingsmiddelen, naast of misschien in plaats van de
volume- en de emissiedoelstellingen.Het leek haar van groot belang dat er echt concréte streefbeelden
voor de afhankelijkheidsvermindering per sector komen. Is dat de bedoeling?
Zij zou verder graag zien dat ook andere organisaties dan alleen de sector
zelf een rol spelen bij het vaststellen van deze streefbeelden. Zij dacht
daarvoor aan het opzetten van een soort platform, waar naast de sector ook
milieuorganisaties, het RIZA e.d. in vertegenwoordigd zijn. In dit verband
herinnerde zij aan haar pleidooi voor invoering van een gewasbeschermingsplan
per individueel bedrijf.Zij vond dat op dit moment te weinig wordt getoetst of alle middelen die
nu in het breed middelenpakket zitten, wel echt nodig zijn, en drong er dan
ook op aan dat uitgebreider wordt getoetst of er minder schadelijke alternatieven
zijn voor al deze middelen. Bij praktijkexperimenten en bij biologische bedrijven
blijkt, dat wel degelijk met een smaller pakket uitgekomen kan worden.In eerste termijn had zij gevraagd of voortaan rekening zal worden gehouden
met de werkelijke driftpercentages, ook bij de beoordeling door het CTB.Een verplichte registratie door gebruikers en handelaren leek haar van
groot belang voor het tegengaan van illegaal gebruik. Zij besefte overigens
dat illegaal gebruik daarmee niet volledig zal worden weggenomen.Ten slotte pleitte zij ervoor om bij sanering van middelen eerst te kijken
naar de meest milieubelastende middelen. Zo hebben de waterleidingbedrijven
nu aangedrongen op een snelle herbeoordeling van het middel bentazon en zij
steunde dat graag.De heer Feenstra (PvdA) stelde vast dat in de brief van 20
december al een plan van aanpak voor het maken van de kwalitatieve slag (de
trendbreuk) was aangekondigd; het plan zou er volgens die brief in april 1997
zijn. In de brief van 28 mei is het plan opnieuw aangekondigd en in eerste
termijn is het voor de derde keer toegezegd, nu voor oktober a.s. Hij vond
met het oog hierop dat het plan van aanpak er nu echt in oktober dient te
liggen en hoopte dat dit plan ook maatregelen op het niveau van het individuele
bedrijf zal bevatten. Het CLM heeft hiervoor in februari jl. een aantal suggesties
gedaan. Verder had het zijn sterke voorkeur dat het plan van aanpak in CUO-verband
wordt opgesteld, dus in overleg met de sector, maar als het nodig blijkt te
zijn, zou hij graag zien dat de minister zijn eigen verantwoordelijkheid neemt.De heer Feenstra was niet ongevoelig voor de praktische bezwaren die zijn
genoemd op het punt van een snelle herbeoordeling van de vijf stoffen die
het meest bezwaarlijk zijn, vooral waar het gaat om de atmosferische deposities.
Wel zou hij graag zien dat hiervoor toch zoveel mogelijk ruimte wordt gemaakt.
Bovendien vond hij de mededeling dat het komende advies van de Gezondheidsraad
niet in de la zal verdwijnen, iets te passief. Hij meende dat hierop zoveel
mogelijk geanticipeerd zal moeten worden.In de brief van 20 december jl. is aangegeven dat bij circa 12% van de
controles overtredingen met betrekking tot het toepassen van gewasbeschermingsmiddelen
worden geconstateerd en de stichting Bevordering milieukunde
heeft berekend dat circa 10% van de bespuitingen met illegale middelen plaatsvindt.
Hij vond dit soort percentages te hoog, niet alleen voor het milieu, maar
ook voor de motivatie van de goedwillende boer en tuinder. Door de minister
is nu een oproep gedaan aan de sector om het imago hoog te houden en de heer
Feenstra vroeg zich daarbij af hoe zoiets operationeel gemaakt kan worden.
Het is immers een collectief belang om het imago hoog te houden, maar een
individuele afweging om al dan niet gebruik te maken van illegale middelen.
Verder vroeg hij wat er in Nederland en in Europees verband kan worden gedaan
aan het terugdringen van het gebruik van illegale middelen.Ten slotte had hij onlangs bij een regeling van werkzaamheden in de plenaire
vergaderzaal gevraagd om vóór het overleg over het MJP-G een
plan van aanpak te mogen ontvangen inzake de import van snijbloemen die met
middelen zijn behandeld die in Nederland verboden zijn. Hij had tot nu toe
nog niets hierover toegezonden gekregen. Wanneer kan hier een stuk van de
minister over worden verwacht?De heer Keur (VVD) sprak de hoop uit dat bij het verdere overleg
met de sector niet zozeer zal worden ingezet op ge- en verboden, maar vooral
op het verkrijgen en behouden van draagvlak voor de maatregelen die in de
diverse brieven zijn geschetst.In de praktijk is het voor Nederlandse ondernemers zeer moeilijk verteerbaar
dat zij bepaalde middelen niet mogen gebruiken die in omringende landen wel
zijn toegelaten. Dit probleem wordt de laatste jaren ook steeds groter. Hij
vroeg de minister om er bij het CTB op aan te dringen om hierover contact
op te nemen met de vergelijkbare instanties in de omringende landen en om
deze middelen eventueel versneld te beoordelen, opdat de situatie in de diverse
landen althans wat méér gelijk wordt getrokken en het gebruik
van illegale middelen wordt tegengegaan. Dit betekent helemaal niet dat er
allerlei schadelijke middelen in Nederland zouden worden toegelaten, want
bijvoorbeeld in Duitsland zijn de richtlijnen voor toelating naar alle waarschijnlijkheid
zelfs scherper dan in Nederland. Punt is hierbij vooral dat Nederland veel
kleine teelten heeft en dat fabrikanten daarom vaak niet de moeite nemen om
bepaalde middelen voor toelating in Nederland aan te melden.Aansluitend wees hij erop dat het voorkomt dat bepaalde middelen voor
één gewas wel zijn toegelaten, maar voor een ander gewas van
dezelfde soort niet. Dit is bijvoorbeeld het geval met een bepaald middel
voor sla; voor ijsbergsla is het wel toegestaan, maar voor andere slasoorten
niet. Hetzelfde geldt voor een middel dat wel gebruikt mag worden voor wintertarwe,
maar niet voor zomertarwe of gerst. Om het ook voor gerst of zomertarwe toegelaten
te krijgen, moet weer de volledige procedure worden gevolgd. Hij vond dit
onbegrijpelijk en ook dit werkt trouwens weer illegaal gebruik in de hand.
Het moet toch mogelijk zijn om daar verandering in te brengen, in overleg
met het CTB en het bedrijfsleven?Ook de minister leek het verstandig om nader onderzoek te doen
naar alternatieven voor fungiciden, nu dit nog min of meer een witte vlek
is en de alternatieven voor herbiciden inmiddels redelijk in kaart zijn gebracht.
Dit onderzoek is ook al opgenomen in de DLO-programmering.Het onderzoek onder landbouwers in de Hoeksche Waard was de bewindsman
niet bekend. Hij zou daar graag een exemplaar van ontvangen en zegde toe dit
onderzoek vervolgens te bekijken.Zelf had hij niet de indruk dat de aarzelingen die er nog bij het landbouwbedrijfsleven
zijn om de stap naar de tweede fase te zetten, samenhangen met een mogelijke
onvoldoende inzet van de overheid voor een breed middelenpakket. Die aarzelingen
hebben vooral, zo had hij in de gesprekken met de sector begrepen, te maken
met het feit dat er in de tweede fase nog een flinke schep bovenop zal moeten
worden gedaan, omdat anders de vastgelegde doelstellingen niet
worden gehaald. Het goed tot betrokkenen doordringen van dat feit bleek in
de praktijk meer tijd te kosten dan tevoren was verwacht. De brief van 20
december is ook hierop toegesneden, teneinde hiermee een signaalwerking naar
het landbouwbedrijfsleven te geven.Hij had overigens enige moeite met het begrip «breed middelenpakket».
De bedoeling is immers om in de komende jaren te bereiken dat mechanische
en biologische bestrijding een veel grotere rol gaan spelen en dat het gebruik
van chemische bestrijdingsmiddelen verder wordt teruggedrongen tot waar dat
echt noodzakelijk is. Bovendien is het de bedoeling om voor een aantal chemische
middelen een receptuursysteem in te voeren. Het leek hem beter om in dit verband
voortaan de al genoemde term «effectief middelenpakket» te hanteren.In ieder geval had hij uit de gevoerde gesprekken nooit opgemaakt dat
het punt van het brede middelenpakket een belangrijke factor zou zijn voor
de aarzelingen of weerstanden bij het landbouwbedrijfsleven om de tweede fase
in te gaan. De vijf punten die in de brief van 28 mei zijn genoemd, kunnen
inmiddels op acceptatie rekenen en aan drie van deze punten wordt ook al volop
gewerkt. Verder stelde hij zich voor om de geschetste problemen rond de toelating
van biologische middelen in te brengen in CUO-verband, want inderdaad vergt
de toelating van middelen in Nederland vrij veel tijd. Wellicht is het nodig
om hiervoor tot een actieplan te komen, maar daarbij moet dan wel vastgehouden
worden aan de richting van het beleid zoals die nu is uitgezet. Daarnaast
merkte hij op dat inmiddels in internationaal verband al wordt gewerkt aan
een standaardisatie van biologische middelen.Hij was niet in staat om een eenvoudig antwoord te geven op de nadere
opmerkingen over toepassing van biotechnologie. Er is een aantal bezwaren
aan verbonden en de effecten ervan moeten goed in het oog worden gehouden,
zowel op het punt van de biodiversiteit als op het punt van het consumentengedrag.
Hij wilde dan ook op dit vlak voorzichtig opereren.In verband met internationale handelsafspraken, in het bijzonder die in
WTO-verband, zijn er eigenlijk geen mogelijkheden om de import van bepaalde
snijbloemen te verbieden. Voor niet-consumptiegewassen zijn namelijk in internationaal
verband geen toelaatbare gehaltes aan residuen bepaald. Er kan alleen iets
worden gedaan als kan worden aangetoond dat het gaat om zódanige gehaltes
aan residuen dat sprake is van gevaar voor de volksgezondheid, maar op basis
van het TNO-onderzoek kon dat niet worden aangetoond in de casus waarover
door mevrouw Van Ardenne indertijd schriftelijke vragen zijn gesteld. Anderzijds
vond de bewindsman wel dat geprobeerd moet worden om hier in internationaal
verband iets aan te doen. Hij wilde daarom bevorderen dat bij de nieuwe WTO-onderhandelingen
die in 1999/2000 van start zullen gaan, van EU-zijde met kracht ook dit thema
aan de orde zal worden gesteld en dan in de brede context van «consumer
concern».Aanvullend wees hij erop dat hij in het antwoord op de schriftelijke vragen
bewust enige relativerende opmerkingen had geplaatst bij het verrichte onderzoek.
Er moet hier, zo meende hij, met feiten worden gewerkt. Hij ging er vanuit
dat er in het kader van de reguliere contacten van het ministerie met TNO
en de Consumentenbond voldoende gelegenheid is om dit reëel bespreekbaar
te maken.De milieubelasting in brede zin, dus de belasting van bestrijdingsmiddelen
op de omgeving, de biodiversiteit en de gezondheid van mens en dier, is nu
al doelstelling van het MJP-G. Hij voelde er niet voor om nu in het overleg
met het bedrijfsleven te gaan voorstellen om de doelstellingen ook te herformuleren,
omdat er dan het grote risico is dat een langdurige discussie gaat ontstaan
over het gebruik van woorden, percentages die al dan niet haalbaar worden
geacht e.d. Een herformulering leek hem ook niet nodig, want hij had in diverse
gesprekken duidelijk gemaakt dat milieubelasting hét thema
is en dat dit ook te maken heeft met de overlevingskansen van de land- en
tuinbouw in Nederland. Op zichzelf beaamde hij dat de uitwerking van de vijf
in de brief van 28 mei genoemde punten tot nu toe wel wat sneller had kunnen
verlopen, maar dat neemt niet weg dat er al een heel eind gekomen is.In eerste termijn had hij al aangegeven dat er niet uitsluitend contact
is met het landbouwbedrijfsleven, maar dat ook andere segmenten van de Nederlandse
samenleving en onafhankelijke instituten hierbij een rol spelen. Verder vond
ook hij dat er uiteindelijk bedrijfsplannen per bedrijf zullen moeten komen.In het MJP-G is indertijd aangegeven dat in 1995 wordt nagegaan of de
emissie via drift met 90% is afgenomen en dat, als dit niet het geval is,
in het toelatingsbeleid voortaan met de daadwerkelijke reductie rekening wordt
gehouden. Er ligt op dit moment een voorstel van het CTB voor aanpassing van
de huidige driftpercentages, gebaseerd op de resultaten van een onderzoek
naar de daadwerkelijke reductie. De nieuwe driftpercentages zullen nu zo spoedig
mogelijk worden geïmplementeerd door aanpassing van de ministeriële
regeling bij het Besluit milieutoelatingseisen bestrijdingsmiddelen.Voor het tegengaan van het gebruik van illegale middelen zag hij als de
meest geschikte weg een strikt opsporings- en vervolgingsbeleid, met inschakeling
van de AID.Ook hij vond dat er in oktober a.s. een plan van aanpak moet liggen. Het
leek hem van groot belang dat de sector een en ander nu snel zelf oppakt,
zonder dat daar direct weer een financiële tegenprestatie van de zijde
van de overheid bij komt. De overheid zal hier in ieder geval wel kaders moeten
stellen. Mocht het niet lukken om in oktober a.s. een plan van aanpak op tafel
te brengen, dan wilde de bewindsman zijn eigen verantwoordelijkheid nemen.
Dat was ook de inzet van de brief van 20 december en die inzet is op geen
enkele wijze veranderd.Aanvullend verklaarde hij zich bereid te bevorderen dat zo mogelijk in
het plan van aanpak ook voorstellen worden gedaan voor een effectief middelenpakket.
De eerste aandacht gaat nu echter uit naar de uitwerking van de vijf punten
die in de brief van 28 mei zijn genoemd. Hij wilde trouwens ook niet terechtkomen
in een situatie van «deals». Hij was het eens met de stelling dat zoveel mogelijk capaciteit moet worden
ingezet voor het onderzoek naar de atmosferische deposities. In dat verband
gaf hij de verzekering dat goed gebruik zal worden gemaakt van het komende
advies van de Gezondheidsraad en dat hij zich op dit punt zeker niet passief
wilde opstellen.Het was hem bekend dat het CTB gebruik maakt van kennis en ervaring die
bij zusterinstellingen in andere Europese landen aanwezig is. Hij was bereid
om het CTB, mede naar aanleiding van de discussie met de Kamer, te vragen
om de contacten met deze instellingen te versterken en hij ging er ook van
uit dat het CTB daartoe bereid zal zijn.Er is al een versnelde herbeoordeling gaande van bentazon en bentrazine,
welke beoordeling plaatsvindt op het niveau van de actieve stof. Het middel
bentrazine bestaat uit de actieve stoffen bentazon en atrazine en bentazon
staat op de eerste EG-lijst die dit jaar wordt herbeoordeeld. De voorzitter van de commissie,BlauwDe griffier van de commissie,Van Overbeeke XNoot1Samenstelling: Leden: Van der Linden (CDA), Blauw (VVD), voorzitter, Van
der Vlies (SGP), ondervoorzitter, M.M.H. Kamp (VVD), Smits (CDA), Reitsma
(CDA), Huys (PvdA), Swildens-Rozendaal (PvdA), Ter Veer (D66), Witteveen-Hevinga
(PvdA), Feenstra (PvdA), Aiking-van Wageningen (groep-Nijpels), Woltjer (PvdA),
Schuurman (CD), Augusteijn-Esser (D66), Van den Bos (D66), Van Ardenne-van
der Hoeven (CDA), Stellingwerf (RPF), Crone (PvdA), M.B. Vos (GroenLinks),
Van Waning (D66), Keur (VVD), O.P.G. Vos (VVD), Passtoors (VVD) en Th.A.M.
Meijer (CDA).Plv. leden: De Haan (CDA), Te Veldhuis (VVD), Van Middelkoop (GPV), Remkes
(VVD), Heeringa (CDA), Biesheuvel (CDA), Van Gijzel (PvdA), Liemburg (PvdA),
Hoekema (D66), Verspaget (PvdA), M.M. van der Burg (PvdA), Verkerk (AOV),
Dijksma (PvdA), Poppe (SP), Van Walsem (D66), Jorritsma-van Oosten (D66),
Gabor (CDA), Leerkes (Unie 55+), Van Zijl (PvdA), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks),
Doelman-Pel (CDA), Cornielje (VVD), Verbugt (VVD), H.G.J. Kamp (VVD) en Beinema
(CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-21677-41.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl