Wijziging Politiewet 1993 i.v.m. de aanpassing van de bevoegdheden op regionaal niveau en andere bevoegdheden; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27560, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

15-11-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

27560 nr. 5

12-11-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Algemeen2. Verantwoordelijkheidsverdeling op regionaal niveau– regionaal college en korpsbeheerder– benoeming van de korpsbeheerder– hoofdofficier van justitie– korpschef– commissaris van de Koningin en het College van
procureurs-generaal3. Democratische controle en verantwoording5. Reacties6. ArtikelsgewijsArtikel IOnderdeel BOnderdeel COnderdeel DOnderdeel EOnderdeel FOnderdeel GOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27560Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 157 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 560Wijziging van de Politiewet 1993 in verband met de aanpassing van de
bevoegdheden op regionaal niveau, alsmede van de bevoegdheden van de Raad
voor het Korps landelijke politiedienstennr. 5NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 12 november 2001Met belangstelling hebben wij kennisgenomen van het verslag van de Tweede
Kamer alsmede van de verschillende reacties van direct-betrokkenen naar aanleiding
van de keuze die wij hebben gemaakt in het wetsvoorstel. Bij de beantwoording
van de vele en soms fundamentele vragen die door de fracties zijn gesteld
en de opmerkingen die zij hebben geplaatst, hebben wij mede acht geslagen
op deze reacties van direct-betrokkenen. De teneur van het verslag van de
Tweede Kamer en de reacties van «het politieveld» op het wetsvoorstel
hebben ons aanleiding gegeven om bij nota van wijziging het wetsvoorstel op
enkele onderdelen aan te passen. Hieronder houden wij de volgorde van het
verslag aan.1. AlgemeenHet verheugt ons te kunnen constateren, dat de leden van de PvdA-fractie
steun geven aan ons streven om onduidelijkheden over verantwoordelijkheden
en bevoegdheden met betrekking tot de politie op regionaal niveau weg te nemen.
Het bestaan van heldere en eenduidige aanspreekpunten is van groot belang
met het oog op transparante en effectieve sturing van de politie en de mogelijkheden
van politieke controle en verantwoording ter zake. Bij verschillende gelegenheden
hebben wij, ook in overleg met het parlement, geconstateerd dat onduidelijkheden
bestaan in de verdeling van taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden met
betrekking tot de regionale politie. Sinds de invoering van het regionale
politiebestel hebben zich ook in sommige regio's incidenten voorgedaan. Ofschoon
deze incidenten, gezien de specifieke feiten en omstandigheden, elk op hun
eigen merites zijn te beoordelen, houden zij mede verband met het bestaan
van onduidelijkheden in de verantwoordelijkheidsverdeling. Ook uit de evaluatie
van de Politiewet 1993, het breedte- en diepte-onderzoek, blijkt dat op regionaal
niveau gezags- en beheersverantwoordelijkheden door elkaar lopen. Daarbij
is geconstateerd dat de complexe verhouding tussen bestuur, justitie en politie,
zoals geregeld in de Politiewet 1993, te sterk afhankelijk is van goede persoonlijke
verhoudingen. Wanneer informele, persoonlijke verhoudingen verstoord raken,
blijkt de Politiewet 1993 slechts beperkt bruikbaar (Kamerstukken II 1998/99,
25 195). Ook in het eindrapport van de parlementaire enquêtecommissie
opsporingsmethoden is gewezen op onduidelijkheden in de relatie tussen gezag
en beheer (Kamerstukken II 1995/96, 24 072, nr. 11). Dit
wetsvoorstel strekt ertoe de geconstateerde onduidelijkheden in de verantwoordelijkheidsverdeling
met betrekking tot de regionale politie weg te nemen, door in de wet de bestaande
toegespitste gezamenlijke verantwoordelijkheden en afhankelijkheidsrelaties
opnieuw te definiëren. Aldus kan tevens de sterke afhankelijkheid van
goede persoonlijke verhoudingen worden verminderd.Dit wetsvoorstel vormt tezamen met twee andere wijzigingen van de Politiewet
1993 de uitwerking van de afspraak in het regeerakkoord, dat die wet zal worden
aangepast om aan het licht getreden gebreken te herstellen en duidelijkheid
te scheppen over verantwoordelijkheden en bevoegdheden met betrekking tot
de politie (Kamerstukken II 1997/98, 26 024, nr. 10, blz. 83). De twee
andere wetswijzigingen zijn de wetswijziging in verband met de overgang van
het beheer van het Korps landelijke politiediensten naar de Minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties (Stb. 1999, 575) en de wetswijziging in verband
met de concentratie van beheersbevoegdheden op rijksniveau met betrekking
tot de regionale politiekorpsen bij de Minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties (Stb. 2000, 450). Betroffen deze wetswijzigingen de verantwoordelijkheidsverdeling
op rijksniveau en de verhouding Rijk–regio, het onderhavige wetsvoorstel
betreft de verantwoordelijkheidsverdeling op regionaal niveau. Wij zien het
onderhavige wetsvoorstel in nauw verband met de twee genoemde wetswijzigingen.
De wetgever heeft in die wetten gekozen voor een heldere en eenduidige lijn
in de verantwoordelijkheidsverdeling met betrekking tot de politie: het (duale)
gezag over de politie staat nadrukkelijk voorop en op basis daarvan is de
verhouding tussen gezag en beheer vormgegeven. Het is van groot belang in
het kader van de eenheid in het politiebestel, dat deze lijn wordt doorgetrokken
in de verantwoordelijkheidsverdeling op regionaal niveau, zoals in het onderhavige
wetsvoorstel is voorgesteld, zodat in de verhoudingen binnen het politiebestel,
zowel op regionaal niveau als in de verhouding Rijk-regio, meer helderheid
bestaat omtrent de vraag welk orgaan precies waarvoor verantwoordelijk is
en waarop kan worden aangesproken.In de hoofdlijnennotitie «Bestel in balans» hebben wij aangegeven
welke aanpassingen in de bestuurlijke organisatie van de regionale politie
ons voor ogen staan. Tijdens een gedachtewisseling met de Tweede Kamer over
de notitie, bleek dat de Kamer op hoofdlijnen kon instemmen met de notitie.
Dat vormde voor ons een markeringspunt bij het concipiëren van het onderhavige
wetsvoorstel. Het wetsvoorstel bevat de legislatieve vertaling van die notitie
en de gedachtewisseling daarover met de Tweede Kamer (Kamerstukken II 1999/2000,
26 661, nrs. 1 en 2).De leden van de PvdA-fractie signaleren dat het onderhavige wetsvoorstel
niet op alle onderdelen de volledige instemming heeft van de «politieberaden».
Ook andere fracties hebben aandacht gevraagd voor de reacties uit het «politieveld»
op het wetsvoorstel. Wij hebben kennis genomen van de bezwaren die onderdelen
van het wetsvoorstel hebben opgeroepen bij direct-betrokkenen. Het Korpsbeheerdersberaad
en de Raad van hoofdcommissarissen hebben bij brief van 21 februari 2001 aan
de Vaste Commissies voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en voor
Justitie, aandacht gevraagd voor met name de volgende onderdelen van het wetsvoorstel:
de verhouding regionaal college-korpsbeheerder, de benoeming van de korpsbeheerder
en de positie van de hoofdofficier van justitie. In die brief is onder meer
gewezen op het «ingewerkte en uitgekristaliseerde evenwicht» tussen
gezag en beheer op basis van de Politiewet 1993. Naast het Korpsbeheerdersberaad
en de Raad van hoofdcommissarissen, hebben enkele regio's afzonderlijk gereageerd
op het wetsvoorstel. In die reacties wordt onder meer gewezen
op het natuurlijk evenwicht dat is gegroeid. Ook wordt de nadruk gelegd op
de gezamenlijk gevoelde verantwoordelijkheid van het regionale college en
de korpsbeheerder voor de politie in de regio. Wij hebben nader overleg gevoerd
met de voorzitters van het Korpsbeheerdersberaad, van de Raad van hoofdcommissarissen,
van het OM-politieberaad en van de commissie Veiligheid van de Vereniging
van de Nederlandse gemeenten. Naar aanleiding van de teneur van het verslag
van de Tweede Kamer en de reacties van «het politieveld» op het
wetsvoorstel, hebben wij besloten het wetsvoorstel op enkele onderdelen aan
te passen. Kern van de aanpassing van het wetsvoorstel is dat wij het regionale
college en de korpsbeheerder ruimte willen laten om, binnen zekere kaders,
in onderling overleg te komen tot een door hen gewenste taakverdeling met
betrekking tot de totstandkoming van de beleids- en beheersstukken. In dit
verband kan binnen regio's het bedoelde, bestaande evenwicht worden bewaard,
maar kan er ook voor worden gekozen om accenten te plaatsen en een nieuw evenwicht
te vinden, afhankelijk van de regionale wensen en omstandigheden.De zogenoemde «beleidsstukken» zijn het beleidsplan, het jaarplan
en het jaarverslag en de «beheersstukken» zijn de organisatie,
de formatie, de begroting en de jaarrekening van het regionale politiekorps.
Ingevolge het ingediende wetsvoorstel zouden de beleidsstukken door het regionale
college worden vastgesteld en de beheersstukken door de korpsbeheerder. Wij
hebben het wetsvoorstel aangepast bij nota van wijziging. Wij stellen voor
in de Politiewet 1993 te bepalen, dat het regionaal college zorg draagt voor
de vaststelling van de beleidsstukken en dat de korpsbeheerder zorg draagt
voor de vaststelling van de beheersstukken. Deze verdeling sluit aan bij het
onderscheid tussen gezag en beheer. De formulering «draagt zorg voor»
betekent niet dat het regionale college en de korpsbeheerder eigenstandig
de genoemde stukken zouden moeten vaststellen, wel dat zij erop kunnen worden
aangesproken dàt de stukken worden vastgesteld. Volgens welke interne
procedure deze stukken totstandkomen, wordt aan het regionale college en de
korpsbeheerder overgelaten, zodat op regionaal niveau een op de regionale
wensen en omstandigheden juiste samenhang en samenwerking tot stand kan komen.
Het is van belang dat besluitvorming plaatsvindt met betrekking tot de procedure
van besluitvorming en dat die openbaar wordt gemaakt, mede met het oog op
de mogelijkheden van (politieke) controle. Wat betreft de taakverdeling tussen
het regionale college en de korpsbeheerder zijn verschillende modaliteiten
denkbaar. Zo kan binnen de regio worden besloten dat alle stukken door het
regionale college of door de korpsbeheerder worden vastgesteld. Ook kan worden
gekozen voor tussenvormen, bijvoorbeeld dat de beleidsstukken door het regionale
college en de beheersstukken door de korpsbeheerder worden vastgesteld, al
dan niet met een zeker betrokkenheid van het regionale college.Voorts stellen wij voor de positie en rol van het in artikel 27 van de
Politiewet 1993 bedoelde overleg tussen de korpsbeheerder, de hoofdofficier
van justitie en de korpschef verdergaand aan te scherpen, in die zin dat in
dat overleg in elk geval wordt gesproken over het ontwerp van de organisatie,
de formatie, de begroting, de jaarrekening, het beleidsplan, het jaarplan
en het jaarverslag voor het regionale politiekorps, alsmede over de uitvoering
van het beleidsplan en het jaarplan. Deze rol vervult het regionale driehoeksoverleg
feitelijk in veel regio's. Met de bepaling dat de ontwerpen van de beleids-
en beheersstukken worden besproken in het overleg tussen de korpsbeheerder,
de hoofdofficier en de korpschef, is de (ambtelijke) voorbereiding van de
beleids- en beheersstukken en de besluitvorming daarover verzekerd. Bij de
totstandkoming van de regels over de procedure met betrekking tot de vaststelling
van de beleids- en beheersstukken moeten de voorgestelde bepalingen
van artikel 27, betreffende de rol van de regionale driehoek, en artikel 28,
betreffende het instemmingsrecht van de hoofdofficier van justitie bij het
opstellen van de beleidsstukken, in acht worden genomen. Met de aanscherping
van de rol van het regionale driehoeksoverleg is tevens verzekerd dat de hoofdofficier
van justitie in een vroeg stadium betrokken is bij de besluitvorming omtrent
de beheersstukken.Indien, zoals voorgesteld, het regionale college ruimte wordt gelaten
om in overeenstemming met de korpsbeheerder regels vast te stellen met betrekking
tot de procedure voor de vaststelling van de beleids- en beheersstukken, kan
het voorkomen dat op dat punt tussen regio's verschillen bestaan. Wij zien
daartegen geen bezwaar, aangezien ingevolge het gewijzigde wetsvoorstel ten
alle tijde helderheid bestaat omtrent de verantwoordelijkheidsverdeling ter
zake van de vaststelling van de stukken: welke procedure binnen een regio
ook wordt afgesproken voor de vaststelling van de beleids- en beheersstukken,
het is het regionale college dat ervoor verantwoordelijk is dat beleidsstukken
worden vastgesteld en het is de korpsbeheerder die ervoor verantwoordelijk
is dat de beheersstukken worden vastgesteld (artikelen 31, eerste lid, en
33, eerste lid, van het gewijzigde wetsvoorstel). In lagere regelgeving is
thans reeds bepaald voor welke datum stukken gereed moeten zijn. Zo moet ingevolge
het Besluit financiën regionale politiekorpsen jaarlijks voor 1 juni
het vastgestelde jaarverslag en de jaarrekening worden ingezonden en moet
jaarlijks voor 15 november de vastgestelde organisatie, de formatie, de begroting
en het beleidsplan worden ingezonden.In vergelijking met de vigerende Politiewet 1993, worden met de voorgestelde
aanpassing van het wetsvoorstel de posities en rollen van het regionale college
en de korpsbeheerder als de aanspreekpunten ter zake van het regionale politiebeleid
respectievelijk het beheer van het korps geaccentueerd, zonder dat de samenwerking
tussen beide bestuursorganen onder druk komt te staan, als gevolg van de toegespitste
verantwoordelijkheidsverdeling, zoals voorgesteld in het oorspronkelijke wetsvoorstel.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de PvdA-fractie met betrekking
tot het onderscheid en de samenhang tussen gezag en beheer, willen wij allereerst
benadrukken dat wij geenszins beogen gezag en beheer uit elkaar te halen.
Uitgangspunt voor de voorgestelde aanpassing van de verantwoordelijkheidsverdeling
op regionaal niveau is het onderscheid tussen gezag en beheer. Dit onderscheid
ligt ook aan het huidige regionale politiebestel ten grondslag en is naar
ons oordeel voor de toekomst goed houdbaar en hanteerbaar. Bij gezag gaat
het om het bepalen van de inzet van de politie – voor welke taken en
met welke intensiteit – zowel beleidsmatig als op ad hoc-basis. Bij
beheer gaat het om het scheppen van zodanige organisatorische condities dat
de gezagsdragers hun verantwoordelijkheid voor de inzet en het optreden van
politie ten volle kunnen waarmaken.Wij onderkennen dat tussen gezag en beheer een nauwe samenhang bestaat.
Zo is het beleid dat de gezagsdragers wensen te voeren bepalend voor de allocatie
van middelen (beheer), terwijl de (beperkte) beschikbaarheid van die middelen
grenzen stelt aan de mogelijkheden om de beleidsprioriteiten te realiseren.
Daarbij moet evenwel steeds worden bedacht dat beheer nooit een doel in zich
zelf is, maar een middel om de beleidsprioriteiten te verwezenlijken, zoals
bij de totstandkoming van de Politiewet 1993 kernachtig is aangegeven (Kamerstukken
II 1991/1992, 22 562, nr. 3, blz. 11). Het is van belang dat de verantwoordelijke
organen in onderling overleg vorm en inhoud kunnen geven aan de samenhang tussen gezag en beheer, maar zulks met behoud van ieders verantwoordelijkheid.
Het bestaan van een nauwe samenhang tussen gezag en beheer, neemt niet weg
dat het onderscheid daartussen een goede basis is om het regionale college
en de korpsbeheerder te positioneren als de aanspreekpunten voor het regionale
politiebeleid respectievelijk het beheer van het korps. Het bestaan van heldere
en eenduidige aanspreekpunten komt de transparante en effectieve sturing van
de politie ten goede en daarmee de mogelijkheden van politieke controle en
verantwoording ter zake. Het onderhavige wetsvoorstel, zo benadrukken wij,
laat de verantwoordelijkheid van de lokale gezagsdragers – de burgemeester
en de officier van justitie – voor het optreden van de politie in hun
ambtsgebied onverlet.De leden van de PvdA-fractie hebben ons voorts gevraagd of wij de typering
onderschrijven dat het regionaal college wordt omgevormd van een «bestuurscollege»
naar een «gezagscollege». In antwoord daarop willen wij allereerst
opmerken, dat de voorgestelde aanpassing van de Politiewet 1993 de bestaande
verantwoordelijkheid van de gezagsdragers voor het optreden van de politie
onverlet laat. Het regionale college wordt gevormd door de burgemeesters van
de gemeenten in de regio en de hoofdofficier van justitie, derhalve door de
gezagsdragers in de regio. Tegen deze achtergrond is het regionale college
het aangewezen gremium om te bepalen waar de beleidsprioriteiten liggen met
betrekking tot de politie(zorg) in de regio. In het oorspronkelijke wetsvoorstel
werd het regionale college aangewezen om het beleidsplan en het jaarplan van
het regionale politiekorps vast te stellen. Ingevolge het bij nota van wijziging
aangepaste wetsvoorstel, ligt de verantwoordelijkheid voor de vaststelling
van de beleidsstukken bij het regionale college. Het gezag over de politie
wordt niet door het regionale college als zodanig uitgeoefend, maar door de
afzonderlijke gezagsdragers. Wij zouden het regionale college dan ook niet
willen aanmerken als «gezagscollege».In antwoord op de vraag van deze leden naar de aard en reikwijdte van
de bemoeienis van het regionaal college met kwesties van informatietechnologie
en integriteit, merken wij het volgende op. Beheer betreft de zorg voor de
organisatie en instandhouding van het politiekorps en de bevoegdheid tot het
geven van aanwijzingen opdat het politiekorps zo doeltreffend mogelijk functioneert.
Onderwerpen, zoals management, personeelsbeleid, integriteit, administratieve
organisatie, informatie- en communicatietechnologie vallen onder de verantwoordelijkheid
van de korpsbeheerder, hetgeen overigens onverlet laat dat het regionale college
de korpsbeheerder ter zake ter verantwoording zal kunnen roepen en met hem
over deze onderwerpen van gedachten zal kunnen wisselen – ook in de
voorgestelde verhoudingen. Overigens is in het Beleidsplan Nederlandse politie
1999–2002 (Kamerstukken II 1998/99, 26 345, nr. 1, m.n. blz. 41)
nadrukkelijk aandacht gevraagd voor het onderwerp «integriteit».De leden van de PvdA-fractie hebben ons voorts gevraagd in te gaan op
de mogelijke gevolgen van het rapport van de Staatscommissie «Dualisme
en lokale democratie» voor de toedeling van verantwoordelijkheden op
regionaal niveau. Met het voorstel van de Wet dualisering gemeentebestuur
(Kamerstukken I 2000/01, 27 751, nr. 10) volgt het kabinet in hoofdlijnen
het advies van de Staatscommissie, zoals ook in het kabinetsstandpunt over
dat advies is aangekondigd (Kamerstukken II 1999/2000, 26 800 VII, nr.
42). Zoals ook in het kabinetsstandpunt is aangegeven, blijft de burgemeester –
onder het afleggen van verantwoording aan de gemeenteraad – op dezelfde
voet belast met de zorg voor de handhaving van de openbare orde in de gemeente
en het gezag over de politie, die in dat verband optreedt. Zoals ook in de
nota naar aanleiding van het verslag van de Tweede Kamer over dat wetsvoorstel
is aangegeven, leidt de andere rolverdeling tussen de gemeentelijke bestuursorganen
ertoe dat de burgemeester bij de uitoefening van de genoemde bevoegdheden
beter wordt gecontroleerd door de raad. Dat laatste kan ook gelden als het
gaat om het optreden van de burgemeester in het regionaal college. Van verdergaande
gevolgen van de voorgestelde dualisering van het gemeentebestuur voor het
regionale politiebestel is geen sprake.Het verheugt ons te kunnen constateren dat de leden van de VVD-fractie
onze doelstelling om te komen tot meer duidelijkheid over verantwoordelijkheden
en bevoegdheden onderschrijven. Deze leden achten het aanbrengen van een onderscheid
tussen gezag en beheer, waarbij gezag boven beheer gaat, op zich zelf logisch.
Op de vragen die zij voorts op dit punt hebben gesteld, antwoorden wij als
volgt. Wij beogen met dit wetsvoorstel een aanpassing van de bevoegdheden
op regionaal niveau, op basis van het onderscheid tussen gezag over de politie
en beheer van het politiekorps. Daarmee wordt de lijn doorgetrokken die de
wetgever heeft ingezet met twee recente wijzigingen van de Politiewet 1993,
op basis waarvan de verantwoordelijkheid voor het centraal beheer van de Nederlandse
politie in handen is gelegd van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
(Stb. 1999, 575 en Stb. 2000, 450). Daarmee zijn de eerste stappen gezet in
de richting van een grotere politiek-bestuurlijke helderheid van de organen
die zijn betrokken bij de sturing en controle van de politie. Het onderhavige
wetsvoorstel strekt ertoe meer duidelijkheid te brengen in de verantwoordelijkheidsverdeling
op regionaal niveau, zodat meer helderheid bestaat omtrent de vraag wie kan
worden aangesproken op de vaststelling van de beleids- en beheersstukken.Het onderscheid tussen gezag en beheer is van oudsher bepalend bij de
afbakening en invulling van de zeggenschap van diverse organen met betrekking
tot de politie. In dit wetsvoorstel wordt het onderscheid tussen gezag en
beheer geaccentueerd, waarbij het (duale) gezag over de politie nadrukkelijk
voorop staat. Beheer is een van gezag afgeleide functie. Wij benadrukken dat
het hier gaat om het accentueren van het onderscheid tussen gezag en beheer
en niet om het aanbrengen van een strikte scheiding tussen beide. Er bestaat
onmiskenbaar een nauwe samenhang tussen gezag en beheer. Het is dan ook van
groot belang dat – met inachtneming van ieders verantwoordelijkheid –
regelmatig overleg plaatsvindt tussen de gezagsdragers en de korpsbeheerder
om de wensen en de mogelijkheden op elkaar af te stemmen. Om de afstemming
tussen gezag en beheer te verzekeren, biedt het onderhavige wetsvoorstel interventiemogelijkheden,
die variëren van voorgeschreven vormen van overleg tot beroepsmogelijkheden.De leden van de CDA-fractie hebben met gemengde gevoelens kennisgenomen
van het onderhavige wetsvoorstel. Wij hopen hen met de beantwoording van de
vragen die zij hebben gesteld te kunnen overtuigen van de keuzes die wij in
het wetsvoorstel hebben gemaakt. In het recente verleden hebben wij bij verschillende
gelegenheden, ook in overleg met het parlement, geconstateerd dat de bestaande
verantwoordelijkheidsverdeling met betrekking tot de regionale politie op
onderdelen diffuus is. Het is daardoor in concrete gevallen niet altijd goed
mogelijk te bepalen welk orgaan nu precies waarvoor verantwoordelijk kan worden
gehouden. Het is, mede gelet op de taak die de politie heeft en de bevoegdheden
waarover zij beschikt, essentieel dat de formele verantwoordelijkheidsverdeling
met betrekking tot de politie helder en eenduidig is. Een onduidelijke verantwoordelijkheidsverdeling
doet afbreuk aan de herkenbaarheid en de toegankelijkheid van de bestuurlijke
organisatie van de regionale politie en (daarmee) aan de mogelijkheden van
politieke controle en verantwoording. De leden van de CDA-fractie hebben ons voorts gevraagd nader in te gaan
op het onderscheid tussen gezag en beheer, dat wij maken, en het onderscheid
tussen «bestuur op hoofdlijnen» en «dagelijks bestuur»,
dat de Raad van State in zijn advies maakt. In zijn advies suggereert de Raad
het regionale college «uitsluitend te belasten met de vaststelling van
het beleidsplan, het jaarplan, de begroting en de jaarrekening». De
Raad noemt dat «bestuur op hoofdlijnen». De uitwerking van een
en ander kan volgens de Raad worden toevertrouwd aan de korpsbeheerder. De
Raad gebruikt daarvoor de term «dagelijks bestuur». Daartoe rekent
de Raad klaarblijkelijk ook de vaststelling van de organisatie en formatie
voor het korps. De terminologie die de Raad gebruikt zouden wij niet willen
overnemen, evenmin als de door de Raad gesuggereerde bevoegdheidsverdeling.
Waar het regionale college wordt belast met het «bestuur op hoofdlijnen»,
mogen wij er op wijzen dat reeds op basis van de huidige Politiewet 1993,
het regionale college geen algemene, maar beperkte, in de wet limitatief omschreven
bestuursbevoegdheden heeft. Wat betreft de door de Raad gesuggereerde bevoegdheidsverdeling,
merken wij op dat zij niet aansluit bij onze visie op de verhouding tussen
gezag en beheer, die eveneens ten grondslag heeft gelegen aan twee meergenoemde
wijzigingen van de Politiewet 1993 (Stb. 1999, 575 en Stb. 2000, 450). In
deze visie bepalen de gezagsdragers voor welke taken en met welke intensiteit
de politie wordt ingezet en is het de zorg van de korpsbeheerder om zodanige
organisatorische condities te scheppen dat de gezagsdragers hun verantwoordelijkheid
voor de inzet en het optreden van politie ten volle kunnen waarmaken. Vertaald
naar de verantwoordelijkheidsverdeling tussen het regionale college en de
korpsbeheerder, kan het regionale college worden aangemerkt als het orgaan,
waarin de gezagsdragers in de regio – in onderling overleg en met behoud
van ieders gezagsverantwoordelijkheid voor de inzet en het optreden van politie
in het eigen ambtsgebied – in beleidsmatige zin bepalen, voor welke
taken en met welke intensiteit de politie in de regio wordt ingezet. Een en
ander wordt vastgelegd in het beleidsplan en het jaarplan voor het regionale
politiekorps. De organisatie, de formatie, de begroting en de jaarrekening
bevatten de beheersmatige vertaling en uitwerking van het beleidsplan en het
jaarplan voor het regionale politiekorps. Ingevolge de Politiewet 1993 stelt
het regionale college zowel de beleids- als de beheersstukken vast. Zoals
wij hiervoor hebben uiteengezet, stellen wij voor de Politiewet 1993 in die
zin aan te passen, dat aan het regionale college en de korpsbeheerder ruimte
wordt gelaten om in onderling overleg de procedure voor de vaststelling van
deze stukken naar eigen inzichten in te richten. Niettemin blijft het van
belang, met name ook in de verhouding Rijk – regio, meer scherpte te
krijgen omtrent de verantwoordelijkheidsverdeling op regionaal niveau. In
dat verband stellen wij voor in de Politiewet 1993 vast te leggen dat het
regionale college kan worden aangesproken op de vaststelling van de beleidsstukken
en dat de korpsbeheerder kan worden aangesproken op de vaststelling van de
beheersstukken (artikelen 31, eerste lid, en 33, eerste lid, van het gewijzigde
wetsvoorstel).Onder meer uit het onderzoek in het kader van de evaluatie van de Politiewet
1993 is een beeld naar voren gekomen van het feitelijk functioneren van de
bestuurlijke organisatie van de regionale politie, zo vervolgen wij ons antwoord
aan de leden van de CDA-fractie. De resultaten van dat onderzoek zouden kunnen
worden betrokken bij de in de memorie van toelichting bedoelde evaluatie van
hoofdstuk V van de Politiewet 1993, om de effecten vast te stellen van de
in het wetsvoorstel voorgestelde aanpassingen, op het feitelijk functioneren
van betrokkenen.De leden van de D66-fractie hechten met ons eraan dat een adequate wettelijke
basis voor een goed functionerend politiebestel wordt gecreëerd. In het
regeerakkoord op basis waarvan het huidige kabinet is aangetreden,
is onder meer afgesproken dat de Politiewet 1993 zal worden aangepast om aan
het licht getreden gebreken te herstellen en duidelijkheid te scheppen over
verantwoordelijkheden en bevoegdheden. Zoals de leden van de D66-fractie terecht
aangeven gaat het daarbij met name om tekortkomingen die bij de evaluatie
van de Politiewet 1993 zijn geconstateerd, zoals onvolkomenheden in het dualisme
gezag en beheer, de onduidelijke verhouding tussen centrale en decentrale
sturing en controle en de tekortschietende democratische verantwoordingsstructuur.
Ter uitwerking van de genoemde afspraak in het regeerakkoord zijn inmiddels
twee wijzigingen van de Politiewet 1993 gerealiseerd (Stb. 1999, 575 en Stb.
2000, 450), waarmee de eerste stappen zijn gezet in de richting van een grotere
politiek-bestuurlijke helderheid in de sturing en controle van de politie.
In dat kader past ook het onderhavige wetsvoorstel.In verband met de vragen die de leden van de D66-fractie hebben gesteld
en de opmerkingen die zij hebben gemaakt, willen wij allereerst benadrukken
dat in het onderhavige wetsvoorstel geen sprake is van een scheiding tussen
gezag en beheer, maar van een onderscheid tussen gezag en beheer. Er bestaat
onmiskenbaar een nauwe samenhang tussen gezag en beheer. Het bestaan van deze
nauwe samenhang laat onverlet dat het van groot belang is om gezags- en beheersverantwoordelijkheden
scherp van elkaar te onderscheiden, met het oog op transparante en effectieve
sturing van de politie en de mogelijkheden van politieke controle en verantwoording
ter zake. Naar onze overtuiging, zo antwoorden wij de leden van de D66-fractie,
is er in het onderhavige wetsvoorstel – mede gelet op de aanpassingen
die wij hebben doorgevoerd in het wetsvoorstel – geen sprake van dat
het onderscheid tussen beheer en gezag te ver zou worden doorgevoerd, waardoor
verworvenheden van het nieuwe politiebestel in het niet zouden verdwijnen.Het onderscheid tussen gezag en beheer is van oudsher bepalend voor de
verdeling van de zeggenschap met betrekking tot de politie, zo vervolgen wij
ons antwoord aan deze leden. Het onderscheid ligt ook ten grondslag aan het
huidige politiebestel, zij het dat de wetgever bij de verantwoordelijkheidsverdeling
tussen het regionale college, de korpsbeheerder en de hoofdofficier van justitie,
aan dit onderscheid minder scherp accent heeft gegeven. Zo zijn de beheersbevoegdheden
gefragmenteerd, in die zin dat formeel het beheer van het korps bij de korpsbeheerder
berust, terwijl het regionale college de beheersstukken vaststelt en voor
het opstellen van deze stukken geldt dat deze niet tot stand komen zonder
de instemming van de hoofdofficier van justitie.Deze leden hebben ons voorts gevraagd of het oordeel van de Raad van State
niet nog eens een nadrukkelijke heroverweging vergt. In antwoord op die vraag,
merken wij het volgende op. Wij hebben, in overleg met het parlement, bij
de evaluatie van de Politiewet 1993 geconstateerd dat op regionaal niveau
gezags- en beheersverantwoordelijkheden door elkaar lopen. Eén van
de conclusies uit de evaluatie van de Politiewet 1993 is dat de besluitvorming
diffuus is: achteraf is vaak onduidelijk wanneer, door wie, welke beslissing
is genomen. Een andere conclusie is dat de Politiewet 1993 slechts beperkt
bruikbaar is indien informele, persoonlijke verhoudingen verstoord raken.
Een ondubbelzinnige verantwoordelijkheidsverdeling is van groot belang met
het oog op transparante en effectieve sturing en controle van de politie en
de mogelijkheden van politieke controle en verantwoording ter zake. Tegen
deze achtergrond hebben wij – in lijn met de afspraken in het regeerakkoord –
de keuzes die de wetgever bij de totstandkoming van de Politiewet 1993 heeft
gemaakt, opnieuw tegen het licht gehouden. Daarbij zijn wij tot de slotsom
gekomen dat op onderdelen een aanpassing van de bevoegdheden op regionaal
niveau nodig is. Wij hebben een en ander uitgewerkt in de notitie
«Bestel in balans». Op basis van die notitie en de gedachtewisseling
met de Tweede Kamer daarover, hebben wij het onderhavige wetsvoorstel opgesteld.
Zoals wij hiervoor reeds hebben aangegeven, is het van groot belang in het
kader van de eenheid in het politiebestel, dat de lijn die de wetgever heeft
ingezet met de twee inmiddels gerealiseerde wijzigingen van de Politiewet
1993, wordt doorgetrokken in dit wetsvoorstel. Bij het concipiëren van
het onderhavige wetsvoorstel hebben wij ons nadrukkelijk rekenschap gegeven
van de samenhang die bestaat tussen gezag en beheer. In het wetsvoorstel hebben
wij dan ook voorzieningen opgenomen, opdat aan die samenhang ook in de toekomst
optimaal vorm en inhoud kan worden gegeven, met behoud van ieders verantwoordelijkheid.
In het advies van de Raad van State hebben wij geen aanleiding gezien om de
keuzes die wij tegen deze achtergrond hebben gemaakt, opnieuw te overwegen,
behalve op het punt van de positie van de hoofdofficier van justitie. Wel
hebben wij naar aanleiding van de teneur van het verslag van de Tweede Kamer
en de reacties van «het politieveld» op het wetsvoorstel, het
wetsvoorstel op onderdelen aangepast. In dat verband hebben wij de voorgestelde
verantwoordelijkheidsverdeling tussen het regionale college en de korpsbeheerder
herzien. Daarnaast hebben wij de rol van het overleg tussen de korpsbeheerder
en de hoofdofficier van justitie, tezamen met de regionale korpschef, dat
ingevolge het wetsvoorstel zou zijn gericht op de uitvoering van het beleidsplan
en het jaarplan, uitgebreid. Wij stellen voor de bestaande rol die dit overleg
in veel regio's speelt met het oog op de totstandkoming van de beleids- en
beheersstukken in de wet op te nemen. Daarmee is de (ambtelijke) voorbereiding
van de beleids- en beheersstukken en de besluitvorming daarover verzekerd,
ongeacht de procedure die het regionale college en de korpsbeheerder vaststellen
met betrekking tot de vaststelling van deze stukken.Wij hebben ons rekenschap gegeven van de reacties van direct-betrokkenen
uit het «politieveld» op onderdelen van het wetsvoorstel. Wij
zijn van oordeel dat wij met de in de nota van wijziging aangegeven aanpassingen
van het wetsvoorstel tegemoet zijn gekomen aan de twijfels en bezwaren die
door het «politieveld» naar voren zijn gebracht, met behoud van
het doel van dit wetsvoorstel, namelijk het creëren van heldere en eenduidige
aanspreekpunten op regionaal niveau. Zoals gezegd, beogen wij met dit wetsvoorstel
niet een scheiding aan te brengen tussen gezag en beheer, maar het onderscheid
tussen beide te accentueren. Wij zouden dan ook niet willen spreken van een
«strenge scheiding tussen beheer en gezag», zoals deze leden doen.
Het onderscheid tussen gezag en beheer heeft mede ten grondslag gelegen aan
de recente wijzigingen van de Politiewet 1993, op basis waarvan het centrale
beheer van de Nederlandse politie bij de Minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties berust. Zo de bij de evaluatie gesignaleerde problemen
al op een andere wijze dan in het wetsvoorstel is aangegeven, zouden kunnen
worden ondervangen, dan zou dat ons inzien niet kunnen zonder verdergaande
ingrepen in het politiebestel, terwijl zulks, naar onze waarneming, door niemand
wordt beoogd.De voorgestelde verdeling van verantwoordelijkheden en bevoegdheden op
regionaal niveau zien wij mede in verband met de mogelijkheden van afstemming
in de verhouding Rijk–regio, zo vervolgen wij ons antwoord aan de leden
van de D66-fractie. Waar deze leden spreken over het verband tussen dit wetsvoorstel
en de mogelijkheden die de minister heeft om in voorkomende gevallen directe
invloed te hebben op het beheer van het korps, merken wij het volgende op.
De voorgestelde aanpassingen van de Politiewet 1993 laten de bestaande decentrale
grondstructuur van het politiebestel onverlet: de grondstructuur van het politiebestel
is en blijft regionaal en lokaal bepaald. Uit het decentrale karakter van
de politieorganisatie vloeit voort dat de mogelijkheden op centraal
niveau om te interveniëren op hoofdlijnen georiënteerd zijn. Zoals
wij in de memorie van toelichting hebben aangegeven, bevordert het bestaan
van heldere en eenduidige aanspreekpunten op zowel regionaal als nationaal
niveau de mogelijkheden van sturing en controle van de afzonderlijke politiekorpsen
en van de Nederlandse politie als geheel.Volgens de leden die aan het woord zijn, kan soms een wat meer directe
invloed van de minister noodzakelijk zijn. In antwoord op de vraag van deze
leden, of deze invloed ook op andere wijze dan via de lijnen van gezag en
beheer, haar beslag zou kunnen krijgen, wijzen wij er op dat de zeggenschap
met betrekking tot de politie van oudsher is vormgegeven langs de lijnen gezag
en beheer. Het ligt dan ook niet in de rede om in de verhouding Rijk–regio
een andere, derde lijn te organiseren. Daarmee zou bovendien de beoogde politiek-bestuurlijke
helderheid en eenduidigheid in de sturing en controle van de Nederlandse politie
niet dichterbij worden gebracht, hetwelk van groot belang is met het oog op
de mogelijkheden van politieke controle en verantwoording ter zake.Zoals de leden van de GroenLinks-fractie terecht aangeven, beogen wij
met het onderhavige wetsvoorstel te komen tot een ondubbelzinnige verantwoordelijkheidsverdeling
met betrekking tot de regionale politie, waarbij het bestaande onderscheid
tussen gezag en beheer leidend is. Het onderscheid tussen gezag over de politie
en beheer van het korps is van oudsher een principieel en bruikbaar onderscheid,
dat ook voor de toekomst goed bruikbaar is, waar het gaat om te identificeren
welk orgaan waarop kan worden aangesproken. Ingevolge het bij nota van wijziging
gewijzigde wetsvoorstel is het regionale college ervoor verantwoordelijk dat
de beleidsstukken worden vastgesteld, terwijl de korpsbeheerder ervoor verantwoordelijk
is dat de beheersstukken worden vastgesteld. Het accentueren van deze onderscheiden
verantwoordelijkheden, laat onverlet dat tussen gezag en beheer in de praktijk
een nauwe samenhang bestaat. In de verhouding gezag-beheer geldt dat beheer
dienstbaar is en behoort te zijn aan gezag, zoals in de memorie van toelichting
bij de Politiewet 1993 puntig is aangegeven (Kamerstukken II 1991/92, 22 562,
nr. 3, blz. 25). Wij zien niet in dat, zoals deze leden betogen, het onderscheid
tussen gezag en beheer in strijd zou zijn met het uitgangspunt dat beheer
volgend is aan gezag. Wij kennen aan de begrippen gezag en beheer, alsmede
aan de verhouding tussen beide, dezelfde betekenis toe, die daaraan ook in
het verleden is toegekend. Wij mogen in dit verband onder meer verwijzen naar
de memorie van toelichting bij de Politiewet 1993 (Kamerstukken 1991/1992,
22 562, nr. 3, o.m. blz. 27).Enkele incidenten die zich in het recente verleden hebben voorgedaan met
betrekking tot de regionale politie, zijn (mede) veroorzaakt door onduidelijkheden
in de verdeling van verantwoordelijkheden. Thans ontbreekt het aan heldere
en eenduidige aanspreekpunten ter zake van de regionale politie, waardoor
het, ook in de relatie Rijk–regio, in concrete gevallen niet altijd
duidelijk is welk orgaan precies waarvoor ter verantwoording kan worden geroepen.
Dit wetsvoorstel strekt ertoe de bestaande verantwoordelijkheidsverdeling
op regionaal niveau toe te spitsen en de verantwoordelijkheden van het regionale
college en de korpsbeheerder scherper te tekenen. Wat betreft de afstemming
tussen gezag en beheer, waarbij geldt dat beheer volgend is aan gezag, verwachten
wij niet dat in de onderlinge verhoudingen op regionaal niveau tegenstellingen
tot het uiterste zullen worden gedreven, maar dat het streven van betrokkenen
bij verschil van inzicht blijvend erop is gericht om in goed overleg tot een
oplossing te komen. Overigens, het zij erkend, zal het niet altijd eenvoudig
zal zijn om de wensen van de gezagsdragers met betrekking tot de politiezorg
enerzijds en de beschikbare middelen anderzijds bevredigend op elkaar af te
stemmen. Kan in een voorkomend geval de afstemming niet worden
bereikt, dan is er alle reden om de beslissing boven het regionale niveau
uit te tillen, bijvoorbeeld via de geschillenregelingen. Waar het gaat om
het scheppen van meer duidelijkheid in de verantwoordelijkheidsverdeling met
betrekking tot de regionale politie, langs de lijnen van gezag en beheer,
zouden wij bepaald niet willen spreken van een cosmetische operatie, zoals
deze leden doen.Met betrekking tot de rol van het lokale bestuur in het veiligheidsbeleid,
waarover de leden van de GroenLinks-fractie spreken, merken wij het volgende
op. In het Integraal Veiligheidsprogramma (Kamerstukken II, 1998/1999, 26 604,
nr. 1) is door het kabinet het belang van lokaal veiligheidsbeleid benadrukt.
De primaire verantwoordelijkheid voor het bevorderen van veiligheid ligt op
lokaal niveau, waar lokale partners het veiligheidsbeleid vormgeven, onder
de regie van de gemeente. In die zin vormt het lokale bestuur het uitgangspunt
van het lokale veiligheidsbeleid, zoals deze leden aangeven. Zoals het kabinet
in het Integraal Veiligheidsprogramma heeft aangegeven, ondersteunt het Rijk
de gemeenten bij het ontwikkelen van lokaal veiligheidsbeleid. Daarbij moet
onder meer gedacht worden aan het organiseren en aanbieden van kennis en expertise
op het terrein van de aanpak van veiligheidsvraagstukken. In het Integraal
Veiligheidsprogramma heeft het kabinet voorts voorstellen gedaan om het bestaande
bestuurlijke instrumentarium van gemeenten aan te passen en nieuwe instrumenten
aan te bieden, teneinde gemeenten beter in staat te stellen een passend antwoord
te geven op veiligheidsvraagstukken. In dat verband is ook het wettelijk inbrengrecht
van gemeenteraden van belang. Met het wettelijk inbrengrecht wordt het lokale
bestuur beter in staat gesteld zijn prioriteiten ter zake van openbare orde
en veiligheid in de gemeente kenbaar te maken, zodat deze prioriteiten kunnen
worden betrokken bij het opstellen en vaststellen van het beleidsplan en het
jaarplan voor het regionale politiekorps. Aldus kan aansluiting van het politiebeleid
op het veiligheidsbeleid worden bevorderd. Het is van groot belang dat de
sturing van de politie zoveel mogelijk vorm en inhoud krijgt vanuit een inhoudelijke
visie op vraagstukken van veiligheid in de gemeente en in de regio, alsmede
op de rol van diverse betrokkenen – waaronder de politie – daarbij.Waar deze leden spreken over «regionalisatie van de zeggenschap
ten aanzien van het politiebeleid», mogen wij er op wijzen dat reeds
op basis van de vigerende Politiewet 1993, in regionaal verband afstemming
en besluitvorming plaatsvindt over tot het te voeren beleid met betrekking
tot de politie(zorg) in de regio. Het regionale college, waarvan de lokale
gezagsdragers ambtshalve deel uitmaken, is daarvoor het aangewezen gremium.
Met dit wetsvoorstel is en blijft het regionale college ervoor verantwoordelijk
dat de beleidsstukken voor het regionale politiekorps worden vastgesteld.
Wij benadrukken het belang van lokale veiligheidsplannen als «onderliggende»
documenten voor het regionale beleidsplan en jaarplan. Gelet op het voorgaande,
zo antwoorden wij deze leden, vrezen wij geenszins dat het uitgangspunt uit
de Politiewet 1993 «decentraal, tenzij» door het onderhavige wetsvoorstel
wordt verlaten en zal veranderen in een «decentraal, mits regionaal».De leden van de GroenLinks-fractie hebben voorts aandacht gevraagd voor
de verhouding tussen het onderhavige wetsvoorstel en de voorstellen in verband
met de dualisering van het lokale bestuursmodel. De door de Staatscommissie
«Dualisme en lokaal bestuur» voorgestelde, en door het kabinet
goeddeels overgenomen, vernieuwing van het lokale bestuursstelsel is dusdanig
verstrekkend dat zij slechts gedeeltelijk kan worden geaccommodeerd door het
stelsel waarvoor de Gemeentewet thans de basis biedt. Wij noemen in dit verband
het wetsvoorstel tot wijziging van de Gemeentewet en enkele andere
wetten in verband met de wijziging in dualistische zin van de inrichting,
de bevoegdheden en de werkwijze van het gemeentebestuur (Wet dualisering gemeentebestuur;
Kamerstukken I 2000/01, 27 751, nr. 10). Waar het gaat om de gevolgen
van de daarin voorgestelde dualisering van de lokale politieke verhoudingen
voor het regionale politiebestel, merken wij op dat, zoals in de nota naar
aanleiding van het verslag van de Tweede Kamer over dat wetsvoorstel is aangegeven,
de andere rolverdeling tussen de gemeentelijke bestuursorganen er wel toe
leidt dat de burgemeester bij de uitoefening van de genoemde bevoegdheden
beter wordt gecontroleerd door de raad. Dat laatste kan ook gelden als het
gaat om het optreden van de burgemeester in het regionaal college. Van verdergaande
gevolgen van de voorgestelde dualisering van het gemeentebestuur voor het
regionale politiebestel is geen sprake.Zoals wij in de memorie van toelichting hebben aangegeven, is het van
belang dat op termijn, wanneer voldoende ervaring is opgedaan, een evaluatie
van hoofdstuk V van de Politiewet 1993 plaatsvindt, om inzicht te krijgen
in de doelmatigheid en de effecten van de voorgestelde aanpassingen in de
praktijk. Naar ons oordeel is vijf jaren na de inwerkingtreding van de onderhavige
wet, een redelijke termijn waarop die evaluatie zou kunnen plaatsvinden.De leden van de fractie van de ChristenUnie geven aan dat binnen dit regionale
politiebestel een juiste verantwoordelijkheidsverdeling moet worden aangebracht.
Het verheugt ons te kunnen constateren dat zij van oordeel zijn dat het goed
is dat het onderhavige traject wordt uitgewerkt. Op onderdelen zijn verbeteringen
nodig en mogelijk, zo hebben wij ook in overleg met het parlement geconstateerd,
maar voor een grootscheepse herziening van het politiebestel zien wij thans
geen reden. Wel is van groot belang, in het kader van de eenheid in het politiebestel,
dat de lijn die de wetgever reeds heeft ingezet met twee eerdergenoemde wijzigingen
van de Politiewet 1993 wordt doorgetrokken in de verantwoordelijkheidsverdeling
op regionaal niveau, zoals in het onderhavige wetsvoorstel wordt voorgesteld.
Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe een einde te maken aan de bestaande
onduidelijkheden in de verantwoordelijkheidsverdeling met betrekking tot de
regionale politie, met name ook in de relatie Rijk–regio, en is in die
zin van fundamentele betekenis voor het politiebestel.Zoals gezegd, hebben wij hebben in de teneur van het verslag van de Tweede
Kamer en de reacties van het «politieveld» op het onderhavige
wetsvoorstel, aanleiding gezien om dit wetsvoorstel op onderdelen opnieuw
te overwegen. In hun reactie op het concept-wetsvoorstel hebben de korpsbeheerders
en de hoofdcommissarissen erop gewezen dat de kracht van het bestel is gelegen
in de wijze waarop burgemeesters, openbaar ministerie en politieleiding elkaar
hebben weten te vinden. In dat licht hebben wij besloten het wetsvoorstel
op onderdelen aan te passen, in die zin, dat aan het regionale college en
de korpsbeheerder ruimte wordt gelaten om in onderling overleg te komen tot
een door hen gewenste taakverdeling met betrekking tot de vaststelling van
de beleids- en beheersstukken. Binnen de regio kan worden besloten dat alle
stukken door het regionale college of door de korpsbeheerder worden vastgesteld.
Ook tussenvormen zijn denkbaar. Het kan naar ons oordeel evenwel niet zo zijn
dat de toevallige chemie tussen direct-betrokkenen bepalend is voor het functioneren
van de bestuurlijke organisatie van de regionale politie. Het bestaan van
goede verhoudingen op regionaal niveau en het ontbreken van conflicten op
enig moment, kan naar ons oordeel nimmer de noodzaak relativeren om in de
Politiewet 1993 de verantwoordelijke organen zorgvuldig te identificeren en
hun verantwoordelijkheden scherp af te bakenen. Het is dan ook
van groot belang dat in de relatie Rijk–regio scherpte bestaat omtrent
de vraag welk orgaan waarop kan worden aangesproken. Daarom stellen wij voor
in de Politiewet 1993 te bepalen dat het regionaal college zorg draagt voor
de vaststelling van de beleidsstukken en dat de korpsbeheerder zorg draagt
voor de vaststelling van de beheersstukken. Deze verantwoordelijkheidsverdeling
sluit aan bij het onderscheid tussen gezag en beheer. Zoals wij hiervoor hebben
uiteengezet impliceert de formulering «draagt zorg voor» niet
dat de genoemde organen eigenstandig de genoemde stukken moeten vaststellen,
wel dat het regionale college en de korpsbeheerder erop kunnen worden aangesproken
dàt de beleids- respectievelijk de beheersstukken worden vastgesteld.Dit wetsvoorstel, zo vervolgen wij ons antwoord aan deze leden, laat de
bestaande verantwoordelijkheid van de lokale gezagsdragers – de burgemeester
en de officier van justitie – voor het optreden van de politie in hun
ambtsgebied onverlet. Zo is en blijft de burgemeester verantwoordelijk voor
de inzet en het optreden van de politie ter handhaving van de openbare orde
en hulpverlening (artikel 12 van de Politiewet 1993). De officier van justitie
is en blijft verantwoordelijk voor de inzet en het optreden van de politie
waar het gaat om de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde en de taken
ten dienste van de justitie (artikel 13 van de Politiewet 1993). De gezagsdragers
kunnen aan de betrokken ambtenaren van de politie de nodige aanwijzingen geven
voor de vervulling van hun taken. Het gezag over de politie wordt in lokaal
verband uitgeoefend, van regionaal gezag is geen sprake. Wel vindt thans in
regionaal verband afstemming en besluitvorming plaats met betrekking tot het
te voeren beleid met betrekking tot de politie(zorg) in de regio – onverminderd
ieders verantwoordelijkheid voor het gezag over de politie. De aangewezen
plaats voor de bedoelde afstemming en besluitvorming is (en blijft) het regionaal
college, waarin de gezagsdragers uit de regio ambtshalve zitting hebben.Ook de leden van de fractie van de ChristenUnie hebben ons gevraagd naar
het verband tussen dit wetsvoorstel en het rapport van de Staatscommissie
«Dualisme en lokale democratie». In aansluiting op hetgeen wij
hiervoor hebben aangegeven, mogen wij wijzen op het wetsvoorstel voor de Wet
dualisering gemeentebestuur (Kamerstukken II 2000/01, 27 751, nrs. 1–3).
Het wetsvoorstel houdt verband met het advies van de Staatscommissie «Dualisme
en lokale democratie» en het kabinetsstandpunt daarover. Zoals ook in
de nota naar aanleiding van het verslag bij het wetsvoorstel voor de Wet dualisering
gemeentebestuur is opgemerkt, bestaat er geen direct verband tussen onderhavige
wijziging van de Politiewet 1993 en de dualisering van het gemeentebestuur.
De burgemeester blijft verantwoordelijk voor de handhaving van de openbare
orde; datzelfde geldt voor de uitoefening van diens gezag over de politie.
Hierover is en blijft hij verantwoording schuldig aan de raad. Naar verwachting
leidt de andere rolverdeling tussen de gemeentelijke bestuursorganen er wel
toe dat de burgemeester bij de uitoefening van de genoemde bevoegdheden beter
wordt gecontroleerd door de raad, ook als het gaat om het optreden van de
burgemeester in het regionaal college. In dit verband wijzen wij ook op het
voorstel in het wetsvoorstel voor de Wet dualisering gemeentebestuur om de
generieke inlichtingenplicht van de burgemeester ten opzichte van de raad
te versterken in die zin dat ook een actieve inlichtingenplicht van de burgemeester
jegens de gemeenteraad wordt ingevoerd.Zoals gezegd, is de voorgestelde verdeling van verantwoordelijkheden en
bevoegdheden op regionaal niveau met name ook van belang met het oog op de
afstemming in de verhouding Rijk–regio, zo vervolgen wij ons antwoord
aan deze leden. Zoals wij ook hebben aangegeven bij de totstandkoming van
de wijziging van de Politiewet 1993 in verband met de concentratie van beheersbevoegdheden
op rijksniveau met betrekking tot de regionale politiekorpsen bij de Minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, staat ons een transparante
verantwoordelijkheidsverdeling voor ogen, waarin ter zake van beheersmatige
aangelegenheden sprake is van een eenhoofdig orgaan op zowel regionaal niveau
als centraal niveau, te weten de korpsbeheerder respectievelijk de Minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Met betrekking tot de verantwoordelijkheid
voor het beheer van het regionale korps bestaat thans geen volstrekte eenduidigheid,
waardoor ook in de verhouding Rijk-regio de mogelijkheden om de korpsbeheerder
ten volle aan te spreken op het beheer van het korps beperkt zijn.Naar het oordeel van de leden van de SGP-fractie functioneert het huidige
politiebestel naar behoren. Zij zijn met ons van oordeel, dat er geen reden
is voor een ingrijpende herziening van het bestel. Deze leden hebben aangegeven
te betwijfelen of de praktijk van gezag over de politie en beheer van het
korps aanleiding geven tot de voorgestelde wijzigingen. In antwoord daarop,
mogen wij er op wijzen dat in het recente verleden is gebleken dat sprake
is van een onheldere verantwoordelijkheidsverdeling op regionaal niveau, zo
blijkt ook uit de evaluatie van de Politiewet 1993. Dit wetsvoorstel strekt
ertoe een einde te maken aan de bestaande onduidelijkheden in de verantwoordelijkheidsverdeling
met betrekking tot de regionale politie en de geconstateerde afhankelijkheid
van persoonlijke verhoudingen te verminderen.De leden van de SGP-fractie geven aan, dat zij meevoelen met de «politieberaden»,
die stellen dat de thans bestaande verbinding tussen gezag en beheer van de
politie een verworvenheid is van het relatief jonge bestel. De bestaande verbinding
tussen gezag en beheer, zo merken wij op, is gelegd in de Politiewet 1993,
die de formele basis biedt voor het regionale politiebestel. In de praktijk
is evenwel gebleken dat de keuzen die de wetgever bij de totstandkoming van
de Politiewet 1993 heeft gemaakt, er toe kunnen leiden dat het in concrete
gevallen niet altijd goed mogelijk is te bepalen welk orgaan nu precies waarop
kan worden aangesproken. Wij beogen met het onderhavige wetsvoorstel daaraan
tegemoet te komen, waarbij de goede mogelijkheden om tot afstemming te komen
tussen gezag en beheer zijn verzekerd. Wij hebben dan ook in het onderhavige
wetsvoorstel voorzien in interventiemogelijkheden om de afstemming tussen
gezag en beheer blijvend te verzekeren.Zien wij het goed dan zijn de reacties van de «politieberaden»
mede ingegeven door hun zorg dat de voorgestelde aanpassingen in de onderlinge
verhoudingen aandacht en energie vragen, die met meer effectiviteit zouden
kunnen worden aangewend voor andere doeleinden, zoals het proces van kwaliteitsverbetering.
Zoals wij hiervoor reeds hebben aangegeven, hebben wij het wetsvoorstel aangepast,
naar aanleiding van de teneur van het verslag dat de Tweede Kamer heeft uitgebracht
over het wetsvoorstel en de reacties van «het politieveld» op
het wetsvoorstel. Zo zien wij ervan af te bepalen dat de beleidsstukken worden
vastgesteld door het regionale college en dat de beheersstukken worden vastgesteld
door de korpsbeheerder. In de plaats daarvan stellen wij voor om in de Politiewet
1993 te bepalen dat het regionale college zorg draagt voor de vaststelling
van de beleidsstukken en dat de korpsbeheerder zorg draagt voor de vaststelling
van de beheersstukken. Het is vervolgens aan het regionale college en de korpsbeheerder
om in onderling overleg een procedure vast te stellen met betrekking tot de
totstandkoming van deze beleids- en beheersstukken. Aldus wordt aan betrokkenen
op regionale niveau ruimte gelaten om een procedure af te spreken, die aansluit
bij de specifieke omstandigheden en wensen van betrokkenen. Daarbij
kan worden voortgebouwd op positieve ervaringen die zijn opgedaan. Ruimte
die wij aan de regio's willen laten om de procedure met betrekking tot de
vaststelling van de beleids- en beheersstukken te regelen, wordt ingevolge
dit wetsvoorstel begrensd door twee bepalingen: ten eerste de bepaling dat
de ontwerpen van deze beleids- en beheersstukken aan de orde komen in het
regionale driehoeksoverleg (artikel 27) en ten tweede de bepaling dat de beleidsstukken
worden opgesteld door de korpsbeheerder in overeenstemming met de hoofdofficier
van justitie (artikel 28).Wij willen in dit verband benadrukken dat ons met dit wetsvoorstel geenszins
een ingrijpende wijziging voor ogen staat in het feitelijk functioneren van
de bestuurlijke organisatie van de regionale politie. Belangrijk verschil
met de huidige situatie is evenwel, dat in de toekomst meer duidelijkheid
bestaat omtrent de vraag welk orgaan uiteindelijk waarvoor verantwoordelijk
kan worden gehouden. Wij hebben er alle vertrouwen in dat de betrokkenen uit
de kringen van het openbaar bestuur, het openbaar ministerie en de politie
elkaar ook in de toekomst weten te vinden.De leden van de SGP-fractie geven aan dat zij kunnen instemmen met de
«politieberaden», waar zij stellen dat het scheiden van gezag
en beheer kunstmatig is en op gespannen voet staat met de toenemende samenhang
ertussen. In reactie daarop, mogen wij erop wijzen dat het onderscheid tussen
beide van oudsher bepalend is voor de inrichting van het regionale politiebestel
en naar ons oordeel ook voor de toekomst een goed uitgangspunt biedt. Wij
willen in dit verband benadrukken dat met het maken van een onderscheid tussen
gezags- en beheersverantwoordelijkheden, geenszins de bestaande nauwe samenhang
tussen beide wordt miskend.Deze leden hebben ons gevraagd wat de filosofie is achter het scheiden
van beleid en beheer. In aansluiting op hetgeen wij hiervoor op soortgelijke
vragen reeds hebben aangegeven, merken wij daaromtrent het volgende op. Dit
wetsvoorstel strekt ertoe geconstateerde onduidelijkheden in de verdeling
van verantwoordelijkheden en bevoegdheden met betrekking tot de regionale
politie weg te nemen. Bij de afbakening en invulling van de onderscheiden
verantwoordelijkheden geldt van oudsher als uitgangspunt het onderscheid tussen
gezag over de politie en beheer van het korps. Dit onderscheid biedt ook voor
de toekomst een goed handvat. Een ondubbelzinnige verantwoordelijkheidsverdeling
langs de lijnen van gezag en beheer is van groot belang voor de mogelijkheden
van sturing en controle van de afzonderlijke politiekorpsen en van de Nederlandse
politie als geheel. Het onderscheid tussen gezag en beheer heeft mede ten
grondslag gelegen aan de recente wijzigingen van de Politiewet 1993, waarmee
de verantwoordelijkheid voor het centrale beheer van de Nederlandse politie
bij de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is gelegd (Stb.
1999, 575 en Stb. 2000, 450).Wij benadrukken dat het maken van een onderscheid tussen gezag en beheer
onverlet laat, dat tussen beide in de praktijk een nauwe samenhang bestaat.
De gezagsdragers bepalen – in onderling overleg – voor welke taken
en met welke intensiteit de politie wordt ingezet. Het is aan de korpsbeheerder
zodanige organisatorische maatregelen te treffen dat de gezagsdragers optimaal
inhoud kunnen geven aan hun verantwoordelijkheid. Aldus is het vanuit de gezagsfunctie
vastgestelde beleid kaderstellend voor de allocatie van de beschikbare middelen.
Kort en goed gezegd, geldt dat het beheer zich dient te voegen naar de wensen
van de gezagsdragers. Overigens, zo merken wij op, kan zowel ter zake van
gezag als ter zake van beheer beleid worden gevoerd. Bij beleid
ter zake van beheer is onder meer te denken aan personeelsbeleid.Mede gelet op de verschillende organen, op uiteenlopende bestuurlijke
niveaus, die betrokken zijn bij de sturing van de politie, is het essentieel
dat volstrekte duidelijkheid bestaat omtrent de onderscheiden verantwoordelijkheden
van deze organen, zo vervolgen wij ons antwoord aan de leden die aan het woord
zijn. In het recente verleden is gebleken dat bevoegdheden en verantwoordelijkheden
met betrekking tot de politie, zodanig met elkaar zijn vervlochten, dat het
in concrete gevallen niet altijd goed mogelijk is te bepalen welk orgaan nu
precies waarop kan worden aangesproken. Een onduidelijke verantwoordelijkheidsverdeling
doet afbreuk aan de herkenbaarheid en de toegankelijkheid van de bestuurlijke
organisatie van de regionale politie en – daarmee – aan de mogelijkheden
van politieke controle en verantwoording. Het onderhavige wetsvoorstel volgt
op de twee meergenoemde wijzigingen van de Politiewet 1993, waarmee de eerste
stappen zijn gezet in de richting van een grotere politiek-bestuurlijke helderheid
van de organen die zijn betrokken bij de sturing en controle van de politie.Volgens de leden van de SGP-fractie hebben wij in het wetsvoorstel niet
overal even consequent het onderscheid tussen gezag en beheer doorgevoerd.
Ten eerste wijzen zij op artikel 28, op basis waarvan de korpsbeheerder het
beleidsplan en het jaarplan opstelt. Ten tweede wijzen zij erop dat de korpsbeheerder
de door hem vastgestelde beheersstukken ter kennis moet brengen aan het regionaal
college (artikel 33, tweede lid), dat vervolgens administratief beroep in
kan stellen (artikel 34). Deze leden hebben gevraagd hoe deze twee onderdelen
van het wetsvoorstel zich verhouden tot de gewenste scheiding tussen gezag
en beheer. Wat het eerste punt betreft, merken wij op dat met artikel 28 de
verantwoordelijkheid wordt gemarkeerd van de korpsbeheerder voor de (ambtelijke)
voorbereiding van de beleidsstukken. Wij hebben het wetsvoorstel op dit punt
aangepast, in die zin dat de ontwerpen van zowel de beleids- als de beheersstukken
aan de orde komen in het overleg tussen de korpsbeheerder, de hoofdofficier
van justitie en de korpschef. Deze aanpassing laat het bestaande instemmingsrecht
van de hoofdofficier van justitie met betrekking tot de ontwerp-beleidsstukken
onverlet. Afhankelijk van de procedure die daaromtrent is afgesproken binnen
de regio, kan het zijn dat de ontwerpstukken vervolgens ter vaststelling worden
voorgelegd aan het regionale college. Wij stellen voor in de Politiewet 1993
te bepalen dat het regionale college zorg draagt voor de vaststelling van
de beleidsstukken. Deze bepaling betekent niet dat het regionale college eigenstandig
deze stukken zou moeten vaststellen, wel dat het college, met name ook in
de relatie Rijk-regio, erop kan worden aangesproken dàt de stukken
metterdaad, tijdig worden vastgesteld. In lagere regelgeving is thans reeds
bepaald voor welke datum stukken gereed moeten zijn. Zo is in het Besluit
financiën regionale politiekorpsen bepaald dat jaarlijks voor 1 juni
het vastgestelde jaarverslag en de jaarrekening moeten worden ingezonden en
dat jaarlijks voor 15 november de vastgestelde organisatie, de formatie, de
begroting en het beleidsplan moeten worden ingezonden.Wat betreft het tweede punt, dat deze leden aangeven, merken wij het volgende
op. Ingevolge het oorspronkelijke wetsvoorstel stelt de korpsbeheerder de
beheersstukken vast, nadat hij terzake het regionale college heeft gehoord.
Zoals gezegd, hebben wij het wetsvoorstel op dit onderdeel aangepast, waarbij
de korpsbeheerder weliswaar erop kan worden aangesproken dat de beheersstukken
metterdaad en tijdig worden vastgesteld, maar waarbij overigens ruimte wordt
gelaten om op regionaal niveau terzake een procedure af te spreken met betrekking
tot de totstandkoming van de beheersstukken. Tegen de vaststelling van de
beheersstukken staat administratief beroep open bij de Minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (artikel 34 van dit wetsvoorstel)
. Het administratief beroep staat open voor elk lid van het regionale college,
alsmede voor elke gemeenteraad in de regio, in overeenstemming met de zienswijze
van de betrokken burgemeester.Ook deze leden hebben geïnformeerd naar de relatie tussen de dualisering
van het lokaal bestuur en de toekomstige positie van de burgemeester enerzijds
en dit wetsvoorstel anderzijds. Ingevolge het wetsvoorstel voor de Wet dualisering
gemeentebestuur (Kamerstukken I 2000/01, 27 751, nr. 10) blijft de burgemeester
onverkort verantwoordelijk voor de handhaving van de openbare orde in de gemeente
en het gezag over de politie. De burgemeester legt terzake verantwoording
af aan de gemeenteraad. In verband met de dualisering van het lokale bestuur
kan ook de aanstellingswijze van de burgemeester worden genoemd. Wij mogen
in dit verband wijzen op de recente wijziging van de Gemeentewet in verband
met een aanpassing van de procedure tot benoeming van de burgemeester (Stb.
2001, 358).2. Verantwoordelijkheidsverdeling op regionaal niveau– regionaal college en korpsbeheerderOp de vragen van de PvdA-fractie met betrekking tot de vaststelling van
de beleids- en jaarplannen door het regionale college, antwoorden wij als
volgt. De gezagsdragers – de burgemeester en de officier van justitie –
zijn en blijven op dezelfde voet verantwoordelijk voor het optreden van de
politie in hun ambtsgebied. Het is van groot belang dat in regionaal verband
afstemming en besluitvorming plaatsvindt over het beleid ter zake van de politie(zorg)
in de regio. Zoals wij hiervoor reeds hebben aangegeven, hebben wij in de
teneur van het verslag van de Tweede Kamer over het wetsvoorstel en de reacties
van «het politieveld» op het wetsvoorstel, aanleiding gezien om
het wetsvoorstel op onderdelen aan te passen. Zo hebben wij onder meer de
bepaling dat het regionale college de beleidsstukken vaststelt, aangepast
in die zin dat het regionale college zorg draagt voor de vaststelling van
de beleidsstukken. Deze bepaling strekt ertoe het regionale college te positioneren
als het aanspreekpunt waar het gaat om de beleidsstukken, zonder dat daarmee
verplichtend is voorgeschreven dat het regionale college metterdaad eigenstandig
deze stukken zou moeten vaststellen. Omtrent de procedure voor de vaststelling
van de stukken dient het regionale college in overeenstemming met de korpsbeheerder
regels vast te stellen. Het bij nota van wijziging voorgestelde artikel 31a
biedt daarvoor de basis. Een en ander neemt niet weg dat het regionale college,
als het orgaan waarvan de gezagsdragers ambtshalve deel uitmaken, naar ons
oordeel het eerst aangewezen orgaan is om de beleidsstukken vast te stellen.
In die zin is ook de memorie van toelichting te verstaan, waar wij hebben
geschreven dat de gezagsdragers in onderling overleg bepalen wat er dient
te gebeuren ten aanzien van de handhaving van de rechtsorde en de politiële
hulpverlening, dit vertalen in eisen aan de politie en dit vastleggen in beleidsplannen
en jaarplannen voor het regionale politiekorps. Zoals wij reeds eerder hebben
aangegeven, is het van groot belang dat gezagsdragers zich bij de vaststelling
van de beleidsstukken zo veel mogelijk baseren op een inhoudelijke visie op
vraagstukken van veiligheid in hun ambtsgebied en in de regio, alsmede op
de rol van diverse betrokkenen – waaronder de politie – in de
veiligheidsketen.De voorgestelde verantwoordelijkheidsverdeling waarin het regionale college
is belast met de zorg voor de vaststelling van de beleidsstukken en de korpsbeheerder
is belast met de zorg voor de vaststelling van de beheersstukken,
laat onverlet dat het beheer van het korps, tot in detail, een zaak is van
de korpsbeheerder, die daarover verantwoording aflegt aan het regionale college
(artikel 30 van de Politiewet 1993). Tegen deze achtergrond moet de memorie
van toelichting worden verstaan, waar is aangegeven dat het regionale college
zich niet met de beheersmatige finesses van het korps behoeft bezig te houden.
In het algemeen geldt dat beheer nooit een doel in zich zelf is, maar een
middel om de beleidsprioriteiten te verwezenlijken. Hetzelfde geldt mutatis
mutandis ook voor investeringsprogamma's.Wat betreft het meerjarig investeringsbedrag dat is opgenomen in de begrotingen
van de 25 regionale politiekorpsen, geldt dat de investeringen in 2001–2004
over alle korpsen per budgetverdeeleenheid gemiddeld bijna 12 000 gulden
per jaar bedragen.Zoals wij hiervoor, in antwoord op een soortgelijke vraag hebben aangegeven,
is en blijft het integriteitsbeleid een zaak waarvoor de korpsbeheerder primair
verantwoordelijkheid draagt, hetgeen overigens onverlet laat dat het regionale
college de korpsbeheerder terzake ter verantwoording kan roepen en met hem
daarover van gedachten kan wisselen – ook in de voorgestelde verhoudingen.Waar deze leden spreken van een rigoureuze scheiding tussen gezag en beheer,
mogen wij op deze plaats andermaal benadrukken dat wij het ons er geenszins
om gaat gezag en beheer van elkaar te scheiden, maar beide van elkaar te onderscheiden,
met het oog op een transparante verantwoordelijkheidsverdeling ter zake van
de politie. Voor ons ligt de wezenlijke zeggenschap over de politie bij het
gezag, niet bij het beheer. Wij achten het dan ook van groot belang dat de
sturing van de politie primair vorm en inhoud krijgt in de gezagslijn. Anders
gezegd, gaat het primair om de output – dat wil zeggen het formuleren
van gezagsmatige beleidsprioriteiten – niet om de input, die daarvan
een afgeleide is. Tegen deze achtergrond beogen wij de gezagsverantwoordelijkheid
te accentueren, in die zin dat het regionale college, dat bestaat uit de gezagsdragers
in de regio, het aanspreekpunt is waar het gaat om het beleid ter zake van
de politie(zorg) in de regio. Met de voorgestelde aanpassingen in verantwoordelijkheidsverdeling
op regionaal niveau wordt niet alleen de gezagsverantwoordelijkheid centraal
gesteld in de sturing van de politie, maar wordt bovendien de politiek-bestuurlijke
herkenbaarheid van de gezagsdragers en het regionale college enerzijds en
de korpsbeheerder anderzijds bevorderd.Met het oog op een doelmatige beleidsplanning, zo vervolgen wij ons antwoord
aan de leden van de PvdA-fractie, is het van belang dat bij de vaststelling
van het beleidsplan, een globaal beeld bestaat van de mogelijkheden om het
beleid te realiseren met het beschikbare politiepersoneel en de voorhanden
zijnde middelen. Met het oog op de afstemming tussen de wensen van de gezagsdragers
met betrekking tot de politiezorg enerzijds en de beschikbare middelen anderzijds,
is in het voorgestelde artikel 31, tweede lid, bepaald, dat in het regionale
beleidsplan een doorkijk wordt geboden naar de beheersmatige vertaling van
dat plan. De nadere uitwerking daarvan vindt plaats in onder meer de begroting
en de formatie van het korps. Wij hebben artikel 31, tweede lid, geformuleerd
naar voorbeeld van het vigerende artikel 38c van de Politiewet 1993, dat betrekking
heeft op het beleidsplan van het Korps landelijke politiediensten.De vraag hoever de indicatie van personele en financiële middelen
gaat, is niet in algemene zin te beantwoorden. Artikel 31, tweede lid, beoogt
niet de gedachtewisseling in het kader van de totstandkoming van het beleidsplan te beperken, in die zin dat daarbij alleen zou mogen worden gesproken
over hoofdlijnen en niet over details. Met de voorgestelde bepaling is beoogd
te verzekeren dat bij de vaststelling van het beleidsplan in ieder geval op
hoofdlijnen inzicht wordt geboden in de beheersmatige mogelijkheden om het
plan en zijn onderdelen te verwezenlijken.Deze leden hebben ons voorts gevraagd om nader in te gaan op de kritiek
van de Raad van State, dat de verdeling van beleid en beheer over de politie
tussen verschillende organen, leidt tot onduidelijkheid in de verantwoordelijkheden
van elk van die organen. Wij wijzen er allereerst op dat het onderscheid tussen
gezag en beheer niet nieuw is, maar van oudsher bepalend is voor de verdeling
van de zeggenschap over de politie. Er bestaat onmiskenbaar een nauwe samenhang
tussen gezag en beheer. Zoals wij ook in de memorie van toelichting hebben
aangegeven, is het beleid dat de gezagsdragers wensen te voeren bepalend voor
de allocatie van middelen, terwijl de (beperkte) beschikbaarheid van die middelen
grenzen stelt aan de mogelijkheden die de gezagsdragers hebben. Zulks neemt
niet weg dat het met het oog een heldere verantwoordelijkheidsverdeling –
waarvan de Raad van State, zoals hij zelf aangeeft, de wenselijkheid op zichzelf
onderschrijft – van groot belang is om langs de lijnen van gezag en
beheer verantwoordelijke organen aan te wijzen. Met de voorgestelde aanpassing
van de bestaande verantwoordelijkheidsverdeling tussen het regionale college
en de korpsbeheerder, bestaan op regionaal niveau heldere en eenduidige aanspreekpunten
waar het gaat om de vaststelling van de beleidsstukken, maar ook waar het
gaat om de vaststelling van de beheersstukken.De nauwe samenhang tussen gezag en beheer, waarbij beheer volgend is aan
gezag, maakt het wenselijk dat gezagsdragers invloed kunnen uitoefenen op
het beheer, maar maakt het naar ons oordeel niet noodzakelijk dat gezagsdragers
zelfstandig over beheersbevoegdheden beschikken. Zulks zou bij handhaving
van het duale gezag over de politie uiteindelijk kunnen leiden tot een betoog
voor een tweedeling in de politieorganisatie, terwijl, naar onze waarneming,
niemand een dergelijke tweedeling beoogt. Zoals gezegd, moet steeds worden
bedacht dat beheer nooit een doel in zich zelf is, maar een middel om de beleidsprioriteiten
te verwezenlijken. Zo worden met de vaststelling van het beleidsplan en het
jaarplan voor het regionale politiekorps de lijnen uitgezet voor de politiezorg
in de regio. Met inachtneming van de keuzen die in dat verband worden gemaakt
moeten de beschikbare middelen worden gealloceerd.Met het aanwijzen van het regionale college als het aanspreekpunt voor
de vaststelling van de beleidsstukken en de korpsbeheerder als het aanspreekpunt
voor de vaststelling van de beheersstukken, kan worden voorkomen dat in de
praktijk patstellingen kunnen ontstaan of dat verantwoordelijkheden heen-en-weergeschoven
en afgeschoven kunnen worden. Omdat het in een voorkomend geval gewenst kan
zijn, om een kwestie boven het regionale niveau uit te kunnen tillen, voorziet
het onderhavige wetsvoorstel in enkele beroepsmogelijkheden, die zo veel mogelijk
aansluiten bij de bestaande beroepsmogelijkheden in de Politiewet 1993.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de D66-fractie met betrekking
tot vormen van overleg in samenhang met de mogelijkheid van beroep enerzijds
en het nu nog bestaande overeenstemmingsvereiste anderzijds, merken wij in
het algemeen het volgende op. Indien een bevoegdheid wordt uitgeoefend «na
overleg met», kan de desbetreffende bevoegdheid formeel worden uitgeoefend,
ook wanneer het overleg formeel niet overeenstemming heeft geleid. De situatie
is wezenlijk anders – ook wanneer daarbij de (geclausuleerde) beroepsmogelijkheid
wordt betrokken – indien een bevoegdheid wordt uitgeoefend
«in overeenstemming met». Leidt het overleg in dat geval formeel
niet tot overeenstemming, dan kan de desbetreffende bevoegdheid niet worden
uitgeoefend. Overigens komt met de aanpassing van het wetsvoorstel de terminologie
«na overleg» niet meer in het wetsvoorstel voor, wel is meer in
het algemeen bepaald dat de ontwerpstukken onderwerp van bespreking zijn tussen
de korpsbeheerder, de hoofdofficier van justitie en de korpschef.Bij de aanpassing van het wetsvoorstel zijn de voorgestelde beroepsmogelijkheden
blijven bestaan, met dien verstande dat wij voorstellen het beroepsrecht tegen
de vaststelling van de beheersstukken toe te kennen aan elk lid van het regionale
college, in plaats van aan het regionale college als zodanig, en dat wij voorstellen
aan de korpsbeheerder een beroepsrecht toe te kennen tegen de vaststelling
van de beheersstukken door het regionale college, naar gelang de procedure
die binnen de regio is vastgesteld met betrekking tot de vaststelling van
die stukken. Wij vrezen niet dat de keuzes die wij hebben gemaakt in dit wetsvoorstel
zullen leiden tot een aanmerkelijke toename van het aantal beroepen, zo vervolgen
wij ons antwoord aan deze leden. Wij stellen er vertrouwen in dat bij verschil
van inzicht het streven van de korpsbeheerders, burgemeesters, en de (hoofd)officieren
van justitie blijvend erop is gericht om in goed overleg tot een oplossing
te komen. Niet in het instandhouden van onderlinge tegenstellingen maar in
onderlinge samenwerking, met behoud van ieders verantwoordelijkheid, ligt
hun belang en dat van een goede politiezorg in de regio.De leden van de D66-fractie hebben voorts enkele vragen gesteld met betrekking
tot de verantwoordelijkheid voor het gezag over de politie. In antwoord op
deze vragen willen wij benadrukken, dat de voorgestelde aanpassing van de
bevoegdheden op regionaal niveau het bestaande lokale gezag over de politie
onverlet laat. De bepalingen in hoofdstuk IV van de Politiewet 1993 over het
gezag over de politie en het toezicht door de commissaris van de Koningin
en het college van procureurs-generaal zijn ongewijzigd. De gezagsuitoefening
over de politie is primair lokaal van aard, van regionaal gezag is geen sprake.
Evenmin is sprake van regionale verantwoording voor het gezag als optelsom
van plaatselijke verantwoordelijkheden, waarvoor de korpsbeheerder zich tegenover
de raad van de centrumgemeente zou verantwoorden, zoals deze leden suggereren.
Op regionaal niveau vindt afstemming en besluitvorming plaats met betrekking
tot het te voeren beleid ter zake van politie(zorg) in de regio. Dit laat
onverlet dat de burgemeester en de officier van justitie verantwoordelijk
zijn en blijven voor het optreden van de politie in hun ambtsgebied. De handhaving
van de openbare orde en de hulpverlening door de politie vinden plaats onder
verantwoordelijkheid van de burgemeester, die terzake door de gemeenteraad
ter verantwoording kan worden geroepen. De strafrechtelijke handhaving van
de rechtsorde door de politie vindt plaats onder gezag van de officier van
justitie: de Minister van Justitie kan terzake door het parlement ter verantwoording
worden geroepen.Ingevolge artikel 32, tweede lid, van dit wetsvoorstel wordt in het beleidsplan
tevens aangegeven met welke personele en financiële middelen wordt beoogd
het plan en zijn onderdelen te verwezenlijken, met inbegrip van de landelijke
beleidsthema's. Volgens de leden van de fractie van de ChristenUnie zou het
onderscheid tussen beheer en gezag vooral op dit punt moeilijk zijn vast te
houden. Wij zien in de bepaling een waarborg met het oog op de afstemming
tussen gezag en beheer. Met het oog op de doelmatige beleidsplanning, is het
van belang dat bij de vaststelling van het beleidsplan tevens op hoofdlijnen
de beheersmatige mogelijkheden om dat plan te verwezenlijken, in ogenschouw
kunnen worden genomen. Ingevolge dit wetsvoorstel wordt het beleidsplan,
inclusief de doorkijk naar de beheersmatige vertaling daarvan, eens per vier
jaren vastgesteld. Deze tijdshorizon is wat betreft het beheer van het korps
niet uitzonderlijk, zo antwoorden wij de leden die aan het woord zijn. Zo
dienen regio's thans, ingevolge artikel 3 van de Besluit comptabele regelgeving
regionale politiekorpsen een meerjarenraming op te stellen. Een meerjarenraming
heeft betrekking op het jaar waarvoor de begroting dient, alsmede op ten minste
de drie op het begrotingsjaar volgende jaren.Met het onderhavige wetsvoorstel wordt de huidige verhouding tussen regionaal
college en korpsbeheerder aangescherpt, zo vervolgen wij ons antwoord aan
deze leden. Wij tekenen daarbij aan dat wij de huidige verhouding niet zouden
willen typeren als een verhouding tussen «bestuur op hoofdlijnen»
en «dagelijks bestuur», zoals deze leden doen. Het regionale college
heeft thans een in de Politiewet 1993 scherp afgebakende bestuursbevoegdheid,
terwijl de korpsbeheerder verantwoordelijk is voor het beheer van het korps.
Met het onderhavige wetsvoorstel wordt de verantwoordelijkheidsverdeling tussen
de korpsbeheerder en het regionale college aangepast, in zoverre dat het regionale
college zorg draagt voor de vaststelling van de beleidsstukken en de korpsbeheerder
zorg draagt voor de vaststelling van de beheersstukken. Aan het regionale
college en de korpsbeheerder willen wij ruimte laten om in onderling overleg
te komen tot een door hen gewenste procedure met betrekking tot de vaststelling
van de beleids- en beheersstukken. Men kan daarbij kiezen voor handhaving
van de bestaande procedure waarin alle stukken door het regionale college
worden vastgesteld. Een andere mogelijkheid is dat wordt gekozen voor de procedure
waarin de beleidsstukken door het regionale college en de beheersstukken door
de korpsbeheerder worden vastgesteld. Ook andere procedures zijn denkbaar.
Een en ander neemt niet weg dat, zoals wij hiervoor ook hebben aangegeven,
het regionale college, als het orgaan waarvan de gezagsdragers ambtshalve
deel uitmaken, naar ons oordeel het eerst aangewezen orgaan is om de beleidsstukken
vast te stellen.De burgemeesters van de gemeenten in de regio zijn en blijven betrokken
bij het beheer van het regionale politiekorps. Anders dan de leden van de
fractie van de ChristenUnie suggereren, is deze betrokkenheid niet alleen
verzekerd via de administratieve beroepsmogelijkheid. Op grond van het –
bij nota van wijziging – aangepaste wetsvoorstel, kunnen het regionale
college en de korpsbeheerder in onderling overleg de procedure vaststellen
voor de vaststelling van de beleids- en beheersstukken. In dat verband kan
worden bepaald dat het regionale college de beheersstukken vaststelt, dan
wel dat – en hoe – het college betrokken is bij de vaststelling
van de beheersstukken door de korpsbeheerder. Voorts is het aan de korpsbeheerder
om het college regelmatig gevraagd en ongevraagd inzicht te geven in het door
hem gevoerde beheer en om daarover tegenover het college verantwoording af
te leggen (artikel 30 van de Politiewet 1993). In dit verband wijzen wij ook
op artikel 31, tweede lid, waarin is aangegeven dat in het regionale beleidsplan
tevens wordt aangegeven met welke personele en financiële middelen wordt
beoogd het plan en zijn onderdelen te verwezenlijken.– benoeming van de korpsbeheerderTerecht merken de leden van de PvdA-fractie op, dat, indien de wettelijke
koppeling tussen het korpsbeheerderschap en het burgemeesterschap van de centrumgemeente
wordt vervangen door de voorgestelde benoemingsregeling, in een voorkomend
geval een burgemeester-korpsbeheerder, uit zijn functie van korpsbeheerder
kan worden ontheven zonder dat dit noodzakelijkerwijs gepaard
gaat met ontslag als burgemeester. Buitendien past het naar ons oordeel in
de verhouding tussen het regionale college en de korpsbeheerder, waarin de
korpsbeheerder ter verantwoording kan worden geroepen door het regionale college,
dat het regionale college een zekere zeggenschap heeft omtrent de vraag welke
burgemeester in de regio met het korpsbeheerderschap is belast.Deze leden hebben ons voorts een vraag gesteld met betrekking tot het
afleggen van verantwoording door de betrokken korpsbeheerder aan diens regionale
college in twee concrete situaties, namelijk de rellen in Groningen (december
1997) en de rellen in Den Bosch (december 2000). Meer in het algemeen willen
wij opmerken dat, voor zover het gaat om de handhaving van de openbare orde
en de inzet van de politie in dat verband, formeel een verantwoordingsplicht
bestaat van de burgemeester jegens diens gemeenteraad en niet van de korpsbeheerder
jegens het regionale college. Wat betreft de rellen in Groningen, heeft op
8 januari 1998 een besloten bijeenkomst van het regionale college plaatsgevonden,
waarin is gesproken over deze ongeregeldheden en voorts over de openbaarmaking
van het zogenoemde rapport Bakkenist en de nasleep van de gebeurtenissen die
hebben geleid tot het aftreden van de korpschef van het desbetreffende regionale
politiekorps. De rellen in Den Bosch zijn geen apart punt van bespreking geweest
in de reguliere vergadering van het regionale college van de politieregio
Brabant-Noord, wel is daarover gesproken tijdens een themabijeenkomst in oktober
2001. De leden van het regionale college zijn destijds geïnformeerd door
toezending van stukken en rapportages.De leden van de VVD-fractie hebben ons voorts gevraagd nader in te gaan
op de door de Raad van State voorgestelde aanpassing van bevoegdheidsverdeling
tussen het regionale college en de korpsbeheerder. Volgens het voorstel van
de Raad stelt het regionale college naast het beleidsplan en het jaarplan,
tevens de begroting en de jaarrekening vast. De korpsbeheerder zou alsdan
de formatie en organisatie van het korps vaststellen. In reactie daarop merken
wij het volgende op. Wij beogen met dit wetsvoorstel, binnen het kader van
het bestaande regionale politiebestel, te komen tot aanscherping van het bestaande
politiek-bestuurlijk model voor de regionale politie, in die zin dat het regionale
college en de korpsbeheerder de heldere en eenduidige aanspreekpunten zijn
ter zake van het regionale politiebeleid respectievelijk het beheer van het
regionale korps. Wij wilden deze aanscherping in het oorspronkelijke wetsvoorstel
bereiken door in de Politiewet 1993 vast te leggen dat het regionale college
de beleidsstukken vaststelt en dat de korpsbeheerder de beheersstukken vaststelt.
Zoals gezegd, hebben wij naar aanleiding van de teneur van het verslag van
de Tweede Kamer en de reacties van «het politieveld» op het wetsvoorstel,
onze keuze op dit punt opnieuw gewogen. Wij hebben in dit verband ervoor gekozen
het wetsvoorstel aan te passen in die zin dat wij voorstellen in de Politiewet
1993 vast te leggen dat het regionale college het aanspreekpunt is met betrekking
tot de beleidsstukken, door te bepalen dat het regionale college zorg draagt
voor de vaststelling van die stukken. In lijn daarmee stellen wij verder voor,
in de Politiewet 1993 vast te leggen, dat de korpsbeheerder het aanspreekpunt
is met betrekking tot de beheersstukken, door te bepalen dat de korpsbeheerder
zorg draagt voor de vaststelling van die stukken. Deze verdeling sluit aan
bij het onderscheid tussen gezag en beheer. De formulering dat «draagt
zorg voor» betekent niet dat het betrokken orgaan eigenstandig de genoemde
stukken moet vaststellen, wel dat het in de relatie Rijk-regio erop kan worden
aangesproken dàt die stukken worden vastgesteld. In het door de Raad
voorgestelde model, wordt bepaald welke stukken metterdaad door het regionale
college dan wel de korpsbeheerder worden vastgesteld. Dit model sluit niet
aan bij het door ons beoogde model, waarin aan het regionale
college en de korpsbeheerder ruimte wordt gelaten om in onderling overleg
te bepalen volgens welke procedure de beleids- en beheersstukken totstandkomen.Deze leden hebben voorts gevraagd wat de noodzaak is van het creëren
van de mogelijkheid om een ander dan de burgemeester van een centrumgemeente
aan te wijzen als korpsbeheerder. Op basis van de geldende Politiewet 1993
is het niet mogelijk een persoon te ontslaan als korpsbeheerder, zonder dat
dit per definitie gepaard gaat met ontslag als burgemeester van de centrumgemeente.
Dit kan in een voorkomend geval tot onwenselijke situaties leiden, indien
een overigens goed functionerende burgemeester het korpsbeheerderschap, om
welke reden dan ook, niet (langer) kan of wil vervullen. Het is gelet op de
bestaande wettelijke koppeling van het korpsbeheerderschap aan het burgemeesterschap
van de centrumgemeente evenmin mogelijk dat een burgemeester die tevens korpsbeheerder
is, op eigen verzoek van het korpsbeheerderschap wordt ontheven, bijvoorbeeld
in verband met ontwikkelingen in diens gemeente of gemeentebestuur die volop
aandacht en energie vragen. Ook indien een korpsbeheerder niet langer de steun
van het regionale college heeft of indien een korpsbeheerder in een voorkomend
geval de uitvoering van maatregelen met betrekking tot het (beheer van het)
korps niet of voor zijn verantwoording wil of kan nemen, kan de voorgestelde
regeling uitkomst bieden. In het systeem zoals neergelegd in het wetsvoorstel
moet het regionale college in elk geval worden gehoord omtrent de benoeming
van de korpsbeheerder. Schorsing en ontslag van de korpsbeheerder is een discretionaire
bevoegdheid. Ofschoon de voorgestelde bepaling daartoe niet verplicht, ligt
het in de rede dat, waar mogelijk, het regionale college in een voorkomend
geval om advies wordt gevraagd ter zake van schorsing of ontslag van de korpsbeheerder.Eén van de conclusies uit de evaluatie van de Politiewet 1993 is
dat de dubbelrol van korpsbeheerder en burgemeester van de centrumgemeente
in de verantwoording aan de gemeenteraad leidt tot verwarring. In antwoord
op de vraag van de leden van de CDA-fractie of voor deze conclusie ook op
andere plaatsen steun kan worden gevonden, noemen wij onder meer: A. Cachet,
E.R. Muller e.a., Politiebestel in verandering (Arnhem, 1994); J. Koopman,
De democratische inbedding van de regionale politie, (Deventer, 1998), D.J.
Elzinga, Het politiebestel, in: C.J.C.F. Fijnaut e.a. (red.), Politie –
studies over haar werking en organisatie (Alphen aan de Rijn, 1999). In datzelfde
boek ook: E.R. Muller en B. Poelert, Politiek-bestuurlijke patronen rond de
politie. Voorts wijzen wij in dit verband op een publicatie van de staatsrechtkring,
getiteld «Politie en rechtsstaat», met bijdragen van D.J. Elzinga/J.
Koopman, H.Ph.J.A.M. Hennekens en F.C.M.A. Michiels/J. Naeye (Deventer, 1998).De leden van de CDA-fractie hebben ons voorts enkele vragen gesteld met
betrekking tot de ontkoppeling van het korpsbeheerderschap en het burgemeesterschap
van de centrumgemeente. Het burgemeesterschap en het korpsbeheerderschap zijn
twee scherp van elkaar te onderscheiden functies, op uiteenlopende bestuurlijke
niveaus met eigen verantwoordingsfora, zo antwoorden wij deze leden. De burgemeester
is orgaan van de gemeente en is ingevolge artikel 180, eerste lid, van de
Gemeentewet aan de gemeenteraad verantwoording verschuldigd voor het door
hem gevoerde bestuur. De korpsbeheerder is orgaan van de politieregio en legt
ingevolge artikel 30, eerste lid, van de Politiewet 1993 over het door hem
gevoerde beheer van het korps verantwoording af aan het regionale college.
Vervangen van de wettelijke koppeling tussen het korpsbeheerderschap en het
burgemeesterschap van de centrumgemeente, door de figuur van de benoemde korpsbeheerder,
draagt bij aan het scheppen van meer duidelijkheid omtrent de onderscheiden
verantwoordelijkheden van de burgemeester/korpsbeheerder. Zoals
wij ook in het nader rapport hebben aangegeven, is het bestaan van duidelijkheid
in de verantwoordingsrelaties tussen enerzijds de korpsbeheerder en het regionaal
college en anderzijds de burgemeester en de gemeenteraad met name ook van
belang, waar zich met betrekking tot de dubbelrol van korpsbeheerder-burgemeester
inherente dilemma's manifesteren.Op basis van de geldende Politiewet 1993 is het niet mogelijk een persoon
te ontslaan als korpsbeheerder, zonder dat dit per definitie gepaard gaat
met ontslag als burgemeester van de centrumgemeente. Zoals wij hiervoor hebben
aangegeven, kan dit in een voorkomend geval tot onwenselijke situaties leiden,
indien een overigens goed functionerende burgemeester het korpsbeheerderschap,
om welke reden dan ook, niet (langer) kan of wil vervullen. De voorgestelde
regeling voor benoeming en ontslag van de korpsbeheerder bij koninklijke besluit,
kan in dat geval uitkomst bieden.Het verheugt ons te kunnen constateren dat de leden van de D66-fractie
zich kunnen vinden in het voorstel om de wettelijke koppeling tussen het korpsbeheerderschap
en het burgemeesterschap van de centrumgemeente te laten vervallen. Zoals
zij terecht opmerken maakt de voorgestelde regeling voor benoeming, schorsing
en ontslag het mogelijk dat een overigens goed functionerende burgemeester
in de toekomst niet meer per definitie moet terugtreden als burgemeester,
indien betrokkene het korpsbeheerderschap, om welke reden dan ook, niet (langer)
kan of wil vervullen.De leden van de GroenLinks-fractie hebben aangegeven dat zij niets zien
in de figuur van de benoemde korpsbeheerder. Volgens deze leden is er, mede
gelet op de reacties van het Korpsbeheerdersberaad en de Raad van hoofdcommissarissen,
geen reden om de wettelijke koppeling van het korpsbeheerderschap aan het
burgemeesterschap van de centrumgemeente los te laten. Wij zien dat anders.
Naar ons oordeel past het in de voorgestelde verhouding tussen het regionale
college en de korpsbeheerder – waarin het regionale college zorg draagt
voor de vaststelling van de beleidsstukken en de korpsbeheerder zorg draagt
voor de vaststelling van de beheersstukken en aan het regionale college verantwoording
aflegt – dat het regionale college een zekere zeggenschap heeft omtrent
de vraag welke burgemeester in de regio met het korpsbeheerderschap is belast.
Los daarvan, achten wij het van belang dat, zoals gezegd, de mogelijkheid
bestaat om in een voorkomend geval een persoon van het korpsbeheerderschap
te ontheffen, zonder dat dit per definitie gepaard behoeft te gaan met ontslag
als burgemeester van de centrumgemeente. Dit is onder meer van belang indien
betrokkene het korpsbeheerderschap, om welke reden dan ook, niet (langer)
kan of wil vervullen. Thans is ontslag als korpsbeheerder alleen mogelijk
als sequeel van ontslag als burgemeester van de centrumgemeente.De leden van de GroenLinks-fractie hebben mogelijke alternatieven voor
de figuur van de benoemde korpsbeheerder genoemd, te weten rechtstreekse verkiezing
door de bevolking, getrapte verkiezing via de betrokken gemeenteraden of rouleren
van de functie van korpsbeheerder voor de periode van bijvoorbeeld twee of
drie jaar tussen de burgemeesters in de regio. Wij zouden niet voor een van
deze alternatieven willen kiezen. In geen van de alternatieven kan de betrokkenheid
van zowel het regionale college als de Minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties genoegzaam worden verzekerd. Het is naar ons oordeel van
belang, dat het regionale college zekere zeggenschap heeft omtrent de vraag
welke burgemeester in de regio met het korpsbeheerderschap is belast. Daarnaast
is het van belang dat de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
vanuit diens verantwoordelijkheid voor het centrale beheer van de Nederlandse
politie, een zekere zeggenschap heeft met betrekking tot de benoeming van
de korpsbeheerder. Met betrekking tot de figuur van de gekozen korpsbeheerder
mogen wij nog wijzen op het gevaar van vergaande verzelfstandiging van de
beheersfunctie ten opzichte van de gezagsfunctie, waardoor de samenhang tussen
beide functies in het geding kan komen, terwijl zulks, naar onze waarneming,
door niemand wordt beoogd.In antwoord op hun vraag op grond waarvan wij menen dat er momenteel verwarring
inzake de scheiding tussen burgemeester en korpsbeheerder bestaat, mogen wij
de leden van de GroenLinks-fractie wijzen op onder meer de evaluatie van de
Politiewet 1993, waaruit blijkt dat de dubbelrol van korpsbeheerder en burgemeester
van de centrumgemeente in de verantwoording aan de gemeenteraad leidt tot
verwarring. Ook in andere studies, die wij hiervoor hebben genoemd, is daarop
gewezen. Ingevolge dit wetsvoorstel wordt een burgemeester van een gemeente in de regio benoemd tot korpsbeheerder. Er zal
dus in die zin sprake blijven van een dubbelrol, zoals deze leden terecht
hebben aangegeven. Evenwel zal met de uitdrukkelijke benoeming van een burgemeester
als korpsbeheerder, het onderscheid tussen de functies van korpsbeheerder
en van burgemeester scherper worden getekend. Dit is van groot belang, omdat
het burgemeesterschap en het korpsbeheerderschap twee duidelijk van elkaar
te onderscheiden functies zijn, op uiteenlopende bestuurlijke niveaus met
eigen verantwoordingsfora. Met het scherper tekenen en onderscheiden van beide
functies, ontstaat meer duidelijkheid in de onderscheiden verantwoordingsrelaties
tussen enerzijds de burgemeester en de gemeenteraad en anderzijds de korpsbeheerder
en het regionale college.Ingevolge dit wetsvoorstel heeft de politieregio haar zetel in de gemeente
die als zodanig voor elke regio is aangewezen. Wij hebben voor een vaste zetel
van de regio gekozen, omdat het ons niet wenselijk voorkomt dat met elke benoeming
van een andere burgemeester in de regio tot korpsbeheerder, de zetel van de
politieregio verplaatst. Daartegen bestaan praktische bezwaren, niet alleen
met het oog op de bewaring van de archiefbescheiden van de regio, maar ook
voor derden, bijvoorbeeld waar het gaat om de adressering van correspondentie
en dagvaardingen etc.Wij achten het niet bezwaarlijk indien een politieregio in een voorkomend
geval in een andere gemeente haar juridische zetel heeft dan in de gemeente
waarvan de burgemeester is benoemd tot korpsbeheerder. Wij zien niet dat de
door deze leden bedoelde verwarrende situatie bestaat, indien de korpsbeheerder
een andere persoon is dan de burgemeester van de centrumgemeente. Volledigheidshalve
tekenen wij daarbij aan dat de taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden
van de burgemeester die is benoemd tot korpsbeheerder, vanzelfsprekend beperkt
zijn tot het beheer van het regionale korps en niet bijvoorbeeld tevens het
gezag over de politie in de centrumgemeente betreffen.Wij zien niet dat indien een andere burgemeester dan de burgemeester van
de centrumgemeente wordt benoemd tot korpsbeheerder, eerder competentieconflicten
zullen ontstaan tussen de korpsbeheerder en de burgemeester van de centrumgemeente,
dan in de huidige situatie. De korpsbeheerder draagt eindverantwoordelijkheid
voor de beschikbaarheid van personeel en middelen, ingeval de lokale gezagsdragers
besluiten de politie daadwerkelijk in te zetten, binnen de kaders van het
regionale beleidsplan. Dit geldt vanzelfsprekend ook voor een besluit van
de burgemeester van centrumgemeente tot inzet van de politie in die gemeente
in verband met de handhaving van de openbare orde. De leden van de fractie van de ChristenUnie hebben gevraagd in welke gevallen
de huidige aanwijzing van de korpsbeheerder onduidelijkheid oproept tussen
de burgemeester van centrumgemeente en de burgemeesters van de «randgemeenten».
In het wetsvoorstel is – in lijn met het regeerakkoord – een regeling
opgenomen met betrekking tot (her)benoeming, schorsing en ontslag van de korpsbeheerder
bij koninklijk besluit, waarmee de wettelijke koppeling tussen het korpsbeheerderschap
en het burgemeesterschap van de centrumgemeente wordt losgelaten. Deze keuze
is ingebed in de voorgestelde aanpassing van de verantwoordelijkheidsverdeling
tussen het regionale college en de korpsbeheerder. Van de korpsbeheerder mag
nadrukkelijk worden verwacht dat deze zich beijvert om het regionale college
gevraagd en ongevraagd inzicht te geven in het door hem gevoerde beheer en
hierop de «goedkeuring» van het regionaal college te verwerven.
Aan niet-goedkeuring kan het college thans geen consequenties verbinden, in
die zin dat het kan bevorderen dat de korpsbeheerder de beheersfunctie neerlegt.
Ingevolge dit wetsvoorstel zou het regionale college er bij de Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties op kunnen aandringen om het korpsbeheerderschap
aan een andere burgemeester in de regio op te dragen. Aldus kan door het regionale
college de verantwoordingsplicht van de korpsbeheerder jegens het college
kracht worden bijgezet.Waar de achtergrond van de vraag van deze leden of het niet vreemd zou
zijn indien de burgemeester uit één van de kleinere randgemeenten
de korpsbeheerder wordt, is gelegen in de gedachte dat een burgemeester van
een centrumgemeente meer gezag zou genieten dan de burgemeesters van kleinere
gemeenten in de regio, mogen wij erop wijzen dat zich thans in enkele regio's
de situatie voordoet dat de burgemeester van een gemeente die niet de grootste
gemeente in de regio is het korpsbeheerderschap vervult. Het gaat daarbij
om enkele regio's waarin de provinciehoofdstad is aangewezen als centrumgemeente.In de procedure rond de benoeming van de korpsbeheerder, waarnaar de leden
van de ChristenUnie informeren, beogen wij te voorzien in de betrokkenheid
van de organen die een zekere verantwoordelijkheid hebben met betrekking tot
de politie in de regio en het beheer van het korps. Het gaat daarbij allereerst
om het regionale college. Daarnaast zien wij een rol voor de commissaris van
de Koningin en het College van procureurs-generaal, die ingevolge de Politiewet
1993 een toezichthoudende functie hebben met betrekking tot de politie. De
voordracht voor het koninklijk besluit wordt gedaan door de Minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties, die verantwoordelijk is voor het centrale beheer
van de Nederlandse politie. Ofschoon in beginsel elke burgemeester in de regio
in aanmerking komt voor het vervullen van het korpsbeheerderschap, gaan wij
er voorshands vanuit dat in de praktijk doorgaans de burgemeester van de centrumgemeente
met het beheer van het korps zal worden belast. Wij stellen ons voor dat bij
een vacature voor het korpsbeheerderschap vanuit het regionale college een
burgemeester uit de regio wordt gerecommandeerd voor benoeming tot korpsbeheerder
bij koninklijk besluit.Zoals deze leden terecht opmerken, zal ook bij de benoeming van een burgemeester
in de regio tot korpsbeheerder sprake zijn van een dubbelrol. Belangrijk verschil
met de huidige situatie is evenwel dat met de uitdrukkelijke benoeming van
een burgemeester als korpsbeheerder, het onderscheid tussen de functies van
korpsbeheerder en van burgemeester een scherper accent krijgt. Dit is van
groot belang, omdat het burgemeesterschap en het korpsbeheerderschap twee
duidelijk van elkaar te onderscheiden functies zijn, op uiteenlopende bestuurlijke
niveaus met eigen verantwoordingsfora. Aldus kan tegemoet worden gekomen aan
de gevolgen van de geconstateerde verwarring in de verantwoording,
die het gevolg is van de bestaande wettelijke koppeling van het korpsbeheerderschap
aan het burgemeesterschap van de centrumgemeente.Op basis van de vigerende Politiewet 1993 kunnen beheersbevoegdheden worden
gemandateerd aan de korpschef en gedelegeerd aan de burgemeester(s), zo vervolgen
wij ons antwoord aan deze leden. Anders dan zij suggereren is delegatie van
beheersbevoegdheden aan de korpschef niet mogelijk (zie artikel 10:14 Awb).
De korpschef kan de aan hem gemandateerde bevoegdheden in de hiërarchische
lijn doormandateren aan onderdeelchefs. Zowel via mandaat aan de lokale politiechefs
als via delegatie aan de burgemeesters kan de lokale politiezorg zo veel mogelijk
op de maat van de betrokken gemeente(n) worden toegesneden. Belangrijk verschil
tussen mandaat en delegatie is evenwel dat bij mandaat de interne eenheid
en samenhang van het regionale politiekorps, alsook de doelmatigheid van de
middelenbesteding, beter zouden kunnen worden bewaard dan bij delegatie van
bevoegdheden, aangezien bij mandaatverlening de verantwoordelijkheid en zeggenschap
van de korpsbeheerder in tact blijft. Bij delegatie aan burgemeesters, zijn
zij bevoegd om onder eigen naam en verantwoordelijkheid op te treden; de korpsbeheerder
is dan niet langer verantwoordelijk is (zie ook artikel 10:13 Awb). Bij delegatie
raakt aldus de beheersverantwoordelijkheid in zekere zin gefragmenteerd. Dit
staat haaks op ons streven om te komen tot heldere en eenduidige aanspreekpunten
op regionaal niveau, onder meer waar het gaat om het beheer van het korps
en de zorg voor de vaststelling van de beheersstukken.Volgens de leden van de SGP-fractie is uit de evaluatie van de Politiewet
1993 niet gebleken van rolconflicten die het functioneren van de korpsbeheerder-burgemeester
bemoeilijkten. Wij mogen hen evenwel onder meer wijzen op de volgende de conclusies
uit het diepteonderzoek (blz. 230): «De korpsbeheerders hebben een dubbelrol:
korpsbeheerder en burgemeester van de centrumgemeente. Zij gaan op verschillende
manieren met die dubbelrol om, bijvoorbeeld waar het het voorzitterschap van
«hun» districtscollege betreft. De dubbelrol van korpsbeheerder
en burgemeester van de centrumgemeente leidt in de verantwoording aan de gemeenteraad
tot verwarring.»Volgens de leden van de SGP-fractie wordt met de benoeming van de korpsbeheerder
het probleem van de dubbelrol verschoven naar een kleinere gemeente. In reactie
daarop merken wij het volgende op. Zoals wij hiervoor, naar aanleiding van
soortgelijke vragen reeds hebben aangegeven, zal ook bij de benoeming van
een burgemeester in de regio tot korpsbeheerder sprake zijn van een dubbelrol.
Van het verschuiven van het probleem zouden wij evenwel niet willen spreken.
Zoals gezegd, is een belangrijk verschil met de bestaande situatie dat met
de uitdrukkelijke benoeming van een burgemeester als korpsbeheerder, het onderscheid
tussen de functies van korpsbeheerder en van burgemeester geaccentueerd. Daarmee
kan duidelijker tot uitdrukking worden gebracht dat het gaat om twee scherp
van elkaar te onderscheiden functies, op uiteenlopende bestuurlijke niveaus
en met eigen verantwoordingsfora. Zulks is in het belang van de politieke
sturing en controle van de politie.Met betrekking tot de hoedanigheden van de burgemeester die tevens korpsbeheerder
is, merken wij het volgende op. Een burgemeester wordt als zodanig bij koninklijk
besluit genoemd. Ingevolge de Politiewet 1993 is de burgemeester belast met
gezag over de politie. Een burgemeester kan ingevolge dit wetsvoorstel bij
koninklijk besluit worden benoemd tot korpsbeheerder in de regio. De benoeming
bij koninklijk besluit, laat onverlet dat de korpsbeheerder een orgaan van
de politieregio is en blijft. Wij zouden de korpsbeheerder dan
ook niet willen aanmerken als rijksorgaan. Zulks zou bovendien niet passen
bij het primair decentrale karakter van het politiebestel.Wij zouden de figuur van de benoemde korpsbeheerder niet willen aanmerken
als een vorm van centralisatie, te meer gelet op de belangrijke plaats die
het regionaal college bij de benoeming van de korpsbeheerder inneemt en waardoor
het regionale college, zeggenschap heeft met betrekking tot de persoon van
de korpsbeheerder. Op dit moment heeft het regionale college geen enkele zeggenschap
op dit punt, omdat het korpsbeheerderschap is gekoppeld aan het burgemeesterschap
van de centrumgemeente.– hoofdofficier van justitieIn het onderhavige wetsvoorstel is en blijft de betrokkenheid van het
openbaar ministerie bij de politie verzekerd, langs de lijnen van zowel het
gezag als het beheer, zo antwoorden wij de leden van de VVD-fractie. De bestaande
betrokkenheid is op onderdelen formeel toegespitst, opdat, met inachtneming
van het aan het wetsvoorstel ten grondslag liggende uitgangspunt van heldere
en eenduidige aanspreekpunten met betrekking tot de regionale politie, de
(hoofd)officier van justitie diens verantwoordelijkheid voor de strafrechtshandhaving
inhoud kan geven. Op lokaal niveau is de gezagsverantwoordelijkheid van de
officier van justitie onverkort gehandhaafd. Daarnaast is de officier van
justitie ingevolge het nieuw geformuleerde artikel 14 in het driehoeksoverleg
betrokken bij de inzet van personeel, materieel en middelen. Op regionaal
niveau geldt het dubbele instemmingsrecht van de hoofdofficier van justitie
ter zake van de regionale beleidsstukken onverkort. De landelijke beleidsthema's
op het terrein van de strafrechtshandhaving, kunnen de inbreng van de hoofdofficier
van justitie in de regionale beleids- en beheerscyclus verdergaand ondersteunen.
Daarnaast is de betrokkenheid van de hoofdofficier van justitie bij de totstandkoming
van de beheersstukken gewaarborgd, zij het in een meer toegespitste vorm,
dan thans het geval is. Zo stellen wij in bijgaande nota van wijziging voor,
dat de ontwerpen van de beheersstukken onderwerp van bespreking zijn in het
overleg tussen de korpsbeheerder, de hoofdofficier van justitie en de korpschef.
Voorts kunnen het regionale college – waarvan de hoofdofficier deel
uitmaakt – en de korpsbeheerder bij de vaststelling van de regels omtrent
de totstandkoming van de stukken, de betrokkenheid van de hoofdofficier van
justitie nader bepalen. Tenslotte wijzen wij ook op het beroepsrecht van elk
lid van het regionale college, waaronder de hoofdofficier van justitie, tegen
de vaststelling van de beleids- en beheersstukken.Met betrekking tot de voorgestelde rol van de hoofdofficier van justitie,
hebben de leden van de CDA-fractie gevraagd of het verschil met de huidige
situatie in zijn uitwerking niet dusdanig gering is, dat de vraag rijst of
dat wel een strakke scheiding tussen beheer en gezag rechtvaardigt. Zoals
wij in de memorie van toelichting hebben aangegeven, staat ons met dit wetsvoorstel
niet een ingrijpende wijziging voor ogen in het feitelijk functioneren van
de bestuurlijke organisatie van de regionale politie. Het accentueren van
de onderscheiden verantwoordelijkheden langs de lijnen van gezag en beheer
zoals voorgesteld, staat er niet aan in de weg, dat de bestuurlijke organisatie
van de regionale politie feitelijk in belangrijke mate kan blijven functioneren
zoals zij thans doet. Belangrijk verschil met de huidige situatie is evenwel,
dat ingevolge dit wetsvoorstel meer duidelijkheid bestaat omtrent de vraag
welk orgaan uiteindelijk waarvoor verantwoordelijk is, met name ook in de
relatie Rijk–regio. Een heldere en eenduidige verantwoordelijkheidsverdeling
is van groot belang, niet alleen waar het gaat om de posities van het regionaal
college en de korpsbeheerder en de verhouding tussen beide, maar
ook waar het gaat om de positie van de hoofdofficier van justitie en diens
verhouding tot het regionale college en de korpsbeheerder.Volgens het Korpsbeheerdersberaad en de Raad van hoofdcommissarissen is
het onderscheid tussen het beleidsplan en de begroting niet te maken op basis
van het criterium gezag versus beheer. Zij noemen het onderscheid kunstmatig
en onwerkbaar. Volgens hen is het onderscheid ongeschikt als criterium voor
toedeling van verantwoordelijkheden en zal de gewenste transparantie van verantwoordelijkheden
juist vertroebelen. De leden van de CDA-fractie hebben ons gevraagd, hoe wij
dit bezwaar beoordelen. Zoals wij hiervoor hebben aangegeven, ligt het onderscheid
tussen gezag en beheer van oudsher aan de basis voor de verantwoordelijkheidsverdeling
met betrekking tot de politie. Bij beheer gaat het om het scheppen van zodanige
organisatorische condities dat de gezagsdragers hun verantwoordelijkheid voor
de inzet en het optreden van politie ten volle kunnen waarmaken. Het beleidsplan
en het jaarplan bevatten de beleidsprioriteiten met betrekking tot de politie(zorg)
in de regio en de financiële vertaling daarvan tot uitdrukking komt in
de meerjarenraming en de begroting. Het onderscheid tussen gezag over de politie
en beheer van het korps is van oudsher een principieel en bruikbaar onderscheid,
dat naar ons oordeel ook voor de toekomst goed bruikbaar is. Wij zien het
regionale college als het aanspreekpunt voor de beleidsstukken en de korpsbeheerder
als het aanspreekpunt voor de beheersstukken.De leden van de SGP-fractie hebben ons voorts gevraagd om de argumenten
vóór het dubbele instemmingsrecht, die ten grondslag gelegen
hebben aan de huidige Politiewet 1993, nog eens tegen het licht te houden.
Om te verzekeren dat de hoofdofficier van justitie de mogelijkheid heeft om
de politiezorg in de regio op een adequate manier te beïnvloeden, heeft
de wetgever destijds gekozen voor een zogenoemd dubbel instemmingsrecht, voor
zowel de beleidsstukken als de beheersstukken: de korpsbeheerder stelt de
stukken op in overeenstemming met de hoofdofficier van justitie en legt deze
stukken ter vaststelling voor aan het regionale college, waarvan de hoofdofficier
ambtshalve deel uitmaakt. Dit dubbele instemmingsrecht is bij de totstandkoming
van de Politiewet 1993 met name ook in verband gebracht met de mogelijkheid
die de hoofdofficier heeft om met betrekking tot de (concept)stukken het oordeel
van een bovenregionale instantie uit te lokken. Ingevolge het onderhavige
wetsvoorstel is de hoofdofficier van justitie op dezelfde voet betrokken bij
de totstandkoming van de beleidsstukken. Ook is diens betrokkenheid bij de
totstandkoming van de beheersstukken verzekerd. De hoofdofficier behoudt de
mogelijkheid om tegen de vaststelling van de beheersstukken in beroep te gaan
en daarmee de kwestie boven het regionale niveau uit te tillen, indien hij
daartegen grote bezwaren zou hebben vanuit het oogpunt van zijn specifieke
verantwoordelijkheid voor de strafrechtshandhaving in de regio.Bij de totstandkoming van de Politiewet 1993 is door verschillende fracties
aandacht gevraagd voor het dubbele instemmingsrecht. Zo herinneren wij ons,
dat van de zijde van de SGP-fractie de vraag is gesteld of het niet voldoende
was, indien de hoofdofficier van justitie gewoon zitting zou hebben in het
regionale college, eventueel met de mogelijkheid tot het maken van bezwaar
(Kamerstukken 1992/1993, 22 562, nr. 9, blz. 25). Een andere gedachte
was of het instemmingsrecht van de hoofdofficier van justitie beperkt zou
kunnen blijven tot die stukken of die onderdelen van stukken die in het bijzonder
op de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde betrekking hebben. Het
door de leden aangehaalde citaat van de hoogleraar Elzinga verwijst naar de
reactie van onze ambtsvoorgangers op die gedachte, waarin zij hebben aangegeven
dat het een misvatting is te menen, dat een weloverwogen beslissing
over onderdelen van de beleids- en beheersstukken mogelijk zou zijn met nauwe
betrokkenheid van de hoofdofficier van justitie, terwijl bij andere onderdelen
van diezelfde stukken buiten de hoofdofficier van justitie om zou kunnen worden
beslist. In lijn daarmee hebben wij in de memorie van toelichting bij het
onderhavige wetsvoorstel aangegeven, dat weloverwogen besluitvorming ons inziens
niet goed denkbaar is, indien de inbreng van de burgemeester zich zou beperken
tot die aspecten van besluitvorming die de handhaving van de openbare orde
in zijn gemeente betreffen en de inbreng van de hoofdofficier van justitie
zich zou beperken tot die onderdelen die de strafrechtelijke handhaving van
de rechtsorde betreffen. Daar waar de onmiskenbare onderlinge samenhang tussen
de onderscheiden onderdelen van de politietaak wordt miskend en de gedachtewisseling
wordt geplaatst in de sfeer van tegenstellingen, komt de besluitvorming in
het regionale college onder druk te staan en daarmee de politiezorg in de
regio.Uit de evaluatie van de Politiewet 1993, waarnaar deze leden verwijzen,
blijkt dat de hoofdofficieren van justitie op uiteenlopende wijze vorm en
inhoud geven aan het dubbele instemmingsrecht met betrekking tot de beheersstukken.
Zoals wij in de memorie van toelichting hebben aangegeven wordt de betrokkenheid
van de hoofdofficier van justitie in de praktijk als constructief ervaren
voor het functioneren van het politiekorps. Wij hebben ons de vraag gesteld
hoe de formele betrokkenheid van de hoofdofficier van justitie bij het beheer
van het korps blijvend kan worden verzekerd, met inachtneming van het aan
het wetsvoorstel ten grondslag liggende uitgangspunt van heldere en eenduidige
aanspreekpunten met betrekking tot het beleid van de politie en het beheer
van het korps. In het oorspronkelijke wetsvoorstel was met het oog op de betrokkenheid
van de hoofdofficier van justitie met betrekking tot de beheersstukken, de
bepaling voorgesteld dat de korpsbeheerder de beheersstukken vaststelt na
overleg met de hoofdofficier van justitie (en gehoord het regionale college).
Zoals gezegd, hebben wij ervoor gekozen om het wetsvoorstel op onderdelen
aan te passen, naar aanleiding van de teneur van het verslag van de Tweede
Kamer en de reacties van «het politieveld» op het wetsvoorstel.
In het bij nota van wijziging aangepaste wetsvoorstel stellen wij onder meer
de bepaling voor, dat in het regionale driehoeksoverleg tussen de korpsbeheerder,
de hoofdofficier van justitie en de korpschef in elk geval over het ontwerp
van de organisatie, de formatie, de begroting, de jaarrekening, het beleidsplan,
het jaarplan en het jaarverslag voor het regionale politiekorps wordt gesproken.
Aldus is verzekerd dat de hoofdofficier van justitie in een vroeg stadium
betrokken is bij de besluitvorming omtrent de beheersstukken. Het bestaande
instemmingsrecht van de hoofdofficier van justitie met betrekking tot de ontwerp-beleidsstukken
blijft onverlet. Verdergaande toegespitste betrokkenheid van de hoofdofficier
van justitie bij de totstandkoming van de beheersstukken, bijvoorbeeld in
de vorm van een instemmingsrecht, past niet goed in het politiek-bestuurlijke
model dat ons voor ogen staat en waarin het regionale college en de korpsbeheerder,
als aanspreekpunten met betrekking tot de vaststelling van de beleidsstukken
respectievelijk de beheersstukken, zo veel mogelijk ruimte wordt gelaten om
in goed overleg te bepalen op welke wijze de bedoelde stukken totstandkomen.– korpschefHet doet ons genoegen te kunnen constateren dat de leden van de SGP-fractie
zich kunnen vinden in de bepaling dat de dagelijkse leiding van het korps
berust bij de korpschef, alsmede in de wettelijk verplichte afbakening van
de taak van de korpschef, in de door de korpsbeheerder vast te stellen instructie. – commissaris van de Koningin en het College van
procureurs-generaalDe leden van de GroenLinks-fractie hebben ons gevraagd de verschillende
geschillenregelingen naast elkaar te zetten. In het onderhavige wetsvoorstel
is een geschillenprocedure (een term die overigens niet in het wetsvoorstel
wordt gehanteerd) opgenomen met betrekking tot de ontwerp-beleidsstukken.
Daarnaast zijn een administratieve beroepsprocedure met betrekking tot de
vastgestelde beleidsstukken en een administratieve beroepsprocedure met betrekking
tot de vastgestelde beheersstukken opgenomen. Deze procedures sluiten zoveel
mogelijk aan bij de bestaande procedures, die zijn opgenomen in de artikelen
29, 32 en 34, derde lid, van de Politiewet 1993.In het voorgestelde artikel 29 is de geschillenprocedure opgenomen met
betrekking tot de ontwerp-beleidsstukken. Indien de korpsbeheerder en de hoofdofficier
van justitie niet met elkaar tot overeenstemming kunnen komen over het ontwerp
van de beleidsstukken, legt de korpsbeheerder dit verschil van zienswijze
schriftelijk voor aan de commissaris van de Koningin, die daarover in overeenstemming
met het College van procureurs-generaal beslist. Komen zijn niet tot overeenstemming,
dan legt de commissaris van de Koningin het geschil voor aan de Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, die daarover in overeenstemming
met de Minister van Justitie beslist. Deze geschillenregeling komt nagenoeg
overeen met de vigerende geschillenregeling op basis van artikel 29 Politiewet
1993.In artikel 32 van dit wetsvoorstel is de administratieve beroepsprocedure
tegen de vastgestelde beleidsstukken opgenomen. Nadat de beleidsstukken zijn
vastgesteld, kan elk lid van het regionale college daartegen administratief
beroep aantekenen. Ook de gemeenteraad, in overeenstemming met de zienswijze
van de burgemeester, kan tegen de vastgestelde beleidsstukken administratief
beroep instellen. Het beroep wordt ingesteld bij de commissaris van de Koningin.
De commissaris van de Koningin beslist daarover in overeenstemming met het
College van procureurs-generaal. Komen zij niet tot overeenstemming, dan beslist
de Ministers van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties in overeenstemming
met de Minister van Justitie.In het voorgestelde artikel 34, dat bij nota van wijziging is gewijzigd,
is de administratieve beroepsprocedure tegen de vastgestelde beheersstukken
opgenomen. Nadat de beheersstukken zijn vastgesteld, kan daartegen administratief
beroep worden ingesteld door elk lid van het regionale college en door de
gemeenteraad, in overeenstemming met de zienswijze van de burgemeester. Daarnaast
is er de mogelijkheid dat de korpsbeheerder administratief beroep kan instellen
tegen de beheersstukken, indien ingevolge de regels die daaromtrent zijn vastgesteld
op basis van het voorgestelde artikel 31a, de vaststelling van deze stukken
is opgedragen aan het regionale college. In de genoemde gevallen geldt steeds
dat het administratief beroep wordt ingesteld bij de Minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties en dat het beroepschrift wordt ingediend door
tussenkomst van de commissaris van de Koningin.Naast deze procedures, bestaat een beroepsprocedure tegen de vaststelling
van de grenzen van een territoriaal onderdeel door het regionale college.
Deze procedure is opgenomen in artikel 35, tweede lid, en blijft ingevolge
dit wetsvoorstel ongewijzigd. Indien de betrokken burgemeesters niet instemmen
met het besluit van het regionale college met betrekking tot de grenzen van
bijvoorbeeld een district, kunnen zij daartegen beroep instellen bij de commissaris
van de Koningin, die daarover in overeenstemming met het College van procureurs-generaal
beslist. Komen zij niet tot overeenstemming, dan beslist de Minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties in overeenstemming met de Minister
van Justitie. Het beroepschrift wordt ingediend door tussenkomst van de korpsbeheerder.Naar aanleiding van de vraag van deze leden om aan te geven welke formele
mogelijkheden de gemeenteraad heeft om invloed uit te oefenen met betrekking
tot de politie, noemen wij in de eerste plaats het nieuw voorgestelde wettelijk
inbrengrecht (artikel 28, vierde lid, van dit wetsvoorstel), dat in de plaats
komt van het bestaande reglementaire inbrengrecht (artikel 28, derde lid,
van de Politiewet 1993). Daarnaast kan worden gewezen op de beroepsmogelijkheden
van de raad tegen de vaststelling van zowel de beleidsstukken als de beheersstukken
(artikelen 32, eerste lid, onder c, en 34, eerste lid, onder c, van dit wetsvoorstel).
Voorts is de inlichtingen- en verantwoordingsplicht van de burgemeester tegenover
de gemeenteraad van belang voor de formele mogelijkheden van de gemeenteraad
om invloed uit te oefenen met betrekking tot de politie (artikel 180 van de
Gemeentewet). Deze plicht strekt zich uit tot onder meer de gezagsfunctie
van de burgemeester over de in diens gemeente dienstdoende politie. De gemeenteraad
kan de burgemeester aanspreken op de inzet en het optreden van politie, zowel
beleidsmatig als op ad hoc-basis, maar ook kan de raad de burgemeester aanspreken
op bijvoorbeeld diens functioneren in het driehoeksoverleg. Voorts kan de
gemeenteraad de burgemeester om inlichtingen vragen en ter verantwoording
roepen ter zake van diens lidmaatschap van het regionale college en de wijze
waarop hij daarin opkomt voor de belangen van de gemeente (zie ook artikel
22, derde lid, van dit wetsvoorstel). In dit verband wijzen wij ook op het
voorstel om de generieke inlichtingenplicht van de burgemeester ten opzichte
van de raad te versterken in die zin dat ook een actieve inlichtingenplicht
van de burgemeester jegens de gemeenteraad wordt ingevoerd (Wet dualisering
gemeentebestuur; Kamerstukken I 2000/01, 27 751, nr. 10).Op de vraag van deze leden welke stukken ter beschikking staan van de
gemeenteraden om zich te informeren met betrekking tot het regionale politiekorps,
antwoorden wij als volgt. Ingevolge dit wetsvoorstel worden in ieder geval
alle concept-beleidsstukken (artikel 28, derde lid) en de vastgestelde beleids-
en beheersstukken (artikelen 31, zesde lid, en 33, tweede lid) ter kennis
gebracht van de gemeenteraden in de regio. Voorts worden alle besluiten van
het regionale college en de verslagen van de vergaderingen van het regionale
college ter kennis gebracht van de gemeenteraden in de regio (artikel 22,
zevende lid).De leden van de GroenLinks-fractie hebben voorts nog enkele vragen gesteld
met betrekking tot de administratieve beroepsprocedures. Ter zake van de in
dit wetsvoorstel voorgestelde beroepsprocedures moet een onderscheid worden
gemaakt tussen de procedures tegen de vastgestelde beleidsstukken en de procedures
tegen de vastgestelde beheersstukken. Met betrekking tot de vastgestelde beleidsstukken
geldt dat daartegen beroep open staat voor de leden van het regionale college
en voor elke gemeenteraad in de regio. De beroepsgrond voor de leden van het
regionale college is dat het desbetreffende besluit onaanvaardbare wijze afbreuk
doet aan het belang van een goede vervulling van de politietaak in hun ambtsgebied.
De beroepsgrond voor de gemeenteraad is dat het desbetreffende besluit op
onaanvaardbare wijze afbreuk doet aan het belang van een goede vervulling
van de politietaak in de desbetreffende gemeente. Met betrekking tot deze
beroepsmogelijkheid van de gemeenteraad moet worden opgemerkt dat een raad
alleen in beroep kan gaan, in overeenstemming met de zienswijze van de burgemeester.
In de genoemde gevallen wordt beroep ingesteld bij de commissaris van de Koningin. Deze behandelt het beroep en beslist in overeenstemming
met het College van procureurs-generaal. Komen zij niet tot overeenstemming
dan beslist de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties in overeenstemming
met de Minister van Justitie.Ook met betrekking tot de vastgestelde beheersstukken geldt dat daartegen
beroep open staat voor de leden van het regionale college en voor elke gemeenteraad
in de regio. De beroepsgrond voor de leden van het regionale college is dat
het desbetreffende besluit, gelet op het beleidsplan of het jaarplan op onaanvaardbare
wijze afbreuk doet aan het belang van een goede vervulling van de politietaak
in zijn ambtsgebied. De beroepsgrond voor de gemeenteraad is dat het desbetreffende
besluit van de korpsbeheerder, gelet op het beleidsplan of het jaarplan op
onaanvaardbare wijze afbreuk doet aan het belang van een goede vervulling
van de politietaak in de desbetreffende gemeente. Overigens geldt ook hier
dat de gemeenteraad alleen beroep kan instellen in overeenstemming met de
zienswijze van de burgemeester. In de genoemde gevallen is de Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties het beroepsorgaan.Tegen het besluit dat in administratief beroep is genomen, kan beroep
worden ingesteld bij de administratieve rechter. Ingevolge artikel 8:6, tweede
lid, van de Algemene wet bestuursrecht kan geen beroep bij de rechtbank worden
ingesteld, indien de mogelijkheid van administratief beroep nog openstaat
dan wel heeft opengestaan, maar daarvan geen gebruik is gemaakt.De leden van de GroenLinks-fractie hebben voorts gevraagd naar het verschil
tussen administratief beroep en de geschillenbeslechting door de commissaris
van de Koningin en het College van procureurs-generaal. Zoals wij hiervoor
hebben aangegeven, gelden met betrekking tot de vastgestelde beleids- en beheersstukken administratieve beroepsprocedures. Op
die procedures is ook de Algemene wet bestuursrecht van toepassing. Het gaat
daarbij om administratief beroep tegen een genomen besluit. Daarin verschillen
de regelingen die zijn opgenomen in de artikelen 32, 34 en 35, van de regeling
die is opgenomen in artikel 29 van dit wetsvoorstel. In de laatste bedoelde
regeling gaat het niet om beroep tegen stukken die zijn vastgesteld, maar
om een geschil over het concept van beleidsstukken.
Wij achten het van belang dat naast de administratieve beroepsmogelijkheid
tegen de vastgestelde stukken, de mogelijkheid blijft bestaan dat bij een
meningsverschil tussen de korpsbeheerder en de hoofdofficier van justitie
over concept-beleidsstukken de kwestie boven het vlak van de politieregio
kan worden uitgetild.De leden die aan het woord zijn hebben voorts gevraagd of het beroep ten
alle tijde bij de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties of
het College van procureurs-generaal is. Zoals gezegd, geldt met betrekking
tot het administratief beroep tegen de vastgestelde beleidsstukken, dat beroep
openstaat op de commissaris van de Koningin, die in overeenstemming met het
College van procureurs-generaal beslist. Komen zij niet tot overeenstemming,
dan treden de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties respectievelijk
de Minister van Justitie in hun plaats. Met betrekking tot administratief
beroep tegen de vastgestelde beheersstukken geldt dat beroep openstaat op
de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. In deze procedure
speelt het College van procureurs-generaal formeel geen rol.Ingevolge artikel 34 van dit wetsvoorstel kan tegen de vaststelling van
de beheersstukken administratief beroep worden ingesteld bij de Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Het beroepschrift wordt door
tussenkomst van de commissaris van de Koningin ingediend. De commissaris van
de Koningin zendt het beroepschrift, voorzien van zijn zienswijze, door aan
de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. De tussenkomst
van de commissaris van de Koningin kan er mogelijk toe leiden dat het geschil
(alsnog) in der minne wordt geschikt en dat het beroep kan worden ingetrokken.3. Democratische controle en verantwoordingDe leden van de PvdA-fractie hebben gevraagd waarom ervan afgezien is
een aanduiding te geven van zaken die minimaal in de instructie voor de taken
en bevoegdheden van de korpschef geregeld zouden moeten worden. Volgens het
voorgestelde artikel 24, derde lid, stelt de korpsbeheerder in een instructie
nadere regels vast met betrekking tot de taken en bevoegdheden van de korpschef.
In de wet is daaraan geen nadere invulling gegeven, in die zin dat daarin
bepaalde onderwerpen in ieder geval zouden moeten worden geregeld. In de instructie
kan onder meer de informatievoorziening van de korpschef aan de korpsbeheerder
nader geregeld worden. Een en ander laat onverlet de verantwoordelijkheid
van de korpsbeheerder voor het beheer van het korps. Zoals wij ook in de memorie
van toelichting hebben aangegeven, moet aan de korpsbeheerder en de korpschef
zoveel mogelijk ruimte worden gelaten om, met inachtneming van de bijzondere
situatie in de regio, in onderling overleg te komen tot een doelmatige taakafbakening,
die recht doet aan beider verantwoordelijkheden en deskundigheden.Deze leden hebben voorts gevraagd of het schrappen van artikel 36, eerste
lid, betekent dat de invloed van de gemeenteraden afneemt. Op basis van de
genoemde bepaling kunnen beheersbevoegdheden worden gedelegeerd aan de betrokken
burgemeester(s), onder het afleggen van verantwoording aan de respectieve
gemeenteraden. De gemeenteraad zou aldus over de schakel van de burgemeester
invloed kunnen uitoefenen op de ter plaatse dienstdoende politie. In de praktijk
is evenwel gebleken dat van de delegatiemogelijkheid geen gebruik wordt gemaakt,
waardoor beïnvloeding door de gemeenteraad langs de genoemde lijn feitelijk
niet plaatsvindt. In de praktijk blijkt dat in regio's niet wordt gekozen
voor delegatie van beheersbevoegdheden in de bestuurlijke lijn korpsbeheerder-burgemeester(s),
maar voor mandaat van beheersbevoegdheden in de hiërarchische lijn korpsbeheerder-korpschef-onderdeelschef.
Op lokaal niveau vindt regelmatig driehoeksoverleg plaats tussen de burgemeester,
de officier van justitie en de politie, over de taakuitvoering van de politie,
alsmede over daarmee samenhangende beheersmatige aangelegenheden. De burgemeester
kan ter zake van het driehoeksoverleg ter verantwoording worden geroepen door
de gemeenteraad, die aldus invloed kan uitoefenen. Ingevolge dit wetsvoorstel
is de formele invloed van de gemeenteraad op de politie verdergaand verzekerd
langs andere lijnen, onder meer via het voorgestelde wettelijk inbrengrecht.
Met betrekking tot de keuze die in regio's is gemaakt voor mandaat boven delegatie,
merken wij het volgende op. Anders dan bij delegatie, blijft bij mandaat de
verantwoordelijkheid van de korpsbeheerder voor het beheer van het korps volledig
in tact. Dit is van belang met het oog op de interne eenheid en samenhang
van het regionale politiekorps en de noodzaak van doelmatigheid van zowel
organisatie als middelenbesteding, maar ook met het oog op het aan dit wetsvoorstel
ten grondslag liggende uitgangspunt van een heldere en eenduidige verantwoordelijkheidsverdeling
met betrekking tot de regionale politie, waarbij de korpsbeheerder over de
volle breedte op het beheer van het korps kan worden aangesproken. Overigens blijkt uit de reactie van het Korpsbeheerdersberaad en de Raad
van hoofdcommissarissen op het concept-wetsvoorstel dat zij kunnen instemmen
met het vervallen van artikel 36 van de Politiewet 1993. Ook de Vereniging
van Nederlandse Gemeenten kan zich vinden in het schrappen van de delegatiemogelijkheid,
zo blijkt uit haar reactie van 23 februari 2001 op het wetsvoorstel.Het verheugt ons dat de leden van de PvdA-fractie waardering hebben voor
de introductie van het wettelijk inbrengrecht, waardoor duidelijker de betrokkenheid
van de gemeenteraden bij jaarplan en beleidsplan zal worden aangegeven. Ingevolge
dit wetsvoorstel wordt de sturing en controle van de politie vanuit de gezagsfunctie
geaccentueerd. In de sturing van de politie staat het gezag over de politie
centraal en moet het beheer in juiste proporties worden gezien, grofweg als
de zorg voor het apparaat. Waar beheer een afgeleide functie van gezag is,
zo vervolgen wij ons antwoord aan deze leden, ligt in het gezag het aangrijpingspunt
voor effectieve sturing en controle door de gemeenteraad. Het is van groot
belang dat de inbreng van de gemeenteraden formeel is verzekerd bij het formuleren
van gezagsmatige beleidsprioriteiten, in plaats van bij de beheersmatige vertaling
daarvan. Onderwerpen als huisvesting en investeringen zijn geen doelen in
zich zelf, maar middelen om beleidsprioriteiten te verwezenlijken. Tegen deze
achtergrond, achten wij het aangewezen om de toegespitste formele betrokkenheid
van de gemeenteraden bij de totstandkoming van deze beleidsstukken te verzekeren
en kan naar ons oordeel een dergelijke toegespitste formele betrokkenheid
bij de vaststelling van de beheersstukken achterwege blijven.In haar reactie op het wetsvoorstel geeft de Vereniging van Nederlandse
Gemeenten aan dat zij in het wettelijk inbrengrecht een versterking ziet van
de mogelijkheden voor gemeenteraden om hun invloed op het beleid van de politie
versterken. De bepaling sluit volgens haar goed aan op de geroeide praktijk
in de regio's. In hun reactie van 22 mei 2000 op het concept-wetsvoorstel
hebben het Korpsbeheerdersberaad en de Raad van hoofdcommissarissen aangegeven,
dat een versterking van de inbreng van de gemeenteraden gewenst is om de lokale
inbedding van de politie zo goed mogelijk te laten zijn. Met het wettelijk
inbrengrecht zou zulks sterker zijn verankerd dan tot nu toe. Het is ons in
dit verband opgevallen dat de «politieberaden» in hun reactie
op het wetsvoorstel zelve opmerken dat het wettelijk inbrengrecht geen nieuwe
mogelijkheid voor de raad oplevert.In antwoord op de leden van de VVD-fractie, die vragen of met dit wetsvoorstel
per saldo democratische mogelijkheden worden vergroot, merken wij het volgende
op. Dit wetsvoorstel strekt ertoe meer helderheid te creëren omtrent
de vraag welk orgaan waarop kan worden aangesproken ter zake van de regionale
politie. Een ondubbelzinnige verantwoordelijkheidsverdeling, waarbij verantwoordelijkheden
voldoende worden ondersteund door bevoegdheden, is een voorwaarde voor transparante
en effectieve sturing en controle van de politie en de politieke verantwoording
ter zake. Waar het gaat om de democratische mogelijkheden mogen wij ook wijzen
op het voorgestelde wettelijk inbrengrecht. Wij zien daarin een belangrijke
verbetering van de mogelijkheden die de gemeenteraden hebben ter zake van
de sturing en controle van de politie.De leden van de VVD-fractie hebben voorts gevraagd hoezeer met dit wetsvoorstel
de mogelijkheid voor gemeenteraden invloed te hebben op het beheer van regionale
politiekorps afneemt en of wij het wettelijk inbrengrecht van de gemeenteraad
in de praktijk een substantiële verbetering van van de controlemogelijkheden
van de gemeenteraad achten. Wij stellen voor in de Politiewet
1993 vast te leggen dat het regionale college zorg draagt voor de vaststelling
van de beleidsstukken en dat de korpsbeheerder zorg draagt voor de vaststelling
van de beheersstukken, waarbij aan het regionale college en de korpsbeheerder
ruimte wordt gelaten om in onderling overleg de procedure vast te stellen
met betrekking tot de totstandkoming van deze stukken. Het regionale college,
waarin elke burgemeester in de regio zitting heeft, heeft een nadrukkelijke
verantwoordelijkheid met betrekking tot de totstandkoming van de stukken.
In dit verband is ook de verantwoordingsplicht van de korpsbeheerder jegens
het regionale college van belang. Niet alleen is de gemeenteraad, over de
schakel van de burgemeester in het regionale college, betrokken bij de sturing
en controle van de regionale politie, daarnaast heeft de raad een meer rechtstreekse
betrokkenheid bij het formuleren van de beleidsprioriteiten via het voorgestelde
wettelijk inbrengrecht. Dit wettelijk inbrengrecht komt in de plaats van het
bestaande, in artikel 28, derde lid, van de Politiewet 1993, geregelde reglementaire
inbrengrecht van de gemeenteraden. Zoals gezegd zien wij daarin een belangrijke
verbetering van de mogelijkheden voor de gemeenteraden met het oog op de sturing
en controle van de politie. Wij zouden in dit verband niet willen spreken
van een afname van de invloed van de gemeenteraden op de politie. Het is,
mede gelet op het draagvlak van de politie en de basispolitietaak binnen de
plaatselijke gemeenschap, van belang dat op lokaal niveau mogelijkheden bestaan
om de werkwijze en de inzet van de politie ter plaatse te beïnvloeden
en te sturen.Ingevolge het onderhavige wetsvoorstel wordt de verantwoordelijkheidsverdeling
tussen het regionale college en de korpsbeheerder aangepast, in zoverre dat
de korpsbeheerder in de toekomst verantwoordelijk kan worden gehouden voor
de vaststelling van de beheersstukken, zo vervolgen wij ons antwoord aan deze
leden. Het regionale college is en blijft verantwoordelijk voor de vaststelling
van de beleidsstukken. In de beleidsstukken worden de beleidsprioriteiten
met betrekking tot de politie(zorg) in de regio aangegeven, de beheersstukken
bevatten de beheersmatige vertaling daarvan. Ingevolge het bij nota van wijziging
aangepaste wetsvoorstel stelt het regionale college in overeenstemming met
de korpsbeheerder regels vast met betrekking tot de procedure voor de vaststelling
van de beleids- en beheersstukken.De betrokkenheid van de gemeenteraden bij
de totstandkoming van deze stukken krijgt vorm en inhoud over de schakel van
de burgemeesters in het regionale college. Naast de overwegend indirecte sturings-
en controlemogelijkheden die de gemeenteraden thans hebben, stellen wij het
wettelijk inbrengrecht voor, op basis waarvan de raden een meer directe betrokkenheid
hebben bij het formuleren van de beleidsprioriteiten met betrekking tot de
politie(zorg) in de regio. Naar ons oordeel leidt de aanpassing van de Politiewet
1993 op dit punt niet tot minder sturings- en controlemogelijkheden voor de
gemeenteraad, zo vervolgen wij ons antwoord aan de leden van de VVD-fractie.De Groningse hoogleraar Elzinga, waarnaar deze leden verwijzen, heeft
in het verleden op verschillende plaatsen aandacht gevraagd voor de democratische
inbedding van de regionale politie (zie onder meer Binnenlandse Bestuur 1991,
nrs. 14/15 en 1998, nrs. 26/27), alsmede gewezen op de vermenging van bevoegdheden
en verantwoordelijkheden, waaraan wij met het onderhavige wetsvoorstel tegemoet
komen (zie onder meer Binnenlands Bestuur 1998, nrs. 4 en 31/32, en RMThemis
1996, nr. 6). Wat betreft het vraagstuk van de democratische inbedding van
de regionale politie, merken wij allereerst op dat de democratische controle
op het gezag over de politie adequaat is verzekerd: de burgemeester en de
officier van justitie zijn en blijven op dezelfde voet verantwoordelijk. Daarbij
geldt dat de burgemeester door de gemeenteraad ter verantwoording kan worden geroepen voor diens gezagsuitoefening en dat de Minister van
Justitie door de Staten-Generaal ter verantwoording kan worden geroepen voor
de gezagsuitoefening door het openbaar ministerie. Kenmerk van het regionale
politiebestel is dat het beheer van de regionale politiekorpsen niet direct,
maar indirect, over de schakel van de burgemeesters, wordt verantwoord tegenover
de gemeenteraden: de korpsbeheerder legt verantwoording af aan het regionale
college, waarvan de burgemeesters in de regio ambtshalve deel uitmaken, die
op hun beurt verantwoording afleggen aan hun respectieve gemeenteraden. De
Politiewet 1993 voorziet in enkele mogelijkheden voor de gemeenteraden om
nader vorm en inhoud te geven aan de sturing en controle van de regionale
politie. Deze mogelijkheden blijven bestaan. Daarnaast voorziet artikel 28,
vierde lid, van dit wetsvoorstel in een nieuw instrument voor de gemeenteraden,
namelijk het wettelijk inbrengrecht. Onder meer in verband met het Integraal
Veiligheidsprogramma hebben wij gewezen op het belang van het wettelijk inbrengrecht,
dat de gemeenteraden in staat stelt aan het begin van de beleidscyclus de
prioriteiten ter zake van de openbare orde en veiligheid in hun gemeenten
kenbaar maken (zie ook Kamerstukken II, 2000/01, 26 604, nr. 4).In antwoord op de vraag van de leden van de CDA-fractie of in de voorgestelde
verhoudingen de gemeenteraad minder invloed zal kunnen uitoefenen op het beheer
van het korps, merken wij het volgende op. Zoals bekend, voorziet de Politiewet
1993 niet, en kan de wet ook niet goed voorzien, in directe democratische
controle op het beheer van het korps. Dit is de keerzijde van de keuze van
de wetgever bij de totstandkoming van de Politiewet 1993 om de politie te
organiseren op regionaal niveau, terwijl op dat niveau niet een bestuurlijke
organisatie met een democratisch gekozen, algemeen vertegenwoordigend orgaan
bestaat. Daarbij tekenen wij aan, dat het ontbreken van directe democratische
controle het beheer betreft, niet het gezag over de politie. Zo kan de gemeenteraad
de burgemeester ter verantwoording roepen voor het door hem gevoerde gezag
over de politie. Het is naar ons oordeel van belang dat de sturing en controle
van de politie in de eerste plaats vorm en inhoud krijgt via de gezagsfunctie.
Los van de vraag of en in hoeverre het beheer metterdaad een concreet aangrijpingspunt
vormt voor gemeenteraden om invloed uit te oefenen, zoals deze leden suggereren,
moet naar ons oordeel worden voorkomen dat fixatie op beheersmatige kwesties
afleidt van de gezagsmatige vraag wat van de politie wordt verwacht. Wij zouden
ervoor willen waken dat de verhouding tussen gezag en beheer wordt getekend
en vertekend door de gedachte dat de wezenlijke zeggenschap over de politie
ligt bij het beheer. Naar onze overtuiging ligt de wezenlijke zeggenschap
over de politie bij het gezag, niet bij het beheer. Overigens, zo merken wij
op, komt uit de evaluatie van de Politiewet 1993 naar voren, dat de interesse
van gemeenteraadsleden voor beheersaangelegenheden niet mag worden overschat.
Zij zijn – naar ons oordeel terecht – meer geïnteresseerd
in de taakuitvoering van de lokale politie.Het lokale veiligheidsbeleid en het (strafrechtelijke) handhavingsbeleid
vormen bouwstenen voor het politiebeleid dat op regionaal niveau wordt vastgesteld.
Het lokale bestuur dient, op basis van een gedegen veiligheidsbeeld, de prioriteiten
in het lokale veiligheidsbeleid vast te stellen. Het is daarbij van belang
dat het met betrekking tot de aan te pakken veiligheidsvraagstukken, en de
rol van de politie daarbij, zo concreet mogelijke, harde doelstellingen formuleert
en de termijn waarbinnen deze gerealiseerd zouden moeten zijn. Aldus kan vanuit
een inhoudelijke visie op de lokale veiligheid, alsmede op de rol van de diverse
betrokkenen – waaronder de politie – daarbij, de betrokkenheid
van de gemeenteraad bij de sturing en controle van de politie door de gemeenteraad
nader vorm en inhoud krijgen. Uit SGBO-onderzoek «Lokaal veiligheidsbeleid –
de stand van zaken in 2000» (juni 2000), komt naar voren dat inmiddels
in 63% van de gemeenten de gemeenteraden hun verwachtingen ten aanzien van
de politie hebben geconcretiseerd.In dit verband is het voorgestelde wettelijk inbrengrecht voor gemeenteraden
zinvol en van betekenis, omdat het de gemeenteraden de gelegenheid biedt de
prioriteiten ter zake van de openbare orde en veiligheid, in een zodanig stadium
in de beleidscyclus kenbaar te maken, dat daarmee rekening kan worden gehouden
bij het opstellen en vaststellen van de beleidsstukken voor het regionale
politiekorps. Aldus vormen de lokale veiligheidsplannen, naast de prioriteiten
van het openbaar ministerie, «onderliggende» documenten voor de
regionale beleidsstukken. Zoals de leden van de CDA-fractie hebben aangegeven
bij de gedachtewisseling over de notitie «Bestel in balans», verwachten
wij dat een duidelijker betekenis van de lokale veiligheidsplannen in de regionale
beleidscyclus, een stimulans zal zijn voor het lokale debat over het veiligheidsbeleid.Volgens de leden van de CDA-fractie is het onderscheid tussen beleidsplan
en begroting moeilijk aan te brengen op basis van het criterium gezag versus
beheer. Het zou volgens deze leden dan ook beter zijn de bestaande besluitvormingscyclus
te handhaven. Zoals gezegd is het onderscheid tussen gezag en beheer van oudsher
de basis voor de verantwoordelijkheidsverdeling met betrekking tot de politie.
Het onderscheid biedt ook voor de toekomst een goed handvat. Worden in de
beleidsstukken de beleidsprioriteiten met betrekking tot de politie(zorg)
in de regio aangegeven, de beheersstukken bevatten de beheersmatige vertaling
daarvan. In het onderhavige wetsvoorstel wordt langs de lijnen van gezag en
beheer en het daarmee corresponderende onderscheid tussen beleids- en beheersstukken,
de verantwoordelijkheden van het regionale college en de korpsbeheerder aangepast,
in die zin dat het college onder meer het beleidsplan vaststelt, terwijl de
korpsbeheerder de begroting en de andere beheersstukken vaststelt.Op de vraag van de leden van de D66-fractie of met de keuze om artikel
36 te laten vervallen de dominantie van beheer over gezag wordt versterkt,
antwoorden wij als volgt. Ingevolge dit wetsvoorstel wordt, onder het vervallen
van artikel 36 van de Politiewet, artikel 14 van de Politiewet 1993 aangepast
met de bepaling uit artikel 36, tweede lid, van de Politiewet 1993. Met het
vervallen van artikel 36 Politiewet 1993 vervalt de formele basis voor delegatie
van beheersbevoegdheden door de korpsbeheerder aan de betrokken burgemeester(s).
In de praktijk is gebleken dat in politieregio's niet wordt gekozen voor de
figuur van delegatie aan de burgemeesters maar wel voor de figuur van mandaat
aan de korpschef, die deze bevoegdheden vervolgens in de hiërarchische
lijn doormandateert aan onderdeelschefs. De mate waarin bevoegdheden worden
gemandateerd is een zaak van interne organisatie van een korps. Zoals wij
ook in de memorie van toelichting hebben aangegeven, verdient de figuur van
mandaat aan de korpschef naar ons oordeel de voorkeur boven delegatie aan
burgemeesters, aangezien bij mandaat de verantwoordelijkheid van de korpsbeheerder
voor het beheer van het regionale korps volledig in tact blijft, terwijl bij
delegatie de verantwoordelijkheid voor het beheer deels overgaat naar de betrokken
burgemeester(s). Mandaat van beheersbevoegdheden laat het uitgangspunt dat
beheer volgend is aan gezag onverlet. De lokale politiechefs oefenen de gemandateerde
bevoegdheden uit na overleg met de gezagsdragers op dat niveau. Daarbij tekenen
wij aan dat de politie – dus ook de korpschef en de onderdeelschefs –
ten alle tijd optreedt in ondergeschiktheid aan het bevoegd gezag, dat aanwijzingen
kan geven aan de politie. Er is dan ook geen sprake van dominantie van beheer
over gezag. Met de inperking van de rol van het regionaal college neemt indirect ook
de betrokkenheid van de gemeenteraden af, zo constateren de leden van de D66-fractie.
Gemeenteraden kunnen volgens deze leden hun burgemeester nog slechts op zijn
gezagsuitoefening aanspreken en niet meer op zijn invloed op het beheer. In
antwoord daarop, mogen wij er allereerst op wijzen dat de gemeenteraden ook
in de toekomst hun burgemeester ten volle kunnen aanspreken op diens lidmaatschap
van het regionale college en de wijze waarop de burgemeester daaraan invulling
geeft. De invloed van de burgemeester op het beheer van het regionale korps
krijgt vorm en inhoud door zijn lidmaatschap van het regionale college. Ingevolge
het bij nota van wijziging aangepaste wetsvoorstel draagt het regionale college
zorg voor de vaststelling van de beleidsstukken en draagt de korpsbeheerder
zorg voor de vaststelling van de beheersstukken. Het regionale college stelt
in overeenstemming met de korpsbeheerder regels vast met betrekking tot de
procedure voor de vaststelling van deze stukken. Daarbij zijn uiteenlopende
modaliteiten denkbaar. Een en ander laat onverlet dat tussen het regionale
college en de korpsbeheerder een intensieve gedachtewisseling kan plaatsvinden
over onder meer de wijze waarop de korpsbeheerder aan diens verantwoordelijkheid
voor het beheer van het korps vorm en inhoud geeft – met behoud van
ieders verantwoordelijkheid. In dit verband is de inlichtingen- en verantwoordingsplicht
van de korpsbeheerder jegens het regionale college van groot belang (artikel
30 van de Politiewet 1993). Voorts kan worden gewezen op de mogelijkheid van
administratief beroep die het regionale college en ook de gemeenteraden hebben
tegen de vaststelling van de beheersstukken (artikel 34, eerste lid, onder
a en c, van dit wetsvoorstel). Met het oog op de materiële mogelijkheden
van de gemeenteraad om met diens burgemeester van gedachten te wisselen over
kwesties die in het regionale college aan de orde zijn of zijn geweest, zijn
naast de wettelijk voorgeschreven openbaarheid van de vergaderingen van het
regionale college (artikel 22, zesde lid, van dit wetsvoorstel), de informatieplichten
jegens de gemeenteraad van belang (artikelen 28, derde lid, en 33, tweede
lid, van dit wetsvoorstel). Gezien de toegespitste sturings- en controlemogelijkheden
die de gemeenteraad heeft, aan te vullen met het voorgestelde wettelijk inbrengrecht,
zouden wij niet willen spreken van een afname van de betrokkenheid van de
gemeenteraden bij de politie.In het algemeen geldt dat waar de onderscheiden verantwoordelijkheden
preciezer zijn geregeld, de democratische sturing en controle van de politie
beter kan functioneren, zo vervolgens wij ons antwoord aan de leden van de
D66-fractie. Wij beogen met dit wetsvoorstel de verantwoordelijkheden ter
zake van de politie te accentueren langs de lijnen van gezag over de politie
en beheer van het korps. Van oudsher is het onderscheid tussen gezag en beheer
de grondslag voor de verdeling van zeggenschap over de politie. Zoals gezegd,
ligt naar onze overtuiging de wezenlijke zeggenschap over de politie bij het
gezag, niet bij het beheer. Wij beogen met dit wetsvoorstel de gezagsfunctie
te accentueren, waarbij de beheersfunctie in juiste proporties wordt gezien
als de zorg om zodanige organisatorische condities te scheppen dat de gezagsdragers
hun verantwoordelijkheid voor de inzet en het optreden van politie ten volle
kunnen waarmaken. Zulks is ook van belang met het oog op het vraagstuk van
de democratische inbedding van de regionale politie. Gegeven het feit dat
de Politiewet 1993 niet voorziet, en ook niet kan voorzien, in directe democratische
controle op het beheer van het korps op regionaal niveau, wint de democratische
controle op de politie aan belang, naarmate het gezag over de politie meer
centraal wordt gesteld in de sturing van de politie.Vervolgens zijn de leden van de D66-fractie ingegaan op de rol van de
gemeenteraden met betrekking tot de politie, mede in relatie tot het voorgestelde wettelijk inbrengrecht. Op de vragen die zij ter zake hebben
gesteld, antwoorden wij als volgt. De gemeenteraad blijft via de burgemeester,
die ambtshalve lid is van het regionale college, betrokken bij het beheer
van het regionale politiekorps. Om de formele betrokkenheid van de gemeenteraden
bij de regionale beleidscyclus te versterken, stellen wij voor de bestaande
sturings- en controlemogelijkheden van de gemeenteraad uit te breiden met
een wettelijk inbrengrecht. Dit recht strekt ertoe de gemeenteraden in een
vroeg stadium in de beleidscyclus de gelegenheid te stellen om de prioriteiten
ter zake van de openbare orde en veiligheid in hun gemeenten kenbaar te maken.
Mede op basis daarvan stelt de korpsbeheerder in overeenstemming met de hoofdofficier
van justitie het beleidsplan en het jaarplan op.Met deze leden hechten wij veel waarde aan betrokkenheid van de gemeenteraden
bij de sturing en controle van de politie. In dat verband is het voorgestelde
wettelijk inbrengrecht zinvol en van betekenis. Wij hechten er veel waarde
aan dat de betrokkenheid van de gemeenteraden bij de sturing en controle van
de politie vorm en inhoud krijgt vanuit een inhoudelijke visie op vraagstukken
van veiligheid in de gemeente, alsmede op de rol van diverse betrokkenen –
waaronder de politie – in de veiligheidsketen. De allocatie van middelen
(beheer) is een daarvan afgeleide vraag. Zoals deze leden terecht aangeven
staat veiligheid hoog op de lokale agenda. Het is dan ook van groot belang
dat de gemeenteraden over een wettelijk inbrengrecht beschikken, met een zodanig
aangrijpingspunt in de beleids- en beheerscyclus, dat de inbreng van de raad
kan worden betrokken bij het formuleren van het te voeren beleid ter zake
van politie(zorg) in de regio. Waar het adagium «beheer volgt gezag»
geldt, ligt het in de rede de inbreng van de gemeenteraden bij de beleidsstukken
te verzekeren, in plaats van bij de – daarvan afgeleide – beheersstukken.Waar de leden van de D66-fractie stellen dat het wettelijk inbrengrecht
de raad slechts een adviesrecht geeft in het stadium van het opstellen van
het beleidsplan, en dat het daar verder bij blijft, mogen wij wijzen op het
volgende. Nadat de korpsbeheerder in overeenstemming met de hoofdofficier
van justitie de genoemde stukken heeft opgesteld, worden deze stukken onverwijld
ter kennis gebracht van onder meer de gemeenteraden in de regio (artikel 28,
derde lid, van dit wetsvoorstel). De gemeenteraad heeft aldus de mogelijkheid
om met de eigen burgemeester van gedachten te wisselen over deze conceptstukken,
mede in het licht van de inbreng die de gemeenteraad heeft geleverd. De vastgestelde
beleidsstukken worden onverwijld ter kennis gebracht van de gemeenteraden
in de regio (artikel 31, zesde lid, van dit wetsvoorstel). Voorts worden de
raden over de besluiten van het regionale college en de verslagen van de vergaderingen
van het regionale college volledig geïnformeerd (artikel 22, zevende
lid, van dit wetsvoorstel). De gemeenteraadsleden kunnen de vergadering van
het college bijwonen (artikel 22, zesde lid, van dit wetsvoorstel). Tenslotte
kan de mogelijkheid van administratief beroep worden genoemd: de gemeenteraad
kan administratief beroep instellen tegen de vaststelling van het beleidsplan
respectievelijk het jaarplan, indien de gemeenteraad en de burgemeester van
oordeel zijn, dat het desbetreffende besluit op onaanvaardbare wijze afbreuk
doet aan het belang van een goede vervulling van de politietaak in de desbetreffende
gemeente (artikel 32, eerste lid, onder b, van dit wetsvoorstel).Wij kunnen ons niet vinden in de suggestie van de leden van de D66-fractie,
dat de korpsbeheerder in een gemeenteraad ter verantwoording zou kunnen worden
geroepen voor het beheer ten aanzien van die gemeente. Het scheppen van verantwoordingsrelaties
tussen de korpsbeheerder en de afzonderlijke gemeenteraden, naast de bestaande
verantwoordingsrelatie tussen de korpsbeheerder en het regionale college,
zou niet alleen een staatsrechtelijk onzuivere constructie opleveren, ook
zou daardoor een complex en ondoorzichtig geheel van controle- en verantwoordingsmechanismen
ontstaan, met naar soort en aard sterk verschillende verantwoordingsfora.
Ons streven is er juist op gericht om de taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden
zo scherp mogelijk van elkaar te onderscheiden. Zoals gezegd, is een ondubbelzinnige
verantwoordelijkheidsverdeling met heldere en eenduidige controle- en verantwoordingslijnen
van groot belang voor effectieve sturing van de politie, maar ook voor de
politiek-bestuurlijke verantwoording ter zake. Een en ander laat onverlet
dat elke gemeenteraad in de regio, de korpsbeheerder kan uitnodigen in de
vergadering van de raad(scommissie), om van gedachten te wisselen over (aspecten
van) het beheer van het korps. Formeel kan van het afleggen van verantwoording
door de korpsbeheerder tegenover de gemeenteraad echter geen sprake zijn.
Overigens staat het de gemeenteraad ook vrij om bijvoorbeeld de korpschef
of de (hoofd)officier van Justitie uit te nodigen in een vergadering van de
raad(scommissie), om zich te laten informeren over hun taakuitoefening van
de politie in de betrokken gemeente en daarover met hen in debat te gaan,
zo vervolgen wij ons antwoord aan deze leden. Zo wonen lokale politiechefs
regelmatig de vergaderingen bij van de raadscommissies die zich bezighouden
met politiezaken. Wij tekenen daarbij nadrukkelijk aan dat het ook hier niet
kan gaan om het afleggen van verantwoording door deze functionarissen tegenover
de gemeenteraad. Een verplichting voor de (hoofd)officier van justitie om
zijn beleid te verantwoorden tegenover de gemeenteraad, zou op gespannen voet
staan met de staatsrechtelijke verhoudingen ingevolge welke de Minister van
Justitie ter zake verantwoording aflegt aan de Staten-Generaal. Een eigenstandige
verantwoordingsplicht van de korpschef, of welke politiefunctionaris dan ook,
tegenover de gemeenteraad past niet in het stelsel waarin voor het ambtelijk
doen en laten, niet de ambtenaar zelf, maar uiteindelijk een bestuurder politieke
verantwoordelijkheid draagt.De leden van de D66-fractie blijven hechten aan hun voorstel in de richting
van een regionaal college van gemeenteraadsleden. Wij hebben in het wetvoorstel –
in lijn met de notitie «Bestel in balans» en de gedachtewisseling
daarover – geen voorstel gedaan in de zin die de leden van de D66-fractie
bedoelen en die zij ook bij eerdere gelegenheden hebben bepleit. Graag geven
wij een nadere beschouwing op dit punt, waar deze leden om hebben gevraagd.
Zoals wij ook in de notitie «Bestel in balans» hebben aangegeven,
zijn volgens ons drie modellen denkbaar. Ten eerste een commissie van gemeenteraadsleden
naast het regionale college, ten tweede een commissie van gemeenteraadsleden
in plaats van het regionale college en ten derde een commissie van gemeenteraadsleden
en burgemeesters in plaats van het regionale college. Bij de totstandkoming
van de Politiewet 1993 is er – op goede gronden – welbewust voor
gekozen het regionale college samen te stellen uit burgemeesters (en de hoofdofficier
van Justitie) en niet (tevens) uit leden van de gemeenteraden in de regio.
Bij de afweging van verschillende modellen speelden destijds onder andere
argumenten van democratische controle, bestuurlijke inbedding, eenvoud en
slagvaardigheid een rol (Kamerstukken II 1989–1990, 21 461, nr.
2). Deze argumenten hebben naar ons oordeel onverkort grote waarde. Alvorens
nader in te gaan op de drie modellen, willen wij het volgende opmerken. Instelling
van een commissie van gemeenteraadsleden (al dan niet naast het regionale
college) kan op het eerste gezicht de betrokkenheid van gemeenteraden bij
het politiebeheer versterken, van directe democratische controle is evenwel
geen sprake. Immers de gemeenteraadsleden die zitting zouden hebben in het
regionaal college, zijn niet als lid van het regionale college gekozen, maar
zijn als lid van de gemeenteraad gekozen en worden door de raad afgevaardigd
naar het regionale college. Zij leggen ieder voor zich verantwoording af aan de betrokken gemeenteraden – zoals thans ook geldt voor
de burgemeesters.Wat betreft de drie genoemde modellen, merken wij voorts het volgende
op. Instelling van een commissie van gemeenteraadsleden in plaats van het
regionale college gaat onherroepelijk gepaard met een verlies aan betrokkenheid
van de gezagsdragers bij de besluitvorming omtrent de politie(zorg) in de
regio en dit wijzen wij reeds om die reden van de hand. Het bij wet instellen
van een commissie van gemeenteraadsleden naast het regionale college en het
attribueren van (controle-)bevoegdheden aan die commissie van gemeenteraadsleden
is naar ons oordeel niet goed mogelijk, zonder dat wordt toegegeven op de
gewenste bestuurlijke transparantie. Tussen deze organen kunnen competentieconflicten
ontstaan. De complexiteit van de bestuurlijke organisatie van de regionale
politie zou aanzienlijk worden vergroot, terwijl ons streven er juist op is
gericht de bestuurlijke transparantie te vergroten. Bovendien zouden complexe
verantwoordingslijnen ontstaan: zowel de burgemeester als het gemeenteraadslid
van een bepaalde gemeente dienen zich te verantwoorden tegenover de raad van
de desbetreffende gemeente, waarbij geldt dat een raadslid, anders dan een
burgemeester, niet alleen door de gemeenteraad ter verantwoording kan worden
geroepen, maar van de raad ook instructies kan krijgen. Bij instelling van
een commissie van gemeenteraadsleden naast het regionale college is de vraag
wat de commissie precies moet en kan doen. Het gevaar is reëel dat verantwoordelijkheden
zoekraken en dat competentieconflicten ontstaan. Naar ons oordeel zou het
regionale college onder invloed van een commissie van gemeenteraadsleden feitelijk
aan zeggenschap inboeten, zonder dat dit verlies kan worden gecompenseerd
door zo'n commissie. Overigens, zo merken wij tenslotte op, is een commissie
van gemeenteraadsleden naast het college wel denkbaar als klankbordgroep of
informatieforum.Naar ons oordeel zou het door deze leden gedane voorstel in de richting
van een regionaal college van raadsleden eerder een complicering dan een verbetering
van de mogelijkheden van democratische sturing en controle van de politie
betekenen. Wij zouden dan ook daarvoor niet willen kiezen.Waar de leden van de GroenLinks-fractie spreken van «het gezag van
de korpschef», mogen wij erop wijzen dat de politie, dus ook de korpschef,
optreedt onder verantwoordelijkheid van het bevoegde gezag. In artikel 2 van
de Politiewet 1993 is bepaald dat de politie optreedt in ondergeschiktheid
aan «het bevoegde gezag», waarmee de in de artikelen 12 en 13
van de Politiewet 1993 genoemde gezagsdragers zijn bedoeld, te weten de burgemeester
en de officier van justitie. Zij kunnen aan de politie de nodige aanwijzingen
geven voor de vervulling van haar taken. De korpschef is in artikel 24 van
de Politiewet 1993 nadrukkelijk gepositioneerd in ondergeschiktheid aan de
korpsbeheerder. In dat artikel is bepaald dat het beheer van het regionale
politiekorps berust bij de korpsbeheerder, die daartoe wordt bijgestaan door
de korpschef. De korpsbeheerder kan beheersbevoegdheden mandateren aan de
regionale korpschef, die deze bevoegdheden vervolgens in de hiërarchische
lijn kan doormandateren aan onderdeelchefs. De lokale politiechefs oefenen
deze bevoegdheden uit na overleg met de gezagsdragers op dat niveau. Bij mandaat
gaat het om een bevoegdheidsuitoefening waarvoor het mandaterende orgaan verantwoordelijk
blijft en waarover het zeggenschap blijft behouden. Zo blijft bij mandaat
van beheersbevoegdheden de korpsbeheerder verantwoordelijk voor de door de
korpschef en de lokale politiechefs in mandaat uitgeoefende bevoegdheden:
de verantwoordelijkheid van de korpschef en de lokale politiechefs met betrekking
tot beheersmatige aangelegenheden is een afgeleide van die van de korpsbeheerder.
Van een ongelukkige woordkeuze, zoals deze leden suggereren, is dan ook geen
sprake. Het inzicht dat de taakuitoefening door de politie, die plaatsvindt onder
het gezag van de burgemeester, nauwe samenhang vertoont met het deel dat onder
het gezag van de officier van justitie plaatsvindt, heeft in het verleden
geleid tot de ontwikkeling van het driehoeksoverleg, zo vervolgen wij ons
antwoord aan deze leden. In het driehoeksoverleg komt de taakuitvoering van
de politie vanuit de gezichtspunten van het bestuur, het openbaar ministerie
en de politie aan de orde. Aan het driehoeksoverleg is in 1988 een wettelijk
fundament gegeven in de Politiewet (Stb. 1988, 576); artikel 14 van de Politiewet
1993 biedt thans de basis voor dit driehoeksoverleg. Het overleg vindt onder
meer plaats over de algemene beleidsbepaling ten aanzien van de politie. Het
driehoeksoverleg is voor de lokale gezagsdragers het gremium voor overleg
over en afstemming van het beleid ten aanzien van de politie, mede in relatie
tot het lokale veiligheidsbeleid dat door het gemeentebestuur wordt vastgesteld.
In het overleg kunnen onder meer de lokale beleidsplannen, werkplannen en
rapportages van de politie aan de orde komen. Het driehoeksoverleg laat de
onderscheiden verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de gezagsdragers onverlet.
Aldus is en blijft de burgemeester verantwoordingsplichtig jegens de gemeenteraad.
De door de gemeenteraad besproken lokale veiligheidsplannen vormen de «onderliggende»
plannen voor het beleidsplan voor het regionale politiekorps, waarmee overigens
niet gezegd is dat het regionale beleidsplan louter de optelsom van deze lokale
plannen is. Zo spelen ook de door ons vastgestelde landelijke beleidsthema's
bij de vaststelling van het regionale beleidsplan en jaarplan een belangrijke
rol.Deze leden hebben voorts gevraagd of en in hoeverre de korpschef eigen
beleid kan voeren. Wij stellen in dit verband voorop dat de politie –
dus ook de korpschef – formeel ondergeschikt is aan het boven haar gesteld
bevoegd gezag. Formeel heeft de politie geen ruimte voor het voeren van eigen
beleid. Dit neemt niet weg dat de politie, gelet op haar specifieke kennis
van het métier, in de praktijk een belangrijke rol speelt bij de totstandkoming
en uitvoering van het beleid. In dit verband zien wij de bepalingen in de
Politiewet 1993, dat de korpschef deelneemt aan het in artikel 27 bedoelde
overleg tussen de korpsbeheerder en de hoofdofficier van justitie, alsmede
aan de vergaderingen van het college (artikel 22, eerste lid) en dat de korpschef
op uitnodiging van de korpsbeheerder het college alle gewenste inlichtingen
geeft (artikel 30, tweede lid). In de praktijk ligt de dagelijkse leiding
van het korps in handen van de korpschef. Ingevolge dit wetsvoorstel wordt
een bepaling met die strekking in artikel 24, tweede lid, van de Politiewet
1993 opgenomen. De korpschef draagt in dit verband onder meer zorg voor de
uitvoering van besluiten van de korpsbeheerder en het regionale college, alsmede
voor de uitvoering van de opdrachten die de politie krijgt van de gezagsdragers.Uit het karakter van het politiebestel vloeit voort dat de vaststelling
van de prioriteiten in het beleid primair een decentrale verantwoordelijkheid
is. In regionaal verband vindt afstemming en besluitvorming met betrekking
tot het beleid ter zake van de politie(zorg) in de regio. Bij de vaststelling
van de beleidsstukken voor het regionale politiekorps spelen de landelijke
beleidsthema's een belangrijke rol. De landelijke beleidsthema's vormen een
aanvulling op de decentraal vastgestelde prioriteiten. Het is een decentrale
verantwoordelijkheid om uitvoering te geven aan de landelijke beleidsthema's
en deze thema's – met inachtneming van de «couleur locale» –
zichtbaar, herkenbaar en vergelijkbaar op te nemen in de regionale beleids-
en beheerscyclus. De onderlinge verschillen in veiligheid tussen de 25 regio's
(maar ook daarbinnen) maken het vanzelfsprekend en wenselijk dat de korpsen
op basis van veiligheidsanalyses zelf accenten kunnen leggen. Daarbij is het
evident dat gelet op de «couleur locale» de landelijke beleidsthema's
niet allerwegen in dezelfde mate en urgentie tot activiteiten
van de korpsen behoeven te leiden. Wel dienen regio's helder te maken op basis
waarvan men tot deze regionale afweging is gekomen. Het is van belang dát
regio's adequaat uitvoering geven aan landelijke beleidsthema's. Hóe
de regio's uitvoering geven aan die thema's is in de eerste plaats een decentrale
verantwoordelijkheid. Naast de landelijke beleidsthema's, vormen de lokale
veiligheidsplannen en de prioriteiten van het openbaar ministerie, de«onderliggende»
documenten voor het regionale beleidsplan en jaarplan. De regionale beleidsstukken
vormen het uitgangspunt voor de allocatie van de middelen (beheer). De regionale
beleids- en beheersstukken geven het kader en de randvoorwaarden, waarbinnen
de politiezorg op lokaal niveau nader vorm en inhoud kan worden gegeven.De leden van de GroenLinks-fractie hebben voorts gevraagd of er een vergelijkbaar
mandaat komt voor de burgemeesters ten opzichte van de lokale politiecommandanten.
Ingevolge dit wetsvoorstel is delegatie van beheersbevoegdheden aan de burgemeesters
niet meer mogelijk. Daar staat tegenover dat mandaat van beheersbevoegdheden
van de korpsbeheerder aan de korpschef blijvend mogelijk is. Aangezien bij
mandaat geen sprake is van verschuiving van verantwoordelijkheden in juridische
zin, zou bij mandaat van de korpsbeheerder aan de burgemeester(s) een bijzondere
situatie kunnen ontstaan, waarin de korpsbeheerder door de burgemeester(s)
in het regionale college ter verantwoording wordt geroepen voor bevoegdheden
die deze burgemeester in mandaat van de korpsbeheerder heeft uitgeoefend.
Over de mogelijkheid van mandaat van beheersbevoegdheden door de korpsbeheerder
aan de burgemeester(s) heeft bij de totstandkoming van de Politiewet 1993
een uitgebreide gedachtewisseling plaatsgevonden tussen de regering en het
parlement, waarnaar wij op deze plaats kortheidshalve mogen verwijzen (zie
onder meer Kamerstukken II 1992–1993, 22 562, nr. 16).Wat betreft de mandaatverlening waarover deze leden enkele vragen hebben
gesteld, merken wij het volgende op. Er bestaat een hiërarchische verhouding
tussen de korpsbeheerder en de korpschef. In die lijn kan de korpsbeheerder
aan de korpschef beheersbevoegdheden mandateren, hetgeen in de praktijk op
grote schaal gebeurt. Op mandaat is afdeling 10.1.1 van de Algemene wet bestuursrecht
van toepassing. Zo geldt een door de korpschef binnen de grenzen van zijn
bevoegdheid genomen besluit als een besluit van de korpsbeheerder. De korpsbeheerder
kan per geval of in het algemeen instructies geven ter zake van de uitoefening
van de gemandateerde bevoegdheid. Deze blijft bevoegd de gemandateerde bevoegdheid
zelf uit te oefenen. Bovendien kan de korpsbeheerder het mandaat te allen
tijde intrekken. De korpsbeheerder kan toestaan dat de korpschef in de hiërarchische
lijn doormandateert aan politiechefs op lokaal niveau. Een en ander laat de
verantwoordelijkheid van de korpsbeheerder onverlet. Naarmate de lokale politiechef
over een ruimer mandaat beschikt, zal het beter mogelijk zijn om op lokaal
niveau de afstemming tussen gezag en beheer verdergaand vorm te geven. Waar
deze leden aangeven dat met mandaat van bevoegdheden aan de lokale politiechefs
de uitvoering verder weg komt te staan van de verantwoordelijkheid, benadrukken
wij dat de mate van mandatering een zaak van interne organisatie van een korps
is, waarvoor de korpsbeheerder ten volle verantwoordelijk is. Het is daarbij
van belang dat de mate van mandatering wordt afgestemd op de mogelijkheden
die de korpsbeheerder heeft om materieel invulling te geven aan diens verantwoordelijkheid
voor het beheer van het korps.Wij benadrukken dat het gezag over de ter plaatse dienstdoende politie
berust en blijft berusten bij de burgemeester en de officier van justitie:
indien de politie in een gemeente optreedt ter handhaving van de openbare orde en ter uitvoering van de hulpverleningstaak, staat zij onder
gezag van de burgemeester, en indien de politie optreedt ter strafrechtelijke
handhaving van de rechtsorde, dan wel taken verricht ten dienste van de justitie,
staat zij, tenzij in enige wet anders is bepaald, onder gezag van de officier
van justitie (artikelen 12 en 13 van de Politiewet 1993). Het gezag over de
politie wordt in lokaal verband uitgeoefend. Van regionaal gezag, waarover
deze leden spreken, is geen sprake. Onverminderd de verantwoordelijkheid van
de onderscheiden gezagsdragers voor het optreden van de politie in hun ambtsgebied,
vindt in regionaal verband afstemming en besluitvorming plaats met betrekking
tot het beleid ter zake van de politie(zorg) in de regio. Het regionaal college,
waarvan de gezagsdragers ambtshalve deel uitmaken, is daarvoor de aangewezen
plaats.Wij kunnen ons niet vinden in de uitspraak van deze leden, dat het ter
zake van het beheer in het geheel ontbreekt aan democratisch gelegitimeerde
zeggenschap. Kenmerk van het regionale politiebestel is dat het beheer van
de regionale politiekorpsen niet direct, maar indirect, over de schakel van
de burgemeesters, wordt verantwoord tegenover de gemeenteraden: de korpsbeheerder
legt verantwoording af aan het regionale college, waarvan de burgemeesters
in de regio ambtshalve deel uitmaken, die op hun beurt verantwoording afleggen
aan hun respectieve gemeenteraden. De Politiewet 1993 voorziet in enkele mogelijkheden
voor de gemeenteraden om nader vorm en inhoud te geven aan de controle op
het beheer van het korps. Zo voorziet de Politiewet 1993 in enkele informatieplichten
jegens de gemeenteraden in de regio en in de mogelijkheid van administratief
beroep tegen de vaststelling van de beheersstukken (en de beleidsstukken).Wij kunnen ons evenmin vinden in de uitspraak van deze leden, dat bij
het gezag hooguit sprake is van een gedeeltelijke en indirecte verantwoording
aan de gemeenteraden. Indien de politie in een gemeente optreedt ter handhaving
van de openbare orde en ter uitvoering van de hulpverleningstaak, staat zij
onder gezag van de burgemeester. De burgemeester is terzake aan de raad inlichtingen
en verantwoording verschuldigd (artikel 180 Gemeentewet). Het spreekt voor
ons vanzelf dat de burgemeester over zijn gezagsuitoefening overleg voert
met en verantwoording aflegt aan de gemeenteraad. Met dit wetsvoorstel blijft
de gezagsverantwoordelijkheid van de burgemeester ongewijzigd. Evenmin komt
wijziging in de mogelijkheden die de gemeenteraad heeft om diens burgemeester
ter verantwoording te roepen. Hoe het proces van verantwoording overigens
feitelijk vorm en inhoud krijgt, hangt mede af van de «assertiviteit»
van de gemeenteraad. Voor de uitoefening van een goede controle door de gemeenteraad
is voorts van belang dat hij tijdig en volledig worden geïnformeerd door
de burgemeester. Verwacht mag worden dat onder dualistische verhoudingen ook
de burgemeester nadrukkelijker te maken zal krijgen met de controlerende bevoegdheden
van de raad.Het onderhavige wetsvoorstel laat het bestaande gezag over de politie
onverlet, zo benadrukken wij andermaal. De burgemeester en de officier van
justitie zijn en blijven verantwoordelijk voor het optreden van de politie
in hun ambtsgebied. Onverminderd de verantwoordelijkheid van de onderscheiden
gezagsdragers voor het optreden van de politie in hun ambtsgebied, is het
regionaal college, waarvan de gezagsdragers ambtshalve deel uitmaken, de aangewezen
plaats om te komen tot afstemming en besluitvorming met betrekking tot het
beleid ter zake van de politie(zorg) in de regio. Tegen deze achtergrond stellen
wij voor in de Politiewet 1993 te bepalen dat het regionale college zorg draagt
voor de vaststelling van de beleidsstukken. Evenals thans het geval is, kan de burgemeester door de gemeenteraad ter
verantwoording worden geroepen voor zijn lidmaatschap van het regionale college
en de wijze waarop hij daarin opkomt voor de belangen van de gemeente. Wat
betreft de verantwoordingsrelatie tussen de burgemeester en diens gemeenteraad
is sprake van een ontwikkeling waarbij langdurig verstoorde verhoudingen tussen
burgemeester en raad leiden tot ontslag van de burgemeester. In dit verband
mogen wij ook wijzen op de recente wijziging van de Gemeentewet en de Provinciewet
in verband met een aanpassing van de procedure tot benoeming van de burgemeester
en de commissaris van de Koning (Stb. 2001, 358). Met deze wetswijziging heeft
de raad formeel de mogelijkheid gekregen om de Kroon aan te bevelen de burgemeester
te ontslaan, bij het ontbreken van vertrouwen.In het door de leden van de GroenLinks-fractie bedoelde SGBO-onderzoek
«Lokaal veiligheidsbeleid – de stand van zaken in 2000»,
staat de vraag centraal of gemeenten erin slagen te voldoen aan essentiële
voorwaarden voor een effectief lokaal veiligheidsbeleid beleid, te weten:
maatwerk, integrale beleidsvoering, slagvaardigheid en participatie. Uit het
onderzoek blijkt onder meer dat slagvaardigheid niet eenvoudig realiseerbaar
is in een beleidsveld waar sprake is van een zeer complex netwerk van actoren
die informatie moeten verschaffen en zelf een bijdrage aan veiligheid moeten
leveren. Het is van belang dat het lokale bestuur diens regisserende rol kan
waar maken, waarbij zij in samenwerking met de veiligheidspartners streeft
naar een op resultaat gericht lokaal veiligheidsbeleid. In het Integraal veiligheidsprogramma
heeft het kabinet voorstellen gedaan om het bestaande bestuurlijke instrumentarium
van gemeenten aan te passen en nieuwe instrumenten aan te bieden, met als
oogmerk gemeenten beter in staat te stellen een passend antwoord te geven
op de huidige veiligheidsvraagstukken. Een van de voorstellen betreft het
toekennen van een wettelijk inbrengrecht aan de gemeenteraad om de invloed
op het regionale politiebeleid te vergroten (Kamerstukken II 1998/1999, 26 604,
nr. 1, blz. 3 en 29). Het wettelijk inbrengrecht, dat de leden van de GroenLinks-fractie
bij de gedachtewisseling over de notitie «Bestel in balans» met
instemming begroetten, is van belang om de gemeenteraden beter in staat te
stellen hun wensen ter zake van openbare orde en veiligheid in de gemeente
te articuleren en tijdig in te brengen in de regionale beleids- en beheerscyclus,
waardoor deze bij het opstellen van het beleidsplan en het jaarplan voor het
regionale politiekorps kunnen worden betrokken.De leden van de GroenLinks-fractie hebben voorts enkele vragen gesteld
met betrekking tot het wettelijk inbrengrecht, mede in relatie tot de democratische
inbedding van de regionale politie. Zoals onze ambtsvoorgangers bij de totstandkoming
van de Politiewet 1993 reeds hebben aangegeven, is de democratische inbedding
van de regionale politie niet in elk opzicht zo goed, als zij zou kunnen zijn,
indien de politie zou zijn georganiseerd op een niveau dat aansluit bij de
bestuurlijke hoofdstructuur (Kamerstukken II 1992/1993, 22 562, nr. 10,
blz. 3). De keuze die in het begin van de jaren '90 van de vorige eeuw is
gemaakt voor een politiebestel met 25 regionale politiekorpsen, met daarnaast
het Korps landelijke politiediensten staat thans niet ter discussie. Zoals
in de memorie van toelichting is aangegeven, zijn de bestaande mogelijkheden
voor de gemeenteraden om het beheer van het korps te controleren weliswaar
beperkt, maar niet geheel afwezig. Zo kan de gemeenteraad, op dezelfde voet
als thans het geval is, de burgemeester ter verantwoording roepen voor zijn
lidmaatschap van het regionale college en de wijze waarop hij daarin opkomt
voor de belangen van de gemeente. In dit verband is ook de wettelijk voorgeschreven
openbaarheid van de vergaderingen van het regionale college van belang. Voorts
voorziet de Politiewet 1993 in informatieplichten jegens de gemeenteraden
in de regio en in de mogelijkheid van administratief beroep door de gemeenteraden
tegen de vaststelling van de beleids- en beheersstukken. In aanvulling hierop,
stellen wij het wettelijk inbrengrecht voor (artikel 28, vierde lid, van het
wetsvoorstel). Met het voorgestelde wettelijk inbrengrecht heeft de gemeenteraad
een herkenbare, formele positie aan het begin van de regionale beleidscyclus.
De rol van de gemeenteraden bij de lokale inbreng in het regionale college
is van groot belang met het oog op de goede lokale inbedding van het veiligheidsbeleid.Wat betreft de verhouding tussen het inbrengrecht van de gemeenteraad
en de gezagsverantwoordelijkheid van de burgemeester, merken wij het volgende
op. De primaire verantwoordelijkheid voor het bevorderen van de veiligheid
ligt op lokaal niveau. De gemeente draagt in dit verband zorg voor een lokaal
veiligheidsbeleid, waarin ook wordt ingegaan op de rol van andere partners –
waaronder de politie – in de veiligheidsketen. Vanuit deze integrale
visie op veiligheid in de gemeente kan door het lokale bestuur mede vorm en
inhoud worden gegeven aan de sturing en controle van de politie, onverminderd
de eindverantwoordelijkheid van de gezagsdragers voor de daadwerkelijke inzet
van de politie. Het lokale veiligheidsbeleid biedt voor de gemeenteraad een
goede basis voor diens inbreng in de regionale beleids- en beheerscyclus,
via het wettelijk inbrengrecht.Ingevolge het bij nota van wijziging aangepaste wetsvoorstel draagt het
regionale college ervoor zorg dat beleidsstukken worden vastgesteld. De besluitvorming
over de beleidsstukken voor het regionale politiekorps dient erop gericht
te zijn om, zo goed mogelijk rekening houdende met de verschillende en soms
onderling strijdende (gemeentelijke) belangen ter zake, een adequaat niveau
van politiezorg voor de gehele regio te realiseren, met de daarvoor beschikbare
middelen. Met het wettelijk inbrengrecht – in combinatie met de administratief
beroepsmogelijkheid – is de betrokkenheid van de gemeenteraden bij de
totstandkoming van het beleidsplan en het jaarplan effectief gewaarborgd.
Wij zouden dan ook niet willen kiezen voor de figuur van wettelijk instemrecht
van de gemeenteraden, in plaats van of in aanvulling op het voorgestelde wettelijk
inbrengrecht, zoals de leden van de fractie van GroenLinks suggereren. Een
wettelijk instemrecht zal leiden tot een grotere bestuurlijk drukte en de
besluitvorming over de beleidsstukken onnodig compliceren en mogelijk zelfs
verlammen. Een wettelijk instemrecht kan de besluitvorming op onaanvaardbare
wijze frustreren. Immers zullen in dat geval in de praktijk een beleidsplan
en het jaarplan voor het regionale politiekorps niet tot stand kunnen komen,
indien gemeenteraden in de regio niet allen instemmen met het plan. Zulks
is noch in het belang van de politiezorg in de regio, noch in het belang van
de politiezorg in de gemeente.De sturing van de politie krijgt primair vorm en inhoud via de gezagslijn.
In het driehoeksoverleg bespreken de lokale gezagsdragers tezamen met de lokale
politiechef onder meer de taakuitvoering van de politie. In het overleg komen
ook met de taakuitoefening samenhangende beheersmatige aangelegenheden aan
de orde (artikel 14 van dit wetsvoorstel). In het overleg treedt de burgemeester
op, onder het afleggen van verantwoording aan de gemeenteraad.Zoals wij hiervoor op soortgelijke vragen hebben aangegeven, is het van
belang dat het lokale bestuur, in het kader van het lokale veiligheidsbeleid,
zo concreet mogelijke, harde doelstellingen formuleert met betrekking tot
de aan te pakken lokale veiligheidsvraagstukken, en de rol van de politie
daarbij. Aldus kan vanuit een inhoudelijke visie op de lokale veiligheid alsmede
op de rol van de diverse betrokkenen – waaronder de politie – daarbij, de betrokkenheid van de gemeenteraad bij de sturing en controle
van de politie door de gemeenteraad nader vorm en inhoud krijgen. In dit verband
is het wettelijk inbrengrecht voor gemeenteraden zinvol en van betekenis,
omdat het de gemeenteraden in staat stelt de prioriteiten ter zake van de
openbare orde en veiligheid in hun gemeenten, in een zodanig stadium in de
beleids- en beheerscyclus kenbaar te maken, dat daarmee rekening kan worden
gehouden bij het opstellen en vaststellen van het beleidsplan en het jaarplan
voor het regionale politiekorps. Aldus vormen de lokale veiligheidsplannen,
naast de prioriteiten van het openbaar ministerie, «onderliggende»
documenten voor de regionale beleidsstukken. Het is van belang dat in het
lokale veiligheidsbeleid heldere doelen en taakstellingen worden geformuleerd.
Hier ligt een duidelijke taak voor het gemeentebestuur. Het gaat hier om de
regiefunctie van de gemeente. Naar mate het lokale bestuur de prioriteiten
in het veiligheidsbeleid en de rol van de politie daarbij duidelijker articuleert
en hardere doelstellingen formuleert, heeft het meer houvast om de werkwijze
en de inzet van de politie in de gemeente inhoudelijk te beïnvloeden
en te sturen. Uit het eerder door deze leden aangehaalde SGBO-onderzoek, blijkt
dat inmiddels in 63% van de gemeenten de gemeenteraden hun verwachtingen ten
aanzien van de politie hebben geconcretiseerd.Wij delen niet de opvatting van de leden van de GroenLinks-fractie dat
het beheer voor de gemeenteraad bij uitstek een aangrijpingspunt is voor het
uitoefenen van invloed. Waar beheer een afgeleide functie van gezag is, is
voor effectieve sturing en controle door de gemeenteraad niet het beheer,
maar het gezag een aangrijpingspunt. Zo wordt – aansluitend op het lokale
veiligheidsbeleid – van de gemeenteraad verwacht dat hij aangeeft welke
veiligheidsproblemen in de gemeente in welke mate spelen en welke rol hierbij
van de politie wordt verwacht. De gemeenteraad dient zich primair te richten
op de gewenste activiteiten en de resultaten die van de politie worden verwacht,
niet op de beheersmatige condities ter zake. Het voorgestelde wettelijk inbrengrecht
betreft – dan ook – niet mede de beheersstukken. Dit neemt niet
weg dat het gemeenteraden uiteraard vrij staat bij de burgemeester van hun
gemeente aandacht te vragen voor beheersmatige kwesties die hun bijzonder
belang inboezemen. De burgemeester kan daarop de korpsbeheerder aanspreken.Bij mandaatverlening aan de korpschef is geenszins sprake van verzelfstandiging
van de regionale politie, zo vervolgen wij ons antwoord aan de leden van de
GroenLinks-fractie. Ingeval van mandaat treedt de korpschef op in naam van
en onder verantwoordelijkheid van de korpsbeheerder, die ter verantwoording
kan worden geroepen door het regionale college.Waar de leden van de GroenLinks-fractie voorts stellen dat de politie
verder zal verzelfstandigen en in dat verband ingaan op mandaatverlening aan
de korpschef, wijzen wij allereerst op het belang van een duidelijke en eenduidige
afbakening en attributie van taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden
in de Politiewet 1993, om verzelfstandiging van de politie, die niemand wenst,
te voorkomen. In dit licht is het onderhavige wetsvoorstel van groot belang.
Een ondubbelzinnige verantwoordelijkheidsverdeling is van groot belang voor
effectieve sturing en controle van de politie.Wat betreft de mandaatverlening merken wij het volgende op. Passend in
een reguliere relatie mandaatgever-gemandateerde ziet de korpsbeheerder toe
op de juiste uitoefening van de beheersbevoegdheden door de korpschef. De
korpsbeheerder legt ter zake verantwoording af aan het regionale college.
Los van het voorgestelde artikel 24, derde lid, op basis waarvan de korpsbeheerder
in een instructie nadere regels vaststelt met betrekking tot de taken en bevoegdheden
van de korpschef, achten wij het noch nodig noch gewenst dat
met betrekking tot de mandaatverlening aan de korpschef, andere, aanvullende
vormen van toezicht op de naleving en controle op de wijze van uitvoering,
in het leven worden geroepen.De mogelijkheden om het beheer van het regionale politiekorps direct democratisch
te controleren zijn beperkt, zo vervolgen wij ons antwoord aan deze leden.
Dit is de keerzijde van het feit dat de politie is georganiseerd op een niveau
dat niet aansluit op de bestuurlijke hoofdstructuur. Dit punt is zonder een
reorganisatie van het politiebestel (of van de bestuurlijke hoofdstructuur)
niet volledig oplosbaar. Naar onze waarneming wordt een dergelijke reorganisatie
door niemand beoogd. Bij de totstandkoming van de Politiewet 1993 is gekozen
voor de figuur van het regionale college, waarvan de gezagsdragers uit de
regio ambtshalve deel uitmaken, onder voorzitterschap van de korpsbeheerder.
De burgemeesters in de regio en hoofdofficier van justitie worden bij koninklijk
besluit benoemd. Ingevolge dit wetsvoorstel wordt ook de korpsbeheerder bij
koninklijk besluit benoemd. Het beheer van de regionale politiekorpsen wordt
indirect, over de schakel van de burgemeesters, democratisch verantwoord tegenover
de gemeenteraden in de regio. Anders dan het beheer van het korps, wordt het
gezag over de politie wel direct democratisch verantwoord. Daarbij geldt dat
de burgemeester door de gemeenteraad ter verantwoording kan worden geroepen
voor diens gezagsuitoefening en dat de Minister van Justitie door de Staten-Generaal
ter verantwoording kan worden geroepen voor de gezagsuitoefening door het
openbaar ministerie.Met het oog op de mogelijkheden van democratische controle van de gemeenteraad
met betrekking tot het beheer van het korps, is naast de inlichtingen- en
verantwoordingsplicht van de korpsbeheerder jegens het regionale college,
de inlichtingen- en verantwoordingsplicht van de burgemeesters jegens hun
gemeenteraden van belang. De inlichtingen- en verantwoordingsplicht strekt
zich uit tot de wijze waarop de burgemeester zijn lidmaatschap van het regionale
college vervult en daarin voor de belangen van de gemeente opkomt. Met het
oog op de materiële mogelijkheden van de gemeenteraad om met diens burgemeester
van gedachten te wisselen over kwesties die in het regionale college aan de
orde zijn of zijn geweest, zijn naast de wettelijk voorgeschreven openbaarheid
van de vergaderingen van het regionale college (artikel 22, zesde lid, van
dit wetsvoorstel), de informatieplichten jegens de gemeenteraad van belang
(onder meer de artikelen 22, zevende lid, 28, derde lid, 31, zesde lid, en
33, tweede lid, van dit wetsvoorstel).Er bestaat thans voor de gemeenteraden in de regio geen rechtstreekse
mogelijkheid om onderdelen in het beleidsplan of het jaarplan van het regionale
politiekorps te amenderen, zo vervolgen wij ons antwoord aan deze leden. Wel
kan de gemeenteraad bij diens burgemeester bijzondere aandacht vragen voor
de onderdelen van de beleidsplannen en de jaarplannen, die de gemeenteraad
gewijzigd zou willen zien. De burgemeester, die ambtshalve lid is van het
regionale college, kan bij de vaststelling van de beleidsstukken door het
regionale college, het college voorstellen de beleidsstukken op de desbetreffende
onderdelen te wijzigen. In dit verband is van belang, dat, zoals in dit wetsvoorstel
is bepaald, de ontwerpen van de beleidsstukken onverwijld ter kennis worden
gebracht aan de gemeenteraden, zodat de raad in staat wordt gesteld bij diens
burgemeester aandacht te vragen voor kwesties die de raad bijzonder belang
inboezemen. Voorts heeft de gemeenteraad de mogelijkheid om administratief
beroep aan te tekenen tegen de vaststelling van de beleidsstukken. Volgens de leden die aan het woord zijn berust het voorstel om artikel
36 te laten vervallen, slechts op de enkele waarneming dat van deze bevoegdheid
in de praktijk geen gebruik is gemaakt. Ofschoon dit op zich zelf genomen
een belangrijk gegeven is, mede met het oog op het wegnemen van grote verschillen
die bestaan tussen wet en werkelijkheid, mogen wij erop wijzen dat wij in
de memorie van toelichting bovendien onze voorkeur hebben uitgesproken voor
mandaat aan de korpschef boven delegatie aan burgemeesters, aangezien bij
mandaat, anders dan bij delegatie, de verantwoordelijkheid van de korpsbeheerder
voor het beheer van het regionale korps volledig in tact blijft. Wij achten
het van groot belang dat de korpsbeheerder over de volle breedte op het beheer
van het korps kan worden aangesproken en dat zijn verantwoordelijkheid niet
wordt gefragmenteerd en beperkt door delegatie van beheersbevoegdheden aan
burgemeesters. Dit is van belang met het oog op de interne eenheid en samenhang
van het regionale politiekorps, maar ook met het oog op de doelmatigheid van
zowel organisatie als middelenbesteding. De wetgever heeft destijds met artikel
36 van de Politiewet 1993 uitvoering willen gegeven aan de motie van de leden
Van der Heijden en Stoffelen (Kamerstukken II 1991/1992, 22 562, nr.
5). Volgens het dictum van die motie zou de wet erin moeten voorzien dat de
burgemeester «vanuit zijn gezag over de politie voor wat betreft de
handhaving van de openbare orde en de lokale politiezorg in het algemeen,
zoals in het lokale beleidsplan is weergegeven, zeggenschap heeft over het
territoriale onderdeel, dat in zijn gemeente dienst doet, alsmede over de
lokaal ter beschikking te stellen middelen». Naar ons oordeel kan, gelet
op het feit dat artikel 36 in de praktijk een dode letter is gebleven, op
een andere wijze meer recht worden gedaan aan het dictum van de genoemde motie,
met inachtneming van het doel van deze wetswijziging, namelijk het positioneren
van het regionale college en de korpsbeheerder als twee onderscheiden, heldere
en eenduidige aanspreekpunten met betrekking tot de regionale politie. In
dat verband stellen wij voor artikel 14 van de Politiewet 1993 aan te passen.
Reeds bij de totstandkoming van de Politiewet 1993 is er op gewezen dat niet
alleen via delegatie van bevoegdheden aan de burgemeester(s) op basis artikel
36 van de Politiewet 1993 op de maat van betrokken gemeente(n) toegesneden
lokale politiezorg kan worden bevorderd, maar ook via mandaat van bevoegdheden
aan de regionale korpschef en de mogelijkheid van submandaat aan lokale politiechefs.
Destijds hebben onze ambtsvoorgangers aangegeven dat vanuit het oogpunt van
goede politiezorg, de beheersbaarheid van het korps, een goede en effectieve
organisatie, de mandaatfiguur de voorkeur verdient. Wij delen deze zienswijze.De leden van de SGP-fractie hechten eraan dat de burgemeester zeggenschap
houdt over de inzet van politie (personeel, materieel en middelen) op lokaal
niveau. Wij achten het van belang dat de lokale politiezorg zo veel mogelijk
op de maat van de betrokken gemeente(n) kan worden toegesneden. In dat verband
noemen wij allereerst de verantwoordelijkheid van de burgemeester, als gezagsdrager,
om zowel ad hoc als planmatig de inzet van politie te bepalen, voor zover
nodig in samenspraak met de officier van justitie. Met het oog op een adequate
afstemming tussen gezag en beheer op lokaal niveau, is van belang dat op dat
niveau beheersbevoegdheden liggen. Dat kan door mandaat van beheersbevoegdheden
door de korpsbeheerder aan de korpschef – en vervolgens submandaat aan
lokale politiechefs – of door attributie, dan wel delegatie van beheersbevoegdheden
door de korpsbeheerder aan de burgemeesters. Aan attributie en delegatie van
beheersbevoegdheden in de bestuurlijke lijn korpsbeheerder-burgemeester(s)
kleven bezwaren, niet alleen vanuit het oogpunt van een heldere en eenduidige
verantwoordelijkheidsverdeling met betrekking tot de regionale politie –
immers, delegatie en attributie van beheersbevoegdheden aan burgemeesters
leidt tot vervlechting van de verantwoordelijkheden die wij juist
scherp van elkaar willen onderscheiden – maar, zoals gezegd, ook met
het oog op de interne eenheid en samenhang van het korps en de doelmatigheid
van zowel organisatie als middelenbesteding. Bij mandaat van beheersbevoegdheden
in de ambtelijke lijn korpsbeheerder–korpschef blijft de verantwoordelijkheid
van de korpsbeheerder onverlet; de korpsbeheerder is verantwoordingsplichtig
jegens het regionale college, waarvan de burgemeesters uit de regio deel uitmaken,
onder het afleggen van verantwoording aan de respectieve gemeenteraden. De
lokale politiechefs oefenen de gemandateerde beheersbevoegdheden uit na overleg
met de gezagsdragers op dat niveau. Het driehoeksoverleg is daarvoor het aangewezen
gremium (artikel 14 van dit wetsvoorstel). De verantwoordelijkheid van de
burgemeester strekt zich uit tot dit overleg. Aldus is de betrokkenheid van
de lokale gezagsdragers en de gemeenteraden gewaarborgd bij de invulling van
de beheersbevoegdheden die op lokaal niveau in mandaat van de korpsbeheerder
worden uitgeoefend. Het voorgestelde artikel 14 is van grote betekenis voor
de afstemming tussen gezag en beheer op lokaal niveau. Terecht merken deze
leden op dat de term «zeggenschap» uit artikel 36 van de Politiewet
1993, niet is gebruikt in het voorgestelde artikel 14. Wij hebben welbewust
afgezien van het gebruik van deze term, omdat in de praktijk is gebleken dat
het gebruik van de term «zeggenschap» naast de termen«gezag»
en «beheer» eerder verwarring wekt, dan dat het aan duidelijkheid
bijdraagt. Waar het gaat om de formele verantwoordelijkheidsverdeling ter
zake van de politie zouden wij aan de term «zeggenschap» naast
de begrippen «gezag» en «beheer» geen zelfstandige
betekenis willen verbinden, zoals wij reeds hebben aangegeven in de memorie
van antwoord bij het wetsvoorstel tot wijziging van de Politiewet 1993 in
verband met de concentratie van beheersbevoegdheden op rijksniveau met betrekking
tot de regionale politiekorpsen bij de Minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties (Kamerstukken I 1999/2001, 26 813, nr. 219b, blz.
6).Met artikel 36 heeft de wetgever bij de totstandkoming van de Politiewet
1993, zoals hiervoor is aangegeven, gevolg gegeven aan de motie van de leden
Van der Heijden en Stoffelen (Kamerstukken II 1991/92, 22 562, nr. 5).
Op basis van dat artikel zouden de burgemeester(s) vanuit diens gezagsfunctie
zekere zeggenschap hebben met betrekking tot het territoriale onderdeel, voor
zover het de inzet van personeel, materieel en middelen betreft die in de
beheersstukken aan dat onderdeel zijn toegewezen. Artikel 36 is bij de totstandkoming
van de Politiewet 1993 – in lijn met het dictum van de genoemde motie –
met nadruk gepositioneerd als verfijning en toespitsing van de gezagsbevoegdheid.
In de praktijk is aan artikel 36 geen uitwerking gegeven. Naar ons oordeel
kan op andere wijze meer recht worden gedaan aan het dictum van de genoemde
motie, met inachtneming van het aan het wetsvoorstel ten grondslag liggende
uitgangspunt van een heldere en eenduidige verantwoordelijkheidsverdeling
met betrekking tot de regionale politie. Wij stellen in dit verband een aanpassing
van artikel 14 voor. Het voorgestelde artikel 14 verzekert de nauwe betrokkenheid
van de lokale gezagsdragers – zowel de burgemeester als de officier
van justitie – bij de afstemming van de taakuitvoering van de politie
en de daarmee samenhangende inzet van personeel, materieel middelen, binnen
regionale kaders, op de lokale prioriteitenstelling. Onverminderd de eindverantwoordelijkheid
van de korpsbeheerder, is de lokale politiechef verantwoordelijk voor de allocatie
van de middelen op lokaal niveau, opdat de lokale gezagsdragers hun verantwoordelijkheid
voor de inzet en het optreden van de politie ter plaatse ten volle kunnen
waarmaken.Het is ons opgevallen dat de leden de SGP-fractie in dit verband de korpsbeheerder
uit de politieregio Kennemerland citeerden, waar deze welbeschouwd
niet spreekt over artikel 36 van de Politiewet 1993, maar over de betrokkenheid
van de burgemeesters, als lid van het regionale college, bij het beheer van
het korps. Ingevolge het bij nota van wijziging aangepaste wetsvoorstel draagt
het regionale college zorg voor de vaststelling van de beleidsstukken en draagt
de korpsbeheerder zorg voor de vaststelling van de beheersstukken. Het regionale
college dient in overeenstemming met de korpsbeheerder een procedure vast
te stellen voor de vaststelling van de beleids- en beheersstukken. Los daarvan,
is het regionale college – en daarmee tevens de burgemeesters (en de
hoofdofficier van justitie) als lid van dat college – via de inlichtingen-
en verantwoordingsplicht van de korpsbeheerder jegens het regionale college,
blijvend betrokken bij het beheer van het korps. Voorts wijzen wij in dit
verband op de mogelijkheid van administratief beroep tegen de vaststelling
van de beheersstukken. Overigens hebben wij met instemming kennisgenomen van
de uitspraak van de korpsbeheerder uit de regio Kennemerland in de door deze
leden aangehaalde brief, dat bij het bestuur niet de input maar de resultaten
voorop moeten staan. Zo schrijft de korpsbeheerder letterlijk: «De burgemeester
moet zich concentreren op het beleid en het gezag en niet op de uitvoering
die bij het korps is ondergebracht.»In het onderhavige wetsvoorstel is de betrokkenheid van de burgemeesters
bij het beheer van het regionale politiekorps verzekerd over de schakel van
het regionale college, dat de korpsbeheerder ter verantwoording kan roepen
voor het door hem gevoerde beheer. Daarnaast is in dit wetsvoorstel de zeggenschap
van de burgemeester ter zake van lokale beheersmatige kwesties gewaarborgd
in artikel 14. Op basis van dit artikel overleggen de burgemeester en de officier
van justitie regelmatig tezamen met de politiechef over de taakuitvoering
van de politie, alsmede over de inzet van personeel, materieel en middelen,
die op grond van de in de artikelen 31, eerste lid, en 33, eerste lid, bedoelde
stukken voor het territoriale onderdeel zijn bestemd. Elke burgemeester blijft
op gelijke voet ter zake verantwoordingsplichtig jegens diens gemeenteraad.
Er is in dat verband dan ook geen sprake van dat de gemeenteraad enige controlemogelijkheid
verliest.Ingevolge dit wetsvoorstel komt artikel 36 van de Politiewet 1993 te vervallen,
met dien verstande dat het in aangepaste vorm terugkeert in het voorgestelde
artikel 14, zo vervolgen wij ons antwoord aan deze leden. Deze bepaling is
van betekenis met het oog op de gewenste afstemming tussen gezag en beheer
op lokaal niveau, waarbij het mogelijk is de taakuitvoering van de politie
en de daarmee samenhangende inzet van personeel, materieel middelen, binnen
regionale kaders, op lokale wensen en behoeften af te stemmen. Het regionale
politiekorps bestaat op basis van artikel 35 van de Politiewet 1993 uit territoriale
eenheden, die een of meerdere gemeenten, of delen van gemeenten, kunnen omvatten.
Het regionale college stelt de grenzen van deze territoriale onderdelen vast.
De inzet van personeel, materieel en middelen, die op grond van de in de artikelen
31, eerste lid, en 33, eerste lid, bedoelde stukken voor een territoriaal
onderdeel zijn bestemd, is ingevolge het voorgestelde artikel 14 onderwerp
van overleg bespreking tussen de betrokken lokale gezagsdragers en politiechef.
Langs deze lijn is de zeggenschap van de burgemeester met betrekking tot de
beheersmatige vertaling van de lokale prioriteitenstelling verzekerd.De leden van de SGP-fractie zijn voorts ingegaan op de invloed van de
gemeenteraden bij het beheer van de politie. Zij wijzen daarbij op drie punten:
ten eerste de voorgestelde aanpassing van de verantwoordelijkheidsverdeling
tussen het regionale college en de korpsbeheerder, ten tweede de betekenis
van landelijk politiebeheer en landelijke beleidsrichtlijnen en ten derde
de versterking van de positie van de korpschefs. Hun vraag of
deze invloed niet heel drastisch wordt beperkt, antwoorden wij als volgt.Wat betreft de voorgestelde aanpassingen in de verantwoordelijkheidsverdeling
tussen het regionale college en de korpsbeheerder, merken wij het volgende
op. Naast de rol die het regionale college ingevolge de op basis van artikel
31a vast te stellen procedure heeft bij de totstandkoming van de beleids-
en beheersstukken, kan het college de korpsbeheerder ter verantwoording roepen
over het door hem gevoerde beheer. De burgemeester op diens beurt kan terzake
ter verantwoording worden geroepen door de gemeenteraad. Aldus wordt, zoals
gezegd, het beheer van de regionale politiekorpsen indirect, over de schakel
van de burgemeesters, democratisch verantwoord tegenover de gemeenteraden
in de regio.Wat betreft de betekenis van de landelijke beleids- en beheerscyclus,
mogen wij erop wijzen dat de landelijke beleidsthema's geenszins in de plaats
komen van de regionaal en lokaal vastgestelde prioriteiten, maar daarop een
aanvulling vormen. Deze thema's moeten – vertaald naar de regionale
situatie – zichtbaar, herkenbaar en vergelijkbaar worden opgenomen in
de regionale beleidsstukken. Het is van belang dát regio's adequaat
uitvoering geven aan landelijke beleidsthema's; hóe de regio's uitvoering
geven aan die thema's is in de eerste plaats een decentrale verantwoordelijkheid
(Kamerstukken II 1999/2000, 26 813, nr. 5, blz. 19).Wat betreft de versterking van de positie van de korpschef, waarover deze
leden spreken, merken wij op dat wij met dit wetsvoorstel niet beogen de positie
van de korpschef als zodanig te versterken. Met dit wetsvoorstel worden de
taak en bevoegdheden van de korpschef in zekere mate gespecificeerd, met de
bepaling dat de dagelijkse leiding van het regionale politiekorps bij de korpschef
berust. De nadere specificatie wordt opgedragen aan de korpsbeheerder, die
ter zake overigens onverkort verantwoordelijk is en blijft tegenover het regionale
college.Tegen deze achtergrond vermogen wij niet in te zien dat de invloed van
de gemeenteraad op het beheer van de politie drastisch wordt beperkt, zoals
deze leden suggereren. Waar beheer een afgeleide is van gezag, zouden wij
ons willen richten op versterking van de betrokkenheid van de gemeenteraden
bij het gezag over de politie. In dat verband zien wij ook het voorgestelde
wettelijk inbrengrecht van de gemeenteraden. Ook met het oog op de mogelijkheden
van democratische sturing en controle dient naar onze overtuiging het gezag
over de politie centraal te staan, waarbij het beheer tot zijn juiste proporties
worden teruggebracht. De allocatie van de middelen geschiedt kortweg op basis
van de door het gezag vastgestelde beleidsprioriteiten.Tegen deze achtergrond
is, mede vanuit het oogpunt van versterking van de democratische sturing en
controle van de politie, een toegespitste formele betrokkenheid van de gemeenteraden
bij de totstandkoming van de beleidsstukken aangewezen.Zoals de leden van de SGP-fractie terecht opmerken blijkt uit het zogenoemde
diepteonderzoek, dat is uitgevoerd in het kader van de evaluatie van de Politiewet
1993, dat de interesse van gemeenteraadsleden voor beheersaangelegenheden
niet mag worden overschat. Gemeenteraadsleden zijn over het algemeen meer
geïnteresseerd in de taakuitvoering van de lokale politie, dan in beheerskwesties.
Met de leden van de SGP-fractie hechten wij aan een sterke lokale verankering
van de politie. In lijn met hetgeen wij hiervoor hebben aangegeven, zien wij
de gezagsfunctie als het primaire aangrijpingspunt voor de democratische sturing
en controle van de politie. Waar het gaat om het gezag over de politie is
de democratische controle verzekerd. Zo vindt de handhaving van de openbare
orde en hulpverlening door de politie plaats onder verantwoordelijkheid
van de burgemeester, die hierover door de gemeenteraad ter verantwoording
kan worden geroepen. De strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde door
de politie vindt plaats onder gezag van de officier van justitie. De Minister
van Justitie kan ter zake door het parlement ter verantwoording worden geroepen.
Om de inbreng van de gemeenteraden bij de regionale beleidsvorming verder
te verstevigen, is het voorgestelde wettelijk inbrengrecht van gemeenteraden
van belang. Aldus wordt het lokale bestuur beter in staat gesteld zijn prioriteiten
ter zake van openbare orde en veiligheid in de gemeente kenbaar te maken,
zodat deze prioriteiten kunnen worden betrokken bij het opstellen en vaststellen
van het beleidsplan en het jaarplan voor het regionale politiekorps. Aldus
kan een hechte lokale verankering van het politiezorg als onderdeel van het
lokale veiligheidsbeleid worden bevorderd. Het is van groot belang dat de
sturing van de politie zoveel mogelijk vorm en inhoud krijgt vanuit een inhoudelijke
visie op vraagstukken van veiligheid in de gemeente en in de regio, alsmede
op de rol van diverse betrokkenen – waaronder de politie – daarbij.Zoals gezegd wordt het beheer van de regionale politiekorpsen niet direct,
maar indirect, over de schakel van de burgemeesters, verantwoord tegenover
de gemeenteraden. Waar beheer een afgeleide functie van gezag is, zo antwoorden
wij deze leden, behoeft naar ons oordeel het ontbreken van directe democratische
controle ter zake van het beheer niet als klemmend te worden ervaren.Wij zijn het met de korpsbeheerder van het politiekorps Utrecht eens,
waar zij in haar brief van 25 november 1999 aangeeft dat de gemeenteraden
zich met het oog op de verdere ontwikkeling van het lokale veiligheidsbeleid
en de daarbij behorende gemeentelijke verantwoordelijkheid verder dienen te
verdiepen in het onderwerp en hun rol op dit beleidsterrein verder dienen
vorm te geven.Het zwaartepunt in het veiligheidsbeleid ligt bij de lokale overheid.
Een en ander vertaalt zich in de regisserende rol van de gemeente, waarbij
zij in samenwerking met de veiligheidspartners streeft naar een op resultaat
gericht veiligheidsbeleid. Zoals gezegd, heeft het kabinet in het Integraal
veiligheidsprogramma voorstellen gedaan om het bestaande bestuurlijke instrumentarium
van gemeenten aan te passen en nieuwe instrumenten aan te bieden, met als
oogmerk gemeenten beter in staat te stellen een passend antwoord te geven
op de huidige veiligheidsvraagstukken. Een voorbeeld hiervan is het toekennen
van een wettelijk inbrengrecht aan de gemeenteraad om de invloed op het regionale
politiebeleid te vergroten. Wij zien in het wettelijk inbrengrecht een waardevol
instrument voor de gemeenteraden om hun wensen ter zake van openbare orde
en veiligheid in de gemeente te articuleren en tijdig in te brengen in de
regionale beleids- en beheerscyclus. Aldus kan een hechte lokale verankering
van het politiezorg als onderdeel van het lokale veiligheidsbeleid worden
bevorderd. Het is van groot belang dat de sturing van de politie zoveel mogelijk
vorm en inhoud krijgt vanuit een inhoudelijke visie op vraagstukken van veiligheid
in de gemeente en in de regio, alsmede op de rol van diverse betrokkenen –
waaronder de politie – daarbij.5. ReactiesVolgens de leden van de PvdA-fractie valt de kritiek van direct-betrokkenen
en de Raad van State op de voorgestelde aanpassing van de positie van het
regionaal college in vier punten uiteen. Deze leden hebben ons gevraagd op
elk van deze punten nader in te gaan.Volgens deze leden is het eerste punt van kritiek, dat gezag en beheer
niet zijn los te koppelen, met andere woorden: het regionaal college mag geen bestaande bevoegdheid met betrekking tot begroting en jaarrekening
kwijt raken. In lijn met hetgeen wij hiervoor hebben aangeven, benadrukken
wij, dat met dit wetsvoorstel gezag en beheer niet van elkaar worden gescheiden
maar van elkaar worden onderscheiden, in het belang van de politiek-bestuurlijke
helderheid en eenduidigheid in de sturing en controle van de regionale politie
en de mogelijkheden van politieke controle en verantwoording ter zake.Het tweede punt van kritiek dat de leden van de PvdA-fractie noemen is
dat regionaal wel beheer maar geen gezag wordt uitgeoefend. In reactie daarop
benadrukken wij dat – ook met het onderhavige wetsvoorstel – het
gezag over de politie op lokaal niveau bij de burgemeester en de officier
van justitie ligt en blijft liggen. Van regionaal gezag over de politie is
inderdaad geen sprake. Niettemin is het van belang dat in regionaal verband
afstemming en besluitvorming plaats met betrekking tot het te voeren beleid
met betrekking tot de politie(zorg) in de regio – onverminderd ieders
verantwoordelijkheid voor het gezag over de politie. Het regionale college,
dat bestaat uit de gezagsdragers in de regio, is naar ons oordeel daarvoor
het aangewezen forum. Tegen die achtergrond stellen wij voor in de Politiewet
1993 te bepalen dat het regionale college zorg draagt voor de vaststelling
van de beleidsstukken. De verantwoordelijkheid voor het beheer van het korps
ligt op regionaal niveau bij de korpsbeheerder.Volgens de leden die aan het woord zijn, is het derde punt van kritiek,
dat een zwakke positie van het regionaal college met betrekking tot beheer
een zwakke positie van de gemeenteraad betekent, die via zijn burgemeester
minder invloed krijgt in het regionaal college. In reactie daarop merken wij
het volgende op. Ingevolge het oorspronkelijke wetsvoorstel zou de korpsbeheerder
worden belast met de vaststelling van de beheersstukken. Bij nota van wijziging
is het wetsvoorstel onder meer op dit onderdeel aangepast, in die zin dat
wij thans voorstellen in de Politiewet 1993 te bepalen dat de korpsbeheerder
zorg draagt voor de vaststelling van de beheersstukken. Het is aan het regionale
college om in overeenstemming met de korpsbeheerder de procedure vast te stellen
met betrekking tot de vaststelling van de beleids- en de beheersstukken. Daarbij
zijn uiteenlopende modaliteiten denkbaar. Zo kan worden bepaald dat het regionale
college – in lijn met de vigerende Politiewet 1993 – zowel de
beleids- als de beheersstukken vaststelt. Een andere mogelijkheid is dat het
regionale college de beleidsstukken vaststelt, terwijl de korpsbeheerder de
beheersstukken vaststelt, na overleg met het regionale college. Het regionale
college kan aldus een nadrukkelijke betrokkenheid bij het beheer van het korps
behouden, naast de betrokkenheid die het reeds heeft langs de lijn van de
verantwoordingsplicht van de korpsbeheerder. De gemeenteraad blijft over de
schakel van de burgemeester in het regionale college betrokken bij het beheer
van het regionale politiekorps.Als vierde punt van kritiek noemen deze leden, dat onduidelijkheid over
verantwoordelijkheden ontstaat doordat het beleidsplan van het regionaal college
de verdeling van financiële middelen bevat, terwijl de korpsbeheerder
de begroting vaststelt. In reactie daarop merken wij op dat wij bij nota van
wijziging het wetsvoorstel hebben aangepast in die zin dat niet meer wordt
bepaald dat het de korpsbeheerder de beheersstukken vaststelt, waaronder de
begroting, maar aan het regionale college en de korpsbeheerder ruimte wordt
geboden om in onderling overleg te bepalen welk orgaan metterdaad de beleids-
en beheersstukken vaststelt. In verband met die afstemming kan onder meer
artikel 31, tweede lid, worden genoemd op basis waarvan in het regionale beleidsplan
tevens een doorkijk wordt geboden naar de beheersmatige vertaling daarvan. Met het oog op een doelmatige beleidsplanning, is het van belang dat
bij de vaststelling van het beleidsplan, een globaal beeld bestaat van de
mogelijkheden om het beleid te realiseren met het beschikbare politiepersoneel
en de voorhanden zijnde middelen. De personele en financiële middelen
die in het beleidsplan aan bepaalde voornemens en activiteiten zijn toebedeeld,
worden teruggevonden en uitgewerkt in de organisatie, de formatie en de begroting.De leden van de CDA-fractie hebben ons gevraagd nader in te gaan op het
standpunt van het Korpsbeheerdersberaad en de Raad van hoofdcommissarissen,
dat de regionale beheersbevoegdheden thans optimaal en evenwichtig kunnen
worden uitgeoefend en dat alle betrokkenen met politieke, bestuurlijke of
ambtelijke verantwoordelijkheden ten aanzien van de regionale politie pleiten
voor de handhaving van het nu ingewerkte en uitgekristalliseerde evenwicht
tussen de verschillende elementen van hun gezag en beheer zoals deze in de
Politiewet 1993 staan. In reactie hierop, wijzen wij erop dat wij bij nota
van wijziging het wetsvoorstel hebben aangepast opdat het regionale college
en de korpsbeheerder in onderling overleg de regels vaststellen over de procedure
met betrekking tot de vaststelling van de beleids- en beheersstukken. Aldus
wordt deze organen formeel ruimte geboden om met het oog op de totstandkoming
van de beleids- en beheersstukken ervoor kiezen het bestaande «ingewerkte
en uitgekristalliseerde» evenwicht te handhaven of daarin accenten aan
te brengen.Volgens het Korpsbeheerdersberaad en de Raad van hoofdcommissarissen zal
het wetsvoorstel leiden tot een onheldere verdeling van beheersbevoegdheden
tussen regionaal college en korpsbeheerder, op basis van een niet goed te
maken scherp onderscheid tussen gezag en beheer en zal het dus ook onduidelijkheden
opleveren in de verhouding Rijk-regio. In antwoord op de leden van de CDA-fractie,
die ons hebben gevraagd naar onze zienswijze op dit punt, merken wij allereerst
op dat wij met dit wetsvoorstel niet een verdeling van beheersbevoegdheden
tussen regionaal college en korpsbeheerder beogen, zoals de «beraden»
suggereren. Op dit moment zijn de beheersbevoegdheden gefragmenteerd, in die
zin dat formeel het beheer van het korps bij de korpsbeheerder berust, terwijl
het regionale college de beheersstukken vaststelt en voor het opstellen van
deze beheersstukken geldt dat deze niet tot stand komen zonder de instemming
van de hoofdofficier van justitie. Deze verantwoordelijkheidsverdeling werkt
de gesignaleerde bestuurlijke drukte op regionaal niveau in de hand en is
niet bevorderlijk voor de transparantie in de bestuurlijke organisatie van
de regionale politie. Dit wetsvoorstel strekt ertoe de bestaande verantwoordelijkheid
van de korpsbeheerder voor het beheer van het korps, verdergaand te ondersteunen
met de zorg voor de vaststelling van de beheersstukken. Daarmee is de korpsbeheerder
zowel op regionaal niveau als in de verhouding Rijk-regio het heldere en eenduidige
aanspreekpunt met betrekking tot beheersmatige aangelegenheden op regionaal
niveau. Op rijksniveau berust de verantwoordelijkheid voor het centrale beheer
van de Nederlandse politie bij de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
Waar de «politieberaden» aangeven dat een scherp onderscheid tussen
gezag en beheer niet is te maken, mogen wij erop wijzen dat het onderscheid
tussen gezag en beheer van oudsher ten grondslag ligt aan de verantwoordelijkheidsverdeling
met betrekking tot de politie. Het betreft een principieel en bruikbaar onderscheid,
dat naar ons oordeel ook voor de toekomst goed bruikbaar is.Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe de verantwoordelijkheidsverdeling
op regionaal niveau aan te passen. Het wetsvoorstel laat het bestaande gezagsdualisme
onverlet: de burgemeester en de officier van justitie zijn en
blijven op dezelfde voet verantwoordelijk voor het optreden van de politie
in hun ambtsgebied. Naar aanleiding van de vraag van de leden van de GroenLinks-fractie
met betrekking tot de openbare ordetaak van de burgemeester en de invoering
van het duale stelsel en democratisering van de aanstellingswijze van de burgemeesters,
mogen wij wijzen op enkele andere wetgevingstrajecten. Zo kan worden genoemd
het wetsvoorstel tot wijziging de Gemeentewet en enige andere wetten in verband
met de wijziging in dualistische zin van de inrichting, de bevoegdheden en
de werkwijze van het gemeentebestuur (Wet dualisering gemeentebestuur; Kamerstukken
I 2000/01, 27 751, nr. 10). Daarbij volgt het kabinet in hoofdlijnen
het advies van de Staatscommissie «Dualisme en lokale democratie»,
zoals ook in het kabinetsstandpunt over dat advies is aangekondigd (Kamerstukken
II 1999/2000, 26 800 VII, nr. 42). In lijn daarmee is en blijft de burgemeester
belast met de zorg voor de handhaving van de openbare orde in de gemeente
en het gezag over de politie, die in dat verband optreedt. De burgemeester
legt ter zake verantwoording af aan de gemeenteraad. De generieke inlichtingenplicht
van de burgemeester ten opzichte van de raad wordt in het duale stelsel versterkt
in die zin dat ook een actieve inlichtingenplicht van de burgemeester jegens
de gemeenteraad wordt ingevoerd (artikel 180, tweede lid, van het wetsvoorstel).
Het voorstel om de wettelijke koppeling van het korpsbeheerderschap aan het
burgemeesterschap van de centrumgemeente te laten vervallen, staat los van
de invoering van een formeel-dualistisch bestuursmodel in het lokaal bestuur
en de voorstellen met betrekking tot de aanstellingswijze van de burgemeester.
Wat betreft de aanstellingswijze van de burgemeester noemen wij voorts het
voorstel tot wijziging van artikel 131 van de Grondwet, dat de aanstellingswijze
van de commissaris van de Koningin en de burgemeester betreft. Over het wetsvoorstel
heeft de Eerste Kamer onlangs het Voorlopig Verslag uitgebracht (Kamerstukken
I 2000/1001, 27 551, nr. 56). Met dat voorstel wordt, in het voetspoor
van de Staatscommissie, in de Grondwet vastgelegd, dat de wetgever de keuze
van de aanstellingswijze bepaalt. Zoals wij hiervoor reeds hebben aangegeven,
willen en kunnen wij op deze plaats niet vooruit lopen op de keuze van de
wetgever voor de aanstellingswijze van de burgemeester, na herziening van
artikel 131 van de Grondwet. Deze herziening kan pas in de volgende kabinetsperiode,
na de grondwettelijk voorgeschreven ontbinding van de Tweede Kamer, tot stand
komen en de uitvoeringswetgeving kan eerst in de daaropvolgende periode in
procedure gebracht worden. Tot die tijd zal hoe dan ook sprake zijn van benoeming
van de burgemeester door de Kroon. In dit verband wijzen wij tenslotte op
de recente wijziging van de Gemeentewet en de Provinciewet in verband met
een aanpassing van de procedure tot benoeming van de burgemeester en de commissaris
van de Koning (Stbl. 2001, 358), dat de raad de mogelijkheid biedt om bij
het ontbreken van vertrouwen in de burgemeester, de Kroon aan te bevelen de
burgemeester te ontslaan. Het voorstel om de wettelijke koppeling van het
korpsbeheerderschap aan het burgemeesterschap van de centrumgemeente te laten
vervallen, staat los van de invoering van een formeel-dualistisch bestuursmodel
in het lokaal bestuur en de voorstellen met betrekking tot de aanstellingswijze
van de burgemeester.6. ArtikelsgewijsArtikel IOnderdeel BWij hebben ons bij de keuze om het korpsbeheerderschap los te koppelen
van het burgemeesterschap van de centrumgemeente de vraag gesteld, welke consequenties
daaraan zijn verbonden met het oog op de juridische zetel van de politieregio,
zo antwoorden wij de leden van de fractie van GroenLinks. Indien
de regio zetel zou hebben in de gemeente van de burgemeester die als korpsbeheerder
is benoemd, dan zou bij benoeming van een burgemeester van een andere gemeente,
ook de juridische zetel van de politieregio verhuizen van de ene gemeente
naar die andere gemeente. Daartegen bestaan praktische bezwaren, niet alleen
met het oog op de bewaring van de archiefbescheiden van de regio, maar ook
voor derden, bijvoorbeeld waar het gaat om de adressering van correspondentie
en dagvaardingen etc. Wij verwachten niet dat problemen ontstaan in de beheersmatige
aansturing van het korps door de korpsbeheerder, indien de zetel van de regio
in een andere gemeente is, dan de gemeente van de burgemeester die als korpsbeheerder
is benoemd. In dit verband is ook de vaststelling van een instructie voor
de korpschef van betekenis, evenals mandaat van beheersbevoegdheden door de
korpsbeheerder aan de korpschef.Onderdeel CDe wetgever heeft bij de totstandkoming van de Politiewet 1993 zo min
mogelijk willen bepalen omtrent het functioneren van het regionale college.
Zo is in artikel 33, eerste lid, van de Politiewet 1993, zoals die thans luidt,
het regionale college ruimte gelaten om zelf zijn werkwijze te regelen. In
het tweede lid zijn enkele onderwerpen genoemd die in elk geval door het regionale
college geregeld moeten worden, namelijk de minimumtermijn waarop de vergaderingen
worden uitgeschreven, het vereiste aantal leden dat aanwezig moet zijn om
rechtsgeldig besluiten te nemen, alsmede de gevallen waarin de besluitvorming
schriftelijk dan wel mondeling geschiedt. Het huidige artikel 33, eerste en
tweede lid, is in het onderhavige wetsvoorstel overgenomen in artikel 22,
vierde lid. Deze bepaling is aangevuld met een onderwerp, waarvoor het regionale
college ook een regeling moet treffen, namelijk het stemrecht van de leden.
Vanuit het oogpunt van transparante besluitvorming is het van belang dat het
regionale college in een regeling voorziet met betrekking tot het stemrecht
van zijn leden. Het regionale college kan ervoor kiezen dat alle leden van
het college een gelijke stem hebben. Een andere mogelijkheid is dat de zwaarte
van de stem van de onderscheiden burgemeesters in het regionale college wordt
gekoppeld aan bijvoorbeeld het inwonertal van de desbetreffende gemeenten.
Met name ook om het regionale college, ook waar het gaat om het stemrecht
van zijn leden, zo veel ruimte te laten om, met inachtneming van de situatie
in de regio, zijn eigen werkwijze te bepalen, zouden wij er niet voor willen
kiezen het stemrecht van de leden van het regionale college, in de wet voor
te schrijven.Onderdeel DDe leden van de PvdA-fractie hebben ons gevraagd de procedure voor de
benoeming van de korpsbeheerder te schetsen. In het voorgestelde artikel 23
wordt de procedure in hoofdlijnen geschetst. Zoals in artikel 23, derde lid,
is aangegeven, kunnen bij algemene maatregel van bestuur nadere regels worden
gegeven omtrent de bij de benoeming te volgen procedure. Op de precieze vormgeving
van de procedure hebben wij thans nog geen zicht. Wij stellen ons voor dat
de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties de procedure in
overleg met onder meer het Korpsbeheerdersberaad opstelt. Uitgangspunten bij
de benoemingsregeling zijn dat in elk geval de invloed van het regionale college
met betrekking tot de persoon van de korpsbeheerder is verzekerd en dat de
Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties diens verantwoordelijkheid
ter zake kan waarmaken. Bij het ontwerpen van de regeling kan waar mogelijk
ook worden gelet op de wijze waarop burgemeestersbenoemingen tot stand komen,
zoals ook is aangegeven door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten
in haar reactie van 23 februari 2001 op dit wetsvoorstel.De leden van de GroenLinks-fractie hebben gevraagd waarom de korpsbeheerder
niet gedwongen kan worden het beheer neer te leggen en waarom wij kiezen voor
de legitimatie van bovenaf in plaats van een decentrale verantwoordingsplicht.
Ingevolge het voorgestelde artikel 23, eerste lid, kan de burgemeester ten
alle tijde bij koninklijk besluit worden geschorst en ontslagen. Het is gelet
op de formulering van de bepaling niet het regionale college, maar de Kroon
die uiteindelijk de afweging maakt of de korpsbeheerder wordt geschorst of
ontslagen. De eventuele omstandigheid dat het regionale college zijn steun
aan de korpsbeheerder heeft opgezegd zal daarbij zwaar wegen. De specifieke
rol voor het regionale college in de benoemingsregeling, laat de eigen verantwoordelijkheid
van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties in deze, onverlet.
Mede gelet op het decentrale karakter van de bestuurlijke organisatie van
de regionale politie, is evident dat het oordeel van het regionale college
met betrekking tot de benoeming van de korpsbeheerder zwaarwegend is, zoals
wij ook hebben aangegeven bij de gedachtewisseling met de Tweede Kamer over
de notitie «Bestel in balans». De vraag wat voor de minister aanleiding
kan zijn om af te wijken van het oordeel van het regionale college, kan niet
in algemene zin beantwoord worden. Dat zal van de bijzondere omstandigheden
in het individuele geval afhangen. Het regionale college heeft een specifieke,
in de praktijk zeer belangrijke rol in de benoemingsregeling. In die zin is
niet alleen sprake van legitimatie «van bovenaf», maar ook van
legitimatie «van onderaf».Onderdeel EIn artikel 24 van de Politiewet 1993, dat in dit wetsvoorstel ongewijzigd
blijft, is met het woord «bijgestaan» een duidelijke hiërarchische
ondergeschiktheid van de korpschef aan de korpsbeheerder tot uitdrukking gebracht.
De korpsbeheerder kan in dat verband aanwijzingen geven aan de korpschef en
bevoegdheden mandateren. Reeds op basis van de vigerende Politiewet 1993 is
het mogelijk dat de korpsbeheerder in een instructie nadere regels vaststelt
met betrekking tot de taken en bevoegdheden van de korpschef. Ingevolge dit
wetsvoorstel wordt de vaststelling van een dergelijke instructie verplichtend
voorgeschreven. In dit verband benadrukken wij dat de positie van de korpschef
op het terrein van het beheer een afgeleide is van de positie van de korpsbeheerder.
Op basis van de vigerende Politiewet 1993 kunnen beheersbevoegdheden worden
gemandateerd aan de korpschef. De korpschef kan de aan hem gemandateerde bevoegdheden
in de hiërarchische lijn doormandateren aan lokale politiechefs. Op de
regeling van het mandaat is afdeling 10.1.1. van de Algemene wet bestuursrecht
van toepassing. Het uitgangspunt dat het beheer moet worden afgestemd op de
wensen van de gezagsdragers geldt voor de korpsbeheerder, maar vanzelfsprekend
ook voor de korpschef en de lokale politiechefs bij de uitoefening van gemandateerde
beheersbevoegdheden. Zo oefenen de lokale politiechefs de beheersbevoegdheden
uit na overleg met de gezagsdragers op dat niveau. Mocht zich op lokaal niveau
in de afstemming van het beheer op het gezag een conflict voordoen, dan kunnen
de gezagdragers – en eventueel het regionale college – de korpsbeheerder
als eindverantwoordelijke voor het beheer van het korps, daarop aanspreken.Onderdeel FDe vraag of de korpschef in de lokale driehoek nog uitsluitend over het
beheer en – met uitzondering van de uitvoering – niet meer over
het beleid spreekt, beantwoorden wij ontkennend. Ingevolge het
voorgestelde artikel 14 overleggen de burgemeester en de officier van justitie
regelmatig tezamen met het hoofd van het territoriale onderdeel van het regionale
politiekorps, binnen wiens grondgebied de gemeente geheel of ten dele valt,
en, zo nodig, met de korpschef, over in ieder geval de taakuitvoering van
de politie, alsmede de inzet van personeel, materieel en middelen, die op
grond van de in de artikelen 31, eerste lid, en 33, eerste lid, bedoelde stukken
voor het territoriale onderdeel zijn bestemd. In het driehoeksoverleg komt
ook het lokale beleid ter handhaving van de rechtsorde aan de orde. Gelet
op zijn specifieke kennis van het korps en het politiemétier speelt
de korpschef in de praktijk een belangrijke adviserende rol bij de totstandkoming
van het politiebeleid. Hetzelfde geldt mutatis mutandis voor de lokale politiechefs.
Niettemin, zo benadrukken wij, is en blijft de politie – dus ook de
korpschef – ondergeschikt aan het boven haar gesteld bevoegd gezag.Onderdeel GDe leden van de fractie van D66 hebben ons gevraagd of wij de vrees delen,
dat de in artikel 31 voorziene koppeling zou kunnen leiden tot tegenstrijdige
uitspraken in beroep omdat voor kwesties betreffende de gezagsstructuur een
andere beroepsgang is gecreëerd dan voor kwesties betreffende de beheersstructuur.
Wij delen die vrees niet, aangezien in de beroepsprocedure tegen de beheersstukken
het beleidsplan niet ter discussie staat. Zo is in artikel 34, eerste lid,
van dit wetsvoorstel de mogelijkheid van beroep tegen de vaststelling van
de beheersstukken steeds nadrukkelijk gekoppeld aan het vastgestelde beleidsplan
dan wel het vastgestelde jaarplan. Tegen de vaststelling de beleidsstukken
is in het voorgestelde artikel 32 administratief beroep opengesteld. Tegen
deze achtergrond achten wij de kans vrijwel nihil dat de onderscheiden beroepsprocedures
althans voor een deel om dezelfde onderwerpen gaan, zo vervolgen wij ons antwoord
aan deze leden. Overigens is in dit verband ook van belang dat het beroepschrift tegen
de beheersstukken wordt ingediend door tussenkomst van de commissaris van
de Koningin (artikel 34, tweede lid, van dit wetsvoorstel).De leden van de fractie van D66 hebben voorts gevraagd waarom wij ervoor
hebben gekozen het beroepsrecht van de gemeenteraad te binden aan de zienswijze
van de burgemeester. Gelet op de in de beroepsprocedure inhoudelijk naar voren
te brengen bezwaren, die betrekking hebben op het belang van een goede vervulling
van de politietaak in de gemeente, waarvoor de burgemeester als gezagsdrager
verantwoordelijkheid draagt, zouden wij het geen goede zaak vinden wanneer
de gemeenteraad in beroep zou kunnen gaan zonder medewerking van de burgemeester,
zo antwoorden wij deze leden. Wij hebben daarom – naar het voorbeeld
van het vigerende artikel 34, derde lid, van de Politiewet 1993 – de
voorgestelde artikelen 32, eerste lid, onder b, en 34, eerste lid, onder c,
aldus geformuleerd, dat de gemeenteraad pas beroep kan instellen, indien de
burgemeester daarmee en met de te formuleren bezwaren instemt.De leden van de GroenLinks-fractie hebben ons gevraagd hoe geschillen
over beheersstukken worden beslecht. Ingevolge het voorgestelde artikel 34
kan tegen de beheersstukken administratief beroep worden ingesteld bij de
Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, door tussenkomst van
de commissaris van de Koningin. Beroep kan worden ingesteld door elk lid van
het regionale college en door de gemeenteraad, in overeenstemming met de zienswijze
van de burgemeester. Elk lid van het regionale college kan in beroep gaan,
indien het van oordeel is dat het desbetreffende besluit, gelet op het beleidsplan
dan wel het jaarplan, op onaanvaardbare wijze afbreuk doet aan het belang
van een goede vervulling van de politietaak in diens ambtsgebied.
De gemeenteraad kan in beroep gaan indien de raad en de burgemeester van oordeel
zijn, dat het desbetreffende besluit, gelet op het beleidsplan dan wel het
jaarplan, op onaanvaardbare wijze afbreuk doet aan het belang van een goede
vervulling van de politietaak in de desbetreffende gemeente.De Minister van Justitie,A. H. KorthalsDe Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,K. G. de Vries 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27560-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl