Lokale lastendruk; Brief staatssecretarissen met beoordeling van de resultaten van een evaluatie van het gemeentelijk belastinginstrumentarium en andere heffingen
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25011, nr. 18

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

12-12-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25011 nr. 18

05-11-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOperationalisering van de vraagstellingOnderzoeksmethodeConclusies uit het onderzoekBeoordeling van de resultatenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25011Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 30 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 011Lokale lastendruknr. 18BRIEF VAN DE STAATSSECRETARISSEN VAN FINANCIËN EN VAN BINNENLANDSE
ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 5 november 1997Tijdens het Algemeen Overleg met de Vaste Commissies van de Tweede Kamer
van Binnenlandse Zaken en van Financiën over de Nota Lokale lastendruk
op 14 november 1996, is door het lid van de VVD-fractie in de Tweede Kamer,
de heer Remkes, gevraagd om een evaluatie van het gemeentelijk belastinginstrumentarium,
waarbij wordt bekeken van welke belastingen gebruik wordt gemaakt, hoe deze
uitwerken, of ze meer of minder «klantvriendelijk» zijn, enz.Wij hebben bij die gelegenheid positief op dit verzoek gereageerd en de
suggestie gedaan dit onderzoek in samenwerking met de Vereniging van Nederlandse
Gemeenten (VNG) te verrichten. Deze samenwerking heeft vorm gekregen door
het in onderling overleg operationaliseren van de vraagstelling en in een
actieve participatie van de VNG in de commissie die het onderzoek heeft begeleid.Het onderzoek is verbreed door niet alleen naar de echte belastingen te
kijken, maar ook andere gemeentelijke heffingen in het onderzoek te betrekken.
Het onderzoeksrapport treft u hierbij aan.1Operationalisering van de vraagstellingBelangrijke aandachtspunten in het onderzoek zijn elementen als klantvriendelijkheid,
transparantie en doelmatigheid. Wij menen dat met de volgende uitwerking tegemoet
wordt gekomen aan bovenbedoelde vraagstelling:1. Hoe wordt omgegaan met de heffing en invordering van de verschillende
belastingen en retributies.2. a. Hoe hoog zijn de perceptiekosten voor de gemeenten en hoe hoog zijn
deze in verhouding tot de opbrengsten uit de verschillende heffingen?b. Waardoor wordt de hoogte van de administratieve lasten bij lokale heffingen
bepaald? c. In welke mate leiden de toenemende differentiatiemogelijkheden in tarieven
tot hogere perceptiekosten ?d. Is er een relatie tussen de relatieve hoogte van de perceptiekosten
en de grootte van de gemeente?3. a. Welke administratieve lasten brengen de gemeentelijke heffingen met
zich mee voor belastingplichtigen en voor instellingen die ten behoeve van
gemeentelijke heffingen gegevens aan de gemeenten moeten verstrekken?b. Door welke factoren worden de administratieve lasten bepaald?4. Indien sprake is van heffingen die een regulerende werking kunnen hebben,
in hoeverre worden deze heffingen daarvoor ingezet en wat is de effectiviteit?5. Waarom wordt een aantal heffingen door veel gemeenten niet gebruikt?6. a. Welke weerstanden zijn er tegen de verschillende heffingen en in welke
mate cq frequentie; bij wie liggen die weerstanden?b. Is er een relatie tussen de aard en de frequentie van de weerstanden
en de wijze van heffing en invordering?7. Welke wettelijke voorschriften cq ontwikkelingen in jurisprudentie
worden door gemeenten ervaren als belemmeringen voor de doelmatigheid van
de heffing?De eerste drie vragen hebben vooral een kwantitatief karakter, terwijl
de vragen 4 tot en met 7 vooral kwalitatief van aard zijn. De verscheidenheid
in de aard van de vragen hebben ons aanleiding gegeven de onderzoeksopdracht
door twee organisaties te laten uitvoeren: Het Economisch Instituut voor het
Midden- en Kleinbedrijf (EIM) en het Erasmus Studiecentrum Belastingen Lagere
Overheden (ESBL). Het EIM heeft veel onderzoek verricht naar administratieve
lasten en heeft zich met name gericht op de beantwoording van de eerste vier
vragen. Het ESBL heeft vooral de juridische en fiscaal-economische aspecten
van de gemeentelijke heffingen onderzocht. Het ESBL heeft zich daarbij vooral
gericht op de vragen 4 tot en met 7. Vanzelfsprekend zijn waar mogelijk de
resultaten van beide onderzoeksdelen aan elkaar gekoppeld. OnderzoeksmethodeAllereerst is het van belang op te merken dat het doel van het onderzoek
is geweest inzicht te krijgen in de werking van het gemeentelijk heffingsinstrumentarium
en hoe daar door gemeenten mee wordt omgegaan. Daartoe is een intensief onderzoek
uitgevoerd onder 20 gemeenten in vier grootteklassen en onder 15 bedrijven
in drie grootteklassen uit verschillende bedrijfssectoren. De onderzoeksresultaten
hebben geen absolute waarde: zij kunnen niet als maat worden genomen voor
alle Nederlandse gemeenten. Daarvoor bleken uit het onderzoek de uitvoeringsprocessen
en afwegingen bij de heffing in de onderzochte gemeenten te zeer verschillend.
Wel geven de onderzoeksresultaten inzicht in de kostenbepalende factoren en
keuzefactoren en knelpunten die bij de vormgeving en de werking van het gemeentelijke
heffingsinstrumentarium een rol spelen.De inzet van de onderzochte gemeenten bij dit onderzoek is aanzienlijk
geweest. Vooral als in aanmerking wordt genomen dat dit onderzoek samenviel
met de werkzaamheden in verband met de WOZ en andere enquêtes (zoals
de enquête ten behoeve van de Monitor Lokale lasten), hebben wij grote
waardering voor de bereidheid van de gemeenten om medewerking aan dit onderzoek
te verlenen. Conclusies uit het onderzoekVoor een uitgebreide beschrijving van de onderzoeksresultaten wordt verwezen
naar het achterliggende onderzoeksrapport. Onderstaand worden enkele opvallende
conclusies uit het rapport gelicht.Uit het onderzoek blijkt duidelijk dat er variatie is in de complexiteit
van de heffingen. De hoogte van de kosten voor heffing en invordering hebben
een rechtstreeks verband met deze complexiteit. Dit heeft tot gevolg dat gemeenten
aangeven dat zij, vanwege de relatief hoge perceptiekosten, in bepaalde gevallen
afzien van het gebruik van heffingen.Relatief dure heffingen voor wat betreft de heffing en de invordering,
zijn bijvoorbeeld de parkeerbelasting en de marktgelden. De belangrijkste
oorzaak van de hoge perceptiekosten bij deze heffingen is de controle ter
plaatse. Dat gemeenten deze heffingen desondanks gebruiken, heeft als achtergrond
dat deze heffingen een regulerend karakter hebben (bijvoorbeeld de parkeerbelastingen),
of dat kosten op kostenveroorzakers worden verhaald (bijvoorbeeld de marktgelden).De hoogte van de perceptiekosten per heffing kan sterk variëren,
waarvoor meerdere oorzaken bestaan.Naast de eerder genoemde controlekosten worden de kosten mede verklaard
door de mate waarin aanslagen worden opgelegd. Als voor een bepaalde heffing
slechts incidenteel een aanslag wordt opgelegd, vallen de relatieve perceptiekosten
vaak hoog uit. Een andere factor kan zijn dat het salarisniveau van de betrokken
ambtenaren in kleine gemeenten vaak lager is dan in een grote gemeente. Verder
spelen schaalfactoren in de uitvoeringsapparaten een rol (dat komt bijvoorbeeld
tot uitdrukking in de mate waarin specifieke deskundigheid beschikbaar is).
De verschillende factoren kunnen elkaar versterken of afzwakken.Gemeentelijke keuzen ten aanzien van de heffingspraktijk hebben gevolgen
voor de hoogte en de opbouw van de perceptiekosten. Sommige gemeenten leggen
veel nadruk op voorlichting en maken juist daardoor relatief hoge kosten.
Dat kan zich echter vertalen in lagere kosten als gevolg van een lager aantal
bezwaarschriften.Kosten kunnen hoger of lager uitvallen naar gelang de intensiteit van
controle. Gemeenten die parkeerbelastingen heffen en daarbij intensief controleren,
hebben in het algemeen hogere perceptiekosten dan gemeenten die dit minder
intensief doen. Vanuit het oogpunt van de regulering van de verkeersdruk hoeft
dat overigens niet negatief te worden gekwalificeerd. Daarbij kan de intensiteit
van de controle van invloed zijn op de hoogte van de inkomsten.Een aantal gemeenten kiest ervoor de invordering van gemeentelijke heffingen
waar mogelijk mee te laten liften met de energierekening. Een opvallende conclusie
uit het onderzoek is dat deze wijze van invordering, waarvan nogal eens kostenbesparing
wordt verwacht, in de praktijk niet in alle gevallen tot besparingen leidt.
Gemeenten die ervoor kiezen de invordering in eigen beheer uit te voeren,
zijn soms goedkoper uit. Er zijn overigens ook gemeenten die er om principiële
redenen voor kiezen om de invordering niet mee te laten liften met de energierekening
(men moet zien waar men voor betaalt).Het combineren van aanslagen op één aanslagbiljet leidt
in het algemeen tot lagere heffingskosten.Indicatoren voor de mate van «klantvriendelijkheid» van gemeentelijke
heffingen, zijn de perceptiekosten van bedrijven respectievelijk de tijd die
burgers kwijt zijn aan het voldoen van de gemeentelijke heffingen. Het spreekt haast voor zich dat het voldoen op aangifte (bijvoorbeeld
bij de precariobelasting, de toeristenbelasting en de hondenbelasting) in
het algemeen duurder is en meer tijd kost dan wanneer men eenvoudig een acceptgirokaart
die met het aanslagbiljet gepaard gaat hoeft te ondertekenen (bijvoorbeeld
bij de OZB en de bouwleges).Bij bedrijven hangen de kosten vooral samen met keuzen die deze bedrijven
zelf maken. Kleinere bedrijven blijken in de praktijk veel minder in bezwaar
en beroep te gaan dan grotere bedrijven. Vanuit het oogpunt van betaalkosten
zijn de kleinere bedrijven dan vanzelfsprekend goedkoper uit. Verder zijn
de kosten afhankelijk van de vraag of een bedrijf relatief dure experts inzet
of niet. De algemene conclusie is wel dat de relatieve kosten (administratiekosten
afgezet tegen de hoogte van de aanslag) in het algemeen gering zijn. Ditzelfde
geldt ook voor de tijdsbesteding van burgers.Een andere indicator voor de mate van klantvriendelijkheid is het aantal
bezwaarschriften. Deze indicator is niet zonder meer een hard gegeven; men
kan immers bezwaar maken omdat gemeenten al dan niet vermeende fouten hebben
gemaakt bij het opleggen van een aanslag maar ook uit een vorm van onvrede.
De onderzochte gemeenten bleken geen systematisch overzicht te hebben van
de aard van de bezwaarschriften. Als alleen wordt gekeken naar de relatieve
aantallen bezwaarschriften (het aantal bezwaarschriften gedeeld door het aantal
aanslagen), dan springen vooral de reinigingsrechten (bijna alleen geheven
van bedrijven en instellingen) en de parkeerbelasting er uit. Relatief laag
scoren daarbij de toeristenbelasting en de rioolrechten.Bij een aantal heffingen hebben gemeenten tot doel het gedrag van belastingplichtigen
te beïnvloeden. Dit geldt met name bij de parkeerbelastingen en in mindere
mate bij de afvalstoffenheffing en de reinigingsrechten. De effectiviteit
van deze regulering is moeilijk te bepalen maar zeker bij de parkeerbelastingen
geldt dat gemeenten deze als voldoende beoordelen.Bij een aantal gemeenten wordt overwogen bij de afvalstoffenheffing/reinigingsrechten
een vorm van tariefdifferentiatie toe te passen om hiermee het aanbod van
afval te beïnvloeden.Niet alle gemeenten maken gebruik van alle heffingsmogelijkheden die beschikbaar
zijn. De redenen die genoemd worden om bepaalde heffingen niet te voeren zijn
bijvoorbeeld de relatief hoge perceptiekosten (bijvoorbeeld bij de hondenbelasting
en de precariobelasting), ontbreken van een aanleiding (bijvoorbeeld de parkeerbelasting)
of het niet aanwezig zijn van belastbare objecten (bijvoorbeeld de reclamebelasting
en de baatbelasting). Beoordeling van de resultatenDemocratisch gekozen bestuursorganen, ook decentrale, behoren een eigen
belastinggebied te hebben. Een eigen belastinggebied voor zelfstandige decentrale
bestuursorganen kan een allocatieve functie vervullen voor wat betreft het
lokale voorzieningenniveau en kan een bufferfunctie vervullen om financiële
tegenvallers op te vangen. Daarnaast kunnen met belastingen soms ook andere
doeleinden worden nagestreefd, zoals regulering.Een aantal van de onderzochte heffingen (belastingen en rechten) heeft
naar verhouding hoge uitvoeringskosten. Het kan desondanks voor gemeenten
wenselijk zijn om dergelijke belastingen te heffen en de hogere uitvoeringskosten
te accepteren. Die wenselijkheid kan zijn gelegen in de regulerende (neven)functie
van de heffing en de mogelijkheid om met een heffing specifieke kosten te
verhalen op diegenen die de kosten veroorzaken. Ook is die wenselijkheid
gelegen in de mogelijkheid van gemeenten een spreiding van de lokale lasten
over verschillende groepen belastingplichtigen te bewerkstelligen. De (negatieve)
effecten van bepaalde heffingen in bepaalde omstandigheden kunnen aldus worden
gemitigeerd. Een voorbeeld hiervan is de door een aantal gemeenten gehanteerde
woonlastenbenadering (in onderlinge samenhang vaststellen van de tarieven
voor de OZB, de rioolrechten en de reinigingsheffingen), waardoor lastenverschuivingen
als gevolg van uiteenlopende waarde-ontwikkelingen van de onroerende zaken
kunnen worden gemitigeerd. Een ander voorbeeld is dat door middel van de forensenbelasting
mensen van buiten de gemeenten die profijt hebben van de gemeentelijke voorzieningen,
meebetalen aan de kosten van deze gemeentelijke voorzieningen.De wetgever heeft aan de gemeenten overgelaten of en in welke mate van
de heffingsbevoegdheden gebruik wordt gemaakt en welke overwegingen, die doorgaans
nauw samenhangen met de lokale omstandigheden, daarbij een rol zouden moeten
spelen.De rapportage laat bij uitstek zien dat het bijzonder moeilijk is om algemene
uitspraken te doen over hoe dè gemiddelde gemeente omgaat met de gemeentelijke
heffingen. Het beeld is erg divers, waardoor er bezwaarlijk algemene uitspraken
kunnen worden gedaan. Wij hebben op basis van de resultaten van het onderzoek
ook niet de indruk dat een onderzoek onder andere, respectievelijk meer gemeenten
wel zou kunnen leiden tot dergelijke algemeen geldende uitspraken. Wel is
het denkbaar, juist gelet op deze diversiteit, dat gemeenten soms keuzen maken,
omdat feitelijk onvoldoende duidelijk is wat de hoogte van bepaalde kosten
is (zie bijvoorbeeld het meeliften met de energierekening). Wij zullen in
overleg met de VNG bezien hoe met behulp van de resultaten van de doorlichting
van het gemeentelijk heffingsinstrumentarium elementen als klantvriendelijkheid,
transparantie en doelmatigheid bij gemeenten, waar nodig en wenselijk, kunnen
worden bevorderd. Volgend jaar, bij de Monitor Lokale lasten 1998 zal verslag
worden gedaan van de vorderingen op dit punt. De Staatssecretaris van Financiën,W. A. F. G. VermeendDe Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken,A. G. M. van de Vondervoort XNoot1Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25011-18.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl