Herziening van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid; Brief van de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28625, nr. 59

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

17-06-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

28625 nr. 59

09-06-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAlgemene kadersLandbouwbeleid en armoedebestrijdingKlimaatverandering en bio-energieHandelsliberaliseringRecente ontwikkelingen in het Gemeenschappelijk LandbouwbeleidHet Gemeenschappelijk Landbouwbeleid van de toekomstKabinetsstandpunt health check-voorstellenDirecte inkomensondersteuningOntkoppelingRandvoorwaardenbeleid (cross compliance)Boven- en ondergrens aan inkomensondersteuningMarktondersteunende beleidsinstrumentenToekomst melkquoteringBraakleggingKlimaatverandering, bio-energie, waterbeheer en biodiversiteitModulatieRisico- en crisisbeheerVereenvoudigingVervolgtrajectOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28625Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 58 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 625Herziening van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid21 501-32Landbouw- en Visserijraadnr. 59BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN VOEDSELKWALITEITAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 9 juni 2008Op 20 mei jl. presenteerde de Europese Commissie een serie wetgevingsvoorstellen
in het kader van de zogenaamde health check van
het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB). In deze brief informeer ik u over
het kabinetsstandpunt over deze wetgevingsvoorstellen.De wetgevingsvoorstellen van de Commissie vloeien voort uit een intensief
debat dat de afgelopen maanden is gevoerd op basis van een Mededeling over
de health check die de Commissie op 20 november
2007 presenteerde. Op 10 december 2007 zond ik uw Kamer een uitgebreid
kabinetsstandpunt (TK 28 625, nr. 54) over die Mededeling. De daarin
vermelde kabinetsinzet blijft onverminderd van kracht en wordt in deze brief
op diverse punten in herinnering geroepen en waar nodig verder geconcretiseerd
op basis van de wetgevingsvoorstellen van de Commissie. Samenvattend is het
kabinet van oordeel dat de Commissie een benadering kiest die goed aansluit
bij mondiale ontwikkelingen en de Nederlandse uitgangspunten. De beloning
van maatschappelijke prestaties via het GLB die het kabinet voorstaat, kan
op basis van de geschetste inzet van de Commissie langs verschillende sporen
worden verwezenlijkt. Op het gebied van de inkomenssteun ziet het kabinet
veel aanknopingspunten om tot de in het coalitieakkoord gewenste sterkere
koppeling te komen tussen inkomenstoeslagen en maatschappelijke waarden. Ook
de voorstellen op het gebied van de afslanking van het markt- en prijsbeleid
passen binnen de gewenste benadering.Alvorens het kabinetsstandpunt in detail te schetsen, zal ik enkele algemene
kaders aangeven die voor het kabinet van belang zijn in de discussie over
de toekomstige invulling van het GLB.Algemene kadersDe Nederlandse inzet in de discussie over de toekomst van het GLB is neergelegd
in het coalitieakkoord (TK 30 891, nr. 4) en de beleidsagenda die
op Prinsjesdag is gepresenteerd (bijlage bij 31 200 XIV, nr. 8).Daarin is aangegeven dat de Europese afspraken over de hervorming van
het landbouwbeleid het kader vormen voor het Nederlandse beleid en is vastgelegd
dat het kabinet zich er naast de oorspronkelijke doelstellingen van voedselzekerheid
en voedselveiligheid voor zal inzetten om de huidige Europese inkomenstoeslagen
in de landbouw in de toekomst meer te koppelen aan het realiseren van maatschappelijke
waarden, zoals het instandhouden van het landschap en de zorg voor milieu
en dierenwelzijn. De financiering van deze toeslagen dient volgens het coalitieakkoord
te geschieden binnen een communautair kader.Het kabinet zal ongewijzigd vasthouden aan het in december 2005 door regeringsleiders
bereikte akkoord over de verdeling van het EU-budget in de periode 2007–2013
(TK 30 800 XIV, nr. 90) dat daaraan ten grondslag ligt.De health check is een belangrijke stap in
het bovengenoemde traject en kan worden gezien als opmaat naar de EU-begrotingsevaluatie.
Wat in de health check wordt afgesproken dient
te passen in de Nederlandse inzet voor de EU-begrotingsevaluatie voor de periode
ná 2013, die uw Kamer op 14 april jl. is toegezonden (TK 22 112,
nr. 634). Meer principiële vragen, zoals over de optimale verdeling van
verantwoordelijkheden tussen de lidstaten en de Unie en de omvang van de landbouwbegroting
ná 2013, maken onderdeel uit van de discussie over de EU-begrotingsherziening
en de financiële perspectieven voor de periode 2014–2020. Het kabinet
is tegen die achtergrond van oordeel dat de health check niet mag leiden tot beslissingen die vooruitlopen op de onderhandelingen
over de volgende financiële perspectieven.Landbouwbeleid en armoedebestrijdingVan belang op mondiaal niveau voor de verdere aanpassing van het Gemeenschappelijk
Landbouwbeleid is de rol van de landbouw in ontwikkelingslanden bij armoedebestrijding.
Wij hebben ons internationaal met de Millennium Ontwikkelingsdoelen (MDG’s)
verplicht om in 2015 de armoede, honger en ondervoeding te halveren. Groei
in landbouwproductiviteit draagt aanzienlijk bij aan armoedebestrijding op
het platteland in ontwikkelingslanden. Het kabinet vindt dat we in Europa
mede verantwoordelijkheid dragen voor de verdere ontwikkeling en productie
van voldoende voedsel in de wereld. Extra inzet is nodig om de internationale
doelstellingen, zoals opgenomen in de Millennium Ontwikkelingsdoelen, op het
gebied van armoedebestrijding te realiseren. In de brief die ik tezamen met
de minister voor Ontwikkelingssamenwerking op 8 mei jl. over dit onderwerp
aan uw Kamer zond (TK 31 250, nr. 14), wordt benadrukt dat substantiële
extra investeringen in de landbouw en rurale bedrijvigheid in ontwikkelingslanden
noodzakelijk zijn. De Nederlandse inzet zal langs vijf sporen plaatsvinden:
onderzoek en innovatie gericht op productiviteitsverbetering; publieke dienstverlening
en instituties; duurzame ketenontwikkeling; verbetering van markttoegang;
en voedselzekerheid en overdrachtsmechanismen. Door verschillende oorzaken
en een samenloop van omstandigheden is momenteel sprake van een hoog prijsniveau
op de internationale voedselmarkten. De genoemde vijf sporen kunnen bijdragen
aan het bestrijden van de negatieve effecten van deze prijsstijgingen.Klimaatverandering en bio-energieEen tweede belangrijke mondiale ontwikkeling betreft de groeiende vraag
naar duurzame energie en de verwachte klimaatverandering. Naar verwachting
zal het zuiden van Europa warmer en droger worden en het noorden van Europa
warmer en natter. Het is dan ook niet denkbeeldig dat bepaalde teelten zich
zullen gaan verplaatsen. Daarnaast heeft de discussie over energie en klimaatverandering
onder andere ook geleid tot een sterke toename van de teelt van energiegewassen
waarmee deze een concurrent kan vormen voor de productie van voedselgewassen.
Zoals in de hiervoor genoemde brief is aangegeven, laten klimaatverandering
en het zoeken naar alternatieve energiebronnen zien hoe nauw ontwikkelingen
op wereldschaal samenhangen met verdere landbouwontwikkeling en voedselzekerheid.
Er is daarbij ook sprake van potentieel tegenstrijdige belangen. Een sterk
groeiende wereldbevolking vraagt meer voedsel, groeiende welvaart in opkomende
economieën vraagt om een hoogwaardig voedselpakket en de productie van
bio-energie uit landbouwgewassen neemt toe. Dit kan een aantal ongewenste
gevolgen hebben. De productie van energiegewassen kan de voedselzekerheid
in gevaar brengen en kan negatieve gevolgen hebben voor de biodiversiteit.
Daarvoor zal doorlopend aandacht moeten zijn bij aanpassingen in het GLB.
De landbouw zal met een groeiende productie een nog grotere aanspraak maken
op de watervoorraden. Het is duidelijk dat we in de toekomst te maken zullen
krijgen met concurrerende belangen die zich op wereldschaal afspelen. Daar
kan op verschillende manieren mee worden omgegaan. Voor het kabinet geldt
als uitgangspunt dat duurzaamheid de leidraad zal zijn om sturing te geven
aan de ontwikkelingen die zich voordoen. Zorgvuldig zal moeten worden geanalyseerd
op welke manier sociale, ecologische en economische doelstellingen elkaar
raken en hoe vervolgens die verschillende doelstellingen op een optimale manier
tegelijkertijd recht kunnen worden gedaan. Bij de vraag «productie voor
de mond of voor de motor» moet in tijden van schaarste productie voor
voedsel voorrang krijgen en houden. Ook is het uit oogpunt van voedselzekerheid
van belang om ons productiepotentieel vitaal en in conditie te houden, ook
als onze eigen bevolking niet meer groeit. Gelet op de prijsontwikkelingen
zal dat waarschijnlijk ook wel lukken, en zal de markt hier zelf in sturen.HandelsliberaliseringEen derde, belangrijke mondiale ontwikkeling is de voortschrijdende handelsliberalisering
en in het bijzonder de WTO-onderhandelingen. De inzet op afbouw van handelsverstorend
markt- en prijsbeleid, zoals de uitfasering van exportsubsidies, vloeit daaruit
voort. Daarnaast zal ook verbetering van markttoegang voor landbouwproducten
uit – met name de armere – ontwikkelingslanden blijvend worden
nagestreefd en zullen deze landen worden geholpen om gebruik te maken van
de markttoegang die de EU hen biedt. Door de ingrijpende hervormingen die
de afgelopen jaren zijn doorgevoerd, is de ondersteuning aan de Europese landbouw
beduidend minder handelsverstorend geworden. Deze hervormingen, het besluit
om alle (landbouw)producten uit de minst ontwikkelde landen volledig vrije
toegang te geven en het aanbod om alle exportsubsidies uit te faseren, hebben
positieve impulsen gegeven aan de WTO-besprekingen.Nederland heeft groot belang, zowel economisch als politiek, bij een succesvolle
afsluiting van de WTO-onderhandelingen en zal zich blijven inzetten voor een
ambitieus en evenwichtig totaalakkoord dat rekening houdt met de offensieve
en defensieve belangen van Nederland en dat ook serieus werk maakt van de
ontwikkelingsdimensie van deze ronde. Concessies kunnen daarbij echter niet
alleen van de EU komen. Ook andere ontwikkelde landen zullen,
evenals rijkere ontwikkelingslanden, hun bijdrage moeten leveren.Recente ontwikkelingen in het Gemeenschappelijk LandbouwbeleidIn haar wetgevingsvoorstellen constateert de Commissie terecht dat het
GLB in de afgelopen vijftien jaar een metamorfose heeft ondergaan. Hervormingen
hebben tot gevolg gehad dat steun in hoge mate is ontkoppeld van productie.
Ook werd de maatschappelijke context versterkt via de introductie van een
randvoorwaardenbeleid. Dit in 2003 geïntroduceerde randvoorwaardenbeleid,
dat vaak met de Engelse term cross compliance
wordt aangeduid, koppelt toekenning van inkomensondersteuning aan de naleving
van voorschriften op het gebied van onder andere voedselveiligheid, milieu
en dierenwelzijn. Voor het eerst kregen randvoorwaarden op het gebied van
duurzame productie daarmee expliciet een plek in het GLB. Met de introductie
van een plattelandsbeleid heeft de leefbaarheid van plattelandsregio’s
als nieuwe doelstelling van het GLB de afgelopen jaren zijn intrede gedaan
en heeft de rol van boeren als beheerders van landschap en natuur een sterker
accent gekregen.De werkingssfeer van het GLB is sinds 2004 uitgebreid van 15 tot 27 lidstaten
en van 5 tot 15 miljoen boerenbedrijven. De GLB-uitgaven zijn in diezelfde
periode nauwelijks gegroeid en zullen de komende jaren in reële termen
dalen. Het kabinet zal, zoals ik hiervoor al aangaf, ongewijzigd vasthouden
aan het akkoord over de verdeling van het EU-budget in de periode 2007–2013
dat daaraan ten grondslag ligt. Het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid van de toekomstDe toekomst van het GLB is van groot belang voor landbouw en platteland.
Uit vorig jaar in mijn opdracht uitgevoerd onderzoek door TNS NIPO blijkt
dat 90% van de Nederlanders vindt dat de Europese landbouw «belangrijk»
of «zeer belangrijk voor onze toekomst» is (bijlage bij TK 28 625,
nr. 49). Ook recent onderzoek van CPB en SCP heeft laten zien dat er in Nederland
meer belang wordt gehecht aan een communautair vormgegeven GLB dan in bijna
alle andere EU-lidstaten1. Verondersteld mag worden
dat daarbij een rol speelt dat het agrocluster in brede zin2 in Nederland goed is voor ongeveer 10% van ons Bruto Nationaal
Product (BNP) en 10% van onze werkgelegenheid. Tegelijkertijd is Nederland
na de Verenigde Staten de grootste exporteur van landbouwproducten en voedingsmiddelen
ter wereld en heeft de landbouw ongeveer 70% van ons landoppervlak
in gebruik.Tegen de achtergrond van de economische en maatschappelijke relevantie
van het agrocluster, is het van belang dat in het coalitieakkoord wordt gesteld
dat de agrarische sector zich moet kunnen blijven ontwikkelen door het stimuleren
van innovatie, diversificatie, biologische landbouw en het beheer van natuur
en landschap. Het toekomstige GLB dient mede de voorwaarden te scheppen voor
een blijvend sterke positie van het agrocluster, met name op het gebied van
innovatie, verduurzaming en concurrentiekracht. Het transitieproces van het
GLB is nog niet voltooid. Verdere stappen op het pad van meer marktgerichtheid
en meer sturing op maatschappelijke doelen zijn in het kader van de health check nodig. Krachtigere marktoriëntatie betekent
dat boeren voor het produceren van voedsel op termijn op beduidend minder
steun kunnen rekenen. Een groot deel van de agrarische sector kan de concurrentiestrijd
met de (wereld)markt op eigen kracht naar verwachting ook aan. Tegen die achtergrond
is het kabinet van oordeel dat de resterende handelsverstorende elementen
in het gemeenschappelijke markt- en prijsbeleid kunnen worden afgebouwd. Dit
betreft onder meer exportrestituties en onbeperkte interventieregelingen.
Daarmee wordt ook recht gedaan aan de belangen van ontwikkelingslanden. Wel
blijft er voorlopig nog een publieke noodvoorziening in geval van ernstige
marktverstoringen nodig. Het inroepen daarvan zal aan strikte, objectieve
criteria moeten worden verbonden.Tegelijkertijd is het kabinet van mening dat ook in de toekomst een noodzaak
blijft bestaan voor Europees beleid specifiek gericht op een vitale landbouw
en een vitaal platteland. Dat betekent naast meer marktoriëntatie tegelijkertijd
meer aandacht voor maatschappelijke dienstverlening door boeren en andere
plattelandsondernemers. Het vigerende stelsel van inkomenssteun moet in de
toekomst een mechanisme bieden dat de beloning van positieve externe effecten
op het terrein van landschap en andere publieke goederen regelt, zonder dat
de dynamiek van de hele sector gericht op versterking van de eigen concurrentiekracht
wordt belemmerd. Meer concreet is het kabinet van oordeel dat enerzijds het
GLB in de toekomst gericht zal moeten zijn op versterking van innovatie en
duurzaam agrarisch ondernemerschap. Tevens zal het GLB zich al in de nabije
toekomst meer moeten richten op boeren en plattelandsondernemers die actief
zijn in gebieden waar dat zonder steun niet mogelijk is en die daar publieke
diensten leveren die anders verloren zouden gaan en/of op (agrarisch) ondernemers
die prestaties leveren op het gebied van bijvoorbeeld landschap, natuur/milieu/biodiversiteit
en waterbeheer. Zij leveren dan met hun economische activiteit diensten aan
de samenleving waarvoor zij een passende beloning krijgen. In Europees verband
zullen hiervoor de beleidskaders afgesproken moeten worden. Deze Europese
beleidskaders moeten wel de nodige ruimte bieden voor nationale invulling,
zodat rekening gehouden kan worden met de grote verschillen die op regionaal
niveau tussen landbouwregio’s bestaan. Zo zijn de variatie in grondprijs
(onder invloed van de verstedelijkingsgraad), de structuur van agrarische
bedrijven en de verschillen in landschap en natuur van invloed op de behoefte
aan publieke diensten, de mogelijkheden om deze diensten te kunnen verlenen
en op de vaststelling van een passende beloning daarvoor.Kabinetsstandpunt health check-voorstellenDe voorstellen van de Commissie zijn mede gebaseerd op een publieke dialoog
met alle betrokken maatschappelijke actoren, zoals ik die zelf het afgelopen
jaar ook heb gevoerd. Mijn consultatieronde heeft onder andere laten zien
dat er maatschappelijke steun is om:• duurzaam ondernemerschap in de landbouw verder te versterken;• maatschappelijk waardevolle natuurgebieden en landschappen te beschermen
door de rol van de ondernemer in het behoud en beheer van deze gebieden te
versterken;• om (ook) via het GLB dierenwelzijn verder te stimuleren;• voedselzekerheid in mondiale context als doel van het GLB niet
uit het oog te verliezen; en• het GLB niet los te zien van mondiale ontwikkelingen in bijvoorbeeld
de vraag naar voedsel, het klimaat, de biodiversiteit en het GLB niet los
te zien van de ambities zoals verwoord in de Millennium Ontwikkelingsdoelen.Tegen de achtergrond van de geschetste mondiale ontwikkelingen en de uitkomst
van de publieke dialoog hanteert het kabinet bij de beoordeling van de health check-voorstellen de volgende uitgangspunten:• de aanpassingen aan het GLB dienen bij te dragen aan een goed ondernemingsklimaat
in de landbouw. Innovatie, level playing field
binnen de EU en versterking van concurrentiekracht zijn daarbij sleutelwoorden.
Ook dient de overheid een betrouwbare partner te zijn met een transparant,
toekomstgericht, consistent en consequent beleid;• Europese inkomenstoeslagen dienen sterker gekoppeld te worden aan
het realiseren van maatschappelijke waarden zoals het instandhouden van landschap
en natuur, een vitaal platteland, duurzaam waterbeheer en de zorg voor milieu
en dierenwelzijn;• de aanpassingen aan het GLB dienen te passen in mondiale ontwikkelingen,
verdragsverplichtingen en eisen zoals hierboven geschetst, bij te dragen aan
de Verdragsdoelstellingen van het Europees landbouw- en plattelandsbeleid
en een bijdrage te leveren aan andere beleidsdoelstellingen op het gebied
van bijvoorbeeld natuur/ biodiversiteit, milieu, internationale handel, ontwikkelingssamenwerking,
etc.;• verdergaande vereenvoudiging van regelgeving ter vermindering van
administratieve en uitvoeringslasten is eveneens van belang. Het GLB kan bijdragen
aan de algemene kabinetsdoelstelling van 25% reductie in administratieve
lasten voor ondernemers. Ook moet de uitvoeringslast van de overheid omlaag
vanwege de krimpen efficiencytaakstelling die uit het coalitieakkoord voortvloeit.In de wetgevingsvoorstellen van de Commissie staan drie onderwerpen centraal.
Dit betreft directe inkomensondersteuning, de omgang met marktondersteunende
beleidsinstrumenten en nieuwe uitdagingen op het gebied van klimaat, waterbeheer,
hernieuwbare energie en biodiversiteit. Op elk van deze hoofdonderwerpen en
de daaruit voortvloeiende deelonderwerpen zal ik nu separaat ingaan.Directe inkomensondersteuningHet op een voor de hele samenleving goed zichtbare manier belonen van
de maatschappelijke prestaties die de landbouwsector levert, is naar mijn
oordeel de belangrijkste uitdaging voor de komende tijd.Eerste prioriteit van het kabinet zal zijn om dat beter tot uiting te
laten komen in de wijze waarop de inkomensondersteuning in de eerste pijler
van het GLB vorm krijgt. De health check biedt
een uitstekende kans om daar een goed begin mee te maken en die wil ik met
beide handen aangrijpen.Lidstaten hebben de afgelopen jaren niet allemaal dezelfde basis gekozen
voor directe inkomensondersteuning. Sommige lidstaten hebben zoals Nederland
gekozen voor een historische grondslag, terwijl andere hebben gekozen voor
verdeling naar regio’s. Weer andere lidstaten hebben een tussenvorm
ontwikkeld. De wens om te komen tot een gerichte beloning van maatschappelijke
prestaties betekent dat het kabinet voornemens is om af te stappen van de
nu geldende historische verdelingsgrondslag van inkomenssteun in Nederland.
In haar wetgevingsvoorstellen schept de Commissie twee verschillende sporen
daarvoor, die beide veel ruimte bieden voor de door Nederland gewenste gerichte
beloning van maatschappelijke prestaties. Allereerst kunnen reeds toegekende
toeslagrechten op basis van objectieve criteria worden herverdeeld. Een tweede
mogelijkheid is regionalisering van de inkomenssteun. Dat de Commissie deze
beide sporen creëert om maatschappelijke prestaties beter te kunnen belonen,
begroet ik van harte. Het kabinet is namelijk van oordeel dat reeds in de
periode naar 2013 de eerste stappen daartoe gezet moeten worden. Beide door
de Commissie geïntroduceerde sporen bieden goede aangrijpingspunten om,
bijvoorbeeld gebiedsgericht, extra betalingen te doen voor maatschappelijke
prestaties voor het collectief instandhouden of realiseren van specifieke
waarden die van maatschappelijk belang zijn, bijvoorbeeld op het terrein van
landschap, natuur, duurzaam waterbeheer en milieu.Op aandringen van veel lidstaten – waaronder Nederland – stelt
de Commissie in aanvulling op beide bovengenoemde sporen ook voor om artikel
69 van de Raadsverordening 1782/2003 (overigens nu omgenummerd tot artikel
68) flexibeler te maken. Met dit artikel in de hand kan een deel van de inkomenssteun
worden herbestemd voor het stimuleren van bijvoorbeeld milieuvriendelijke
landbouw, kwaliteitslandbouw en risicoverzekeringen. Het nu voorgestelde artikel
biedt – naast bovengenoemde mogelijkheden – extra perspectieven
voor flankerende maatregelen om de nagestreefde sterkere koppeling van inkomenssteun
aan maatschappelijke prestaties te realiseren. Van belang is daarbij voor
mij dat gebruik van artikel 68 betekent dat de betreffende middelen behouden
blijven in de eerste pijler en daardoor worden ingezet op of rond het boerenerf.
De wensen voor flexibilisering van dit artikel zoals ik die de afgelopen tijd
heb bepleit, zijn door de Commissie voor een belangrijk deel gehonoreerd.
Dit betreft bijvoorbeeld het feit dat dit artikel nu ook van toepassing kan
zijn op ontkoppelde steun en niet zoals voorheen alleen op nog gekoppelde
steun.Tijdens een Algemeen Overleg op 7 maart jl. heb ik uw Kamer toegezegd
nog dit jaar een hoofdlijnennotitie op te stellen waarin de ruimte die de health check moet gaan bieden om maatschappelijke prestaties
gerichter te belonen, wordt vertaald naar de Nederlandse situatie (TK 21 501-32,
nr. 274).Deze hoofdlijnennotitie zal u inzicht geven in mijn ideeën over de
vertaling van de geboden mogelijkheden naar de Nederlandse praktijk en de
consequenties van de overgang naar een (geregionaliseerd) model van gerichte
beloning voor maatschappelijke prestaties.OntkoppelingNederland heeft in 2004 al in beginsel besloten tot een volledige ontkoppeling
van de directe inkomenssteun. Een aantal sectoren is hiervan toen echter uitgezonderd
omdat een abrupte ontkoppeling tot ongewenste distorsies zou kunnen leiden.
Het ging daarbij om de slachtpremies voor kalveren en volwassen runderen,
lijnzaad, vlas, aardappelzetmeel en gedroogde voedergewassen. Aangekondigd
werd dat deze sectoren bij wijze van uitzondering een periode van vier jaar
zouden krijgen om te anticiperen op een volledige ontkoppeling per 2010 (TK
21 501-32, nr. 73). De afgelopen maanden heeft met de betrokken sectoren
overleg plaatsgevonden en zijn analyses verricht naar de consequenties van
volledige ontkoppeling. Op basis daarvan kom ik voor de betreffende sectoren
tot de volgende inzet.Het kabinet streeft naar een volledige ontkoppeling van de inkomenssteun
voor aardappelzetmeeltelers en verwelkomt de Commissievoorstellen daartoe.
De Commissie stelt voor om de ontkoppeling in twee stappen plaats te laten
vinden (50% in 2011 en 100% in 2013). Ontkoppeling ineens in
2011 of 2012 verdient wat mij betreft de voorkeur vanwege de administratieve
en uitvoeringsvoordelen die daaraan zijn verbonden. De wens van Nederlandse
telers en verwerkers om de evenwichtspremie voor de verwerkende industrie
niet in 2011 maar in 2013 te ontkoppelen, kan ik billijken. Die wens sluit
aan bij de verwachte inzet van Duitsland als grootste aardappelzetmeelproducent
van Europa.Tegen de achtergrond van de eerder geschetste kabinetsinzet om nu snel
tot volledige ontkoppeling te komen, ben ik tevreden met het Commissievoorstel
dat ontkoppeling van slachtpremies voor kalveren en volwassen runderen al
in 2010 mogelijk maakt. Tegelijkertijd biedt de Commissie de ruimte om de
slachtpremies in 2010 en 2011 nog voor 50% gekoppeld te houden.
Hoewel de keus voor volledige ontkoppeling van de kalverslachtpremie straks
op nationaal niveau genomen mag worden en grote producenten als Italië
en Duitsland hun slachtpremies reeds volledig hebben ontkoppeld, zal ik meewegen
op welke wijze lidstaten zoals België en Frankrijk die nog niet ontkoppeld
hebben straks denken te gaan handelen en welke gevolgen dit zou kunnen hebben
voor de Nederlandse concurrentiepositie. Met de sector ben ik in overleg over
de technische vormgeving van de ontkoppeling. Van belang is dat de gekozen
referentieperiode niet nadelig uitpakt vanwege de lagere dan gemiddelde productie
gedurende de uitbraak van mond- en klauwzeer in 2001.Voor de overige sectoren (lijnzaad, vlas en gedroogde groenvoeders) kan
ik mij goed vinden in de Commissievoorstellen. Deze voorzien in ontkoppeling
van de inkomenssteun voor lijnzaad in 2010, de ontkoppeling van de verwerkingssteun
voor korte vlasvezels in de loop van 2009, voor lange vlasvezels in twee stappen
in 2011 en 2013, en de ontkoppeling van de steun aan groenvoederdrogerijen
in 2011.Het kabinet blijft van oordeel dat via flankerend beleid dient te worden
voorkomen dat eventueel verlies van natuur/biodiversiteits- en milieuwaarden
optreedt als gevolg van volledige ontkoppeling.Randvoorwaardenbeleid (cross compliance)Het in 2003 geïntroduceerde randvoorwaardenbeleid (cross compliance) koppelt toekenning van bedrijfstoeslagen aan de
naleving van communautaire voorschriften op het gebied van voedselveiligheid,
milieu en dierenwelzijn, alsmede aan de bepalingen van goede landbouw- en
milieucondities (GLMC). Het kabinet onderschrijft het nut van cross compliance als impuls voor duurzame productie en conform de
inzet van de Commissie als één van de mogelijke instrumenten
om inkomenstoeslagen beter te koppelen aan het realiseren van maatschappelijke
waarden. Tegelijkertijd hecht het kabinet veel waarde aan de beperking van
de administratieve last van cross compliance voor
boer en overheid. Eerder dit jaar heeft een eerste vereenvoudiging van de
regelgeving plaatsgevonden, maar naar de mening van het kabinet dienen in
de health check verdere vereenvoudigingen te worden
doorgevoerd. Zo zal ik mij in de komende onderhandelingen inzetten om alleen
de kernbepalingen uit de verschillende richtlijnen van toepassing te laten
zijn die door de boer kunnen worden beïnvloed. Ook zal het kabinet zich
beraden over toekomstige rol die de bepalingen van goede landbouw- en milieucondities
(GLMC) kunnen spelen.Hiernaast acht ik het, zonder de vereenvoudigdoelstelling uit het oog
te verliezen, van belang gebiedsgericht te kunnen differentiëren met
de cross compliance voorwaarden. Daarmee wordt
een extra mogelijkheid gecreëerd inkomenssteun te verbinden aan regionaal
gewenste maatschappelijke prestaties. Tevens kan dan een goede balans worden
gehandhaafd tussen enerzijds de eisen die worden opgelegd aan de landbouwers
en anderzijds de tegemoetkomingen die deze landbouwers ontvangen.Boven- en ondergrens aan inkomensondersteuningDe Commissie stelt voor zowel een boven- als een ondergrens te introduceren
voor inkomenssteun. Het kabinet steunt de instelling van een ondergrens en
kan zich vinden in de nu door de Commissie voorgestelde ondergrens van EUR
250. Dit zou circa 4 000 begunstigden in Nederland raken. Het kabinet
is van oordeel dat de uitvoeringslasten van de uitbetaling van deze inkomenssteun
in geen verhouding staan tot de beperkte betekenis van de steun voor de betreffende
bedrijven. Overigens wil ik hierbij opmerken dat dit voorstel
pas leidt tot een besparing op de uitvoeringslasten als de nu nog gekoppelde
steun volledig is ontkoppeld.Het kabinet steunt de door de Commissie voorgestelde getrapte aftopping
van inkomenssteun van bedrijven die meer dan EUR 100 000 per jaar ontvangen.
Bij de invoering daarvan dient echter wel aandacht te worden besteed aan een
aantal praktische zaken. Zo kunnen bedrijven zich splitsen of bedrijven met
een hoge bedrijfstoeslag kunnen een deel van hun toeslagrechten verkopen aan
kleinere bedrijven. Grote bedrijven zouden ook een deel van hun toeslagrechten
kunnen verhuren.Ook heeft het kabinet oog voor het feit dat het voorstel voor aftopping
van inkomenssteun enkele nieuwe lidstaten met – als gevolg van collectivisatie
tijdens hun communistische periode – zeer grote bedrijven waarvan meerdere
gezinnen afhankelijk zijn, relatief zwaar treft.Het kabinet kan ook instemmen met het voorstel van de Commissie om de
middelen die in dit verband worden afgeroomd van bedrijven die meer dan EUR
100 000 per jaar aan inkomenssteun ontvangen toe te voegen aan de fondsen
voor plattelandsontwikkeling. In Nederland zou het daarbij gaan om circa 200
bedrijven die tussen de EUR 100 000 en EUR 200 000 inkomenssteun
ontvangen en enkele tientallen bedrijven die meer dan EUR 200 000 ontvangen.
In totaal worden deze bedrijven met het voorstel van de Commissie met ruim
EUR 600 000 gekort (cijfers 2006).Marktondersteunende beleidsinstrumentenDe Commissie maakt duidelijk dat zij inzet op een verdere afslanking van
de nog resterende instrumenten voor markten prijsbeheer, in het bijzonder
tegen de achtergrond van de gunstige vooruitzichten in de graan- en zuivelmarkt.
Die benadering sluit aan bij de eerder geschetste algemene kabinetsinzet.
Ook de inzet van de Commissie om een vangnet te behouden zonder gebruik te
maken van gesubsidieerde export kan – afhankelijk van de precieze uitwerking –
passen in het kabinetsstandpunt voor de komende periode. Want ook het kabinet
wil in de health check de mogelijkheid behouden
van een publieke noodvoorziening in geval van ernstige marktverstoringen mits
het inroepen daarvan aan strikte, objectieve criteria wordt verbonden.Op basis van een gedegen markt- en impactanalyse stelt de Commissie voor
om het interventieplafond voor voedergranen tot nul te reduceren, zoals eerder
dit jaar ook met maïs is gebeurd. Voor durumtarwe, rijst en varkensvlees
stelt de Commissie voor om de mogelijkheid van interventie te beëindigen.
Ik ondersteun die inzet.Voor zachte tarwe, boter en magere melkpoeder wil de Commissie de automatische
toepassing van interventie tegen de vaste interventieprijs vervangen door
een systeem van inschrijving. Ik verwelkom deze stap vanwege de extra marktoriëntatie
die eruit voortvloeit. Om zeker te stellen dat deze drie resterende interventiemechanismen
louter als vangnet functioneren, is het voor mij van belang dat tevens maximale
interventieplafonds en beperkte interventieperiodes worden ingesteld, conform
de inzet van de Commissie.Toekomst melkquoteringIk heb mij de afgelopen maanden met succes ingezet voor een verruiming
van de melkquotering per 1 april 2008. Nederlandse melkveehouders hebben
2,5% extra quotum gekregen. Dat is echter pas een eerste stap. Het
kabinet is van oordeel dat de melkquotering na 2015 – conform de eerder gemaakte afspraken – niet moet worden verlengd. De overschotsituatie
die in 1984 aanleiding was om de melkquotering te introduceren, is omgeslagen
in een tekortsituatie en de interventievoorraden zijn geheel verdwenen. Het
is belangrijk dat de Raad in de health check definitief
besluit over de beëindiging van de melkquotering per 2015.Het kabinet deelt de analyse van de Commissie dat een geleidelijke quotumuitbreiding
de beste manier is om toe te werken naar beëindiging van de quotering
in 2015 en te komen tot een zachte landing van het quoteringssysteem. De voorstellen
van de Commissie voor een quotumstijging van in totaal 5% tot 2013
acht het kabinet echter te laag. De marktanalyse die de Commissie heeft laten
opstellen laat zien dat zeker voor Nederland een grotere quotumverruiming
tot 2013 nodig is om de nagestreefde zachte landing te realiseren. Ik zal
daarop blijven aandringen bij de Commissie. Indien via quotumverruiming onvoldoende
zicht bestaat op de gewenste zachte landing, zal het kabinet bij de Commissie
aandringen op alternatieve maatregelen.De Commissie geeft verder aan ruimte te willen maken voor maatregelen
om eventuele negatieve effecten van de uitfasering van het melkquotumsysteem
voor de melkveehouderij in benadeelde (berg)gebieden te verzachten. Het idee
om lidstaten in staat te stellen om in het kader van een regionale benadering
via een andere verdeling van hun nationale inkomenssteunenveloppe boeren in
waardevolle gebieden gerichte compensatie te geven, heeft de sympathie van
het kabinet. Bezien zal worden of toepassing ervan ook in Nederland voor bepaalde
gebieden gewenst is.Wat betreft de klimaat- en milieueffecten van het verdwijnen van de melkquotering
blijkt uit de impactanalyse van de Commissie dat de EU in 2020 naar verwachting
ruim 6% minder melkkoeien zal hebben dan in 2008. Concreet betekent
dit dat als gevolg van de afschaffing van de melkquotering zowel de totale
uitstoot van ammoniak als van broeikasgassen door de Europese melkveehouderij
volgens de verrichte impactanalyse in alle lidstaten gezamenlijk zal dalen.
In Nederland zal naar verwachting sprake zijn van een toename van het aantal
melkkoeien. Naar de precieze gevolgen daarvan wordt momenteel nader onderzoek
gedaan. Het kabinet is van oordeel dat uitbreiding van de melkproductie in
Nederland plaats moet vinden binnen de geldende milieurandvoorwaarden en de
daarmee samenhangende biodiversiteitsdoelstellingen.BraakleggingVoor het oogstjaar 2008 geldt een braakpercentage van nul. De Commissie
stelt voor om het marktinstrument braaklegging af te schaffen. Zij verwijst
daarbij naar de wereldwijde toename van de vraag naar granen en biomassa en
de historisch lage graanvoorraden in de wereld. Met het verdwijnen van de
verplichte braak, zou ook de nog steeds complexe regeling voor gewassen bestemd
voor industriële verwerking of voor de productie van energie op braakgelegde
percelen, de zogenaamde non food/non feed-regeling,
verdwijnen. Met het verdwijnen van de braakleggingsregeling wordt de uitvoering
van de bedrijfstoeslagregeling vereenvoudigd en daardoor verminderen de administratieve
lasten van boeren, evenals de uitvoeringslast voor de overheid. Ik steun daarom
het Commissievoorstel om braaklegging niet langer als marktinstrument te handhaven.
Wel dient via flankerend beleid te worden voorkomen dat verlies van biodiversiteits-
en milieuwaarden optreedt. Dit kan onder andere worden bereikt door de voorziene,
gerichte beloning van maatschappelijke prestaties.Klimaatverandering, bio-energie, waterbeheer en biodiversiteitAls belangrijke nieuwe uitdagingen voor het GLB noemt de Commissie klimaatverandering,
bio-energie, waterbeheer en biodiversiteit. De algemene benadering die de
Commissie lijkt te kiezen, wordt positief gewaardeerd. Via versterking van
het plattelandsbeleid wil de Commissie speciale maatregelen stimuleren op
het gebied van klimaatmitigatie, waterbeheer, biodiversiteit en bio-energie.
Bij waterbeheer denkt het kabinet onder meer aan de implementatie van de Kaderrichtlijn
water en bij klimaat aan waterberging. Op het gebied van bio-energie ondersteunt
het kabinet de suggestie van de Commissie om tweede generatie biobrandstoffen
te stimuleren, maar is geen voorstander van productiesteun aan gewassen voor
biobrandstoffen en ondersteunt daarom het Commissievoornemen om de bestaande
steunregeling voor energiegewassen te beëindigen. De voorstellen die
de Commissie nu doet passen goed in de overheidsvisie op de bio-based economydie ik uw Kamer op 8 oktober 2007 mede namens
de ministers Cramer, Koenders, Van der Hoeven en Eurlings toezond (TK 29 575,
nr. 16).ModulatieDe Commissie stelt voor om in elke lidstaat 8% van de directe inkomenssteun
extra af te romen en toe te voegen aan de beschikbare middelen voor plattelandsbeleid
(tweede pijler). Deze extra modulatie betekent een ophoging van het bestaande
verplichte modulatiepercentage van 5 naar 13%. De Commissie acht dit
noodzakelijk vanwege de bovengenoemde nieuwe uitdagingen waar de landbouw
in de EU voor staat. Het kabinet onderkent het belang van genoemde thema’s
en de wisselwerking ervan met de landbouw, met inbegrip van de noodzaak van
innovatie, onderzoek en kennisverbreding. Het kabinet is er echter niet van
overtuigd dat hiervoor extra verplichte modulatie noodzakelijk is. Door de
gewenste omvorming van inkomenssteun tot beloning van maatschappelijke prestaties
en de ruimere toepasbaarheid van het eerder genoemde artikel 68 zijn reeds
voldoende aangrijpingspunten voor verdere vermaatschappelijking beschikbaar
in de eerste pijler.Het kabinet onderstreept het multifunctionele karakter van de landbouw
en steunt daarom wel de gedachte dat áls er voor extra verplichte modulatie
wordt gekozen, deze eventuele extra modulatiemiddelen worden bestemd voor nieuwe uitdagingen. Aan een besluit tot eventuele extra
modulatie verbindt het kabinet wel een aantal belangrijke voorwaarden. Het
is allereerst van belang dat eventuele extra modulatie volledig terugvloeit
naar Nederland en het kabinet is tegen die achtergrond tevreden dat de Commissie
die wens nu heeft gehonoreerd in haar voorstellen. Mocht extra modulatie plaatsvinden,
moet er ook ruimte zijn voor andere thema’s die binnen Nederland maatschappelijk
relevant worden gevonden. Dit betekent dat naast de door de Commissie genoemde
onderwerpen waterbeheer, bio-energie, klimaatverandering en biodiversiteit
ook ruimte moet zijn voor bijvoorbeeld dierenwelzijn (binnen de voorwaarden
die de groene box in de WTO stelt). Rekening dient tenslotte gehouden te worden
met het feit dat van eventuele extra verplichte modulatie alleen gebruik gemaakt
kan worden als voldoende nationale middelen beschikbaar zijn voor cofinanciering
ervan. Over de inpassing van deze budgettaire lasten zal door het kabinet
een nader besluit worden genomen.Risico- en crisisbeheerRisico- en crisisbeheer is een onderwerp dat in de belangstelling staat,
zowel op nationaal als op EU-niveau. Ondanks aandringen van diverse lidstaten,
blijft de Commissie tegenstander van een horizontaal Europees crisisfonds.
Het kabinet ondersteunt die benadering. De primaire verantwoordelijkheid voor
risicoen crisisbeheer ligt immers bij ondernemers zelf.Het voorstel van de Commissie om binnen de eerste pijler (via artikel
68) extra gelden beschikbaar te kunnen maken voor het realiseren van risico-
en crisisbeheersingsinstrumenten, speelt in op de dringende wens van veel
lidstaten om binnen het GLB mogelijkheden te creëren voor risico- en
crisismanagement. Het kabinet ondersteunt de voorzichtige aanpak die de Commissie
kiest en kan het ook billijken dat de Commissie via flexibilisering van het
eerder genoemde artikel 68 mogelijkheden wil bieden voor ondersteuning van
risicoen crisismanagement.Het is echter ook vanuit Nederlands perspectief opportuun om te bezien
of maatregelen voor risico- en crisisbeheer kunnen worden opgenomen zonder
de primaire verantwoordelijkheid daarvoor over te nemen van ondernemers in
de sector. Te denken valt daarbij bijvoorbeeld aan stimulansen voor private
verzekeringsstelsels. Het ontwikkelen van effectieve vangnetconstructies moet
daarbij centraal staan, evenals een gelijkwaardig speelveld in Europa.VereenvoudigingVereenvoudiging van regelgeving en vermindering van administratieve lasten
zijn nauw met elkaar verweven. Het kabinet onderschrijft de inzet van de Commissie
om het huidige GLB verder te vereenvoudigen, maar had voor dit onderwerp meer
aandacht verwacht in de Commissievoorstellen. De health
check is ook een goede gelegenheid om vereenvoudigingen door te voeren
in die regelgeving die disproportioneel veel administratieve lasten voor het
bedrijfsleven en/of uitvoerings- en controlelasten met zich meebrengen. Veranderingen
in het GLB zullen doorlopend getoetst moeten worden aan de administratieve
lasten die er uit voort kunnen vloeien. In de uiteindelijk te maken keuzes
in de health check zal daarmee nadrukkelijk door
mij rekening worden gehouden.VervolgtrajectDe Commissaris heeft de health check voorstellen
toegelicht tijdens de informele Landbouwraad van 27 mei jl. in het Sloveense
Brdo. Een eerste formele gedachtewisseling over de voorstellen zal plaatsvinden
in de Landbouwraad van 24–25 juni a.s. in Luxemburg. Ik verwacht
in de periode vanaf juli vervolgens een zeer intensief debat onder leiding
van het Franse EU-voorzitterschap.Dit betekent dat een Brussels besluitvormingstraject in 2008 volledig
afgerond kan worden en aansluitend in 2009 een nationaal traject volgt waarin
specifieke nationale keuzes worden gemaakt over de wijze van implementatie.De Franse minister Barnier heeft mij op 19 mei tijdens bilateraal
overleg gemeld dat hij er naar streeft om tijdens de Landbouwraad van 17–18 november
tot een politiek akkoord over deze wetgevingsvoorstellen te komen.De minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,G. VerburgXNoot1«Marktplaats Europa; vijftig jaar publieke opinie en marktintegratie
in de Europese Unie», Centraal Planbureau (CPB) en Sociaal Cultureel
Planbureau (SCP), 2007.XNoot2Gebaseerd op binnenlandse en buitenlandse grondstoffen; inclusief hovenierssector,
agrarische dienstverlening, bosbouw, cacao, dranken en tabak. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28625-59.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl