Kostenbeheersing in de zorgsector; Verslag algemeen overleg op 10 maart 1999 over o.a. geneesmiddelen
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24124, nr. 85

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

31-03-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

24124 nr. 85

25-03-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de regeringOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24124Toon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 26344Toon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 58 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 124Kostenbeheersing in de zorgsector26 344Modernisering Wet op de Geneesmiddelenvoorzieningnr. 85VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 25 maart 1999De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport1
heeft op 10 maart 1999 overleg gevoerd met minister Borst-Eilers van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over:– de brief van 13 november 1998 inzake plan van aanpak kostenbeheersing
geneesmiddelen en farmaceutische zorg (24 124, nr. 68);– de brief van 14 april 1998 ter beantwoording van vragen over
kortingen op de inkoopvergoeding voor de WTG-geneesmiddelen en de besluitvorming
rond de zogenaamde wachtkamergeneesmiddelen (VWS-98-642);– de brief van 10 juli 1998 inzake nieuwe geneesmiddelen voor
glaucoom (VWS-98–922);– de brief van 5 oktober 1998 inzake rapport interdepartementale
stuurgroep farmaceutische zorg lange termijn (VWS-98-1111);– de brief van 26 november 1998 inzake onderbouwing opbrengstramingen
omtrent maatregelen geneesmiddelendossier (24 124, nr. 70);– de brief van 8 december 1998 inzake de voorgenomen modernisering
van de Wet op de geneesmiddelenvoorziening (26 344, nr. 1);– de brief van 16 december 1998 ten geleide van de regeling
tot wijziging van de regeling paramedische hulp ziekenfondsverzekering (VWS-98-1483);– de brief van 17 december 1998 inzake vermeende financiële
verwevenheid farmaceutische industrie-(huis)artsen (VWS-98-1455);– de brief van 24 december 1998 inzake kosten geneesmiddelen
1998 (VWS-99-9);– de brief van 24 december 1998 inzake een algemene vrijstelling
voor ziekenfondsen op het verbod van het exploiteren van een eigen apotheek
(VWS-99-4);– de brieven van 27 en 28 januari 1999 inzake het onderzoek
naar bonussen en kortingen voor apothekers (VWS-99-144 en 157);– de brief van 29 januari 1999 inzake nieuwe vergoedingslimieten
geneesmiddelen en kortingen bij apothekers (24 124, nr. 74);1– de brief van 29 januari 1999 inzake uitkomsten bestuurlijk
overleg met de Landelijke huisartsenvereniging (LHV) en informatie over de
uitvoering van het geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS) (24 124, nr.
73).Van het overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Arib (PvdA) achtte het algemeen overleg niet bijzonder
zinvol omdat het regeringsstandpunt inzake kortingen en bonussen niet besproken
kan worden. In de motie-Oudkerk is uitgesproken dat op 1 maart 1999 terzake
conclusies getrokken moesten worden, maar de notitie is opnieuw enkele weken
uitgesteld. Dat is jammer want de Kamer spreekt hier al vijf jaar over zonder
dat er maatregelen kunnen worden genomen. De kortingen en bonussen moeten
ten goede komen aan de zorg. Pas als de minister de motie-Oudkerk heeft uitgevoerd,
zal de PvdA een oordeel over de beleidsvoornemens geven.Waarom heeft de minister ineens besloten tot het vaststellen van een macrokader
voor de receptregelvergoeding? Waarom komt de reactie van het Centraal orgaan
tarieven gezondheidszorg (COTG) pas eind april? Verwacht de minister dat het
COTG positief op dit voorstel zal reageren? Waarom wordt, ondanks de toenemende
extramuralisatie, het geneesmiddelenbudget van de instellingen niet overgeboekt
naar het extramurale budget? Is er wellicht te weinig informatie over de intramuraal
voorgeschreven geneesmiddelen en, zo ja, wat wil de minister hieraan doen?
In het regeerakkoord staat dat er een budgettair kader voor de receptregelvergoeding
wordt vastgesteld met een jaarlijks cumulerende verrekening van kortingen
en bonussen. Totdat de omvang van de kortingen en bonussen bekend is en de
opbrengst daarvan ten goede zal komen aan de zorg, dient het macrokader voor
de receptregelvergoeding als een voorlopige verrekening. Over de receptregelvergoeding
kan pas een definitief oordeel worden gegeven als alle gegevens beschikbaar
zijn.De fractie van de PvdA heeft vanaf 1994 gehamerd op de waanzin van
kortingen en bonussen, maar zij werd telkens door de minister met een kluitje
in het riet gestuurd. Inmiddels is uit een onderzoek van de belastingdienst
bekend geworden dat hiermee in totaal een bedrag van 580 mln. is gemoeid.
Kan de Kamer uiterlijk 15 maart de notitie van de regering en het onderzoek
van de belastingdienst krijgen?De minister streeft naar kwaliteitsbeheersing, beheersing van het macrobudget,
doelmatige inkoop en distributie en het nog dit jaar instellen van een regeling
voor vergoeding van nieuwe geneesmiddelen op basis van een kosten-batenanalyse.
Waarom zijn deze maatregelen niet eerder genomen? Wat is er de afgelopen vijf
jaar gebeurd om de kosten te beheersen? Wat is er gedaan om het geld niet
in de bodemloze put van de geneesmiddelen te laten verdwijnen, maar aan te
wenden voor bijvoorbeeld het wegnemen van de wachtlijsten? De minister moet
kunnen aantonen al het mogelijke gedaan te hebben om de kostenstijgingen,
met name op het terrein van de geneesmiddelen, in de hand te houden.Mevrouw Arib wees erop dat haar fractie ook al sinds 1994 op het standpunt
staat dat met het oog op de kostenbeheersing in de gezondheidszorg, de farmaceutische
bedrijfskolom als eerste moet worden aangepakt. Dit geldt in het bijzonder
de farmaceutische industrie en de apothekersbranche. Het generiek voorschrijven
moet worden gestimuleerd. Destijds is al aandacht gevraagd voor het voordeel
dat apothekers hebben als gevolg van de combinatie receptregelvergoeding en
stimulansregeling, maar pas nu wordt deze regeling in de receptregelvergoeding
opgenomen.Tijdens de behandeling van het jaaroverzicht zorg (JOZ) is met veel hangen en wurgen aan de minister de uitspraak ontlokt dat een overschrijding
van het budgettair kader geneesmiddelen niet automatisch mag leiden tot pakketbeperking,
maar dat deze beperking als uiterste maatregel, op voorhand niet kon worden
uitgesloten. Hier komt nog bij dat overschrijdingen ten koste zullen gaan
van zorg elders, met name van de thuiszorg. De minister zal moeten garanderen
dat de taakstellingen gehaald worden.De financiële onderbouwing van de grootse plannen voor het geneesmiddelenbeleid
is mager. Soms worden bedragen voor het jaar ingeboekt waarin de besparingen
nog niet direct zijn te verwachten. Sommige taakstellingen zullen waarschijnlijk
tegenvallen. Kan er voor 15 maart een beter financieel overzicht aan de Kamer
worden gezonden?In het kader van het JOZ heeft de PvdA de volgende extra maatregelen voorgesteld:
de prestatieverplichting voor huisartsen inzake het elektronisch voorschrijven,
het ten goede laten komen van kortingen en bonussen aan de zorg, de beïnvloeding
van de industrie, de bespoediging van invoering van de maatregelen voorgesteld
door de commissie-Koopmans, enzovoorts. Wanneer zal de minister deze maatregelen
implementeren?Een aantal voorstellen van de commissie-Koopmans wordt niet overgenomen
in het plan van aanpak, zoals de budgettering van FTTO's (farmacotherapeutisch
transmuraal overleg), het tegengaan van het geven van bonussen en kortingen
door verzekeraars aan zorgverleners, de structuurmaatregelen en de invoering
van een gepaste zorgpolis.Wanneer zal het wetsvoorstel inzake de modernisering van de Wet op de
geneesmiddelenvoorziening eindelijk verschijnen? Voor welke aanpak wordt daarbij
gekozen? Wat vindt de minister van de behandeling door de Eerste Kamer van
het wetsvoorstel wijziging artikel 13 WOG? Hoe stelt de minister zich het
beleid inzake vergoeding van geneesmiddelen en toelating van nieuwe, dure
geneesmiddelen voor? Hoe staat het met de beleidsregel voor hemostatica? Zijn
de administratievoorschriften inzake de controle op het gebruik van de U-bochtconstructie
door verzekeraars al afgerond?Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD) betreurde het niet alleen
dat het rapport over de kortingen en bonussen niet op tijd is verschenen,
maar ook dat de brief van 2 maart geen toekomstvisie bevat. Na afronding van
het overleg met de deskundigen en de advisering door duurbetaalde bureaus
was er voor de minister een goede gelegenheid om zich te beraden op de vraag
hoe het geneesmiddelenbeleid er in de toekomst uit moet zien. De toenemende
vergrijzing heeft vergaande consequenties, maar de politiek houdt zich vooral
bezig met maatregelen op korte termijn. Op veel fronten worden er maatregelen
aangekondigd, maar het uiteindelijke doel is niet duidelijk. Is de apotheker
een ondernemer of een zorgverlener? Hoe moet er met de goodwill worden omgegaan
als de apotheker uitsluitend zorgverlener wordt? Voorkomen moet worden dat
de afwikkeling van de scheiding van functies een onevenredig deel van het
budget opslokt. De verzekeraars hebben al laten weten liever niet de inkoop
van geneesmiddelen te verzorgen.Het beleid van de afgelopen maanden is onduidelijk. In november 1998 heeft
de Kamer uitgesproken dat er apotheekhoudende huisartsen moesten blijven.
Veertien dagen daarna liet de minister weten dat dit fenomeen wat haar betreft
beter kon verdwijnen, maar een maand later werd dit weer herroepen. Voor de
receptregelvergoeding geldt hetzelfde. In november is het COTG gevraagd om
een oordeel te geven over een eventuele verhoging van de receptregelvergoeding.
Vervolgens wordt voorgesteld, deze vergoeding te verlagen.Mevrouw Van Blerck wees erop dat haar fractie voorstander is van meer
marktwerking en beperking van strakke regelgeving waardoor betrokkenen meer
op hun verantwoordelijkheden kunnen worden aangesproken. In principe
is er geen aanleiding een onderscheid te maken tussen de apotheker als zorgverlener
en als ondernemer, maar er kunnen dwingende redenen zijn om daar toch voor
te kiezen. Voornaamste doel is dat de problemen worden opgelost.Het aanpakken van de bonussen en kortingen kan rekenen op de volle instemming
van de VVD-fractie. De zeer ondoorzichtige margeconcurrentie bij de generieke
middelen moet vervangen worden door prijsconcurrentie. Bij een goede marktwerking,
waarbij de prijsfixerende systemen komen te vervallen, is er geen plaats voor
kortingen en bonussen. Omdat het bedrag dat daarmee gemoeid is nog niet bekend
is, kan nog geen uitspraak worden gedaan over eventuele verdere bezuinigingen.
Het is echter te vroeg om nu al de receptregelvergoeding aan te pakken. Als
het ene spoor wordt gevolgd, is het niet netjes ten opzichte van de beroepsgroep
om tegelijkertijd op het andere in te zetten. Heeft de minister het oordeel
van de landsadvocaat over de haalbaarheid van beide maatregelen gevraagd,
zowel afzonderlijk als in combinatie? Wat houden de meerjarenafspraken met
de apothekers overigens precies in?Op zichzelf is het goed dat de ziekenhuizen worden gebudgetteerd voor
de poliklinisch voorgeschreven geneesmiddelen. Het gevaar is echter dat ziekenhuizen
geen kortingen en bonussen zullen krijgen als het vervolgtraject via de huisarts
vervalt. Wat is de inschatting van de minister op dit punt?In de brief van 2 maart schrijft de minister dat de grenzen van de sturingsmogelijkheden
in zicht zijn. In de politiek betekent dit vaak dat die er eigenlijk niet
meer zijn. Desondanks worden maatregelen voorgesteld die een relatie hebben
met die bijna nihil geworden sturingsmogelijkheden. Het geneesmiddelendossier
kan dan ook beter anders worden benaderd.De minister schrijft dat het traject van marktwerking, deregulering en
wetgevingskwaliteit (MDW) alleen van toepassing is op de inkoopfunctie van
de zorgverzekeraar. In de motie-Van Zuijlen wordt echter een breder gebied
aangeduid. Mevrouw Van Blerck verzocht de minister met klem, het aandachtsgebied
overeenkomstig de genoemde motie aan te passen.Wil de minister in haar omgang met betrokkenen de uiterste zorgvuldigheid
in acht nemen? Gelet op hetgeen er nog moet gebeuren, is een goede verstandhouding
essentieel. Kunnen de toekomstige ramingen beter verzorgd worden? De vergrijzing
zal bijvoorbeeld leiden tot een explosieve stijging van de vraag naar geneesmiddelen.Verzekeraars hebben meer instrumenten nodig om binnen het budget iedereen
tevreden te stellen. Heeft de minister daar ideeën over? Het systeem
van de FTTO's is goed, maar invoering hiervan is een kwestie van lange adem.Tot slot wees mevrouw Van Blerck erop dat de ingewikkelde problematiek
van het geneesmiddelendossier alleen opgelost kan worden door de koe bij de
horens en niet bij de staart te vatten. Zij riep de minister op duidelijk
aan te geven waar zij op langere termijn naartoe wil.De heer Buijs (CDA) vond dat de minister van het geneesmiddelendossier
een puinhoop maakt. Het beleid te dien aanzien is zwak. Op sommige punten
gaat de minister onbehoorlijk om met betrokken groeperingen.Ook naar de mening van het CDA is kostenbeheersing in de geneesmiddelensector
essentieel om greep te krijgen op de snel stijgende kosten, die de budgettaire
ruimte voor andere prioriteiten in de zorg dreigen te verdringen. In de vorige
kabinetsperiode kon 2,2 mld. worden omgebogen, maar desondanks wordt de groei
op 12% per jaar geschat en dat is te hoog.De maatregelen van de minister om de kostentoename tegen te gaan, schieten
hun doel voorbij. Evenals bij het plan van aanpak hulpmiddelen is ook hier
sprake van een veelheid van maatregelen die onderling niet altijd samenhangen
en in veel gevallen niet kunnen rekenen op draagvlak bij de partijen
die deze maatregelen moeten uitvoeren, zoals de ziekenhuizen, de verzekeraars,
de apothekers en de artsen. Eerder ontstonden al wildwesttaferelen bij de
aanpassing van het geneesmiddelenvergoedingensysteem (GVS) – de medicijnlijn –
en nu wordt de oorlog verklaard aan de apothekers. Door deze maatregelen wordt
de onmacht van de minister duidelijk zichtbaar.De heer Buijs wees erop dat kostbare tijd verloren is gegaan. Naar de
mening van het CDA dient de overheid het voorwaardenscheppend kader, zowel
budgettair als qua verzekeringspakket, vorm te geven. Partijen dienen binnen
dit kader invulling te geven aan de eigen verantwoordelijkheid. Dit door de
overheid vastgestelde kader mag er dan ook niet toe leiden dat gedetailleerde
wet- en regelgeving en de daarmee gepaard gaande bureaucratie partijen belemmeren
om zelf initiatieven te ontwikkelen die de doelmatigheid kunnen bevorderen.
De zorgverzekeraars zijn bijvoorbeeld per 1 januari 1999 volledig risicodragend
geworden. Zij hebben van de overheid in belangrijke mate de regie gekregen
op het gebied van kostenbeheersing. Waar nodig kan de overheid zorgverzekeraars
van instrumenten voorzien om deze regie daadwerkelijk in te vullen. Natuurlijk
moet de overheid toezicht houden op de kwaliteit en bereikbaarheid van de
zorg. De zorg dient echter verder gedereguleerd te worden en de gedetailleerde
centrale sturing door de overheid dient te worden verlaten.Het is onbegrijpelijk dat de zeer constructieve voorstellen van de zorgverzekeraars
bij brief van 13 juli 1998 geen weerklank bij de minister hebben gevonden.
Met deze voorstellen werd beoogd, per 1 januari 1999 afspraken te maken met
artsen en apothekers die vastgelegd worden in het bestaande overeenkomstenstelsel.
Veel van deze voorstellen komen overeen met de maatregelen die de minister
naar aanleiding van het plan-Koopmans voorstelt, zoals afspraken over indicatiegerichte
formularia, deelname aan het farmacotherapeutisch overleg, elektronische uitwisseling
van gegevens en inzicht in kortingen en bonussen. De minister heeft kostbare
tijd verloren laten gaan door verder te gaan met de ontwikkeling van haar
eigen voorstellen. Het niet binnen de gestelde termijn realiseren van een
kostenombuiging is de minister dan ook voor een belangrijk deel zelf aan te
rekenen.De geneesmiddelenvoorziening wordt gekenmerkt door een eenvoudige formule:
kosten zijn prijs maal volume. Het GVS – en het regelmatig bijstellen
ervan – heeft zijn nut bewezen. Mits artsen en patiënten tijdig
worden voorgelicht, is dit een bruikbaar instrument. De ontwikkelingen op
Europees niveau moeten overigens nauwlettend in de gaten worden gehouden.
De commissie-Bangemann lijkt een andere richting op te gaan.Het wil maar niet boteren tussen de minister en de apothekers. De onderlinge
relatie is verder verslechterd nu het onderzoek van de belastingdienst bij
de farmaceutische groothandel doet vermoeden dat de hoogte van kortingen en
bonussen 580 mln. bedraagt. Waarop dit bedrag is gebaseerd, is nog onduidelijk.
Is het inclusief de korting van 200 mln.? Betreft het generieke middelen of
specialités? Heeft het betrekking op parallelimport?Opmerkelijk is dat dit bedrag naar buiten is gekomen nog voordat de minister
het met de apothekers afgesproken onderzoek van Price Waterhouse Coopers heeft
afgerond. Als de bedoeling was om hiermee meer druk op de ketel te zetten,
is er sprake van een zwaktebod waardoor de medewerking van apothekers aan
een doelmatig voorschrijfpatroon gebruuskeerd wordt.Los van het inzicht in kortingen en bonussen en zonder een voorstel voor
een nieuwe honoreringsstructuur voor apotheekhoudenden wil de minister de
receptregelvergoeding korten en de stimulansregeling op de helling zetten.
Dit is in strijd met de meerjarenafspraken. Het is niet meer dan logisch dat
de KNMP juridische stappen zet. Afspraak is afspraak, dat geldt ook voor de
minister. De opbrengst van kortingen en bonussen bij apotheekhoudenden moet transparant
zijn. Het is maatschappelijk niet aanvaardbaar dat de inkomsten van apotheekhoudenden
door de bonussen en kortingen naast de reguliere vergoeding onevenredig hoog
zijn. Het voorstel om inkoop en distributie te scheiden zal echter eerder
kostenverhogend werken. De apotheker kan namelijk zeer voordelig inkopen.Het opheffen van het verbod op eigen instellingen door zorgverzekeraars
wordt vooral gezien als een stok achter de deur bij de onderhandelingen met
de apothekers. Deze maatregel zal verder geen effect hebben.De minister moet zich concentreren op het volume, dus op het voorschrijfpatroon.
De kosten van de geneesmiddelen komen uit de pen van de arts. Er wordt een
reeks van maatregelen voorgesteld om het voorschrijfpatroon te verbeteren.
Het is goed dat een en ander wordt vastgelegd in overeenkomsten met verzekeraars.Het budgetteren van de verzorgingshuizen is niet gewenst omdat zij geen
invloed hebben op het voorschrijfgedrag van huisartsen. Het is beter dat verzekeraars
en huisartsen daarover afspraken maken.De heer Buijs deed drie suggesties om de problemen op te lossen. In de
eerste plaats moeten verzekeraars nieuwe overeenkomsten sluiten met de aanbieders
van zorg en apotheekhoudenden. In dit kader moeten maatregelen worden overeengekomen
voor een meer doelmatig voorschrijf- en distributiebeleid. De overheid zal
verzekeraars desgewenst van instrumenten voorzien om een en ander te realiseren,
bijvoorbeeld op basis van de Wet tarieven gezondheidszorg.In de tweede plaats moeten apotheekhoudenden volledig inzicht geven in
de hoogte van kortingen en bonussen. Daarnaast moet er een nieuwe honorerings-
en bekostigingsstructuur voor apotheekhoudenden worden ontwikkeld. Deze moet
bestaan uit een vast deel (kosten) en een variabele deel (inkoopbeleid).In de derde plaats moeten de zorgverzekeraars, die volledig risicodragend
zijn, volledig inzicht geven in een plan van aanpak, inclusief tijdpad voor
de financiële taakstelling. De taakstelling moet dan uiteraard wel realistisch
zijn.Mevrouw Van Vliet (D66) merkte op dat in het plan van aanpak
een duidelijke lijn wordt aangegeven waarlangs het geneesmiddelenbeleid zich
in deze kabinetsperiode moet ontwikkelen. Het doel is een combinatie van verbetering
van de kwaliteit en waarborging van de kostenbeheersing. Dit moet bereikt
worden via gedragsveranderingen van voorschrijvers en verzekeraars en rolverandering
van de apothekers. Hiertoe wordt een aantal maatregelen op korte en op lange
termijn voorgesteld. De planning is dat ongeveer vanaf het jaar 2000 de kosten
van extramuraal verstrekte geneesmiddelen het budget niet overschrijden. In
dit kader moet een keuze gemaakt worden voor scheiding van zorg en inkoop.
De verzekeraar wordt inkoper en de apotheker wordt zorgverlener. Een en ander
dient vorm te krijgen in een goed regionaal overleg waarin de verzekeraar
optreedt als regisseur.De minister heeft ervoor gekozen om, naar aanleiding van de motie-Van
Zuijlen, een MDW-werkgroep geneesmiddelen in te stellen die zich met name
richt op de mogelijkheden van verzekeraars om de verantwoordelijkheid voor
de inkoop te nemen. De wijze waarop de inkoop door verzekeraars opgezet moet
worden, is niet de startvraag maar een, overigens wel belangrijke, vervolgvraag.
De eerste essentiële vraag die beantwoord moet worden, is of en, zo ja,
op welke wijze landelijk werkende ziekenfondsen en particuliere verzekeraars
op lokaal en regionaal niveau kunnen optreden als regisseur. Vervolgens moeten
de regio's bepaald worden. In het plan-Koopmans worden deze vragen overgeslagen.
Wil de minister daar haar licht eens over laten schijnen? Er ontbreekt een sturingsinstrument inzake het voorschrijfgedrag van huisartsen.
Mevrouw Van Vliet was blij met de meerjarenafspraken over de invoering
van een elektronisch voorschrijfsysteem (EVS). In combinatie met een FTO of
een FTTO kan er heel wat bereikt worden. Leidt de zeer duidelijke betrokkenheid
van de koepels nu ook tot gedragsverandering bij de individuele huisartsen
en specialisten? Zal er meer op stofnaam voorgeschreven worden? Zal een arts
meer nadere onderzoeksvragen aan de patiënt stellen voordat hij een herhalingsrecept
uitschrijft? Zal het aantal door huisartsen voorgeschreven antidepressiva
dalen? Als dit onverhoopt niet of in onvoldoende mate lukt, welke sturingsinstrumenten
heeft de verzekeraar dan?De budgettering van de FTTO's had niet de eerste voorkeur van mevrouw
Van Vliet. Eerst moet bezien worden of de FTTO's op basis van verantwoordelijkheid
en professionaliteit op een goede wijze totstandkomen. Het is overigens verstandig
om dit voorstel niet geheel van tafel te vegen. Mocht de vrijwilligheid tot
vrijblijvendheid leiden dan is budgettering een mogelijkheid om het gewenste
proces alsnog tot stand te brengen. Waarom komt de minister niet meer terug
op dit door de commissie-Koopmans voorgestelde plan? Ziet zij er niets in?Met de keuze voor de apotheker als zorgverlener wordt op hoofdlijnen uitgesproken
dat het inkomen van deze beroepsgroep op een andere wijze samengesteld moet
worden. Voordat daar een duidelijke uitspraak over kan worden gedaan, moeten
eerst de gegevens over bonussen en kortingen op tafel komen. Overigens is
het verbazingwekkend dat het onderzoek naar de hoogte van de receptregelvergoeding
nog niet is aangevraagd. Zal het COTG worden verzocht dit onderzoek op zich
te nemen?Op dit moment moet nog uitgegaan worden van het huidige inkomenssysteem.
Er wordt voorgesteld om het extra inkomen van apothekers als gevolg van het
uitschrijven van meer recepten door huisartsen terug te vorderen. Deze mogelijkheid
is in het regeerakkoord reeds aangestipt en is nader uitgewerkt in de motie-Oudkerk
waarin een uiterste termijn van 1 maart 1999 wordt genoemd. Een en ander staat
echter los van de onderzoeken naar de kortingen en bonussen en naar de hoogte
van de receptregelvergoeding.Vervolgens vroeg mevrouw Van Vliet aandacht voor de maatregelen die gericht
zijn op het voorkomen van substitutie. Als de poliklinisch voorgeschreven
middelen onder het budget van het ziekenhuis vallen, kan de ziekenhuisapotheker
de gevolgen op de huisartsen afschuiven. Bij de overheveling van buiten WTG-geneesmiddelen
kan gekozen worden voor een ander WTG-middel. Ook is het mogelijk dat een
patiënt eerder chronisch ziek wordt verklaard. Leidt het aanpakken van
de zogenaamde hardlopers niet tot veelvuldig zwaarder indiceren? Wat wordt
gedaan om substitutie te voorkomen? Wordt er in de financiële onderbouwing
rekening mee gehouden dat substitutie niet geheel te voorkomen is?Mevrouw Hermann (GroenLinks) was zeer verbaasd over de inhoud
van de brief van begin maart en wel op het punt van de begrotingsbewaking,
de uitvoering van het werkplan en het overeengekomen beleid. Een goedgekeurde
begroting kan niet zonder meer gewijzigd worden. Het nu gepresenteerde financieel
overzicht spoort niet met het plan van aanpak dat van november 1998 dateert.
Is dit overzicht eigenlijk een begrotingswijziging?Een werkplan bij een begroting is taakstellend. De voornemens uit het
regeerakkoord om de stijgende kosten van geneesmiddelen om te buigen waren
noodzakelijk in verband met de consequenties voor andere delen van de zorg.
Nu worden echter tal van onderdelen van het plan van aanpak op de lange baan
geschoven. In november werd nog stellig opgemerkt dat het elektronisch voorschrijfsysteem
voor huisartsen ongeveer 300 mln. zal opbrengen en dat het FTTO voortvarend
ingevoerd zal worden. Nu is er sprake van proeftuinen, van een ondersteuningsstructuur,
van stimulering van overleg, van onderzoek en van een begeleidingsstructuur.
Dit kost veel geld en gevreesd moet worden dat de kosten maar nauwelijks gedekt
worden door de opbrengsten. Invoering van FTTO en EVS samen zal volgens schatting
380 mln. opleveren, dus nauwelijks meer dan de eerder genoemde 300 mln. van
het EVS.De minister schrijft dat partijen – de apothekers en het ministerie –
al het mogelijke doen om op zeer korte termijn inkoopvoordelen zichtbaar te
maken en om volledige transparantie van kortingen en bonussen te bieden. Tegelijkertijd
dient echter inzicht verkregen te worden in de reële praktijkkosten.
Hiertoe is een onafhankelijk onderzoek gestart.De minister-president heeft in het kader van de regeringsverklaring gezegd:
wij zeggen wat wij doen en wij doen wat wij zeggen. In het regeerakkoord staat
dat de bestuurlijke betrokkenheid van het veld van de gezondheidszorg van
groot belang is. Verzekeraars en instellingen moeten het samen met de regering
doen. Het kabinet stelt het kader, risicodragende verzekeraars bewaken de
budgetten; het maatschappelijk ondernemerschap. Dit is nodig om de gewenste
transmurale zorg vorm te geven, maar hoe verhoudt dit zich tot al die minutieuze
maatregelen en deelbudgetten?Mevrouw Hermann verduidelijkte vervolgens het standpunt van GroenLinks
terzake. Kern van het probleem is het voorschrijfgedrag van artsen. Kinderen
met gedragsstoornissen krijgen in gigantische hoeveelheden kalmerende, concentratieverhogende
middelen. Degenen die somber zijn krijgen enorme hoeveelheden antidepressiva.
Mensen die het moeilijk hebben, krijgen kalmerende middelen. Vroeger werd
bij maagklachten een zorgvuldig dieet voorgeschreven, maar nu medicijnen.
Bij een te hoog cholesterolgehalte wordt niet de nadruk op verstandig voeding
gelegd, maar worden medicijnen voorgeschreven. De Nederlander krijgt gemiddeld
negen recepten per jaar. Als iedere Nederlander een recept per jaar minder
krijgt, levert dat 780 mln. op. Waarom wordt niet voor die route gekozen?De oplossing van de problematiek begint in de spreekkamer van de dokter,
met goed geïnformeerde patiënten en zorgvuldig werkende artsen.
De zorgverzekaars hebben in juli 1998 zeer heldere voorstellen op dit punt
gedaan. Hetgeen in de brief van 2 maart jl. staat, is daarmee moeilijk te
rijmen. Mevrouw Hermann drong erop aan terug te keren naar de eerder gekozen
lijn. Bij het vaststellen van formularia moeten niet alleen de beroepsbeoefenaren
maar ook de patiëntenverenigingen een zeer belangrijke inbreng hebben.
Zorgverzekeraars bieden daar in het algemeen ook ruimte voor.Mevrouw Kant (SP) merkte op dat de minister probeert greep
te krijgen op de spelers op de geneesmiddelenmarkt. Daarbij vergeet zij echter
de speler die het meest scoort, namelijk de farmaceutische industrie, die
een zeer belangrijke drijfveer heeft en wel het maken van winst. Gemiddeld
is de winstmarge op dit moment 25%. De meest succesvolle bedrijven halen zelfs
marges van 32% tot 42%. De fundamentele vraag daarbij is of er zoveel verdiend
mag worden aan zieke mensen. De omzet in Nederland is ongeveer 4,2 mld. Grofweg
kan gezegd worden dat er in Nederland 1 mld. winst wordt gemaakt. Onderschrijft
de minister deze cijfers? Beschikt zij wellicht over andere gegevens en wat
is haar mening over deze forse winsten?Patiënten moeten zo min mogelijk medicijnen gebruiken. Uit de ervaringen
met de medische centra van de SP blijkt dat er, wanneer er meer tijd wordt
uitgetrokken voor de patiënt, minder medicijnen worden voorgeschreven.
Overigens zijn er nog meer redenen voor het te hoge voorschrijfgedrag.Als de positie van de industrie niet ook wordt aangepakt, blijven de premiegelden
van de burgers naar de winstmarges van de farmaceuten gaan. Bij alle genomen
maatregelen zal de industrie naar wegen zoeken om het marktaandeel te behouden
of te vergroten. De voorzitter van het COTG heeft opgemerkt dat
de industrie veel weg heeft van een ballon: wordt er aan de ene kant geknepen,
dan stulpt zij aan de andere kant uit. De samenleving geeft per jaar 6 mld.
uit aan geneesmiddelen. Er moet een garantie gegeven worden dat dit bedrag
zoveel mogelijk ten goede komt aan de zorg.Mevrouw Kant vroeg de minister om een reactie op de volgende voorstellen.
Voordat een nieuw middel wordt toegelaten, moet er volledig inzicht zijn in
de prijsvorming, waarna de overheid de maximale prijs kan vaststellen. De
hoge winstmarges geven aan dat de marges omlaag kunnen. Als er kortingen gegeven
kunnen worden, is het zonder meer mogelijk om de prijzen te laten dalen.Bij de toelating van medicijnen moet er meer openheid komen en mag er
getoetst worden aan het behoeftecriterium. Geneesmiddelen zonder therapeutische
meerwaarde mogen in elk geval niet duurder zijn dan vergelijkbare bestaande
middelen. Driekwart van de kostenstijging is het gevolg van de introductie
van nieuwe geneesmiddelen. Uit internationaal onderzoek blijkt dat slechts
10% van deze nieuwe middelen een belangrijke therapeutische vooruitgang betekent.De industrie ontkent niet dat 25% van het budget wordt uitgegeven aan
marketing. Naast de winst van 1 mld. is er eenzelfde bedrag gereserveerd voor
verkoopbevordering, dus er komt 2 mld. niet ten goede aan de zorg. Het is
duidelijk dat hier iets aan gedaan moet worden.Mevrouw Kant was de minister dankbaar dat deze enkele van de eerder door
haar voorgestelde maatregelen wil uitvoeren. Zijn de uitgaven aan reclame
en promotie fiscaal aftrekbaar? Als dit het geval is, is het de vraag of dit
maatschappelijk geoorloofd is. Alle onderzoek moet vooraf getoetst worden,
ook van huisartsen. Het moet verboden worden dat patiënten vanwege een
onderzoek een bepaald middel krijgen voorgeschreven. Vergoedingen voor deelname
aan een onderzoek moeten worden opgenomen in de beoordeling van medisch-ethische
toetsingscommissies. Dit alles om te voorkomen dat onderzoek gebruikt wordt
om een medicijn in de pen van een arts te krijgen. Kan er een onafhankelijk
informatiebureau worden opgericht, zodat artsen niet afhankelijk zijn van
de informatie van commerciële artsenbezoekers? De informatie uit bijvoorbeeld
het Farmaceutisch weekblad komt vaak te laat.De krantenkop «Apothekers pesten, lost het pillenprobleem niet op»,
is raak getypeerd. Het beleid is veranderd van paniekvoetbal in een onduidelijk
potje stratego. Er valt geen duidelijke lijn te ontdekken. Er worden twee
sporen gevolgd. In het geneesmiddelenbeleid hinkt de overheid al jaren op
twee gedachten: marktwerking en overheidsregulering. Voortdurend waren maatregelen
nodig om de markt in te tomen, maar men bleef geloven in de zegeningen van
de markt. De apothekers zitten klem tussen overheid en commercie. Enerzijds
zijn het boemannen vanwege de kortingen en anderzijds moeten zij die kortingen
juist voor de overheid binnenhalen. Deze onmogelijke positie is alleen maar
te veranderen als de overheid zelf de kortingen bij de industrie bedingt,
bijvoorbeeld via de Prijzenwet. De apotheker moet zich volledig kunnen concentreren
op de zorgverlening. Dat wil de minister ook, maar de vraag is wanneer. Waarom
worden er eerst weer allerlei halfslachtige maatregelen genomen, waarvan het
maar de vraag is hoe deze uitpakken? Waarom wordt niet direct ingezet op de
structurele veranderingen? Het wordt tijd dat de minister snel begint aan
een goed spelletje stratego. Zij is al vijf jaar minister en er is nu duidelijk
behoefte aan een strategie voor de langere termijn. Zij moet ophouden met
het plaatsen van bommetjes, zoals de aangekondigde verlaging van de receptvergoeding.
De minister speelt daarbij vals spel, want dit is volledig in strijd met de
afspraken met de apothekers.De patiënt moet niet meer krijgen dan nodig, maar ook niet minder.
Het verwijderen van de zelfzorgmiddelen uit het pakket kan hier wel toe leiden.
De patiënten kunnen het slachtoffer van deze maatregel worden. Daarbij
wordt een strategische denkfout gemaakt, want de geraamde opbrengsten zullen
niet gehaald worden vanwege substitutie en extra bureaucratie.Is het juist dat de minister voorlopig afziet van verdere ingrepen in
het GVS? De minister heeft toegezegd dat negatieve effecten voor patiënten
nauwlettend in de gaten zullen worden gehouden. Wat gebeurt er op dat terrein?
Kan de minister de garantie geven dat onverhoopte overschrijdingen van het
geneesmiddelenbudget niet ten koste gaan van andere vormen van zorg en niet
zullen leiden tot beperking van het pakket?De heer Van der Vlies (SGP) wees erop dat hij mede het woord
voerde namens de fracties van RPF en GPV.De voorgeschiedenis van dit dossier kan worden omschreven als «pappen
en nathouden» vanwege het politieke onvermogen om meerderheden te creëren
voor bepaalde maatregelen. Daarmee is tijd verloren gegaan en het gevolg is
dat het probleem alleen maar groter is geworden. Inmiddels wordt dit ook door
het kabinet onder ogen gezien.Er is behoefte aan een breed gedragen consistent beleid. Ook de fracties
van SGP, RPF en GPV wachten de definitieve voorstellen inzake de bonussen
en kortingen af. Op voorhand zijn genoemde fracties geneigd het beleid van
de minister te steunen. De overheid moet duidelijke kaders stellen in verband
met het budget, de kwaliteit, de toegankelijkheid, enzovoorts, waarbinnen
partijen een zo groot mogelijke eigen verantwoordelijkheid hebben. Alleen
op die wijze kan er werkelijk op de medewerking van alle betrokkenen gerekend
worden.De stijgende kosten moeten beheersbaar worden. De niet gerechtvaardigde
groei moet worden tegengegaan. Uitgangspunt blijft dat het beste medicijn
tegen een redelijke prijs verstrekt wordt.Voor alle maatregelen in het plan van aanpak is een bedrag ingeboekt,
maar het ligt voor de hand dat er sprake is van een zekere beïnvloeding.
De vraag is wat het uiteindelijke resultaat is. Heeft de minister dit laten
berekenen of moet er afgewacht worden hoe groot de overlap is?Is budgettering van de extramurale geneesmiddelenvoorziening overwogen?
Dezelfde vraag geldt voor de FTTO's en de geneesmiddelenverstrekking in de
verzorgingshuizen, waarover in het kader van het JOZ 1997 uitspraken zijn
gedaan. Waarom wordt een en ander pas tweeënhalf jaar later opgepakt?
Hoe staat het met de toegezegde analyse van een eventuele beperking van het
pakket?Ten aanzien van de apothekers worden een volumeafhankelijke bekostiging
en scheiding van inkoop en zorg voorgesteld. De verzekeraar krijgt een belangrijke
rol als inkoper. In een regio zijn er echter verzekeraars die elkaar beconcurreren.
Welke verzekeraar krijgt dan welke taak? Hoe moeten de landelijke ziekenfondsen
en de landelijk werkende verzekeraars de regisserende rol invullen?Het voorschrijven op stofnaam gebeurt al, maar er zijn nog geen sancties
als dit wordt nagelaten. Wordt er op dit punt actie ondernomen? Heeft het
plan van aanpak consequenties voor het praktisch functioneren van de opgestelde
richtlijnen en protocollen door de beroepsgroepen? Is daarover met betrokkenen
overlegd?In de stukken is er vrijwel geen aandacht voor de rol van de patiënt-cliënt.
Wat is de visie van de minister op dit punt?Tot slot sloot de heer Van der Vlies zich aan bij de vragen van mevrouw
Hermann over de financiële aspecten. Het antwoord van de regeringDe minister wees erop dat in het regeerakkoord de visie van
het plan-Koopmans is onderschreven. In de brieven van 13 november 1998 en
2 maart 1999 is getracht de maatregelen in hun context te plaatsen. Het is
echter kennelijk niet gelukt om het toekomstbeeld helder over het voetlicht
te brengen. Daarop gelet, achtte de minister het verstandig nogmaals het uiteindelijk
doel van het beleid te schetsen.Er wordt gestreefd naar een stelsel waarin alle partijen belang hebben
bij lage prijzen en bij doelmatig gebruik van geneesmiddelen. Hiertoe zijn
een gedragsverandering van voorschrijvers en zorgverzekeraars en een positieverandering
van de apothekers nodig. Er moet doelmatiger voorgeschreven worden. De minister
onderschreef de opmerking van de heer Buijs dat de kern van het probleem de
pen van de dokter is. De inkoop moet gescheiden worden van de aflevering en
mag niet langer geschieden door iemand die persoonlijk belang heeft bij kortingen.
De opbrengst van kortingen en bonussen moet ten goede komen aan de zorg. Daarnaast
moet via verschuivingen financiële ruimte geschapen worden voor innovatieve
geneesmiddelen.Voor het beheersen van prijs en volume is een structuurverandering nodig
en die is niet op korte termijn – in 1999 en 2000 – te realiseren.
Dit betekent dat er een overbruggingsperiode is waarin andere instrumenten
gebruikt moeten worden, zoals sturing op prijs en vergoedingscomponenten.Voor het bereiken van het uiteindelijke doel is budgettering een beproefd
middel. De verzekeraars zijn met ingang van 1 januari 1999 praktisch 100%
gebudgetteerd voor de geneesmiddelen en hebben derhalve belang bij een laag
uitgavenpatroon. Voor de ziekenhuizen en de verpleeghuizen geldt hetzelfde,
maar nog niet voor de huisartsen, de specialisten op de polikliniek en de
verzorgingshuizen. De staatssecretaris werkt aan een plan om per 1 januari
2001 de geneesmiddelen te budgetteren voor degenen die in een verzorgingshuis
verblijven. Dit is inderdaad al eerder toegezegd, maar helaas nog niet gerealiseerd.Bij budgettering kunnen twee wegen gevolgd worden. De eerste is de klassieke
WTG-route, namelijk het rechtstreeks opleggen van een budget aan bijvoorbeeld
een FTTO. De tweede is de route via de zorgverzekeraar. De ziekenfondsen kunnen
contracten afsluiten met voorschrijvers. De zorgverzekeraars zullen in onderling
overleg een vertegenwoordiger aanwijzen om onderhandelingen te voeren. Dit
zal de verzekeraar zijn die in de desbetreffende regio dominant is.In dit kader moet flexibel omgegaan kunnen worden met de budgetten, dus
moet in de regelgeving het geven van incentives worden toestaan. Deze incentives
mogen uiteraard niet leiden tot persoonlijk voordeel van de arts, maar moeten
gericht zijn op het bieden meer mogelijkheden in de zorg, zoals praktijkondersteuning.
Bij deze route kan er goed gebruikgemaakt worden van een FTTO. Verzekeraars
kunnen in het JOZ lezen op welke wijze hun geneesmiddelenbudget zich ontwikkelt.
Zij zijn dan ook in staat tijdig afspraken te maken met de partijen.De tweede
route sprak de minister het meest aan. In dat kader worden vier à vijf
proeftuinen gecreëerd. In een beperkt aantal regio's vinden experimenten
plaats waarbij men van de huidige regelgeving mag afwijken. De klassieke WTG-route
is weliswaar bekend, maar brengt veel administratieve lasten met zich. Desondanks
is het COTG gevraagd na te gaan of de kosten van de extramurale geneesmiddelenvoorziening
op die manier in de hand te houden zijn. Daarbij moet het voorkomen van substitutie
een punt van aandacht zijn.Op welke wijze wordt bereikt dat de farmaceutische industrie in Nederland
belang krijgt bij lage prijzen? Anders dan bijvoorbeeld in Frankrijk is er
in Nederlands slechts één innovatief farmaceutisch bedrijf,
waardoor het niet mogelijk is met meerdere bedrijven te onderhandelen en op
die wijze een gunstige prijs te bedingen. Het GVS blijkt redelijk te werken.
Er wordt echter wel overlegd met de farmaceutische industrie. Intussen sturen
wij op de prijzen en vergoedingen. Hier staat dan tegenover dat in Nederland
goed, betrouwbaar veldonderzoek naar nieuwe geneesmiddelen kan worden gedaan.
Voor de faciliëring daarvan is reeds overlegd met de ministers van Financiën
en Economische Zaken. De FTTO's zullen qua schaal zeer geschikt
zijn voor zo'n onderzoek. Er is al een goed systeem voor het melden van bijwerkingen.
Als een geneesmiddel in Nederland is getest en goed bevonden, kan het betrokken
bedrijf daar in de rest van de wereld zijn voordeel mee doen.Geneesmiddelen die tot de EU zijn toegelaten, komen ook in Nederland op
de markt. Zij moeten tegen een zodanige prijs aangeboden worden, dat zij door
het ziekenfonds vergoed kunnen worden. Op grond van de Prijzenwet worden de
prijzen op het Europees gemiddelde gebracht. Het is niet toegestaan die prijzen
verder te drukken.Sturing vindt plaats op volume, prijs en distributie. Het volume wordt
beperkt via budgettering. Idealiter wordt een en ander geregeld in het verkeer
tussen verzekering en FTTO. De overheid stelt de kaders en de partijen in
het veld zorgen voor de verdere invulling.Onder het wettelijk plafond is nog steeds veel ruimte voor handelsvoordelen.
Iedereen is het erover eens dat deze ten goede moeten komen aan de zorg. Om
die reden worden de verzekeraars verantwoordelijk voor de inkoop. Dat is overigens
iets anders dan dat zij zelf inkopen. Apothekers weten op dit terrein van
de hoed en de rand. Zij kunnen de inkoop blijven verzorgen, maar dan is volstrekte
transparantie vereist. De zorgverzekeraar moet vervolgens de inkoopvoordelen
ten goede laten komen aan de zorg. De ziekenfondsen kunnen, gelet op de Wet
maximering reserves, de voordelen direct aan de zorg besteden of aanwenden
voor premieverlaging. Door afspraken over de prijzen te maken, moet voorkomen
worden dat fabrikanten afzien van kortingen en bonussen.De huidige wijze van distributie schijnt 1,2 mld. te kosten. Het idee
is om de distributie zoveel mogelijk aan marktpartijen over te laten.Deze toekomstvisie is geen statisch geheel. Het is een plan in ontwikkeling.
Aanpassing is uiteraard altijd mogelijk. Met het oog daarop wordt er ook met
proeftuinen gewerkt. Het gaat overigens te ver om de zorgverzekeraars de regie
voor het gehele beleid in handen te geven. In de meerjarenafspraken spelen
ook huisartsen, specialisten en apothekers een rol. Hoe meer verzekeraars
aantonen het maatschappelijk ondernemerschap serieus in te vullen, des temeer
flexibilisering toegestaan kan worden. De macrokaders worden dan in Den Haag
vastgesteld, waarna partijen hun verantwoordelijkheid mogen nemen. De enige
eisen daarbij zijn dat men uitkomt met het geld en dat er kwaliteit geleverd
wordt. De minister was bereid voor het volgende algemeen overleg de toekomstvisie
nogmaals op schrift te stellen.In de meerjarenafspraak met de apothekers staat duidelijk dat zal worden
getracht inzicht in de inkoopvoordelen te krijgen en dat de beroepsgroep daaraan
mee zal werken. Het percentage apothekers dat gevolg geeft aan de oproep om
dit inzicht te verschaffen, is hoog; aanzienlijk hoger dan bij de apotheekhoudende
huisartsen. De minister zegde graag toe op 15 maart a.s., wanneer de uitslag
van het onderzoek van Price Waterhouse Coopers aan de Kamer gestuurd zal worden,
ook de gegevens van de belastingdienst te overleggen.Het is overigens zeer te betreuren dat een en ander naar buiten is gekomen
op het moment dat bekend werd dat de apothekers bereid waren mee te werken
aan het onderzoek naar kortingen en bonussen. Hierdoor kon de indruk ontstaan
dat de overheid al wist wat dit onderzoek op moest leveren. De belastingdienst
heeft zich niet alleen gericht op geneesmiddelen en apothekers, maar ook op
hulpmiddelen en apotheekhoudende huisartsen. Daarbij komt dat het onderzoek
alleen betrekking heeft op de groothandel, waardoor er sprake is van overschattings-
en onderschattingselementen.Er is overigens geen schuldige aan te wijzen voor de vertraging die is
ontstaan op het punt van het onderzoek naar de kortingen en bonussen. Het
kostte meer tijd dan gedacht om het eens te worden.Onderdeel van de meerjarenafspraak is een onderzoek naar de praktijkkosten. Als de apotheker alleen zorgverlener is, moet een andere honoreringssystematiek
worden gehanteerd. Daar komt bij dat de omzet fors daalt als de poliklinisch
voorgeschreven geneesmiddelen in het ziekenhuisbudget worden ondergebracht.
Een koude sanering van apothekers ligt absoluut niet in de bedoeling en is
onaanvaardbaar ten opzichte van een beroepsgroep die de samenleving sinds
de middeleeuwen van dienst is.Aangezien de herstructurering niet op korte termijn gerealiseerd kan worden,
moet bezien worden of de huidige praktijkkostenvergoeding wel adequaat is.
Het COTG wordt dan ook verzocht om het desbetreffende onderzoek zo spoedig
mogelijk ter hand te nemen. De minister hoopte dat daarmee het misverstand
uit de wereld is en dat er in een goede sfeer verder overlegd kan worden met
de KNMP; een zeer belangrijke partij bij de vernieuwing van het systeem.Het budget voor de receptregelvergoeding is in 1998 met 230 mln. overschreden.
Er is berekend dat de apothekers 73 mln. meer hebben kregen omdat er meer
recepten werden voorgeschreven. De minister wees erop dat zij vorig jaar bij
de behandeling van het JOZ heeft gezegd dat een dergelijke onverhoedse inkomstenverhoging
door volumestijging gekort moet worden door de receptregelvergoeding naar
beneden bij te stellen en dat daar toen geen weerwoord van de Kamer op is
gekomen. Integendeel, de coalitiepartijen waren er enthousiast over. In deze
maatregel is de stimulansregeling betrokken, omdat apothekers via de kortingen
en bonussen een meer dan redelijk inkomen hebben. Het COTG, een onafhankelijk
ZBO, is gevraagd om daar een beleidsregel voor op te stellen. Er wordt uiteraard
ook een relatie gelegd met het onderzoek naar de praktijkkosten.Ten aanzien van de communicatie met de KNMP is nauw contact gehouden met
de landsadvocaat. De minister had, gezien de publiciteit van de afgelopen
dagen, behoefte aan overleg met het COTG. Uit de eerste gesprekken had zij
niet de indruk gekregen dat men de verlaging van de receptregelvergoeding
geen passende maatregel vond.De opgaande lijn van de receptregelvergoeding van de afgelopen jaren was
het gevolg van de indexering. De volumestijging van de laatste tijd was niet
van dien aard – 5% à 6% – dat daarvoor extra personeel
aangetrokken moest worden, maar heeft wel tot een onterechte inkomensstijging
van apothekers geleid. Het huidige systeem leidt ertoe dat apothekers door
het toenemen van werkzaamheden van anderen meer inkomsten verwerven. Ook het
KNMP wil trouwens graag van dit systeem af. Een apotheker zal in de toekomst
een honorarium moeten hebben dat overeenkomt met dat van een academisch beroepsbeoefenaar.
Langs welke route dit bereikt moet worden, is nog onderdeel van bespreking.
Met het oog op de nieuwe systematiek worden besprekingen met de KNMP gevoerd.Bij de beoordeling van de praktijkkosten zal ook rekening gehouden worden
met de buurt waar de apotheker gevestigd is. Sommigen hebben te maken met
een klantenkring waarin tachtig verschillende talen worden gesproken. De zorgverzekeraars
zullen daar in hun regiefunctie aandacht voor moeten hebben.De minister sprak tegen dat er de afgelopen vijf jaar niets is gebeurd
in de sfeer van de kortingen en bonussen. Staatssecretaris Simons heeft hierop
50 mln. gekort en in de vorige kabinetsperiode is er op dit gebied voor 150
mln. omgebogen. Bij elkaar is dat 200 mln.Het RIVM gaat na in hoeverre het overgaan van de zorg van het ziekenhuis
naar elders – de extramuralisatie – tot stijging van het budget
moet leiden. Daarbij dient een onderscheid gemaakt te worden tussen de stijgende
kosten als gevolg van de vergrijzing en het duurder worden van geneesmiddelen
en de extramuralisatie. Het lijkt logisch dat het budget als het ware «meeverhuist»
met de patiënt.De zorgverzekeraars kunnen, als decentrale regisseur, het volgen van het EVS belonen. Op macroniveau is in de meerjarenafspraken met de Landelijke
huisartsenvereniging (LHV) opgenomen dat, wanneer de toegezegde taakstellingen
niet gehaald worden omdat veel huisartsen het EVS niet toepassen, dit ten
koste gaat van het huisartsenkader. Dit is gedaan om te voorkomen dat onverhoopt
elders zorg moet worden weggehaald.De modernisering van de WOG is gepland voor eind 1999. De Eerste Kamer
bepaalt zelf wanneer zij het initiatiefwetsvoorstel van de heer Oudkerk op
de rol zet.De richtlijn van de Ziekenfondsraad inzake de toelating van nieuwe geneesmiddelen
zal eind maart gereed zijn. Het idee is om nieuwe middelen niet alleen te
beoordelen op werkzaamheid, maar ook op kosteneffectiviteit; de farmaco-economische
beoordeling. Met de Kamer is in het verleden afgesproken dat de nieuwe geneesmiddelen
eens per jaar worden toegelaten. Het budget is dan bekend en men weet welke
middelen de moeite van het toelaten waard zijn. In overleg met de Kamer kan
vervolgens een keuze worden gemaakt. Uiteraard wordt er een uitzondering gemaakt
voor een nieuw levensreddend middel.De dure hemostatica zijn via artikel 8 van de Wet bijzondere medische
verrichtingen opgenomen in het systeem. Er komt dus een extra budget voor
beschikbaar.De grenzen van de sturingsmogelijkheden prijs en vergoeding zijn inderdaad
voor de korte termijn in zicht. Dit geldt vooral voor het systeem van de vergoedingen.
Na het verwijderen van de zelfzorgmiddelen uit het pakket, komt bij de volgende
stap de patiënt in beeld. Zover is het gelukkig nog niet. Het kabinet
staat op het standpunt dat degenen die kortdurend een huismiddel nodig hebben,
dit zelf moeten betalen. Chronische patiënten worden uiteraard ontzien.De MDW-toets heeft betrekking op de opties van verzekeraars om hun inkoopverantwoordelijkheid
waar te maken en op de distributie. De minister zegde toe de Kamer de volledige
tekst van de opdracht aan de werkgroep toe te sturen. In overleg met minister
Jorritsma-Lebbink is deze opdracht zodanig aangepast dat er sprake is van
een zekere synergie met het huidige beleid.De dreigende explosieve kostenontwikkeling als gevolg van de vergrijzing
kan wellicht gedeeltelijk ingedamd worden door de extramuralisatie financieel
te begeleiden, dus door het geld de zorg te laten volgen. In de raming is
al rekening gehouden met een sterke kostenontwikkeling.De ontwikkelingen in Europees verband en met name de voorstellen van commissaris
Bangemann worden nauwlettend in de gaten houden. Er wordt getracht hierop
tijdig in te spelen.Op dit moment wordt al 40% van de geneesmiddelen door de huisartsen op
stofnaam voorgeschreven. Het EVS kan een deel van de taken van het Farmacotherapeutisch
kompas overnemen. In dit systeem is alle informatie van dit kompas opgeslagen.
Wanneer de gegevens van de patiënt worden ingevoerd, wordt via het EVS
een geneesmiddel aangegeven voorzien van de kosten. Eventueel kan er een keuze
worden gemaakt. Ook is er aandacht voor de onverenigbaarheid van middelen.
Het nieuwste snufje is dat met één druk op de knop het recept
verschijnt.Bij de geneesmiddelen gaat het om premiegefinancierde uitgaven, waarbij
het systeem van voortgangsrapportages wordt gehanteerd. Deze verschijnen elk
kwartaal. Zodra overschrijdingen dreigen, moeten er in samenspraak met de
Kamer maatregelen worden genomen. Hiervoor behoeft de begroting echter niet
aangepast te worden. Er is dus geen wetswijziging nodig.De rol van de patiëntenorganisaties is van groot belang. De NPCF
heeft een eigen project ontwikkeld inzake het doelmatig gebruik van geneesmiddelen.
Ook met de afzonderlijke patiëntenverenigingen wordt hierover overlegd.
De minister onderschreef de stelregel «slik minder en leef langer». De reclame van de farmaceutische industrie is als fiscale kosten aftrekbaar
van de belastingen. Dit budget valt onder de praktijkkosten. Er wordt vooral
via modernisering van de WOG naar een oplossing voor dit probleem gezocht.
Het reclamebesluit zal ook worden aangescherpt. Bij overtreding van de regels
volgt een fikse bestuurlijke boete.Huisartsenonderzoek waarvoor zoveel betaald wordt dat beïnvloeding
dreigt, zou eigenlijk verboden moeten worden. Het is echter niet eenvoudig
om «wetenschappelijk» onderzoek te verbieden. Het College ter
beoordeling geneesmiddelen zou moeten weigeren onderzoek waarvoor betaald
is in zijn oordeel te betrekken. De minister was bereid om contact op te nemen
met de voorzitter van dit college om te bezien of het mogelijk is een eind
aan deze praktijken te maken.Invoering van EVS en FTTO leveren samen maar een besparing van 315 mln.
op, omdat in het systeem van het FTTO de dwang tot elektronisch voorschrijven
is ingebouwd. Er is geprobeerd te voorkomen dat besparingen dubbel worden
ingeboekt.De minister zegde toe een schriftelijke toelichting te geven op de in
de brief van 2 maart weergegeven actualisering van de derde bijlage inzake
het overzicht van maatregelen bij het plan van aanpak van 13 november jl. De voorzitter van de commissie,EssersDe griffier van de commissie,Teunissen XNoot1Samenstelling: Leden: Van der Vlies (SGP), Swildens-Rozendaal (PvdA),
ondervoorzitter, Bijleveld-Schouten (CDA), Middel (PvdA), Essers (VVD), voorzitter,
Dankers (CDA), Oudkerk (PvdA), Lambrechts (D66), Rijpstra (VVD), Rouvoet (RPF),
De Vries (VVD), Van Vliet (D66), Van Blerck-Woerdman (VVD), Passtoors (VVD),
Eisses-Timmerman (CDA), Gortzak (PvdA), Hermann (GroenLinks), Buijs (CDA),
Atsma (CDA), Van Gent (GroenLinks), Arib (PvdA), Spoelman (PvdA), Kant (SP),
E. Meijer (VVD) en Van der Hoek (PvdA).Plv. leden: Van 't Riet (D66), Rehwinkel (PvdA), Eurlings
(CDA), Apostolou (PvdA), Örgü (VVD), Van de Camp (CDA), Noorman-den
Uyl (PvdA), Ravestein (D66), Weekers (VVD), Schutte (GPV), Cherribi (VVD),
Schimmel (D66), Terpstra (VVD), Udo (VVD), Visser-van Doorn (CDA), Belinfante
(PvdA), Harrewijn (GroenLinks), Ross-van Dorp (CDA), Th.A.M. Meijer (CDA),
Rosenmöller (GroenLinks), Duijkers (PvdA), Smits (PvdA), Marijnissen
(SP), O.P.G. Vos (VVD) en Hamer (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24124-85.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl