Slotwet en jaarverslag ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport 2008; Jaarverslag van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (Xvi)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-26 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31924-XVI, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

15-05-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

31924-XVI nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31924-XVIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 375 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 924 XVISlotwet en jaarverslag Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
2008nr. 3JAARVERSLAG VAN HET MINISTERIE VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT
(XVI)Aangeboden 20 mei 2009Inhoudsopgave blz.B.Jaarverslag51.Leeswijzer52.Verzoek tot dechargeverlening93.Beleidsverslag134.Financiële toelichting beleidsartikelen
en niet-beleidsartikelen435.Bedrijfsvoeringsparagraaf92   C.Jaarrekening976.Departementale verantwoordingsstaat977.Departementale saldibalans988.Samenvattende verantwoordingsstaat
inzake baten-lastendiensten1049.Toelichting bij de samenvattende
verantwoordingsstaat inzake baten-lastendiensten10610.Overzicht personele topinkomens121   DBijlagen12211.Bijlage Financieel
Beeld Zorg12212.Bijlage ZBO’s en RWT’s14413.Bijlage Bevindingen Algemene Rekenkamer
200714614.Bijlage Inhuur externen14715.Afkortingenlijst14816.Trefwoordenregister151B JAARVERSLAG1. LEESWIJZERVoor u ligt de Jaarverslag 2008 van het ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport. Het jaarverslag bestaat uit de volgende onderdelen:• het beleidsverslag;• de beleidsartikelen en de niet-beleidsartikelen;• de saldibalans• de diensten die een baten-lastenadministratie voeren;• de bedrijfsvoeringsparagraaf; en• diverse bijlagen, waaronder het Financieel Beeld Zorg.Experiment Verbetering verantwoording en begrotingVWS doet samen met LNV, BuiZa, VROM, WWI en JenG mee aan het experiment
Verbetering verantwoording en begroting. Het experiment is gepresenteerd door
de Minister van Financiën in zijnbrief van 20 december 2007. Tijdens een Algemeen Overleg op 6 februari 2008 heeft de Tweede
Kamer ingestemd met zijn voorstellen.Het experiment heeft betrekking op de volgende verantwoordingsaspecten:• Slotwet en Jaarverslag zijn geïntegreerd. De integratie van
de Slotwet in het jaarverslag blijkt allereerst uit het opnemen van de Slotwet
in dit jaarverslag. De mutaties in de Slotwetstaat betreffen de budgettaire
gegevens die geautoriseerd moeten worden. De toelichting op deze slotwetmutaties
is expliciet opgenomen in de budgettaire tabellen bij de (niet-)beleidsartikelen.
De formele toelichting van de slotwetmutaties is daardoor sterk ingekort terwijl
materieel een betere en meer samenhangende toelichting wordt gepresenteerd.• De beleidsmatige verantwoording is toegespitst op de realisatie
van de (politiek) belangrijkste beleidsprioriteiten van het kabinet in het
beleidsverslag. Er wordt niet meer standaard bij alle beleidsartikelen verantwoordingsinformatie –
in termen van aan de operationele doelstellingen te koppelen prestaties en
effecten – over het beleid opgenomen.• De in het beleidsverslag verstrekte beleidsverantwoordingsinformatie
betreft de realisatie van de doelstellingen/prioriteiten uit het Beleidsprogramma
van het kabinet, aangevuld met enkele andere doelstellingen die door de betrokken
minister beleidsmatig van groot belang worden geacht.• De verantwoordingsinformatie bij de beleids- en niet-beleidsartikelen
is slechts financieel van karakter.De indeling van het jaarverslag 2008 is qua opzet gelijk aan die van 2007.Het beleidsverslagIn het beleidsverslag is de beleidsmatige verantwoording op hoofdlijnen
over 2008 opgenomen. Hier wordt tevens verslag gedaan van de stand van zaken
van de doelstellingen in het beleidsprogramma Samen werken,
samen leven die betrekking hebben op onze beleidsterreinen. Haan
het eind van het beleidsverslag is een overzichtstabel opgenomen, waarin de
koppeling wordt gelegd tussen de kabinetsdoelstellingen, de operationele doelstellingen
en de middelen.De politieke focus is bereikt door in het beleidsverslag alleen opmerkelijke
resultaten te presenteren. Daarbij is tevens aangesloten op de prioriteiten
die wij in onze beleidsagenda 2008 hebben verwoord. Het beleidsverslag heeft
nadrukkelijk het karakter van een uitzonderingsrapportage. Niet alle voornemens
die waren aangekondigd in de begroting 2008 zijn er in opgenomen. Bij de keuze
van de onderwerpen stonden namelijk de hoofdlijnen van ons beleid centraal.Beleidsartikelen en niet-beleidsartikelenDe beleidsartikelen en de niet-beleidsartikelen bevatten een volwaardige
financiële toelichting. Per operationele doelstelling is een budgettaire
tabel opgenomen die het verloop laat zien van de vastgestelde begroting tot
aan de uiteindelijke realisatie. Hierdoor is het mogelijk om een verband te
leggen tussen de budgettaire stukken (begroting,1e en2e suppletore weten slotwet) die u in gedurende het
jaar heeft ontvangen.Voor de financiële toelichting op de tabellen budgettaire gevolgen
van beleid in de (niet-) beleidsartikelen hebben wij de volgende criteria
gehanteerd.Programma uitgaven (beleidsuitgaven):Alle (onderliggende) mutaties ten opzichte van de vastgestelde begroting
die groter zijn dan € 3 miljoen of 3% van het vastgestelde
begrotingsbedrag op het niveau van de operationele doelstelling zijn toegelicht.
Kleinere mutaties zijn toegelicht indien politiek relevant.Apparaatsuitgaven:De apparaatsuitgaven in de beleidsartikelen zijn in relatie tot de beleidsuitgaven
gering van omvang. Alleen verschillen die groter zijn dan 10% van de
vastgestelde begroting zijn daarom toegelicht.Verplichtingen:Conform voorgaande slotwetten lichten we de verplichtingenraming niet
toe, omdat deze bij VWS vooral een beheersmatig karakter heeft.Behalve beleidsartikelen bevat dit jaarverslag ook zogenoemde niet-beleidsartikelen
(artikel 98 en 99). De opbouw van deze niet-beleidsartikelen wijkt af van
de hierboven genoemde beleidsartikelen. Artikel 98 bevat de uitgaven die niet
specifiek aan een van de beleidsartikelen zijn toe te rekenen. Het gaat daarbij
om ministerie- en zorgbrede apparaatsuitgaven, zoals voor het Sociaal en Cultureel
Planbureau (SCP), de adviesraden, de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ)
en de zorg-ZBO’s. Daarnaast verantwoorden we in artikel 98 de uitgaven
aan internationale samenwerking en de uitgaven aan het strategisch onderzoek
van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en het Nederlands
Vaccin Instituut (NVI).Artikel 99 ten slotte is een technisch-administratief artikel.SaldibalansIn 2008 is voor eerst een jaarverslag voor Jeugd en Gezin opgesteld. De
saldibalans van Jeugd en Gezin bestaat uit de posten uitgaven, ontvangsten,
liquide middelen en saldi rekening courant. De overige balansposten worden
verantwoord in de jaarverslagen van de uitvoerende departementen (de voormalige «moederdepartementen»).
In het jaarverslag van VWS wordt per balanspost in de toelichting aangegeven
welk deel betrekking heeft op VWS en welk deel op Jeugd en Gezin.BedrijfsvoeringsparagraafIn de bedrijfsvoeringsparagraaf wordt gerapporteerd over belangrijke tekortkomingen
die zich ten aanzien van onder andere de rechtmatigheid van de begrotingsuitvoering
in 2008 hebben voorgedaan.In 2007 is (bij alle departementen) de kwantitatieve grens voor de rapportering
van deze onrechtmatigheden per artikel verhoogd tot 3 procent voor fouten
en 3 procent voor onzekerheden. Dit is een onderdeel van de voorstellen in
de reeds genoemdebrief van de minister van Financiën van 20 december 2007. Daarnaast kunnen ook kwalitatieve overwegingen een rol spelen om
onderwerpen in de bedrijfsvoeringsparagraaf op te nemen.Financieel Beeld ZorgIn het jaarverslag zijn evenals in debegroting 2008
naast de begrotingsuitgaven ook de premie-uitgaven opgenomen. De premie-uitgaven
zijn de kosten van verleende zorg die ten laste komen van de Algemene Wet
Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) en de Zorgverzekeringswet (Zvw). Deze kosten
zijn betaald binnen privaatrechtelijke verhoudingen tussen patiënten,
zorgaanbieders en zorgverzekeraars. Ze maken geen deel uit van de Begrotingswet
en Slotwet. Het verzoek tot déchargeverlening heeft dan ook alleen
betrekking op de begrotingsuitgaven.Met het opnemen van de premie-uitgaven in het jaarverslag wordt geen verantwoording
over de (uitkomst van het toezicht op de) rechtmatige uitvoering van de wettelijke
zorgverzekeringen gegeven, maar een beleidsmatige verantwoording over alle
zorguitgaven die tot het Budgettair Kader Zorg (BKZ) gerekend worden. Voor
het toezicht op de wettelijke zorgverzekeringen leggen wij apart verantwoording
aan u af. Deze verantwoording ontvangt u naar verwachting aan het eind van
2009, namelijk nadat de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) zijn wettelijk geregelde
rechtmatigheidsonderzoek naar de Zorgverzekeringswet en de Algemene Wet Bijzondere
Ziektekosten heeft afgerond.De cijfers in het jaarverslag over de premie-uitgaven zijn verzameld bij
een aantal gegevensleveranciers, zoals het College voor Zorgverzekeringen
(CVZ) en de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). Over het algemeen hebben de
cijfers – vanwege de vroegtijdige levering in het jaar – nog een
voorlopig karakter. Eventuele wijzigingen van de cijfers worden betrokken
bij budgettaire besluitvorming.Verantwoordelijkheid, medebetrokkenheid en apparaatsuitgaven
Jeugd en GezinVerantwoordelijkheid minister voor Jeugd en Gezin:In artikel 42 Gezondheidszorg en artikel 43 Langdurige zorg zijn de uitgaven
opgenomen voor de geestelijke gezondheidszorg voor jeugdigen (jeugd-ggz) en
de zorg voor licht verstandelijk gehandicapten voor jeugdigen (jeugd-lvg).
De minister voor Jeugd en Gezin is inhoudelijk verantwoordelijk voor deze
AWBZ gefinancierde zorg.Medebetrokkenheid minister voor Jeugd en Gezin:In het constituerend beraad van 22 februari 2007 is vastgesteld dat de
minister voor Jeugd en Gezin medebetrokken is bij een aantal beleidsterreinen
waarvoor andere bewindspersonen primair verantwoordelijk zijn. Een en ander
is vervolgens nader toegelicht (Kamerstuk 2006–2007, 31 001, nr. 3).Medebetrokkenheid betekent dat de minister voor Jeugd en Gezin door de
primair verantwoordelijke bewindspersonen op deze terreinen actief geïnformeerd
wordt over, en vanuit het kabinet als eerste betrokken wordt bij beleidsonderwerpen
en dossiers die raken aan de verantwoordelijkheid van de minister voor Jeugd
en Gezin voor een integraal jeugd- en gezinsbeleid.Ook betekent het dat de minister voor Jeugd en Gezin proactief alle zaken
aankaart bij zijn collega-bewindspersonen, en bij bovengenoemde onderwerpen
in het bijzonder, die hij in het belang van de jeugd en het gezin acht.De minister voor Jeugd en Gezin is voor dit begrotingshoofdstuk medebetrokken
bij het beleid ten aanzien van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo)
en de AWBZ.Apparaatsuitgaven Jeugd en Gezin:Met ingang van het begrotingsjaar 2008 is een apart jaarverslag voor Jeugd
en Gezin opgesteld. Dit jaarverslag bevat geen apparaatskosten. Deze worden
verantwoord in de jaarverslagen van uitvoerende departementen. De apparaatskosten
van de directie Jeugdzorg en die van de programmadirectie Jeugd en Gezin worden
daarom verantwoord in artikel 98 Algemeen onder de post Personeel en materieel
kernministerie. De apparaatskosten van de Inspectie Jeugdzorg zijn onder een
aparte post van datzelfde artikel opgenomen.2. VERZOEK TOT DECHARGEVERLENINGAanbieding van het jaarverslag en verzoek tot dechargeverlening
van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport aan de Voorzitters van
de Eerste en Tweede Kamer van de Staten Generaal.Hierbij bied ik, mede namens de Staatssecretaris van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport het departementale jaarverslag over het jaar 2008 van het
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport aan.Onder verwijzing naar de artikelen 63 en 64 van de Comptabiliteitswet
2001 verzoek ik de beide Kamers van de Staten-Generaal de Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport decharge te verlenen over het in het jaar 2008 gevoerde financiële
beheer met betrekking tot de uitvoering van de begroting van het Ministerie
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.Ten behoeve van de oordeelsvorming van de Staten-Generaal over dit verzoek
tot dechargeverlening is door de Algemene Rekenkamer als externe controleur
op grond van artikel 82 van de Comptabiliteitswet 2001 een rapport opgesteld
van haar bevindingen en haar oordeel met betrekking tot:• het gevoerde financieel en materieel beheer;• de ten behoeve van dat beheer bijgehouden administraties;• de financiële informatie in het jaarverslag;• de departementale saldibalans;• de totstandkoming van de informatie over het gevoerde beleid en
de bedrijfsvoering;• de in het jaarverslag opgenomen informatie over het gevoerde beleid
en de bedrijfsvoering;van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Dit rapport
wordt separaat door de Algemene Rekenkamer aan de Staten-Generaal aangeboden.Bij het besluit tot dechargeverlening dienen, naast het onderhavige jaarverslag
en het hierboven genoemde rapport van de Algemene Rekenkamer, de volgende,
wettelijk voorgeschreven, stukken te worden betrokken:• Het Financieel Jaarverslag van het Rijk over 2008; dit jaarverslag
wordt separaat aangeboden.• De Slotwet van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
over het jaar 2008; de Slotwet is geïntegreerd met het onderhavige jaarverslag
in dit kamerstuk opgenomen.• Het besluit tot dechargeverlening kan niet worden genomen, voordat
de betrokken Slotwet is aangenomen.• Het rapport van de Algemene Rekenkamer over het jaar 2008 met betrekking
tot de onderzoeken, bedoeld in artikel 83 van de Comptabiliteitswet 2001.
Dit rapport, dat betrekking heeft op het onderzoek van de centrale administratie
van ’s Rijks schatkist en van het Financieel Jaarverslag van het Rijk,
wordt separaat door de Algemene Rekenkamer aangeboden.• De verklaring van goedkeuring van de Algemene Rekenkamer met betrekking
tot de in het Financieel Jaarverslag van het Rijk over 2008 opgenomen rekening
van uitgaven en ontvangsten van het Rijk over 2008 alsmede met betrekking
tot de Saldibalans van het Rijk over 2008 (de verklaring van goedkeuring,
bedoeld in artikel 83, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001). Het besluit
tot dechargeverlening kan niet worden genomen, voordat de verklaring
van goedkeuring van de Algemene Rekenkamer is ontvangen.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,A. KlinkDechargeverlening door de Tweede KamerOnder verwijzing naar artikel 64 van de Comptabiliteitswet 2001 verklaart
de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal dat de Tweede Kamer
aan het hiervoor gedane verzoek tot dechargeverlening tegemoet is gekomen
door een daartoe strekkend besluit, genomen in de vergadering vanDe Voorzitter van de Tweede Kamer,Handtekening:Datum:Op grond van artikel 64, tweede lid, van de Comptabiliteitswet
2001 wordt dit originele exemplaar van het onderhavige jaarverslag, na ondertekening
van de hierboven opgenomen verklaring, ter behandeling doorgezonden aan de
voorzitter van de Eerste Kamer.Dechargeverlening door de Eerste KamerOnder verwijzing naar artikel 64 van de Comptabiliteitswet 2001 verklaart
de voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal dat de Eerste Kamer
aan het hiervoor gedane verzoek tot dechargeverlening tegemoet is gekomen
door een daartoe strekkend besluit, genomen in de vergadering vanDe Voorzitter van de Eerste Kamer,Handtekening:Datum:Op grond van artikel 64, derde lid, van de Comptabiliteitswet
2001 wordt dit originele exemplaar van het onderhavige jaarverslag, na ondertekening
van de hierboven opgenomen verklaring, doorgezonden aan de Minister van Financiën.3. BELEIDSVERSLAG 20081 InleidingWaar 2007 in het teken stond van het vormgeven van het kabinetsprogramma «Samen leven, samen
werken», is in 2008 hieraan concrete invulling gegeven. Wij
hebben het afgelopen jaar veel bereikt. Hierover leggen wij in dit jaarverslag
verantwoording af.In dit jaarverslag worden alleen onze beleidsprioriteiten uitgebreid toegelicht.
Het jaarverslag is dus geen compleet overzicht van onze inzet en behaalde
doelen. Hoewel in het beleidsverslag vooral de nadruk wordt gelegd op de verantwoording
van onze beleidsprioriteiten, geven wij wel een volwaardige financiële
verantwoording.Onze prioriteiten zijn deze kabinetsperiode kwaliteit & veiligheid,
preventie, innovatie, werken in de zorg, participatie, ethiek, oorlogsgetroffenen
en sport. In de voorgaande jaren lag de nadruk op de invoering van een nieuw
zorgstelsel in de curatieve en langdurige zorg. Hiermee is een goede stap
gezet voor de financiële houdbaarheid van de zorg, meer ruimte voor keuzemogelijkheden
van zorgcliënten en meer competitie op basis van prijs en kwaliteit.In 2008 is meer aandacht besteed aan de inhoudelijke kant van de zorg
en staat de zorgcliënt centraal. Om de kwaliteit van het bestaan van
mensen te verbeteren zijn op een veelvoud aan terreinen ambitieuze plannen
gestart en maatregelen genomen. Zo is flink geïnvesteerd in «meer
handen aan het bed», zodat meer patiëntgerichte zorg geleverd kan
worden. Ook is goede vooruitgang geboekt op gebied van kwaliteit en veiligheid
in de ziekenhuizen met onder meer het programma «Voorkom schade, werk
veilig». Het is van belang dat meer competitie plaatsvindt op basis
van prijs en kwaliteit.In de curatieve zorg wil het kabinet zorgdragen voor meer nabijheid en
samenhang in de zorgverlening, het vergroten van de verantwoordelijkheid van
verzekeraars en zorginstellingen en de versterking van de positie van cliënten
en patiënten. Om dit te bereiken is een aantal stappen gezet. Zo zijn
voor een deel van de zorgproducten vrije prijzen geïntroduceerd en wordt
de kwaliteit van de geleverde zorg meer inzichtelijk gemaakt voor de cliënt
en patiënt. Verder willen wij meer risico’s bij de zorgverlener
leggen door de kapitaallasten onder te brengen in de integrale tarieven van
zorgproducten en de risicoverevening verder af te bouwen. Ten slotte willen
wij werken aan de samenhang van de zorg door de introductie van functionele
bekostiging in de ketenzorg.De zorg voor kwetsbare mensen is een graadmeter voor de kwaliteit van
de samenleving. Het bieden van zekerheid over de beschikbaarheid en kwaliteit
van de langdurige zorg, nu en in de toekomst, is een belangrijke doelstelling.
Daarom is in 2008 gewerkt aan het beleidsprogramma «Zeker van zorg,
nu en straks», waarmee de AWBZ meer solidariteit in de bekostiging van
de langdurige zorg en onverzekerbare zorg krijgt. Goede zorg voor de kwetsbare
mensen in onze samenleving dient te worden gegarandeerd. In 2009 zal aan dit
beleidprogramma verdere uitwerking worden gegeven.Het kabinet heeft 74 doelstellingen geformuleerd in het kabinetsprogramma «Samen
werken, samen leven». Vijf doelstellingen hebben betrekking
op het beleidsterrein van VWS. In 2008 hebben wij goede vooruitgang geboekt
op alle doelstellingen. De verantwoording van de kabinetsdoelstellingen staat
uitgewerkt binnen de thematische beleidsprioriteiten van VWS.DoelstellingBeleidsthemaOperationele DoelstellingSubstantiële uitbreiding van het aantal vrijwilligers en
behoud van het aantal mantelzorgers
in 2011 (doelstelling 35)Participatie44.3.2Kwaliteitvan
de zorg zichtbaar verhogen in 2011 ten opzichte van 2006 (doelstelling 45):Kwaliteit en veiligheid • De vermijdbare schade in de
ziekenhuiszorg is in 2012 gehalveerd 42.3.2• Burgers kunnen op kiesBeter.nl
voor 80 aandoeningen zien welke kwaliteit de ziekenhuizenbieden 42.3.1• Cliënten geven 90 procent
van de zorgaanbieders in de AWBZ een
voldoende voor de kwaliteit van
de zorg 43.3.3• De rechten en plichten van
patiënten en cliënten zijn in 2011 wettelijk vastgelegd en de informatie
hierover is voor iedereen toegankelijk 42.3.143.3.1Meer patiëntgerichte zorg door vernieuwing
zorgconcepten en innovatie (doelstelling
46)Innovatie/Werken
in de zorg42.3.243.3.3Betere hulp en opvang voor tienermoeders (doelstelling
47)Participatie44.3.4Verbeteren en versterken palliatieve
zorg (doelstelling 48)Kwaliteiten veiligheid42.3.243.3.32 Kwaliteit en VeiligheidMensen hebben recht op veilige, eigentijdse zorg van goede kwaliteit,
met voldoende keuzevrijheid en met duidelijke rechten en plichten voor alle
partijen. Bij veiligheid van patiënten en cliënten is geen ruimte
meer voor vrijblijvendheid. Voor dit kabinet zijn kwaliteit en veiligheid
in de zorg de hoogste prioriteiten. Veiligheid is een belangrijke kwaliteitsnorm.
De onderlinge relatie komt tot uitdrukking in kabinetsdoelstelling 45.In 2008 hebben wij in samenwerking met het veld op verschillende manieren
de kwaliteit en veiligheid in de zorg verbeterd. Ten eerste is een groot aantal
ziekenhuizen aangesloten op het veiligheidsmanagementsysteem. Ten tweede is
het aanbod voor palliatieve zorg gestegen met bijna 14%. Ten slotte
zijn belangrijke stappen gemaakt in het transparant maken van de kwaliteit
van de zorg.De zorgsector staat nooit stil. Nieuwe ontwikkelingen en innovaties geven
meer mogelijkheden voor verbeteringen van de kwaliteit en veiligheid van de
zorg. Wij zetten daarom in op het stimuleren van innovaties in de zorg en
het creëren van goede randvoorwaarden voor een optimale innovatiecultuur.
Ook is goede zorg afhankelijk van goede afstemming tussen zorgverleners. In
dit kader zijn wij bezig voor een aantal chronische ziekten goede
ketenzorg op te zetten (zie paragraaf 2.3). We zijn op de goede weg, maar
het is onze ambitie de zorg nog beter en veiliger te maken.2.1 KabinetsdoelstellingenKabinetsdoelstelling 45: Kwaliteit van de zorg zichtbaar
verhogen in 2011 ten opzichte van 2006:a. de vermijdbare schade in de ziekenhuiszorg is in
2012 gehalveerd;b. burgers kunnen op kiesBeter.nl voor 80 aandoeningen
zien welke kwaliteit de ziekenhuizen bieden;c. cliënten geven 90% van de zorgaanbieders
in de AWBZ een voldoende voor de kwaliteit van de zorg;d. de rechten en plichten van patiënten en cliënten
zijn in 2011 wettelijk vastgelegd en de informatie hierover is voor iedereen
toegankelijk.45a. De vermijdbare schade in de ziekenhuiszorg is in
2012 gehalveerdVoor de verbetering van de kwaliteit en veiligheid in alle sectoren van
de zorg zijn het afgelopen jaar 82 ziekenhuizen (incl. Universitair Medische
Centra) aangesloten op het programma «Voorkom schade, werk veilig».
Deze ziekenhuizen participeren in het programma en hebben initiatieven genomen
ter verbetering van de veiligheid van patiënten. Zo ontwikkelen ziekenhuizen
onder andere interventies ter preventie van ziekenhuisinfecties na operaties,
schade bij patiënten door bloedvergiftiging of medicatiegerelateerde
fouten en het herkennen van patiënten met bedreigde vitale functies.Nulwaarden van de vermijdbare incidenten en vermijdbare sterfte komen
uit het dossieronderzoek van het EMGO/NIVEL van 2007 («Onbedoelde schade
in Nederlandse ziekenhuizen»). Dit dossieronderzoek zal in drie tranches
herhaald worden. De eerste tranche gaat over dossiers uit 2009 en zal in de
loop van 2010 bekend worden.Ten slotte is aangevangen met de implementatie van het veiligheidsmanagementsysteem
(VMS). Doelstelling is dat in 2009 alle ziekenhuizen conform het veiligheidsmanagementsysteem
werken. Hierdoor zullen ziekenhuizen continu bezig zijn met het vergroten
van de veiligheid in de zorg. De IGZ meet in het eerste kwartaal van 2009
bij 24 ziekenhuizen of ze werken met een VMS. Hierover is nu nog geen informatie
beschikbaar.Prestatie-indicator200720082012Aantal ziekenhuizen dat
op thema’s van het veiligheidsprogramma «voorkom
schade, werk veilig» participeert of aantoonbare initiatieven ontplooit082alle zkh’sDeelname ziekenhuizen aan
de Hospital Standardized Mortality Rate069alle zkh’sBron:1. IGZ2. VWS45b. Burgers kunnen op kiesBeter.nl voor 80 aandoeningen
zien welke kwaliteit de ziekenhuizen biedenIn 2008 is de basis gelegd voor het beschikbaar stellen van informatie
over de kwaliteit van ziekenhuizen voor 80 aandoeningen. In 2008 heeft ruim
30% van de ziekenhuizen (tijdens de inloopperiode) kwaliteitsgegevens
aangeleverd over de eerste set van 10 aandoeningen. Tevens is voor 16 aandoeningen
etalage+ informatie beschikbaar op kiesBeter.nl. De brede invoering bij ziekenhuizen
start vanaf begin 2009. De kwaliteitsdata worden dan ook openbaar. Partijen
werken ook hard aan ontwikkeling en implementatie van verschillende kwaliteitsindicatoren
(o.a. veiligheidsindicatoren en IGZ-basissets). Daarnaast wordt een deel van
de indicatoren weliswaar in een andere sector ontwikkeld (care, eerstelijnszorg,
GGZ), maar wordt deze ook uitgevraagd in ziekenhuizen. Om samenhang van deze
diverse ontwikkelingen in de ziekenhuizen te bewerkstelligen wordt een Programma
Advies Commissie (PAC) ingesteld, die de stuurgroep Zichtbare Zorg Ziekenhuizen
inhoudelijk ondersteunt. In 2011 zal voor ruim 80 onderdelen van ziekenhuiszorg
kwaliteitsinformatie op kiesBeter.nl beschikbaar zijn.Prestatie-indicator200720082011Aantal aandoeningen waarvan kwaliteit zichtbaar
is opkiesBeter.nl01080Bron: IGZ45c. Cliënten geven 90% van de zorgaanbieders
in de AWBZ een voldoende voor de kwaliteit van de zorgKwaliteitsverbeteringen beginnen met het transparant maken en het meten
van de kwaliteit van de geleverde zorg. In dit kader zijn voor de caresector
kwaliteitsindicatoren ontwikkeld, die in de sectoren verpleging, verzorging
en thuiszorg (VVT), gehandicaptenzorg (GZ) en langdurige geestelijke gezondheidszorg
(GGZ) (deels) zijn geïmplementeerd. In deze kabinetsperiode willen wij
doorgaan met het fasegewijs implementeren van de cliëntervaringsmetingen
(CQ-indices) in de sectoren VVT, GZ en GGZ. Op basis van de cliëntervaringen
willen wij op langere termijn verbeteringen aanbrengen en hiermee de tevredenheid
van cliënten over de aan hen geleverde zorg en ondersteuning verhogen.Prestatie-indicator200720082011Percentage implementatie kwaliteitskaders
in de VVT, GZ en GGZ0%60%100%Bron: Kwaliteitskader Verantwoorde zorg45d. De rechten en plichten van patiënten en
cliënten zijn in 2011 wettelijk vastgelegd en de informatie hierover
is voor iedereen toegankelijkWij streven naar een sterke centrale positie van patiënten, gehandicapten
en ouderen (pgo) in de stelsels van zorg en ondersteuning, zodat hun mogelijkheden
om de regie op het eigen leven te voeren en maatschappelijk te participeren
worden vergroot. In dat kader worden de rechten en plichten van
patiënten en cliënten wettelijk vastgelegd. Een wetsvoorstel daartoe
is in voorbereiding genomen en willen wij in de loop van 2009 voorleggen aan
de Tweede Kamer. Verder is een Geschillencommissie zorginstellingen in het
leven geroepen. Die levert een bijdrage aan het recht op effectieve, laagdrempelige
klacht- en geschillenbehandeling. Ten slotte zijn sterke pgo-organisaties
nodig die hun werk namens hun achterban kunnen voortzetten én die zich
tegelijkertijd verder kunnen ontwikkelen tot nog sterkere vertegenwoordigers.
Vooruitlopend op de nieuwe subsidiesystematiek vanaf 2009, waartoe de Subsidieregeling
PGO is gemaakt, hebben in 2008 182 organisaties een subsidie gekregen voor
de verdere versterking en professionalisering van hun organisatie.Kabinetsdoelstelling 48: Verbeteren en versterken palliatieve
zorg.Het kabinet wil dat mensen in hun laatste levensfase goede zorg krijgen
en met respect worden begeleid. Mensen moeten waardig kunnen sterven. Om dit
te bereiken hebben wij afgelopen jaar palliatieve zorg een duidelijke positie
gegeven in de nieuwe, nog te ontwikkelen zorgstandaarden voor chronische aandoeningen
en de te ontwikkelen curatieve richtlijnen. De subsidieregeling Palliatieve
Terminale Zorg draagt bij aan het verbeteren van de toegankelijkheid van palliatieve
zorg. De regeling stimuleert het aantal zorgplaatsen en vergroot de landelijke
dekking. In 2008 is het aantal zorgplaatsen palliatieve zorg met bijna 14%
gestegen. 20072008Zorgplaatsen via high-care hospices1 1311 753Zorgplaatsen via bijna-thuis-huizen1 5741 969Thuisplaatsen4 4034 375Totaal7 1088 097Bron: VWSDaarnaast hebben wij in samenwerking met het veld het Platform Palliatieve
Zorg (PPZ) opgericht. Het platform heeft tot doel uitwerking te geven aan
het Plan van Aanpak Palliatieve Zorg. Dit plan van aanpak is gericht op betere
samenwerking in het veld, het overdragen van kennis en het ontwikkelen van
nieuwe zorgconcepten en richtlijnen binnen de palliatieve zorg door het uitwerken
en financieel stimuleren van verschillende projecten. Inmiddels is een aantal
projecten afgerond. Eén van de resultaten van deze projecten is dat
het kwaliteitskader voor de verpleegkundigen in de palliatieve zorg verspreid
is binnen het palliatieve veld. In de loop van deze kabinetsperiode zullen
meerdere projecten worden opgestart.BeleidsconclusieVoor kabinetsdoelstelling 45 liggen wij goeddeels op koers. Wij hebben
voor alle opgenomen prestatie-indicatoren in 2008 bereikt wat wij hebben aangegeven.
Voor kabinetsdoelstelling 45b hebben wij onze doelstelling bereikt om voor
een tiental aandoeningen kwaliteitsinformatie van de ziekenhuiszorg op kiesBeter.nl
te publiceren. Wel zullen wij een extra inzet moeten plegen om in de komende
jaren voor de beoogde 80 aandoeningen kwaliteitsindicatoren te ontwikkelen,
te registreren en kwaliteitsinformatie opkiesBeter.nl in 2011 beschikbaar te stellen.Wij zijn op koers wat betreft de uitwerking van het Plan van Aanpak Palliatieve
Zorg samen met het veld. Het veld zal zich hier wel voor moeten blijven inzetten.
De toetsing van de voortgang vindt plaats in het Platform Palliatieve Zorg.
De subsidieregeling Palliatieve Terminale Zorg zal de komende jaren worden
aangepast teneinde het aanbod verder uit te breiden en de toegankelijkheid
te waarborgen.2.2 Samen zorgen voor beterKwaliteit van zowel de curatieve als de langdurige zorg is één
van de speerpunten van ons beleid. De afgelopen jaren is een aantal programma’s
gestart in nauwe samenwerking met het veld. Dit zijn de programma’s «Sneller
beter», «Zorg voor beter», «Kies beter» en «Veilige
zorg».In oktober 2004 is begonnen met het programma «Sneller beter»
bij 24 ziekenhuizen. Dit programma bestaat uit drie pijlers die tot doel hebben
nieuwe normen voor de kwaliteit en veiligheid van de zorg te ontwikkelen.
De eerste twee pijlers zijn de invoering van de DBC-systematiek en de invoering
van de gereguleerde marktwerking in de zorg. De derde pijler behelst het transparant
maken van de kwaliteit van de zorg en het verbeteren van de patiëntveiligheid.
De ambitieuze doelstellingen zijn deels behaald. Door middel van verschillende
projecten is onder meer het percentage patiënten waarbij medicatiefouten
worden gemaakt afgenomen van 49% in 2004 naar 27% in oktober
2008.Resultaten programma «Sneller Beter» 20042008Decubitus7,9%5,4%Vermindering van medicatiefouten49%27%Postoperatieve wondinfecties4,7%3,8%Invoering Blame Free Reporting system0%82%Doorstroomtijd behandeling69 dgn39 dgnWachttijden poliklinieken43,3 dgn 35,4 dgnBron: Nivel, Evaluatie Sneller Beter pijler 3
(19 november 2008)De resultaten van het programma «Sneller beter» zijn bemoedigend
en vormen de basis voor volgende stappen die wij momenteel nemen in het verbeteren
van de kwaliteit van de zorg. Zo is begonnen met het programma «Veilige
zorg». De partijen in de ziekenhuissector hebben het veiligheidsprogramma «Voorkom
schade, werk veilig» opgesteld, waarbij onder meer de invoering van
het veiligheidsmanagementsysteem tot de ambities behoort. Dit doel is ook
opgenomen in kabinetsdoelstelling «de vermijdbare schade in ziekenhuizen
te halveren» (45a). Daarnaast is per specifiek thema een aantal ambitieuze
prestatie-indicatoren benoemd gericht op het voorkomen van schade, zoals het
verlagen van het aantal ziekenhuisinfecties. Metingen van deze prestatie-indicatoren
zullen in de komende periode aanvangen.Voor verbeteringen van de kwaliteit en veiligheid in de langdurige zorg
is het programma «Zorg voor beter» gestart in samenwerking met
het veld (Plan van aanpak: TK 28 439, nr. 22). In 2008 is
op de verbeterthema’s goede vooruitgang geboekt. Zo zijn normen verantwoorde
zorg en kwaliteitskaders voor de VVT en GZ ontwikkeld. Ook zijn
concrete verbetertrajecten bij instellingen gestart. Deze verbetertrajecten
hebben tot doel een afname van medicijnincidenten met 50% en ondervoeding
met 20% te realiseren. Verder is ten aanzien van valpreventie een mindering
van 30% te behalen. Ten slotte zal het verbetertraject bijdragen aan
een daling van de prevalentie van decubitus (doorligwonden) met 6%
en is het doel geen nieuwe gevallen bijkomen. De deelnemers aan de verbetertrajecten
presteren momenteel al op de genoemde indicatoren beter dan overige zorginstellingen.
Dit zijn bemoedigende resultaten, die aangeven dat de wijze waarop het programma «Zorg
voor beter» is ingezet goed werkt.Prestatie-indicator200720082011Prevalentie Decubitus5,5%3,6%2%Prevalentie voedingstoestand7,5%3,2%2,5%Bron: Kwaliteitskader Verantwoorde zorgBehalve met de genoemde verbeteringen via de verschillende veiligheidsprogramma’s
wordt de kwaliteit en veiligheid ook verbeterd door transparantie van de geleverde
zorg. Inzicht in de kwaliteit van de geleverde zorg geeft inzicht in de verbetermogelijkheden
voor de zorg. Hierbij speelt kiesBeter.nl een belangrijke rol. De ontwikkeling
van kwaliteitsinformatie over de geleverde zorg in zowel de curatieve als
de langdurige zorg is in volle gang. Verder waren in 2008 voor 1547 VVT instellingen,
78 instellingen in de gehandicaptenzorg en van alle ziekenhuizen kwaliteitsindicatoren
van de IGZ beschikbaar op kiesBeter.nl. In de afgelopen periode zijn voor
een aantal zorgsectoren en aandoeningen (CQ-) vragenlijsten ontwikkeld die
bijdragen aan het inzicht in de kwaliteit van de geleverde zorg.Ten slotte is de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) in 2008 in opdracht
van VWS begonnen met het programmabureau «Zichtbare zorg». Als
opvolger van het bureau Zorgbrede Transparantie van Kwaliteit (ZbTK) is dit
programmabureau gericht op het regisseren van de ontwikkeling van kwaliteitsindicatoren
voor alle sectoren binnen de gezondheidszorg. Het afgelopen jaar zijn voor
de GGZ, GZ, VVT en de ziekenhuizen uitkomstindicatoren ontwikkeld en zullen
in de komende jaren fasegewijs worden geïmplementeerd (zie kabinetsdoelstelling
45c). Daarnaast is eind 2008 de ministeriële regeling «kwaliteit»
getekend (Staatscourant nr. 2472, 24 december 2008), waardoor vanaf 2010 alle instellingen die deze zorg bieden verplicht zijn
kwaliteit van zorg over 2009 te meten met de vastgestelde indicatoren.BeleidsconclusieIn samenhang met kabinetsdoelstelling 45 zijn voor de curatieve en langdurige
zorg in het afgelopen jaar verschillende trajecten gestart of voortgezet ter
verbetering van de (transparantie van de) kwaliteit van de geleverde zorg.
Voor een aantal prestatie-indicatoren liggen we op koers onze doelstelling
voor 2011 te bereiken. Over 2009 zullen ook andere prestatie-indicatoren worden
gemeten en gepubliceerd. De IGZ speelt hierin een belangrijke rol.2.3 Curatieve zorgIn 2006 is de Zorgverzekeringswet (Zvw) ingevoerd. Doel van de Zvw is
de toegankelijkheid van de zorg te waarborgen en de kwaliteit en veiligheid
van de zorg te verbeteren. Een belangrijk onderdeel van de Zvw is de combinatie
van de eigen verantwoordelijkheid en transparantie van de zorgkosten. Dit
moet de zorgcliënt in staat stellen de juiste zorg te kiezen. In het
afgelopen jaar is een aantal maatregelen genomen om de werking van de Zvw
verder te verbeteren.De basisgedachte van de Zvw is solidariteit. Om de solidariteit blijvend
te kunnen opbrengen, is het essentieel dat iedereen zich inschrijft bij een
verzekeraar én premie betaalt. Vanuit dit uitgangspunt hebben we dit
jaar extra ingezet op doelgroepgerichte voorlichting aan onverzekerden en
is het «Plan van aanpak terugdringen onverzekerden» aan het parlement
gestuurd (TK 29 689, nr. 180). Ook is extra ingezet op het
beter in beeld krijgen van wanbetalers. Wij hebben een wijzigingsvoorstel
van de Zvw ingediend, waardoor zorgverzekeraars voor de inning van de zorgpremies
ondersteund kunnen worden met bestuursrechtelijke middelen (TK 31 736,
nrs. 2, 3).Prestatie-indicator200720082011Beheerste ontwikkeling van de Zvw-premie€ 1 103€ 1 053 Beheerste ontwikkeling van de bruto schadelast€ 26,0 mrd € 29,8 mrd€ 34
mrdAantal wanbetalers240 000171 280190 000Aantal onverzekerden231 000279 520< 231 000Bron:1 & 2. VWS3 & 4. CBSVerder zijn wij in 2008 verder gegaan met het verhogen van de financiële
risicodragendheid van ziekenhuizen en verzekeraars. Dit heeft tot gevolg dat
ziekenhuizen en verzekeraars meer vrijheid en verantwoordelijkheid krijgen
en daardoor meer ruimte en stimulansen om verschil te maken in kwaliteit en
kosten van de geleverde zorg. Die ontwikkeling moet op termijn leiden tot
een efficiëntere en goedkopere zorg van betere kwaliteit.Risicoverevening is een voorwaarde voor het goed functioneren van de zorgverzekering
en het bewaren van de solidariteit. Risicoverevening zorgt voor compensatie
van de zorgverzekeraar van de extra kosten die patiënten met een hoog
gezondheidsrisico met zich meebrengen. Hierdoor kan een verzekeraar zonder
verliesgevendheid voldoen aan de verzekeringsverplichting van iedereen en
daarmee zorgdragen voor gelijke uitgangsposities voor elke burger. In 2008
zijn voorbereidingen getroffen voor de invoering van wijzigingen in het risicovereveningssysteem
per 1 januari 2009, waardoor meer financieringsrisico’s worden gelegd
bij de verzekeraars. Dit moet leiden tot een kwaliteitsverbetering van de
geleverde zorg en een grotere financiële prikkel geven aan verzekeraars
doelmatig in te kopen.Naast de wijziging in de risicoverevening is met gepaste voorzichtigheid
en in goed overleg met het veld in 2008 besloten het B-segment per 2009 uit
te breiden naar 34% van de ziekenhuiszorg. Hierdoor zijn meer financieringsrisico’s gelegd bij de ziekenhuizen en worden ziekenhuizen
beloond voor een efficiëntere, goedkopere en betere zorgverlening.Bij een geïntegreerde marktprijs horen ook de kapitaallasten. Met
ingang van 1 januari 2008 beslissen ziekenhuizen zelf over investeringen in
gebouwen, en dragen daar zelf de risico’s voor. Huisvestingskosten worden
vanaf 2009 opgenomen in de DBC-tarieven. Voor een goede integratie van de
kapitaallasten in de tarieven is in 2008 veel voorbereidend werk verricht.
Inmiddels zijn voor het B-segment de kapitaallasten opgenomen in de integrale
prijzen. De wijziging van de Wet toelating zorginstellingen (WTZi) heeft tot
gevolg dat het bouwregime is komen te vervallen en het toezicht op de kwaliteit
van gebouwen is komen te liggen bij de IGZ.Door de vergrijzing, het succes van de medisch technologische vooruitgang
en de toename van ongezonde leefstijlgewoontes, stijgt het aantal mensen met
een chronische ziekte en hebben mensen vaker meerdere aandoeningen tegelijk.
De huidige zorg is veelal nog ingesteld op mensen met enkelvoudige en/of kortdurende
aandoeningen. Meer chronische aandoeningen in absolute én relatieve
zin maakt dat de zorgvraag groter én anders wordt.Het kabinet heeft op 13 juni 2008 de brief «Programmatische aanpak
chronische ziekten» naar de Kamer gestuurd (TK 31 200 XVI, nr.
155). Het kabinet wil de toename van het aantal mensen met een chronische
aandoening beperken en de zorg voor chronisch zieken verbeteren. De nieuwe
aanpak stelt de zorgvraag van de patiënt centraal. Naast de ontwikkeling
van nieuwe zorgstandaarden en het versterken van de samenhang tussen preventie
en curatie speelt zelfmanagement van de patiënt een belangrijke rol.
Verder kenmerkt de aanpak zich door een sluitende keten van vroegtijdige onderkenning,
preventie en kwalitatief goede zorg, verleend door een multidisciplinair team.
De aanpak is gericht op zes ziekteclusters, te weten hart- en vaatziekten,
kanker, astma en chronische longaandoeningen, diabetes, psychische klachten
en klachten aan het bewegingsapparaat.De ontwikkeling van ketenzorg voor de aanpak van chronisch aandoeningen
betekent een – meer – nauwgezette afstemming tussen nulde- (o.a.
mantelzorg), eerste- (o.a. huisarts) en tweedelijnszorg (o.a. ziekenhuis).
Een adequate bekostigingsstructuur gericht op de zorgvraag van de patiënt
is daarin cruciaal. Op 22 december heeft VWS daartoe de brief «De patiënt
centraal door omslag naar een functionele bekostiging» naar de Tweede
Kamer gestuurd (TK 29 247, nr. 84). In deze brief wordt het voornemen
gemeld te komen tot een overgang naar een functionele bekostiging inclusief
de fasering. Wij hebben een viertal prioritaire ziekten benoemd binnen de
hierboven genoemde ziekteclusters waarop de functionele bekostiging zich in
eerste instantie zal richten: diabetes, COPD, hartfalen en cardiovasculaire
risicomanagement.Prestatie-indicator20072011Toename aantal multidisciplinaire samenwerkingsverbanden in de
eerstelijnszorg1 6742 300Bron: Nivel, monitor multidisciplinaire samenwerkingsverbanden in de eerste
lijn.Voor verbetering van de kwaliteit, toegankelijkheid en kostenbeheersing
van de zorg in de tweedelijnszorg is in 2008 doorgegaan met de ontwikkeling
van een aantal prijsbeheersingsinstrumenten. In 2008 zijn ontwikkelingen gestart
ter vereenvoudiging en verbetering van de DBC-systematiek. De nieuwe zorgproductstructuur
vormt de ruggengraat van de DBC-systematiek. Fasegewijs zal de nieuwe structuur
worden ingevoerd vanaf 2010. Verbeteringen zijn onder meer het verminderen
van het aantal DBC’s, het verbeteren van de medische herkenbaarheid
en de uniformering van de registratie en declaratie. Verder is in 2008 het
normatief uurtarief voor medisch specialisten ingevoerd.De geneeskundige GGZ maakt met ingang van 1 januari 2008 onderdeel uit
van het verzekerd pakket van de Zorgverzekeringswet. Tegelijkertijd is gestart
met de digitale DBC declaratie. In dit eerste jaar is een vangnet ingericht
voor de bestaande GGZ instellingen. Deze instellingen maken nog afspraken
op basis van de AWBZ parameters en worden gefinancierd door middel van de
DBC declaratie. Het eerste jaar kende de nodige kinderziektes, met name in
het op gang krijgen van de digitale declaratie. Ter oplossing van deze problemen
zijn taskforces en helpteams opgericht en zijn de knelpunten in het technisch
declaratieverkeer weggenomen. Zorgverzekeraars zijn daarnaast opgeroepen en
bereid gevonden aanbieders te bevoorschotten ter voorkoming van grote liquiditeitsproblemen.
Eind 2008 is afgesproken dat deze bevoorschottingsafspraken ook voor 2009
zullen gelden.In 2008 zijn de wettelijke voorbereidingen getroffen voor een nieuwe wettelijke
regeling voor de zorg voor illegalen, die in plaats komt van de verschillende
bestaande financieringsregelingen. De nieuwe regeling is per 1 januari 2009
ingegaan. Uitgangspunt van de nieuwe regeling is dat illegalen in de eerste
plaats zelf hun zorgkosten moeten betalen. Indien dit niet mogelijk blijkt,
kan door de zorgaanbieder beroep worden gedaan op de regeling. Verder voorziet
de regeling in het dichten van een verzekeringsgat dat bestond voor bepaalde
groepen minderjarige vreemdelingen.BeleidsconclusieOp verschillende terreinen zijn in het afgelopen jaar maatregelen getroffen
om de werking van het nieuwe zorgstelsel te verbeteren. Ook in de komende
jaren zullen verschillende verbeteringen door worden doorgevoerd. Dit betreft
onder meer uitbreiding van het B-segment, versterking van de ketenzorg en
vergroten van de transparantie in de zorg.2.4 Langdurige zorgIn 2008 heeft de Sociaal Economische Raad (SER) op verzoek van het kabinet
een advies uitgebracht over de toekomst van de AWBZ. Op basis van dit advies
hebben wij in de brief «Zeker van zorg, nu en straks» onze visie
op de toekomst van de AWBZ verwoord (TK 30 597, nr. 15).
We willen de AWBZ weer terugbrengen naar zijn oorspronkelijke bedoeling: solidariteit
in de bekostiging van langdurige en onverzekerbare zorg. Goede zorg moet nu
en in de toekomst gegarandeerd zijn voor kwetsbare mensen die langdurige zorg
nodig hebben. Het gaat om zwaar hulpbehoevende ouderen en mensen met een ernstige
geestelijke dan wel lichamelijke beperking.Prestatie-indicator200720082011Beheerste ontwikkeling AWBZ-uitgaven langdurige
zorg€ 22,4 mrd€ 21,1 mrd€ 22,5 mrdBron: VWSKwaliteit van het leven is voor ons een belangrijk uitgangspunt. Hierbij
gaat het onder meer om een verzorgd lichaam, comfortabele leefomstandigheden,
(sociale) participatie en mentaal welbevinden. Onze ambities zijn aan de Kamer
kenbaar gemaakt in de brief van 31 mei 2007 (TK 30 800 XVI, nr.
146). Concreet verstaan wij hieronder meer patiëntgerichte zorg
door meer handen aan het bed te krijgen (zie ook paragraaf 5), kwaliteitsverbeteringen
in de zorg doorvoeren, de bijbehorende transparantie daarover geven en het
afschaffen van kamers voor meer dan twee personen. Wij willen het functioneren
van de AWBZ geleidelijk langs vier lijnen verbeteren.1. Versterken van de positie van de cliënt:
zorgzwaartebekostigingInstellingen krijgen voortaan geld voor de geleverde prestatie per cliënt
en niet voor de beschikbare capaciteit. De essentie van deze zogenoemde zorgzwaartebekostiging
is dat het geld de cliënt volgt naar de instelling van zijn keuze. In
2008 zijn de randvoorwaarden geschapen voor de geleidelijke invoering van
de zorgzwaartebekostiging vanaf 1 januari 2009 (zieTK 26 631, nr. 282). Zorgvuldigheid staat hierbij voorop, zodat partijen zich goed
kunnen voorbereiden op deze stap. Het afgelopen jaar is daarom veelvuldig
overleg gevoerd met de partijen over de invoering en vormgeving van de zorgzwaartepakketten.
Alle maatregelen en voorzieningen zijn getroffen voor een zorgvuldige en geleidelijke
invoering, waarbij de continuïteit van de zorg voor cliënten is
gewaarborgd.2. Keuzevrijheid en diversiteit in wonenHet is belangrijk dat mensen in de langdurige zorg echt kunnen kiezen
hoe ze willen wonen. In 2008 is gewerkt aan uitbreiding van de regeling «Volledig
Pakket Thuis» voor mensen met behoefte aan verblijf (24-uurs toezicht,
beschermde woonomgeving) vanaf 2009. Op basis van de regeling «Volledig
Pakket Thuis» kan de zorg die anders in een instelling wordt geleverd
ook thuis worden geboden. Zo kunnen mensen ervoor kiezen de kosten van wonen
naar eigen voorkeur zelf te betalen. Voorwaarde is wel dat de zorg op een
goede en doelmatige manier kan worden geleverd.Daarnaast zijn voorbereidingen getroffen om het bouwregime per 2009 af
te schaffen, vooruitlopend op invoering van integrale tarieven in 2011. Door
afschaffing van het bouwregime hebben instellingen meer vrijheid om te bouwen.
De administratieve lasten worden hiermee verminderd.Het aantal plaatsen voor kleinschalig wonen op kleinschalige locaties
ligt op dit moment op ongeveer 1 500 (TK 25 424, nr. 77).
Als kleinschalig wonen op grootschalige locaties wordt meegerekend zijn er
ongeveer 4 500 plaatsen. Dit betekent een toename van kleinschalige locaties
ten opzichte van 2007. Om kleinschalig wonen als een serieuze keuzemogelijkheid
aan te bieden, dient van het totale aanbod een redelijke hoeveelheid als kleinschalig
beschikbaar te zijn. Hiervoor zijn inmiddels normen voor kleinschalig wonen
verspreid en versoepeld. Binnen de nieuwe normering zijn locaties waar zware
zorg wordt geleverd aan maximaal 24 cliënten en locaties waar lichte
zorg wordt geleverd aan maximaal 50 cliënten vrijgesteld
van de toetsing van hun bouwplannen aan het bouwregime. Bovendien kunnen deze
kleinschalige locaties gebruik maken van de beleidsregel kleinschalig wonen,
waaruit normatieve kapitaalslasten en huisvestingskosten worden toegekend.
Uiteindelijk moet een goede verhouding tussen de verschillende woonvormen
ontstaan.In de brief aan de Kamer van 14 februari 2008 is onze voortgang en ambitie
geschetst ten aanzien van kamers voor meer dan twee personen in de langdurige
zorg (TK 31 200 XVI, nr. 122). In 2008 heeft de afbouw
van deze kamers verder gestalte gekregen. De afbouw zal voor 1 januari 2011
moeten zijn voltooid.Prestatie-indicator200720082011Aantal kamers voor meer dan twee personen14 1539 8530Bron: College bouw zorginstellingen3. Bestendigen solidariteit en betaalbaarheidWe zijn solidair met de medeburgers die om welke reden dan ook langdurig
zorg nodig hebben. Die solidariteit is op te brengen zo lang het gaat om geloofwaardige
en onbetwistbare vormen van zorg. In 2008 zijn belangrijke verbeteringen voorbereid
om de AWBZ weer toekomstbestendig maken, waarvan een deel op 1 januari 2009
is ingegaan:a. Ondersteunende, activerende begeleiding en behandeling zijn omgevormd
tot twee functies: begeleiding en behandeling. De aanspraak begeleiding geldt
sinds 1 januari 2009 alleen voor mensen met ernstige beperkingen die zonder
deze begeleiding niet (langer) in staat zijn om zelfstandig te blijven wonen
of naar school te gaan.b. De grondslag psychosociaal is uit de AWBZ verdwenen. De gemeenten worden
hiervoor gecompenseerd. De indicatiestelling door bureaus jeugdzorg en het
Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) is daarnaast verbeterd om ongewenste
instroom in de AWBZ en jeugdzorg tegen te gaan.Per 1 januari 2009 is een nieuwe subsidieregeling ingegaan die het persoonsgebonden
budget (pgb) toekomstbestendig moet maken. Hiervoor zijn in 2008 de voorbereidingen
getroffen. Doel van de nieuwe subsidieregeling is de aanspraak op het pgb
alleen te laten bestemmen voor het inkopen van noodzakelijke zorg én
fraude met pgb-gelden te voorkomen. Concreet zal in samenwerking met het CIZ
nauwlettend worden gekeken naar de indicatiestelling. Verder zal meer controle
worden uitgevoerd naar de besteding van de middelen.4. Verminderen van bureaucratie door kwaliteit en
eenvoud van de uitvoeringIn 2008 is de ingeslagen weg voortgezet de uitvoering van de AWBZ te vereenvoudigen
en de bureaucratie te verminderen. Goede zorg wordt in de eerste plaats vormgegeven
in de relatie tussen cliënt en zorgverlener. Regels en protocollen zijn
hierbij noodzakelijk, maar onnodige bureaucratie moet worden vermeden.Tenslotte is in 2008 het groot project modernisering AWBZ afgerond. In
de brief van 10 november 2008 zijn de resultaten voorgelegd aan de Tweede
Kamer (TK 30 597, nr. 37). Belangrijke doelstellingen
in de modernisering van het AWBZ-stelsel waren het centraal stellen van de
cliënt en een omslag maken van aanbod- naar vraagsturing.
Geconcludeerd kan worden dat het AWBZ-stelsel in essentie die omslag heeft
gemaakt. Zo is fasegewijs de contracteerverplichting afgeschaft, is de pgb-financiering
versimpeld en uitgebreid en zijn in het afgelopen jaar goede stappen gezet
voor de invoering van de zorgbekostiging op basis van zorgzwaartepakketten.
Met deze maatregelen wordt een cliëntgebonden zorg bewerkstelligd, waarbij
meer keuzemogelijkheden zijn en betere afstemming bestaat tussen de gevraagde
zorg en het aanbod (zoals o.a. vastgelegd in de individuele zorg- en/of ondersteuningsplannen).BeleidsconclusieIn de brief «Zeker van zorg, nu en straks» is onze visie op
de AWBZ neergelegd (TK 30 597, nr. 15). Met de beleidsvoornemens uit
deze brief zijn maatregelen genomen die deels gericht zijn op verbetering
op korte termijn, maar waarmee ook stappen zijn gezet kwalitatief goede en
betaalbare zorg in de toekomst te kunnen garanderen.3 PreventieVoorkomen is beter dan genezen. De volwassen Nederlander is in de eerste
plaats verantwoordelijk voor de eigen gezondheid en ook voor zijn leefstijl.
Dit kabinet wil een gezonde leefstijl bij onder meer burgers, bedrijven, onderwijs
en gezinnen faciliteren en stimuleren. Een gezonde leefstijl voorkomt gezondheidsschade
en een extra beroep op de financiële solidariteit van anderen. Ook andere
partijen, zoals bedrijven, onderwijs en lokaal bestuur, kunnen een bijdrage
leveren op basis van hun parallelle belangen bij gezonde werknemers en burgers.Prestatie-indicator20072010Absolute levensverwachting in jaren  – mannen78,0≥ 78– vrouwen82,3≥ 82Waarvan in goede gezondheid  – mannen64,7≥ 63,5– vrouwen63,4≥ 62,7Bron:www.statline.nl(Gezondheid, leefstijl en gezondheidszorg; vanaf 1900.
Gewijzigd op 12 februari 2009. Verschijningsfrequentie: per jaar)3.1 LeefstijlJaarlijks sterven ongeveer 19 000 mensen in Nederland aan aandoeningen
die gerelateerd zijn aan roken en enkele duizenden als gevolg van meeroken.
Ook de gezondheidsschade door alcohol, zeker bij de jeugd, is zorgwekkend.
Een verbetering van de leefstijl (roken, alcohol, beweging en voeding) kan
bijdragen aan vermindering van de sterk stijgende ziektelast en zorgkosten
door chronische ziekten. Ter stimulering van een gezonde leefstijl heeft dit
kabinet een aantal maatregelen genomen in 2008. Zo is op 1 juli 2008 een algeheel
rookverbod ingegaan, waardoor de sectoren horeca, sport en kunst/cultuur rookvrij
zijn geworden. Hiermee zijn de werknemers in deze sectoren, net als werknemers
in andere sectoren, beschermd tegen tabaksrook. Begin 2009 hield circa 90%
van de horeca zich aan het rookverbod. Het percentage rokers is in 2008 ten
opzichte van 2007 met één procentpunt gedaald naar 27%.
Ook is een wijziging van de Drank- en Horecawet voorbereid, waarmee zowel
het alcoholgebruik onder jongeren wordt tegengaan, als de administratieve lasten voor ondernemers en vrijwilligers worden verlicht. Het wetsvoorstel
wordt medio 2009 aan de Tweede Kamer toegezonden.Verder is het eerste deel van de pakketrapportage «Stoppen met roken»
gepubliceerd door het CVZ. Het CVZ heeft daarin aangegeven dat ondersteuning
bij het stoppen met roken kosteneffectief is. Het voornemen is in 2009 een
beslissing te nemen over de opname van integrale stopondersteuning voor rokers
in het Zvw-pakket, indien budgettair inpasbaar.Prestatie-indicator2007200820092011Percentage niet-rokers ouder dan 15 jaar72%73%>72% Percentage mensen in algemene bevolking (12+) dat niet zwaar drinkt89,3%90% 91,1%Bron:1. Stivoro2. CBS/POLSIn 2008 zijn voorbereidingen getroffen voor een aantal programma’s
gericht op een gezondere leefstijl. Zo zijn pilots voor de «beweegkuur»
gestart en is onderzoek gedaan naar de kosteneffectiviteit van de kuur. In
de komende periode zal nader onderzocht worden in hoeverre de «beweegkuur»
opgenomen kan worden in het Zvw-pakket. Prestatie-indicator20072012Percentage van de Nederlandse bevolking (18+) dat voldoet aan
de beweegnorm64%70%Bron: Standaardonderzoek Ongevallen en Bewegen in Nederland (OBiN)Ten slotte is onderzoek gedaan naar sociaal-economische gezondheidsverschillen.
Hieruit is gebleken dat een integrale aanpak van de overheid kan bijdragen
aan het verbeteren van de gezondheidspositie van laagopgeleiden. In 2009 zal
een besluit worden genomen over een concrete doelstelling en de te nemen acties
in dit kader.BeleidsconclusieDe voorgenomen maatregelen zijn in 2008 uitgevoerd, wat er toe heeft geleid
dat het percentage niet-rokers is gestegen. Doordat de stijging van het aantal
niet-rokers minder is dan was geraamd, is de streefwaarde 2009 bijgesteld.In 2008 is grote voortgang geboekt met betrekking tot het wetsvoorstel
Drank- en Horecawet. De inschatting is dat we op koers liggen met betrekking
tot het streefcijfer voor het «percentage mensen in de algemene bevolking,
dat niet zwaar drinkt» voor 2011.3.2 InfectieziektebestrijdingPer 2008 is de leeftijd waarop burgers in aanmerking komen voor een griepvaccinatie
via het Nationaal programma grieppreventie verlaagd van 65 naar 60 jaar. In
het griepseizoen van 2008 is voor het eerst de groep gezonde 60 t/m 64-jarigen
gevaccineerd tegen het griepvirus. In 2008 is het besluit genomen om vaccinatie
tegen het Humaan Papillomavirus (HPV) op te nemen in het Rijksvaccinatieprogramma.
Het programma wordt in maart 2009 ingevoerd. Meisjes die zijn
geboren op of na 1 januari 1997 worden vanaf dat moment ingeënt tegen
HPV. Tevens is besloten tot het uitvoeren van een inhaalprogramma bestemd
voor alle meisjes die zijn geboren tussen 1993 en 1996.Per 1 december 2008 is de Wet publieke gezondheid in werking getreden.
Deze wet is een samenvoeging van de oude Infectieziektenwet, de Wet collectieve
preventie volksgezondheid en de Quarantainewet. De wet maakt het mogelijk
sneller in te grijpen bij mondiale bedreigingen door infectieziekten en regelt
onder andere dat er voldoende voorzieningen komen om infectieziekten snel
te kunnen opsporen en te bestrijden.Prestatie-indicator20072009Percentage deelname aan Rijksvaccinatieprogramma> 95%≥ 95%Percentage deelname aan Griepvaccinatieprogramma73,5%≥ 75%Bron: VWSBeleidsconclusieHet deelnamepercentage aan het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) is onverminderd
hoog. Ruim 95% van alle kinderen wordt als zuigeling gevaccineerd,
meer dan 90 procent van alle kinderen doorloopt het volledige RVP (tot en
met het 9e levensjaar). Dit is binnen de normen die de WHO daaraan stelt.In 2008 zijn alle voorbereidingen met betrekking tot de HPV (inhaal)campagne
succesvol afgerond. De HPV inhaalcampagne is inmiddels gestart, de RVP vaccinatie
met HPV zal in september 2009 van start gaan.4 InnovatieInnovatie is één van de zes pijlers van dit kabinet en is
voor VWS onder andere uitgewerkt in kabinetsdoelstelling 46. Kennis en innovatie
zijn nodig bij het oplossen van knelpunten in de zorg. Vernieuwende producten
kunnen bijdragen aan het verlichten van de werkdruk en het vergroten van de
kwaliteit en veiligheid van de zorg. Dit geldt voor de preventieve, curatieve
en langdurige zorg. Het beleid van dit kabinet is gericht op het ontwikkelen
van gunstige innovatiecultuur, dat uiteindelijk moet leiden tot «meer
handen aan het bed».Prestatie-indicator200720082011Percentage deelname aan Verantwoording
Maatschappelijk Jaardocument0%80%100%Administratieve lastenvermin- dering
in mln01,49 mln106,2 mlnAansluiting huisartsenpraktijken/ -posten, ziekenhuizen en
apotheken op het EPD0100Alle groepenBron: VWS4.1 KabinetsdoelstellingenKabinetsdoelstelling 46: Meer patiëntgerichte zorg
door vernieuwing zorgconcepten en innovatieHet kabinet heeft tot doel het vergroten van de zorgcapaciteit en het
aantrekkelijk houden van het werken in de zorg. Belangrijke aspecten hierbij
zijn het verminderen van de bureaucratie, het stimuleren van zorginnovaties
en vernieuwende zorgprocessen, zorgdragen voor voldoende zorgpersoneel (zie
paragraaf 5), het toepassen van ICT in de zorg ter verlaging van de werkdruk
en ten slotte het invoeren van het Elektronisch patiëntendossier (EPD).Het verminderen van de administratieve lasten en bureaucratie en het verbeteren
van het imago van werken in de zorg is een prioriteit van dit kabinet. Afgelopen
jaar is het concrete kabinetsplan ontwikkeld en in november gepresenteerd
aan de Tweede Kamer (TK 29 515, nr. 271). Het uiteindelijke doel is
een lastenvermindering bewerkstelligen van 25% op een totaal van circa € 452
mln gemeten administratieve lasten in 2007. In 2008 is een eerste aanzet gemaakt,
maar de belangrijkste maatregelen zullen in 2009 vorm krijgen. Dit zijn onder
meer de volledige invoering van het Jaardocument Maatschappelijke Verantwoording
en de afschaffing van de kaderregeling Administratieve Organisatie/Interne
Controle (AO/IC).Daarnaast hebben 1084 zorginstellingen het jaardocument maatschappelijke
verantwoording ingevuld, waarvan de gegevens beschikbaar zijn op de website
www.jaarverslagenzorg.nl. Het jaardocument maatschappelijke verantwoording
draagt bij aan een eenduidige en versimpelde uitvraag door de overheid en
vermindert daarmee de lasten voor zorginstellingen.Het afgelopen jaar is het ZorgInnovatieplatform (ZIP) opgericht (TK 31 200 XVI, nr. 116). Het ZIP bestaat uit
vertegenwoordigers van de zorg, overheid, wetenschap en bedrijfsleven. Het
ZIP heeft tot doel het innovatieklimaat in de Nederlandse zorg te verstevigen.
In 2008 is een groot aantal innovatieve concepten aangemeld via het ZIP die
te vinden zijn op de websitewww.zorginnovatieplatform.nl. Om ook in te zetten op
zorginnovatie vanuit andere maatschappelijke sectoren, is in 2008 de Maatschappelijke
Innovatie Agenda Gezondheid opgesteld. Deze agenda wordt momenteel omgezet
naar een werkprogramma dat aansluit op de activiteiten en instrumenten van
het ZIP.2008 was een belangrijk jaar voor de invoering van het EPD. De pilots
zijn afgerond en hebben inzichten gegeven in noodzakelijke verbeteringen die
ter hand zijn genomen. In 2008 zijn bijna 100 zorgaanbieders aangesloten op
het landelijk schakelpunt (LSP) en hebben daarmee toegang tot het EPD. In
2009 zullen meer dan 3300 zorgaanbieders aangesloten worden op het LSP (TK 31 466, nr. 21). In 2010 zullen alle huisartsenpraktijken/-posten,
apotheken en ziekenhuizen zijn aangesloten op het LSP.BeleidsconclusieVoor onze ambities met betrekking tot kabinetsdoelstelling 46 liggen we
goed op koers. Na een voorzichtige start ligt het ZIP nu vol op koers. In
2009 wordt gelijk met de lange termijn visie van het ZIP het financieel instrumentarium
open gesteld.4.2 Overige innovatieprojectenIn 2008 heeft dit kabinet zich ingezet voor het vereenvoudigen van de
uitvoering en daarmee het verminderen van de bureaucratische lasten voor de
zorgmedewerkers. Het gebruik van de AWBZ-brede Zorgregistratie (AZR) is in
2008 sterk toegenomen tot bijna 90% in de gehandicaptenzorg en verpleging
en verzorging. Het gevolg is dat de kwaliteit en tijdigheid van de informatie
over de te leveren zorg is toegenomen.Het programma Ambient Assisted Living (AAL), een Europees programma gericht
op het verbeteren van de levenskwaliteit van ouderen met behulp van ICT, is
in 2008 van start gegaan. Nederland neemt deel aan vijf programmaprojecten
die betrekking hebben op het thema «ICT based solutions for prevention
and management of chronic conditions». Uitkomsten moeten ouderen in
staat stellen langer thuis te blijven wonen.5 Werken in de ZorgDe zorgsector is met ruim 1,2 miljoen arbeidsplaatsen in 2008 de grootste
werkgever van Nederland. De groei in de vraag naar zorg wordt onder meer veroorzaakt
door technologische ontwikkelingen en demografische veranderingen. Daarnaast
was afgelopen jaar sprake van krapte op de arbeidsmarkt, waardoor het voorzien
in voldoende en gekwalificeerd zorgpersoneel bemoeilijkt werd. Deze ontwikkelingen
leggen een grote druk op het huidige hoge niveau van de zorg in Nederland.Prestatie-indicator200720082011Beroepsbevolking werkzaam in de AWBZ-zorg7,5%7,6%< 8%Bron: CBS-statline en het Prismant rapport «Arbeid in zorg en welzijn
2008».Ontwikkeling werkgelegenheid en zorg en welzijn in Nederland
(1995 = 100)Bron: CBSVoor VWS ligt in die veranderingen een grote uitdaging. In het afgelopen
jaar is op tal van terreinen gewerkt aan het vergroten van het aantal arbeidsplaatsen,
het uitwerken van innovatieve zorgconcepten, het verminderen van de administratieve
lasten en is geïnvesteerd in betere opleidingen voor het personeel. In
onze arbeidsmarktbrief 2008 is een uitgebreid overzicht gegeven van onze inzet
op gebied van «werken in de zorg» (TK 29 282, nr. 79).In het kader van kabinetsdoelstelling 46 zet VWS in op voldoende zorgpersoneel,
zodat meer handen aan het bed komen. In de arbeidsmarktbrief 2007 heeft VWS
een aantal doelstellingen geformuleerd (TK 29 282, nr. 46).
Vanaf 2008 investeren wij € 248 miljoen structureel met het doel
extra personeelsuitbreiding voor de zorg te bestendigen met het doel de kwaliteit
van de zorg te bevorderen door «meer handen aan het bed» te krijgen.
Dat heeft geleid tot ruim 6000 extra verplegend, verzorgend en agogisch personeel
in 2008. Deze groei is bovenop de normale groei als gevolg van de toenemende
zorgvraag. Daarnaast heeft VWS maatregelen getroffen met als doel ondervertegenwoordigde
groepen te activeren, zoals allochtone vrouwen en vijftigplussers.De sector zorg is populair als werkgever onder alle opleidingniveaus,
maar kent wel verschillende knelpunten. De vergrijzing in Nederland dwingt
ertoe extra in te zetten op het aantrekken van gekwalificeerd en kwalitatief
goed personeel, zodat de toestroom van nieuwe zorgverleners niet zal stagneren.
Het verbeteren van het imago van de zorgsector is dus noodzakelijk. Een ander
knelpunt betreft de aansluiting tussen de zorgopleidingen en de arbeidsmarkt.
Het aantal deelnemers aan zorgopleidingen blijft stijgen. Voor het vergroten
van het aantal stageplaatsen en het verhogen van de kwaliteit van de stageplaatsen
heeft dit kabinet het stagefonds opgericht in 2008. Blijkens de grote hoeveelheid
aanvragen (circa 28 000 volledige stageplaatsen, dat goed is voor 75 000
stages) is met het stagefonds voorzien in een grote behoefte.Werknemers van allochtone afkomst zijn ondervertegenwoordigd in de zorg.
Daarom hebben wij ingezet op het vergroten van de diversiteit in het personeelsbestand
in de zorg. Via diverse projecten is het werven van allochtonen door zorginstellingen
ondersteund. Ook stimuleren wij allochtone leerlingen te kiezen voor de zorg
en welzijn.Het blijft noodzakelijk te investeren in de aantrekkelijkheid van de sector
als werkgever. Uit onderzoek is gebleken dat het verplegend en verzorgend
personeel relatief vaak te maken heeft met lichamelijk belastende werkzaamheden.
Deze uitkomst heeft geleid tot diverse maatregelen gericht op het reduceren
van de fysieke belasting, onder meer middels het programma «Ergocoaches»
samen met het ministerie van SZW. Ook de sector zelf heeft het afgelopen jaar
veel gedaan ter verbetering van de arbeidsomstandigheden in de zorg, blijkens
de verschillende nieuwe projecten binnen het programma «Veilige zorg».
Een voorbeeld hiervan is de aanschaf van tilliften en bedmatten door werkgevers
en het omgaan met agressie en geweld in het programma «Veilige zorg».In 2008 was € 40 mln beschikbaar voor de arbeidsmarktgevolgen
Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Een tweetal subsidieregelingen is
in werking getreden, waarin voor drie doelen subsidie kon worden gekregen
door thuiszorginstellingen. Vooral van de mogelijkheid om subsidie aan te
vragen voor om-, her- en bijscholing is veel gebruik gemaakt. Voor dit doel
is € 6,7 mln subsidie verleend aan 59 thuiszorgorganisaties. Daarbij
gaat het om meer dan 9 000 medewerkers. Ook van de mogelijkheid tariefcompensatie
aan te vragen, is veel gebruik gemaakt. In totaal hebben hiervoor 80 thuiszorgorganisaties
een subsidie gekregen voor in totaal bijna € 15 mln. Van de mogelijkheid
subsidie aan te vragen voor het in dienst nemen van alfahulpen is € 0,5
mln verleend aan 13 thuiszorgorganisaties voor 347 medewerkers. Daarnaast
is uit het beschikbare budget éénmalig € 9 mln toegevoegd
aan het stagefonds.BeleidsconclusieIn het afgelopen jaar hebben wij op arbeidsmarktbeleid onze doelstellingen
behaald en invulling kunnen geven aan ons voorgenomen beleid, zoals verwoord
in de arbeidsmarktbrief 2007 (TK 29 282, nr. 46). Daarnaast hebben we nieuwe
accenten gelegd voor de komende periode in de arbeidsmarktbrief 2008 (TK 29 282, nr. 79). Hiermee willen wij de toestroom van nieuwe
werknemers in de zorg waarborgen.6 ParticipatieMeedoen is belangrijk, ook voor mensen met beperkingen. Dit kabinet wil
mensen met elkaar verbinden en maatschappelijk actief maken en houden. Maar
participatie betekent ook bescherming van mensen die door omstandigheden thuis
niet meer terecht kunnen. Via de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo),
de uitbreiding op de Wet gelijke behandeling en het programma «Beschermd
en Weerbaar» zijn in 2008 veel maatregelen genomen mensen in staat te
stellen te participeren in de maatschappij.6.1 KabinetsdoelstellingenKabinetsdoelstelling 35: Substantiële uitbreiding
van het aantal vrijwilligers en behoud van het aantal mantelzorgers in 2011.Deze kabinetsperiode willen we het aantal vrijwilligers van 18 jaar of
ouder vergroten (>42% is circa 5,5 miljoen mensen). Ook willen we
zorgen voor een behoud van het aantal mantelzorgers (2,4 miljoen). Bij de
presentatie van het kabinetsprogramma «Samen werken, samen leven»
was de ambitie het aantal mantelzorgers uit te breiden. Echter, mantelzorg
is vaak een intensief en langdurig proces. Het verlenen van mantelzorg is
voor veel mensen geen keuze, maar iets wat iemand overkomt. «Vraag»
en «aanbod» moeten goed in balans zijn en mantelzorgers moeten
niet overbelast raken.Gemeenten zijn op de eerste plaats verantwoordelijk voor de lokale ondersteuning
van mantelzorgers en vrijwilligers. In 2008 hebben wij gemeenten hierin ondersteund
door een aantal basisfuncties te formuleren. Gemeenten krijgen met de basisfuncties
een houvast hun lokale ondersteuning effectief in te richten. Hiermee wordt
bewerkstelligd dat vrijwilligers en mantelzorgers overal kunnen rekenen op
goede ondersteuning. Eén van de beschreven basisfuncties is respijtzorg.
Met respijtzorg kunnen mantelzorgers zo nu en dan aan de dagelijkse zorgplicht
ontsnappen. Daarmee willen we voorkomen dat mantelzorgers overbelast raken.Met het amendement Van der Vlies (TK 30 306, nr. 30)
ontvangen mantelzorgers sinds 2007 een financieel blijk van waardering. Het
zogenaamde mantelzorgcompliment bestaat per mantelzorger uit een jaarlijks
bedrag van maximaal € 250,-. In 2008 is de uitvoering van het mantelzorgcompliment
geëvalueerd (TK 30 169, nr. 17). Het is plezierig te constateren
dat het compliment positief wordt gewaardeerd door de mantelzorgers. Met een
verbeterde uitvoering van het compliment en een verruiming van de regeling
willen we het compliment een grotere groep mantelzorgers laten bereiken. Met
deze maatregelen liggen wij op koers bij het realiseren van een substantiële
uitbreiding van het aantal vrijwilligers en behoud van het aantal mantelzorgers
in 2011. De middelen van het mantelzorgcompliment zijn in 2008 echter niet
allemaal besteed. Daarom is in 2008 incidenteel € 32 mln extra naar
gemeenten gegaan voor mantelzorg. Dit geld kwam bovenop de structurele middelen
die reeds in het Wmo-budget zaten voor mantelzorg.Ten slotte is een aantal projecten gestart in 2008 ten behoeve van mantelzorg
en vrijwilligerswerk. Zo is in samenwerking met OCW het project «1001-Kracht»
uitgevoerd ter bevordering van vrijwilligerswerk door allochtone vrouwen.
Ook helpt VWS met Mezzo bedrijven een mantelzorgvriendelijk personeelsbeleid
te voeren. Ten slotte is het afgelopen jaar door ons geïnvesteerd in
de basisfunctie van makelaar binnen de Wmo, met als doel potentiële vrijwilligers
te koppelen aan leuke en uitdagende werkzaamheden.Prestatie-indicatorenStreefwaarde 2008Streefwaarde 2011Aantal mantelzorgers2,4 miljoen2,4 miljoenAantal vrijwilligers42%> 42%Bron: SCPKabinetsdoelstelling 47: Betere hulp en opvang voor tienermoedersOnbedoeld zwangere meisjes en tienermoeders worden soms verstoten door
het gezin waarin zij zijn opgegroeid vanwege schaamte en eergevoel. Deze meisjes
hebben specifieke hulp en opvang nodig om hen voor te bereiden op een zelfstandig
bestaan met kind (en eventueel partner). Daarom wordt aan de hulpverlening
en opvang van onbedoeld zwangere meisjes en tienermoeders een extra impuls
gegeven. Overigens, het is positief dat het aantal tienermoeders sinds 2001
daalt (zie grafiek). Het overgrote deel van de daling is toe te schrijven
aan niet-westerse allochtonen. Het aantal niet-westers allochtone tienermoeders
is tussen 2001 en 2007 fors afgenomen, van 1 736 naar 779.Grafiek: aantal geboorten onder meisjes van 15–19
jaar naar herkomstBron: CBSVanaf 2008 is jaarlijks € 1 mln beschikbaar voor hulp en opvang
aan onbedoeld zwangere meisjes en tienermoeders. Dit bedrag is in 2008 toegevoegd
aan de middelen in het kader van het programma «Beschermd en Weerbaar»
(TK 28 345, nr. 51)). Met het amendement Wiegman-van
Meppelen Scheppink(TK 31 474 XVI, nr. 7) is verspreid over 2008 en
2009 eenmalig € 10 mln extra beschikbaar gekomen voor tienermoeders.
Van deze middelen zijn onder andere projecten georganiseerd bij stichting
FIOM en de VBOK. Daarnaast hebben gemeenten via de specifieke uitkering een
eenmalige stimulans van € 6 mln ontvangen via de specifieke uitkering
vrouwenopvang. Met deze maatregelen liggen we op koers bij het realiseren
van een betere hulp en opvang voor tienermoeders.BeleidsconclusieVoor beide kabinetsdoelstellingen liggen wij op koers. Met betrekking
tot het mantelzorgcompliment hopen wij door een in 2008 doorgevoerde verbetering
van de uitvoering meer mantelzorgers te bereiken.6.2 Aanpak geweld in afhankelijkheidsrelatiesMeer dan veertig procent van de Nederlandse bevolking heeft ooit in haar
of zijn leven te maken gehad met huiselijk geweld. Daarnaast worden vele mensen
jaarlijks slachtoffer van eergerelateerd geweld, mensenhandel en vrouwelijke
genitale verminking (VGV). We willen dat slachtoffers van geweld in afhankelijkheidsrelaties
tijdig goede opvang en hulp krijgen. Het gaat hierbij niet alleen om een dak
boven het hoofd, maar ook om de juiste zorg, het opbouwen van een sociaal
netwerk, een baan, enzovoorts. Slachtoffers moeten weer perspectief op hun
eigen leven kunnen krijgen. In 2008 is begonnen met het actieprogramma «Beschermd
en Weerbaar», waarmee een brede hulpverlening wordt georganiseerd voor
slachtoffers van geweld in een afhankelijkheidsrelatie.Begin 2008 heeft de IGZ middels een richtlijn aangegeven dat besnijdenis
niet is toegestaan, noch bij meisjes noch bij volwassen vrouwen. In de concept-richtlijn «Secundaire
preventie kindermishandeling» van de jeugdgezondheidszorg is het gespreksprotocol
meisjesbesnijdenis integraal opgenomen. Deze richtlijn is in 2008 in enkele
regio’s getest en in 2009 landelijk ingevoerd. Betrokken beroepsgroepen
zijn afgelopen jaar getraind op het signaleren en bespreekbaar maken van (risico’s
op) vrouwenbesnijdenis. Ten slotte zijn met Frankrijk afspraken gemaakt voor
intensieve samenwerking en een gezamenlijke Europese aanpak van VGV.Vanaf 2008 investeren wij extra in het stelsel van opvang en hulpverlening.
In 2008 zijn wij gestart met het creëren van extra opvangplaatsen voor
slachtoffers van huiselijk geweld. Van 2008 tot en met 2012 komen er structureeel
honderd plaatsen per jaar bij. Doel is om in 2012 een landelijk dekkend netwerk
van opvangplaatsen voor (jonge) mannen en vrouwen te hebben. Van juli 2008
tot en met december 2009 loopt in dit kader ook een pilot opvang voor mannen
via de G4-gemeenten. Eind 2008 hadden de reeds beschikbare 20 plekken een
bezettingsgraad van ruim 90%. De pilot mannenopvang duurt tot eind
2010.In 2008 hebben wij ook de specifieke uitkering voor vrouwenopvang verhoogd
met € 5 mln. Deze middelen zijn bestemd voor een verdere versterking
van de advies- en steunpunten huiselijk geweld. Deze steunpunten hebben een
centrale rol in de preventie van en laagdrempelige hulpverlening bij huiselijk
geweld.Prestatie-indicatorStreefwaarde 20082011Uitbreiding van het aantal opvangplaatsen (alle doelgroepen)+ 100+ 500   Bron: VWSPrestatie-indicator20082011Aantal centrumgemeenten met een Plan van Aanpak maatschappelijke
opvang4143 (100%)In 2008 zijn de minister voor Jeugd en Gezin, de minister van Justitie
en de staatssecretaris van VWS overeengekomen een meldcode huiselijk geweld,
eergerelateerd geweld, kindermishandeling en vrouwelijke genitale verminking
verplicht te stellen voor instellingen. Deze verplichting zal gelden voor
onder meer de sectoren van de gezondheidszorg, jeugdgezondheidszorg, jeugdzorg,
onderwijs en kinderopvang. Op 20 november jl. zijn de contouren van de voorgenomen
Wet meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling naar de Kamer verzonden
(TK 28 345, nrs. 71, 72). In het najaar van 2009
zal het wetsvoorstel ter advisering aan de Raad van State worden aangeboden.
Parallel hieraan lopen de voorbereidingen voor het implementatietraject.In het najaar van 2008 is de Wet tijdelijk huisverbod aangenomen door
de Eerste Kamer. Deze wet is sinds 1 januari 2009 van kracht. Door deze wet,
die de burgemeester de bevoegdheid geeft een huisverbod op te leggen, wordt
het mogelijk preventief in te grijpen in situaties van huiselijk geweld. Tot
nu toe was dit alleen mogelijk indien aantoonbare strafbare feiten waren gepleegd.
Indien wél strafbare feiten zijn gepleegd, zijn slachtoffers van huiselijk
geweld vaak niet bereid aangifte te doen. De wet doorbreekt deze impasse en
maakt het mogelijk snel een daadkrachtig op te treden. Ook wordt het mogelijk
sneller een hulpverleningstraject in gang te zetten om het leven van slachtoffers
weer op de rails te krijgen. In dat kader is voor onder meer crisisinterventie
en opvang uithuisgeplaatsten € 6 mln toegevoegd aan de specifieke
uitkering vrouwenopvang.In het kader van de bestrijding van mensenhandel heeft het kabinet in
2008 besloten een pilot te starten voor de opvang van slachtoffers van mensenhandel.
De pilot start in 2009 en heeft een looptijd van twee jaar.BeleidsconclusieVoor de aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties liggen wij op koers
bij het realiseren van een zo breed mogelijke aanpak. Via het programma «Beschermd
en Weerbaar» zijn verschillende trajecten gestart. Ons beleid wordt
conform de ingezette lijn voortgezet.6.3 Gelijke behandeling mensen met een handicapMensen met een handicap hebben dezelfde rechten en plichten als alle burgers.
Een van de belangrijkste uitgangspunten van het gehandicaptenbeleid is dan
ook gelijke behandeling. Mensen met een beperking moeten op dezelfde manier
kunnen participeren in de samenleving als mensen zonder beperking. De Wet
gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte biedt rechtsbescherming
aan mensen met een beperking wanneer zij ongelijk worden behandeld in werk
of het beroepsonderwijs.De Wet gelijke behandeling omvat ook het openbaar vervoer. Mensen met
een mobiliteitsbeperking kunnen gebruik maken van Valys-vervoer voor bovenregionale
reizen met een sociaal-recreatief karakter. Met vervoerder Connexxion zijn
het afgelopen jaar afspraken gemaakt tot verbetering van de kwaliteit van
het Valys-vervoer. Dit heeft geleid tot minder klachten.Prestatie-indicator200720082011Klanttevredenheid over Valys7,18.03> 8,1Aantal Valyspashouders dat daadwerkelijk reist63,5%129 077 (55,6% v.h. totaal aantal pashouders)> 70%Bron:1. Jaarlijks tevredenheidsonderzoek Valys.2. Managementinformatie ValysIn 2008 is een wetsvoorstel naar de Tweede Kamer verstuurd om de Wet gelijke
behandeling uit te breiden naar het hele onderwijs en wonen (TK 30 859,
nr. 2) en is door de Kamer goedgekeurd. Dit hebben wij in nauwe samenwerking
met het ministerie van OCW en het ministerie van VROM ondernomen.BeleidsconclusieWij liggen op koers de gelijke behandeling van mensen met een handicap
goed vorm te geven in onze maatschappij. Wel is een goede continuering van
het beleid noodzakelijk.6.4 Evaluatie Wet maatschappelijke ondersteuningOp 1 januari 2007 is de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) van kracht
geworden. Op dit moment wordt de Wmo geëvalueerd door het Sociaal en
Cultureel Planbureau. In oktober 2008 hebben wij een tussenrapportage van
deze evaluatie naar de Tweede Kamer gestuurd (TK 29 538, nr. 89).
Uit deze tussenrapportage blijkt dat de Wmo in veel gemeenten een stevig effect
heeft gehad op de beleidsontwikkeling. Veel gemeenten proberen in de opgestelde
beleidsplannen relaties te leggen tussen de verschillende prestatievelden
van de Wmo. Circa één op de zes gemeenten heeft gekozen voor
een vergaande herziening van het bestaande beleid. De eindevaluatie van de
Wmo zal begin 2010 aan de Tweede Kamer worden aangeboden. Tevens is in 2008
een wetswijziging ingediend met als doel de positie van de cliënt bij
de huishoudelijke vervanging in de Wmo te versterken en de thuiszorg aantrekkelijker
te maken voor zorgverleners (TK 31 795, nr. 2).Prestatie-indicator200720082011% gemeenten waar één of meerdere Wmo beleidsplannen
zijn vastgesteld–94%100%Bron: SCPBeleidsconclusieIn 2008 zijn tussenrapportages verschenen over de Wmo waaruit lessen getrokken
kunnen worden door gemeenten voor de uitvoering van de Wmo. De evaluatie van
de Wmo vindt in 2009 plaats. Tevens is in 2008 een wetswijziging ingediend
met als doel de positie van de cliënt bij de huishoudelijke vervanging
in de Wmo te versterken en de thuiszorg aantrekkelijker te maken voor zorgverleners
(TK 31 795, nr. 2).7 EthiekMedio 2008 is het kabinetsstandpunt preïmplantatie genetische diagnostiek
(PGD) bekend gemaakt. Binnen de door VWS gestelde kaders kan een verzoek tot
behandeling worden uitgevoerd bij paren die PGD als mogelijkheid zien een
kind te krijgen zonder (zeer) ernstige genetische ziekte of aandoening die
in hun familie voorkomt. Bij erfelijke ziekten of aandoeningen vindt een individuele
beoordeling plaats binnen het vastgestelde afwegingskader door betrokkenen
en professionals in het ziekenhuis. Voor erfelijke ziekten en aandoeningen,
waarvan niet vast staat dat de drager de ziekte of aandoening ook werkelijk
krijgt (onvolledige penetrantie), moet op individueel niveau vastgesteld worden
dat sprake is van vergelijkbare risico en ernst met de ziekten en aandoeningen
met nagenoeg volledige penetrantie. Door het stellen van kaders wil het kabinet
voorkomen dat het toepassingsgebied ongewild en ongewenst kan verschuiven
naar patiënten bij wie geen hoog individueel risico bestaat op het daadwerkelijk
krijgen van de erfelijke ziekte of aandoening. Inmiddels is de regeling PGD
vastgesteld en in werking getreden(TK 29 323, nr. 60).Nederland heeft een groot tekort aan donoren. De wachtlijsten voor een
donor zullen de komende periode verder toenemen. Wij hebben afgelopen jaar
in intensieve samenwerking met alle betrokken veldpartijen in de Coördinatiegroep
Orgaandonatie het Masterplan Orgaandonatie opgesteld, waarin aanbevelingen
staan om het aantal donoren te vergroten. Het kabinet heeft naar aanleiding
van het Masterplan voorgesteld de Wet op de Orgaandonatie te wijzigen (TK 28 140, nr. 48). Op verzoek van de Tweede Kamer worden de
effecten van deze wijziging nader onderzocht, in samenspraak met de Coördinatiegroep
Orgaandonatie. Daarnaast is een start gemaakt de voorgestelde aanpak die gericht
is op goede informatievoorziening, een gewijzigd registratiesysteem en een
verbeterde aanpak bij ziekenhuizen. Daarmee hebben wij de ambitie een toename
van het aantal postmortale transplantaties te bewerkstelligen van minstens
25%.Prestatie-indicator200720082015Aantal donoren (exclusief levende nierdonoren)257201280Bron: Nederlandse Transplantatie StichtingNamens het kabinet heeft de minister van BZK in 2008 de «Wet Normering
topinkomens in de semi-publieke sector» aangekondigd. Hiermee worden
de topinkomens in de semipublieke sector genormeerd dan wel gemaximeerd conform
de in het coalitieakkoord opgenomen inzet. Voor VWS geldt dat de beloningen
in de zorgsector worden genormeerd met behulp van een sectorbrede bindende
normregeling, waarvan de normbedragen door de betreffende vakminister wordt
vastgesteld. Naar verwachting zal het wetsvoorstel in het najaar van 2009
worden ingediend.8 OorlogsgetroffenenHet programma «Erfgoed van de oorlog» is gericht op behoud,
toegankelijkheid en publieksgerichte toepassing van bijzonder en kwetsbaar
erfgoedmateriaal met betrekking tot de Tweede Wereldoorlog. Het programma
streeft ernaar toekomstige generaties goed in staat te stellen te reflecteren
op de Tweede Wereldoorlog op basis van bronmateriaal. Het programma
is gestart in 2007 en loopt tot 2010. In 2008 zijn circa 70 organisaties gesubsidieerd
voor activiteiten gericht op behoud, toegankelijkheid en publieksgerichte
toepassing van erfgoedmateriaal. Hierbij is prioriteit gegeven aan activiteiten
gericht op behoud, waaronder het vastleggen van getuigenissen (oral history)
en toegankelijkheid van materiaal.Naast de activiteiten die met subsidiëring zijn geëntameerd,
wordt door het programma een aantal activiteiten met een meer overkoepelend
karakter ondersteund. Zo is in 2008 gestart met de uitvoering van het project «Oorlog
in blik», een inventarisatieproject gericht op het in kaart brengen
van zoveel mogelijk film- en geluidsopnamen gemaakt tussen 1933 en 1950 en
gerelateerd aan de Tweede Wereldoorlog in het voormalige Koninkrijk der Nederlanden.
Ook is in 2008 gestart met het creëren van een «Indische webportal»,
een project gericht op het digitaal verzamelen van zoveel mogelijk informatie
over (vindplaatsen van) Indisch erfgoed van de Tweede Wereldoorlog.Ten slotte zijn in 2008 de contouren van de voorgenomen samenwerking tussen
de Pensioen- en Uitkeringsraad (PUR) en de Sociale Verzekeringsbank (SVB)
verder uitgewerkt (TK 20 454, nr. 90). Doelstelling is in 2011 het
cliëntenbeheer van de PUR door de SVB te laten uitvoeren.9 Sport2008 was een bewogen jaar voor (top)sport. Veel media-aandacht ging uit
naar de prestaties van de Nederlandse sporters en teams tijdens de grote evenementen,
zoals het Europees Kampioenschap voetbal en de Olympische en Paralympische
Spelen. Ook op andere terreinen is flink aan de weg getimmerd.Om jongeren te stimuleren meer te sporten en te bewegen heeft VWS, samen
met het ministerie van OCW, de Impuls Brede Scholen, Sport en Cultuur opgesteld.
Het doel van deze impuls is onder meer sportverenigingen te versterken door
het aanstellen van combinatiefunctionarissen. In 2008 is de Impuls gestart
in 30 gemeenten uit de G31. Eind 2008 zijn 184 fte combinatiefuncties gerealiseerd.Ook de Impuls Nationaal Actieplan Sport en Bewegen (NASB) is in 2008 van
start gegaan in 44 gemeenten met een lage Sociaal-Economische status. In het
kader van de setting Sport van het NASB hebben 10 sportbonden hun pilotproject
uit 2007 omgezet in een meerjarenaanpak binnen hun tak van sport. In 2008
zijn ook de eerste pilots uitgevoerd van de leefstijlinterventie «Beweegkuur».Prestatie-indicator20072012Percentage van de Nederlandse bevolking (vanaf 18 jaar) dat voldoet
aan de beweegnorm64%70%Bron: Standaardonderzoek Ongevallen en Bewegen in Nederland (OBiN)Als onderdeel van het programma «Sportiviteit en Respect»
is het «Masterplan Arbitrage» in 2008 uitgebreid met jurysporten
en individuele (contact-)sporten. Op het gebied van homo-emancipatie is de
Alliantie «Gelijkspel, gewoon homo zijn, ook in de sport» van
start gegaan. Door de stichting «Meer dan Voetbal»
is een meerjarenplan op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen
in uitvoering genomen. In september 2008 is het SCP-rapport «Weinig
over de schreef» verschenen. Op basis daarvan is een start gemaakt met
het opstellen van een meerjarenplan voor sportiviteit en respect.Om te kunnen concurreren met en te presteren in de internationale top
is de pilot «Talentcoaches» in 2008 uitgebreid met 9 sportbonden.
Om de topsport verder te stimuleren is VWS in overleg met veldpartijen getreden
om het clusteren van onderwijs, training, huisvesting en andere voorzieningen
in Centra voor Topsport en Onderwijs (CTO’s) mogelijk te maken. In 2008
zijn de eerste 4 CTO’s aangewezen en is op lokaal niveau gestart met
de uitvoering. Ook is bijgedragen aan het hoogwaardig internationaal trainings-
en wedstrijdprogramma. Dit zowel ter voorbereiding op de Olympische en Paralympische
Spelen van Beijing, als in aanloop naar de winterspelen van 2010 in Vancouver
en de zomerspelen van 2012 in Londen.Prestatie-indicator200720082011Positie van Nederland in de topsport landenklassering–9 (per 1-7-2008)Positie
bij de eerste tien (2010)Bron: World Sports Nations Index (NOC*NSF)BeleidsconclusieUit de Tussenrapportage Monitor/evaluatie sportbeleid ministerie VWS van
het Mulier Instituut, blijkt dat de uitvoering van het sportbeleid op schema
ligt (TK 30 234, nr. 23). Alleen het achterblijvende
aantal combinatiefuncties baart enige zorg. Met de betrokken gemeenten worden
afspraken gemaakt over het inlopen van de achterstand.10 Financieel overzicht kabinetsdoelstellingenNr.
kabinetsdoelstellingOmschrijvingNr. Beleidsartikel/Operationele
doelstellingFinancieel
belang 2008 (x € 1 000)Relevante beleidsnota’s35Substantiële uitbreiding van het aantal vrijwilligers en
behoud van het aantal mantelzorgers
in 201144.3.2 16 789Kamerstuk30 169, nr. 11     45aDe vermijdbare
schade in de zieken- huiszorg is in 2012 gehalveerd42.3.298.3.4  3 023Kamerstukken31 016,
nr 8en28 439, nr 18     45bBurgers
kunnen op KiesBeter.nl voor 80 aandoeningen zien welke kwaliteit de ziekenhuizenbieden42.3.143.3.1 14 142Kamerstuk28 439, nr. 98     45cCliënten
geven 90 procent van de zorgaanbieders
in de AWBZ een voldoende voor
de kwaliteit van de zorgDoelstellingen 45b
en 45c worden bekostigd via het Project Zichtbare Zorg, het ontwikkelen van
de CQ-index en het kwaliteitskader
Verantwoorde zorg, inclusief portal KiesBeter.nl      45dDe rechten
en plichten van patiënten en cliënten zijn in 2011 wettelijk vastgelegd
en de informatie hierover is voor iedereen toegankelijk42.3.143.3.1 39 868Kamerstuk31 476, nr. 1     46Meer patiëntgerichte
zorg door vernieuwing zorgconcepten en innovatie42.3.243.3.3362 002Kamerstukken29 282,
nr. 79(arbeidsmarktbeleid),29 515 nr. 271(administratieve
lasten) en31 466, nr. 21(EPD)     47Betere
hulp en opvang voor tienermoeders 44.3.4   7 000 Kamerstukken28 345, nr. 51 en31 474 XVI, nr. 7     48Verbeteren
en versterken palliatieve zorg43.3.3 18 568Actieplan Palliatieve
zorg 2008–2010, kamerstuk 29 509, nr.1911 Financieel Beeld op HoofdlijnenAlgemeen beeldHet afgelopen jaar is gekenmerkt door de opkomst van de financiële
crisis en effecten daarvan op onze economie. De zorg heeft een aandeel van
ongeveer tien procent in de Nederlandse economie.Bij aanvang van deze kabinetsperiode is de zorg geconfronteerd met forse,
structurele overschrijdingen oplopend tot € 1,7 mld, die in 2007
al hebben geleid tot een omvangrijk bezuinigingspakket. Met name zijn in de
AWBZ pijnlijke, direct door de burger voelbare maatregelen nodig geweest.
In 2008 bedroeg de extra structurele overschrijding € 1,6 mld. Deze
overschrijding is voornamelijk veroorzaakt in de curatieve zorg, waar de medisch
specialisten, zelfstandig behandelcentra en geneeskundige GGZ verantwoordelijk
zijn voor een kostengroei van bijna € 570 mln structureel.In de AWBZ is in 2008 een overschrijding geconstateerd van ruim € 211
mln. De oorzaak ligt in de groeiende vraag naar langdurige zorg. Het Centraal Plan Bureau (CPB) verwacht dat in 2010 de stijging van de
collectief gefinancierde zorguitgaven met € 0,5 mld afneemt. Deze
afname is mede een gevolg van de ingrijpende, maar noodzakelijke bezuinigingen
uit 2007 in met name de AWBZ.Regeling voor chronisch zieken en gehandicaptenPer 1 januari 2009 is een nieuwe regeling ingegaan voor de tegemoetkoming
van meerkosten die chronisch zieken en gehandicapten maken voor zorg. Vanaf
deze datum is de vorige regeling buitengewone uitgaven vervallen. Omdat chronisch
zieken en gehandicapten extra kosten maken in vergelijking met andere groepen
vinden we inkomensondersteuning van belang. De oude regeling werd niet gebruikt
door velen voor wie de regeling wel bedoeld was en wel gebruikt door velen
voor wie de regeling niet bedoeld was. Met de nieuwe regeling gaat het kabinet
gerichter chronisch zieken en gehandicapten compenseren voor hun meerkosten.
Voor de nieuwe regeling is € 2,3 mld beschikbaar. Hiervan is € 1,3
mld speciaal bedoeld voor chronisch zieken en gehandicapten. Dit bedrag bestaat
uit de forfaitaire tegemoetkoming (€ 0,5 mld), verlaging eigen bijdragen
AWBZ/Wmo (€ 0,3 mld) en de nieuwe fiscale regeling (€ 0,5
mld).Daarnaast heeft het kabinet generieke inkomensmaatregelen voor ouderen
en arbeidsongeschikten getroffen ter compensatie van het vervallen van het
ouderenforfait en arbeidsongeschiktheidsforfait in de buitengewone uitgavenregeling.Het kabinet is zich ervan bewust dat de afbakening van de hiervoor genoemde
forfaitaire regeling verder verbeterd kan worden. Een taskforce heeft de beoogde
verbetering van de afbakening inmiddels ter hand genomen.Tabellen financieel beeld op hoofdlijnenBegrotingIn deze tabel zijn de geraamde begrotingsuitgaven en het financieel belang bij de belangrijkste onderwerpen in het
beleidsverslag 2008 opgenomen. Financieel belang bestaat enerzijds uit de
gerealiseerde begrotingsuitgaven en anderzijds uit begrotingsmutaties (overboekingen).Prioriteit
(bedragen x 1 000)Nummer artikel/ODGeraamd 2008Financieel belang 2008Curatieve zorg   Versterken positie van de burger in het zorgstelsel42.3.13 3322 893Plan van aanpak terugdringen onverzekerden/wanbetalers42.3.301 006Prestatiebekostigingin
de ziekenhuiszorg42.3.313 31714 068Aanpassing systeem van risicoverevening42.3.31 2031 071    Langdurige zorg   Invoeren zorgzwaartebekostiging43.3.16 2506 000    Preventie   Meer mensen kiezen voor een gezonde leefstijl41.3.150 32245 977Bescherming tegen infectie- en chronische ziekten41.3.4279 551290 412    Kwaliteit& veiligheid   Actieprogramma Veilige Zorg42.3.21 450660    Participatie   Betere opvang en hulpverlening van slachtoffers van
eergerelateerd geweld, genitale verminking en huiselijk geweld44.3.417 90015 000    Ethiek   Ethisch verantwoord handelen in de gezondheidszorg41.3.614 52814 459Orgaandonatie42.3.214 86111 856    Sport   Nationaal Actieplan Sport en
Bewegen46.3.110 32610 137    Oorlogsgetroffenen   Programma Erfgoed van de oorlog47.3.27 8616 907Budgettair Kader ZorgPremiegefinancierde beleidsprioriteiten (bedragen
x € 1 000 000) Financieel belang 2008Curatieve zorg Pakketuitbreiding204,0Maatregel uurtarief medisch specialisten– 175,0Uitgavenbeperking ziekenhuizen– 160,0Geneesmiddelen– 340,0Maatregelen huisartsen– 57,4Invoering eigen risico761,4  Langdurige zorg Enveloppe Zorg230,0Schrappen grondslag somatisch/prijsmaatregel– 120,0Best practices/efficiencykorting– 115,0Bonus/malus regeling– 115,0PGB’s56,0Best practices– 35,0Deze tabel wordt toegelicht in het Financieel Beeld Zorg.4. FINANCIËLE TOELICHTING BELEIDSARTIKELEN
EN NIET-BELEIDSARTIKELENBELEIDSARTIKEL 41: VOLKSGEZONDHEID41.1 Algemene doelstellingAlgemene doelstellingEen goede volksgezondheid, waarbij mensen gezond leven
en zo min mogelijk bloot staan aan bedreigingen van hun gezondheid.41.2 Budgettaire gevolgen van beleidBedragen x € 1 000Realisatie 2006Realisatie
2007Realisatie 2008Vastgestelde begroting 2008Verschil 2008Verplichtingen707 745573 841705 758555 007150 751      Uitgaven539 855557 412601 294571 19830 096      Programma-uitgaven531 699548 613592 603562 42330 1801. Meer mensen kiezen voor een gezonde leefstijl29 09429 53039 91151 627– 11 716– Waarvan bijdragen aan
specifieke uitkeringen9 0426 48510 88315 172– 451– Waarvan bijdragen aan
baten-lastendiensten01252822000– 1 7182. Voorkomen van gezondheidsschade door onveilig
voedsel en onveilige producten84 74579 31280 32478 8591 465– Waarvan bijdragen aan
baten-lastendiensten74 72175 28876 59774 0012 5963. Voorkomen gezondheidsschade door ongevallen05 3634 9715 239– 2684. Bescherming tegen infectie- en chronische ziekten271 313270 944290 412280 05110 361– Waarvan bijdragen aan
baten-lastendiensten     RIVM: Opdrachtverlening centra45 63651 30470 41648 57321 843RIVM: Uitvoeringskosten subsidieregeling
Publieke gezondheid141 431152 873148 318163 824– 15 506RIVM: Uitvoering subsidieregeling
VWS-subsidies7 3349 60810 8859 6451 240Nederlands Vaccin Instituut (NVI)61 45944 99346 14536 8489 297– Waarvan bijdragen aan
zbo’s0001 050– 1 0505. Doelmatig systeem van openbare gezondheidszorgvoorzieningen133 794150 359162 526132 11930 407– Waarvan bijdragen aan
baten-lastendiensten13 38515 88822 97712 82510 152– Waarvan bijdragen aan
zbo’s92 874123 101114 67197 41617 2556. Ethisch verantwoord handelen in de gezondheidszorg12 75313 10514 45914 528– 69      Apparaatsuitgaven8 1568 7998 6918 775– 84      Ontvangsten13 6259 46114 20012 3231 877Programma-uitgavenToelichting op de programma-uitgavenDe algemene doelstelling van dit beleidsartikel is vertaald in vijf operationele
doelstellingen:1. Meer mensen kiezen voor een gezonde leefstijl;2. Het voorkómen van gezondheidsschade door onveilig voedsel en
onveilige producten;3. Het voorkómen van gezondheidsschade door ongevallen;4. De vermijdbare ziektelast neemt af door een goede bescherming tegen
infectieziekten en chronische ziekten;5. Er is een doelmatig systeem van openbare gezondheidszorgvoorzieningen
dat bijdraagt aan een betere volksgezondheid.6. Het bevorderen van ethisch verantwoord handelen in de gezondheidszorg
en bij het wetenschappelijk onderzoek.Per operationele doelstelling worden de belangrijkste verschillen tussen
begroting en realisatie verklaard. Daarbij is aangegeven of deze verschillen
al bij 1e en 2e suppletore begroting voorgelegd waren, danwel dat ze in de
slotwetmutaties zijn begrepen.Operationele doelstelling 1Meer mensen kiezen voor een gezonde leefstijl. Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)51 627Mutaties
1e suppletore begroting: 1. Overboeking naar operationele doelstelling 41.3.
4 voor de uitvoering van activiteiten door het Centrum Gezond Leven bij het
RIVM. De opdrachtverlening aan de centra van het RIVM wordt namelijk op operationele
doelstelling 41.3.4 geraamd en verantwoord.– 1 9932. Overboeking naar operationele doelstelling 41.3.2
van middelen voor overgewicht en voeding. Deze middelen waren in de begroting
2008 op doelstelling 41.3.1 geraamd, maar hebben ten dele betrekking op voedselveiligheid (€ 1,3
miljoen). Voor een klein deel betreft het tevens een overboeking naar doelstelling
41.3.5 in verband met hoger dan geraamde uitgaven aan het ZonMw-programma
Alternatieven voor dierproeven (€ 0,3 miljoen).– 1 5653. Overige mutaties– 734Stand
1e suppletore begroting47 335Mutaties
2e suppletore begroting: 1. Overheveling naar operationele doelstelling 41.3.5
ten behoeve activiteiten ZonMw.– 3 8252. Overige mutaties– 5Stand
2e suppletore begroting43 505Slotwetmutatie: 1. Proefimplementatie stoppen met roken. Betreft
lagere uitgaven, vooral omdat er minder deelnemers aan de proefimplementatie
waren dan oorspronkelijk geraamd en er geen BTWverschuldigd was.– 1 0752. Heroïnebehandeling. Betreft lagere uitgaven,
omdat een nieuwe behandelunit in Rotterdam in 2008 niet is gerealiseerd en
een unit in Tilburg pas in december 2008.– 4003. Lagere uitgaven aan campagne rookvrije horeca,
het project «Alcohol en
ouderen» en activiteiten op het gebied van overgewicht. Voor een deel
gaat het om activiteiten die zijn gerealiseerd voor lagere bedragen dan geraamd,
deels zijn geplande activiteiten en/of uitgaven niet meer in 2008 gerealiseerd.– 2874. Lagere uitgaven op het terrein van drugs/verslavingszorg
voor monitoring (o.a. uitgaansdrugs en coördinatiepunt).– 3055. Overige mutaties– 1 527Stand
realisatie 200839 911Operationele doelstelling 2Het voorkómen van gezondheidsschade door onveilig
voedsel en onveilige producten. Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)78 859Mutaties
1e suppletore begroting: 1. Overige mutaties1 194Stand
1e suppletore begroting80 053Mutaties
2e suppletore begroting: 1. Huisvestingskosten VWA. In het kader van de fusie
van VWA met de Algemene Inspectie Dienst (AID) en de Plantenziektenkundige
Dienst (PD) vindt concentratie van huisvesting plaats. VWS draagt bij in de
kosten die gemoeid zijn met doorlopende huurcontracten. VWS reserveert hiervoor € 14,8
miljoen. VWS stelt dit aandeel in de huisvestingskosten door middel van een
overboeking beschikbaar aan LNV.14 8002. Overboeking naar het ministerie van LNV (zie 1)– 14 8003. Overige mutaties1 861Stand
2e suppletore begroting81 914Slotwetmutatie: 1. Overige mutaties– 1 590Stand
realisatie 200880 324Operationele doelstelling 3Het voorkómen van gezondheidsschade door ongevallen. Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)5 239Mutaties
1e suppletore begroting: 1. Overige mutaties– 23Stand
1e suppletore begroting5 216Mutaties
2e suppletore begroting: 1. Overige mutaties– 111Stand
2e suppletore begroting5 105Slotwetmutatie: 1. Overige mutaties– 134Stand
realisatie 20084 971Operationele doelstelling 4De vermijdbare ziektelast neemt af door een goede bescherming
tegen infectieziekten en chronische ziekten. Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)280 051Mutaties
1e suppletore begroting: 1. Nationaal Programma Diabetes PRODIA.
Er wordt in 2008 € 0,8 miljoen beschikbaar gesteld voor het nationaal
programma DiabetesPRODIA met
als doel een bijdrage te leveren aan het terugdringen van de groei van het
aantal diabetespatiënten
en het verminderen van de complicaties. Het programma kent 5 hoofdlijnen:
voorkomen van diabetes, vroegtijdig
opsporen, voorkomen en uitstel van complicaties, organiseren van ketenzorg
op basis van een zorgstandaard.8002. Overige mutaties4 114Stand
1e suppletore begroting284 965Mutaties
2e suppletore begroting: 1. Loonbijstelling7 1352. Invoering landelijk systeem perinatale audit.
Betreft een overheveling van artikel 42.3.1. Dit bedrag is bestemd voor invoering
van een landelijk systeem van perinatale audit en de oprichting van een «Landelijk
Bureau Perinatale Audit». Perinatale audit is een belangrijk instrument
om de kwaliteit van zorg tijdens
de zwangerschap en rond de geboorte te bewaken en te verbeteren.5213. Overige mutaties602Stand
2e suppletore begroting293 223Slotwetmutatie: 1. Vertraging in de opstart van de preventieve
interventie Zelfmanagement chronische ziekten.– 2 4002. Minder uitgaven dan verwacht op het
terrein van de infectieziektebestrij- ding. Er zijn minder kosten gemaakt
voor de voorlichting/implementatie International Health Regulations en internationale
activiteiten, de opslagkosten van antivirale middelen waren lager en door
een later start van de uitvoering van projecten op het terrein van Allochtonen
en seksuele gezondheid.– 2 4343. Aanvullende bijdrage aan het NVI voor versneld
afschrijven. NVI is bezig met een herijking van haar activeringsbeleid. In
het licht van de businesscase en meer bedrijfsmatige benadering kiest NVI
ervoor om het voorzichtigheidsprincipe meer te benadrukken. Deze herijking
betreft afboeken van de investeringen in de voorbereidingen van de nieuwbouw
van een nieuwe sterilisatie- en afvuleenheid (CSA/FSP). De uitvoering van
dit project is al sedert 2007 uitgesteld en van verdere uitvoering is afgezien
in het licht van de businesscase.1 9814. Aanvullende bijdrage aan het NVI in verband met
naheffing door de Belastingdienst van BTW op de overdracht van de Stichting
ter bevordering van de Volksgezondheid en Milieuhygiëne (SVM) naar het
agentschap NVI eind 2003/begin 2004.4 0045. Verrekening van de FES-gelden 2008 voor het Respiratoir
Syncytieel Virus (RSV-vaccin). De RSV-uitgaven zijn lager dan geraamd vanwege
een combinatie van het uitlopen van werkzaamheden (zoals dierproeven en registratieactiviteiten)
en overdracht van werkzaamheden van de private partner naar NVI. Deze kosten
verschuiven voor een belangrijk deel naar latere jaren van het project.– 2 8606. Overige mutaties– 1 102Stand
realisatie 2008290 412Operationele doelstelling 5Er is een doelmatig systeem van openbare gezondheidszorgvoorzieningen
dat bijdraagt aan een betere volksgezondheid. Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)132 119Mutaties
1e suppletore begroting: 1. Doelmatigheidsonderzoek dure geneesmiddelen.
Betreft een overheveling van artikel 42 operationele doelstelling 2 in verband
met de opdracht aan ZonMw voor het uitvoeren van een onderzoeksprogramma naar
doelmatigheid van dure geneesmiddelen.3 4002. Overige mutaties4 515Stand
1e suppletore begroting140 034Mutaties
2e suppletore begroting: 1. Dit betreft een technische overheveling van operationele
doelstelling 41.3.1 naar het budget voor ZonMw in verband met het uitvoeren
van programma’s door ZonMw. Het gaat onder meer om de campagne Stoppen
met roken, de Opvoedingscampagne roken en ondersteuning van veelbelovende
OGZ projecten.3 8252. Overheveling van artikel 99 operationele doelstelling
3 van de enveloppe-middelen die bestemd zijn voor CBRN weerstandsverhoging.
Het doel is het nemen van weerstandsverhogende maatregelen gericht op het
verminderen of voorkomen van de kans dat personen of groeperingen zich ongewenst
toegang verschaffen tot chemische, biologische, radioactieve en/of nucleaire
agentia.5 7003. Loonbijstelling3 9704. Rampen en crises. Vrije ruimte op deze operationele
doelstelling betreft voornamelijk het budget voor het opvangen van rampen
en crises. Dit waakvlambudget wordt jaarlijks bij 2e suppletore wet opnieuw
gealloceerd indien niet nodig voor crises. Deze middelen worden ingezet ter
dekking van de algehele begrotingsproblematiek.– 3 4835. Overheveling van artikel 42 operationele doelstelling
1. Dit bedrag is bestemd voor de uitvoering van het programma Alledaagse ziekten
in de huisartsenpraktijk. Dit programma is waardevol voor het versterken van
de eerstelijns gezondheidszorg en wordt door ZonMw uitgevoerd.3006. Overheveling van artikel 42 operationele doelstelling
1. Dit bedrag is bestemd voor het kwartiermakerschap en de oprichting van
het «Landelijk Bureau Perinatale Audit».2477. Overige mutaties4 153Stand
2e suppletore begroting154 746Slotwetmutatie: 1. Overheveling van artikel 43 naar het budget voor
ZonMw in verband met het uitvoeren van programma’s door ZonMw. Het gaat
om de Evaluatie Landelijk Dementie Programma, de programma’s Zorg voor
Beter, Ambient Assisted Living (AAL) en Kiezen in de Zorg én het Ouderenprogramma.6 7022. Overboeking van het Programmaministerie Jeugd
en Gezin voor de opdracht aan ZonMw voor het uitvoeren van het Programma Diversiteit
in het Jeugdbeleid8503. Overige mutaties228Stand
realisatie 2008162 526Operationele doelstelling 6Het bevorderen van ethisch verantwoord handelen in
de gezondheidszorg en bij het wetenschappelijk onderzoek. Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)14 528Mutaties
1e suppletore begroting:0Stand
1e suppletore begroting14 528Mutaties
2e suppletore begroting: 1. De uitgaven voor de uitvoering van het standpunt
op de evaluatie van de Wet levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding
(euthanasiepraktijk) zijn lager dan verwacht. Verder is sprake van een latere
opstart van evaluaties van ethische wetgeving. Deze middelen worden ingezet
ter dekking van de algehele begrotingsproblematiek.– 5042. Overige mutaties511Stand
2e suppletore begroting14 535Slotwetmutatie: 1. Overige mutaties– 76Stand
realisatie 200814 459ApparaatsuitgavenToelichting apparaatsuitgaven: Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)8 775Mutaties
1e suppletore begroting: 1. Overige mutaties146Stand
1e suppletore begroting8 921Mutaties
2e suppletore begroting: 1. Overige mutaties111Stand
2e suppletore begroting9 032Slotwetmutatie: 1. Overige mutaties– 341Stand
realisatie 20088 691OntvangstenToelichting ontvangsten: Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)12 323Mutaties
1e suppletore begroting:0Stand
1e suppletore begroting12 323Mutaties
2e suppletore begroting: 1. Overige mutaties947Stand
2e suppletore begroting13 270Slotwetmutatie: 1. Terugontvangen opstartsubsidies
heroïne-units. Omdat heroïneunits bij de gemeenten Haarlem, Leiden
en Nijmegen niet zijn gerealiseerd, zijn eenmalige opstartsubsidies
teruggevorderd.1 9612. Lagere ontvangsten bestuurlijke boetes wegens
een te hoge raming en wijzigingen in de uitoefening van het toezicht. Het
nieuwe interventiebeleid is gebaseerd op een risicogerichte aanpak en compliance
assistance.– 3 3243. Verrekening van de FES-gelden 2008 voor het Respiratoir
Syncytieel Virus (RSV-vaccin). De verrichte uitgaven voor dit RSV-project
waren lager dan geraamd.– 2 8604. Ontvangen bijdragen van de Gemeente Amsterdam,
Politie Amsterdam en van de KLM naar aanleiding van de eindafrekening van
het medisch onderzoek naar de vliegramp in de Bijlmermeer.9745. Hogere ontvangsten lokale preventieve
gezondheidszorg dan geraamd als gevolg van in het verleden te hoog verstrekte subsidievoorschotten.9316. Overige mutaties
lokale preventieve gezondheidszorg
(creditnota).1287. Hogere ontvangsten Programmatische Preventieprogramma’s
dan geraamd als gevolg van in het verleden te hoog verstrekte subsidievoorschotten
op basis van de subsidieregeling
Publieke Gezondheid.3 3118. Overige mutaties– 191Stand
realisatie 200814 20041.3 SlotwetmutatiesDe slotwetmutaties zijn, uitgesplitst naar operationele doelstelling en
ontvangsten toegelicht in paragraaf 41.2 Budgettaire gevolgen van beleid.Uitgaven:Bedragen x € 1 000Stand
2e suppletore begroting602 060Slotwetmutatie– 766Stand
realisatie 2008601 294Ontvangsten:Bedragen x € 1 000Stand
2e suppletore begroting13 270Slotwetmutatie:930Stand
realisatie 200814 20041.4 Overzicht uitgevoerde evaluatieonderzoeken Onderzoek onderwerpNummer AD of ODStartAfgerondVindplaatsBeleidsdoorlichting1. IBO-preventieAD20062007kamerstukken 2007–2008, 22 894, nr. 134 2. Voedselveiligheid41.3.220082009–      Effectenonderzoek ex post3. Effectmetingen van interventies m.b.t.
(convenant) overgewicht41.3.120062010– 4. Evaluatieonderzoek
naar de effecten van de versterking geneeskundige hulpverlening bij ongevallen
en rampen (in samenwerking met ministerie van BZK)41.3.5–––      Overig evaluatieonderzoek5. Peilstationonderzoek alcohol,
drugs en roken41.3.120072008www.trimbos.nl 6. Peiling
uitgaansdrugs41.3.120082009– 7. Evaluatie
MDFT i.v.m. cannabisverslaving41.3.120062010– 8. Evaluatie
project versterking eigen verantwoordelijkheid bedrijfsleven chemische stoffen41.3.220062008www.vwa.nl 9. Evaluatie
naar effect van campagnes voor gebruik van foliumzuur41.3.220062008www.tno.nl 10. Evaluatie
letselpreventie als onderdeel
van het RIVM themarapport Letselpreventie41.3.320062009– 11. Internationale
evaluatie van Nederlandse preparatie grieppandemie (Scenario’s Grieppandemie,
Expect the best, prepare for something worse)41.3.420072008www.minvws.nl/grieppandemie 12. Aanvullende
curatieve soa-bestrijding41.3.420082009– 13. Nederlands
Vaccin Instituut41.3.420082009– 14. Evaluatie
Centrum Infectieziektebestrijding41.3.42009 – 15. Tolk-
en vertaalcentrum voor gezondheidszorg41.3.5.20082009– 16. Wetsevaluaties
ethische wetgeving o.a. Embryowet en Wet op de Medische Keuringen41.3.620082011–Toelichting:4. In 2006 heeft ZonMw de opdracht gekregen een groot meerjarig stimuleringsprogramma
uit te voeren. In afwachting van de uitkomsten van deze opdracht is de start
van de evaluatie uitgesteld.5. De verwachte vertraging is 6 tot 12 maanden in verband met capaciteitsproblemen
in het onderzoeksteam. Een plan van aanpak is opgesteld om het onderzoek vlot
te laten verlopen.6. De start en afrondingsdatum van dit onderzoek zijn een jaar naar achteren
verschoven.14. De opdracht voor deze evaluatie is in 2008 aanbesteed en in 2009 is
begonnen met de uitvoering.BELEIDSARTIKEL 42: GEZONDHEIDSZORG42.1 Algemene doelstellingAlgemene DoelstellingEen goed werkend en innoverend zorgstelsel gericht
op een optimale combinatie van kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid
voor de burger.42.2 Budgettaire gevolgen van beleidBedragen x € 1 000Realisatie 2006Realisatie
2007Realisatie 2008Vastgestelde begroting 2008Verschil 2008Verplichtingen5 288 1365 851 8777 276 3106 907 315368 995      Uitgaven4 661 7465 713 0836 911 4276 918 053– 6 626      Programma-uitgaven4 653 8585 705 2696 903 6466 909 922– 6 2761. De positie van de burger in zorgstelsel wordt
versterkt.003703 332– 2 9622. Realisatie gewenste zorgaanbod241 581898 2311 117 8931 161 929– 44 036– Waarvan bijdragen aan
baten-lastendiensten17 47525 78923 58027 135– 3 555– Waarvan bijdrage aan zbo’s000450– 4503. Betaalbaar verzekerd pakket voor noodzakelijke
zorg4 412 2774 807 0385 785 3835 744 66140 722– Waarvan rijksbijdrage
18-1 863 9001 857 5002 072 0002 071 700300      Apparaatsuitgaven7 8887 8147 7818 131– 350      Ontvangsten70 051187 821435 54346 303389 240Programma uitgavenToelichting programma uitgaven:De algemene doelstelling van dit beleidsartikel is vertaald in vier operationele
doelstellingen:1. De positie van de burger in het zorgstelsel wordt versterkt;2. Zorgaanbieders realiseren het door de burger gewenste zorgaanbod;3. Zorgaanbieders bieden alle burgers een betaalbaar verzekerd pakket
van noodzakelijke zorg aan.Per operationele doelstelling worden de belangrijkste verschillen tussen
begroting en realisatie verklaard. Daarbij is aangegeven of deze verschillen
al bij 1e en 2e suppletore begroting voorgelegd waren, danwel dat ze in de
slotwetmutaties zijn begrepen.Operationele doelstelling 1De positie van de burger in het zorgstelsel wordt versterkt. Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)3 332Mutaties
1e suppletore begroting: 1. Overheveling naar de IGZ in verband met het programma «Zichtbare kwaliteit zorgbrede
transparantie». Om de kwaliteit in
de gezondheidszorg transparant te maken, werken verschillende deelnemende
organisaties samen om dit zichtbaar te maken. Zij bepalen gezamenlijk van
welk aanbod de kwaliteit transparant
moet zijn en zien hierop toe dat dit ook daadwerkelijk gebeurt.– 1 5002. Overige mutaties– 40Stand
1e suppletore begroting1 792Mutaties
2e suppletore begroting: 1. Overheveling van artikel 98.4. Deze middelen zijn
bestemd voor de uitvoering van het Project Consumenteninformatie: etalage
+ bij 18 aandoeningen. Dit project stelt consumenten/patiënten in staat
om geïnformeerde keuzes te maken voor wat betreft ziekenhuiszorg.2012. Overheveling naar artikel 41.3.5 ten behoeve van
het Programma Alledaagse ziekten in de huisartsenpraktijk– 3003. Overheveling naar artikel 41.3.5 ten behoeve oprichting
Landelijk Bureau Perinatale Audit.– 2474. Overheveling naar artikel 41.3.4 ten
behoeve Landelijk systeem Perinatale Audit.– 521Stand
2e suppletore begroting925Slotwetmutatie: 1. Overheveling van artikel 98 operationele doelstelling
2 ten behoeve van het Project Consumenteninformatie: etalage + bij 18 aandoeningen.
Om de kwaliteit van de geleverde
zorg zichtbaar te maken, zijn voor elke sector indicatoren voor de inhoudelijke kwaliteitvan
zorg ontwikkeld. Daarnaast zijn ervaringen van patiënten/consumenten
meetbaar gemaakt door middel van de ontwikkeling van een CQ-index en is de
zogenaamde etalage+ informatie ontwikkeld die patiënten/consumenten in
staat stelt om geïnformeerde keuzes te maken. Voor de ziekenhuiszorg
is hiervoor de Stuurgroep Transparantie Medisch Specialistische Zorg in het
leven geroepen, waarin beroepsgroepen, patiënten/consumenten, verzekeraars,
de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) en VWS hier gezamenlijk aan werken.1242. De uitgaven voor het programma Perinatale
audit zijn voor € 0,424 miljoen gefinancierd ten laste van artikel
42 doelstelling 2.Verder is er voor € 0,255 miljoen minder aan uitgaven
gerealiseerd dan oorspronkelijk geraamd, waarvan € 0,178 miljoen
betrekking heeft op het Project Consumenteninformatie: etalage + bij 18 aandoeningen.– 679Stand
realisatie 2008370Operationele doelstelling 2Zorgaanbieders realiseren het door de burger gewenste
zorgaanbod Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)1 161 929Mutaties
1e suppletore begroting: 1. Overboeking naar het ministerie van OCW in verband
met de formele overdracht van de opleidingen verloskunde
naar het ministerie van OCW per 1 september 2008. De betreffende opleidingen hebben
inmiddels aansluiting gevonden bij bestaande hogescholen en worden per 1 september
2008 ondergebracht onder het wettelijke kader van het hoger onderwijs en wetenschappelijk
onderzoek (WHW). De WHW is aangepast in verband met de erkenning van de beroepskwalificaties.– 5 3752. Desaldering actualisatie raming Top Instituut
Pharma (FES). De raming wordt voor 2008 met € 6 miljoen naar beneden
bijgesteld.– 5 9953. Overboeking van het Budgettair Kader Zorg (premie-uitgaven)
in verband met de subsidie voor kwaliteitsbeleid
medisch specialisten.10 0004. Overboeking vanuit de premiemiddelen. Aangezien
in de zogenaamde tweede tranche opleidingen meer
opleidingsplaatsen omgaan dan eerder was aangenomen, vindt een aanvullende
schoning van de instellingsbudgetten plaats.6 7305. Technische overheveling naar operationele doelstelling
41.3.5 in verband met onderzoek ZonMw dure geneesmiddelen.– 3 4006. De onderuitputting van € 4 miljoen die
in 2007 is ontstaan op de BSIK projecten wordt meegenomen naar 2008. De raming
wordt hierdoor verhoogd door middel van een desaldering.3 9977. Vertraging bij het moderniseren van opleidingen in
de zorg leidt ertoe dat de daarvoor gereserveerde middelen in 2008 niet tot
besteding komen.– 4 0118. Er wordt € 1,5 miljoen
beschikbaar gesteld voor het programma Veilige Zorg. Doel is om binnen een
aantal jaren de vermijdbare doden/schade in de ziekenhuissector te
halveren en hierover ook met andere sectoren tot afspraken te komen. Om dit
te bereiken is het programma Veilige Zorg ontwikkeld. Doel van het programma
Veilige Zorg is de veiligheid van
patiënten en cliënten in de zorg te vergroten door: versterking
van het veiligheidsbewustzijn
bij instellingen en zorgprofessionals, invoe- ring van een veiligheidsmanagementsysteem
en interventies op een aantal thema’s met als doel de risico’s
voor patiënten en cliënten te vergroten.1 4509. Desaldering van de uitgaven van de door het Fonds
Economische Structuurversterking gefinancierde BSIK projecten «Carim»
en «Cyttron» die verschuiven naar 2008 en 2010 in verband met
afrekensystematiek. Dit wordt verwerkt door middel van een desaldering van
de ontvangsten en de uitgaven.– 1 75710. Overige mutaties– 139Stand
1e suppletore begroting1 163 429Mutaties
2e suppletore begroting: 1. Loonbijstelling31 3532. Overheveling naar de premiemiddelen met betrekking
tot zorg aan illegalen. Bij het opstellen van de VWS-begroting 2008 werd er
vanuit gegaan dat het wetsvoorstel medisch noodzakelijke zorg aan in betalingsonmacht
verkerende illegalen, reeds in 2008 in werking zou treden. Nu de inwerkingtreding
per 1 januari 2009 is, worden de voor ziekenhuiszorg beschikbare middelen
(afkomstig uit de beleidsregel dubieuze debiteuren) incidenteel teruggeboekt
naar de ziekenhuissectoren (premie).– 23 0003. Overheveling van artikel 44 operationele doelstelling
1. Betreft een eenmalige bijdrage van € 9 miljoen ten behoeve van
het stagefonds, waarmee de beschikbaarheid van voldoende stageplaatsen –
waaronder ook veel aanbieders van huishoudelijke hulp in het kader van de Wmo –
wordt gestimuleerd. De middelen komen ten laste van de uit hoofde van de motie
Van Geel (kamerstuk 31 200, nr. 16) beschikbare middelen
voor het behoud van thuiszorgmedewerkers
voor de zorg.9 0004. Prijsbijstelling tranche 2008 Opleidingsfonds.
Betreft een overheveling van artikel 99 operationele doelstelling 2.5 9745. Overheveling van de enveloppe-middelen voor maatschappelijke innovatie agenda
gezondheid die op de aanvullende post bij het ministerie van Financiën
stonden gereserveerd.4 0006. Orde van Medisch Specialisten (OMS)
en Heideheuvel. Uit overleg met de Orde van Medisch Specialisten (OMS) bleek
dat van de € 10 miljoen die vanuit de premie naar de begroting van
VWS is overgeheveld in 2008 een bedrag van € 7 miljoen besteed kon
worden aan kwaliteitsbeleid voor
medisch specialisten. Met de OMS is afgesproken dat het restant in 2009 (€ 3
miljoen) tot besteding zal komen. Voor het amende- ment Heideheuvel geldt
dat vanwege de late totstandkoming van de projectaanvraag een bedrag van € 1
miljoen niet tot besteding is gekomen. De kosten worden over meerdere jaren
uitgefinancierd waardoor het amendement wel volledig wordt uitgevoerd. Deze
middelen worden ingezet ter dekking van de algehele begrotingsproblematiek.– 4 0007. De inwerkingtreding van het wetsvoorstel medisch
noodzakelijke zorg aan in betalingsonmacht verkerende illegalen is uitgesteld
tot 1 januari 2009. Mede als gevolg daarvan is een deel van de beschikbare
middelen voor AWBZ-zorg aan illegalen
niet besteed (€ 12 miljoen). Hiervan wordt € 3,7 miljoen
ingezet als VWS-bijdrage aan het bij CVZ te ontwikkelen plan Programma Ontwikkeling
Uitvoeringstaken (POU). Hiermee worden de verschillende aan het CVZ opgelegde
taken met betrekking tot bijzondere regelingen (illegalen, gemoedsbezwaren,
wanbetalers, buitenlandtaak) door één standaard ICT-programma
ondersteund, waardoor een efficiënte uitvoering bevorderd wordt. Deze
middelen worden ingezet ter dekking van de algehele begrotingsproblematiek.– 8 3008. Aanpassing raming 2008 subsidieregeling
Landelijk Schakelpunt (LSP). Het kabinet heeft een bedrag van € 45
miljoen beschikbaar gesteld voor stimulering van zorgaanbieders
die deelnemen aan het EPD. Dit gebeurt via de subsidieregeling
LSP. De verwachting is dat in 2008 circa € 3 miljoen zal worden
besteed aan deze subsidieregeling.
Deze middelen worden ingezet ter dekking van de algehele begrotingsproblematiek.– 12 0009. Uitgaven voor een moderne beroepen- en opleidingenstructuur
zijn lager dan geraamd als gevolg van vertraagde opstart van een aantal projecten.
Verder zijn subsidies verleend
voor lagere bedragen dan eerder geraamd c.q. aangevraagd. Deze middelen worden
ingezet ter dekking van de algehele begrotingsproblematiek.– 8 70010. Ontsluiting medicatiegegevens. In
het transitieakkoord is afgesproken dat er in het jaar 2008 € 10
miljoen beschikbaar komt voor een snelle en complete invoering van het landelijke
informatie-uitwisseling. Nu blijkt dat in totaal niet € 10 miljoen,
maar € 8,6 miljoen nodig is, waarvan € 6 miljoen in 2008.
De financiering hiervan vindt plaats binnen de begro- ting van VWS. In 2009
is € 1,8 miljoen en in 2010 is € 0,8 miljoen nodig. Hiervoor
wordt geld overgeheveld van de premie naar de begroting.6 00011. De inwerkingtreding van het wetsvoorstel medisch
noodzakelijke zorg aan illegalen is uitgesteld tot 1 januari 2009. Mede als
gevolg daarvan is een deel van de voor AWBZ-zorg
beschikbare middelen niet besteed. Deze middelen worden ingezet ter dekking
van de algehele begrotingsproblematiek.– 3 70012. De uitgaven voor de subsidies
voor met name de opleidingen tot
medisch specialist vallen lager uit dan geraamd, doordat de subsidies
niet volledig worden bevoorschot, maar tot het niveau van de gemiddelde verwachte subsidievaststellingen
over 2008. Via een aanvulling op de eindejaarsmarge van de VWS-begroting wordt € 8,4
miljoen van dit bedrag toegevoegd aan de begroting 2009.– 18 30013. Overige mutaties– 4 770Stand
2e suppletore begroting1 136 986Slotwetmutatie: 1. Overheveling naar artikel 98 in verband met onderzoek
tarief apotheekhoudenden en Monitor farmacie. Financiering van een aanvullend
onderzoek van de Nza naar de invloed van het preferentiebeleid op de inkoopvoordelen
van apotheekhoudenden en het monitoren daarvan.– 5872. Verrekening van FES-gelden. De lagere uitgaven
van de door het Fonds Economische Structuurversterking gefinancierde BSIK
projecten worden voor het grootste deel veroorzaakt doordat de projecten Trend
en Carim een langere doorlooptijdtijd hebben dan geraamd. Hierdoor is onderbesteding
ontstaan.– 5 4213. Verrekening FES-gelden. Bij Top Instituut Pharma
treedt onderbesteding op als gevolg van de latere dan geplande start van projecten
die ten dele veroorzaakt zijn door de tijd die nodig was om de intellectuele
eigendom te regelen.– 6734. De inwerkingtreding van het wetsvoorstel medisch
noodzakelijke zorg aan in betalingsonmacht verkerende illegalen is uitgesteld
tot 1 januari 2009. Mede als gevolg daarvan en het achterblijven van rechtstreeks
ingediende claims bij VWS door AWBZ-instellingen,
blijft een deel van de beschikbare middelen voor AWBZ-zorg
aan illegalen onbesteed.– 1 9695. Betreft de volgende vertragingen: in de uitvoering
van het Masterplan Orgaandonatie (€ 0,8 miljoen), aanschrijving
nieuw ingezetenen (€ 0,6 miljoen), onderzoek weefselketen (€ 0,1
miljoen), projecten medicatieveiligheid (€ 0,3
miljoen), onderzoek omvang reclame medische hulpmiddelen en onderzoek namaak
medische hulpmiddelen (€ 0,1 miljoen).– 1 9876. Betreft een vertraging van OZIS (opschonen apothekerssystemen)
(€ 2,0 miljoen), vertraging voorlichting benzodiazepinen via internet
(€ 0,25 miljoen) en een tweetal niet juist geraamde posten te weten:
medische hulpmiddelen (€ 0,2) en onderzoek inkoopvoordelen apothekers
(€ 0,6 miljoen).– 3 2557. Bij de activiteiten ter realisatie van het gewenste zorgaanbod is
het beroep op de subsidieregeling
Landelijk Schakelpunt (LSP) € 2 miljoen lager uitgevallen dan verwacht.
Deze middelen zullen naar verwachting in 2009 worden ingezet. Tevens heeft
het innovatie-instrumentarium
minder kosten tot gevolg gehad dan voorzien, waardoor in 2008 een onderuitputting
van ruim € 3 miljoen resulteert. Het verbeteren van de arbeidsmarkt
door middel van het stagefonds is een succes gebleken. Er is ruim € 1,5
miljoen groter beroep op deze regeling gedaan dan verwacht. Bij de activiteiten
gericht op de ontwikkeling en implementatie van het EPD resteert een onderuitputting
van ruim € 1 miljoen, met name vanwege lagere variabele kosten.– 4 6178. Lagere uitgaven voor een moderne beroepen- en opleidingenstructuur
als gevolg van vertraagde opstart van een aantal projecten. Verder zijn subsidies
verleend voor lagere bedragen dan eerder geraamd c.q. aangevraagd. Het betreft
een additionele onderuitputting van de al bij 2e suppletore begroting gemelde
lager dan geraamde uitgaven.– 2 1749. Overige mutaties.1 590Stand
realisatie1 117 893Opertionele doelstelling 3Zorgverzekeraars bieden alle burgers een betaalbaar
verzekerd pakket van noodzakelijke zorg aan. Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)5 744 661Mutaties
1e suppletore begroting: 1. Bijstelling raming van de Zorgtoeslag naar
aanleiding van het CEP. De nominale premie in 2008 is lager uitgekomen dan
geraamd in de begroting 2008, daarom valt ook de Zorgtoeslag lager
uit.– 57 4772. Overboeking naar het ministerie van BZK voor een
bijdrage in de centrale exploitatiekosten voor C2000.– 8 5303. Overheveling vanuit het Budgettair Kader Zorg
(premie-uitgaven). Er wordt € 4 miljoen overgeheveld voor de aanpak
van wanbetalers in de Zvw en € 2,4 miljoen voor de aanpak van onverzekerden in
de Zvw.6 4004. Overige mutaties824Stand
1e suppletore begroting5 685 878Mutaties
2e suppletore begroting: 1. Bijstelling raming Zorgtoeslag naar
aanleiding van de MEV.– 101 9232. Overheveling naar artikel 98.3.2 voor door het
CVZ uit te voeren werkzaamheden in het kader van de aanpak van wanbetalers.
Bij 1e suppletore begroting was hiervoor € 4 miljoen overgeheveld
vanuit de premiemiddelen.– 4 0003. Met het oog op een efficiënte uitvoering
van diverse aan het CVZ toebedeelde uitvoeringstaken is het Programma Ontwikkeling
Uitvoeringstaken (POU) ontwikkeld. Hiermee worden de bijzondere regelingen
door één standaard ICT-programma ondersteund. Hier worden vanuit
de begroting van VWS middelen beschikbaar voor gesteld.3 7004. Overige mutaties3 390Stand
2e suppletore begroting5 587 045Slotwetmutatie: 1. In september 2008 is een akkoord gesloten met
de B3-instellingen Ambulancezorg. Met deze instellingen zijn afspraken gemaakt
over de financiële tegemoetkoming voor het overgangsrecht Functioneel
leeftijdsontslag (FLO). Voor de technische uitwerking van deze afspraken was
het noodzakelijk dat er een budgetoverheveling (€ 10,1 miljoen)
werd gerealiseerd van de premie naar de begroting. Van dit budget is € 8,8
miljoen ingezet om de volgende instellingen, op basis van de gemaakte afspraken,
schadeloos te stellen: Stichting RAV Zeeland, Stichting RAV provincie Utrecht,
Stichting Ambulance Oost en Stichting Ambulancezorg NOG.10 1002. De bijdrage voor het ICT- project in het kader
van het Programma Ontwikkeling Uitvoeringstaken (POU) (zie punt 3 van de mutaties
in de 2e suppletore begroting) was geraamd op artikel 42, maar wordt verantwoord
op artikel 98. In verband hiermee vindt een overheveling plaats naar artikel
98 operationele doelstelling 1 (Beheer en toezicht stelsel).– 3 7003. Verrekening met de Belastingdienst. De Belastingdienst
heeft in het kader van de Zorgtoeslag in
totaal € 3 681 miljoen aan voorschotten met betrekking tot
de jaren 2008 en 2009 en nabetalingen voor de definitieve tegemoetkomingen
2006 en 2007 uitbetaald. Dit leidt tot een bijstelling van de geraamde uitgaven Zorgtoeslag van € 194,5
miljoen.194 5084. Overige mutaties– 2 570Stand
realisatie 20085 785 383ApparaatsuitgavenToelichting apparaatsuitgaven: Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)8 131Mutaties
1e suppletore begroting: 1. Overige mutaties27Stand
1e suppletore begroting8 158Mutaties
2e suppletore begroting: 1. Overige mutaties– 190Stand
2e suppletore begroting7 968Slotwetmutatie: 1. Overige mutaties– 187Stand
realisatie 20087 781OntvangstenToelichting ontvangsten: Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)46 303Mutaties
1e suppletore begroting: 1. De uitgaven van de door het Fonds Economische
Structuurversterking gefinancierde BSIK projecten «Carim» en «Cyttron»
verschuiven naar 2008 en 2010 in verband met afrekensystematiek. Dit wordt
verwerkt door middel van een desaldering van de ontvangsten en de uitgaven.– 1 7572. Desaldering actualisatie raming Top Instituut
Pharma (FES). De raming wordt voor 2008 met € 6 miljoen naar beneden
bijgesteld.– 5 9953. De onderuitputting van € 4 miljoen die
in 2007 is ontstaan op de BSIK projecten wordt meegenomen naar 2008. De raming
wordt hierdoor verhoogd door middel van een desaldering.3 9974. Overige mutaties1 514Stand
1e suppletore begroting44 062Mutaties
2e suppletore begroting: 1. Ontvangstenmeevaller Opleidingsfonds.
Hogere ontvangsten als gevolg van vaststelling van subsidies
voor opleidingen tot medisch
specialist. In 2007 zijn de verleende subsidies
volledig bevoorschot. Op basis van subsidievaststellingen
hebben de opleidingsziekenhuizen in
2008 tot nog toe € 23,2 miljoen terugbetaald.23 200Stand
2e suppletore begroting67 262Slotwetmutatie: 1. Verrekening van FES-gelden. De lagere uitgaven
van de door het Fonds Economische Structuurversterking gefinancierde BSIK
projecten worden voor het grootste deel veroorzaakt doordat de projecten Trend
en Carim een langere doorlooptijdtijd hebben dan geraamd. Hierdoor is onderbesteding
ontstaan.– 5 4212. Verrekening FES-gelden. Bij Top Instituut Pharma
treedt onderbesteding op als gevolg van de latere dan geplande start van projecten
die ten dele veroorzaakt zijn door de tijd die nodig was om de intellectuele
eigendom te regelen.– 6733. Ontvangstenmeevaller Opleidingsfonds. Hogere ontvangsten
als gevolg van vaststelling van subsidies
voor opleidingen tot medisch
specialist. Het gaat om een aanvulling op de bij 2e suppletore
wet gesignaleerde meevaller.15 7934. Verrekening met de Belastingdienst. Deze ontvangsten
betreffen zowel verrekeningen van verstrekte voorschotten als terugvorderingen
op definitief vastgestelde tegemoetkomingen. 353 3405. In verband met een technische correctie worden
de ontvangsten en uitgaven ieder met een bedrag van € 2,9 miljoen
verhoogd.2 9386. Ontvangsten als gevolg van verrekening van in
voorgaande jaren te hoog verstrekte subsidievoorschotten
en vaststelling bijdrage agentschap CIBG.2 5377. Overige mutaties– 233Stand
realisatie 2008435 54342.3 SlotwetmutatiesDe slotwetmutaties zijn, uitgesplitst naar operationele doelstelling en
ontvangsten toegelicht in paragraaf 42.2 Budgettaire gevolgen van beleid.Uitgaven:Bedragen x € 1 000Stand
2e suppletore begroting6 732 924Slotwetmutatie178 503Stand
realisatie 20086 911 427Ontvangsten:Bedragen x € 1 000Stand
2e suppletore begroting67 262Slotwetmutatie:368 281Stand
realisatie 2008435 54342.4 Overzicht uitgevoerde evaluatieonderzoeken Onderzoek onderwerpNummer AD of ODStartAfgerondVindplaatsBeleidsdoorlichting–          Effectenonderzoek ex post1. Doelmatiger geneesmiddelengebruik42.3.220082009– 2. Evaluatie
uitbreiding B-segment42.3.320082008www.nza.nl      Overig evaluatieonderzoek3. Reclamebesluit geneesmiddelen42.3.220072008kamerstukken, 2008–2009, 29 477, nr. 66 4. Evaluatie
Wet inzake de bloedvoorziening42.3.220072008kamerstukken 2007–2008,29 447, nr.6 5. Coördinatiegroep
orgaandonatie42.3.320072008kamerstukken, 2007–2008,28 140, nr. 48 6. Monitor
Eigen risico (1e tussentijdse rapportage)42.3.320082008kamerstukken, 2007–2008,29 689, nr.215 7. Monitor
Eigen risico (2e tussentijdse rapportage)42.3.320082009– 8. Evaluatie
Eigen risico42.3.320092010– 9. Evaluatie Zorgverzekeringswet
200642.3.320072009– 10. Evaluatie
risicovereve- ning door door internationale experts42.3.320082009– 11. Monitor zorgverzeke-
ringsmarkt42.3.3JaarlijksJaarlijkskamerstukken,
2007–2008, 29 689, nr. 215 12. Wetsevaluatie
Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg)42.3.320072009– 13. Monitor
overheveling ggz en invoering DBC’s42.3.320082009– 14. Monitor/kostenonderzoek
huisartsenzorg42.3.320082009  15. Monitor
ziekenhuiszorg42.3.3JaarlijksJaarlijkswww.nza.nl 16. Prestatie-indicatoren
fysiotherapie42.3.320062009–Toelichting:14. In 2008 is door VWS met betrokken partijen afgesproken dat voor de
herziening van de bekostigingssystematiek het van belang is om alle onderzoeken
en projecten op het gebied van huisartsenzorg in onderlinge samenhang te bezien.
Dit heeft consequenties gehad voor het tijdspad.BELEIDSARTIKEL 43: LANGDURENDE ZORG43.1 Algemene doelstellingAlgemene doelstellingZorgen dat voor mensen met een langdurige of chronische
aandoeningen van lichamelijke, verstandelijke of psychische aard zorg van
goede kwaliteit beschikbaar is en dat deze zorg tegen voor de samenleving
aanvaardbare maatschappelijke kosten wordt geleverd.43.2 Budgettaire gevolgen van beleidBedragen x € 1 000Realisatie 2006Realisatie
2007Realisatie 2008Vastgestelde begroting 2008Verschil 2008Verplichtingen5 233 6894 968 2305 384 9955 062 998321 997      Uitgaven5 086 9754 966 4735 394 6155 068 868325 747      Programma-uitgaven5 082 3074 962 6295 390 5865 064 762325 8241. De positie van de burger in het zorgstelsel wordt
versterkt.58 16452 88557 21568 732– 11 517– Waarvan bijdragen aan
baten-lastendiensten06 0467 5636 685878– Waarvan bijdragen aan
fonds PGO excl. subsidies1 8421 8661 9071 84265– Waarvan subsidies
verleend door fonds PGO44 07337 40539 56745 568– 6 0012. Voor iedere cliënt is de voor hem of haar
noodzakelijk zorg beschikbaar171 136163 574196 774138 32458 4503. De zorg is effectief en veilig wordt door de cliënt
positief ervaren (kwalitatief goede zorg)19 04036 91791 270148 777– 57 507– Waarvan bijdragen aan
baten-lastendiensten5 7801 8882 04602 046– Waarvan bijdragen aan
zbo’s0002 330– 2 3304. De kosten van de zorg zijn maatschappelijk aanvaardbaar4 833 9674 709 2535 045 3274 708 929336 398– Waarvan rijksbijdrage AWBZ4 475 6004 495 4004 774 3004 557 900216 400      Apparaatsuitgaven4 6683 8444 0294 106– 77      Ontvangsten3 6131 9091 43101 431Programma-uitgavenToelichting programma-uitgaven:De algemene doelstelling van dit beleidsartikel is vertaald in vier operationele
doelstellingen:1. De positie van de burger in het zorgstelsel wordt versterkt;2. Voor iedere cliënt is de voor hem of haar noodzakelijk zorg beschikbaar;3. De zorg is effectief en veilig en wordt door de cliënt positief
ervaren (kwalitatief goede zorg);4. De kosten van de zorg zijn maatschappelijk aanvaardbaar.Operationele doelstelling 1De positie van de burger in het zorgstelsel wordt versterkt. Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)68 732Mutaties
1e suppletore begroting: 1. Overige mutaties– 2 646Stand
1e suppletore begroting66 086Mutaties
2e suppletore begroting: 1. Marktposities partijen. De uitgaven
zijn € 7,6 miljoen lager dan geraamd, omdat de tijdelijke regeling
ontwikkelingssubsidies PGO-organisaties
pas later tot stand is gekomen dan gepland. Daarnaast is een aantal projecten
niet of vertraagd gestart of vielen de kosten lager uit (zoals: meten patiëntenervaringen,
portal Kiesbeter en patiëntveiligheid).
Deze middelen worden ingezet ter dekking van de algehele begrotingsproble-
matiek.– 7 5502. Overige mutaties556Stand
2e suppletore begroting59 092Slotwetmutatie: 1. Overboeking naar artikel 98 ter bekostiging van
het project Bestendige structuur van het programma Zichtbare Zorg, dat is
ondergebracht bij de IGZ. Dit project betreft het beheer en het onderhoud
van prestatie-indicatoren in de zorg.– 6002. Overige mutaties– 1 277Stand
realisatie 200857 215Operationele doelstelling 2Voor iedere cliënt is de voor hem of haar noodzakelijk
zorg beschikbaar. Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)138 324Mutaties
1e suppletore begroting: 1. Kasschuif CIZ. Op de begroting is
in 2008 € 128 miljoen beschikbaar voor de indicatiestelling AWBZ.
Dit bedrag is bedoeld voor het verwer- ken van 850 000 indicaties. Uit
de kwartaalrapportages van het CIZ is gebleken, dat het aantal indicatieaanvragen
sterk is gestegen. In 2008 wordt uitgegaan van 950 000 indicaties met
een bijbehorende kostenpost van circa € 152 miljoen. Voorgesteld
wordt het tekort in 2008 te dekken uit de ruimte die zich voordoet in de jaren
2010 (€ 8,6 miljoen) en 2011 (€ 15,4 miljoen) als gevolg
van toekomstige besparingen bij het CIZ.24 0002. Overige mutaties2 523Stand
1e suppletore begroting164 847Mutaties
2e suppletore begroting: 1. Loonbijstelling5 1122. Ondersteuning cliënten CIZ. Overheveling
van operationele doelstelling 43.3.3. Dit betreft een technische mutatie tussen
operationele doelstellingen twee en drie, respectievelijk «Voor iedere
cliënt is de voor hem of haar noodzakelijke zorg beschikbaar» en «De
zorg is effectief en veilig en wordt door de cliënt positief ervaren».
De mutatie heeft betrekking op
middelen die gereserveerd waren voor de ondersteuning van cliënten. Het
betreft werkzaamheden die uitgevoerd worden door het CIZ. Daarom worden deze
middelen overgeheveld naar de operationele doelstelling waaronder de werkzaamheden
van het CIZ zijn ondergebracht.9 9003. CIZ Indicatiestelling. Overheveling van operationele
doelstelling 43.3.3. Deze mutatie van € 8
miljoen betreft de kosten van verschillende eenmalige activiteiten die het
CIZ in opdracht van VWS heeft uitgevoerd. Hierdoor worden de voorwaarden geschapen
om in de reductie van de kosten van de indicatiestelling in latere jaren te
realiseren. Het gaat bijvoorbeeld om activiteiten gericht op kwaliteitsverbetering,
het opzetten van een kennis- en informatie-eenheid (o.a. ten behoeve van VWS)
en het uitvoeren van pilots in het kader van de vereenvoudiging van de indicatiestelling.
In de begroting van het CIZ voor 2008 was hierin niet voorzien.8 0004. Herindicatie ondersteunende- en activerende begeleiding
(OB/AB). Het kabinet heeft in zijn reactie op het SER-advies over de toekomst
van de AWBZ maatregelen aangekondigd
om de kwaliteit van de langdurige
zorg en de solidariteit met langdurig zieken te behouden
voor de toekomst. Deze pakketmaatregelen
zijn uitgewerkt in een brief van de Staatssecretaris van VWS aan de Tweede
Kamer op 16 september 2008 (Kamerstuk 30 597, nr. 29). De AWBZ-zorgfuncties
ondersteunende begeleiding, activerende begeleiding en behandeling worden
vervangen door twee zorgfuncties: begeleiding en behandeling. Om de verwachte
besparingen te realiseren zal het CIZ ongeveer 200 000 herindicaties
moeten uitvoeren bovenop de reguliere werklast. Dit leidt tot inzet van extra
personeel, scholingskosten en kosten voor het aanpassen van ICT-systemen en
gestandaardiseerde protocollen. De kosten voor de voorbereidingen en de start
van deze operatie in 2008 zijn begroot op € 10,9 miljoen.10 9915. Overige mutaties840Stand
2e suppletore begroting199 690Slotwetmutatie: 1. Voor het onderdeel invoering zorgzwaarte in indicatiestelling
zijn minder voorstellen ingediend dan waar oorspronkelijk mee rekening is
gehouden waardoor een deel van de beschikbare middelen niet tot besteding
zijn gekomen (ca. € 1 miljoen). – 1 0002. Een aantal projecten is in 2008 verlaat, niet
of op kleinere schaal van start gegaan. Het betreft onder andere de activiteiten
follow up SER-advies (€ 0,270 miljoen), communicatietraject AWBZ (€ 0,4
miljoen), participatiebudget
(€ 0,2 miljoen), programma Stroomlijning Indicatieprocessen (€ 0,18
miljoen) en evaluatie indicatiestelling AWBZ (€ 0,5
miljoen).– 1 7312. Overige mutaties– 185Stand
realisatie 2008196 774Operationele doelstelling 3De zorg is effectief en veilig en wordt door de cliënt
positief ervaren (kwalitatief goede zorg) Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)148 777Mutaties
1e suppletore begroting: 1. Overige mutaties– 881Stand
1e suppletore begroting147 896Mutaties
2e suppletore begroting: 1. Loonbijstelling4 5632. Kwaliteit.
Er zijn minder initiatieven op het gebied van mentorschap voor subsidiëring
aangemeld en enkele projecten zijn verlaat van start gegaan (ca. € 2,5
miljoen). Ook op het gebied van cliëntondersteuning zijn minder aanvragen
ontvangen dan aanvankelijk was ingeschat (ca. € 1,5 miljoen). De
uitgaven voor de pilots dementie zijn lager uitgevallen (€ 2,7 miljoen)
door een andere organisatorische invulling van de pilots. Verder heeft het
ontwerpen van een geschikte regeling voor kleinschalig wonen meer tijd gekost
door overleg met veldpartijen over de invulling van de activiteiten en het
(laten) uitvoeren van onderzoek (€ 15 miljoen). Ongeveer € 7,5
miljoen heeft betrekking op verschillende onderzoeksprojecten van ZonMw waarvoor
ZonMw een aangepaste planning heeft ingediend. Het restant betreft lagere
uitgaven voor verschillende kleinere projecten (€ 2,6 miljoen).
Deze middelen (in totaal € 31,8 miljoen) worden ingezet ter dekking
van de algehele begrotingsproblematiek.– 31 8003. Overheveling naar operationele doelstelling 43.3.2
. De mutatie heeft betrekking
op middelen die gereserveerd waren voor de ondersteuning van cliënten.
Het betreft werkzaamheden die uitgevoerd worden door het CIZ. Daarom worden
deze middelen overgeheveld naar de operationele doelstelling waaronder de
werkzaamheden van het CIZ zijn ondergebracht.– 9 9004. Overheveling naar operationele doelstelling 43.3.2.
Deze mutatie betreft de kosten
van verschillende eenmalige activiteiten die het CIZ in opdracht van VWS heeft
uitgevoerd. – 8 0005. Overige mutaties170Stand
2e suppletore begroting102 929Slotwetmutatie: 1. Overheveling naar artikel 41 (operationele doelstelling
5) in verband met het uitvoeren van programma’s door ZonMw. Het gaat
om de Evaluatie Landelijk Dementie Programma, de programma’s Zorg voor
Beter, Ambient Assisted Living (AAL) en Kiezen in de Zorg én het Ouderenprogramma.– 6 7022. Overheveling naar artikel 98 in verband
met diverse activiteiten van College Bouw Zorginstellingen op
het gebied van brandveiligheid zorginstellingen,
zoals een landelijk congres en vijf regionale verdiepings- workshops/bijeenkomsten.
Door trage administratieve afhandeling heeft de mutatie ná
de 2e suppletore begroting plaatsgevonden, maar
de opdracht is al rond de zomer verleend.– 6993. Overheveling naar operationele doelstelling 43.3.4.
Betreft een eenmalige verhoging van de subsidie voor
het kennisinstituut Vilans, zodat Vilans een voorziening kan treffen voor
de fusie met Irv (kenniscentrum voor Revalidatie en Handicap).– 6004. Het wegwerken van non-indicaties door het CIZ
(€ 2,7 miljoen) is ten laste van een ander budget (operationele
doelstelling 42.3.2) bekostigd.– 2 7005. Een aantal projecten die gepland stonden
zijn niet, verlaat of op kleinere schaal van start gegaan. Het betreft, onder
andere, activiteiten op het gebied van evaluatie Landelijk Dementie Programma
(€ 0,3 miljoen), onderzoek kleinschaligheid dementerenden (€ 0,1
miljoen), pilots depressie en schizofrenie (€ 0,250 miljoen) en
projecten E-awareness (€ 0,3 miljoen).– 958Stand
realisatie 200891 270Operationele doelstelling 4De kosten van de zorg zijn maatschappelijk aanvaardbaar. Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)4 708 929Mutaties
1e suppletore begroting: 1. Bijstelling raming van de Rijksbijdrage in de
kosten voor kortingen (BIKK) naar aanleiding van het Centraal Economisch Plan
(CEP).187 6002. Overige mutaties382Stand
1e suppletore begroting4 896 911Mutaties
2e suppletore begroting: 1. Bijstelling raming BIKK naar aanleiding van de
Macro Economische Verkenning.28 8002. Overige mutaties– 211Stand
2e suppletore begroting4 925 500Slotwetmutatie: 1. Overheveling van operationele doelstelling 43.3.3.
Betreft een eenmalige verhoging van de subsidie voor
het kennisinstituut Vilans, zodat Vilans een voorziening kan treffen voor
de fusie met Irv (kenniscentrum voor Revalidatie en Handicap).6002. Het beroep op de TBU is groter gebleken dan verwacht.
Ten opzichte van de oorspronkelijke verwachting is een overschrijding van
het budget opgetreden van ruim € 120,1 miljoen (als gevolg van meer
en gemiddeld hogere vergoedingen dan waar bij de bepaling van het budget vanuit
was gegaan).120 1483. Overige mutaties– 921Stand
realisatie 20085 045 327ApparaatsuitgavenToelichting apparaatsuitgaven: Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)4 106Mutaties
1e suppletore begroting:0Stand
1e suppletore begroting4 106Mutaties
2e suppletore begroting: 1. Overige mutaties– 118Stand
2e suppletore begroting3 998Slotwetmutatie: 1. Overige mutaties31Stand
realisatie 20084 029OntvangstenToelichting ontvangsten: Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)0Mutaties
1e suppletore begroting:0Stand
1e suppletore begroting0Mutaties
2e suppletore begroting:0Stand
2e suppletore begroting0Slotwetmutatie: 1. Bijdrage van het Ministerie van SZW in de kosten
van het programma Stroomlijning Indicatieprocessen.6652. Bijdrage van het Ministerie van OCW in de kosten
van de ontwikkeling van het kader Integraal indiceren voor geïndiceerde
(jeugd)zorg en voortgezet speciaal onderwijs.1003. Ontvangsten als gevolg van twee subsidievaststellingen
van het PGO-fonds.3974. Overige mutaties269Stand
realisatie 20081 43143.3 SlotwetmutatiesDe slotwetmutaties zijn, uitgesplitst naar operationele doelstelling,
apparaatsuitgaven en ontvangsten toegelicht in paragraaf 43.2 budgettaire
gevolgen van beleid.Uitgaven:Bedragen x € 1 000Stand
2e suppletore begroting5 291 199Slotwetmutatie103 416Stand
realisatie 20085 394 615Ontvangsten:Bedragen x € 1 000Stand
2e suppletore begroting0Slotwetmutatie:1 431Stand
realisatie 20081 43143.4 Overzicht uitgevoerde evaluatieonderzoeken Onderzoek onderwerpNummer AD of ODStartAfgerondVindplaatsBeleidsdoorlichting1. Indicatiestelling43.3.220082010–      Effectenonderzoek ex post2. Verbetertrajecten in het kader van
Zorg voor Beter43.3.320072009– 3. Update
evaluatieonder- zoek PGB 2006–200743.3.220082008kamerstukken26 631, nr. 259      Overig evaluatieonderzoek4. Patiëntenwetgeving43.3.120072010– 5. WTZi43.3.320072010– 6. Wetsevaluatie
Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg)43.3.420072009–BELEIDSARTIKEL 44: MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING44.1 Algemene doelstellingAlgemene doelstellingAlle burgers participeren in de samenleving.44.2 Budgettaire gevolgen van beleidBedragen x € 1 000Realisatie 2006Realisatie
2007Realisatie 2008Vastgestelde begroting 2008Verschil 2008Verplichtingen363 018545 734594 076573 55620 520      Uitgaven392 640485 982510 288575 532– 65 244      Programma-uitgaven388 554481 889506 394571 607– 65 2131. Burgers worden gestimuleerd actief te participeren
in maatschappelijke verbanden40 76954 80644 74563 058– 18 3132. Burgers bieden anderen vrijwillige ondersteuning
en kunnen gebruik maken van (organisaties van) vrijwillige ondersteuning.21 08328 12240 30279 544– 39 2423. Burgers met beperkingen kunnen gebruik maken van
(algemene) voorzieningen en professionele ondersteuning.87 64176 55268 67185 438– 16 7674. Burgers met (psycho)sociale problemen kunnen gebruik
maken van tijdelijke ondersteuning.239 061322 409352 676343 5679 109– Waarvan bijdragen aan
specifieke uitkeringen235 013318 454349 091341 0538 083      Apparaatsuitgaven4 0864 0933 8943 925– 31      Ontvangsten3 8804 1641 93101 931Programma-uitgavenToelichting programma-uitgavenDe algemene doelstelling van dit beleidsartikel is vertaald in vier operationele
doelstellingen:1. Burgers worden gestimuleerd actief te participeren in maatschappelijke
verbanden;2. Burgers bieden anderen vrijwillige ondersteuning en kunnen gebruik
maken van (organisaties van) vrijwillige ondersteuning;3. Burgers met beperkingen kunnen gebruik maken van (algemene) voorzieningen
en professionele ondersteuning;4. Burgers met (psycho)sociale problemen kunnen gebruik maken van tijdelijke
ondersteuning.Per operationele doelstelling worden de belangrijkste verschillen tussen
begroting en realisatie verklaard. Daarbij is aangegeven of deze verschillen
al bij 1e en 2e suppletore begroting voorgelegd waren, danwel dat ze in de
slotwetmutaties zijn begrepen.Operationele doelstelling 1Burgers kunnen actief participeren in maatschappelijke
verbanden. Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)23 058Mutaties
1e suppletore begroting: 1. Verhoging van budget Maatschappelijke ondersteuning
naar aanleiding van Motie van Geel (kamerstukken 31 200, nr. 16
en 31 200 XVI, nr. 19)40 0002. Overige mutaties1 165Stand
1e suppletore begroting64 223Mutaties
2e suppletore begroting: 1. Uitgaven zijn lager dan geraamd, ondermeer omdat
een aantal projecten (Interventie kwaliteit organisatie
MO-groep € 0,2 miljoen, WMO ICT-projecten € 0,1 miljoen
en leefbaarheid krachtwijken € 0,1 miljoen) in 2009 zullen starten
in plaats van in 2008. De middelen worden ingezet ter dekking van de algehele
begrotingsproblematiek.– 7242. Overheveling naar artikel 42 operationele doelstelling
2 ten behoeve van het Stagefonds– 9 0003. Overige mutaties287Stand
2e suppletore begroting54 786Slotwetmutatie: 1. Overboeking naar het SCP (artikel 98 doelstelling
4) voor het evaluatieonderzoek Wmo.– 1 3752. Minder subsidieaangevraagd
dan het beschikbare budget (Motie Van Geel) voor scholings-, herplaatsings-
en mobiliteitsbevorderende maatregelen bedoeld voor het behouden van (thuis)zorgmedewerkers
voor de zorg.– 7 8003. Overige mutaties– 866Stand
realisatie 200844 745Operationele doelstelling 2Burgers bieden anderen vrijwillige ondersteuning en
kunnen gebruik maken van (organisaties van) vrijwillige ondersteuning. Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)79 544Mutaties
1e suppletore begroting: 1. Overige mutaties– 1 379Stand
1e suppletore begroting78 165Mutaties
2e suppletore begroting: 1. Mantelzorgcompliment.
De uitgaven worden verlaagd op basis van de meest recente ramingen over het
aantal te verstrekken mantelzorgcomplimenten.
Deze middelen worden ingezet ter dekking van de algehele begrotingsproblematiek.– 34 0002. Overige mutaties1 046Stand
2e suppletore begroting45 211Slotwetmutatie: 1. Van het resterende bedrag (na de
2e suppletore begroting) voor de mantelzorgers
ad € 31 miljoen is uiteindelijk een bedrag van € 4,2 miljoen
niet tot uitputting gekomen, doordat er minder mantel-
zorguitkeringen zijn aangevraagd. Oorspronkelijk was
hier € 65 miljoen voor beschikbaar.– 4 2002. Overige mutaties– 709Stand
realisatie 200840 302Operationele doelstelling 3Burgers met beperkingen kunnen gebruik maken van (algemene)
voorzieningen en professionele ondersteuning. Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)85 438Mutaties
1e suppletore begroting: 1. Overige mutaties1 380Stand
1e suppletore begroting86 818Mutaties
2e suppletore begroting: 1. Overboeking naar het Gemeentefonds voor dure woonaanpassingen.
Een deel van het budget 2008 is niet nodig voor het afhandelen van lopende
verplichtingen voor woningaanpassingen over de jaren vóór 2007.
Deze middelen ter hoogte van € 9 miljoen worden toegevoegd aan het Wmo-budget
2008 , zoals reeds eerder in het kader van de overheveling van de Wmo is
besloten en ook is gecommuniceerd met gemeenten via de circulaires.– 9 0002. Overige mutaties– 1 009Stand
2e suppletore begroting76 809Slotwetmutatie: 1. Overboeking naar het ministerie van Verkeer &
Waterstaat in verband met bovenregionaalvervoer gehandicapten (Valys)– 7 0002. Overige mutaties– 1 138Stand
realisatie 200868 671Operationele doelstelling 4Burgers met (psycho)sociale problemen kunnen gebruik
maken van tijdelijke ondersteuning. Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)343 5671. Amendement Wiegman-van Meppelen Scheppink
(kamerstuk31 474 XVI, nr. 7).10 000Stand
1e suppletore begroting353 567Mutaties
2e suppletore begroting: 1. Loonbijstelling11 5442. Project Wet huisverbod en overige projecten. De
Wet tijdelijk huisverbod treedt in 2009 in werking. Dit betekent dat in 2008 € 2,6
miljoen niet wordt uitgegeven. Vervolgens is er bij een aantal projecten op
het terrein van de maatschappelijke opvang en
vrouwenopvang vertraging opgelopen. Deze middelen worden ingezet ter dekking
van de algehele begrotingsproblematiek.– 5 4943. Overige mutaties– 500Stand
2e suppletore begroting359 117Slotwetmutatie: 1. Minder uitgegeven dan het beschikbare gestelde
budget voor preventie, onderzoek,
hulpverlening en opvang gericht op ongewenste zwangerschap bij tieners. Van
de € 10 miljoen (amendement31 474 XVI, nr. 7) is € 6 miljoen via
de specifieke uitkering verdeeld. Daarnaast is € 0,7 miljoen overgeboekt
naar WWI ten behoeve van Antilliaanse tienermoeders en
heeft het VBOK/FIOM € 0,3 miljoen projectsubsidieontvangen.– 3 0002. Vooruitlopend op de introductie van een nieuwe
verdeelsleutel maatschappelijke opvang is
ten behoeve van de G4 voor 2008 oorspronkelijk € 18 miljoen extra
geraamd. Daarvan blijkt slechts € 15 miljoen nodig. De resterende € 3
miljoen blijft beschikbaar voor de brede introductie van het verdeelmodel maatschappelijke
opvang in latere jaren.– 3 0003. Overige mutaties– 441Stand
realisatie 2008352 676ApparaatsuitgavenToelichting apparaatsuitgaven: Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)3 925Mutaties
1e suppletore begroting: 1. Overige mutaties12Stand
1e suppletore begroting3 937Mutaties
2e suppletore begroting: 1. Overige mutaties– 4Stand
2e suppletore begroting3 933Slotwetmutatie: 1. Overige mutaties– 39Stand
realisatie 20083 894OntvangstenToelichting ontvangsten: Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)0Mutaties
1e suppletore begroting: Stand
1e suppletore begroting0Mutaties
2e suppletore begroting: Stand
2e suppletore begroting0Slotwetmutatie: 1. Diverse ontvangsten als gevolg van te hoog verstrekte subsidievoorschotten
in voorgaande jaren.1 931Stand
realisatie 20081 93144.3 SlotwetmutatiesDe slotwetmutaties zijn, uitgesplitst naar operationele doelstelling en
ontvangsten toegelicht in paragraaf 44.2 Budgettaire gevolgen van beleid.Uitgaven:Bedragen x € 1 000Stand
2e suppletore begroting539 856Slotwetmutatie– 29 568Stand
realisatie 2008510 288Ontvangsten:Bedragen x € 1 000Stand
2e suppletore begroting0Slotwetmutatie:1 931Stand
realisatie 20081 93144.4 Overzicht uitgevoerde evaluatieonderzoeken Onderzoek onderwerpNummer AD of ODStartAfgerondVindplaatsBeleidsdoorlichting–          Effectenonderzoek ex post1. Evaluatie kennisbeleid44.3.120072010– 2. Deelname
aan vrijwilligersWerk, POLS (CBS)44.3.220072009– 3. Evaluatie
Wgbh /cz44.3.320082009–      Overig evaluatieonderzoek4. Evaluatie WmoAlle doelstellingen20082010– 5. Evaluatie mantelzorgregeling44.3.220082008kamerstukken, 2007–2008, 30 169,
nr. 17 6. Evaluatie
deskundigheidsbevordering vrijwilligers44.3.220082008kamerstukken, 2007–2008, 30 169, nr. 16BELEIDSARTIKEL 46: SPORT46.1 Algemene doelstellingAlgemene doelstellingEen sportieve samenleving waarin zowel veel aan sport
wordt gedaan als van sport wordt genoten.46.2 Budgettaire gevolgen van beleidIn deze paragraaf wordt voor de uitgaven en ontvangsten het verschil tussen
de vastgestelde begroting en de realisatie toegelicht. De vastgestelde begroting
en de realisatie van artikel 46 zijn in de tabel hieronder opgenomen.Bedragen x € 1 000Realisatie 2006Realisatie
2007Realisatie 2008Vastgestelde begroting 2008Verschil 2008Verplichtingen203 89194 10895 90074 06821 832      Uitgaven118 54699 210104 548117 444– 12 896      Programma-uitgaven116 20796 868102 113114 974– 12 8611. Mensen sporten
en bewegen meer voor hun gezondheid6 6368 59712 89818 763– 5 8652. Via de sport ontmoeten
mensen elkaar, doen mensen mee aan maatschappelijke activiteiten en gaan mensen
respectvol met elkaar om71 30068 88562 81468 584– 5 770– Waarvan bijdragen aan
specifieke uitkeringen36 06426 11215 83114 7061 1253. De topsport in
Nederland staat symbool voor ambitie, is een bron van ontspanning en draagt
bij aan ons nationale imago in binnen- en buitenland38 27119 38626 40127 627– 1 226      Apparaatsuitgaven2 3392 3422 4352 470– 35      Ontvangsten1 0028311 480870610Programma-uitgavenToelichting programma-uitgaven:De algemene doelstelling van dit beleidsartikel is vertaald in drie operationele
doelstellingen:1. Mensen sporten en bewegen meer voor hun gezondheid;2. Via de sport ontmoeten mensen elkaar, doen mensen mee aan maatschappelijke
activiteiten en gaan mensen respectvol met elkaar om;3. De topsport in Nederland staat symbool voor ambitie, is een bron van
ontspanning en draagt bij aan ons nationale imago in binnen- en buitenland.Per operationele doelstelling worden de belangrijkste verschillen tussen
begroting en realisatie verklaard. Daarbij is aangegeven of deze verschillen
al bij 1e en 2e suppletore begroting voorgelegd waren, danwel dat ze in de
slotwetmutaties zijn begrepen.Operationele doelstelling 1Mensen sporten en bewegen meer voor hun gezondheid. Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)18 763Mutaties
1e suppletore begroting: 1. Overboeking naar het Gemeentefonds
in het kader van de integratie uitkering Sport en
Bewegen. Betreft de bijdrage in verband met de impuls Nationaal Actieplan Sport en
Bewegen. Op 3 april 2008 hebben VWS, VNG en NOC*NSF kaderstellende afspraken
over deze impuls ondertekend. Met deze impuls worden honderdduizenden mensen
in nagenoeg honderd gemeenten gestimuleerd meer te gaan bewegen. VWS investeert
de komende periode € 38 miljoen in de impuls NASB. Gemeenten, die
de sport- en beweegactiviteiten
gaan opzetten, zullen een zelfde bedrag investeren.– 4 500Stand
1e suppletore begroting14 263Mutaties
2e suppletore begroting: 1. Vertraging bij de opstart van het Nationaal Actieplan Sport en
Bewegen. Daarnaast zijn minder aanvragen binnengekomen voor het programma
Kennis en informatie en Gezonde sportbeoefening.
Deze middelen worden ingezet ter dekking van de algehele begrotingsproblematiek.– 1 1002. Overige mutaties149Stand
2e suppletore begroting13 312Slotwetmutatie: 1. Overige mutaties– 414Stand
realisatie 200812 898Operaionele doelstelling 2Via de sport ontmoeten mensen elkaar, doen mensen mee
aan maatschappelijke activiteiten en gaan mensen respectvol met elkaar om. Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)68 584Mutaties
1e suppletore begroting: 1. Overboeking naar het Gemeentefonds in het kader
van de integratie-uitkering «Impuls Brede Scholen, Sport en
Cultuur». Betreft het VWS-deel van de rijksbijdrage voor 2008 in het
kader van de realisering van combinatiefuncties, dat wil zeggen werknemers
die in dienst zijn bij één werkgever maar werkzaam zijn ten
behoeve van twee sectoren. Op 10 december 2007 hebben OCW, VWS, VNG, NOC*NSF,
de Cultuurformatie en de gezamenlijke onderwijsorganisaties hierover bestuurlijke
afspraken gemaakt. Met de aanstelling van combinatiefuncties wordt beoogd
een impuls te geven aan de ontwikkeling van brede scholen, de versterking
van sportverenigingen en de sport-
en cultuurparticipatie van de
schoolgaande jeugd (Primair en Voortgezet Onderwijs). Vanaf 2008 investeren
OCW, VWS en gemeenten een oplopend bedrag waarmee in 2012 in totaal 2500 fte’s
kunnen worden gerealiseerd. De rijksbijdrage is circa 40% en de gemeentelijke
bijdrage circa 60% van het totaal.– 7 5002. Overige mutaties1 563Stand
1e suppletore begroting62 647Mutaties
2e suppletore begroting: 1. Overige mutaties2 362Stand
2e suppletore begroting65 009Slotwetmutatie: 1. Betreft een technische overboeking. De betaling
van een subsidievoorschot voor
de invoering van een Digitaal Platform van de Nederlandse Sport was
geraamd op operationele doelstelling 46.3.2, maar is gerealiseerd op 46.3.3.– 1 0002. Overige mutaties– 1 195Stand
realisatie 200862 814Operationele doelstelling 3De topsport in Nederland staat symbool voor ambitie,
is een bron van ontspanning en draagt bij aan ons nationale imago in binnen-
en buitenland. Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)27 627Mutaties
1e suppletore begroting: 1. Overige mutaties– 650Stand
1e suppletore begroting26 977Mutaties
2e suppletore begroting: 1. Er zijn minder subsidieaanvragen
binnengekomen voor de organisatie van topsportevenementen
in Nederland. Daarnaast is er sprake van vertraging bij enkele programma’s
(aanleg topsportaccommodatie,
talentontwikkeling en dopingpreventie).
Deze middelen worden ingezet ter dekking van de algehele begrotingsproblematiek.– 2 5002. Overige mutaties812Stand
2e suppletore begroting25 289Slotwetmutatie: 1. Betreft een technische overboeking. De betaling
van een subsidievoorschot voor
de invoering van een Digitaal Platform van de Nederlandse Sport was
geraamd op operationele doelstelling 46.3.2 , maar is gerealiseerd op operationele
doelstelling 46.3.3.1 0002. Overige mutaties112Stand
realisatie 200826 401ApparaatsuitgavenToelichting apparaatsuitgaven: Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)2 470Mutaties
1e suppletore begroting: 1. Overige mutaties42Stand
1e suppletore begroting2 512Mutaties
2e suppletore begroting: 1. Overige mutaties– 43Stand
2e suppletore begroting2 469Slotwetmutatie: 1. Overige mutaties– 34Stand
realisatie 20082 435OntvangstenToelichting ontvangsten: Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)870Mutaties
1e suppletore begroting: 1. Overige mutaties155Stand
1e suppletore begroting1 025Mutaties
2e suppletore begroting:0Stand
2e suppletore begroting1 025Slotwetmutatie: 1. Gerealiseerde ontvangsten van gemeenten in verband met de definitieve
vaststellingen van de Stimuleringsregeling Breedtesport.5802. Overige mutaties– 125Stand
realisatie 20081 48046.3 SlotwetmutatiesDe slotwetmutaties zijn uitgesplitst naar operationele doelstelling en
ontvangsten toegelicht in paragraaf 46.2 Budgettaire gevolgen van beleid.Uitgaven:Bedragen x € 1 000Stand
2e suppletore begroting106 079Slotwetmutatie– 1 531Stand
realisatie 2008104 548Ontvangsten:Bedragen x € 1 000Stand
2e suppletore begroting1 025Slotwetmutatie:455Stand
realisatie 20081 48046.4 Overzicht uitgevoerde evaluatieonderzoeken Onderzoek onderwerpNummer AD of ODStartAfgerondVindplaatsBeleidsdoorlichting1. Beleidsdoorlichting
uitvoering sportbeleid46.120102011–      Effectenonderzoek ex post-          Overig evaluatieonderzoek2. De economische betekenis van sport in
Nederland46.120082008www.minvws.nl 3. Rapportage sport200846.120072008www.scp.nl 4. Trendrapport
Bewegen en gezondheid 2006–200746.3.120062008www.tno.nl 5. Monitor
naar de sportdeelname van mensen
met een handicap46.3.220072008www.nebasnsg.nl 6. Onderzoek
combineren van topsport met studie46.3.320082008www.minvws.nl 7. Monitor/evaluatie sportbeleid
ministerie van VWS. Tussenrapportage 200846.120082008www.mulierinstituut.nlBELEIDSARTIKEL 47: OORLOGSGETROFFENEN EN HERINNERING WO
II47.1 Algemene DoelstellingAlgemene doelstellingDe erfenis van WO II is afgewikkeld en mensen beseffen,
mede op basis van de gebeurtenissen uit WO II, wat het betekent om in vrijheid
te kunnen leven.47.2 Budgettaire gevolgen van beleidBedragen x € 1 000Realisatie 2006Realisatie
2007Realisatie 2008Vastgestelde begroting 2008Verschil 2008Verplichtingen398 515407 646402 844387 47015 374      Uitgaven398 638403 430399 788388 40211 386      Programma-uitgaven397 446402 040398 474387 12911 3451. Een kwalitatief goed en doelmatig stelsel van
materiële en immateriële hulpverlening aan oorlogsgetroffenen WO
II in een situatie van afbouw390 673392 620383 417373 05710 360– Waarvan bijdragen aan
zbo’s30 29329 92829 18227 8041 3782. De herinnering aan WO II blijft
levend en veel mensen – vooral jeugdigen – zijn zich bewust van
de betekenis van WO II6 7739 42015 05714 072985      Apparaatsuitgaven1 1921 3901 3141 27341      Ontvangsten3 5203 0487850785Programma-uitgavenToelichting programma-uitgaven:De algemene doelstelling is vertaald in twee operationele doelstellingen:1. Een kwalitatief goed en doelmatig stelsel van materiële en immateriële
hulpverlening aan oorlogsgetroffenen WO II in een situatie van afbouw;2. De herinnering aan WO II blijft levend en veel mensen – vooral
jeugdigen – zijn zich bewust van de betekenis van WO II.Per operationele doelstelling worden de belangrijkste verschillen tussen
begroting en realisatie verklaard. Daarbij is aangegeven of deze verschillen
al bij 1e en 2e suppletore begroting voorgelegd waren, danwel dat ze in de
slotwetmutaties zijn begrepen.Operationele doelstelling 1Een kwalitatief goed en doelmatig stelsel van materiële
en immateriële hulpverlening aan oorlogsgetroffenen WO II in een situatie
van afbouw Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)373 057Mutaties
1e suppletore begroting: 1. Indexering wetten, regelingen en rechtsherstel WO
II. Betreft de jaarlijkse indexering voor de wetten
en regelingen oorlogsgetroffenenaan
het prijspeil van het lopende jaar.21 4002. Overige mutaties– 654Stand
1e suppletore begroting393 803Mutaties
2e suppletore begroting: 1. Bijstelling raming wetten oorlogsgetroffenen.
Wet buitengewoon pensioen verzetsdeelnemers 1940–1945 wordt naar beneden
bijgesteld met € 1,1 miljoen door het eerder afronden van de definitieve
stelling van oude jaren. Wet uitkeringen vervolgingsslachtoffers 1940–1945
(Wuv) wordt naar beneden bijgesteld met € 4,5 miljoen. De verwachte
lagere uitgaven worden veroorzaakt door een lager aantal periodieke uitkeringen.
Tenslotte wordt de Wet uitkeringen burgerslachtoffers 1940–1945 (Wubo)
naar beneden bijgesteld met € 0,4 miljoen.– 6 0002. Overige mutaties1 174Stand
2e suppletore begroting388 977Slotwetmutatie: 1. Lagere uitgaven dan geraamd bij de wetten voor oorlogsgetroffenen.
Deze waren onder andere het gevolg van een lager aantal periodieke uitkeringen
bij de Wet uitkeringen vervolgingsslachtoffers 1940–1945 en meevallers
bij de verwachte nabetalingen.– 4 5002. Lagere uitgaven bij de uitvoering van de wetten
en het rechtsherstel (minder uitvoeringskosten voor ZBO’s en minder
uitgaven voor projecten immateriële hulpverlening). – 9003. Overige mutaties– 160Stand
realisatie 2008383 417Operationele doelstelling 2De herinnering aan WO II blijft levend en veel mensen –
vooral jeugdigen – zijn zich bewust van de betekenis van WO II. Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)14 072Mutaties
1e suppletore begroting: 1. Eindejaarsmarge. Het inmiddels opgerichte Indisch
Herinneringscentrum Bronbeek ontvangt vanuit de eindejaarsmarge € 1
miljoen voor de inrichting van een tentoonstelling en alles wat daarmee samenhangt.
Dit bedrag is toegezegd in de brief van 26 juli 2007 aan de Tweede Kamer.
Aan de tentoonstelling moet een uitgewerkt en voor VWS aanvaardbaar plan ten
grondslag liggen. Verwacht werd dat het plan in 2007 bij VWS zou worden ingediend.
Door vertraging in de totstandkoming van het Indisch Herinneringscentrum zal
dit in 2008 worden gerealiseerd.1 0002. Eindejaarsmarge. Omdat de groep mensen
die de Tweede Wereldoorlog bewust heeft meegemaakt steeds kleiner wordt, zijn
de volgende generaties aangewezen op hun nalatenschap. Het ministerie van
VWS heeft het initiatief genomen tot het programma Erfgoed van de oorlog,
dat zich richt op het behoud en de toegankelijkheid van waardevol materiaal
uit en over de Tweede Wereldoorlog. Een onderdeel daarvan binnen het deeltraject
Indisch Erfgoed van de Oorlog is de ontwikkeling en realisatie van een digitale
webportal «Indisch Erfgoed van de Oorlog». Oorspronkelijk was
het de bedoeling dat de website in 2007 tot stand zou komen. Door vertraging
is dit echter niet gelukt. Daarom wordt uit de eindejaarsmarge € 1
miljoen beschikbaar gesteld.1 000Stand
1e suppletore begroting16 072Mutaties
2e suppletore begroting: 1. Overige mutaties195Stand
2e suppletore begroting16 267Slotwetmutatie: 1. Vertraging bij de besteding van middelen voor
het programma Erfgoed van de oorlog. Oorzaak van de vertraging ligt in het
feit dat omvangrijke projecten die separaat aan de reguliere subsidierondes
worden opgezet en een nationaal, overkoepelend karakter hebben, meer voorbereidingstijd
nodig blijken te hebben dan bij aanvang werd verondersteld.– 9002. Overige mutaties– 310Stand
realisatie 200815 057ApparaatsuitgavenToelichting apparaatsuitgaven: Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)1 273Mutaties
1e suppletore begroting: 1. Overige mutaties– 62Stand
1e suppletore begroting1 211Mutaties
2e suppletore begroting: 1. Overige mutaties129Stand
2e suppletore begroting1 340Slotwetmutatie: 1. Overige mutaties– 26Stand
realisatie 20081 314OntvangstenToelichting ontvangsten: Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)0Mutaties
1e suppletore begroting: Stand
1e suppletore begroting0Mutaties
2e suppletore begroting: Stand
2e suppletore begroting0Slotwetmutatie: 1. Diverse ontvangsten als gevolg van te hoog verstrekte subsidievoorschotten
in voorgaande jaren.785Stand
realisatie 200878547.3 SlotwetmutatiesDe slotwetmutaties zijn uitgesplitst naar operationele doelstelling, apparaatsuitgaven
en ontvangsten toegelicht in paragraaf 47.2 Budgettaire gevolgen van beleid.Uitgaven:Bedragen x € 1 000Stand
2e suppletore begroting406 584Slotwetmutatie– 6 796Stand
realisatie 2008399 788Ontvangsten:Bedragen x € 1 000Stand
2e suppletore begroting0Slotwetmutatie:785Stand
realisatie 200878547.4 Overzicht uitgevoerde evaluatieonderzoeken Onderzoek onderwerpNummer AD of ODStartAfgerondVindplaatsBeleidsdoorlichting–          Effectenonderzoek ex post–          Overig evaluatieonderzoek1. Programmacie. Voorlichting WOII47.3.220072008kamerstukken, 2008–2009,20 454, nr. 93NIET-BELEIDSARTIKEL: 98 ALGEMEEN98.1 Budgettaire gevolgen van beleidBedragen x € 1 000Realisatie 2006Realisatie
2007Realisatie 2008Vastgestelde begroting 2008Verschil 2008Verplichtingen415 717265 215370 582285 19985 383      Uitgaven315 576300 833325 494296 51428 980      Programma-uitgaven97 590101 875114 741100 29814 4431. Beheer en toezicht stelsel90 15891 826102 93688 30014 6362. Internationale samenwerking7 43210 04911 80511 998– 193      Apparaatsuitgaven217 986198 958210 753196 21614 537– Inspectie Gezondheidszorg35 64138 76445 63439 1666 468– Sociaal cultureel planbureau 8 5118 5129 9685 6074 361– Raad voor maatschappelijke ontwikkeling1 1056351 2391241 115– Raad voor de volksgezondheid en Zorg2 8062 7483 0212 94180– Gezondheidsraad4 6794 8805 1683 3141 854– Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek1 1441 3731 5911 476115– Waarvan bijdrage aan ZBO’s1 1441 3731 5911 476115– Raad voor Gezondheidsonderzoek372269302355– 53– Strategisch onderzoek RIVM22 86115 81016 15015 774376– Strategisch onderzoek NVI26 1968 6279 0838 111972– Inspectie jeugdzorg 3 9494 5413 813728– Personeel en materieel kernministerie111 127113 391114 056115 535– 1 479      Ontvangsten17 5919 97610 6363 3807 256Programma-uitgavenToelichting Programma-uitgaven1. Beheer en toezicht stelsel Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)88 300Mutaties
1e suppletore begroting: 1. Overige mutaties1 381Stand
1e suppletore begroting89 681Mutaties
2e suppletore begroting: 1. Overheveling van artikel 42.3.3 voor door het
CVZ uit te voeren werkzaamheden tegen wanbetalers. Bij voorjaarsnota is € 4
miljoen overgeheveld van de premiemiddelen naar artikel 42. Deze middelen
worden nu overgeheveld naar artikel 98 vanwaar het CVZ wordt bekostigd.4 0002. Loonbijstelling2 9673. Overige mutaties1 522Stand
2e suppletore begroting98 170Slotwetmutatie: 1. Financiering Programma ontwikkeling uitvoeringstaken
(POU). Er worden middelen voor het ICT project POU van artikel 42 naar artikel
98 overgeheveld, vanwaar het aan het CVZ kan worden betaald.3 7002. Overheveling van artikel 42 in verband met onderzoek
naar tarief apotheekhoudenden en Monitor farmacie. Financiering van een aanvullend
onderzoek van de Nza naar de invloed van het preferentiebeleid op de inkoopvoordelen
van apotheekhoudenden en het monitoren daarvan. 5873. Overheveling van artikel 43 in verband met diverse
activiteiten van College Bouw Zorginstellingen op
het gebied van brandveiligheid zorginstellingen.
Door trage administratieve afhandeling heeft de mutatie ná
de 2e suppletore begroting plaatsgevonden, maar
de opdracht is al rond de zomer verleend.6994. Overige mutaties– 220Stand
realisatie 2008102 9362. Internationale samenwerking  Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)11 998Mutaties
1e suppletore begroting: 1. Eindejaarsmarge Homogene Groep Internationale
Samenwerking (HGIS). Door vertragingen van het programma United Nations Office
on Drugs and Crime (UNODC) is in 2007 € 2 miljoen van de beschikbare
middelen niet tot besteding gekomen. Inmiddels is het project in volle gang.2 000Stand
1e suppletore begroting13 998Mutaties
2e suppletore begroting: 1. Overige mutaties144Stand
2e suppletore begroting14 142Slotwetmutatie: 1. Onderuitputting bij Homogene Groep Internationale
Samenwerking (HGIS). Door vertragingen van het programma is bij de start € 2
miljoen van de beschikbare middelen niet tot besteding gekomen. Inmiddels
is het project in volle gang. De verwachting was dat het programma in 2008
een inhaalslag kon maken en qua financiële uitputting in lijn zou gaan
lopen met de oorspronkelijke raming, dit is echter niet gebeurd. De verwachting
is dat deze inhaalslag in 2009 gemaakt kan worden.– 2 0002. Overboeking naar het ministerie van Buitenlandse
Zaken in verband met de viering rondom 400 jaar relaties Nederland –
New York (Hudson-project). Betreft o.a. een conferentie en een uitwisseling
van ziekenhuispersoneel.– 1003. Overige mutaties– 237Stand
realisatie 200811 805ApparaatsuitgavenToelichting apparaatsuitgaven: Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)196 216Mutaties
1e suppletore begroting: 1. Voor de instandhouding van de RMO wordt vanuit
de eindejaarsmarge € 1,1 miljoen beschikbaar gesteld.1 1262. Vanuit de eindejaarsmarge wordt € 1
miljoen beschikbaar gesteld voor het verander- en strategietraject bij het
NVI.1 0003. Voor de landelijke campagne patiëntveiligheidwordt
ruim € 2 miljoen beschikbaar gesteld. Hiervan is € 1,8
miljoen bestemd voor een personele uitbreiding van 20 fte en € 0,8
miljoen voor het wetenschappelijke programma. De Inspectie Gezondheidszorg
(IGZ) neemt € 0,5 miljoen van de totale kosten voor haar rekening. 2 0674. Overige mutaties4 283Stand
1e suppletore begroting204 692Mutaties
2e suppletore begroting: 1. Bijdrage van Jeugd en Gezin aan het toezicht op
Jeugdzaken (de apparaatskosten van Jeugd en Gezin staan op de begroting van
VWS).1 6512. Bijdrage van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
aan het werkprogramma van de Gezondheidsraad. 8543. P&M Inspectie Jeugdzorg.
In verband met invulling vacatures is er ruimte in het budget ontstaan. Deze
middelen worden ingezet ter dekking van de algehele begrotingsproblematiek.– 8004. Verrekening P&M TBU. Dit budget betreft de
uitvoeringskosten die samenhangen met de TBU. In 2008 is hier slechts beperkt
aanspraak op gemaakt, waardoor incidenteel € 3,3 miljoen resteert.
Deze middelen worden ingezet ter dekking van de algehele begrotingsproblematiek.– 3 3205. Overheveling naar artikel 42 ten behoeve van het
Project Consumenteninformatie.– 2016. Overige mutaties5 005Stand
2e suppletore begroting207 881Slotwetmutatie: 1. Overboeking van artikel 44 naar artikel 98 in
verband met evaluatie van de Wmo door
het SCP.1 3752. Technische mutatie.
Overboeking van artikel 991 4863. Overige mutaties11Stand
realisatie 2008210 753OntvangstenToelichting ontvangsten: Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)3 380Mutaties
1e suppletore begroting:0Stand
1e suppletore begroting3 380Mutaties
2e suppletore begroting: 1. Overige mutaties1 026Stand
2e suppletore begroting4 406Slotwetmutatie: 1. Meer ontvangsten (boven de stand 2e suppletore
begroting) bij IGZ als gevolg van onder andere detachering van een medewerker
bij het ministerie van Justitie voor het project Zizo. 8412. Meer ontvangsten (boven de stand 2e suppletore
begroting) bij het SCP als gevolg van onderzoeken voor andere departementen.3 3623. Meer ontvangsten (boven de stand 2e suppletore
begroting) bij de Gezondheidsraad. Betreft bijdragen van VROM, V&W en
het kennisplatform elektromagnetische velden voor werkzaamheden die de Gezondheidsraad
heeft verricht.4374. Ontvangsten op het onderdeel Personeel en materieel
kernministerie. Betreft onder andere retourontvangsten vervoersabonnementen
woon/werk-verkeer (€ 0,211 miljoen), ontvangsten in verband met
detacheringen en ontvangsten van CIBG voor inhuur van automatiseringsmedewerkers
(€ 0,515 miljoen) en ontvangsten uit detachering van medewerkers
(€ 0,278 miljoen).1 1925. Overige mutaties398Stand
realisatie 200810 63698.2 SlotwetmutatiesDe slotwetmutaties staan toegelicht in paragraaf 98.1 Budgettaire gevolgen
van beleid.Uitgaven:Bedragen x € 1 000Stand
2e suppletore begroting320 193Slotwetmutatie5 301Stand
realisatie 2008325 494Ontvangsten:Bedragen x € 1 000Stand
2e suppletore begroting4 406Slotwetmutatie:6 230Stand
realisatie 200810 636NIET-BELEIDSARTIKEL 99: NOMINAAL EN ONVOORZIEN99.1 AlgemeenDit is een technisch, administratief artikel, waarop middelen voor de
loon- en prijsbijstelling worden geparkeerd voordat ze worden overgeheveld
naar de desbetreffende beleidsartikelen. Ook worden hierop de onvoorziene
uitgaven geraamd. Daarnaast worden op dit artikel de taakstellingen geboekt,
voordat deze verder worden verdeeld over de beleidsartikelen.99.2 Budgettaire gevolgen van beleidBedragen x € 1 000Realisatie 2006Realisatie
2007Realisatie 2008Vastgestelde begroting 2008Verschil 2008Verplichtingen000– 42 19842 198      Uitgaven000– 46 61846 618      Programma-uitgaven000– 46 61846 618– Loonbijstelling000985– 985– Prijsbijstelling000398– 398– Onvoorzien0002– 2– Taakstelling000– 48 00348 003      Ontvangsten00000Loonbijstelling Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)985Mutaties
1e suppletore begroting: 1. Loonbijstelling restant tranche 2007, kader Zorg
(Opleidingsfonds)6472. Loonbijstelling restant tranche 2007, kader Rijksbegroting2 7793. Loonbijstelling tranche 2008, kader Zorg (Opleidingsfonds)22 0034. Loonbijstelling tranche 2008, kader Rijksbegroting60 3435. Overige mutaties800Stand
1e suppletore begroting87 557Mutaties
2e suppletore begroting: 1. Loonbijstelling toedeling restant tranche 2007
en 2008, kader Zorg (Opleidingsfonds)– 22 6502. Loonbijstelling toedeling restant tranche 2007
en 2008 naar de beleidsartikelen– 62 1213. Loonbijstelling toedeling restant ter
dekking van algehele begrotingsproblematiek– 3 284Stand
2e suppletore begroting– 498Slotwetmutatie: 1. Technische mutatie498Stand
realisatie 20080Prijsbijstelling Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)398Mutaties
1e suppletore begroting: 1. Prijsbijstelling tranche 2008, kader Zorg (Opleidingsfonds)5 9742. Overige mutaties445Stand
1e suppletore begroting6 817Mutaties
2e suppletore begroting: 1. Overheveling naar artikel 42.3.2 ten behoeve van prijsbijstelling
tranche 2008, kader Zorg (Opleidingsfonds)– 5 9742. Overige mutaties– 843Stand
2e suppletore begroting0Slotwetmutatie:0Stand
realisatie 20080Onvoorzien Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)2Mutaties
1e suppletore begroting: 1. Overboeken resterende middelen eindejaarsmarge15 6822. Inzet eindejaarsmarge ter dekking algehele begrotingsproblematiek– 1 04623. Overboeking van het ministerie van Financiën
van de enveloppenmiddelen Participatie.
In het beleidsprogramma van het kabinet zijn er middelen beschikbaar gesteld
voor vrijwillige inzet en maatschappelijke stages. De middelen worden voor
50% verdeeld over gemeenten met scholen voor voortgezet onderwijs (via
de begroting van het ministerie van OCW) en voor 50% verdeeld over
alle 443 gemeenten via dit begrotingshoofdstuk. De middelen worden rechtstreeks
aan het Gemeentefonds toegevoegd.2 3504. Overboeking naar het Gemeentefonds van de enveloppenmiddelen Participatie(idem)– 2 3505. Overboeking van het ministerie van Financiën
van de enveloppe-middelen Innovatie CBRN
(weerstandsverhoging): de middelen worden beschikbaar gesteld voor inspanningen
op het gebied van weerstandverhoging tegen (en respons op) chemisch, biologisch,
radiologisch of nucleair (CBRN)-terrorisme. VWS is belast met de weerstandverhoging
van een aantal, op grond van de NCTb-lijst, aangewezen diensten/instellingen.5 5006. Overige mutaties– 3 236Stand
1e suppletore begroting7 486Mutaties
2e suppletore begroting: 1. Overheveling naar artikel 41.3.5 ten behoeve van
enveloppe-middelen CBRN– 5 7002. Overige mutaties– 300Stand
2e suppletore begroting1 486Slotwetmutatie: 1. Technische mutatie.
Overboeking naar artikel 98 doelstelling 4.– 1 486Stand
realisatie 20080Taakstelling Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)– 48 003Mutaties
1e suppletore begroting: 1. Overboeking naar het ministerie van AZ in verband
met de bijdrage aan het rijkslogo– 3062. Aandeel van Jeugd en Gezin in een bij de 1e suppletore
begroting 2006 op de VWS – begroting doorgevoerde taakstellende onderuitputting
ter dekking van algehele begrotingsproblematiek1 3003. Overige mutaties6 635Stand
1e suppletore begroting– 40 374Mutaties
2e suppletore begroting: 1. Taakstellende onderuitputting VJN 200623 7002. Taakstellende onderuitputting VJN 200715 0003. Overboeking van het ministerie van VWS naar Jeugd
en Gezin in verband met de pleegzorg.– 6004. Overboeking naar het ministerie van BZK voor de
bijdrage aan het Nationaal Bureau Verbindingsbeveiliging.– 565. Overige mutaties682Stand
2e suppletore begroting– 1 648Slotwetmutatie: 1. Technische mutatie– 4982. Dekking van de nog openstaande taakstelling2 146Stand
realisatie 20080OntvangstenToelichting ontvangsten: Stand
vastgestelde begroting 2008 (bedragen x € 1 000)0Mutaties 1e suppletore begroting:0  Stand
1e suppletore begroting0Mutaties
2e suppletore begroting: 1. Saldo ontvangsten mee- en tegenvallers4 399Stand
2e suppletore begroting4 399Slotwetmutatie: 1. Bij de 2e suppletore begroting zijn
abusievelijk alle ontvangsten mee- en tegenvallers op artikel 99 geboekt.
Met deze boeking wordt dit gecorrigeerd.– 4 399Stand
realisatie 2008099.3 SlotwetmutatieDe slotwetmutatie is uitgesplitst naar operationele doelstelling toegelicht
in paragraaf 99.2 Budgettaire gevolgen van beleid.Uitgaven:Bedragen x € 1 000Stand
2e suppletore begroting– 660Slotwetmutatie660Stand
realisatie 20080Ontvangsten:Bedragen x € 1 000Stand
2e suppletore begroting4 399Slotwetmutatie:– 4 399Stand
realisatie 200805. BEDRIJFSVOERINGSPARAGRAAFIn 2008 is op een gestructureerde wijze aandacht besteed aan de bedrijfsvoering
van het ministerie van VWS. In deze bedrijfsvoeringsparagraaf wordt ingegaan
op de bedrijfsvoeringsvraagstukken die zich gedurende het begrotingsjaar hebben
voorgedaan en waarvan informatieverstrekking voor het inzicht en oordeelsvorming
door de Tweede Kamer van belang is. Deze paragraaf heeft het karakter van
een uitzonderingsrapportage.Financieel en materieel beheerSubsidiebeheerDe afgelopen jaren heeft VWS hard gewerkt aan de verbetering van het subsidiebeheer.
De eerste effecten hiervan waren in 2007 reeds zichtbaar. Uit de controle
van de Rijksauditdienst over het jaar 2008 blijkt dat het percentage gemiddelde
en zware onvolkomenheden in het subsidiebeheer gering is afgenomen. In 2009
zal het aantal geconstateerde gemiddelde en zware onvolkomenheden moeten worden
verminderd. De signaalfunctie van de interne controle zal aangescherpt worden,
zodat op dossierniveau onvolkomenheden in een vroeg stadium zichtbaar worden
en vervolgens opgelost kunnen worden.Een van de belangrijkste onvolkomenheden die uit de controle over 2008
naar voren komen betreft het verstrekken van voorschotten voorafgaand aan
de verlening. Om dit te voorkomen zijn in het Audit Committee van 27 november
2008 maatregelen afgesproken. Dit heeft er toe geleid dat vanaf 1 januari
2009 pas tot bevoorschotting wordt overgegaan als de beschikking administratief
is afgewikkeld in het workflowsysteem Subsidieplein. Bovendien wordt de termijn
tussen het accorderen van een verlening in Subsidieplein en de daadwerkelijk
voorschotbetaling verruimd, zodat betaling en verleningsbeschikking elkaar
niet meer kunnen kruisen.Daarnaast is in 2008 het handhavingsbeleid van VWS ten aanzien van het
nakomen van de subsidiebepalingen aangescherpt. Op basis van een evaluatie
van dit beleid in 2008 zijn de beleidsregels verder uitgewerkt. De gewijzigde
beleidsregels zijn 2 oktober 2008 in werking getreden.Uiteraard blijft de focus gericht op verdere verbeteringen. Hiertoe is
in 2008 het subsidiebeleid van VWS doorgelicht. De Tweede Kamer wordt over
de resultaten van deze doorlichting apart geïnformeerd. De implementatie
van de verbetervoorstellen uit het project «Subsidies Nieuwe Stijl»
zal tegelijk met de uitkomsten van het interdepartementale project «kader
financieel beheer rijkssubsidies» plaatsvinden in 2009.Tevens zal in 2009 door de Rijksauditdienst een Business Proces Analysis
audit (BPA audit) worden uitgevoerd. Met een BPA audit worden risico’s
geïnventariseerd, interne beheersingsmaatregelen benoemd en het restrisico
ingeschat. De uitkomst biedt inzicht in de samenhang tussen doelstellingen,
subdoelstellingen en interne beheersingsmaatregelen. Bovendien biedt het de
mogelijkheid om de kwaliteit van het subsidiebeheer in de toekomst planmatig
te onderzoeken.OpdrachtverstrekkingenIn 2008 zijn de beschrijvingen van het inkoopproces, waaronder de Europese
aanbestedingen, geactualiseerd. Verder is in 2008 speciale aandacht aan de
communicatie over dit onderwerp besteed, die er voor moet zorgen dat alle
belanghebbenden op de hoogte zijn van de inkoopprocedures, alsmede
het belang ervan. Hierdoor is de doelmatig- en rechtmatigheid verbeterd. Bovendien
is gewerkt aan een verdere verbetering van de managementinformatie. Dit betreft
zowel het vastleggen van nadere gegevens als het breder beschikbaar maken
van de informatie binnen VWS.Zowel bij het kerndepartement als bij de baten-lastendiensten is in 2008
een aantal opdrachtverstrekkingen ten onrechte niet volgens de geldende Europese
aanbestedingsregels aanbesteed. Voor deze opdrachtverstrekkingen geldt echter
in het merendeel van de gevallen wel dat de interne procedures correct zijn
gevolgd. Hierbij heeft het management de keuze voor het niet Europees aanbesteden
gemaakt.ZorgtoeslagDe uitvoering van de zorgtoeslag is wettelijk opgedragen aan de dienst
Toeslagen van de Belastingdienst. In het Jaarverslag van Financiën 2008
en het Beheersverslag Belastingdienst 2008 wordt over de uitvoering van de
zorgtoeslag verantwoording afgelegd over de ordelijkheid en controleerbaarheid
van het gevoerde financiële beheer, inclusief rechtmatigheid en beleid
ter voorkoming van misbruik en oneigenlijk gebruik.Subsidie NOC*NSFIn 2007 zijn twee projectsubsidies aan NOC*NSF als onrechtmatig aangemerkt,
omdat NOC*NSF met de versterkte subsidies verplichtingen met derden is aangegaan
en daardoor, voor deze specifieke taken, onbedoeld ZBO is geworden zonder
wettelijke grondslag. In overleg met de Rijksauditdienst is besloten om voor
beide projecten (Nieuwe Sportmogelijkheden en Coaches aan de top) aanvullende
verantwoordingsformulieren op te stellen om het beheer vanuit VWS op de projecten
te versterken. Dit is op 1 juli 2008 formeel aan NOC*NSF meegedeeld. De verantwoordingsformulieren
dienen door NOC*NSF te worden ingediend bij de verantwoording van de desbetreffende
projectsubsidies en maken ook onderdeel uit van de accountantscontrole over
die verantwoording.Met NOC*NSF vindt overleg plaats om te komen tot een gezamenlijke visie
op de wijze van inschakeling van NOC*NSF. Naar verwachting zal deze visie
in de loop van 2009 worden afgerond.Liquiditeitspositie ZBO’s en baten-lastendienstenVoor de programma’s die Zorg onderzoek Nederland/Medische Wetenschappen
(ZonMw) voor VWS uitvoert, verstrekt VWS jaarlijks een bijdrage aan ZonMw.
De hoogte van deze bijdrage wordt per programma in de jaarlijkse goedkeuringsbrief
opgenomen. De bevoorschotting van deze programma’s wordt bepaald aan
de hand van de jaarbegroting van ZonMw voorzien van een liquiditeitsprognose.Desondanks heeft ZonMw al een aantal jaren aan het eind van het jaar een
liquiditeitsoverschot. In 2008 zijn reeds een aantal maatregelen genomen om
dit overschot terug te dringen, zoals strakkere sturing op de financiën
door de accounthoudende directie richting opdrachtgevende directies. Deze
maatregelen hebben niet tot het gewenste resultaat geleid. Mede door de bevoorschotting
over het laatste kwartaal 2008 is de liquiditeitspositie van ZonMw eind 2008
toegenomen. Daarom zijn begin 2009, in overleg met de Rijksauditdienst, aanvullende
maatregelen genomen. Zo is met ZonMw de afspraak gemaakt de bevoorschotting
in 2009 te verminderen met € 30 miljoen. Dit zal bij Voorjaarsnota
worden geregeld. Verder zal er in 2009 conform de Regeling verlening voorschotten
2007 en de Regeling baten-lastendiensten 2007 door VWS een normenkader
voor de omvang van de liquiditeitsposities van ZBO’s en baten-lastendiensten
worden ontwikkeld.Doeluitkering JeugdzorgIn december 2006 zijn de Tweede Kamer en de Algemene Rekenkamer ingelicht
over de «ingroeiproblemen» inzake de Wet op de jeugdzorg die per
1 januari 2005 is ingegaan. Provincies en instellingen waren nog niet voldoende
voorbereid op de veranderde wetgeving. Provincies hebben verbeterplannen uitgevoerd
om te bewerkstelligen dat met ingang van het boekjaar 2007 alles op orde is.Het boekjaar 2007 is het eerste jaar waarbij de verantwoording volgens
de methodiek van Single Information, Single Audit (SiSa) heeft plaatsgevonden.
Voor het overgangsjaar zou nog een laatste keer de separate verantwoording
over de doeluitkeringen worden toegestuurd. In het kader van deze overgang
wordt bij de verantwoording 2007 wat uitvoeriger stilgestaan om eventuele
ongerijmdheden vast te stellen en de effecten van de eerdergenoemde verbeterplannen
voor het subsidiebeheer vast te stellen. Deze controle zal in het eerste kwartaal
2009 worden afgerond. Over de bevindingen zullen de Tweede Kamer en Algemene
Rekenkamer worden geïnformeerd.Om de accountantscontrole bij de instellingen in goede banen te leiden,
is een nieuw controleprotocol tussen provincies en zorgaanbieders nodig. In
december 2008 heeft het Interprovinciaal Overleg (IPO) een nieuw controleprotocol
voor de externe accountants van de instellingen toegezonden dat op vorenbedoelde
controle van toepassing is. In februari 2009 heeft een overleg plaatsgevonden
tussen de betrokken beleidsdirecties van Jeugd en Gezin en Justitie met hun
accountants enerzijds, en het IPO met hun accountant-adviseur anderzijds.
Naar verwachting kunnen eventuele discussiepunten voor de controle over 2009
worden opgelost. Het controleprotocol is een cruciale pijler voor het controlestelsel
waarmee de rechtmatige besteding van de jaarlijkse doeluitkeringen (circa € 1
mrd.) wordt gewaarborgd.Entadministraties bij het Rijksinstituut voor Volksgezondheid
en Milieu (RIVM)Met ingang van 2008 heeft het RIVM de uitvoering van het Rijksvaccinatie-programma,
de pre- en neonatale screening overgenomen van de entadministraties (ca. € 100
miljoen). Het financieel beheer hiervan was in 2008 niet op orde, omdat de
integratie van de taken van de voormalige entadministraties moeizaam verliep.
Gedurende 2008 was dan ook geen betrouwbare logistieke en financiële
informatie beschikbaar over dit proces. Door aanzienlijke inspanning van de
betrokken partijen en inzet van extra capaciteit is aan het einde van het
jaar de administratie tijdelijk «gerepareerd». Het RIVM heeft
aangegeven structurele maatregelen te treffen om problemen in 2009 te voorkomen.Rechtmatigheid begrotingsuitvoeringSubsidieregelingen personele gevolgen Wmo en mobiliteitsbevordering
Thuiszorg (artikel 44)Bij de vaststelling van de begroting 2008 is uit de motie van Geel (TK
2007–2008, 31 200, nr. 16) € 40 miljoen beschikbaar
gekomen om medewerkers voor de zorg te behouden.Om uitvoering te geven aan deze motie zijn twee subsidieregelingen ontworpen,
waarbij middelen voor thuiszorginstellingen beschikbaar worden
gesteld, ten behoeve van activiteiten voor hun medewerkers. Eén van
deze regelingen bevat elementen (uitgaven ruim € 15 miljoen) met
kenmerken, waarvan gesteld zou kunnen worden dat daarmee mogelijk de handel
tussen lidstaten in gevaar zou kunnen worden gebracht. Uit advisering blijkt
dat het aannemelijk is dat de subsidieregeling ten behoeve van de thuiszorginstelling
de handel tussen lidstaten niet kan beïnvloeden. Op grond van dit advies,
het feit dat de subsidieregeling goed aansluit bij de in de motie beoogde
doelstelling en het de meest doeltreffende manier is om medewerkers voor de
zorg te behouden, is besloten om geen formele uitspraak over deze problematiek
te vragen en om de regeling zo spoedig mogelijk in te voeren.Overige bedrijfsvoeringsaspectenAcademische functieMet een wijziging van de Zorgverzekeringswet is de minister van VWS met
ingang van 1 januari 2008 verantwoordelijk geworden voor het verstrekken van
subsidies voor de academische functie (topreferente zorg en innovatie en ontwikkeling).
Op basis van de Subsidieregeling academische functie worden de subsidies door
de minister van VWS verleend, en door het CVZ uit het zorgverzekeringsfonds
betaald. Aangezien met de academische functie het leveren van zorg wordt gefinancierd
(premiemiddelen), worden de verplichtingen en uitgaven door VWS extracomptabel
verantwoord. De formulering in de Zorgverzekeringswet is naar de mening van
VWS voldoende om van de beginselen van het comptabele stelsel af te wijken.Het ministerie van Financiën en de Algemene Rekenkamer achten de
comptabele vormgeving echter in strijd met het universaliteitsbeginsel in
de Comptabiliteitswet 2001. Indien de minister van VWS subsidie verstrekt
aan derden, dan ontstaat een verplichting, die hij alleen ten laste van zijn
eigen begroting kan afwikkelen. De minister van Financiën heeft aangegeven
dat de door VWS voorgestane constructie onacceptabel is.In 2009 is, na overleg met het ministerie van Financiën en de Algemene
Rekenkamer, afgesproken om vanaf 2010 verandering aan te brengen in de financieringsconstructie
van de academische functie. Vanaf dat moment zal de NZa via een wijziging
van de Wet Marktordening gezondheidszorg voor de academische functie een beschikbaarheidsbijdrage
vaststellen. Daarnaast zal de Zorgverzekeringswet worden aangepast (de eerdere
wijziging wordt ongedaan gemaakt) en de Subsidieregeling academische functie
wordt ingetrokken.Personeel en organisatieNaar aanleiding van het programma Vernieuwing van de Rijksdienst heeft
VWS het veranderprogramma «Samen zorgen voor Beter» ontwikkeld.
Met dit programma wil VWS haar resultaten verbeteren en er tegelijkertijd
voor zorgen dat de taakstelling wordt gehaald: VWS wordt kleiner én
beter. Dat betekent dat in 2008 nadrukkelijk is gekozen voor andere manieren
van werken of voor aansluiting bij interdepartementale samenwerkingsverbanden.
VWS heeft in 2008 sterk geïnvesteerd in interdepartementale samenwerking
door haar ICT-gebruikersondersteuning onder te brengen bij de SSO (Shared
Service Organisatie) van Verkeer en Waterstaat en door haar Auditdienst in
te brengen bij de Rijksauditdienst.Daarnaast heeft VWS in het kader van «Samen Zorgen voor Beter»
in 2008 verschillende acties ontplooid. Zo zijn er conferenties voor het management
georganiseerd, waarbij veel aandacht besteed is aan het nieuwe concept
van het «horizontaal werken»: het werken in andere verbanden,
dwars door de organisatie of zelfs over de VWS-grenzen heen, met een eenduidige
verantwoordelijkheidsverdeling en doelstelling. Door horizontaal te werken
wil VWS snel en wendbaar functioneren, beter sturen aan de voorkant en beter
van buiten naar binnen werken. Dit vraagt om flexibele en breed inzetbare
medewerkers. Loopbaanontwikkeling en mobiliteit vormen sinds 2008 vaste onderwerpen
in het functioneringsgesprek.Voor de realisering van de taakstelling is in 2008 een nieuw meerjarig
fte-kader opgesteld, waarin de groei van met name agentschappen en ZBO’s
in voorgaande jaar verrekend is en waarin ook rekening is gehouden met mogelijke
toekomstige tegenvallers. Hoewel nog niet verwacht kon worden dat eind 2008
de volledige groei van 2007 al zou zijn ingelopen, geven de resultaten goede
hoop dat de afspraken over het eindplaatje ook nagekomen worden.InformatiebeveiligingMet de totstandkoming van het Voorschrift Informatiebeveiliging Rijksdienst
(VIR) 2007 zijn managers binnen het kerndepartement zich meer bewust geworden
van hun verantwoordelijkheid om zicht te hebben op de risico’s met betrekking
tot betrouwbaarheid en toegankelijkheid van informatie. Het streven is erop
gericht dat directies eind 2009 voldoen aan de eisen die het standaardniveau
informatiebeveiliging van VWS stelt. Met het oog op de beperking van de administratieve
lasten voor directies om aan te kunnen tonen in hoeverre zijn in control zijn,
is in 2008 een pilot uitgevoerd met een compliance tool. Tevens is de procedurebeschrijving
met betrekking tot de toepassing van de wet bescherming persoonsgegevens gerealiseerd.Bij de baten-lastendiensten is het agentschap College Beoordeling van
Geneesmiddelen (aCBG) medio 2008 gestart met een project om Informatiebeveiliging
binnen het aCBG te (her)introduceren. Het agentschap heeft veel maatregelen
genomen, waaronder de uitvoering van een risicoanalyse van het belangrijkste
informatiesysteem, wat heeft geleid tot een nieuw Informatiebeveiligingsbeleid.
Deze zal in 2009 volledig worden geïmplementeerd binnen de organisatie.Het Nederlands Vaccin Instituut (NVI) heeft in 2008 een werkgroep informatiebeveiliging
ingesteld. Insteek van de werkgroep is om het onderwerp niet geïsoleerd
te behandelen, maar de risico’s op het gebied van de informatiebeveiliging
te beheersen volgens het kwaliteitssysteem en de reguliere Planning &
Control-cyclus.Totstandkoming beleidsinformatieEr zijn geen tekortkomingen geconstateerd bij de totstandkoming van de
beleidsinformatie.C. JAARREKENING6. DEPARTEMENTALE VERANTWOORDINGSSTAAT 2008
VAN HET MINISTERIE VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT (XVI)Departementale verantwoordingsstaat
2008 van het ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport(x € 1000)(1)(2)(3) = (2)-(1)Art.OmschrijvingOorspronkelijk vastgestelde begrotingRealisatie1Verschil realisatie en oorspronkelijk
vastgestelde begroting  VerplichtingenUitgavenOntvangstenVerplichtingenUitgavenOntvangstenVerplichtingenUitgavenOntvangsten Totaal 13 889 39362 876 14 247 454466 006 358 061403 130            Beleidsartikelen         41Volksgezondheid555 007571 19812 323705 758601 29414 200150 75130 0961 87742Gezondheidszorg6 907 3156 918 05346 3037 276 3106 911 427435 543368 995– 6 626389 24043Langdurige
zorg5 062 9985 068 86805 384 9955 394 6151 431321 997325 7471 43144Maatschappelijke
ondersteuning573 556575 5320594 076510 2881 93120 520– 65 2441 93146Sport74 068117 44487095 900104 5481 48021 832– 12 89661047Oorlogsgetroffenenen
herinneringen WO II387 470388 4020402 844399 78878515 37411 386785            Niet-Beleidsartikelen         98Algemeen285 199296 5143 380370 582325 49410 63685 38328 9807 25699Nominaal
en onvoorzien– 42 198– 46 618000042 19846 61801 De gerealiseerde bedragen zijn steeds naar boven afgerond
(€ 1 000)7. DEPARTEMENTALE SALDIBALANSSaldibalans per 31
december 2008 (bedragen x € 1 000)1)Uitgaven ten laste van de begroting14 247 450 2)Ontvangsten ten gunste van de begroting466 0023)Liquide
middelen0    4)Rekening-courant
RHB  4a)Rekening-courant
RHB13 771 9935)Uitgaven buiten begrotingsverband (=intracomptabele vorderingen)516 6)Ontvangsten buiten begrotingsverband (=intracomptabele
schulden)9 9717)Openstaande
rechten  7a)Tegenrekening
openstaande rechten 8)Extracomptabele
vorderingen38 002 8a)Tegenrekening extracomptabele vorderingen38 0029a)Tegenrekening
extracomptabele schulden  9)Extracomptabele schulden 10)Voorschotten4 769 885 10a)Tegenrekening voorschotten4 769 88511a)Tegenrekening
garantieverplichtingen1 080 695 11)Garantieverplichtingen1 080 69512a)Tegenrekening
openstaande verplichtingen4 869 671 12)Openstaande verplichtingen4 869 67113)Deelnemingen  13a)Tegenrekening deelnemingen  Totaal25 006 219  Totaal25 006 219Toelichting op de saldibalans ultimo december 2008In de saldibalans zijn, voor zover van toepassing, tevens begrepen de
via het ministerie van VWS ontstane openstaande rechten, extracomptabele vorderingen
en schulden, voorschotten, garanties, openstaande verplichtingen en deelnemingen
van Jeugd en Gezin. In de toelichting is dat bij de onderscheiden posten zichtbaar
gemaakt.Uitgaven en ontvangsten ten laste c.q. ten gunste van
de begrotingDit betreft de totalen van de uitgaven en ontvangsten, die ten laste of
ten gunste van de begroting van het Ministerie van VWS over 2008 hebben plaatsgevonden.Liquide middelenDe liquide middelen betreffen het totaal van de saldi van bankrekeningen
en aanwezige kasgelden bij de kasbeherende diensten van VWS.Uitgaven en ontvangsten buiten begrotingsverbandDe uitgaven buiten begrotingsverband van € 0,5 miljoen betreffen
nog te verrekenen voorschotten met onderdelen van het Rijk of derden.De ontvangsten buiten begrotingsverband van € 10,0 miljoen betreffen
voornamelijk nog af te dragen loonbelasting, premies volksverzekering en pensioenpremies
tot een totaalbedrag van € 9,8 miljoen.Extracomptabele vorderingenTabel 1: de openstaande vorderingen naar ontstaansjaar per 31 december
2008 (bedragen x € 1 mln)OntstaansjaarMinisterie VWSJeugd
en GezinTotaal openstaandt/m 20030,20,00,220040,50,10,6200524,40,024,420060,80,00,820070,60,00,6200810,80,611,4Totaal37,30,738,0Het vorderingensaldo Ministerie VWS van € 37,3 miljoen betreft
3531 vorderingen en bestaat uit:– 429 vorderingen van € 10,1 miljoen van (beleids)directies
voornamelijk in verband met afgerekende subsidievoorschotten;– 3101 vorderingen met betrekking tot het innen van opgelegde bestuurlijke
boeten uit hoofde van de Warenwet van € 3,9 miljoen;– 1 vordering uit hoofde van een geëffectueerde aanspraak van
een garantie € 23,3 miljoen.Het vorderingensaldo Jeugd en Gezin van € 0,7 miljoen betreft
10 vorderingen en bestaat uit:– vorderingen van (beleids)directies voornamelijk in verband met
afgerekende subsidievoorschotten.Tabel 2: de opeisbaarheid van de vorderingen per 31 december 2008
(bedragen x € 1 mln)OpeisbaarheidMinisterie VWSJeugd
en GezinTotaal openstaandDirect opeisbaar13,40,413,8Op termijn opeisbaar23,90,324,2Totaal37,30,738,0VoorschottenDe voorschotten met betrekking tot de Zorgtoeslag, die door het Ministerie
van Financiën (Belastingdienst) op grond van de Algemene Wet Inkomensafhankelijke
Regeling (AWIR) ten behoeve van VWS wordt uitgevoerd, worden verwerkt in de
saldibalans van het Ministerie van Financiën.In de onderstaande tabellen wordt een nadere toelichting gegeven op de
openstaande voorschotten.Tabel 3: de openstaande voorschotten naar betaaljaar per 31 december
2008 (bedragen x € 1 mln)BetaaljaarMinisterie VWSJeugd en
GezinTotaal openstaandt/m 200348,70,248,9200428,43,932,3200558,713,271,92006177,533,3210,82007989,151,21 040,320082 984,5381,23 365,7Totaal4 286,9483,04 769,9Tabel 4: het verloop van het saldo openstaande voorschotten in
2008 (bedragen x € 1 mln) Ministerie
VWSJeugd en GezinTotaal AantalBedragAantalBedragAantalBedragStand per 1 januari 20082 7663 477,8288147,83 0543 625,6In 2008 verstrekte voorschotten2 3799 769,5957380,73 33610 150,2In 2008 afgerekende voorschotten1 8028 960,316345,61 9659 005,9Stand per 31 december 20083 3434 287,01 082482,94 4254 769,9Van de openstaande voorschotten Ministerie VWS heeft € 4,2 miljard
betrekking op de hierna volgende operationele doelstellingen:– € 1,2 miljard op zorgaanbieders realiseren het door
de burger gewenste aanbod (artikel 42);– € 0,7 miljard op burgers met (psycho)sociale problemen
kunnen gebruik maken van tijdelijke ondersteuning (artikel 44);– € 0,4 miljard op een kwalitatief goed en doelmatig stelsel
van materiele en immateriële hulp[verlening aan oorlogsgetroffenen
WO II in een situatie van afbouw (artikel 47);– € 0,4 miljard op minder vermijdbare ziektelast door
een goede bescherming tegen infectieziekten en chronische ziekten (artikel
41);– € 0,4 miljard op de kosten van zorg zijn maatschappelijk
aanvaardbaar (artikel 43);– € 0,2 miljard op een doelmatig systeem van openbare
gezondheidszorg voorziening dat bijdraagt aan een betere volksgezondheid (artikel
41);– € 0,2 miljard op via sport ontmoeten mensen elkaar,
doen mensen mee aan maatschappelijke activiteiten en gaan mensen respectvol
met elkaar om (artikel 46);– € 0,2 miljard op het voorkomen van gezondheidsschade
door onveilig voedsel en onveilige producten (artikel 41);– € 0,1 miljard op beheer en toezicht stelsel (artikel
98);– € 0,1 miljard op burgers worden gestimuleerd actief
te participeren in maatschappelijke verbanden (artikel 44);– € 0,1 miljard op de positie van de burger in het zorgstelsel
wordt versterkt (artikel 43);– € 0,1 miljard op meer mensen kiezen voor gezonde leefstijl
(artikel 41);– € 0,1 miljard op de topsport in Nederland staat symbool
voor ambitie, is een bron van ontspanning en draagt bij aan ons internationale
imago in binnen- en buitenland (artikel 46).Van de openstaande voorschotten Jeugd en Gezin heeft € 0,4 miljard
betrekking op de hierna volgende operationele doelstellingen:– € 0,3 miljard op kinderen en hun ouders/verzorgers krijgen
laagdrempelige ondersteuning bij het opgroeien, opvoeden en verzorgen;– € 0,1 miljard op tijdig effectieve hulp bij een zorgaanbieder.Tabel 5: de achterstand bij het afrekenen van de openstaande voorschotten
per 31 december 2008 (bedragen x € 1 mln) Ministerie VWSJeugd en GezinTotaal BedragBedragBedragTotaal openstaande voorschotten per 31 december 20084 287,0482,94 769,9Voorschotten waarvan de verant- woordingsdatum
nog geen 6 maanden is verstreken3 405,5444,63 850,1Juridische belemmering–––Achterstand t/m 2008 (voorschotten met verantwoordingsdatum
tót 1 juli 2008)881,538,3919,8GarantieverplichtingenTabel 6: de opbouw van de uitstaande garantieverplichtingen (nominaal)
2008 (bedragen x € 1 mln) Ministerie VWSJeugd en GezinTotaal BedragBedragBedragGarantieverplichtingen per 1 januari 20081 788,90,01 788,9Aanpassing beginstand in verband met de doorlichting
van de leninggegevens door het waarborgfonds voor de Zorgsector en correcties
op voorgaande jaren die nog niet waren verwerkt.– 1,40,0– 1,4Verleende garanties in het verslagjaar0,00,00,0Verleende garanties in het verslagjaar als gevolg
van herfinancieringen15,10,015,1Vervallen garanties in het verslagjaar– 10,20,0– 10,2Vervallen garanties in het verslagjaar als gevolg
van herfinancieringen– 20,10,0– 20,1Garantieverplichtingen per 31 december 20081 772,30,01 772,3Tabel 7: de opbouw van het feitelijk risico van de garantieverplichtingen
op basis van de schuldrestant van de leningen per 31 december 2008 (bedragen
x € 1 mln) Ministerie VWSJeugd en GezinTotaal BedragBedragBedragFeitelijk risico per 1 januari 20081 159,50,01 159,5Aanpassing beginstand in verband met de doorlichting
van de leninggegevens door het waarborgfonds voor de Zorgsector en correcties
op voorgaande jaren die nog niet waren verwerkt.– 0,40,0– 0,4Stortingen in het verslagjaar (inclusief herfinancieringen)11,70,011,7Aflossingen in het verslagjaar (inclusief herfinancieringen)– 90,10,0– 90,1Feitelijk risico per 31 december 20081 080,70,01 080,7Openstaande verplichtingenTabel 8: de opbouw van de openstaande verplichtingen 2008 (bedragen
x € 1 mln) Ministerie VWSJeugd en GezinTotaal BedragBedragBedragVerplichtingen per 1 januari 20082 376,31 005,93 382,2Aanpassing beginstand0,00,00,0Aangegane verplichtingen in het verslagjaar14 830,52 611,917 442,4Tot betaling gekomen in het verslagjaar– 14 247,5– 1 512,5– 15 760,0Negatieve bijstellingen van verplichtingen uit eerdere
begrotingsjaren– 168,9– 26,0– 194,9Openstaande verplichtingen per 31 december 20082 790,42 079,34 869,7Van de openstaande verplichtingen van het ministerie van VWS heeft € 2,5
miljard betrekking op de volgende operationele doelstellingen:– € 1,2 miljard op zorgaanbieders realiseren het door
de burger gewenste aanbod (artikel 42);– € 0,4 miljard op burgers met (psycho)sociale problemen
kunnen gebruik maken van tijdelijke ondersteuning (artikel 44);– € 0,3 miljard op een doelmatig systeem van openbare
gezondheidszorg voorziening dat bijdraagt aan een betere volksgezondheid (artikel
41);– € 0,2 miljard op minder vermijdbare ziektelast door
een goede bescherming tegen infectieziekten en chronische ziekten (artikel
41);– € 0,1 miljard op de kosten van de zorg zijn maatschappelijk
aanvaardbaar (artikel 43);– € 0,1 miljard op beheer en toezicht stelsel (artikel
98);– € 0,1 miljard op via sport ontmoeten mensen elkaar,
doen mensen mee aan maatschappelijke activiteiten en gaan mensen respectvol
met elkaar om (artikel 46);– € 0,1 miljard op het voorkomen van gezondheidsschade
door onveilig voedsel en onveilige producten (artikel 41).Van de openstaande verplichtingen Jeugd en Gezin heeft € 2,1
miljard betrekking op de volgende operationele doelstellingen:– € 1,1 miljard op tijdig effectieve hulp bij een zorgaanbieder
(artikel 3);– € 1,0 miljard op kinderen en hun ouders/verzorgers krijgen
laagdrempelige ondersteuning bij het opgroeien, opvoeden en verzorgen (artikel
2).In de openstaande verplichtingen is als PM post opgenomen het bedrag dat
VWS verschuldigd is voor ten onrechte niet betaalde wettelijke rente. Bij
benadering gaat het om maximaal € 0,2 mln.DeelnemingenZowel het ministerie van VWS als Jeugd en Gezin heeft geen deelnemingen.Niet uit de balans blijkende verplichtingenAchterborgHet ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport is achterborg voor
het Waarborgfonds voor de Zorgsector (WfZ). Het totaal bedrag aan uitstaande
garantieverplichtingen is, volgens informatie van het WfZ, € 7702,5
miljoen. Dit bedrag is de uitstaande restschuld per ultimo 2008.VWS is pas gehouden om daadwerkelijk borg te staan, indien het risicovermogen
van het WfZ en de obligoverplichting van 3 % van het restant geborgde
leningen van de deelnemers samen met een bedrag van € 406,7 miljoen
niet voldoende is om het WfZ aan zijn verplichtingen jegens geldgevers te
laten voldoen. Via renteloze leningen van VWS aan het WfZ wordt in die situatie
invulling gegeven aan het borg staan.De bovengenoemde gegevens zijn nog niet voorzien van een accountantsverklaring.Subsidieregeling Academische FunctieDe minister heeft in 2008 in het kader van de subsidieregeling Academische
Functie in totaal voor 2008 een bedrag van € 631,0 miljoen en voor
2009 een bedrag van € 629,0 miljoen toegekend. Het CVZ betaalt deze
subsidies uit ten laste van het zorgverzekeringsfonds.8. SAMENVATTENDE VERANTWOORDINGSSTAAT INZAKE
BATEN-LASTENDIENSTENBaten-lastendienst College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (bedragen
x € 1 000) (1)(2)(3)=(2)-(1)OmschrijvingOorspronkelijk vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie
en oorspronkelijk vastgestelde begrotingTotale baten33 52335 8062 283Totale lasten33 52334 519996Saldo van baten en lasten01 2871 287    Totale kapitaalontvangsten000Totale kapitaaluitgaven2001 5441 344Baten-lastendienst Centraal Informatiepunt Beroepen Gezondheidszorg
(bedragen x € 1 000) (1)(2)(3)=(2)-(1)OmschrijvingOorspronkelijk vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie
en oorspronkelijk vastgestelde begrotingTotale baten25 55931 9146 355Totale lasten25 50930 7675 258Saldo van baten en lasten501 1471 097    Totale kapitaalontvangsten0325325Totale kapitaaluitgaven1 4671 273– 194Baten-lastendienst Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
(bedragen x € 1 000) (1)(2)(3)=(2)-(1)OmschrijvingOorspronkelijk vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie
en oorspronkelijk vastgestelde begrotingTotale baten161 674329 747168 073Totale lasten161 674333 414171 740Saldo van baten en lasten0– 3 667– 3 667    Totale kapitaalontvangsten000Totale kapitaaluitgaven3 5207 8334 313Baten-lastendienst Nederlands Vaccin Instituut (bedragen x € 1 000) (1)(2)(3)=(2)-(1)OmschrijvingOorspronkelijk vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie
en oorspronkelijk vastgestelde begrotingTotale baten140 277139 901– 376Totale lasten141 168142 4971 329Saldo van baten en lasten– 891– 2 596– 1 705    Totale kapitaalontvangsten17 80017 936136Totale kapitaaluitgaven23 68817 515– 6 1739. TOELICHTING BIJ DE SAMENVATTENDE VERANTWOORDINGSSTAAT
INZAKE BATEN-LASTENDIENSTEN9.1 BATEN-LASTENDIENST COLLEGE TER BEOORDELING VAN GENEESMIDDELENBalans per 31 december 2008 (bedragen x € 1 000) Balans 31-12-2008Balans 31-12-2007Activa  Immateriële activa20001 422Materiële activa557917– Installaties en inventarissen557917Debiteuren3 1654 106Nog te ontvangen en vooruitbetaald1 8521 276Liquide middelen16 20013 520Totaal activa23 77421 241Passiva  Eigen vermogen2 6341 347– Exploitatiereserve– 653624– Verplichte reserve20001 422– Onverdeeld resultaat1 287– 699Crediteuren2 3223 405Nog te betalen en vooruitgefactureerd18 81816 489Totaal passiva23 77421 241Toelichting op de balans per 31 december 2008Eigen vermogenHet positieve exploitatieresultaat over het boekjaar 2008 is geboekt ten
gunste van het eigen vermogen. Van het eigen vermogen per 31-12-2008 ad € 2,6
miljoen dient een bedrag van € 2,0 miljoen aangemerkt te worden
als een verplichte reserve ten behoeve van investeringen in immateriële
vaste activa. Na aftrek van deze verplichte reserve resteert na resultaatbestemming
een exploitatiereserve van € 0,6 miljoen, die ruimschoots ligt onder
het niveau van de toegestane exploitatiereserve van € 1,4 miljoen.Verantwoordingsstaat 2008 (bedragen x € 1 000)OmschrijvingOorspronkelijk
vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde begrotingBaten 2008   Opbrengst moederdepartement225178– 47Opbrengst overige departementen300524224Opbrengst derden32 79834 4241 626Rentebaten200385185Bijzondere baten0295295Totaal baten33 52335 8062 283Lasten 2008   Apparaatskosten32 23932 128– 111– Personele kosten16 15717 135978– Materiële kosten16 08214 993– 1 089ZBO College58059111Afschrijvingskosten7041 327623– Materieel704482– 222– Immaterieel0845845Dotaties voorzieningen0204204Bijzondere lasten0269269Totaal lasten33 52334 519996Saldo van baten en lasten01 2871 287Toelichting op de verantwoordingsstaat 2008BatenOpbrengst moederdepartementMet ingang van 2008 kan voor een aantal werkzaamheden inzake nieuwe voedingsmiddelen
een tarief aan de aanvragers in rekening worden gebracht. In verband hiermee
is de bijdrage van het moederdepartement met de verwachte opbrengst van deze
tariefgefinancierde activiteiten bijgesteld.Opbrengst overige departementenOp grond van nadere afspraken met LNV zijn meer werkzaamheden uitgevoerd
dan begroot.Opbrengst derdenDe opbrengst derden bestaat uit ontvangen vergoedingen voor beoordelingen
(€ 20,8 miljoen), alsmede jaarvergoedingen (€ 13,6 miljoen).RentebatenDe liquiditeitspositie is mede verbeterd door het verbeteren van het debiteurenbeheer
en stijging van de omzet. In lijn daarmee zijn de rentebaten gestegen.Bijzondere batenDit betreft voornamelijk op de balans opgenomen schulden voor nog te verwachten
afrekeningen IGZ over 2006 en 2007. Bij de afrekening is gebleken dat deze
bedragen te hoog zijn geweest.LastenAfschrijvingskostenDe afschrijvingskosten zijn € 0,6 miljoen hoger dan begroot.
Dit hangt samen met hogere investeringen in het workflow- en documentmanagementsysteem.Dotaties voorzieningenEr is een voorziening getroffen voor moeilijk inbare debiteuren ad € 0,2
miljoen.Bijzondere lastenDe bijzondere lasten betreffen een aantal nagekomen kosten uit voorgaande
jaren.Kasstroomoverzicht over 2008 (bedragen x € 1 000)OmschrijvingOorspronkelijk
vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde begroting1. Rekening-courant RHB 1 januari 200811 78613 5201 734    2. Totaal operationele kasstroom5004 2243 724    Totaal investeringen (-/-)– 200– 1 544– 1 344Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)0003. Totaal investeringskasstroom– 200– 1 544– 1 344    Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)000Eenmalige storting door het moederdepartement (+)000Aflossingen op leningen (-/-)000Beroep op leenfaciliteit (+)0004. Totaal financieringskasstroom000    5. Rekening-courant RHB 31 december 2008 (=1+2+3+4)12 08616 2004 114Toelichting op het kasstroomoverzicht over 2008De liquiditeitspositie van het ACBG is mede verbeterd door het verbeteren
van het debiteurenbeheer en stijging van de omzet. De in 2008 gedane investeringen
betreffen met name de verdere ontwikkeling van het workflow- en documentmanagementsysteem.Overzicht doelmatigheidskengetallen per 31 december 2008Het ACBG maakt gebruik van de volgende key performance indicators om doelmatigheid
aan te tonen en/of te toetsen. De gerealiseerde waarden worden afgezet tegen
begrote waarden. Aangezien de indicators in de loop van 2008 zijn vastgesteld,
heeft sturing op deze specifieke indicators slechts in beperkte mate plaatsgevonden.UurtariefDeze indicator betreft het tarief per beschikbaar uur per medewerker van
het primaire proces exclusief de kosten van onderzoek. Het uurtarief voor
2008 was begroot op € 91. Gerealiseerd is een uurtarief van € 95.
Het verschil is te verklaren door een lager dan verwachte toename van de personele
omvang en hogere afschrijvingslasten.Aantal zaken per fteDeze indicator meet het aantal afgehandelde zaken per fte en is daarmee
een maatstaf voor de efficiency van de productie. Over 2008 bedroeg de realisatie
100 zaken per fte, tegen een gecalculeerde waarde op basis van de begroting
van 99.KlachtenIn 2008 zijn 7 klachten afgehandeld, waarvan er 3 ongegrond zijn verklaard,
op een totaal van circa 24 000 in 2008 afgehandelde zaken.9.2 BATEN-LASTENDIENST CENTRAAL INFORMATIEPUNT BEROEPEN
GEZONDHEIDSZORGBalans per 31 december 2008 (bedragen x €1 000) Balans 31-12-2008Balans 31-12-2007Activa  Immateriële activa3 2974 216Materiële activa696839– Installaties en inventarissen632743– Overige materiële vaste activa6496Voorraden186135Debiteuren368281Nog te ontvangen en vooruitbetaald457301Liquide middelen7 61110 846Totaal activa12 61516 618Passiva  Eigen vermogen1 632485– Exploitatiereserve– 2 253– 2 658– Verplichte reserve2 7383 528– Onverdeeld resultaat1 147– 385Leningen bij het Ministerie van Financiën2 9923 846Crediteuren1 9082 659Nog te betalen en vooruitontvangen6 0839 628Totaal passiva12 61516 618Toelichting op de balans per 31 december 2008De afname van de activa is het gevolg van reguliere afschrijvingen en
een desinvestering van € 0,325 miljoen door de afkoop van activa
in verband met de overgang naar een shared servicecenter van V&W.Eigen vermogenHet negatieve resultaat over 2007 van € 0,385 miljoen is ten
laste van het eigen vermogen geboekt. Onder het «onverdeeld resultaat»
is het saldo van baten en lasten € 1,147 miljoen over het exploitatiejaar
2008 opgenomen. De verplichte reserve is verlaagd met de aflossing over het
jaar 2008 op immateriële activa van € 0,79 miljoen.Verantwoordingsstaat 2008 (bedragen x € 1 000)OmschrijvingOorspronkelijk
vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde begrotingBaten 2008   Opbrengst moederdepartement22 96827 9554 987Opbrengst derden2 5813 038457Rentebaten10316306Bijzondere baten0605605Totaal baten25 55931 9146 355Lasten 2008   Apparaatskosten23 69328 9425 249– Personele kosten11 54413 6232 079– Materiële kosten12 14915 3193 170Rentelasten7613559Afschrijvingskosten1 7401 157– 583– Materieel400255– 145– Immaterieel1 340902– 438Bijzondere lasten0533533Totaal lasten25 50930 7675 258Saldo van baten en lasten501 1471 097Toelichting op de verantwoordingsstaat 2008Het resultaat is € 1,097 miljoen hoger dan begroot. Dit wordt
veroorzaakt door:• Niet geraamde rentebaten op deposito € 0,316 miljoen• Afrekening servicekosten 2005–2007 lager dan geraamd € 0,2
miljoen• Lagere realisatie van organisatiekosten € 0,381 miljoen• Hogere productie (pxq) € 0,334 miljoen• Niet gedekte investeringslasten in twee ICT-trajecten -/- € 0,285
miljoen• GBA-lasten zijn overgeheveld naar begroting VWS € 0,2
miljoenHet resultaat zal worden gebruikt om de negatieve exploitatiereserve aan
te zuiveren.Toelichting op verschillen > 10%De hogere baten en lasten vloeien voort uit de taken die het CIBG (naast
de reguliere activiteiten) uitvoert en waarvoor nog geen «prijs per
product» afspraken zijn gemaakt, omdat deze producten nog niet zijn
uitgekristalliseerd. Deze activiteiten (o.a. UZI-register, SBVZ, DKB, LZALP),
die niet in de oorspronkelijke begroting als bijdrage moederdepartement (gerealiseerde
productie tegen de afgesproken prijs) zijn opgenomen, worden gefinancierd
op basis van werkelijke kosten door middel van een exploitatiebijdrage. Ook
is er in opdracht van het moederdepartement sprake van voorbereidende activiteiten
ten behoeve van het onderbrengen van nieuwe uitvoerende taken in 2008 en 2009.
Tot slot draagt het moederdepartement bij in het negatieve resultaat op de
verkopen van het Bureau Medicinale Cannabis.Bijzondere baten• Afkoop activa in verband met overgang naar shared servicecenter
van V&W € 0,35 miljoen• Afrekening servicekosten 2005–2007 € 0,2 miljoen
lager dan geraamd.Bijzondere lasten• Desinvestering activa in verband met overgang naar shared servicecenter
van V&W € 0,325 miljoen• Nagekomen rekeningen over boekjaar 2007 € 0,2 miljoenOmzetspecificatie naar productgroepProductTarief in €ProductieCorrectie meer/minder
productie in €Opbrengst in € 1 inclusief correctieRIBIZ    Beschikkingen50,0011 29912 990512 990Verklaring bureau deel A973,00209– 17 708274 192Verklaring Cie deel B1 927,00224-10 020471 729Verklaring Deel Assessment9 454,008769 960542 659Frontoffice25,0034 68923 445773 445Beheer1 482 700,001 1 482 700Gedekt door opbrengst derden   – 880 000   78 6663 177 715Farmatec    Uitvoering Wet Geneesm.prijzen206 321,502 412 643Uitvoering GVS23 976,6712 287 720Vergunningen1 654,004672 812747 112Beheer771 162,001 771 162Gedekt door opbrengst derden   – 1 500 000   2 812715 884RTE    Definitieve oordelen2513,092 22134 993999 610Beheer119 560,001 119 560   34 9931 119 170Donorregister    Beschikking reg bevestiging6,73144 009– 88 8581 324 988Beschikking mutatie18,5640 31375 406446 631Informatieverstrekking16,5053 59811 876837 036Beheer1 066 828,001 1 066 828   – 1 5763 675 482Tuchtcolleges    Oordelen CTC3 275,16309– 9831 020 867Oordelen RTC2 327,761 38370 7642 933 914   69 7813 954 781     Exploitatiebijdragen3   15 311 802Totaal   27 954 8341 Berekening conform de in de raamafspraken met de opdrachtgevers
vastgestelde afrekensystematiek (bij meer/minder productie).2 Met toestemming van de opdrachtgever is het oorspronkelijke
tarief verhoogd.3 Betreft o.a. UZI-register, SBVZ, TZI en DMV.Kasstroomoverzicht over 2008 (bedragen x € 1 000)OmschrijvingOorspronkelijk
vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde begroting1. Rekening-courant RHB 1 januari 20084 48510 8466 361    2. Totaal operationele kasstroom1 181– 2 287– 3 468    Totaal investeringen (-/-)– 225– 419– 194Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)03253253. Totaal investeringskasstroom– 225– 94131    Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)000Eenmalige storting door het moederdepartement (+)000Aflossingen op leningen (-/-)– 1 242– 854388Beroep op leenfaciliteit (+)0004. Totaal financieringskasstroom– 1 242– 854388    5. Rekening-courant RHB 31 december 2008 (=1+2+3+4)4 1997 6113 412Toelichting op het kasstroomoverzicht over 2008• Het saldo op de rekening-courant bij de Rijkshoofdboekhouding (RHB)
bedraagt conform het saldobiljet van het Ministerie van Financiën € 3,611
miljoen. Daarnaast wordt er een bedrag van € 4 miljoen in deposito
gehouden bij het Ministerie van Financiën. Het saldo is lager, omdat
een deel van de vertraging in de totstandkoming van noodzakelijke wet- en
regelgeving, de activiteiten/verplichtingen en daarop betrekking hebbende
kasuitgaven van enkele opdrachten die doorschuiven zijn afgenomen.• De investeringen hebben betrekking op materiële activa (€ 0,213
miljoen) en immateriële activa (€ 0,206 miljoen).• De desinvestering heeft betrekking op de afkoop van activa in verband
met de overgang naar een shared servicecenter van V&W.• De aflossing is lager omdat een geplande lening niet is afgesloten.Overzicht doelmatigheidskengetallen per 31 december 2008Het CIBG heeft in de kostprijzen voor de p*q producten van 2007 (na loon-
en prijsbijstelling) een efficiencykorting verwerkt van 0,5%. Dit heeft
een besparing opgeleverd van € 0,054 miljoen. In 2008 is een korting
verwerkt van 2%, hetgeen een gecalculeerde besparing betekent van € 0,29
miljoen.Overzicht realisatie prestatie-indicatoren van p*q producten 20072008RIBIZ  Kostprijs beschikking BIG-register€ 104,90€ 130,00Aantal beschikkingen BIG-register10 52011 299Kostprijs vakbekwaamheidverklaring€ 2 122,01€ 1 927,00Aantal vakbekwaamheidverklaringen522520Aantal klachten/bezwaar en beroep1912   RTE  Kostprijs oordeel€ 500,00€ 498,00Aantal oordelen1 9932 221Gerealiseerde doorlooptijd (wettelijke norm 42 dagen)28 dagen32 dagen   Donorregister  Kostprijs registratie wilsbeschikkingen€ 7,72€ 6,73Aantal geregistreerde wilsbeschikkingen175 718144 009Aantal klachten/bezwaar en beroep01Gerealiseerde doorlooptijd (wettelijke norm 42 dagen)28 dagen22 dagen   Farmatec  Kostprijs vergunningen1€ 142,15€ 1 353,38Aantal verleende vergunningen11 0604671 Op grond van de nieuwe Geneesmiddelenwet is het aantal soorten
vergunningen en daarmee ook het volume sterk teruggebracht. Als gevolg daarvan
is de kostprijs sterk gestegen.9.3 BATEN-LASTENDIENST RIJKSINSTITUUT VOOR VOLKSGEZONDHEID
EN MILIEUBalans per 31 december 2008 (bedragen x € 1 000) Balans 31-12-2008Balans 31-12-2007Activa  Immateriële activa1 332923Materiële activa8 4146 550– Productie inventaris1 8571 960– Overige materiële vaste activa6 5574 590Voorraden13 8760Debiteuren13 0129 616Overige vorderingen3 24344Nog te ontvangen en vooruitbetaald3 8791 998Nog te factureren omzet projecten3 7145 339Liquide middelen129 12670 622Totaal activa176 59695 092Passiva  Eigen vermogen9 72410 270– Exploitatiereserve13 3918 342– Verplichte reserve00– Onverdeeld resultaat– 3 6671 928Voorzieningen16 80312 750Crediteuren10 2468 075Overige schulden1 322465Vooruitontvangen termijnen47 27136 907Overlopende passiva91 23026 625Totaal passiva176 59695 092Toelichting op de balans per 31 december 2008Per 1 januari 2008 zijn de tot dan toe zelfstandige regionale entadministraties,
die belast zijn met de uitvoering van het Rijksvaccinatieprogramma (RVP),
geïntegreerd in het RIVM. Het besluit hiertoe is genomen ná de
vaststelling van de begroting voor 2008; de financiële gevolgen van deze
integratie konden daardoor niet in de begroting voor 2008 worden opgenomen.
De stijging van de balanstotalen per 31-12-2008 ten opzichte van 31-12-2007
wordt grotendeels veroorzaakt door deze integratie, die ook de voornaamste
verklarende factor is voor de mutaties in de balansposten voorraden (vaccins),
overige vorderingen, liquide middelen, exploitatiereserve en overlopende passiva.Eigen vermogenDe toename van de exploitatiereserve is grotendeels toe te schrijven aan
de overname van de Reserve Aanvaardbare Kosten van de entadministraties. Deze
RAK zal worden aangewend voor de kosten van de reorganisatie van de entadministraties.De post Onverdeeld resultaat bevat het saldo van baten en lasten over
het exploitatiejaar 2008. Het negatieve resultaat over 2008 wordt ten laste
van de exploitatiereserve gebracht. Het maximaal toegestaan eigen vermogen
bedraagt 5% over de gemiddelde omzet van de afgelopen drie jaar (inclusief
de omzet van de per 1-1-2008 overgenomen regionale entadministraties), oftewel € 15,8
miljoen. Het eigen vermogen per jaarultimo 2008 bedraagt € 9,7 miljoen.VoorzieningenDe post Voorzieningen omvat een viertal rubrieken:a. verplichtingen jegens voormalig personeel (in 2008 afgenomen met € 1,6
miljoen);b. verplichtingen in verband met reorganisaties (in 2008 toegenomen met € 8,6
miljoen);c. een reservering voor per balansdatum voorziene levensduurtekorten op
in uitvoering zijnde projecten (in 2008 afgenomen met € 3,3 miljoen);d. een enkele restpost (€ 0,4 miljoen).De dotaties aan de voorziening reorganisatie zijn een gevolg van het veranderende
activiteitenpatroon zoals blijkt uit de integratie van de entadministraties.Verantwoordingsstaat 2008 (bedragen x € 1 000)OmschrijvingOorspronkelijk
vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde begrotingBaten 2008   Opbrengst moederdepartement82 848121 10238 254– Eigenaar15 77413 578– 2 196– Opdrachtgevers67 074107 52440 450Opbrengst overige departementen49 32655 4066 080– VROM45 35150 0104 659– LNV1 350632– 718– Overige departementen2 6254 7642 139Opbrengst derden29 000144 967115 967Rentebaten5004 0293 529Vrijval voorzieningen04 2434 243Totaal baten161 674329 747168 073Lasten 2008   Apparaatskosten157 941318 608160 667– Personele kosten90 044110 03719 993– Materiële kosten67 897208 571140 674Rentelasten213428215Afschrijvingskosten3 5205 5592 039– Materieel3 0564 5001 444– Immaterieel4641 059595Dotaties voorzieningen08 8198 819Totaal lasten161 674333 414171 740Saldo van baten en lasten0– 3 667– 3 667Toelichting op de verantwoordingsstaat 2008De stijging van de realisatiecijfers in de verantwoordingsstaat ten opzichte
van de oorspronkelijk vastgestelde begroting is voor het merendeel het gevolg
van de integratie van de entadministraties. Daarnaast was er sprake van aanvullende
opdrachten van de primaire opdrachtgevers VWS en VROM en van opdrachten van
andere departementen en derden.Het saldo van baten en lasten over 2008 bedraagt – € 3,7
miljoen en is voornamelijk toe te schrijven aan:• een incidentele hogere omzet die gerealiseerd kon worden met een
minder dan evenredige toename van de apparaatskosten en generieke mee- en
tegenvallende posten in de exploitatie (€ 3,1 miljoen);• incidenteel hogere huisvestingskosten als gevolg van verbouwingen
en renovaties (€ 1,6 miljoen);• rentebaten op deposito en op rekening-courant bij het Ministerie
van Financiën en rentebaten op overgenomen bankrekeningen van de voormalige
entadministraties (€ 3,6 miljoen);• dotaties aan voorzieningen ter dekking van toekomstige kosten (€ 8,8
miljoen).Kasstroomoverzicht over 2008 (bedragen x € 1 000)OmschrijvingOorspronkelijk
vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde begroting1. Rekening-courant RHB 1 januari 200852 89170 62217 731    2. Totaal operationele kasstroom– 6 60066 33772 937    Totaal investeringen (-/-)– 3 520– 7 883– 4 313Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)0003. Totaal investeringskasstroom– 3 520– 7 833– 4 313    Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)000Eenmalige storting door het moederdepartement (+)000Aflossingen op leningen (-/-)000Beroep op leenfaciliteit (+)0004. Totaal financieringskasstroom000    5. Rekening-courant RHB 31 december 2008 (=1+2+3+4)42 771129 12686 355Toelichting op het kasstroomoverzicht over 2008De mutatie van de operationele kasstroom hangt voornamelijk samen met
de mutaties in het werkkapitaal. De mutatie in het werkkapitaal wordt voornamelijk
veroorzaakt door de overname van de regionale entadministraties.Door een gericht liquiditeitsbeheer en door omvangrijke vooruitontvangen
termijnen kon een deel van de liquide middelen op deposito worden gezet.Er is in 2008 geen gebruik gemaakt van de leenfaciliteit. De investeringen
zijn betaald uit de beschikbare liquiditeiten.Overzicht doelmatigheidskengetallen per 31 december 2008Over 2008 is een tariefkorting (efficiencytaakstelling Balkenende IV)
ad 2% doorgevoerd. De netto tariefstijging ten opzichte van 2007 bedroeg
daardoor slechts ruim 1%. Ondanks deze beperkte tariefstijging heeft
het RIVM (vóór mutatie voorzieningen) een positief resultaat
over 2008 behaald.9.4 BATEN-LASTENDIENST NEDERLANDS VACCIN INSTITUUTBalans per 31 december 2008 (bedragen x € 1000) Balans 31-12-2008Balans 31-12-2007Activa  Immateriële activa7 3914 605Materiële activa33 00927 892– Niet-productie inventaris6 5205 062– Productie inventaris8 4238 885– Overige materiële vaste activa18 06613 945Voorraden31 25325 715Debiteuren15 11513 014Nog te ontvangen en vooruitbetaald8 0419 511Liquide middelen18 67813 498Totaal activa113 48794 235Passiva  Eigen vermogen29 86328 455– Exploitatiereserve25 06823 300– Verplichte reserve7 3914 605– Onverdeeld resultaat– 2 596550Leningen bij het Ministerie van Financiën33 98226 455Voorzieningen2 2213 091Crediteuren16 94312 337Nog te betalen23 27912 792Vooruitontvangen7 19911 105Totaal passiva113 48794 235Toelichting op de balans per 31 december 2008In 2008 heeft het NVI verder gewerkt aan de toekomstvisie over de positie
van het NVI in de Nederlandse vaccinvoorziening. Daartoe is een businesscase
uitgewerkt die in mei 2008 aan VWS is aangeboden. Alhoewel het buiten de eigenlijke
scope van dit verslag valt, kan hier opgemerkt worden dat de minister van
VWS naar aanleiding van de discussies over de businesscase op 10 februari
2009 zijn besluit bekend heeft gemaakt de vaccinproductie bij het NVI op termijn
te beëindigen. In de toekomst zal het NVI zich richten op twee kerntaken,
te weten inkoop en distributie en onderzoek en ontwikkeling. Daarnaast worden
de mogelijkheden verkend om de productie van het poliovaccin in een publiek-private
samenwerking vorm te geven. Het NVI werkt het besluit van de minister van
VWS uit in een ondernemingsplan 2010–2015. Het besluit van de minister
heeft vanaf 2009 ingrijpende gevolgen voor het NVI, ondermeer voor de personele
bezetting en de ontwikkeling van de organisatie op de overblijvende kerntaken,
voor de voortgang van investeringsprogramma’s en de waardering van vaste
activa.Eigen vermogenHet saldo van baten en lasten over het exploitatiejaar 2008 is in de balans
per 31-12-2008 opgenomen als onverdeeld resultaat.De maximale exploitatiereserve bedraagt 5% van de gemiddelde omzet
2006–2008, verhoogd met € 22 miljoen ten behoeve van de financiering
van de voorraad. Inclusief de verplichte reserve bedraagt het aldus berekende
maximaal toegestane eigen vermogen € 36,0 miljoen.VoorzieningenHet totaal van € 2,2 miljoen bestaat uit een bedrag van € 1,3
miljoen voor de afwikkeling van de regeling van de (vroeg)pensioenrechten
voortvloeiend uit de overgang van RIVM- en SVM-medewerkers naar het NVI. Door
een herberekening van de omvang van de voorziening is een bedrag van € 0,3
miljoen vrij komen te vallen. Er is een bedrag opgenomen van € 0,9
miljoen voor de toekomstige uitgaven voor de deelname van medewerkers van
het NVI aan de Remkesregeling.Verantwoordingsstaat 2008 (bedragen x € 1 000)OmschrijvingOorspronkelijk
vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde begrotingBaten 2008   Opbrengst moederdepartement36 96343 0866 123Opbrengst derden103 28296 690– 6 592Rentebaten320– 32Bijzondere baten0125125Totaal baten140 277139 901– 376Lasten 2008   Apparaatskosten134 437131 909– 2 528– Personele kosten24 25024 868618– Materiële kosten110 187107 041– 3 146Rentelasten1 2311 25120Afschrijvingskosten5 5003 207– 2 293– Materieel5 5003 133– 2 367– Immaterieel07474Bijzondere lasten06 1306 130Totaal lasten141 168142 4971 329Saldo van baten en lasten– 891– 2 596– 1 705Toelichting op de verantwoordingsstaat 2008In het resultaat is een bijzondere last van € 4,1 miljoen verwerkt
die betrekking heeft op de naheffingsaanslag omzetbelasting waarvan de compensatie
rechtstreeks is verwerkt in het eigen vermogen. Zonder dit effect (dat nog
stamt uit de periode voordat NVI agentschap was) zou het exploitatieresultaat € 1,5
miljoen positief zijn. De bijzondere lasten behelzen verder € 2
miljoen in verband met het versneld en volledig afschrijven van de voorbereidingskosten
van een productiefaciliteit.Opbrengst moederdepartement (bedragen x € 1 000) BegrotingRealisatieOpbrengst opdrachtgever14 40415 251Opbrengst eigenaar8 1338 816Compensatie RVP10 61913 100Bijdrage RSV3 700638Overig1075 281Totaal36 96343 086De compensatie RVP bestaat uit de compensatie voor extra tijdelijk aan
te schaffen vaccins en een vergoeding voor de gemiste dekking van de kosten
in verband met een dalend geboortecohort en verminderde eigen productie. De
bijdrage vanuit het FES voor het ontwikkelingsproject RSV hangt samen met
lagere kosten door vertraging van werkzaamheden. Onder Overig zijn de vergoedingen
opgenomen voor de omzetderving uit exportactiviteiten en voor het deactiveren
van de voorbereiding nieuwbouw van een productiefaciliteit.Opbrengst derden (bedragen x € 1 000) BegrotingRealisatieOmzet Rijksvaccinatieprogramma (RVP)60 83557 134Omzet Calamiteiten Vaccin Programma (CVP)12 10615 387Omzet export13 0298 826Omzet eigen product3 8003 438Omzet aangekocht product2 0001 850Omzet projecten derden4 6984 277Overige omzet6 8145 778Totaal103 28296 690In opdracht van VWS zijn meer griepvaccins aangekocht in verband met uitbreiding
van de doelgroep (CVP). Er is minder geëxporteerd door vrijgifte- en
registratieproblemen.Kasstroomoverzicht over 2008 (bedragen x € 1000)OmschrijvingOorspronkelijk
vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde begroting1. Rekening-courant RHB 1 januari 20085 00613 4988 492    2. Totaal operationele kasstroom4 1094 759650    Totaal investeringen (-/-)– 17 800– 13 1684 632Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)02 0582 0583. Totaal investeringskasstroom– 17 800– 11 1106 690    Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)000Eenmalige storting door het moederdepartement (+)04 0044 004Aflossingen op leningen (-/-)– 5 888– 4 3471 541Beroep op leenfaciliteit (+)17 80011 874– 5 9264. Totaal financieringskasstroom11 91211 531– 381    5. Rekening-courant RHB 31 december 2008 (=1+2+3+4)3 22718 67815 451Toelichting op het kasstroomoverzicht over 2008De investeringen en het beroep op de leenfaciliteit blijven achter bij
de begroting doordat een deel van het investeringsprogramma is getemporiseerd
in verband met het lopende strategietraject. Dat is ook de reden van de lager
dan geraamde afschrijvingskosten.Overzicht doelmatigheidskengetallen per 31 december 2008In deze doelmatigheidsparagraaf zijn kengetallen opgenomen waarmee de
doelmatigheid van het NVI jaar in jaar uit kan worden gevolgd en waarvan de
waarde in 2008 als nulmeting fungeert. NVI heeft in de VWS-begroting 2009
aangekondigd de volgende twee kengetallen op te nemen:Nulmeting
doelmatigheidskengetallen2008Productiviteit75%Netto-omzet per productiemedewerker De netto-omzet per productiemedewerker als kengetal is in het licht van
het besluit van 10 februari 2009 minder opportuun geworden.10. OVERZICHT PUBLICATIEPLICHT OP GROND
VAN DE WET OPENBAARMAKING UIT PUBLIEKE MIDDELEN GEFINANCIERDE TOPINKOMENS
BIJ HET MINISTERIE VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORTTopinkomensOp grond van artikel 6 van de Wet openbaarmaking uit publieke middelen
gefinancierde topinkomens (Stb. 2006, 95) dient een overzicht te worden opgenomen
van medewerkers die in het verslagjaar meer verdiend hebben dan het gemiddelde
belastbare loon van de ministers. Dit gemiddelde belastbare jaarloon is voor
2008 vastgesteld op € 181 000.Voor VWS heeft de publicatieplicht betrekking op de navolgende functionarissen.Bedragen
in euro’s.FunctieBelastbaar jaarloon
2007Pensioenafdrachten en overige voorzieningen
betaalbaar op termijn 2007Totaal 2007Belastbaar jaarloon 2008Pensioenafdrachten
en overige voorzieningen betaalbaar op termijn 2008OntslagvergoedingTotaal 2008MotiveringOpmerkingenAdviseur Technology Transfer€ 116 539€ 21 308€ 137 847€ 111 456€ 91 816–€ 203 272Aanvulling pensioenbreuk. Laboratoriumhoofd€ 141 425€ 42 640€ 184 065€ 152 352€ 44 261–€ 196 613Arbeidsmarkttoelage D. BIJLAGEN11. FINANCIEEL BEELD ZORG1.1 InleidingIn dit hoofdstuk staan de premiegefinancierde
zorguitgaven centraal. Voor deze zorguitgaven geldt een ander regime dan voor
de begrotingsuitgaven, namelijk het Budgettair Kader Zorg (BKZ).Dit hoofdstuk geeft op hoofdlijnen een toelichting op de financiële
kerncijfers en de (voorlopige) realisatie over het jaar 2008. Het financieel
beeld van de zorg is voor het jaar 2008 nog niet definitief. Na het verschijnen
van dit jaarverslag kunnen de realisatiecijfers nog worden bijgesteld. Zodra
het cijferbeeld over 2008 relatief stabiel is, wordt dit vermeld in de eerstvolgende
wettelijke publicatie waarbij financiële cijfers worden gepubliceerd.Het Financieel Beeld Zorg en het experiment verbetering
jaarverslagAls onderdeel van het experiment verbetering jaarverslag is ook het Financieel
Beeld Zorg vereenvoudigd en verbeterd. De opzet is gelijk aan het eerste jaar
van het experiment jaarverslag «Jaarverslag 2007», alleen is voor
de verdere vereenvoudiging een verticale toelichting toegevoegd (zie tabel
2).LeeswijzerDe premiegefinancierde beleidsprioriteiten, zoals die zijn opgenomen in
de begroting 2008 en voor enkele onderdelen in de begroting 2009, staan in
pararaaf 1.2. Paragraaf 1.3 geeft kort weer welke informatiebronnen voor het
bijhouden van de zorguitgaven zijn gebruikt. In paragraaf 1.4 worden de financiële
mutaties die betrekking hebben op het begrotingsjaar 2008 uiteengezet. Ook
worden hier de verwachte mee- en tegenvallers voor het jaar 2008 vermeld.
Daarnaast wordt er aandacht besteed aan de ontwikkeling van de uitgaven en
inkomsten onder het BKZ in relatie tot het afgesproken BKZ-plafond. De realisatie
van de uitgaven in voorgaande jaren wordt in tabel 5 gepresenteerd. De financiering
van de zorguitgaven wordt in paragraaf 1.5 gepresenteerd. Daar staat ook een
overzicht met betrekking tot de ontvangsten, uitgaven en vermogens van de
zorgfondsen (AWBZ en Zvw).Jeugd en GezinBeleidsmatig vallen de zorg voor jeugd-licht verstandelijk gehandicapten
(jeugd-lvg) en de jeugd-geestelijke gezondheidszorg (jeugd-ggz) onder de verantwoordelijkheid
van de minister voor Jeugd en Gezin. Budgettair gezien vallen deze uitgaven
onder het BKZ. Deze jeugdgerelateerde uitgaven maken integraal onderdeel uit
van de in artikel 42 Gezondheidszorg en artikel 43 Langdurige zorg gepresenteerde
realisatiecijfers (zie paragraaf 1.4.4.).1.2 Premiegefinancierde beleidsprioriteitenIn tabel 1 staan de premiegefinancierde beleidsprioriteiten, zoals die
zijn voorgenomen in de begroting 2008 en voor enkele onderdelen in de begroting
2009. De toelichting beschrijft per prioriteit de ontwikkeling in 2008.Tabel 1 Premiegefinancierde beleidsprioriteiten (bedragen x € 1 000 000) Financieel belang 2008Curatieve zorg Pakketuitbreiding204,0Maatregel uurtarief medisch specialisten– 175,0Uitgavenbeperking ziekenhuizen– 160,0Geneesmiddelen– 340,0Maatregelen huisartsen– 57,4Invoering eigen risico761,4  Langdurige zorg Enveloppe Zorg230,0Schrappen grondslag somatisch/prijsmaatregel– 120,0Best practices/efficiencykorting– 115,0Bonus/malus regeling– 115,0PGB’s56,0Best practices– 35,0Curatieve zorgPakketuitbreidingDeze post is het saldo van de mutaties die samenhangen met de uitbreiding
van het verzekerde pakket per 1 januari 2008. In het coalitieakkoord is afgesproken
het aantal uren kraamzorg uit te breiden (€ 34 miljoen) en de anticonceptiepil
(€ 70 miljoen) weer in het verplichte pakket van de Zvw op te nemen.
Daarnaast heeft het kabinet besloten om de aanspraak op mondzorg voor de jeugd
uit te breiden van 18 tot 22 jaar (€ 100 miljoen). Daarbij is tevens
besloten dat deze aanspraak buiten het eigen risico wordt gehouden.Maatregel uurtarief medisch specialistenBegin 2007 is overeenstemming bereikt met de Orde van Medisch Specialisten
over de hoogte van het per 2008 in te voeren uurtarief voor medisch specialisten.
In het verlengde van de invoering van het normatief uurtarief is een besparing
ingeboekt. Op basis van de eerste inzichten lijkt de beoogde besparing niet
gerealiseerd te worden. Naar de precieze oorzaken hiervan vindt nader onderzoek
plaats.Uitgavenbeperking ziekenhuizenIn 2008 is een taakstellende efficiencybesparing van € 160 miljoen
opgelegd. Deze taakstelling is verwerkt in de vorm van een structurele budgetkorting.GeneesmiddelenSinds 2004 zijn convenanten van kracht om de overgang mogelijk te maken
naar een meer marktconforme geneesmiddelenvoorziening. Kwaliteitsverbetering,
doelmatigheidsbevordering en meer keuzevrijheid voor de patiënt staan
hierbij centraal. Kern van de afspraken is de introductie van een op prestatiebekostiging
gerichte tariefstructuur voor apotheekhoudenden als eerste stap op weg naar
vrije tarieven. De transitie van de bestaande situatie naar een meer normale
marktsituatie wordt begeleid door een Langetermijnvisie Geneesmiddelen en
een – met partijen te ontwikkelen – stappenplan om die visie te
kunnen verwezenlijken.Maatregelen huisartsenOm de overschrijding op enkele onderdelen van de huisartsenzorg (exclusief
de overschrijding op de modules Praktijkondersteuner Huisarts (POH) en Modernisering
en Innovatie (M&I)) in 2007 te compenseren was VWS voornemens deze te
dekken middels een tariefkorting en het niet-indexeren van de huisartstarieven
in 2007. Na bestuurlijk overleg met betrokken partijen is echter besloten
om af te zien van de tariefkorting, maar om – naast het niet-indexeren
van de tarieven voor huisartsenzorg in 2007 – ook voor het jaar 2008
niet te indexeren. Inmiddels is besloten dat de NZa ook voor 2009 de huisartstarieven
niet zal indexeren.Invoering eigen risicoIn 2008 is de no-claimteruggaveregeling beëindigd. In de regeling
betaalden verzekerden € 255 no-claimpremie als onderdeel van de
nominale premie. Afhankelijk van hun zorgkosten kregen verzekerden dit bedrag
geheel of gedeeltelijk na afloop van het jaar terug. Het bedrag dat verzekerden
niet terug ontvingen kon beschouwd worden als een eigen betaling. Door de
afschaffing van de no-claimteruggaveregeling vervalt in totaal een bedrag
van € 2 065 miljoen aan eigen betalingen.Tegenover het afschaffen van de no-claimregeling staat dat met ingang
van 2008 een eigen risico is ingevoerd. Het eigen risico leidt tot eigen betalingen
van € 1 380 miljoen. Bepaalde groepen met meerjarig onvermijdbare
kosten ontvangen vanaf 2008 een specifieke compensatie. Deze compensatie vermindert
de opbrengst van de eigen betalingen met € 77 miljoen waardoor het
eigen risico leidt tot € 1 303 miljoen aan eigen betalingen.
De totale bijstelling van de eigen betalingen komt daarmee voor 2008 uit op € 761
miljoen.Langdurige zorgEnveloppe ZorgIn het coalitieakkoord is afgesproken € 500 miljoen extra te
investeren in de zorg. Een klein deel (€ 60 miljoen) is ingezet
om de effecten van de pakketuitbreidingen op de zorgtoeslag te dekken. Van
de resterende € 440 miljoen is € 340 miljoen bestemd voor
de care en € 100 miljoen voor de preventie en de cure. Van de extra
middelen voor de care is € 230 miljoen (2008) binnen de premie (AWBZ)
besteed. Het geld is bestemd voor het aantrekken van 5 000 tot 6 000
extra verpleegkundigen en verzorgenden (€ 110 miljoen), de verzorging
van gehandicapte kinderen (€ 10 miljoen), de dagbesteding van gehandicapten
(€ 40 miljoen) en voor volumegroei (€ 70 miljoen). Voor
de care is € 110 miljoen binnen de begroting besteed. Voor de preventie
en de cure is € 100 miljoen binnen de begroting besteed.Schrappen grondslag somatisch/prijsmaatregel; Best practices/efficiencykorting;
Bonus/malus regelingAls gevolg van de snel oplopende AWBZ-uitgaven, met name bij de persoonsgebonden
budgetten en ondersteunende begeleiding (OB), is een aantal maatregelen doorgevoerd
die een besparing genereren van € 350 miljoen in 2008, oplopend
tot € 795 miljoen in 2011. Het betreft het schrappen van de somatische
grondslag bij ondersteunende begeleiding (OB) (€ 120 miljoen), een
efficiencykorting ter voorbereiding op een systeem van kwaliteitsbeloning
(best practices) (per saldo € 115 miljoen) en een Bonus/malus regeling
(€ 115 miljoen). Vanaf 2009 zal het bedrag van het eigen risico
geïndexeerd worden met de zorgkostenstijging.PGBDe subsidieregeling Persoonsgebonden budgetten (PGB) kent een sterke groei.
In de loop van het jaar 2008 werd de instroom in de regeling groter dan waarmee
in de ramingen rekening werd gehouden.Best practicesInvoering van een systeem van best practices in de langdurige zorg is
volgens de NZa niet mogelijk per 1 januari 2009. Invoering is nu voorzien
per 2010. Dit leidt tot een incidentele meevaller in 2008.1.3 Gebruikte informatiebronnenDe financiële informatievoorziening in de zorg komt tot stand door
getrapte aanlevering: verzekeraars, instellingen en individuele beroepsbeoefenaren
leveren gegevens aan de zogenoemde gegevensleveranciers, het CVZ en de NZa,
die op hun beurt geaggregeerde gegevens leveren aan VWS. Hieronder wordt de
informatie, zoals opgenomen in dit jaarverslag, beschreven.Informatie in het Financieel Beeld ZorgVoor de bepaling van de uitgaven onder het BKZ zijn in eerste instantie
de financieringscijfers, dat wil zeggen de gegevens over de schadelast in
het kader van de Zvw en de AWBZ, van belang. Ten aanzien van de gebudgetteerde
ziekenhuissectoren wordt hiervan in die zin afgeweken dat in 2007 en 2008
de budgetten van de NZa als uitgangspunt zijn genomen, om de uitgavenontwikkeling
te monitoren. Daarbij is tevens, op basis van de jaarverslagen van de ziekenhuizen,
een inschatting gemaakt van de kosten van de DBC’s met vrije prijzen
(het B-segment), die geen onderdeel meer uitmaken van de budgetten. De reden
hiervoor is dat de schadelastgegevens met betrekking tot de ziekenhuissectoren
ten opzichte van de budgetten over 2007 en 2008, een substantiële overdekking
laten zien.Omdat voor de gebudgetteerde ziekenhuissectoren voor het A-segment geldt
dat de financiering via de DBC-declaraties dient ter dekking van het budget,
en een eventuele over- of onderdekking van de budgetten door verrekening ongedaan
wordt gemaakt, wordt voor de gebudgetteerde ziekenhuissectoren voor het A-segment
ervan uitgegaan dat de financiering gelijk is aan de budgetten.Het voorgaande geldt eveneens ten aanzien van de sector Geneeskundige
ggz door instellingen. Ook hier vormt de informatie van de NZa over de budgetontwikkeling
de basis voor de in dit Financieel Beeld Zorg opgenomen informatie.Omdat per 2008 de zogenaamde lumpsumsystematiek is beëindigd zijn
de schadelastgegevens over de honoraria voor de sector Medische Specialisten
bepalend. Deze laten een forse toename zien. Dit is reden voor nader onderzoek
naar de precieze omvang en de mogelijke oorzaken van de eventuele overschrijding.
In dit Financieel Beeld Zorg heeft vooralsnog geen bijstelling van het oorspronkelijk
hiervoor beschikbare bedrag plaatsgevonden.College voor ZorgverzekeringenDe gegevens, die het CVZ verstrekt in het kader van de AWBZ, zijn gebaseerd
op de gegevens van het Centraal Administratiekantoor (CAK) en de zorgkantoren.
De financieringscijfers van het CVZ over de AWBZ zijn voornamelijk gebaseerd
op de bevoorschotting door het CAK. Een klein deel van de cijfers is gebaseerd
op de rapportages van de zorgkantoren. Hierbij is sprake van
een volledige levering. Eind februari hebben zorgverzekeraars, vooruitlopend
op de zogenaamde jaarstaten in juni, de vierde kwartaalrapportage Zvw verstrekt
aan het CZV met een raming van de kosten over 2008. Mede op basis van deze
rapportage maakt het CVZ het jaarverslag voor het Zorgverzekeringsfonds (ZVF).
De door het CVZ verstrekte gegevens zijn gebaseerd op 100% van de verzekerden.
Door het CVZ is op hoofdlijnen gekeken naar de plausibiliteit van de door
verzekeraars verstrekte gegevens en door het CVZ zijn relatief geringe correcties
doorgevoerd op de aangeleverde gegevens.Nederlandse ZorgautoriteitVoor de gebudgetteerde sectoren ontvangt VWS informatie over de budgetontwikkeling
van de NZa. Over het jaar 2008 zijn deze gegevens gebaseerd op de tussen de
instellingen gemaakte afspraken en de zorgverzekeraars/zorgkantoren. Voor
het jaar 2007 zijn de gegevens gebaseerd op (voorlopige) realisatiegegevens.
Voor alle gebudgetteerde sectoren geldt dat op basis van de in juli te ontvangen
(voorlopige) realisatiegegevens een meer definitief beeld kan worden opgemaakt.Relatie tussen budgetten en financieringDe financieringscijfers betreffen de schadelast in het kader van de Zvw
en de AWBZ bij verzekeraars en zorgkassen zoals het Zorgverzekeringsfonds
(ZVF) en het Algemeen Fonds Bijzondere Ziektekosten (AFBZ). Tussen budgetten
en uitgaven van de verzekeraars en de zorgkassen kunnen echter verschillen
optreden, de zogeheten financieringsachterstanden en -voorsprongen. Bij de
AWBZ-sectoren gaat het daarbij om verschillen tussen de voorschotten die gedurende
het jaar aan de instelling worden betaald enerzijds en de budgetten anderzijds.
Deze budgetten worden vaak nog na afloop van het jaar naar boven of beneden
bijgesteld in het kader van de nacalculatie. Wanneer financieringsachterstanden
of -voorsprongen zijn opgetreden, worden deze vervolgens door aanpassing van
de voorschotten (bij de AWBZ) of via de verrekentarieven of door verrekeningen
(bij de ziekenhuiszorg) aangepast om deze weer weg te werken. Het gevolg van
het wegwerken van financieringsachterstanden of -voorsprongen is dat de ontwikkeling
van de uitgaven van verzekeraars en de zorgkassen onder invloed staat van
dit soort financieringsschommelingen.1.4 Budgettair Kader ZorgVoor het financieel beeld worden verschillende uitgavenbegrippen gehanteerd.
De bruto-BKZ-uitgaven zijn de totale uitgaven die worden gefinancierd via
opbrengsten uit premieheffing (AWBZ, Zvw), rijksbijdragen, eigen betalingen
van patiënten en overige ontvangsten. De zorguitgaven die aan het bovengenoemde
budgettaire kader getoetst worden zijn de netto-BKZ-uitgaven, dat wil zeggen
de bruto-BKZ-uitgaven verminderd met de eigen betalingen van patiënten
en overige ontvangsten.Alle tabellen laten de mutaties zien met betrekking tot de financiering.
Dat wil zeggen dat hiervoor de gegevens worden gehanteerd die onder andere
door het CVZ worden aangereikt. Sinds de opstelling van de VWS-begroting 2008
(kamerstuk31 200 XVI, nr. 1) is het geraamde uitgaven- en
ontvangstenniveau 2008 meermalen bijgesteld. Deze mutaties zijn voor een groot
deel in de 1e suppletore begroting 2008 (kamerstuk31 474 XVI, nr. 2) en de 2e suppletore begroting 2008 (kamerstuk31 792
XVI, nr. 2) opgenomen. Een inhoudelijke toelichting op de mutaties
is te vinden in de bovengenoemde rapportages.1.4.1 Uitgaven en ontvangsten in 2008De netto-BKZ-uitgaven zijn de (bruto)-BKZ-uitgaven verminderd met de ontvangsten,
ook wel bekend als eigen betalingen Zvw/AWBZ en overige ontvangsten. De netto-BKZ-uitgaven
nemen ten opzichte van de VWS ontwerpbegroting 2008 toe met € 476,1
miljoen. Dit betreft het saldo van verschillende mutaties. De ontwikkeling
van de BKZ-uitgaven en- ontvangsten in 2008 wordt
in tabel 2 toegelicht.Tabel 2 Mutaties in
de bruto- en netto-BKZ-uitgaven 2008 (bedragen x € 1 000 000) 2008Bruto BKZ-uitgaven stand VWS ontwerpbegroting
200854 349,7  Actualisatie zorguitgaven2008– 11,0Opleidingsfonds– 18,3Correctie opleidingscomponent ziekenhuizen13,4Tegenvaller FLO regeling ambulancezorg43,0Besparingsverlies huisartsen33,6PGB’s56,0Best practices– 35,0Macro loon- en prijsbijstelling (CEP tranche 2008)– 60,5Ova correctie28,1IJklijnmutaties– 33,5Overige mutaties20,9Financieringsschuif492,4  Bruto BKZ-uitgaven stand VWS jaarverslag 200854 878,8  BKZ-ontvangsten stand VWS ontwerpbegroting
20083 028,3  Terugontvangsten opleidingsfonds39,0Overige mutaties14,0  BKZ-ontvangsten stand VWS jaarverslag 20083 081,3  Netto BKZ-uitgaven stand VWS ontwerpbegroting
200851 321,4Netto BKZ-uitgaven stand VWS jaarverslag 200851 797,5  Mutatie netto
BKZ-uitgaven t.o.v. stand VWS ontwerpbegroting 2008476,1Bruto-BKZ-uitgavenOp basis van de gegevens van de NZa en het CVZ zijn gedurende het jaar
de uitgaven, het bouwprogramma en de kapitaallastenraming geactualiseerd.
Uit de totale actualisatie komt pers saldo een meevaller van € 11
miljoen. Deze meevaller bestaat voornamelijk uit onderschrijdingen bij de
genees- en hulpmiddelen (€ 222 miljoen), grensoverschrijdende zorg
(€ 154 miljoen) en kraamzorg (€ 48 miljoen). En overschrijdingen
bij de geneeskundige ggz (€ 184 miljoen), huisartsenzorg (€ 87
miljoen), zorg in natura door instelling (€ 186 miljoen) en fysiotherapie
(€ 55 miljoen). Daarnaast doet zich bij de overige zorgonderdelen
per saldo een meevaller van € 98 miljoen voor.In paragraaf 1.4.4 wordt nader ingegaan op de opbouw en actualisatie van
de zorguitgaven 2008. Daar worden de mutaties na de 2e suppletore begroting
toegelicht, voor de overige mutaties wordt naar de 1e suppletore begroting
2008 (kamerstuk 31 474 XVI, nr. 2) en de 2e suppletore begroting 2008
(kamerstuk 31 792 XVI, nr. 2) verwezen.Zoals hiervoor aangegeven heeft nog geen actualisatie plaatsgevonden van
de uitgaven ten aanzien van de sector Medisch specialisten. De schadelastengegevens
van het CVZ laten een forse toename zien van de honoraria. Dit is reden voor
nader onderzoek naar de precieze omvang en de mogelijke oorzaken van de eventuele
overschrijding.OpleidingsfondsDe uitgaven voor de subsidies voor met name de opleidingen tot medisch-specialist
vielen lager uit dan geraamd, doordat de subsidies niet volledig zijn bevoorschot,
maar tot het niveau van de gemiddelde verwachte subsidievaststellingen over
2008.Correctie opleidingscomponent ziekenhuizenVan de meevaller van het opleidingsfonds (uitgaven en ontvangsten) wordt € 13,4
miljoen overgeheveld naar het ziekenhuiskader. Deze mutatie betreft een correctie
op de schoning van de ziekenhuisbudgetten voor de opleidingscomponenten. De
schoning vond plaats in verband met de overheveling van de uitgaven van opleidingen
voor medisch-specialisten van het ziekenhuiskader naar het opleidingsfonds.Tegenvaller FLO regeling ambulancezorgDeze tegenvaller is het gevolg van een uitspraak van het College van Beroep
voor het bedrijfsleven (CBB). Het CBB heeft het besluit van de NZa, om de
meerkosten die voortkomen uit CAO-afspraken rondom het functioneel leeftijdsontslag
(FLO) niet in de tarieven te verwerken, ongeldig verklaard.Besparingsverlies huisartsenOm overschrijdingen op onderdelen van de huisartsenzorg te compenseren
was VWS voornemens om de totale overschrijding (exclusief de overschrijding
op de modules POH en M&I) te dekken middels een tariefmaatregel voor huisartsenzorg.
In bestuurlijk overleg met betrokken partijen is echter overeengekomen om
de overschrijding deels te dekken middels het niet indexeren van de tarieven
in 2007 en 2008.PGB’sDe subsidieregeling PGB kent een sterke groei. In de loop van het jaar
2008 werd de instroom in de regeling groter dan waarmee in de ramingen rekening
werd gehouden.Best practicesInvoering van een systeem van best practices is volgens de NZa niet mogelijk
per 1 januari 2009. Invoering is nu voorzien per 2010. Dit leidt tot een incidentele
meevaller.Macro loon- en prijsbijstelling (CEP tranche 2008)De raming van de loon- en prijsbijstelling is aangepast op basis van de
macro-economische inzichten in het Centraal Economisch Plan 2008 van het Centraal
Planbureau (CPB).Ova correctieDeze mutatie betreft een correctie op de middelen die eerder voor de jaarlijkse
indexering van budgetten en tarieven voor de loonkostenstijging, de ova, waren
gereserveerd.IJklijnmutatiesDeze post is het saldo van diverse mutaties tussen het uitgavenkader Rijksbegroting
en het BKZ. De meest omvangrijke daarvan betreft een overheveling van middelen
naar de begroting van Justitie in verband met een aanvullende overheveling
voor de overgang van forensische zorg. Verder doet zich met name een aantal
overhevelingen naar de VWS begroting voor, bijvoorbeeld
middelen voor de subsidie van de huisartsenopleiding, de aanpak van onverzekerden
en wanbetalers en de financiële tegemoetkoming voor het overgangsrecht
Functioneel leeftijdsontslag (FLO) voor de B3-(privaatrechtelijke-)instellingen
Ambulancezorg. Van de VWS begroting wordt een
deel van de middelen van het wetsvoorstel stroomlijning financiering medisch
noodzakelijke zorg aan illegalen incidenteel teruggeboekt naar het BKZ. Dit
voorstel zou oorspronkelijk in 2008 in werking treden, maar start nu per 1
januari 2009. Van de begroting van J&G vindt een overheveling plaats voor
de wachtlijsten in de jeugdzorg.FinancieringsschuifEr is sprake van een zeker tijdsverloop tussen het moment dat de NZa de
productieafspraken van partijen heeft ontvangen, de verwerking daarvan in
de budgetten en de bevoorschotting van de instellingen. Het is gebruikelijk
dat de financiering binnen een jaargrens afwijkt van de uitgaven (budgetten)
in dat jaar. Zo ontstaan zogeheten financieringsachterstanden of -voorsprongen.
Deze verschillen worden in het daaropvolgende jaar verrekend. Tussen de jaren
doen zich daardoor incidentele financieringsschuiven voor. Over meerdere jaren
gezien volgt de financiering echter altijd de uitgaven.In 2008 laat de actualisatie van de financiering een grotere bijstelling
zien dan de actualisatie van de uitgaven: in 2008 is er € 492,4
miljoen meer gefinancierd dan op grond van de uitgaven verwacht zou worden.
Dit levert een voorsprong in de financiering op. In 2009 vindt hiervoor verrekening
plaats. Tevens zijn de uitgaven 2007 naar boven bijgesteld en zijn de jaren
daarvoor geactualiseerd: deze toename van de budgetten moet achteraf nog gefinancierd
worden. Hier is sprake van een achterstand in de financiering. Ook dit wordt
verrekend in 2009.Beide effecten samen leiden tot een financieringsschuif van € –
210,4 miljoen in 2009.BKZ-ontvangstenTerugontvangsten opleidingsfondsDe hogere ontvangsten zijn het gevolg van vaststelling van subsidies voor
opleidingen tot medisch-specialist. In 2007 zijn de verleende subsidies volledig
bevoorschot. Op basis van subsidievaststellingen hebben de opleidingsziekenhuizen
in 2008 € 39,0 miljoen terugbetaald.BKZ-plafondTabel 3 geeft een overzicht van de bijstelling in het BKZ-plafond. Sinds
de 2e suppletore begroting is het BKZ-plafond met € 10,1 miljoen
neerwaarts bijgesteld.Tabel 3 Mutaties in
het BKZ-plafond 2008 (bedragen x € 1 000 000) 2008BKZ-plafond stand VWS ontwerpbegroting 200851 321,4Mutaties1
gemeld in de 1e suppletore begroting 2008106,2BKZ-plafond stand 1e suppletore begroting 200851 427,6IJklijnmutaties gemeld
in de VWS ontwerpbegroting 2009– 61,8BKZ-plafond stand VWS ontwerpbegroting 200951 365,8IJklijnmutaties gemeld
in de 2e suppletore begroting 200832,0BKZ-plafond stand 2e suppletore begroting 200851 397,8IJklijnmutaties gemeld
in het VWS jaarverslag 2008– 10,1BKZ-plafond stand VWS jaarverslag 200851 387,71 Betreft een saldo van bijstellingen op basis van de deflator
Nationale Bestedingen en ijklijnmutaties.Tabel 41 geeft de ontwikkeling van de uitgaven en ontvangsten
onder het BKZ weer.Tabel 4 Ontwikkeling van het BKZ 2008 (bedragen x € 1 000 000) Bruto-BKZ-uitgavenBKZ-ontvangstenNetto-BKZ-uitgavenBKZOverschrijding (+)/
onderschrijding (-)  (Bruto)(Eigen betalingen)(Netto)   abc=a-bde=c-dStand VWS ontwerpbegroting 200854 3503 02851 32151 3210Stand 1e suppletore begroting 200854 6123 03551 57851 428150Stand 2e suppletore begroting 200854 4823 06651 41751 39819Stand VWS jaarverslag 200854 8793 08151 79751 388410Mutatiet.o.v.
stand VWS ontwerpbegroting 200852953476674101 Door afrondingsverschillen kan het saldo van de delen
afwijken van het totaal.Bij het jaarverslag 2008 doet zich een overschrijding van € 410
miljoen voor. Dit komt met name door de voorlopige actualisatie van de zorguitgaven
2008, waar een financieringsschuif van € 492 miljoen naar voren
komt.1.4.2 Uitgavenontwikkeling in de jaren 2005 t/m 2008Tabel 5 laat een overzicht zien van de bruto-BKZ-uitgaven, op artikelniveau,
in de jaren 2005 tot en met 2008.Tabel 5 Premiegefinancierde zorguitgaven per
artikel 2008 (bedragen x € 1 000 000) Realisatie 2005Realisatie 2006Realisatie 2007Jaarverslag 200841 Volksgezondheid197,985,6109,8107,842 Gezondheidszorg23 450,425 758,626 387,130 730,143 Langdurige zorg22 646,722 469,322 426,821 544,444 Maatschappelijke ondersteuning156,6162,3166,0171,799 Nominaal en onvoorzien0,011,137,667,2Wmo(gemeentefonds)49,534,51 410,61 474,6Opleidingsfonds (begroting VWS)  636,4783,0Begrotingsgefinancierde BKZ-uitgaven   0,0Totaal46 501,248 521,551 174,354 878,8De forse toename van de uitgaven bij het artikel 42 tussen de realisatie
2007 en het jaarverslag 2008 houdt hoofdzakelijk verband met een herschikking
van de op genezing gerichte ggz van het artikel 43 langdurige zorg naar artikel
42 gezondheidszorg van circa € 3 miljard.1.4.3 Overzicht op sectorniveauOnderstaande tabel betreft een overzicht van de financiële ontwikkeling
in 2008 onderverdeeld per sector. De opbouw van deze ontwikkeling wordt in
paragraaf 1.4.4. weergegeven.Met het oog op de wijziging van de financiering van de zogenaamde academische
component is in dit overzicht de academische component apart vermeld. De academische
component wordt met ingang van 2008 rechtstreeks ten laste van het Zorgverzekeringsfonds
gefinancierd op basis van de subsidieregeling «academische functie».
Het op deze sector vermelde bedrag voor 2008 omvat mede de inhaal van de opgelopen
financieringsachterstand in de jaren 2005 tot en met 2007 van € 25,6
miljoen.Tabel 6 Premiegefinancierde zorguitgaven naar
sectoren 2008 (bedragen x € 1 000 000)ArtikelBegroting 2008Mutaties
2008Jaarverslag 2008 abc=a+b41 Volksgezondheid104,23,6107,8Preventieve zorg
(uitvoeren Rijksvaccinatieprogramma)99,23,3102,5Ouder- en kindzorg5,9– 0,65,3Volksgezondheid onverdeeld– 0,90,90,0    42 Gezondheidszorg30 052,0678,130 730,1Huisartsen en gezondheidscentra1 987,0134,42 121,4Tandheelkunde en tandheelkundige specialistische zorg758,67,4766,0Paramedische hulp477,182,6559,7Verloskunde en kraamzorg446,3– 34,8411,5Dieetadvisering30,77,438,1Extramurale zorg onverdeeld30,1– 30,10,0Algemene en categorale ziekenhuizen10 068,4439,210 507,6Academische ziekenhuizen3 117,4– 479,52 637,9Medisch specialisten1 807,5113,81 921,3Overig curatieve zorg465,160,5525,6Academische component0,0631,8631,8Ziekenhuizenen medisch
specialisten onverdeeld416,0– 416,00,0Overig curatieve zorgonverdeeld0,3– 0,30,0Ambulancevervoer362,871,6434,4Overig ziekenvervoer125,1– 13,4111,7Ziekenvervoer onverdeeld4,2– 4,20,0Farmaceutische hulp5 078,128,25 106,3Hulpmiddelen1 331,5– 77,31 254,2Geneeskundige ggz door instellingen2 750,1410,73 160,8Geneeskundige ggz door vrijgevestigden153,3– 1,5151,8Persoonsgebonden budgetten ggz-Zvw38,7– 38,70,0Geneeskundige ggz onverdeeld67,0– 67,00,0Grensoverschrijdende zorg517,7– 137,6380,1Subsidies gezondheidszorg19,0– 16,92,1Beheerskosten uitvoeringsorganen Zvw0,07,87,8    43 Langdurige zorg20 150,01 394,421 544,4Geestelijke gezondheidszorg AWBZ1 190,6349,41 540,0Gehandicaptenzorg5 135,7806,45 942,1Verpleging en verzorging11 546,6558,112 104,7Persoonsgebonden budgetten1 281,7379,11 660,8Subsidies langdurige
zorg68,29,777,9Beheerskosten / diversen AWBZ210,68,3218,9Langdurige zorg onverdeeld716,6– 716,60,0    44 MEE-instellingen163,58,2171,7MEE-instellingen163,58,2171,7    99 Nominaal en onvoorzien1 640,4– 1 573,267,2Nominaal en onvoorzien1 640,4– 1 573,267,2    Wmo(gemeentefonds)1 439,035,61 474,6Opleidingsfonds (begroting VWS)773,010,0783,0Begrotingsgefinancierde BKZ-uitgaven27,6– 27,60,0    Totaal54 349,7529,154 878,8De beschikbare middelen per sector zijn in de begroting meestal lager
dan de werkelijke middelen. Dit heeft te maken met de artikelen «onverdeeld»
en «nominaal en onvoorzien». Ten tijde van de begroting 2008 stonden
op deze artikelen met name de beschikbare volumegroeiruimte en de nominale
bijstelling 2008 gereserveerd. Deze zijn aan de betreffende sectoren toegedeeld.
Ook hebben er herschikkingen van middelen tussen de artikelen
plaatsgevonden. Daarnaast is het beeld voor 2008 geactualiseerd bij de 1e
en 2e suppletore begroting en voor dit jaarverslag. In de volgende paragraaf
worden de diverse mutaties ná de 2e suppletore begroting toegelicht.1.4.4 Toelichting per artikelDeze paragraaf bevat een toelichting per artikel op de mutaties die betrekking
hebben op het jaar 2008. Voor een meer gedetailleerde toelichting op de VWS-begroting
2008 (kamerstuk 31 200 XVI, nr 1) de 1e suppletore begroting 2008, (kamerstuk
31 474 XVI, nr 2) en de 2e suppletore begroting 2008 (kamerstuk 31 792
XVI nr 2) wordt verwezen naar de betreffende publicaties.Alleen mutaties na de 2e suppletore begroting die groter zijn
dan € 10 miljoen worden toegelicht, tenzij de mutatie een aanvullende
toelichting behoeft. De overige en technische mutaties betreffen een saldo
van kleinere mutaties en worden daardoor niet beschreven. Verder is de financieringsschuif
in paragraaf 1.4.1 reeds toegelicht.41 Volksgezondheid (bedragen x € 1 000 000)Uitgaven2008Stand VWS ontwerpbegroting 2008104,2Mutaties
gemeld in de 1e suppletore begroting 2008 1. Doorwerking voorlopige zorguitgaven20076,0Financieringsschuif– 12,4Stand 1e suppletore begroting 200897,8Mutaties
gemeld in de 2e suppletore begroting 2008 1. Toedeling OVA0,12. Nominaal tranche 20083,8Stand 2e suppletore begroting 2008101,7Mutaties
jaarverslag 2008 1. Voorlopige realisatie zorguitgaven2008– 2,0Financieringsschuif8,1Stand VWS jaarverslag 2008107,8Toelichting mutaties jaarverslag 2008:1. Op basis van de gegevens van de NZa en het CVZ zijn de zorguitgaven
2008 geactualiseerd, dit betreft echter nog een voorlopig beeld. In juli wordt
de voorlopige realisatie van de budgetcijfers 2008 verwacht. Uit de huidige
actualisatie volgt een meevaller van € 2,0 miljoen.42 Gezondheidszorg (bedragen x € 1 000 000)Uitgaven2008Stand VWS ontwerpbegroting 200830 052,0Mutaties
gemeld in de 1e suppletore begroting 2008 1. Doorwerking voorlopige zorguitgaven 2007– 54,52. Correctie PGB’s– 39,73. Wachtlijsten jeugdzorg13,04. Subsidiekwaliteit medisch
specialisten– 10,05. Overheveling opleidingsfonds– 6,66. Tegenvaller FLO regeling ambulancezorg43,07. Besparingsverlies huisartsen33,68. Verbetering methadonbehandeling7,5Overige mutaties9,9Technische mutatie12,5Stand 1e suppletore begroting 200830 060,7Mutaties
gemeld in de 2e suppletore begroting 2008 1. Doorwerking zorguitgaven 2007– 174,62. Forensische zorg– 38,73. Actualisering ggz AWBZ/Zvw17,34. Toedeling OVA11,45. Nominaal tranche 2008846,86. Uitvoeringskosten CAK7,87. Wetsvoorstel stroomlijning financiering medisch noodzakelijke
zorg aan illegalen23,08. Correctie opleidingscomponent ziekenhuizen13,4Overige mutaties– 1,8Technische mutaties1,7Financieringsschuif– 19,8Stand 2e suppletore begroting 200830 747,2Mutaties
jaarverslag 2008 1. Voorlopige realisatie zorguitgaven2008– 18,82. Epilepsiecentra– 50,03. FLO– 2,1Financieringsschuif53,8Stand VWS jaarverslag 200830 730,1Toelichting mutaties jaarverslag 2008:1. Op basis van de gegevens van de NZa en het CVZ zijn de zorguitgaven
2008 geactualiseerd, dit betreft echter nog een voorlopig beeld. In juli wordt
de voorlopige realisatie van de budgetcijfers 2008 verwacht. Uit de huidige
actualisatie volgt een meevaller van € 18,8 miljoen. Deze meevaller
bestaat voornamelijk uit onderschrijdingen bij grensoverschrijdende zorg (€ 101,2
miljoen) en genees- en hulpmiddelen (€ 149,8 miljoen). En overschrijdingen
bij de geneeskundige ggz (€ 184,0 miljoen) en de fysiotherapie (€ 55,4
miljoen). De uitgaven voor de medisch specialisten zijn nog niet geactualiseerd.
De schadelastgegevens van het CVZ laten en forse toename zien van de honoraria.
Thans vindt nader onderzoek plaats naar de precieze omvang en de mogelijke
oorzaken van de eventuele overschrijding.2. Hoewel het voor een deel AWBZ-zorg betrof, waren de epilepsiecentra
tot 2008 volledig bij de sector ziekenhuizen ondergebracht. De NZa heeft
de budgetten voor deze instellingen inmiddels gesplitst, waarbij het AWBZ-gedeelte
per 2008 is overgeheveld naar de gehandicaptenzorg.3. In september 2008 is een akkoord gesloten met de B3-instellingen Ambulancezorg.
Met deze instellingen zijn afspraken gemaakt over de financiële tegemoetkoming
voor het overgangsrecht Functioneel leeftijdsontslag (FLO). Voor de technische
uitwerking van deze afspraken was het noodzakelijk dat er een budgetoverheveling
(€ 10,1 miljoen) werd gerealiseerd van de premie naar de begroting. € 8,0
miljoen stond gereserveerd op nominaal en onvoorzien en € 2,1 miljoen
op de sector ambulancevervoer.43 Langdurige zorg (bedragen x € 1 000 000)Uitgaven2008Stand VWS ontwerpbegroting 200820 150,0Mutaties
gemeld in de 1e suppletore begroting 2008 1. Doorwerking voorlopige zorguitgaven200723,22. PGB’s114,73. Wachtlijsten jeugdzorg13,04. Wmo– 22,3Financieringsschuif162,4Stand 1e suppletore begroting 200820 441,0Mutaties
gemeld in de 2e suppletore begroting 2008 1. Doorwerking zorguitgaven 2007– 120,42. Forensische zorg– 19,13. PGB’s31,04. Best practices– 35,05. Gewenningsregeling op de overgangsregeling ZmV3,86. Actualisering ggz AWBZ/Zvw– 17,37. Toedeling OVA14,88. Nominaal tranche 2008723,19. Uitvoeringskosten CAK– 7,8Overige mutaties– 0,5Financieringsschuif77,2Stand 2e suppletore begroting 200821 090,8Mutaties
jaarverslag 2008 1. Voorlopige realisatie zorguitgaven2008180,52. Epilepsiecentra50,0Financieringsschuif223,1Stand VWS jaarverslag 200821 544,4Toelichting mutaties jaarverslag 2008:1. Op basis van de gegevens van de NZa en het CVZ zijn de zorguitgaven
2008 geactualiseerd, dit betreft echter nog een voorlopig beeld. In juli wordt
de voorlopige realisatie van de budgetcijfers 2008 verwacht. Uit de huidige
actualisatie volgt een tegenvaller van € 180,5 miljoen. Deze tegenvaller
bestaat voornamelijk uit een overschrijding bij zorg in natura door instellingen
(€ 185,8 miljoen), bovenbudgettaire vergoedingen (€ 7,5
miljoen) en een onderschrijding bij de persoonsgebonden budgetten (€ 8,5
miljoen).2. Hoewel het voor een deel AWBZ-zorg betrof, waren de epilepsiecentra
tot 2008 volledig bij de sector ziekenhuizen ondergebracht. De NZa heeft de
budgetten voor deze instellingen inmiddels gesplitst, waarbij het AWBZ-gedeelte
per 2008 is overgeheveld naar de gehandicaptenzorg.44 Maatschappelijke ondersteuning (bedragen x € 1 000 000)Uitgaven2008Stand VWS ontwerpbegroting 2008163,5Mutaties
gemeld in de 1e suppletore begroting 2008 1. Doorwerking voorlopige zorguitgaven 20072,6Stand 1e suppletore begroting 2008166,1Mutaties
gemeld in de 2e suppletore begroting 2008 1. Toedeling OVA0,12. Nominaal tranche 20086,0Stand 2e suppletore begroting 2008172,2Mutaties
jaarverslag 2008 1. Voorlopige realisatie zorguitgaven 2008– 0,5Stand VWS jaarverslag 2008171,7Toelichting mutaties jaarverslag 2008:1. Op basis van de gegevens van het CVZ zijn de zorguitgaven 2008 geactualiseerd,
dit betreft echter nog een voorlopig beeld. Uit de huidige actualisatie volgt
een meevaller van € 0,5 miljoen.99 Nominaal en onvoorzien (bedragen x € 1 000 000)Uitgaven2008Stand VWS ontwerpbegroting 20081 640,4Mutaties
gemeld in de 1e suppletore begroting 2008 1. Doorwerking voorlopige zorguitgaven 200746,02. Aanpassing raming loon- en prijsbijstelling– 61,63. Ova correctie28,14. Bijstelling Wmobudget– 1,35. Overheveling PGB’s– 50,06. Onverzekerden2,47. Wanbetalers4,08. Onverzekerden/wanbetalers– 6,4Overige mutaties– 6,5Technische mutatie– 12,5Stand 1e suppletore begroting 20081 582,6Mutaties
gemeld in de 2e suppletore begroting 2008 1. Doorwerking zorguitgaven 2007119,32. Toedeling OVA– 28,13. Nominaal tranche 2008– 1 579,74. Actualisatie 200819,7Overige mutaties0,5Technische mutaties– 1,6Stand 2e suppletore begroting 2008112,7Mutaties
jaarverslag 2008 1. Voorlopige realisatie zorguitgaven2008– 37,52. FLO– 8,0Stand VWS jaarverslag 200867,2Toelichting mutaties jaarverslag 2008:1. Uit de huidige actualisatie volgt een meevaller van € 37,5
miljoen. Deze meevaller is het resultaat van een saldering van diverse posten.2. In september 2008 is een akkoord gesloten met de B3-instellingen Ambulancezorg.
Met deze instellingen zijn afspraken gemaakt over de financiële tegemoetkoming
voor het overgangsrecht Functioneel leeftijdsontslag (FLO). Voor de technische
uitwerking van deze afspraken was het noodzakelijk dat er een budgetoverheveling
(€ 10,1 miljoen) werd gerealiseerd van de premie naar de begroting. € 8,0
miljoen stond gereserveerd op nominaal en onvoorzien en € 2,1 miljoen
op de sector ambulancevervoer.99 Nominaal en onvoorzien (bedragen x € 1 000 000)Ontvangsten2008Stand VWS ontwerpbegroting 20083 028,3Mutaties
gemeld in de 1e suppletore begroting 2008 1. Onverzekerden/wanbetalers6,4Stand 1e suppletore begroting 20083 034,7Mutaties
gemeld in de 2e suppletore begroting 2008 1. Verrekening eigen bijdragen Wmo3,02. Gewenningsregeling op de overgangsregeling ZmV3,8Overige mutaties0,8Stand 2e suppletore begroting 20083 042,3Mutaties
jaarverslag 2008n.v.t.Stand VWS jaarverslag 20083 042,3Toelichting mutaties jaarverslag 2008:n.v.t.Wmo(gemeentefonds, op de begroting van BZK)
(bedragen x € 1 000 000)Uitgaven2008Stand VWS ontwerpbegroting 20081 439,0Mutaties
gemeld in de 1e suppletore begroting 2008 1. Terugboeking22,32. Bijstelling1,3Stand 1e suppletore begroting 20081 462,6Mutaties
gemeld in de 2e suppletore begroting 2008 1. Verrekening eigen bijdragen Wmo3,02. Dure woningaanpassingen9,0Stand 2e suppletore begroting 20081 474,6Mutaties
jaarverslag 2008n.v.t.Stand VWS jaarverslag 20081 474,6Toelichting mutaties jaarverslag 2008:n.v.t.Opleidingsfonds (op de begroting van VWS) (bedragen x € 1 000 000)Uitgaven2008Stand VWS ontwerpbegroting 2008773,0Mutaties
gemeld in de 1e suppletore begroting 2008 1. Aanvullende schoning 2e tranche6,72. Modernisering van opleidingen– 4,03. Orgaandonaties– 3,0Stand 1e suppletore begroting 2008772,7Mutaties
gemeld in de 2e suppletore begroting 2008 1. Toedeling OVA0,62. Nominaal tranche 200828,03. Uitgaven van opleidingsplaatsen– 18,3Stand 2e suppletore begroting 2008783,0Mutaties
jaarverslag 2008n.v.t.Stand VWS jaarverslag 2008783,0Toelichting mutaties jaarverslag 2008:n.v.t.Opleidingsfonds (op de begroting van VWS) (bedragen x € 1 000 000)Ontvangsten2008Stand VWS ontwerpbegroting 20080,0Mutaties
gemeld in de 1e suppletore begroting 20080,0Stand 1e suppletore begroting 20080,0Mutaties
gemeld in de 2e suppletore begroting 2008 1. Terugontvangsten23,2Stand 2e suppletore begroting 200823,2Mutaties
jaarverslag 2008 1. Terugontvangsten15,8Stand VWS jaarverslag 200839,0Toelichting mutaties jaarverslag 2008:1. De hogere ontvangsten zijn het gevolg van vaststelling van subsidies
voor opleidingen tot medisch specialist. In 2007 zijn de verleende subsidies
volledig bevoorschot. Op basis van subsidievaststellingen hebben de opleidingsziekenhuizen
in 2008 in totaliteit € 39 miljoenterugbetaald; dat
is € 15,8 miljoen meer dan gemeld in de 2e suppletore begroting.Begrotingsgefinancierde BKZ-uitgaven (o.a. op de begroting van
Financiën) (bedragen x € 1 000 000)Uitgaven2008Stand VWS ontwerpbegroting 200827,6Mutaties
gemeld in de 1e suppletore begroting 2008 1. Aanpassing raming loon- en prijsbijstelling1,1Stand 1e suppletore begroting 200828,7Mutaties
tot en met de 2e suppletore begroting 2008 1. Toedeling OVA– 0,62. Nominaal tranche 2008– 28,0Technische mutaties– 0,1Stand 2e suppletore begroting 20080,0Mutaties
jaarverslag 2008n.v.t.Stand VWS jaarverslag 20080,0Toelichting mutaties jaarverslag 2008:n.v.t.1.5 De financiering van de zorguitgaven1.5.1 De financiering van de zorguitgaven in 2008De zorguitgaven worden gefinancierd uit vijf bronnen. Tabel 7 laat zowel
de verdeling tussen als de ontwikkeling bij deze vijf financieringsbronnen
zien. De totale gefinancierde uitgaven en de totale mutatie komen overeen
met de cijfers genoemd in tabel 2, 3 en 4.Tabel 7 Zorguitgaven naar
financieringsbronnen (bedragen x € miljard) Begroting 2008Mutaties
2008Jaarverslag 2008 abc=a+bAWBZ19,70,620,3Eigen betalingen AWBZ1,70,01,7AWBZtotaal21,40,622,0    Zvw29,4– 0,129,3Eigen betalingen Zvw1,30,01,3Zvw totaal30,7– 0,130,6    Begroting2,20,02,2    Totaal54,30,554,8w.v. netto BKZ51,30,551,81.5.2 Ontvangsten, uitgaven en vermogens van de zorgfondsen
(AWBZ en Zvw)ZorgverzekeringswetDe financiering van de Zorgverzekeringswet loopt deels via verzekeraars
en deels via het zorgverzekeringsfonds (Zvf). Onderstaande tabel1 betreft de uitgaven en inkomsten van de Zorgverzekeringswet.Tabel 8 Uitgaven en inkomsten zorgverzekeringswet
(bedragen x € miljard) Begroting 2008Mutaties
2008Jaarverslag 2008 abc=a+bZorgverzekeringsfonds   Uitgaven17,2– 0,217,0– Uitkering aan verzekeraars*16,4– 0,216,2– Rechtstreekse uitgaven Zvf0,80,00,8    Inkomsten18,60,519,1– Inkomensafhankelijke bijdrage16,70,417,1– Rijksbijdrage kinderen2,10,02,1– Overige baten– 0,20,1– 0,1    Saldo*1,30,82,1    Vermogenssaldo Zorgverz.fonds 2007– 2,00,6– 1,4Vermogenssaldo Zorgverzekeringsfonds– 0,61,40,7    Individuele verzekeraars   Uitgaven31,2– 0,131,1– Uitgaven zorg*29,9– 0,129,8– Beheerskosten/saldo1,40,01,3    Inkomsten31,2– 0,131,1– Uitkering van Zvf*16,4– 0,216,2– Nominale premie/eigen risico14,80,114,9– Overige baten0,10,00,1* Zowel de uitgaven aan zorg voor verzekeraars, als de uitkering uit het
Zorgverzekeringsfonds aan de verzekeraars als het saldo van het Zorgverzekeringsfonds
zijn gecorrigeerd voor een boekhoudkundige verschuiving van € 0,6
miljard door DBC’s en de GGZ2. Deze uitgaven
zijn niet relevant voor het BKZ, het EMU saldo en het vermogensfonds.De uitkering uit het zorgverzekeringsfonds aan verzekeraars zal naar verwachting € 0,2
miljard lager uitkomen, omdat de zorguitgaven van verzekeraars naar huidige
inschatting lager uitvallen (€ 0,1 miljard) en omdat de opbrengst
rekenpremie hoger uitkomt (€ 0,1 miljard, vanwege een hoger aantal
verzekerden).De inkomensafhankelijke bijdrage levert € 0,4 miljard meer op
dan verwacht en de overige (rente) baten € 0,1 miljard. De inkomsten
komen daarmee € 0,5 miljard hoger uit. Vanwege de hierboven gemelde
bijstellingen bij uitgaven (– € 0,2 miljard) en inkomsten
(+ € 0,5 miljard) is er in 2008 een € 0,8 miljard
positiever saldo van het fonds dan geraamd in de begroting (€ 2,1
miljard in plaats van € 1,3 miljard).Dit saldo van € 2,1 miljard over 2008 leidt, tezamen met het
negatieve vermogen per ultimo 2007 van – € 1,4 miljard
tot een vermogensoverschot per ultimo 2008 van € 0,7 miljard. Dat
is € 1,4 miljard beter dan verwacht in de begroting 2008. Die verbetering
is voor € 0,8 miljard het gevolg van het hiervoor
genoemde positievere saldo in 2008 en voor€ 0,6 miljard van positievere
saldi in 2006 en 2007 dan verwacht in de begroting 2008. Deze resulteren voor € 0,4
miljard uit hogere inkomsten in 2007 en voor de resterende € 0,2
miljard uit een lagere inschatting van de vergoeding aan verzekeraars.De individuele verzekeraars hebben in 2008 naar huidige inschatting € 0,1
miljard minder uitgegeven aan zorg. Daarnaast hebben zij € 0,1 miljard
meer ontvangen via de zogenaamde rekenpremie. Hier tegenover staat een € 0,2
miljard lagere uitkering uit het zorgverzekeringsfonds. De totale opbrengst
van de nominale premie komt € 0,1 miljard hoger uit als saldo van
een groter aantal verzekerden en een door de verzekeraars iets lager vastgestelde
nominale premie, dan geraamd in de begroting 2008.AWBZOnderstaande tabel betreft de uitgaven en inkomsten van het Algemeen Fonds
Bijzondere Ziektekosten.Tabel 9 Uitgaven en inkomsten Algemeen Fonds Bijzondere Ziektekosten
(bedragen x € miljard) Begroting 2008Mutaties
2008Jaarverslag 2008 abc=a+bUitgaven21,40,622,0– Zorgaanspraken en subsidies21,20,621,8– Beheerskosten0,2– 0,00,2    Inkomsten19,12,821,9– Procentuele premie12,92,615,5– Eigen bijdragen1,70,01,7– BIKK4,60,24,8– Overig– 0,10,0– 0,1    Saldo– 2,32,2– 0,1    Vermogenssaldo Algemeen Fonds 2007– 2,50,1– 2,4Vermogenssaldo Algemeen Fonds 2008– 4,92,4– 2,5De totale uitgaven gefinancierd via de AWBZ zijn € 0,6 miljard
hoger uitgekomen dan verwerkt in de begroting 2008. De procentuele premie
heeft € 2,6 miljard meer opgebracht dan opgenomen in de begroting
2008 (en geraamd in de MEV 2008). Dit verschil hangt vrijwel geheel samen
met de verwerking van een betere verdeling van de inkomstenheffing over premies
en belastingen over een aantal realisatiejaren. De Bijdrage in de Kosten van
Kortingen (BIKK) heeft € 0,2 miljard meer opgeleverd. Vanwege de € 0,6
miljard hogere uitgaven en de € 2,8 miljard hogere inkomsten is
het saldo van het Algemeen Fonds Bijzonder Ziektekosten € 2,2 miljard
beter uitgekomen; op € -0,1 miljard in plaats van de € -2,3
miljard uit begroting 2008. Dit saldo van € -0,1 miljard leidt,
tezamen met het gerealiseerde vermogenssaldo per ultimo 2007 van € -2,4
miljard tot een vermogenssaldo van € -2,5 miljard per ultimo 2008.
Dit is een verbetering van € 2,4 miljard ten opzichte van de verwachting
in de begroting 2008, die vooral samenhangt met de verbetering van het saldo
van het fonds in 2008.1.5.3 Ontwikkeling premies voor AWBZ en ZvwTabel 10 geeft een overzicht van de premies AWBZ en Zvw conform de stand
ontwerpbegroting 2008 en conform de (voorlopige) realisatie.Tabel 10 Premieoverzicht Begroting 2008Mutaties
2008Jaarverslag 2008 abc=a+bAWBZ   Procentuele premie (in %)12,000,1512,15    Zvw   Inkomensafhankelijke bijdrage regulier (in %)7,2–7,2Inkomensafhankelijke bijdrage laag (in %)5,1–5,1Nominale premie (jaarbedrag in €)1 057– 41 053In het najaar van 2007 is besloten om de AWBZ-premie 2008 niet op 12,0%,
maar op 12,15% vast te stellen.De inkomensafhankelijke bijdrage Zvw is vastgesteld op de percentages
uit de ontwerpbegroting 2008.De nominale premie Zvw voor 2008 is iets lager uitgekomen dan geraamd
in de begroting 2008.12. BIJLAGE ZBO’S EN RWT’SIn onderstaand overzicht worden per ZBO/RWT de aan de exploitatie gerelateerde
uitvoeringskosten vermeld.Bedragen x € 1 miljoenArtikelNaamZBORWTRealisatie 2008Begroting 2008 Uit begrotingsmiddelen    411. Zorg
Onderzoek Nederland/ Medische Wetenschappen (ZonMW)ZBORWT1,82,0412. Keuringsinstanties
op grond van de WarenwetZBO   423. Stichting
KoppelingZBORWT1,3–424. Registratiecommissies
en opleidingscolleges KNMG, KNMP en NMTZBO 0,70,6425. Keuringsinstantie
op grond van de Wet op de Medische Hulpmiddelen (KEMA)ZBO   436. Stichting
Fonds Patiënten Gehandicapten en Ouderen (PGO)ZBORWT1,91,8437. Centrum
Indicatiestelling Zorg (CIZ)ZBORWT191,1128,0448a. Sociale
Verzekeringsbank (mantelzorgcompliment)ZBORWT1,11,1428b. Sociale
Verzekeringsbank (onverzekerdenZorgverzekeringswet)ZBORWT0,20,8449. ArgonautZBO 1,7–4710. Pensioen-
en Uitkeringsraad (PUR)ZBORWT26,926,04711. Commissie
Algemene Oorlogsongevallenregeling Indonesië / SAIPZBO 1,9–4712. ZBO’s «Rechtsherstel»
(Het Gebaar en Sinti en Roma)ZBO 0,31,89813. Centrale
Commissie voor Mensgebonden Onderzoek (CCMO), incl. Medisch Ethische Commissies
(METC’s)ZBO 1,61,59814. Zorg
ZBO’s (NZa, CVZ, CBZ, CSZ)ZBORWT102,989,59815. Commissies
voor de GebiedsaanwijzingZBO –0,04–16. College ter beoordeling van GeneesmiddelenZBO          Uit premiemiddelen    4217. Nederlandse
Transplantatie Stichting (NTS)ZBORWT16,618,04218. Zorgverzekeraars
Zvw RWT17 300,017 009,44319. Stichting
Uitvoering Omslagregelingen WTZ (SUO)ZBORWT–1,34320. Uitvoeringsorganen AWBZ inclusief
CAK RWT181,2156,4Toelichting2. Keuringsinstanties op grond van de Warenwet. Het betreft 25 private
organisaties die voor wat betreft de kwaliteit van werkzaamheden onder toezicht
staan van de VWA. Zij ontvangen geen bijdrage uit de begroting van VWS.3. De taken van Stichting Koppeling zijn na aanvaarding van het wetsvoorstel «Zorg
voor illegalen» per 1 januari 2009 overgedragen aan CVZ.5. De Keuringsinstantie op grond van de Wet op de Medische Hulpmiddelen
(KEMA) ontvangt geen bijdrage uit de begroting van VWS, maar wordt volledig
gefinancierd door de industrie.6. De taken van het fonds PGO zijn per 1 januari 2009 overgeheveld naar
het Centraal Informatiepunt Beroepen Gezondheidszorg (CIBG).7. In 2008 zijn extra opdrachten aan het CIZ verstrekt, waardoor de realisatie
circa € 63 miljoen hoger is uitgevallen dan in de begroting 2008
is opgenomen. Betreft o.a. opdrachten op het gebied van informatievoorziening
en invoering pakketmaatregel.12. De activiteiten van Stichting Het Gebaar zijn per 31 december 2008
definitief afgerond. De Stichting Het Gebaar is statutair omgezet in de Stichting
Afwikkeling Gebaar.15. De taken van de Commissies voor de Gebiedsaanwijzing zijn in 2007
overgegaan naar het Centraal Informatiepunt Beroepen Gezondheidszorg (CIBG).16. Zie paragraaf baten-lastendiensten.13. BEVINDINGEN ALGEMENE REKENKAMER 2007BevindingenConclusieAanbevelingStand van zaken Ultimo 2008SubsidiebeheerDe
belangrijkste beheersmaatregelen in het subsidiebeheer zijn
in opzet aanwezig. De werking voldoet nog niet. Onvolkomenheid financieel beheerPrimaire aandacht op monitoren verloop subsidieprocesconform
opzet.In 2008 is het handhavingsbeleid
van VWS ten aanzien van het nakomen van de subsidiebepalingen
aangescherpt. De gewijzigde beleidsregels zijn 2 oktober 2008 in werking getreden.Daarnaast
is in 2008 het subsidiebeleid
van VWS doorgelicht.    Inkopen Ondanks de verbeteringen
in de opzet van het inkoopproces hebben zich in 2007 problemen voorgedaan
die vooral te maken hadden met het niet naleven van de Europese aanbestedingsregels.Onvolkomenheid financieel beheer.Zorgvuldig en tijdig beoordelen noodzaak
aanbesteding.In 2008 zijn de procesbeschrij-
vingen van het inkoopproces, waaronder de Europese aanbestedingen, geactualiseerd.
Verder is in 2008 speciale aandacht aan de communicatie besteed.    InformatiebeveiligingDe
risico’s op het gebied van informatiebeveiliging worden bij het agentschap
College ter Beoordeling Geneesmiddelen (aCBG)
en het NVI nog onvoldoende beheerst, gezien het belang voor het primaire proces
(registratie genees- en voedingsmiddelen respectievelijk levering en productie
van vaccinaties).Onvolkomenheid in
de overige bedrijfsvoeringVerdere implementatie van VIR, VIR-BI en
Wbp.In 2008 is een «Masterplan
informatiebeveiliging» opgesteld door het aCBG. Verder is het beleidsdocument
Voorschrift Informatiebeveiliging Rijksoverheid bijzonder informatie (VIR-bi)
door het aCBG geschreven. Het NVI heeft in 2008 de eerste stap van een
risicoanalyse gezet en zal de maatregelen als integraal onderdeel van de bedrijfsvoering meenemen.14. BIJLAGE INHUUR EXTERNENIn deze bijlage is de inhuur door VWS van externe adviseurs opgenomen.
Het betreft de inhuur bij het kerndepartement, de adviesraden (RMO, RVZ, GR,
RGO), de inspecties (IGZ, IJZ), het SCP en de baten-lastendiensten RIVM, NVI,
aCBG en CIBG.Uitgaven in 2008 x € 1 000 Programma- en apparaatskosten1. Interim-management1 1862. Organisatie- en formatieadvies1 9863. Beleidsadvies5 9324. Communicatieadvisering1 268  Beleidsgevoelig (som 1 t/m 4)10 372  5. Juridisch advies4856. Advisering opdrachtgevers automatisering12 3027. Accountancy, financiën en administratieve organisatie1 107  Beleidsondersteunend (som 5 t/m 7)13 894  8. Uitzendkrachten (formatie & piek)18 680  Ondersteuning bedrijfsvoering18 680  Totaal uitgaven inhuur
externen42 946Toelichting:De uitgaven externe inhuur 2008 zijn inclusief de uitgaven externe inhuur
bij de door het RIVM met ingang van 1 januari 2008 overgenomen entadministraties.
Deze uitgaven zijn niet meegenomen in berekening uitgaven externe inhuur 2007.Daarnaast heeft een bedrag van € 0,289 miljoen betrekking op
inhuur externen ten behoeve van Jeugd en Gezin.15. AFKORTINGENLIJSTADAuditdienstAIVadvies, instructie
en voorlichtingAMKAdvies- en Meldpunt
Kindermishandelingaoalgemeen overlegAORAlgemene Oorlogsongevallenregeling
IndonesiëAWBZAlgemene Wet Bijzondere ZiektekostenAZRAWBZ-brede
zorgregistratieBIKKBijdrage in de kosten
van kortingenBKZBudgettair Kader ZorgBMCBureau Medicinale
CannabisBMIbody mass indexBOPZ Wet Bijzondere opnemingen
psychiatrische ziekenhuizenBOSRegeling buurt, onderwijs
en sportBSIKBesluit subsidies
investering kennisinfrastructuurbsnBurgerservicenummerBZBuitenlandse Zaken,
ministerie van –BZKBinnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties, ministerie van -bZTKBureau Zorgbrede
Transparantie KwaliteitC2000Communicatie 2000CAKCentraal Administratie
KantoorCBGCollege ter Beoordeling
van GeneesmiddelenCBSCentraal Bureau voor
de StatistiekCBZCollege bouw zorginstellingenCCMOCentrale Commissie
Mensgebonden OnderzoekCEPCentraal Economisch
PlanCGLCentrum voor Gezond
LevenCIBGCentraal Informatiepunt
Beroepen Gezondheidszorg, agentschapCIZCentrum Indicatiestelling
ZorgCNVChristelijk Nationaal
VakverbondCPBCentraal PlanbureauCSZCommissie sanering
ziekenhuisvoorzieningenCVZCollege voor zorgverzekeringenDaKTP-Hibdifterie-, acellulair
kinkhoest-, tetanus-, polio-, Haemophilus influenzae type b-vaccindbcdiagnose-behandelcombinatieDMODienst Maatschappelijke
Ontwikkelingecdelektronisch cliëntendossierECDCEuropean Centre for
Disease Prevention and ControlECSExpertise Centrum Subsidiesemdelektronisch
medicatiedossierepdelektronisch patiëntendossierEZEconomische Zaken,
ministerie van –FESFonds Economische
StructuurFEZFinancieel Economische
Zakenftefulltime equivalentG4Vier grootste Nederlandse
gemeentenGBIGezondheidsbevorderende
instellingenGGDGemeentelijke GezondheidsdienstGGD-NLGemeentelijke Gezondheidsdienst-Nederlandggzgeestelijke
gezondheidszorgGHORGeneeskundige Hulpverlening
bij Ongevallen en RampenGRGezondheidsraadHARMHospital Admissions
Related to MedicationIB&BPInformatiebeveiliging
en bescherming persoonsgegevensIBOInterdepartementaal
BeleidsonderzoekICTinformatie- en communicatietechnologieIGZInspectie voor de
GezondheidszorgIHRInternational Health
RegulationsIJZInspectie JeugdzorgIPOInterprovinciaal OverlegIVFin-vitrofertilisatieJgzJeugdgezondheidszorgKNMGKoninklijke Nederlandsche
Maatschappij tot bevordering der GeneeskunstKNMPKoninklijke Nederlandse
Maatschappij ter bevordering der PharmacieLBIOLandelijk Bureau
Inning OnderhoudsbijdrageLDPLandelijk dementieprogrammaLEVVLandelijk Expertisecentrum
Verpleging & VerzorgingLHVLandelijke Huisartsen
VerenigingLNVLandbouw, Natuurbeheer
en Voedselkwaliteit, ministerie
van –LZLangdurige zorgMEEVereniging voor ondersteuning
bij leven met een beperkingMEVMacro Economische
VerkenningMICMinimale Invasieve
ChirurgieMNPMilieu en Natuur PlanbureauMOMaatschappelijke opvangNASBNationaal Actieplan Sport en
BewegenNIGZNederlands Instituut
voor Gezondheidsbevordering en ZiektepreventieNIZWNederlands Instituut
voor Zorg en WelzijnNMTNederlandse Maatschappij
tot Bevordering der TandheelkundeNOC*NSFNederlands Olympisch
Comité*Nederlandse Sport FederatieNPCFNederlands Patiënten
Consumenten FederatieNTSNederlandse Transplantatie
StichtingNVINederlands Vaccin
InstituutNVZNederlandse Vereniging
van ZiekenhuizenNZaNederlandse ZorgautoriteitOCWOnderwijs, Cultuur
en Wetenschap, ministerie van –OBiNOngevallen en Bewegen
in NederlandOMSOrde van Medisch SpecialistenOGGzOpenbare Geestelijke
GezondheidszorgOVAOverheidsbijdrage
in de arbeidskostenontwikkelingPAAZPsychiatrische Afdeling
Algemene ZiekenhuizenP&CPlanning &
controlPGBPersoonsgebonden budgetPGO, Fonds -Fonds voor
Patiënten-, Gehandicaptenorganisaties en OuderenbondenPUKPsychiatrisch Universiteits
KliniekPURPensioen- en UitkeringsraadREACHRegistration, Evaluation
and Autorisation of ChemicalsRfvRaad voor de financiële
verhoudingenRGORaad voor GezondheidsonderzoekRIVMRijksinstituut voor
Volksgezondheid en MilieuRMORaad voor Maatschappelijke
OntwikkelingRP/CPRegionale Patiënten/Consumenten
PlatformsRSVrespiratoir syncytieel
virusRVPRijksvaccinatieprogrammaRVZRaad voor de Volksgezondheid
en ZorgRWTrechtspersoon met
een wettelijke taakSCPSociaal Cultureel
PlanbureauSERSociaal-Economische
RaadSGBOSociaal-geografisch
en bestuurskundig onderzoekSNPGStichting Nationaal
Programma Grieppreventiesoaseksueel overdraagbare
aandoeningStb. StaatsbladStivoroStichting Volksgezondheid
en Roken (voor een rookvrije toekomst)SUOStichting Uitvoering
OmslagregelingSVBSociale VerzekeringsbankSZWSociale Zaken en Werkgelegenheid,
ministerie van –TBSterbeschikkingstellingTBUTijdelijk besluit
tegemoetkoming buitengewone uitgavenTI PharmaTopinstituut
PharmaTKTweede KamerTNOToegepast Natuurwetenschappelijk
OnderzoekTOPToezicht Operatief
ProcesUNODCUnited Nations Office
on Drugs and CrimeUZIUnieke Zorgverlener
IdentificatieV&VNVerpleegkundigen &
Verzorgenden NederlandVBTBVan Beleidsbegroting
naar BeleidsverantwoordingVGNVereniging GehandicaptenzorgNederlandVIRVoorschrift Informatiebeveiliging
RijksdienstVIR-BIVoorschrift Informatiebeveiliging
Rijksdienst-Bijzondere InformatieVMBOvoorbereidend middelbaar
beroepsonderwijsvmsveiligheidsmanagementsysteemVNGVereniging van Nederlandse
GemeentenVROMVolkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, ministerie van –VV&Tverpleging, verzorging
en thuiszorgVWAVoedsel en Waren AutoriteitVWSVolksgezondheid, Welzijn
en Sport, ministerie van –WBMVWet Bijzondere Medische
VerrichtingenWBPWet bescherming persoonsgegevensWCPVWet collectieve preventievolksgezondheidwdhwaarneemdossier huisartsenWHOWorld Health Organisation –
WereldgezondheidsorganisatieWMGWet marktordening
gezondheidszorgWmoWet maatschappelijke ondersteuningWTZWet op de toegang
tot ziektekostenverzekeringenWTZiWet toelating zorginstellingenWUVWet uitkeringen vervolgingsslachtoffers
1940–1945WVGWet voorzieningen
gehandicaptenZBCZelfstandige behandelcentraZbozelfstandig bestuursorgaanZFWZiekenfondswetZNZorgverzekeraars
NederlandZonMwZorgonderzoek Nederland
Medische WetenschappenZVFZorgverzekeringsfondsZvwZorgverzekeringswetZZPZorgzwaartepakket16. TREFWOORDENREGISTERAgressie 31Alcohol 25, 44, 50AWBZ 7, 8, 13, 14, 15, 16, 22, 23, 24, 25, 29, 40, 41, 55, 56, 61,
62, 63, 122, 124, 125, 126, 127, 132, 134, 135, 136, 140, 141, 142, 143, 144,
148Bedrijfsvoering 3, 5, 7, 9, 92, 95, 146, 147Beleidsprioriteiten 5, 13, 14, 42, 122Bouwregime 21, 23, 24Curatieve zorg 13, 40, 132DBC 18, 21, 22, 59, 125Diabetes 21, 46Elektronisch medicatiedossier 148Ethiek 13, 37, 42Financieel Beeld Zorg 3, 5, 42, 122, 125Geestelijke gezondheidszorg 7, 16, 122, 148Geestelijke Gezondheidszorg 149Gehandicaptenzorg 16, 19, 29, 132, 135, 136, 150Geneesmiddelen 42, 47, 54, 59, 96, 104, 113, 123, 144, 146, 148Infectieziekten 27, 43, 46, 100, 102Inhuur externen 147Innovatie 13, 14, 27, 28, 29, 30, 40, 54, 56, 89, 95, 124Jeugdbeleid 47Jeugdzorg 8, 24, 35, 84, 86, 94, 129, 134, 135, 149Kwaliteit 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 27, 29,
30, 35, 40, 42, 46, 52, 53, 54, 55, 61, 63, 64, 69, 92, 96, 123, 124, 134,
144, 148, 149Langdurige zorg 13, 18, 19, 22, 23, 24, 27, 40, 63, 125, 131, 132Maatschappelijke ondersteuning 8, 31, 36, 150Maatschappelijke opvang 71Mantelzorg 14, 21, 32, 33, 40, 69, 70, 73, 144Mutatie 5, 6, 41, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 52, 53, 54, 55, 56,
57, 58, 59, 62, 63, 64, 65, 66, 68, 69, 70, 71, 72, 74, 75, 76, 77, 78, 79,
80, 81, 82, 83, 84, 85, 86, 87, 88, 89, 90, 91, 111, 114, 116, 122, 123, 126,
127, 128, 129, 130, 132, 133, 134, 135, 136, 137, 138, 139, 140, 141, 142,
143Onverzekerden 20, 42, 56, 129, 137, 138, 144Oorlogsgetroffenen 13, 37, 42, 79, 80, 97, 100Opleidingen 30, 53, 54, 55, 56, 58, 128, 129, 139Pakketmaatregel 63, 144Palliatieve zorg 14, 17, 18, 40Participatie 13, 14, 23, 31, 42, 63, 75, 89Prestatiebekostiging 42, 123Preventie 13, 15, 19, 21, 25, 26, 27, 34, 35, 42, 46, 49, 50, 71,
76, 124, 132, 149, 150Sneller beter 18Sport 5, 9, 10, 13, 25, 38, 39, 42, 74, 75, 76, 77, 78, 93, 97, 100,
103, 148, 149, 150Subsidiebeheer 92, 94, 146Subsidie 17, 18, 24, 31, 38, 43, 49, 54, 55, 56, 58, 61, 62, 64,
65, 66, 69, 71, 72, 76, 81, 82, 92, 93, 94, 95, 99, 103, 125, 128, 129, 131,
132, 134, 139, 142, 146, 148Taakstelling 88, 90, 95, 96, 116, 123Thuiszorg 16, 31, 36, 54, 94, 95, 150Tienermoeders 14, 33, 40, 71Topinkomens 3, 37, 121Topsport 39, 74, 76, 78, 100Veiligheid 13, 14, 15, 16, 18, 19, 20, 27, 42, 44, 50, 54, 56, 62,
64, 85, 86, 150Vrijwilligers 14, 26, 32, 40, 73Werken in de zorg 13, 28, 30Wmo 8, 31, 32, 36, 41, 54, 69, 70, 73, 86, 94, 131, 132, 135, 137,
138, 150WO II 79, 80, 81, 97, 100Ziekenhuissector 18, 54, 125Ziekenhuizen 13, 14, 15, 16, 18, 19, 20, 21, 27, 28, 37, 40, 42,
58, 123, 125, 127, 128, 129, 132, 134, 136, 139, 148, 149Zorgaanbieder 7, 14, 15, 16, 22, 28, 40, 52, 53, 55, 94, 100, 101,
102, 103Zorgaanbod 52, 53, 56Zorginstellingen 13, 17, 19, 21, 24, 28, 31, 64, 85, 148, 150Zorgtoeslag 56, 57, 93, 99, 124Zorguitgaven 7, 41, 122, 126, 127, 130, 131, 132, 133, 134, 135,
136, 137, 140, 141Zorgverzekeraar 7, 20, 22, 56, 126, 144, 150Zorgverzekering 7, 20, 22, 59, 95, 103, 125, 126, 131, 141, 142,
144, 148, 150XNoot1Door afrondingsverschillen kan het saldo van de delen afwijken van het
totaal.XNoot2Dit is toegelicht op blz. 163/164 van de begroting 2008. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31924-XVI-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl