Wijziging Belastingregeling voor het Koninkrijk ivm maatreg. voor het tegengaan van misbruik en oneigenlijk gebruik; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24583, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

09-04-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24583-(R1564) nr. 5

01-04-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleidingProcedurele aspectenVerdragsbeleidBijzondere positie Nederlandse Antillen en ArubaNieuw Fiscaal RaamwerkFraudebestrijdingEmigratie om overwegend fiscale redenenMisbruik of oneigenlijk gebruik AlgemeenBestrijdingDeelnemingsdividenden, Interest en RoyaltiesKasgeld-en holdingconstructiesBijzondere regimesPenshonadoregelingKwalificerende lijstDe verhouding tussen artikel 35a, 35b, artikel 11 en 12Dubbele belastingBudgettaire gevolgenArtikelsgewijs Artikel 1 (non-discriminatiebepaling)Artikel 4 (hypothecaire interest)Artikel 11 deelnemingsdividendenArtikel 12 vermogenswinstenArtikel 15 PensioenenArtikel 24 Vermijding van dubbele belastingArtikel 35a (fraus legis)Artikel 35b fiscaal geïndiceerde emigratie/constructies
met kasgeldvennootschappenArtikel 35b, zevende lidOvergangsregelingVerzoek van de vaste commissie om een reactie op de verschenen
literatuur over de BRK-wijziging (voor zover niet eerder aan de orde gekomen)UitvoeringsvoorschriftenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24583Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 78 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 583 (R1564)Wijziging van de Belastingregeling voor het Koninkrijk in verband met
maatregelen met het oog op het tegengaan van misbruik en oneigenlijk gebruik
alsmede in verband met enige technische aanpassingennr. 5NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 1 april 1996 InleidingHet doet mij genoegen dat de fracties met de regering van oordeel zijn
dat maatregelen gericht tegen misbruik en oneigenlijk gebruik in de BRK wenselijk
zijn. Ook daarom verheugt het mij dat de leden van de fracties van de PvdA,
de VVD, D66, het CDA en het GPV met belangstelling kennis hebben genomen van
het voorstel van rijkswet. Procedurele aspectenMede gelet op de door leden van verschillende fracties aan de orde gestelde
vragen omtrent het voortraject van de wijzigingsvoorstellen, wil ik, alvorens
nader in te gaan op de vragen van de diverse fracties, stilstaan bij het juridische
kader waarin de Belastingregeling voor het Koninkrijk (hierna: de BRK) moet
worden geplaatst.Nederland, de Nederlandse Antillen en Aruba hebben een gezamenlijke rechtsorde
aanvaard, die is neergelegd in het Statuut voor het Koninkrijk. Het uitgangspunt
van het Statuut is dat Nederland, de Nederlandse Antillen en Aruba zelfstandig
de eigen belangen behartigen. Het vormen van één Koninkrijk
echter brengt mede dat een aantal aangelegenheden vanwege het Koninkrijk moet
worden behartigd. De fiscaliteit vormt geen directe Koninkrijksaangelegenheid,
zodat de landen op fiscaal terrein binnen zekere kaders autonoom zijn. Het
Koninkrijk heeft in ieder geval een verantwoordelijkheid, daar waar fiscale
regelgeving of de uitvoering daarvan de positie van het Koninkrijk raakt.
De belangen van het Koninkrijk gezamenlijk, omvatten ook dat de fiscale regelgeving –
beleid ter uitvoering daarvan daaronder begrepen – dient te passen binnen
de door de landen in het Koninkrijk aanvaarde rechtsorde en daarmee ook binnen
internationaal breed aanvaarde fiscale rechtsnormen.Met het oog op de bijzondere staatkundige verhoudingen tussen de drie
Koninkrijksdelen, zijn de landen overeengekomen de wederzijdse fiscale betrekkingen
op de voet van artikel 38 van het Statuut in een onderlinge regeling neer
te leggen, zijnde de rijkswet van 28 oktober 1964, Stb. 425.Deze BRK is bij rijkswet van 5 december 1985, Stb 645, aangepast aan internationale
ontwikkelingen. Tijdens de parlementaire behandeling van die wijziging is
door de Koninkrijksregering toegezegd dat de werking van de herziene
regeling na een periode van vijf jaar zou worden geëvalueerd (Handelingen
II 1984/85, blz. 5530). In 1992 heeft die evaluatie plaatsgevonden (Kamerstukken
II 1991/92, 22 300 IXB, nr. 41). Daarbij is aangegeven dat de inzichten
omtrent de relatie tussen de Koninkrijksdelen ten tijde van de evaluatie anders
waren dan de inzichten ten tijde van de herziening. In die context is aangegeven
dat de BRK moet worden toegepast in een fiscale omgeving die aan ontwikkelingen
onderhevig is.In het kader van het bovenstaande is het noodzakelijk dat de BRK voortdurend
wordt getoetst aan de geldende nationale en internationale inzichten. Komen
de landen tot het oordeel dat bepalingen van de BRK niet langer voldoen aan
deze inzichten, dan komt een aanpassing van de BRK in beeld. Gelet op het
vrijwillige karakter van deze rijkswet is voor een aanpassing van de regeling
overeenstemming tussen de landen nodig. De fiscale belangen van de landen
divergeren echter in bepaalde opzichten. De noodzakelijke onderlinge overeenstemming
bij een wijziging van de BRK, betekent in dit verband dat aan bepaalde verlangens
van de Koninkrijksdelen niet of niet in dezelfde mate kan worden tegemoet
gekomen. Gelet op het belang van de BRK voor de landen van het Koninkrijk
overzee, moge het duidelijk zijn dat intensief overleg onontkoombaar is. Daarbij
zal een evenwicht moeten worden gevonden tussen de afzonderlijke belangen
van de landen en ook tussen die belangen en de belangen van het Koninkrijk
als gezamenlijkheid.In overeenstemming met het regeringsbeleid is bij de besprekingen van
Nederlandse zijde de inzet geweest, dat misbruik en oneigenlijk gebruik van
de BRK dient te worden bestreden. Voorts is met deze wijziging beoogd een
kader te creëren waarin de landen constructief kunnen werken aan de totstandkoming
van een optimale fiscale begeleiding van economische activiteiten ook in Aruba
en in de Nederlandse Antillen. Bij de bepaling van de Nederlandse positie
heeft een belangrijke rol gespeeld dat de voorstellen gericht zijn tegen misbruik
en oneigenlijk gebruik van de BRK en niet tegen bonafide zakelijke transacties
in de sfeer van de (financiële) dienstverlening. Van Nederlands-Antilliaanse
zijde en Arubaanse zijde is de bereidheid uitgesproken om misbruik en oneigenlijk
gebruik van de BRK te bestrijden.Binnen het bovenstaande kader hebben de diverse besprekingen plaatsgevonden.
Over de tekst van de voorstellen is, zoals in de memorie van toelichting en
het nader rapport is aangegeven, in mei 1995 overeenstemming bereikt. Het
voorstel van rijkswet is in juni 1995 voor advies naar de Raad van State van
het Koninkrijk gezonden. Nadien zijn in oktober 1995, in afwachting van het
advies van de Raad van State van het Koninkrijk, op verzoek van de landen
overzee nog nadere verduidelijkingen aangebracht in de memorie van toelichting
mede gezien het complexe karakter van de wijzigingsvoorstellen. Na het uitbrengen
van het advies van de Raad van State van het Koninkrijk eind december 1995,
is door mij begin januari 1996 met de Ministers van Financiën van de
Nederlandse Antillen en Aruba ter zake een laatste overleg gevoerd. Tijdens
voornoemde overleggen zijn overigens niet alleen de wijzigingen in de BRK
onderwerp van gesprek geweest, maar, zoals ook uit de gezamenlijke verslagen
van de besprekingen van 5, 6 en 9 januari 1995 mag blijken, een veelheid van
andere onderwerpen. Ik wijs in dit verband onder meer op de douaneproblematiek
en de door Nederland toegezegde bijstand bij het opstellen van wetgeving (mede)
in het kader van fiscale maatregelen die nodig zijn met het oog op de schuldenproblematiek.Met het voorliggende resultaat menen de regeringen van de landen een aanvaardbaar
compromis te hebben bereikt, dat voldoet aan zowel de Nederlandse als de Nederlands-Antilliaanse
en Arubaanse uitgangspunten bij de besprekingen. Dat partijen hun wensen daarbij
niet steeds volledig hebben kunnen realiseren, behoeft geen betoog. De voorgestelde wijziging van de BRK is ook naar de Staten van de rijksdelen
overzee gezonden. De Staten zijn bevoegd een verslag uit te brengen. Dat verslag
wordt door de voorzitter van de Staten van het desbetreffende land toegezonden
aan de voorzitter van de Tweede Kamer.De regeringen van de landen streven ernaar het onderhavige voorstel van
rijkswet zo spoedig als mogelijk in werking te laten treden. VerdragsbeleidNaar aanleiding van de vraag van de PvdA-fractie in hoeverre verdragspartners
van Nederland bereid zijn uitvoering te geven aan de in het Nederlandse standaardverdrag
opgenomen uitbreidingsbepaling, waarin is opgenomen dat het belastingverdrag
tussen Nederland en de desbetreffende verdragspartner in zijn geheel of met
de noodzakelijke wijzigingen kan worden uitgebreid tot de landen overzee,
merk ik het volgende op. Hoewel het in de praktijk soms voorkomt dat (toekomstige)
verdragspartners op principiële gronden niet kunnen instemmen met het
opnemen van de uitbreidingsbepaling, is die bepaling in het overgrote deel
van de ten behoeve van Nederland tot stand gebrachte belastingverdragen opgenomen.
Tot op heden zijn feitelijke uitbreidingen achterwege gebleven. Naast een
onvoldoende economisch belang van een belastingverdrag tussen het derde land
en de landen overzee, is een belangrijke reden gelegen in het fiscale systeem
van de Nederlandse Antillen en Aruba. Alleen wat betreft de Verenigde Staten
is nog een beperkte uitbreidingsbepaling van toepassing in de relatie tot
de Nederlandse Antillen en Aruba voor wat betreft bepaalde vormen van interest.
Recent hebben de Verenigde Staten en de Nederlandse Antillen op aandrang van
de Verenigde Staten via een protocol (Trb. 1995, 273) evenwel overeenstemming
bereikt over beëindiging van het nog van kracht zijnde stukje verdrag,
waarbij Eurobonds van vóór 15 oktober 1984 overigens worden
ontzien. Met Noorwegen is in 1989 een zelfstandig belastingverdrag gesloten
door het Koninkrijk der Nederlanden ten behoeve van de Nederlandse Antillen
(Trb. 1990, 4). Overigens is daarin een «limitation on benefits»
bepaling opgenomen waarin de (fiscale) offshore sector van de Nederlandse
Antillen van verdragstoepassing wordt uitgesloten.Naar aanleiding van de vragen van de leden van de PvdA-fractie omtrent
onderhandelingen over een nieuw zelfstandig belastingverdrag tussen de Nederlandse
Antillen en de Verenigde Staten, merk ik op dat het het Koninkrijk der Nederlanden
is, als subject van volkenrecht, dat (belasting)verdragen afsluit voor de
landen overzee. Voorbereidend overleg tussen het Ministerie van Financiën
van de Nederlandse Antillen en de Treasury van de Verenigde Staten over een
(nieuw) belastingverdrag tussen de Nederlandse Antillen en de Verenigde Staten
is nog niet gestart.Indien de doelstellingen van de Nederlands-Antilliaanse regering met betrekking
tot het Nieuw Fiscaal Raamwerk worden geconcretiseerd en uitgevoerd, kan de
bereidheid van andere landen toenemen om te komen tot een belastingverdrag
met de Nederlandse Antillen, al zal dat niet van de ene op de andere dag gebeuren,
zo kan ik de leden van de VVD-fractie op hun desbetreffende vraag mededelen.
Hun verzoek om in te gaan op de druk van het buitenland op Nederland bij verdragsonderhandelingen
ter zake van de Antillenroute, dan wel de druk die Nederland ondervindt terzake
bij de internationale contacten, geeft mij aanleiding deze leden in de eerste
plaats te verwijzen naar punt 2 van het nader rapport met betrekking tot dit
voorstel van rijkswet1. Voorts kan worden gewezen
op de totstandkoming van het nieuwe belastingverdrag met de Verenigde Staten
van 1992 (Trb. 1993, 77), waarin een zeer uitgebreide anti-misbruikbepaling
is opgenomen. Deze bepaling houdt verband met het streven van de Verenigde
Staten om «treaty shopping» om louter fiscale redenen tegen te
gaan (feitelijke uitbreiding van de reikwijdte van het verdrag
tot niet-inwoners van Nederland, met name via de BRK). Verder kan worden gewezen
op de opschudding die het gebruik van de zogenoemde «Antillen-route»
door bekende personen laatstelijk in Duitsland heeft veroorzaakt en waarop
Duitsland Nederland heeft aangesproken.Naar aanleiding van de vraag van de VVD-fractie of de ingeslagen koers
leidt tot een onderzoek naar speciale regimes in de belastingwetgeving van
alle landen waarmee ons land een belastingverdrag heeft en of bij het constateren
van bijzondere fiscale faciliteiten in buitenlandse wetgeving de belastingverdragen
met die landen op korte termijn worden heronderhandeld, kan ik het volgende
opmerken. Bij de onderhandelingen die leiden tot een verdragsrelatie wordt
reeds vele jaren zoveel mogelijk rekening gehouden met hetzij bijzondere of
begunstigende regimes in het andere land, hetzij bijzondere algemene kenmerken
van het belastingstelsel in het andere land. Een voorbeeld van een bijzonder
regime waarmee rekening is gehouden bij de verdragsonderhandelingen is het
Luxemburgse regime voor holdingvennootschappen. Deze van belasting vrijgestelde
holdings zijn uitgesloten van de toepassing van het uit 1968 daterende belastingverdrag.Een voorbeeld van een bijzonder kenmerk van een belastingregime is een
stelsel waarbij inkomsten verkregen door een inwoner van een land, die afkomstig
zijn uit een ander land slechts in de heffing worden betrokken voorzover deze
inkomsten naar het woonland worden overgemaakt of daar worden ontvangen. Door
het opnemen van een zogenoemde «remittance base» bepaling wordt
bewerkstelligd dat Nederland geen belastingvermindering behoeft te verlenen
voor de inkomsten die in het andere land niet in de heffing worden betrokken
omdat deze niet naar het andere land worden overgemaakt. Een remittance base
bepaling is onder andere opgenomen in de verdragen met Maleisië, Malta,
Singapore en het Verenigd Koninkrijk.Een ander voorbeeld van bijzondere kenmerken van een belastingregime is
een territoriaal stelsel dan wel het onbelast laten van inkomende dividenden,
in combinatie met het niet heffen van dividendbelasting bij dooruitgedeeld
dividend. In recent afgesloten verdragen met Venezuela en Tunesië is
het feit dat deze landen de belastingheffing baseren op het territorialiteitsbeginsel
of het onbelast laten van inkomende dividenden en bovendien geen dividendbelasting
heffen, tot uitdrukking gebracht in bijzondere anti-misbruikbepalingen. Bij
de vormgeving wordt zoveel mogelijk rekening gehouden met aard en verwachte
mogelijkheid van eventueel verdragsmisbruik. Indien nadat een verdrag tot
stand is gekomen door het bewust invoeren van bijzondere regimes of door wetswijzigingen,
lekken of ontgaansmogelijkheden dreigen te ontstaan, is het beleid erop gericht
deze op zo kort mogelijke termijn te repareren. Een voorbeeld hiervan is de
ontgaansmogelijkheid die ontstond enerzijds als gevolg van de Nederlandse
wetswijziging waardoor de buitenlandse belastingplicht voor rente betaald
op vorderingen verzekerd door hypotheek op Nederlandse onroerende zaken verviel
en anderzijds het feit dat bepaalde landen ontvangen hypotheekrente ter stimulering
van bouwactiviteiten niet meer in de heffing betrokken. Deze situatie is bijvoorbeeld
reeds gerepareerd in de belastingverdragen met Canada, Duitsland, Luxemburg
en zeer recent Slowakije.Verder is recent met Malta een wijzigingsprotocol getekend om bepaalde
bijzondere regimes van de verdragstoepassing uit te sluiten. Dit protocol
moet nog door het parlement worden goedgekeurd. Ook met Maleisië is ambtelijk
overeenstemming bereikt over een wijzigingsprotocol dat naar verwachting op
korte termijn zal worden ondertekend, waarin aandacht wordt besteed aan bijzondere
regimes in dat land. Bijzondere positie Nederlandse Antillen en ArubaDe leden van de GPV-fractie merken op dat door de voorgestelde wijzigingen
de landen overzee op een andere wijze worden behandeld dan gebruikelijk is
bij verdragstaten. Hun vraag of het ingrijpen in de heffingsmogelijkheden
van de Nederlandse Antillen geen aantasting is van de belastingsoevereiniteit,
geeft mij aanleiding het volgende op te merken. Het aan de orde stellen van
bijzondere regimes geschiedt tegen de achtergrond van de strekking van belastingverdragen,
te weten het voorkomen van dubbele belasting en het voorkomen van het ontgaan
van belasting. De grondslag van een belastingverdrag komt door het invoeren
van een substantieel afwijkend regime op losse schroeven te staan. Een verdragspartner
die daarmee wordt geconfronteerd, kan als reactie daarop besluiten het belastingverdrag
met dat land op te zeggen. Een voorbeeld hiervan is het belastingverdrag geldend
tussen de Verenigde Staten en de Nederlandse Antillen, dat door de Verenigde
Staten in verband met het offshore regime van de Nederlandse Antillen (partieel)is
opgezegd (zie hiervoor). Indien de grensoverschrijdende economische activiteiten
tussen twee verdragslanden overigens – d.w.z. afgezien van de offshore
regeling – nog steeds van betekenis zijn, kan een verdragspartner een
minder vergaande benadering kiezen dan het opzeggen van het verdrag.In relatie tot de Nederlandse Antillen en Aruba zij hierbij nog op het
volgende gewezen. De Nederlandse Antillen en Aruba zijn als een tax haven
te beschouwen, waardoor Nederland, zonder de bijzondere Koninkrijksband, geen
algemeen belastingverdrag met die landen zou hebben afgesloten. De BRK moet
daarom vooral worden bezien in het licht van de bijzondere Koninkrijksverhoudingen.
Het kan niet zo zijn dat bijzondere regimes die in overige verdragsrelaties
aanleiding voor Nederland zouden zijn om nadere maatregelen te nemen, onder
de BRK worden gesauveerd. De in de BRK ter zake voorgestelde benadering is
minder vergaand dan de bij Malta gekozen benadering. Dit houdt verband met
de bijzondere Koninkrijkspositie. Er is niet voor gekozen om bepaalde regimes
zonder meer integraal uit te sluiten van de toepassing van de BRK. In overleg
is gekozen voor het ontzeggen van bepaalde verdragsvoordelen aan bijzondere
regimes die door de landen in gezamenlijk overleg als zodanig worden aangemerkt.
Dat met deze in gezamenlijk overleg tot stand gekomen herverdeling van heffingsbevoegdheden –
zonder dat dit leidt tot ongewenste dubbele belasting – een inbreuk
zou worden gemaakt op de belastingsoevereiniteit van in casu de Nederlandse
Antillen en Aruba, is een stelling die ik derhalve niet deel. Ten slotte wijs
ik erop dat, omdat de BRK een onderlinge regeling tussen de landen van het
Koninkrijk is die op vrijwillige basis tot stand is gekomen, ieder land over
de mogelijkheid beschikt om de hoofdelementen van deze regeling op ieder gewenst
moment eenzijdig buiten werking te stellen. De buitenwerkingstelling is in
artikel 48 van de BRK geregeld. Gegeven de vele mogelijkheden die bij de onderhandelingen
over de wijziging van de BRK mogelijk zouden zijn geweest, hebben de landen
in overleg en ieder vanuit de eigen verantwoordelijkheid gekozen voor de voorgestelde
evenwichtige benadering, zodat ook uit dien hoofde niet kan worden gesproken
van een inbreuk op de belastingsoevereiniteit van een van de landen. Nieuw Fiscaal RaamwerkDe totstandkoming en inwerkingtreding van het Nieuw Fiscaal Raamwerk (en
de complementaire aanpassing van de BRK) werd door de Nederlandse Antillen
beoogd per 1 januari 1997 (zoals ook in de samenvatting van het fiscaal overleg
tussen de Nederlandse Antillen en Nederland van 5, 6 en 9 januari 1995 is
aangegeven). Dat is feitelijk niet meer haalbaar. Aruba is eveneens
bij het project betrokken. Of Aruba het Nieuw Fiscaal Raamwerk overneemt,
de leden van de fractie van de PvdA vragen hiernaar, valt op dit moment niet
te beantwoorden. Gelet op de fiscale autonomie is dit een interne Arubaanse
aangelegenheid.De doelstellingen van het Nieuw Fiscaal Raamwerk zijn verwoord in de reeds
genoemde samenvatting van het fiscaal overleg van begin januari 1995. De voornemens
zijn thans, zo wil ik de VVD-fractie antwoorden, nu te weinig in concrete
voorstellen uitgewerkt om indicaties te kunnen geven over de mogelijke uitwerking.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de CDA-fractie om een duidelijke
definitie te geven van het begrip «transparant» zij het volgende
opgemerkt. Transparantie moet in deze context worden opgevat in de zin van
doorzichtigheid van fiscale regelgeving en uitvoering alsmede in de zin van
kenbaarheid van belastingplichtigen. Niet alleen moeten bij de belastingdienst
de bestuurders en aandeelhouders van vennootschappen bekend zijn (de zogenoemde
«know your customer»-regel) maar tevens dient zicht te bestaan
op de transacties van een vennootschap. Een gebrek aan transparantie bij met
name vrijgestelde lichamen vergroot niet alleen de mogelijkheden tot misbruik
en oneigenlijk gebruik in de fiscale sfeer, maar kan deze lichamen ook tot
een aantrekkelijk instrument maken voor het witwassen van geld en voor illegale
drugs- en wapenhandel. Daarnaast is transparantie ook van groot belang bij
het voorkomen van een uitholling van de eigen belastinggrondslag van de Nederlandse
Antillen en Aruba. FraudebestrijdingNaar aanleiding van de vraag van de leden van de VVD-fractie of de Nederlandse
Antillen zelf tot op heden iets hebben ondernomen in het kader van de fraudebestrijding,
merk ik het volgende op. De regering van de Nederlandse Antillen heeft als
beleidsvoornemen uitgedragen te komen tot een intensivering van de controle,
opsporing en fraudebestrijding op fiscaal terrein. Daartoe heeft de Nederlands-Antilliaanse
regering in 1994 verzocht om ondersteuning vanuit Nederland bij de bezetting
van een zogenoemd Fiscaal Fraudeteam. Nederland heeft zich daartoe bereid
verklaard (zie het convenant behorende bij het protocol van 9 januari 1995).
Van Nederlands-Antilliaanse zijde waren er helaas nog een aantal aanloopperikelen
waardoor de instelling van het fraudeteam niet voortvarend ter hand is genomen.
Na een lange startperiode is het – inmiddels tot Team Inlichtingen en
Opsporing omgedoopte – team (bestaande voor de helft uit Nederlands-Antilliaanse
en voor de helft uit Nederlandse ambtenaren) sinds kort met opsporingswerkzaamheden
begonnen. Overigens onderschrijf ik de opvatting van deze leden over de taak
van de overheid ter zake van het bestrijden van criminele activiteiten.Voorts merk ik nog op dat de Staten van Aruba op 13 december 1995 en de
Staten van de Nederlandse Antillen op 29 januari 1996 een Landsverordening
melding ongebruikelijke transactie en een Landsverordening identificatie bij
financiële dienstverlening hebben aangenomen.Naar aanleiding van de vraag van deze leden in hoeverre de Antillen uitvoering
hebben gegeven aan de suggestie van de VVD-fractie met betrekking tot de trustlicentie,
merk ik op dat de Minister van Financiën van de Nederlandse Antillen
mij heeft medegedeeld dat dit punt op de Nederlandse Antillen al gedurende
enige tijd punt van serieuze overweging en onderzoek vormt. Afhankelijk van
de uitkomsten van dat onderzoek zal wetgeving terzake worden voorgesteld. Emigratie om overwegend fiscale redenenMet genoegen heb ik ervan kennis genomen dat de leden van de PvdA-fractie
met de algemene uitgangspunten inzake de fiscale emigratie kunnen instemmen.
Naar aanleiding van hun vraag in hoeverre het internationaal toch vrij algemeen
geldende woonplaatsbeginsel opzij mag worden gezet, merk ik het volgende op.
De zogenoemde «tie-breaker» in een belastingverdrag bevat een
conflictregel omtrent het inwonerschap van een persoon voor de toepassing
van het belastingverdrag, indien die persoon op grond van de nationale wetgeving
van die landen, geacht wordt in beide landen inwoner te zijn. Voor vennootschappen
is het internationaal gebruikelijk dat de plaats van werkelijke leiding voorrang
krijgt boven (bij voorbeeld) de plaats van de statutaire zetel. Landen zijn
echter vrij om hiervan in het belastingverdrag af te wijken. Hoewel niet gebruikelijk,
is het voorts niet strijdig met de beginselen van een belastingverdrag dat
partijen onder het belastingverdrag bewust een dubbele woonplaats laten bestaan.
Wel moet daarbij naar mijn oordeel worden voorkomen dat een dubbele woonplaats
tot dubbele heffing kan leiden. Het voorgestelde artikel 35b bevat voor vennootschappen
die onder de BRK een dubbele woonplaats blijven behouden, een voorziening
om dubbele belasting te voorkomen.De opmerking van de leden van de D66-fractie dat de werking van artikel
35b is gebaseerd op het handhaven van de buitenlandse belastingplicht, via
het terzijde stellen van de tie-breaker en dat de regeling niet werkt bij
een lichaam dat naar het recht van een ander land is opgericht, is juist.
Nu de vestigingsplaatsfictie in de Nederlandse nationale wetgeving alleen
geldt voor naar Nederlands recht opgerichte lichamen is de werking van artikel
35b beperkt tot die lichamen. Het aspect dat Nederlandse heffingsrechten verloren
kunnen gaan bij verplaatsing van de werkelijke leiding van een naar het recht
van een ander land opgericht lichaam, maakt onderdeel uit van een meer algemene
problematiek waarvoor alleen nationale wetgeving soelaas kan bieden. Deze
problematiek speelt voornamelijk bij naar buitenlands recht opgerichte vennootschappen,
die geen onderneming in materiële zin drijven waarbij de emigratie van
de directeur-groot aandeelhouder in veel gevallen tot gevolg heeft dat ook
de feitelijke (werkelijke) leiding van de vennootschap wordt verplaatst.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de PvdA-fractie en de fractie
van het CDA waarom bij artikel 35b als maatstaf de buitenlandse belastingplicht
in plaats van de binnenlandse belastingplicht wordt gehanteerd merk ik het
volgende op. Bij de toepassing van artikel 35b wordt aangesloten bij de realiteit.
Er is sprake van een (natuurlijke) persoon die Nederland daadwerkelijk duurzaam
heeft verlaten. In die situatie waarin een natuurlijke persoon Nederland daadwerkelijk
verlaat en niet van plan is terug te keren en zodoende de duurzame banden
met Nederland verbreekt, zou het naar mijn oordeel te ver gaan om ter zake
de onverkorte binnenlandse belastingplicht te handhaven. Met de leden van
de VVD-fractie ben ik van mening dat bepalingen tegen emigratie om fiscale
redenen aanvaardbaar zijn, mits zij niet leiden tot het optrekken van een
muur rondom Nederland; m.a.w. de maatregelen moeten evenwichtig uitwerken.
In de situaties waarop artikel 35b ziet, heeft Nederland naar mijn oordeel
recht op dié heffingsrechten die de wetgever voor niet in Nederland
wonende personen heeft neergelegd en die ter zake onverkort kunnen worden
toegepast, hetgeen het geval is indien een natuurlijke persoon in een land
woont waarmee Nederland geen belastingverdrag heeft gesloten.Naar aanleiding van de vragen van de leden van de CDA-fractie omtrent
de positie van onderdanen van het Koninkrijk die in andere landen van de Europese
Unie verblijven, merk ik het volgende op. In de meeste landen wordt voor de
(binnenlandse) belastingplicht aangesloten bij de feitelijke woonplaats
van de (natuurlijke) persoon; dit is veelal het land waarin hij duurzame belangen
heeft. Onderdanen van het Koninkrijk die duurzaam verblijven in een ander
land van de Europese Unie vallen derhalve onder de fiscale wetgeving van dat
land. In de door Nederland gesloten belastingverdragen met die landen wordt
daarbij aangesloten. Er zijn geen cijfers beschikbaar – deze leden vragen
hiernaar – met betrekking tot het aantal onderdanen van het Koninkrijk
dat in andere landen woont en vermogen heeft ondergebracht op de Nederlandse
Antillen of Aruba. In een dergelijk geval waarin een onderdaan van het Koninkrijk
bij voorbeeld inwoner is van België of Zwitserland en het vermogen is
ondergebracht in de Nederlandse Antillen, komt het voorgestelde artikel 35b
in relatie tot die natuurlijke persoon die inwoner van België of Zwitserland
is, overigens niet aan de orde. Wellicht ten overvloede zij erop gewezen dat
op een natuurlijke persoon die naar een ander EU land emigreert en vervolgens
binnen vijf jaar na de emigratie vanuit Nederland, inwoner wordt van de Nederlandse
Antillen, artikel 35b, eerste (en tweede lid) voor de resterende jaren in
voorkomende gevallen toepassing kan vinden.Indien ter zake van een (natuurlijke) persoon artikel 35b geldt, zullen
de daarin genoemde artikelen gedurende een periode van vijf jaar geen toepassing
vinden, zo kan ik de leden van het CDA-fractie mededelen. De tekst op dit
punt is imperatief geformuleerd. De wettekst voorziet dus niet in de mogelijkheid
om op dit punt een instantie de bevoegdheid te geven hiervan af te wijken.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de CDA-fractie wat het motief
van de regering zou zijn om te verhinderen dat belastingplichtigen om belasting
te besparen naar een ander land verhuizen, en of het niet eerder zo is dat
de Nederlandse belastingdruk hiertoe noopt en of het niet beter ware maatregelen
te nemen die ertoe leiden dat de belastingdruk in Nederland wordt verlaagd,
merk ik het volgende op. De voorgestelde maatregelen op dit punt strekken
er niet toe belastingplichtigen te verhinderen naar andere landen te verhuizen
maar om het tegengaan van niet te motiveren en onwenselijk geachte fiscale
voordelen die door een belastingplichtige worden nagestreefd bij de emigratie
om overwegende fiscale redenen. In het nader rapport ben ik ingegaan op de
verschillende redenen die aan emigratie ten grondslag kunnen liggen en welke
argumenten ten grondslag liggen aan de voorgestelde maatregelen op dit punt.
Ik merk in dit verband nog op dat in de afgelopen jaren verschillende maatregelen
zijn getroffen om het Nederlandse fiscale klimaat te verbeteren. Misbruik of oneigenlijk gebruik AlgemeenAlvorens de concrete vragen van de verschillende fracties bij dit onderdeel
te beantwoorden, merk ik in de eerste plaats, onder verwijzing naar de memorie
van toelichting, op dat de BRK mede wordt gebruikt om met behulp van veelal
gekunstelde constructies Nederlandse belasting te ontgaan. Het behoeft geen
toelichting dat dergelijke constructies de Nederlandse belastinggrondslag
uithollen ten laste van de Nederlandse schatkist. Dergelijke constructies
verminderen dus de beschikbare ruimte voor het realiseren van belangrijke
doelstellingen van de Nederlandse regering zoals lastenverlichting en het
terugdringen van het financieringstekort.Een bekende vorm van uitholling van de Nederlandse grondslag betreft de
zogenoemde renteconstructie in de vorm van een kasrondje (Nederlandse vennootschap
keert dividend uit aan een op de Nederlandse Antillen gevestigde (moeder)vennootschap,
waarna de Antilliaanse moeder direct dat bedrag terugleent aan de Nederlandse
vennootschap, zonder dat die lening een functie in de onderneming
van de Nederlandse vennootschap vervult). Aldus wordt in Nederland een aftrekpost
gecreëerd en wordt de opbrengst in de Nederlandse Antillen laag belast.
Voorts kan worden gedacht aan de constructie waarbij de directeur-grootaandeelhouder
Nederlandse belasting ontloopt door zijn vennootschap (vrijwel altijd een
vennootschap waarin geen onderneming in materiële zin (meer) wordt gedreven)
naar de Nederlandse Antillen te verplaatsen (die aldaar op grond van een ruling
is onderworpen aan het offshore regime) en zelf naar België te emigreren.
Een variant hierop is de emigratie van zowel de aandeelhouder als de vennootschap
naar de Nederlandse Antillen. Verder zij gewezen op de in de praktijk gesignaleerde
situaties waarin een Nederlandse belastingplichtige emigratie vanuit Nederland
fingeerde of tijdelijk uit Nederland emigreerde om claims van de Nederlandse
fiscus af te schudden (pensioenafkoop). Verder mogen ook zeker kasgeldconstructies
niet onvermeld blijven. Bovenstaande is zeker geen uitputtende opsomming van
constructies gericht op het uithollen van de Nederlandse belastinggrondslag. BestrijdingBovengenoemde constructies moeten met kracht worden bestreden in de uitvoeringssfeer
of door het opnemen van bepalingen in de nationale wet of BRK.Het uitgangspunt dat aan de anti-misbruikbepaling van artikel 35b, eerste
en tweede lid, ten grondslag ligt, is feitelijk gericht op het in de Nederlandse
heffing kunnen betrekken op basis van de buitenlandse belastingplicht van
geëmigreerde (vermogende) particulieren die overzee zeer laag worden
belast, zo kan ik de leden van de VVD-fractie mededelen. Wat betreft de toepassing
van artikel 35b op naar Nederlands recht opgerichte lichamen die daadwerkelijk
naar de Nederlandse Antillen emigreren (d.w.z. de werkelijke en feitelijke
leiding vanuit Nederland verplaatsen) en zich aldaar bezighouden met vermogensbeheer,
zij het volgende opgemerkt. De hier aan de orde zijnde vennootschappen zullen
voor de toepassing van de Nederlandse nationale wetgeving in de regel winst
uit onderneming genieten. Dit geldt in beginsel ook voor de toepassing van
de BRK. Daarbij komt de vraag aan de orde of sprake is van een vaste inrichting
op de Nederlandse Antillen in de zin van artikel 2 van de BRK. Dit zal aan
de hand van feiten en omstandigheden moeten worden beoordeeld. Ingevolge dat
artikel is een vaste inrichting (onder meer) een plaats waar leiding wordt
gegeven. In de geschetste situaties gaat het niet om een normale hoofdhuisvaste
inrichtingssituatie, maar om een situatie waarin de leiding en de activiteiten
in de Nederlandse Antillen plaatsvinden en geen leiding wordt gegeven of activiteiten
worden verricht in Nederland, zodat de inkomsten uit het vermogensbeheer aan
de «vaste inrichting» in de Nederlandse Antillen kunnen worden
toegerekend. De stelling van de VVD-fractie dat het beheer van vermogen in
beginsel geen vaste inrichting op de Antillen oplevert, zodat voor de daarmee
behaalde winst geen voorkoming van dubbele belasting kan worden geclaimd,
kan ik derhalve in zijn algemeenheid niet zonder meer onderschrijven. Onder
de hier geschetste omstandigheden kan vermogensbeheer een vaste inrichting
opleveren, zodat op grond van artikel 2 van het Besluit voorkoming dubbele
belasting 1989, voorkoming wordt verleend. Deelnemingsdividenden, Interest en RoyaltiesNaar aanleiding van de vraag van de PvdA-fractie waarom voor dit moment
de belastingdruk voor deelnemingsdividenden een aanvaardbaar niveau heeft
bereikt, zij het volgende opgemerkt. Voor het bepalen van een (naar hedendaagse
internationale opvattingen) aanvaarde druk op deelnemingsdividend,
kunnen verschillende criteria worden gehanteerd. Daarbij valt te denken aan
de nationale regimes van andere landen ter zake van de financiële dienstverlening
of de criteria die vele landen in hun Controlled Foreign Corporation wetgeving
kennen. Zoals in het nader rapport is aangegeven hebben de Koninkrijkslanden
hun oordeel gebaseerd op de nationale regimes die in verschillende OESO-landen
zijn ingevoerd voor de financiële dienstverlening (bij voorbeeld Ierland,
Australië, België).De leden van de PvdA-fractie vragen voorts met welke landen de Nederlandse
Antillen en Aruba in dit opzicht concurreren. In de eerste plaats zal het
daarbij gaan om landen buiten de EU waarmee Nederland geen belastingverdrag
heeft gesloten zoals bij voorbeeld de Bahama's en Bermuda. Op deelnemingsdividenden
die worden uitgedeeld naar landen die niet tot de Europese Unie behoren en
waarmee Nederland geen belastingverdrag heeft gesloten wordt aan Nederlandse
zijde 25 punten dividendbelasting ingehouden. De gezamenlijke druk op dividenden
die vanuit Nederland naar niet-verdragslanden gaan, komt daarmee ruim boven
de totale druk op deelnemingsdividenden die naar de Antillen gaan, te liggen.Zonder volledigheid na te streven noem ik daarnaast Gibraltar, Madeira,
de Kanaaleilanden als landen waarmee de Nederlandse Antillen en Aruba op het
punt van de financiële dienstverlening concurreren.Met betrekking tot de belastingheffing over dividenden wordt, zo kan ik
de leden van de GPV-fractie op hun desbetreffende vraag mededelen, conform
internationaal gebruik de heffingsbevoegdheid als hoofdregel toebedeeld aan
het woonland, doch wordt het bronland toegestaan belasting te heffen over
de uitgaande dividenden tot een bepaald percentage. In de BRK is ter zake
van deelnemingsdividenden bij de vorige wijziging overeengekomen dat Nederland
op uitgaande deelnemingsdividenden 7,5 punten mag heffen welk percentage wordt
verlaagd tot 5 punten indien de dividenden op de Nederlandse Antillen of Aruba
aan een belastingheffing worden onderworpen van ten minste 5 punten. De voorgestelde
wijziging van artikel 11 maakt hierop geen inbreuk, doch wijzigt de methodiek
van de door Nederland (eenzijdig) te verlenen vermindering teneinde zeker
te stellen dat over de uitgedeelde deelnemingsdividenden ook daadwerkelijk
wordt geheven.De leden van de PvdA-fractie vragen voorts om een reactie op enige artikelen
in de vakliteratuur waarin de mening wordt verdedigd dat lichamen die inwoner
zijn van de andere landen van het Koninkrijk, recht zouden hebben op de toepassing
van de zogenoemde moeder-dochterrichtlijn. Dienaangaande merk ik op dat de
Nederlandse Antillen en Aruba behoren tot de landen en gebieden overzee als
bedoeld in bijlage IV bij het EEG-Verdrag. Uit de leden 1 en 3 van artikel
227 van het EEG-Verdrag, te bezien in samenhang met bijlage IV, vloeit voort
dat het gehele Verdrag van toepassing is op het Koninkrijk binnen Europa,
terwijl de zakelijke werking van het Verdrag voor de Nederlandse Antillen
en Aruba beperkt is tot de bijzondere associatieregeling van het vierde deel
van het Verdrag. Dit deel van het Verdrag ziet niet op de directe en indirecte
belastingen. Wat de fiscaliteit betreft is met name het derde deel inzake
het beleid van de Gemeenschap van belang. Zo vormt het in dit derde deel opgenomen
artikel 99 de rechtsbasis voor de harmonisatie van de indirecte belastingen
en ligt het eveneens in dit deel opgenomen artikel 100 inzake de werking van
de gemeenschappelijke markt ten grondslag aan de moeder-dochterrichtlijn en
de fusie-richtlijn. Aangezien de bijzondere associatieregeling die voor de
Nederlandse Antillen en Aruba geldt zich niet uitstrekt tot dit deel van het
EEG-Verdrag, kunnen inwoners van de Nederlandse Antillen en Aruba geen rechten
of verplichtingen ontlenen aan de richtlijnen die op het gebied van de directe
en indirecte belastingen tot stand zijn gekomen.Wat betreft de cijfers van de totale bedragen die aan deelnemingsdividenden naar de Nederlandse Antillen zijn betaald – de leden
van de PvdA-fractie vragen hiernaar – volgt hieronder de cijfers over
de jaren 1986 tot en met 1994 (in miljoenen guldens): 198617081987560 1988426 19891013 19909821991567 19921483 19932179 1994ca.800Naar aanleiding van de vragen van de PvdA-fractie waarom er ten aanzien
van rente en royalties niets wijzigt waardoor de Antillenroute voor die stromen
nog steeds aantrekkelijk blijft, merk ik het volgende op. Het gegeven dat
Nederland noch de Nederlandse Antillen en Aruba een bronheffing kennen voor
rente en royalties is er de oorzaak van dat bij de recente besprekingen niet
over een bronheffing op deze stromen is gesproken.Wat betreft royalty-stromen speelt nog een rol dat het (rechtstreeks of
via een Nederlandse vennootschap) onderbrengen van patenten en octrooien e.d.
in een Nederlands-Antilliaanse vennootschap moet worden gezien als een overdracht
die dient te geschieden tegen at arm's lengthprijzen, zodat (fiscale) afrekening
plaatsvindt over de waarde in het economische verkeer van dergelijke activa,
eventueel verminderd met de verkrijgingsprijs. Eerder in deze nota is al opgemerkt
dat Nederland is aangesproken op de royalty-doorstroom via de Antillenroute
van bekende personen. Vooralsnog kan worden aangenomen dat het er vooral om
gaat dat in dergelijke gevallen het woonland te weinig feiten boven water
krijgt om de fiscale positie van die personen te kunnen beoordelen. Het is
daarom noodzakelijk dat de tijdens de parlementaire geschiedenis van de wijziging
van de BRK in 1985 neergelegde mogelijkheid dat de door Nederland van de Nederlandse
Antillen of Aruba op de voet van artikel 37 ontvangen informatie alleen na
uitdrukkelijke toestemming van de bevoegde autoriteiten van de Nederlandse
Antillen en Aruba, (met inachtneming van de waarborgen als bedoeld in artikel
38) mag worden doorgegeven aan een (derde) verdragspartner, onder de loep
wordt genomen. Deze afspraak zal nader operabel moeten worden gemaakt om te
voorkomen dat de mogelijkheid informatie van de Nederlandse Antillen en Aruba
te gebruiken om ongewenste internationale belastingontgaan te voorkomen, illusoir
wordt gemaakt. De praktijk leert dat het voor Nederlandse verdragspartners
moeilijk te begrijpen is waarom die gegevens, zeker in notoire ontgaansgevallen,
niet via Nederland zouden zijn te verkrijgen. Ik meen dat zulk een onbegrip
niet geheel onbegrijpelijk is en dat we er alles aan moeten doen om te voorkomen
dat Nederland zo een onverdiend slechte naam krijgt.Ook deze leden lijken van oordeel te zijn dat de voorgestelde maatregelen
als zodanig niet voldoende kunnen zijn om alle kritiek van de verdragspartners
weg te nemen. Dit oordeel onderschrijf ik.Wellicht ten overvloede merk ik op dat naast de in de BRK voorgestelde
maatregelen, het evenzeer nodig is dat de Nederlandse Antillen en Aruba hun
regelgeving en hun beleid ter uitvoering van die regelgeving meer in overeenstemming
brengen met internationaal aanvaardbare normen. Kasgeld-en holdingconstructiesNaar aanleiding van de vraag van de leden van de CDA-fractie hoe de regering
denkt rechtshandelingen te bestrijden die zijn gericht op het onbelast of
tegen een laag tarief verzilveren van opgepotte winstreserves, merk ik het
volgende op. Deze rechtshandelingen worden bestreken door artikel 35b, vierde
lid. Artikel 35b, vierde lid, waarbij een natuurlijke persoon ter zake van
die rechtshandelingen in een zelfde positie wordt geplaatst als de natuurlijke
persoon die in Nederland onbeperkt buitenlands belastingplichtig is, leidt
ertoe dat Nederland de in de vennootschap opgepotte reserves kan belasten.
De opmerking van deze leden dat vijf jaar na de emigratie van die natuurlijke
persoon de belastingdruk kan worden teruggebracht tot het niveau van het woonland,
is juist met dien verstande dat daarbij de voorwaarde geldt dat het tarief
(of de grondslag) in het woonland niet in belangrijke mate mag afwijken van
het tarief (of de grondslag) dat in het algemeen voor inwoners van dat land
geldt en het tarief ter zake over dat inkomen niet meer dan 10 punten afwijkt
van het tarief van het bronland. Deze bepaling houdt verband met het feit
dat de voorstellen niet primair zijn gericht op het veilig stellen van de
Nederlandse heffingsbelangen, maar op het zeker stellen dat binnen het Koninkrijk
over dat inkomen (op een adequate wijze) wordt geheven. Bijzondere regimesDe vraag van de leden van de PvdA-fractie om een nadere invulling te geven
aan het begrip «in aanzienlijke mate afwijken van» dat in het
kader van artikel 35b wordt gesteld, geeft mij aanleiding tot het maken van
de volgende opmerkingen. Artikel 35b, eerste (en tweede lid) dient te worden
geplaatst in de context van het tegengaan van emigratie om overwegende fiscale
redenen. Van fiscaal geïndiceerde emigratie is sprake indien de desbetreffende
(vanuit Nederland geëmigreerde) persoon in de Nederlandse Antillen of
Aruba wordt onderworpen aan een zeer geprivilegieerd regime. Met deze leden
ben ik het eens dat de afbakening eenvoudiger zal zijn bij een tariefkwestie
dan bij een grondslagkwestie. Juist omdat de afbakening niet altijd even makkelijk
zal zijn, zijn de landen de benadering van de kwalificerende lijst overeengekomen.
In overleg zal worden bepaald of een regeling op de kwalificerende lijst kan
worden opgenomen waarbij alle relevante aspecten in de beschouwing zullen
worden betrokken. PenshonadoregelingNaar aanleiding van de vraag van de leden van de PvdA-fractie of over
de voorstellen van een nieuwe Penshonadoregeling met de elementen van een
tarief van 10 punten en een leeftijdsgrens van 50 jaar overeenstemming bestaat
tussen de Nederlandse en de Antilliaanse regering, merk ik op dat de voorstellen
van de Antilliaanse regering voor een nieuwe Penshonadoregeling tijdens het
overleg ter sprake zijn gebracht. De vraag of de regeling met de door deze
leden genoemde elementen, kwalificeert voor opname op de kwalificerende lijst
vergt van Nederlandse zijde nog een kabinetsbeslissing. Die beslissing kan
pas worden genomen wanneer er een concreet voorstel op tafel ligt. De vraag
van deze leden of een afwijkende (gunstiger) Penshonadoregeling voor niet-Nederlanders,
naast de hiervoor aangeduide nieuwe Penshonadoregeling die kwalificeert voor
de BRK, niet op gespannen voet staat met artikel 26 BUPO – welk verdrag
ook voor de Nederlandse Antillen en Aruba geldt – betreft een vraagstuk
dat primair door de wetgever van de Nederlandse Antillen zelf moet worden
beoordeeld.Zoals in de memorie van toelichting is aangegeven zal de huidige Penshonadoregeling
niet op de kwalificerende lijst worden geplaatst. Met de passage
in de memorie van toelichting dat de huidige Penshonadoregeling zoals opgenomen
in de artikelen 23b en 23c van de Landsverordening op de inkomstenbelasting
1943 onder de reikwijdte van artikel 35b valt – de leden van de CDA-fractie
vragen hiernaar – is bedoeld aan te geven dat ten aanzien van de natuurlijke
personen die gebruik maken van de huidige Penshonadoregeling artikel 35b,
eerste en tweede lid, wel toepassing zal vinden. Het zal deze leden niet zijn
ontgaan dat de koers van de Nederlands-Antilliaanse gulden niet overeenkomt
met de koers van de Nederlandse gulden. De koers van de Nederlands-Antilliaanse
gulden bedraagt thans ongeveer 98 Nederlandse centen. In die context moet
de passage worden geplaatst dat een Penshonado een maximumbedrag van Nafl.
59 000 corresponderende guldens betaalt.De Nederlandse Antillen zijn bezig met een inventarisatie van de natuurlijke
personen die geopteerd hebben voor het Penshonadoregime, zo kan ik de leden
van de VVD-fractie mededelen. Definitieve cijfers zijn thans nog niet beschikbaar.
Nu de overgangsregeling alleen van toepassing is op Penshonado's die als zodanig
aan Nederland kenbaar zijn gemaakt, zal op korte termijn duidelijk worden
om hoeveel Penshonado's met financiële belangen in Nederland het gaat.Artikel 23d van de Landsverordening op de inkomstenbelasting 1943 bevat
een bepaling dat een Penshonado die gedurende twee achtereenvolgende jaren
niet, dan wel niet volledig aangifte doet, de status van Penshonado verliest,
zo kan ik de leden van de CDA-fractie op hun desbetreffende vraag mededelen.
Voorts kan een natuurlijke persoon afstand doen van de status van Penshonado. Kwalificerende lijstDe mening van de leden van de CDA-fractie dat de rechtszekerheid van de
belastingplichtigen met betrekking tot de kwalificerende lijst zeer afhankelijk
is van de gedateerde opvatting van de Ministers van Financiën van de
onderscheiden landen, deel ik niet. De kwalificerende lijst is niet een lijst
die voor eens en altijd wordt vastgesteld, maar een lijst die in overleg tussen
de bewindslieden kan worden gewijzigd. De Minister van Financiën van
de Nederlandse Antillen of Aruba die een bijzonder regime wenst te introduceren,
of een op de kwalificerende lijst opgenomen regeling substantieel wenst te
wijzigen, zal reeds in een vroegtijdig stadium overleg plegen met de Koninkrijkspartners
om in onderling overleg te bezien of de regeling op de lijst kan worden geplaatst.
De kwalificerende lijst zou dus op elk moment de opvattingen weer kunnen geven
van de landen van het Koninkrijk. Juist om te voorkomen dat de kwalificerende
lijst een statisch gegeven vormt waarmee de rechtszekerheid niet is gediend,
hebben de landen gezocht naar een flexibele aanpak ter zake. Met de benadering
waarbij de lijst in overleg tussen de Ministers van Financiën wordt gewijzigd,
wordt de flexibiliteit van de regeling van artikel 35b gewaarborgd, omdat
reeds in een vroegtijdig stadium zekerheid kan worden geboden omtrent de kwalificatie
van een wettelijke dan wel uitvoeringsregeling.De passage in de memorie van toelichting bij artikel I, onderdeel I, waaraan
de leden van de VVD-fractie refereren, is niet bedoeld om het belang van de
kwalificerende lijst te bagatelliseren, zo kan ik hen mededelen. Hiermee is
bedoeld aan te geven dat aanpassingen van regelingen die op de lijst staan
vermeld en die los staan van bijzondere faciliteiten (bijv. toepassing van
de inflatiecorrectie in de Landsverordening op de inkomstenbelasting 1943
van de Nederlandse Antillen) in de praktijk geen aanleiding zullen geven tot
discussie. De vraag van deze leden waarom bij een wijziging van de kwalificerende
lijst niet de termijn geldt van een half tot anderhalf jaar zoals opgenomen
bij de regeling voor deelnemingsdividenden, geeft mij aanleiding tot het maken van de volgende opmerkingen. Indien de landen van oordeel zijn dat
een nieuwe regeling kwalificeert voor de kwalificerende lijst acht ik het
gewenst dat die regeling direct verdragsbescherming wordt geboden en niet
pas na een termijn van een half of anderhalf jaar. Zou in overleg tussen de
Ministers van Financiën een regeling van de kwalificerende lijst worden
geschrapt, dan ben ik het met de leden van de VVD-fractie eens dat er een
zekere overgangsperiode dient te worden geboden. Die toezegging zijn ondergetekende
en de Ministers van Financiën van de landen overzee, bereid hier te doen.
Daarbij is het echter niet wenselijk de duur van een overgangsregeling thans
al uitdrukkelijk vast te leggen. Van geval tot geval zal in gemeen overleg
met de Ministers van Financiën een passende overgangsregeling moeten
worden gevonden.Hiervoor ben ik al ingegaan op de redenen om de kwalificerende lijst in
overleg met de Ministers van Financiën van de Nederlandse Antillen en
Aruba vast te stellen. Dit laat echter onverlet, zo kan ik de leden van de
VVD-fractie mededelen, dat de Tweede Kamer door mij wordt geïnformeerd
over iedere voorgestelde wijziging van de kwalificerende lijst. Ik zal bij
die gelegenheid tevens de gevoelens van het parlement peilen. In verband met
de noodzaak om adequaat op ontwikkelingen in te spelen acht ik het niet gewenst
om de kwalificerende lijst in een protocol neer te leggen dat een zelfde procedure
zou volgen als een wijziging van de BRK. Een dergelijke toch tijdrovende procedure
komt de rechtszekerheid van belastingplichtigen niet ten goede. De verhouding tussen artikel 35a, 35b, artikel 11 en 12De vragen van de leden van de fracties van de PvdA, de VVD, het CDA, D66
en het GPV, omtrent de verhouding tussen de voorgestelde anti-misbruikbepalingen,
geven mij aanleiding het volgende op te merken. Artikel 35a bevat een algemene
anti-misbruikbepaling waarin is vastgelegd dat de BRK geen beletsel vormt
voor de toepassing van (de bijzondere) rechtsmiddelen van de betrokken landen.
Artikel 35a vindt toepassing op (rechts)handelingen die niet door de specifieke
anti-misbruikbepalingen worden bestreken. Ingeval bij voorbeeld artikel 35b
toepassing vindt, komt het voorgestelde artikel 35a niet aan de orde. Dit
is, de leden van de CDA-fractie wijzen hierop, in de memorie van toelichting
niet geheel zuiver aangeduid met de uitspraak dat een lex specialis voor een
lex generalis gaat; bedoeld is dat een bijzondere anti-misbruikregeling voorrang
heeft boven een algemene anti-misbruikregeling. Daarvoor is echter wel noodzakelijk
dat de (rechts)handeling binnen het kader van die specifieke bepaling valt.De wijziging van artikel 11 beoogt zeker te stellen dat de vermindering
van dividendbelasting op deelnemingsdividenden die van Nederland naar de Nederlandse
Antillen of Aruba gaan, geschiedt met inachtneming van doel en strekking van
die bepaling. Indien zo'n vermindering binnen dat kader plaatsvindt komt artikel
35a niet aan de orde. Wanneer echter de ontvanger van de dividenden geen genieter
van de dividenden is (vgl. de in de memorie van toelichting aangehaalde arresten
BNB 1986/ 127 en BNB 1990/45) zal geen vermindering op grond van artikel 11
worden verleend. Ook ingeval sprake is van een kasgeld- of holdingconstructie
in de sfeer van de vennootschapsbelasting wordt niet aan de bedoeling van
artikel 11 voldaan en kan het leerstuk van de wetsontduiking toepassing vinden.
Op die situatie zal overigens later in deze nota worden ingegaan. In artikel
35b zijn maatregelen getroffen tegen fiscaal geïndiceerde emigratie en
maatregelen tegen constructies met kasgeldvennootschappen en holdingconstructies.
Deze op specifieke constructies toegeschreven bepalingen, hebben zoals hierboven
aangegeven, voorrang boven de voorgestelde algemene anti-misbruikbepaling
zoals vervat in het voorgestelde artikel 35a.De leden van de VVD-fractie vragen of een zelfde resultaat als artikel 35b, vierde lid beoogt, niet zou kunnen worden bereikt met de toepassing
van artikel 12 en het voorgestelde artikel 35a. Dienaangaande merk ik op dat
met artikel 12 (mits op het punt van het inwonerschap van de vennootschap
wordt aangesloten bij de formulering ter zake in het Nederlandse standaardverdrag)
en het voorgestelde artikel 35a, een zelfde resultaat zou kunnen worden bereikt.
In goed overleg is echter gekozen voor een benadering waarin duidelijkheid
wordt geboden omtrent de te bestrijden constructies, hetgeen ook de rechtszekerheid
van belastingplichtigen ten goede komt. Dubbele belastingNaar aanleiding van de opmerkingen van de leden van de VVD-fractie dat
de voorgestelde anti-ontgaansbepalingen kunnen leiden tot dubbele belasting
die onder de toepassing van de BRK voor inwoners van het Koninkrijk niet wordt
beoogd, merk ik het volgende op. Artikel 35b bevat een zelfstandige regeling
voor de voorkoming van dubbele belasting; hier kan zich dus een situatie van
dubbele belasting niet voordoen. Onder artikel 11 kan, gelet op mijn toezegging
in de memorie van toelichting dat ingeval door Nederland een naheffingsaanslag
ter zake is opgelegd, Nederland zal terugtreden indien de Nederlandse Antillen
of Aruba alsnog conform wet of beleid navorderen, zich ook geen situatie voordoen
van dubbele belasting. Nu ook voor de artikelen 12 en 15 een regeling ter
voorkoming van dubbele belasting geldt (zie artikel 24) zal zich een situatie
waarin sprake zou zijn van (onbedoelde) dubbele heffing zich nauwelijks kunnen
voordoen. Mochten zich in het kader van het voorgestelde artikel 35a, situaties
van niet beoogde dubbele belasting voordoen, die ik overigens thans niet voorzie,
dan zal ik mij beraden of met behulp van de hardheidsclausule een oplossing
ter zake moet worden gevonden. Budgettaire gevolgenDoor de fracties van de PvdA, het CDA en het GPV wordt een nadere toelichting
gevraagd over de budgettaire gevolgen van het voorstel van rijkswet.Het gaat bij het voorstel van rijkswet om het tegengaan van misbruik en
oneigenlijk gebruik van de BRK en het tegengaan van de uitholling van de Nederlandse
belastinggrondslag onder meer door fiscaal geïndiceerde emigratie. Met
de voorstellen wordt een dam opgeworpen tegen een endogene daling van de belastingopbrengst
van Nederland. Hoewel de bate van het voorstel van rijkswet – gelet
op de onzekerheden ter zake mede als gevolg van moelijk te voorspellen gedragsreacties
van belastingplichtigen – in de memorie van toelichting op p.m. is gesteld,
neemt dit niet weg dat het gaat om budgettaire belangen die, zonder maatregelen,
zeker op termijn vele honderden miljoenen guldens kunnen belopen.De budgettaire gevolgen van het voorstel van rijkswet voor de Nederlandse
Antillen en Aruba zullen daarentegen uiteraard veel beperkter zijn dan de
belastingopbrengst die Nederland door het misbruik, oneigenlijk gebruik en
de uitholling van de Nederlandse grondslag misloopt. Gezien het feit dat de
(huidige) Penshonados een zeer laag tarief betalen waarbij overigens de te
betalen belasting gemaximeerd is op Nafl. 59 0000, kan ook vanuit die
optiek bezien, de belastingderving van de Nederlandse Antillen niet anders
dan zeer beperkt zijn.Ten aanzien van de offshore sector van de Nederlandse Antillen zij op
het volgende gewezen. Uiteraard fluctueren alle belastingopbrengsten op grond
van economische en maatschappelijke ontwikkelingen dus ook die van de offshore
sector. Zoals bekend, is sinds eind jaren '80 sprake geweest van een sterke
terugval van de inkomsten uit de internationale financiële dienstverlening
van de Nederlandse Antillen. Deze terugval hield in belangrijke
mate verband met het opzeggen van het belastingverdrag dat gold tussen de
Nederlandse Antillen en de Verenigde Staten, alsmede met de eenzijdige maatregelen
die landen hebben genomen tegen tax havens (Controlled Foreign Corporation-wetgeving).
Verder kan in dit verband worden gewezen op de toenemende concurrentie tussen
tax havens waardoor de offshore sector van de Nederlandse Antillen onder druk
is komen te staan.De leden van de PvdA-fractie die refereren aan berichten dat op het terrein
van de overheidsfinanciën harde maatregelen nodig zijn, waaronder fiscale
waarbij gedacht wordt aan de invoering van een omzetbelasting, vragen daarop
nader in te gaan. Voorts vragen zij of ik daarbij betrokken ben en of terzake
bijstand wordt verleend. Ik merk daarover op dat in het rapport van de Commissie
van Lennep wordt aanbevolen om, met het oog op de gezondmaking van de overheidsfinanciën
en op een evenwichtiger verhouding tussen directe en indirecte belastingen,
op korte termijn een omzetbelasting in te voeren. Ik heb met de Minister van
Financiën van de Nederlandse Antillen afspraken gemaakt over de technische
assistentie door Nederland ter zake van de invoering van een algemene bestedingsbelasting
(in het spraakgebruik aldaar «salestax» genoemd). Artikelsgewijs Artikel 1 (non-discriminatiebepaling)De vraag van de leden van de PvdA-fractie of de wijziging van artikel
1, gelet op de andere multilaterale verdragen zoals het Internationaal Verdrag
inzake Burgerrechten en Politieke rechten het beoogde effect zal hebben, beantwoord
ik bevestigend. Uit de jurisprudentie van de Hoge Raad blijkt dat dit college
van oordeel is dat aan de wetgever een zekere beoordelingsvrijheid toekomt
bij het beantwoorden van de vraag of gevallen voor de toepassing van artikel
26 van genoemd verdrag als gelijk moet worden beschouwd, en, of, zo dit het
geval is, een objectieve en redelijke rechtvaardigingsgrond bestaat om gevallen
niettemin in verschillende zin te regelen. Een objectieve of redelijke rechtvaardigingsgrond
kan onder meer gelegen zijn in maatregelen ter voorkoming van misbruik of
oneigenlijk gebruik of zwaarwegende argumenten in de uitvoeringssfeer. In
de memorie van toelichting heb ik diverse argumenten genoemd waarom ik een
universele werking van de non-discriminatiebepaling van de BRK niet gewenst
acht. Die argumenten vormen naar mijn mening objectieve en redelijke rechtvaardigingsgronden
om bij voorbeeld een fiscale eenheid met een lichaam opgericht naar het recht
van een niet-verdragsland te weigeren.De door deze leden aan de orde gestelde verbreding van non-discriminatiebeginselen
door de jurisprudentie berust met name op enkele recente arresten van het
Hof van Justitie van de EG, zoals het zogenoemde Schumacker-arrest (HvJ 14
februari 1995, zaak 279/93) en het Wielockx-arrest (HvJ 11 augustus 1995,
zaak 80/94). Zoals ik op 26 februari 1996 heb meegedeeld in antwoord op desbetreffende
vragen van mevrouw Giskes, vormt de problematiek die verband houdt met de
in het arrest Wielockx – waarover vooreerst het Gerechtshof te 's-Hertogenbosch
zich nog moet uitspreken – behandelde vragen op het terrein van de fiscale
oudedagsreserve voorwerp van onderzoek en brengt laatstgenoemd arrest geen
onmiddellijke noodzaak mee tot wetsaanpassing. Het Schumacker-arrest spoort
met de lijn van de Nederlandse wetgeving, zoals ik destijds (6 april 1995)
heb meegedeeld naar aanleiding van vanuit de Kamer – eveneens door mevrouw
Giskes – gestelde vragen. Na een eerste aanpassing van de aanschrijving
op het terrein van de buitenlandse belastingplichtigen in het kielzog van
het Schumacker-arrest wordt thans nog onderzocht in hoeverre
eventuele verdere aanpassingen terzake vallen te overwegen.Hangende vorenbedoeld onderzoek valt op dit moment niet te constateren
dat Nederland thans al belastingopbrengsten van betekenis misloopt door de
jurisprudentie waarop de leden van de PvdA-fractie doelen. Wat betreft de
Wielockx-problematiek zal een en ander uiteraard eerst in beeld zijn te brengen
op basis van een definitieve rechterlijke uitspraak. De kwestie is thans geen
voorwerp van overleg in Europees (Ecofin-Raads)verband.In de situatie dat de fiscale eenheid een van het kalenderjaar afwijkend
boekjaar kent – de leden van de D66-fractie vragen hiernaar –
zal een fiscale eenheid waarvan de basis door de wijziging van artikel 1 komt
te vervallen, worden verbroken met ingang van het boekjaar van de desbetreffende
fiscale eenheid dat valt in het jaar 1997. Voor zoveel nodig zal dit in de
uitvoeringssfeer worden goedgekeurd.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de PvdA-fractie of het niet
wenselijk zou zijn een bepaling overeenstemmend met artikel 25, vierde lid,
van het Nederlandse standaardverdrag op te nemen, merk ik het volgende op.
Zoals in de memorie van toelichting is aangegeven heeft de onderhavige wijziging
van de BRK slechts ten doel knelpunten die in het verleden zijn opgekomen,
weg te nemen om aldus een kader te scheppen waarin het NFR en de complementaire
aanpassing tot stand kan komen. Andere elementen zoals het in overeenstemming
brengen van de artikelen van de BRK met de bepalingen van het OESO-modelverdrag
1992, zullen in het kader van de complementaire aanpassing van de BRK aan
de orde komen.Naar aanleiding van de daartoe strekkende vraag van de leden van de PvdA-fractie,
merk ik op dat sedert het arrest van de Hoge Raad van 16 maart 1994, BNB 1994/191
ongeveer 50 verzoeken om fiscale eenheid voor de vennootschapsbelasting met
een niet naar Nederlands recht opgericht lichaam zijn ingewilligd. Het betreft
daarbij voornamelijk lichamen die zijn opgericht naar het recht van de Nederlandse
Antillen, doch ook lichamen die naar het recht van andere mogendheden zijn
opgericht. In de situaties waarin sprake was van een verzoek met een lichaam
dat is opgericht naar het recht van een niet-verdragsland is de fiscale eenheid
toegestaan. Daarbij is echter aangegeven dat de grondslag aan de fiscale eenheid
komt te vervallen indien de BRK-wijziging in werking treedt en het gewijzigde
artikel 1 van de BRK toepassing gaat vinden. Op welke wijze misbruik, oneigenlijk
gebruik of ongewenst gebruik wordt gemaakt van de regeling van artikel 15
van de Wet op de vennootschapsbelasting 1969, is thans nog niet te overzien.
De aanslagregeling – waarbij vorenbedoeld misbruik, oneigenlijk of ongewenst
gebruik zou kunnen worden gesignaleerd – over de jaren waarin deze fiscale
eenheden bestaan, heeft nog geen aanvang genomen. Hoewel de non-discriminatiebepaling,
zoals deze leden vermoeden, tot nu toe voornamelijk is ingeroepen ter verkrijging
van een fiscale eenheid in de vennootschapsbelasting, is het ook denkbaar
dat naar vreemd recht opgerichte lichamen zich op de bepaling beroepen om
in aanmerking te komen voor andere faciliteiten of regimes, waarvan de werking
volgens de wet beperkt is tot naar Nederlands recht opgerichte lichamen. In
dit verband wijs ik bijvoorbeeld op mijn brief van 20 oktober 1995, nr. DB05/2762M,
waarin ik heb aangegeven dat een naar Nederlands-Antilliaans recht opgerichte
naamloze vennootschap met de feitelijke leiding in Nederland, via art. 1 BRK
kan worden aangemerkt als beleggingsinstelling in de zin van art. 28 van de
Wet op de vennootschapsbelasting 1969, mits overigens aan de voorwaarden van
deze bepaling is voldaan. Deze leden vragen ten slotte naar het budgettaire
belang van de wijziging. Zoals uit het bovenstaande blijkt is de regeling
van art. 1, eerste lid, BRK tot op heden in de praktijk vooral van belang
voor de toepassing van de fiscale eenheid in de vennootschapsbelasting.
Daarbij is bovendien slechts in een klein aantal gevallen een fiscale eenheid
toegestaan aan lichamen die zijn opgericht naar het recht van landen waarmee
Nederland geen verdragsrelatie heeft. Het budgettair effect van de wijziging
is derhalve beperkt.De leden van de D66-fractie memoreerden dat zij mij enige tijd geleden
de vraag hebben voorgelegd of, en zo ja, onder welke voorwaarden het mogelijk
is om een fiscale eenheid aan te gaan met een in het buitenland gevestigde
vennootschap en verzochten mij thans aan te geven wanneer dit onderzoek zal
worden afgerond. Dienaangaande kan ik opmerken dat door het ministerie circa
10 verzoeken zijn afgehandeld conform het arrest van de Hoge Raad van 29 juni
1988, BNB 1988/331. Daarnaast zullen in de praktijk wellicht situaties voorkomen
waarin binnen het kader van de delegatie aan de Belastingdienst een fiscale
eenheid tussen naar Nederlands recht opgerichte en in Nederland gevestigde
vennootschappen tot stand is gekomen, waarna de feitelijke leiding van een
van de vennootschappen naar het buitenland is verplaatst. De mate waarin zich
dit heeft voorgedaan is mij niet bekend. In het geval waarin sprake is van
een feitelijk in het buitenland gevestigd lichaam dat – in tegenstelling
tot BNB 1988/331 – niet naar Nederlands recht is opgericht, ben ik van
oordeel dat het wettelijk regime de vorming van een fiscale eenheid uitsluit. Artikel 4 (hypothecaire interest)Naar aanleiding van de vraag van de leden van de D66-fractie omtrent het
toepasselijke regime van hypotheekrente bij de inwerkingtreding van deze rijkswet
voor particulieren, merk ik het volgende op. Zowel de hypotheekrente die na
1 januari 1997 door een particulier (niet-ondernemer) wordt ontvangen en die
betrekking heeft op tijdvakken van voor 1 januari 1997, als de hypotheekrente
die door een particulier voor 1 januari 1997 vooruit wordt ontvangen en die
betrekking heeft op tijdvakken na 1 januari 1997, volgen het oude regime.
In theorie zou daarbij de mogelijkheid kunnen bestaan dat onbeperkt in de
tijd vooruit wordt ontvangen. Daarbij zij erop gewezen dat mij noch de Ministers
van Financiën van de Nederlandse Antillen of Aruba vanaf 1987 tot nu
toe is gebleken dat omvangrijke hypothecaire rentestromen tussen de landen
van het Koninkrijk plaatsvinden. Voorts zullen de situaties waarin een particulier
aan een andere particulier of onderneming hypotheek verleent minder vaak voorkomen
dan de situaties waarin ondernemingen hypotheken verlenen. Gelet op deze geringe
intereststromen ter zake is ervan afgezien specifieke regelgeving op te nemen.
Indien in de praktijk gekunstelde constructies worden opgezet, zal daartegen
met toepassing van fraus legis worden opgetreden, zo kan ik de leden van de
D66-fractie mededelen. Artikel 11 deelnemingsdividendenNaar aanleiding van de vraag van de leden van de VVD-fractie of ik bereid
ben vast te leggen dat in de komende 10 jaren het overeengekomen maximale
gecombineerde tarief van 8,2 punten ter zake van deelnemingsdividenden blijft
gehandhaafd, merk ik het volgende op. De positie van de financiële dienstverleningssector
op de Nederlandse Antillen staat centraal in de studie naar het Nieuw Fiscaal
Raamwerk. Ik acht het alleen al daarom niet wenselijk vast te leggen dat de
totale druk op deelnemingsdividenden de komende tien jaren niet wijzigt. Ook
overigens acht ik een dergelijke toezegging niet gewenst. Door het gedurende
een lange periode vastleggen van de druk op deelnemingsdividenden in het kader
van de Antillenroute, kan niet adequaat worden ingespeeld op internationale
ontwikkelingen met alle mogelijke repercussies voor de belangen van het Koninkrijk.
Zoals in de memorie van toelichting is aangegeven zullen de landen
van het Koninkrijk ontwikkelingen op dit punt nauwlettend in de gaten houden
en inspelen op gewijzigde inzichten. De hierboven genoemde argumenten, zo
kan ik de leden van de VVD-fractie mededelen, vormen tevens de verklaring
waarom de garantieverordening van de Nederlandse Antillen niet op de kwalificerende
lijst is opgenomen.Nu de toepassing van het leerstuk van de wetsontduiking onder de BRK mogelijk
is en de BRK geen eigen omschrijving van het begrip dividend kent, houdt zulks
in dat constructies waarin een Nederlandse financiële instelling een
in Nederland gevestigde kasgeldvennootschap overneemt van een Antilliaans
concern en waarbij sprake is van een kasgeldconstructie, onder de BRK kunnen
worden bestreden, zo kan ik de leden van de PvdA-fractie mededelen. Het voorgestelde
artikel 11 zal geen wijziging brengen in het beleid om onder de BRK ook in
de Vpb-sfeer kasgeldconstructies te bestrijden.De nadere voorwaarden ter vermindering van de dividendbelasting op deelnemingsdividenden
moeten worden gezien in het kader van het zeker stellen dat over de deelnemingsdividenden
conform de nationale wet op de Nederlandse Antillen en Aruba – beleid
ter uitvoering van de wet daaronder begrepen – daadwerkelijk wordt geheven,
zo kan ik de leden van de VVD-fractie op hun desbetreffende vraag mededelen.
Het volgens deze leden geringe percentage dat bij de vermindering van de dividendbelasting
tot 5 punten, via de teruggaafprocedure wordt geëffectueerd, vormt overigens
de uitkomst van het eerder geschetste onderhandelingsproces. In de besluitvorming
daarover is het aspect betrokken dat de gedeeltelijke teruggaaf na een periode
van 18 maanden (mits wordt aangetoond dat over die dividenden conform wet
en beleid is geheven) een liquiditeitsnadeel voor de op de Nederlandse Antillen
gevestigde vennootschappen betekent en dus indirect van invloed kan zijn op
de concurrentiepositie van de landen overzee.Over de termijn van 18 maanden is overleg gevoerd met de Nederlands-Antilliaanse
belastingdienst. Door die belastingdienst is aangegeven dat het in beginsel
mogelijk moet zijn de hier van belang zijnde aanslagen te regelen binnen de
periode van 18 maanden, zodat belastingplichtige op tijd bij de Nederlandse
inspecteur kan aantonen dat conform wet en of beleid is geheven. Het is dus
niet nodig, zo kan ik de leden van de VVD-fractie en de leden van de D66-fractie
mededelen, om deze termijn te verlengen tot bij voorbeeld een termijn 24 maanden.
Mocht echter in de praktijk blijken dat de inschatting van de Nederlands-Antilliaanse
belastingdienst te optimistisch is geweest, dan ben ik bereid te bezien of
in de uitvoeringssfeer een besluit kan worden uitgevaardigd waarin de termijn
van 18 maanden als bedoeld in de uitvoeringsregeling bij artikel 11 wordt
verlengd.Naar aanleiding van de vraag van de D66-fractie wat nu concreet moet worden
aangetoond (moet er reeds zijn betaald, een aanslag zijn opgelegd of is voldoende
dat er aangifte is gedaan), zij het volgende opgemerkt. Het is aan belastingplichtige
om dié gegevens mee te sturen waaruit kan blijken dat conform de wet
en of beleid op de Nederlandse Antillen en Aruba over de dividenden is geheven.
Hier geldt de vrije bewijsleer. Het meesturen van het aanslagbiljet is niet
noodzakelijk, maar kan in een aantal gevallen een praktisch instrument zijn
om de objectieve onderworpenheid aan te tonen. Het bewijs mag ook bestaan
uit een gecertificeerde verklaring van de Nederlands-Antilliaanse cq. Arubaanse
fiscus dat over de dividenden aldaar is geheven conform wet en of beleid.
Het aantonen dat er adequaat is geheven vergt overigens wel meer dan alleen
het overleggen van een ingevuld aangiftebiljet aan de Nederlandse inspecteur;
op dat tijdstip staat immers nog niet vast dat de aangifte conform wet en
beleid wordt geregeld.In artikel 6 van de uitvoeringsregeling is aangegeven dat indien de belastingplichtige
binnen 18 maanden na afloop van het boekjaar waarin het dividend
is betaald niet heeft kunnen aantonen dat over de dividenden conform wet en
beleid is geheven, in Nederland wordt nageheven. De 18-maandsperiode is dus
in beginsel een fatale termijn in die zin dat de inspecteur een naheffingsaanslag
oplegt indien in casu de gegevens niet zijn overgelegd. Indien de belastingplichtige
bij voorbeeld na 20 maanden alsnog aantoont dat over de dividenden is geheven
conform wet en beleid op de Nederlandse Antillen (Aruba), zal de naheffingsaanslag
ongedaan worden gemaakt, zo kan ik de leden van de D66-fractie mededelen.De reden om in de uitvoeringsvoorschriften een onderscheid te maken tussen
de vermindering van deelnemingsdividenden tot 7,5 punten en de vermindering
ter zake tot 5 punten is louter om redenen van overzichtelijkheid geweest,
zo kan ik de leden van de PvdA-fractie mededelen. Bij de (nadere) voorwaarden
ter verkrijging van de vermindering tot 7,5 punten is het nader protocol van
9 januari 1996 van belang, terwijl bij de vermindering tot 5 punten het protocol
van 27 mei 1992, zoals gewijzigd bij protocol van 12 augustus 1994 van belang
is. Artikel 12 vermogenswinstenTerecht merken de leden van de PvdA-fractie op dat de formulering van
het begrip aanmerkelijk belang in artikel 12 niet aansluit bij de formulering
van artikel 39 van de Wet op de inkomstenbelasting 1964. Zoals hiervoor is
aangegeven gaat het bij deze wijziging van de BRK om een beperkte reparatie.
Bij de totstandkoming van de complementaire aanpassing van de BRK aan het
Nieuw Fiscaal Raamwerk, zal de BRK integraal worden herzien, waarbij, in het
kader van artikel 12, ook de eventuele wijzigingen voortvloeiend uit de herziening
van het regime voor vermogensinkomsten en aanmerkelijk belang, kunnen worden
meegenomen. Gekunstelde constructies zullen echter ook in dit kader met toepassing
van artikel 35a worden bestreden.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de VVD-fractie over een
eventuele wijziging van het tarief voor aanmerkelijk belangwinst, merk ik
op dat dit tarief als onderdeel van het aanmerkelijk belangregime wordt bezien
in het kader van een algehele herziening van dat regime met ingang van 1 januari
1997.De constatering van de leden van de fractie van D66 dat de terminologie
van artikel 12 en 24 niet geheel overeenstemt is juist. Bij nota van wijziging
zal deze afstemming alsnog plaatsvinden. Bij die gelegenheid zal tevens een
in de literatuur gesignaleerde omissie in de overgangsregeling worden hersteld. Artikel 15 PensioenenDe leden van de VVD-fractie merken terecht op dat artikel 15, zesde lid,
op grond van de door hen aangegeven redenen niet van toepassing is op het
prijsgeven van een pensioenaanspraak in de zin van artikel 11c, eerste lid,
onderdeel c, van de Wet op de loonbelasting 1964. Ook artikel 20 leidt niet
tot het heffen ter zake van het prijsgeven van een pensioenaanspraak in het
land waarin de aanspraak is opgebouwd indien dit niet het woonland is. Dezelfde
antwoorden kunnen worden gegeven met betrekking tot de overgang van een pensioenverplichting
naar een niet kwalificerende verzekeraar. Bij de reeds genoemde nota van wijziging
zal de BRK op dit punt in overeenstemming worden gebracht met de Wet van 23
december 1994, Stb. 927 (Brede herwaardering II). Artikel 24 Vermijding van dubbele belastingEen voorbeeld van de werking van het zevende lid van artikel 24 –
de leden van de PvdA-fractie vragen hierom – is het volgende. Een natuurlijke
persoon die inwoner is van de Nederlandse Antillen heeft een aanmerkelijk
belang als bedoeld in artikel 12 van de BRK in een in Nederland gevestigde
werkmaatschappij. Deze persoon vervreemdt de aandelen in de vennootschap voor
een bedrag van 200 terwijl de verkrijgingsprijs 100 bedroeg. Het Nederlandse
ab-tarief bedraagt 20; voorts geldt als aanname in dit voorbeeld dat het ab-tarief
in de Nederlandse Antillen 15 bedraagt en niet in belangrijke mate afwijkt
van het regime dat voor andere inwoners ter zake geldt. Eenvoudshalve is de
grondslag voor de belastingheffing in beide landen gelijk. Het zevende lid
werkt dan als volgt uit.In de Nederlandse Antillen is deze ab-houder 15 aan belasting verschuldigd
(overdrachtsprijs ad 200 minus verkrijgingsprijs ad 100) x het tarief ad 15%)
vóór een aftrek ter voorkoming van dubbele belasting.In Nederland is verschuldigd 7,5. Dit bedrag wordt als volgt berekend.
Nederland geeft een vermindering van zijn belasting ter grootte van de Nederlandse
druk van 20% verminderd met 7,5% (50% van de Antilliaanse druk van 15%); per
saldo bedraagt de voorkoming dus 12,5%.In de Nederlandse Antillen was 15 aan belasting verschuldigd voor een
aftrek ter voorkoming van dubbele belasting; in Nederland wordt feitelijk
7,5 verschuldigd. De Nederlandse Antillen geeft voorkoming voor 7,5 en heft
dus uiteindelijk ook 7,5%. De bepaling van het zevende lid bewerkstelligt
in dit geval dat de belastingdruk van het woonland (de Nederlandse Antillen)
te weten 15% ter zake bepalend is in plaats van de Nederlandse druk van 20%. Artikel 35a (fraus legis)Het leerstuk van de wetsontduiking (fraus legis) valt materieel zowel
onder de term «voorschrift» als bedoeld in de zogenoemde moeder-dochter-richtlijn
als onder de term «instrument» als bedoeld in artikel 35a. Er
zijn geen inhoudelijke reden voor het verschil in woordkeus, zo kan ik de
leden van de PvdA-fractie mededelen.De opmerking van de leden van de VVD-fractie dat deze bepaling ruim is
geformuleerd, is juist. Met deze bepaling wordt het destijds bij de wijziging
in 1985 in de parlementaire geschiedenis neergelegde uitgangspunt gecodificeerd,
dat de bijzondere rechtsmiddelen ter bestrijding van misbruik en oneigenlijk
gebruik onder de BRK onverkort gelden. Hoewel ik van mening ben dat zoveel
mogelijk zekerheid moet worden gegeven omtrent de toepassing van de BRK mag
dit uitgangspunt niet zo ver gaan dat als het ware een vangnet wordt geboden
voor fiscale trapeze-werkers die opereren op de grens van het toelaatbare.
Het verzoek van de leden van de VVD-fractie om voor de financiële dienstverleningssector
de uitzonderingsgevallen waarop artikel 35a ziet nauwkeurig te omschrijven
zou in feite betekenen dat zou moeten worden aangegeven welke mogelijkheden
er zijn om fiscale maatregelen te ontwijken of te ontgaan in situaties waarin
reële economische belangen niet of nauwelijks in het geding zijn. Dit
lijkt mij onmogelijk en overigens ook niet wenselijk. Ik kan deze leden wel
verzekeren dat deze bepaling niet is gericht tegen de reguliere internationale
dienstverleningssector van de Nederlandse Antillen. In de praktijk wordt van
het leerstuk van de wetsontduiking onder de BRK gebruik gemaakt, zo kan ik
de leden van de GPV-fractie op hun desbetreffende vraag mededelen.De leden van de VVD-fractie merken op dat onder de Nederlands-Antilliaanse
belastingwetgeving de vervreemding door een Nederlands-Antilliaanse moedervennootschap
van een deelneming in een Nederlandse dochtervennootschap gewoonlijk is vrijgesteld
van belastingheffing. In uitzonderingssituaties zou Nederland met toepassing
van artikel 35a, desondanks dividendbelasting kunnen heffen. Nu volgens het
nader protocol van 9 januari 1996 moet worden aangetoond dat op de Nederlandse
Antillen belasting is geheven in overeenstemming met het protocol, en in de
onderhavige situatie het voordeel is vrijgesteld, vragen zij
mij of ik, mede gelet op de kennelijke strekking van het protocol, wil bevestigen
dat voor de (uitzonderings)situatie waarin met toepassing van artikel 35a
een Antilliaanse vermogenswinst voor Nederlandse doeleinden als deelnemingsdividend
wordt aangemerkt, het Nederlandse tarief is gemaximeerd op 7,5%. Dienaangaande
merk ik op dat een herkwalificatie als hierboven bedoeld, inderdaad slechts
in uitzonderingssituaties zal plaatsvinden. Het zal daarbij moeten gaan om
(kasgeld)constructies in de Vpb-sfeer die ten doel hebben de Nederlandse dividendbelasting
te ontgaan. Wat betreft het tarief van de Nederlandse dividendbelasting dat
in dergelijke bijzondere gevallen, wordt toegepast, zij het volgende opgemerkt.
Doel van het nader protocol van 9 januari 1996 (als ook het protocol van 1992
zoals gewijzigd bij protocol van 1994), is te verzekeren dat voor deelnemingsdividenden
die vanuit Nederland naar de landen overzee stromen, de overeengekomen gezamenlijke
druk ook wordt bereikt. In de hier aan de orde zijnde situatie wordt over
het voordeel niet geheven, zodat niet wordt voldaan aan doel en strekking
van het genoemd protocol. Dit betekent dat Nederland in die situaties 15 punten
zal (na)heffen en niet 7,5. De herkwalificatie door de Nederlandse fiscus
kan echter voor de Nederlands-Antilliaanse fiscus aanleiding zijn om voor
de toepassing van de Landsverordening op de winstbelasting 1940, het voordeel
eveneens te herkwalificeren als dividend. Indien als gevolg van de herkwalificatie
door de Nederlandse Antillen, aldaar over het voordeel zodanig wordt geheven
dat de gezamenlijke druk die is overeengekomen (wel) wordt bereikt, zal Nederland
vervolgens de Nederlandse dividendbelasting verlagen tot 7,5%; alsdan wordt
immers voldaan aan de strekking van het protocol van 9 januari 1996. Een en
ander is ook in overeenstemming met de passage in de memorie van toelichting
op blz. 6, dat ingeval de Nederlandse Antillen of Aruba in voorkomende gevallen
navorderen, de Nederlandse naheffingsaanslag alsnog zal worden teruggenomen
en dat zo nodig door Nederland bijstand bij invordering op grond van artikel
36 van de BRK zal worden verleend. De voorstellen zijn er immers niet primair
opgericht het Nederlandse heffingsbelang zeker te stellen, maar te verzekeren
dat over, in casu, deelnemingsdividenden in het Koninkrijk adequaat wordt
geheven.Wellicht ten overvloede zij erop gewezen dat het bovenstaande ook geldt
indien een rentestroom onder de BRK met toepassing van fraus legis wordt geherkwalificeerd
als dividend. Artikel 35b fiscaal geïndiceerde emigratie/constructies
met kasgeldvennootschappenNaar aanleiding van de vraag van de leden van de PvdA-fractie hoe artikel
35b, eerste lid, uitwerkt ingeval de geëmigreerde natuurlijke persoon
in de uitdelende vennootschap een aanmerkelijk belang bezit merk ik het volgende
op. Ingeval artikel 35b, eerste lid toepassing vindt wordt de positie van
die natuurlijke persoon beheerst door de bepalingen betreffende de buitenlandse
belastingplicht. De buitenlandse belastingplicht strekt zich zowel uit tot
de (zuivere) inkomsten uit de aandelen in (winstbewijzen, obligaties of schuldvorderingen
ten laste van) de vennootschap als de winst uit aanmerkelijk belang in die
vennootschap. Nederland kan het heffingsrecht in een dergelijk geval zonder
enige beperking geldend maken.Indien een naar Nederlands recht opgericht lichaam de werkelijke leiding
naar de Nederlandse Antillen verplaatst en aldaar is onderworpen aan het offshore
regime als bedoeld in de Landsverordening op de winstbelasting 1940 en tevens
een beroep kan doen op de aanschrijving van de Nederlandse Antillen van 3
november 1995, ex artikel 45, eerste lid, sub a van die Landsverordening is
het voorgestelde artikel 35b, eerste lid, op die vennootschap niet van toepassing.
Voor de heffing van winstbelasting wordt een dergelijk lichaam onder de BRK
dus niet beschouwd als een lichaam met een dubbele woonplaats.
De uitsluiting van dergelijke lichamen van artikel 35b, eerste lid, maakt
onderdeel uit van het totaalcompromis dat is bereikt. De termijn van vijf
jaar in artikel 35b, eerste lid, – deze leden vragen hiernaar –
dient eveneens in die context te worden bezien. Het is juist zo kan ik deze
leden mededelen dat beleggings- en pensioen BV's die naar de Antillen verhuizen
daar doorgaans worden belast naar een tarief van 2,4 – 3%. Indien een
dergelijke vennootschap onder de reikwijdte van de aanschrijving van de Nederlandse
Antillen van 3 november valt, die op de kwalificerende lijst is opgenomen,
zal ten aanzien van die vennootschap, artikel 35b, eerste lid, geen toepassing
vinden. Directiepensioenlichamen die op de Nederlandse Antillen of Aruba onder
het bijzondere tarief van 2,4 – 3% vallen, houden zich in hoofdzaak
bezig met beleggen en drijven geen onderneming in materiële zin. In beginsel
vallen zij dan ook onder het bereik van het vierde lid van artikel 35b.Wat betreft de door deze leden genoemde opzet waarbij de aandeelhouder
naar België emigreert en de vennootschap naar de Nederlandse Antillen,
merk ik het volgende op. Ten aanzien van de in België wonende aandeelhouder
geldt de BRK niet en een belastingverdrag tussen de Nederlandse Antillen en
België ontbreekt. Inkomen dat deze inwoner van België uit Nederland
verkrijgt wordt uiteraard belast met inachtneming van het tussen Nederland
en België gesloten belastingverdrag. Ten aanzien van de vennootschap
die vanuit Nederland naar de Nederlandse Antillen wordt verplaatst, geldt
artikel 35b wel. Overigens wordt tegen de constructie waarbij de aandeelhouder
naar de België emigreert en de vennootschap naar de Nederlandse Antillen,
thans al in de uitvoeringssfeer opgetreden. In dit verband zij verwezen naar
de lopende procedure voor het Hof Den Bosch nr. 94/3109. De door de inspecteur
aangedragen argumenten tegen de stelling van belanghebbende dat artikel 34,
tweede lid, van de BRK (woonplaatsbepaling voor de toepassing van de BRK)
derdenwerking heeft, zodat Nederland niet heffingsbevoegd is ter zake van
in casu inkoop van eigen aandelen, acht ik valide.De voorgestelde regeling op dit punt doet aan deze bestrijdingswijze niet
toe of af. Mocht op grond van artikel 35b, derde lid, de vennootschap voor
de toepassing van de BRK geacht worden inwoner te zijn van de Nederlandse
Antillen of Aruba, dan geldt dit, overeenkomstig de huidige situatie, uitsluitend
voor de toepassing van de BRK.Naar aanleiding van de vragen van de diverse fracties omtrent de reikwijdte
van artikel 35b, vierde lid, merk ik het volgende op. Doel van artikel 35b
is het bestrijden van rechtshandelingen waarbij de aandeelhouder de in de
vennootschap opgepotte winstreserves onbelast of tegen een verlaagd tarief
wil verzilveren. Terecht constateren de leden van de D66 fractie daarbij dat
artikel 35b, vierde lid, in feite twee situaties regelt. In artikel 35b, eerste
(en tweede) volzin wordt de problematiek geregeld rond vennootschappen die
geen onderneming in materiële zin (meer) drijven. De derde volzin bevat
een uitbreiding en niet zoals in de literatuur wordt verondersteld een beperking
van de eerste twee volzinnen. In de praktijk blijken eveneens holdingconstructies
te worden opgezet met een vennootschap waarin nog een materiële onderneming
wordt gedreven. Hierbij kan worden gedacht aan de overdracht van een werkmaatschappij
aan een (nieuw opgerichte) holding onder schuldigerkenning van de koopsom
aan de aandeelhouder. De werkmaatschappij keert met toepassing van de deelnemingsvrijstelling
dividend uit aan de houdster die deze gelden benut om de schuld aan de aandeelhouder
af te lossen. De aandeelhouder kan de aflossing zonder heffing van inkomstenbelasting
in ontvangst nemen. Zonder de derde volzin zouden deze constructies niet kunnen
worden bestreden nu de eerste (en tweede) volzin zien op situaties waarin
inkomen wordt genoten uit een vennootschap die geen onderneming (meer drijft).
Het begrip «inkomen uit een vennootschap» moet worden opgevat
overeenkomstig de lijn die wordt gehanteerd bij de jurisprudentie
inzake deze constructies onder de nationale wetgeving. Het spraakgebruik is
daarbij evenals onder de nationale wetgeving niet maatgevend. Onder omstandigheden
zal onder het begrip inkomen uit een vennootschap de winst behaald bij vervreemding
van de aandelen worden begrepen. Onder een geldzakvennootschap of kasgeldvennootschap
wordt verstaan een (veelal besloten) vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
waarin zich, als gevolg van de vervreemding van de onderneming, aan de actiefzijde
een aanzienlijk bedrag aan beleggingsactiva bevindt en aan de passiefzijde
nauwelijks verplichtingen aan derden doch voornamelijk winstreserves bevinden,
welke vennootschap geen onderneming in materiële zin (meer) uitoefent,
vrijwel uitsluitend op een passieve wijze belegt en waarvan de aandelen in
handen zijn van een of enkele grootaandeelhouders.De indruk van de leden van de PvdA-fractie dat artikel 35b, vierde lid,
alle situaties bestrijkt waarbij de in dit lid bedoelde natuurlijke persoon
naar een ander land van het Koninkrijk verhuist al dan niet met medeneming
van een vennootschap die geen onderneming in materiële zin drijft, is
juist. De regeling van artikel 35b, vierde lid is ook van toepassing indien
in het kader van bedoelde rechtshandelingen de BV feitelijk naar de Nederlandse
Antillen is verplaatst. Artikel 35b, vierde lid, geldt ongeacht of de natuurlijke
persoon op de Nederlandse Antillen of Aruba aan een bijzonder regime is onderworpen
en heeft zoals hiervoor al is aangegeven voorrang boven artikel 35b, eerste
(tweede) lid. Overigens wil ik nog eens benadrukken dat artikel 35b geen heffingsrechten
schept, maar dat de heffing ter zake steeds op de voet van de buitenlandse
belastingplicht wordt bepaald; d.w.z. 20% in normale aanmerkelijk belang situaties
en hoger ingeval van gekunstelde (besmette) constructies. Indien een natuurlijke
persoon onder de overgangsregeling van artikel II valt en binnen de periode
van 5 jaren als bedoeld in artikel II een rechtshandeling verricht, die onder
de reikwijdte van artikel 35b, vierde lid valt, is de bepaling van toepassing
zo kan ik de leden van de fractie van D66 mededelen.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de VVD-fractie of ik bereid
ben de werking van artikel 35b, vierde lid, te beperken tot een periode van
vijf jaar, merk ik het volgende op. Omtrent zekere constructies waarop het
voorgestelde artikel 35b, vierde lid, ziet, heeft de Hoge Raad in de nationale
context geoordeeld dat het enkele tijdsverloop – ook als het gaat om
een langere periode – tussen het onderbrengen van de reserves in een
kasgeldvennootschap en de verkoop van de aandelen van die kasgeldvennootschap
in beginsel niet relevant is voor de fiscale kwalificatie van het samenhangend
geheel van rechtshandelingen. In de uitvoeringssfeer worden verzoeken om een
tijdsduur ter zake vast te stellen (gedurende welke een kasgeldvennootschap
moet worden aangehouden om de verkoop van aandelen daarin te vrijwaren van
toepassing van fraus legis) niet gehonoreerd. Ik acht het niet wenselijk om
onder de BRK een bestrijdingsmogelijkheid voor oneigenlijk gebruik weg te
nemen door wel zekerheid te geven omtrent de tijdsduur gedurende welke dergelijke
aandelen moeten worden aangehouden, terwijl in de nationale context die zekerheid
niet wordt geboden. Bovendien moet worden bedacht dat het stellen van een
termijn belastingplichtigen manipulatiemogelijkheden biedt. Een voor de hand
liggende constructie zou daarbij zijn om gedurende de periode van vijf jaren
de beclaimde reserves volledig intact te laten en inkomen te genereren door
bij een bank een lening te sluiten waarbij de aandelen als zekerheid worden
gesteld. Na de periode van vijf jaar kunnen de reserves vrij van Nederlandse
belastingheffing worden verzilverd. Wellicht ten overvloede wijs ik erop dat
bij een in de tijd onbeperkte gelding van deze bepaling, het nut van een dergelijke
constructie zeer gering zal zijn. Artikel 35b, zevende lidIn reguliere situaties verkeren de belastingplichtige en de inspecteur –
met de informatieplicht van artikel 47 AWR en het inlichtingenartikel uit
het belastingverdrag – in een gelijkwaardige positie omtrent het aannemelijk
maken van feiten en omstandigheden dat een lichaam wel of niet de werkelijke
leiding vanuit Nederland heeft verplaatst. Artikel 35b, zevende lid, legt
in relatie tot de Nederlandse Antillen en Aruba de bewijslast bij de belastingplichtige
indien dat lichaam aldaar onderworpen is aan een bijzonder regime. Artikel
35b, zevende lid, staat in beginsel los van de bepalingen van artikel 35b,
eerste tot en met zesde lid. Omdat wordt aangesloten bij het aspect van een
bijzonder regime in het andere land, is de bepaling niettemin toch ondergebracht
in artikel 35b. De kwalificerende lijst geldt niet voor artikel 35b, zevende
lid. De herverdeling van de bewijslastpositie staat los van het aspect dat
bepaalde regimes worden gesauveerd voor de toepassing van de BRK. Indien de
belastingplichtige er niet in slaagt aan te tonen dat de werkelijke leiding
naar een ander land van het Koninkrijk is verplaatst, blijft de vennootschap
in Nederland onverkort belastingplichtig. OvergangsregelingVerschillende fracties hebben aandacht gevraagd voor de summiere toelichting
op en de uitwerking van de overgangsregeling. Dienaangaande kan het volgende
worden opgemerkt. De overgangsregeling heeft een eigen strekking die los staat
van artikel 35b, eerste lid. Nu de Nederlandse Antillen bij de afschaffing
van de huidige Penshonadoregeling ter zake eerbiedigende werking verlenen,
is een nadere voorziening nodig om de doorstroming naar een nieuwe wel kwalificerende
Penshonadoregeling te effectueren. In het kader van een totaalcompromis heeft
Nederland kunnen instemmen met een beperking in de tijd van de werking van
artikel 35b eerste en tweede lid, op voorwaarde dat de Nederlandse Antillen
zouden instemmen met de voorliggende overgangsregeling. De door de verschillende
fracties aan de orde gestelde effecten van de overgangsregeling en meer in
het bijzonder het derde lid, zijn dus nadrukkelijk bedoeld. Er zij overigens
op gewezen dat, anders dan in de literatuur wordt verondersteld, de vijfjaarstermijn
als bedoeld in Artikel II, niet is gekoppeld aan de datum van inwerkingtreding
van het voorstel van rijkswet, maar aan het tijdstip waarop de bedoelde natuurlijke
persoon inwoner is geworden van de Nederlandse Antillen. Koppeling van die
termijn aan de inwerkingtreding van dit voorstel zou overigens ook niet logisch
zijn omdat anders een grote groep Penshonado's die voor 1991 is geëmigreerd
met artikel 35b, eerste en tweede lid, noch met de overgangsregeling worden
geconfronteerd. Dat is uiteraard ongewenst. Verzoek van de vaste commissie om een reactie op de verschenen
literatuur over de BRK-wijziging (voor zover niet eerder aan de orde gekomen)– Betekenis begrippen «niet in belangrijke mate afwijken»
en «aanzienlijk afwijken». Ingevolge artikel 35b, vijfde lid,
onderdeel b, is Nederland bereid om ter zake van constructies met kasgeldvennootschappen,
na 5 jaar genoegen te nemen met de lagere druk van het woonland (Antillen)
in plaats van de hogere druk van het bronland (Nederland). Hiertoe is Nederland
alleen bereid indien de belastingplichtige in de Nederlandse Antillen is onderworpen
aan een regime dat niet in belangrijke mate afwijkt (ongeveer 30%) van het
normale regime dat voor de overige inwoners aldaar geldt. Een verdergaande
tegemoetkoming (onderworpen zijn aan een regime dat niet in aanzienlijke mate
afwijkt (veel meer dan 30%) is niet gewenst omdat dan in feite de maatregelen
tegen fiscale emigratie worden afgezwakt. Een zelfde benadering
geldt voor de regeling van artikel 24, zevende lid. Bij artikel 35b, eerste
lid gaat het om een anti-misbruikbepaling. Voor deze anti-misbruikbepaling
is er alleen reden indien er sprake is van emigratie om overwegende fiscale
motieven. Hiervan is sprake indien de persoon in de Nederlandse Antillen onderworpen
is aan een regime dat aanzienlijk afwijkt van het normale regime. Gebruik
van de woorden «in belangrijke mate afwijken van het normale regime»
zou een veel ruimere werking van de anti-misbruikbepaling hebben betekent.– Artikel 35b en het Besluit voorkoming dubbele belasting 1989.
Indien artikel 35b, eerste lid, of vierde lid, toepassing vindt wordt door
Nederland een aftrek ter voorkoming van dubbele belasting op de voet van het
Besluit voorkoming dubbele belasting 1989 verleend. Gevraagd wordt waarom,
in geval artikel 35b, eerste lid of artikel 35b, vierde lid, toepassing vindt,
geen voorkoming wordt verleend op basis van artikel 24, eerste lid van de
BRK.Ingeval artikel 35b, eerste lid, op een vennootschap toepassing vindt
wordt in Nederland verrekening verleend voor de op de Nederlandse Antillen
betaalde belasting (doch niet meer dan de Nederlandse belasting over die bestanddelen).
Omdat verrekening voor belastingplichtige (in beginsel) ongunstiger is dan
vrijstelling, is het vijfde lid onderdeel d, opgenomen waarin is aangegeven
dat artikel 35b geen afbreuk doet aan vrijstellingen die op grond van de nationale
wet worden verleend (de vrijstellingsmethode van het Besluit). Indien op enig
tijdstip het Besluit voorkoming van dubbele belasting ter zake wordt gewijzigd,
werkt die wijziging rechtstreeks door naar de gevallen als bedoeld in artikel
35b. UitvoeringsvoorschriftenAnders dan Price Waterhouse Belastingadviseurs veronderstellen, kennen
de huidige Uitvoeringsvoorschriften artikel 11 Belastingregeling voor het
Koninkrijk (Nederlandse Antillen)(Regeling van 5 december 1990, nr. IFZ90/1878,
Stcrt. 1990, nr. 237, zoals gewijzigd bij Regeling van 2 december 1992, nr.
IFZ92/1213, Stcrt. 1992, nr. 234) en Uitvoeringsvoorschriften artikel 11 Belastingregeling
voor het Koninkrijk (Aruba)(Regeling van 14 november 1990, nr. IFZ90/1813,
Stcrt. 1990, nr. 222, zoals gewijzigd bij Regeling van 2 december 1992, nr.
IFZ92/1213, Stcrt. 1992, nr. 234), voor deelnemingsdividenden die op of na
1 januari 1986 zijn betaald of betaalbaar gesteld aan in de Nederlandse Antillen
en Aruba gevestigde lichamen geen vergunningstelsel maar het formulierenstelsel
IB 95 NAN (Nederlandse Antillen) en IB 95 ARU (Aruba). Bij de Regeling van
23 december 1985, nr. 085–3452 (Nederlandse Antillen), en de Regeling
van 15 december 1988, nr. 088–3795 (Aruba), is namelijk het vergunningstelsel
vervangen door het formulierenstelsel IB 95 NAN en IB 95 ARU. In dit verband
moge ik nog verwijzen naar de bij deze Regelingen gevoegde Toelichting.Het is de bedoeling bij de invoering van de nieuwe Uitvoeringsvoorschriften
artikel 11 Belastingregeling voor het Koninkrijk (Nederlandse Antillen) en
Uitvoeringsvoorschriften artikel 11 Belastingregeling voor het Koninkrijk
(Aruba) de huidige formulieren IB 95 NAN en IB 95 ARU te vervangen door nieuwe
formulieren IB 95 NAN en IB 95 ARU, waarin zullen worden opgenomen de voorwaarden
gesteld in artikel 4 en artikel 5, leden 1 t/m 5, van die uitvoeringsvoorschriften.– bij artikel 4 van de uitvoeringsvoorschriften wordt de voorwaarde
gesteld dat de vennootschap onderworpen is aan de winstbelasting in de Nederlandse
Antillen waarmee de zogenoemde subjectieve onderworpenheid is bedoeld. Bij
de verklaring als bedoeld in artikel 7 van de uitvoeringsvoorschriften gaat
het echter om het aantonen dat de dividenden in de Nederlandse Antillen in
de belastingheffing zijn betrokken. – artikel 5, lid 7, van de uitvoeringsvoorschriften bevat de voorwaarden
die ten genoegen van de inspecteur moeten worden vervuld om de gevraagde teruggaaf
te verkrijgen.– de formulering «na afloop van het boekjaar waarop het dividend
betrekking heeft» in artikel 6, lid 2, van de uitvoeringsvoorschriften'
is inderdaad een «slip of the pen». Zij zal conform artikel 6,
lid 1, worden vervangen door de formulering «na afloop van het boekjaar
waarin het dividend is betaald».– de regeling neergelegd in artikel 6 betreft een bijzondere teruggaafregeling
waarvoor, in afwijking van de algemene verjaringstermijn van 5 jaar, een termijn
van 18 maanden is overeengekomen.– de formulering «ten behoeve van de belanghebbende aan de
vennootschap overgemaakt» in artikel 5, lid 5, van de uitvoeringsvoorschriften
zal worden vervangen door de formulering «aan de belanghebbende overgemaakt». De Staatssecretaris van Financiën,W. A. F. G. Vermeend XNoot1In het bijzonder het volgende citaat: «De bijzondere regimes van
de Nederlandse Antillen en Aruba en de indirecte toegang die deze landen via
de BRK hebben tot het Nederlandse verdragennet hebben ertoe bijgedragen dat
deze landen onder meer een belangrijke rol zijn gaan spelen in internationale
«doorstroomconstructies». Zulke vormen van «treaty-shopping»
zijn onderhevig aan toenemende kritiek van Nederlandse verdragspartners, met
name in gevallen waarin voor de zogenoemde «Antillen-route» alleen
fiscale argumenten en geen (bedrijfs-)economische argumenten kunnen worden
aangevoerd. Dit kan negatieve effecten hebben op de Nederlandse onderhandelingspositie
bij de totstandkoming van belastingverdragen of bij de heronderhandeling van
bestaande belastingverdragen en daarmee op het investeringsklimaat in Nederland,
waarbij derhalve schade wordt toegebracht aan de economische belangen van
Nederland. Voorts wordt Nederland vooral de laatste jaren in internationale
gremia regelmatig aangesproken op de bijzondere fiscale regimes van de Caraïbische
delen van het Koninkrijk.» 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24583-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl