Wet elektronische handtekeningen; Memorie van antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20022003-27743, nr. 35

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

28-10-2002

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

27743 nr. 35

25-10-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAlgemeenInhoud wetsvoorstelOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27743Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 38 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 743Aanpassing van Boek 3 en Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek, de Telecommunicatiewet
en de Wet op de economische delicten inzake elektronische handtekeningen ter
uitvoering van richtlijn nr. 1999/93/EG van het Europees Parlement en de Raad
van de Europese Unie van 13 december 1999 betreffende een gemeenschappelijk
kader voor elektronische handtekeningen (PbEG L 13) (Wet elektronische
handtekeningen)nr. 35MEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 25 oktober 2002Met belangstelling heb ik kennisgenomen van de opmerkingen van de leden
van de fracties van het CDA en de VVD. Het verheugt mij dat zij zich kunnen
vinden in de strekking van dit wetsvoorstel. Op de door deze leden nog gestelde
vragen zal ik hierna uitgebreid ingaan.AlgemeenHet verheugt mij dat de leden van het CDA de algemene norm onderschrijven
die bepaalt wanneer een elektronische handtekening gelijkwaardig is aan een
handgeschreven handtekening. Deze leden vragen om een nadere beschouwing over
welke eisen de wet stelt aan controle op de juistheid van de elektronische
handtekening, respectievelijk de identiteit van de persoon die de handtekening
plaatst. Deze eisen zouden in beginsel niet zwaarder of lichter behoren te
zijn dan de eisen aan een handgeschreven handtekening. Daarbij staat de verhouding
centraal tussen de belemmeringen voor het rechtsverkeer die voortvloeien uit
dergelijke eisen tegenover de bescherming van de belangen van zowel partijen
die op een dergelijke handtekening willen kunnen vertrouwen als partijen die
gebonden zouden kunnen worden door een dergelijke elektronische handtekening.
Gevraagd wordt deze beschouwing toe te spitsen op de benoemde overeenkomsten
van de boeken 7 en 8 van het Burgerlijk Wetboek, meer in het bijzonder op
de bepalingen die betrekking hebben op, of verband houden met de rechtsbescherming
van partijen bij de totstandkoming van overeenkomsten, respectievelijk op
enig rechtsgevolg gerichte acties van partijen. Daarbij is steeds de vraag
of het systeem van geavanceerde elektronische handtekeningen voldoende rechtsbescherming
c.q. rechtszekerheid biedt.De algemene begrippen van het vermogensrecht in het Burgerlijk Wetboek
zijn technologie-onafhankelijk en derhalve toepasbaar in de elektronische
omgeving. Bepaalde specifieke bepalingen, zoals vormvoorschriften, kunnen
echter een belemmering opleveren. Om er voor te zorgen dat langs elektronische
weg dezelfde waarborgen worden geboden als in de off-line wereld,
dienen voor deze belemmeringen elektronische equivalenten te worden geregeld.
Deze equivalenten dienen gelijkwaardig en niet zwaarder of lichter van aard
te zijn. Daarnaast zijn bepalingen nodig om de betrouwbaarheid van het elektronische
systeem te bevorderen.Een eerste aanzet om er voor te zorgen dat vermogensrechtelijk relevante
handelingen langs elektronische weg plaats kunnen vinden, is gegeven door
het onderhavige wetsvoorstel en het wetsvoorstel «Aanpassingswet richtlijn
inzake elektronische handel» (Kamerstukken 28 197). Het onderhavige
wetsvoorstel regelt de gelijkstelling, onder voorwaarden, van een elektronische
aan een handgeschreven handtekening. Het bevat geen bepalingen over de documenten
waaraan de handtekening wordt gekoppeld. De aanpassingswet richtlijn inzake
elektronische handel regelt onder meer de juridische gelijkstelling van de
elektronische vorm met een geschrift op het niveau van de (verbintenisscheppende)
overeenkomst. Voor een volledige gelijkstelling van het vermogensrecht voor
toepassing in een elektronische omgeving is meer vereist. Daarvoor zal de
materie op een algemener niveau, bijvoorbeeld dat van de rechtshandeling,
moeten worden geregeld. Op dit moment kunnen derhalve nog niet alle vermogensrechtelijk
relevante handelingen langs elektronische weg worden verricht. Het is de bedoeling
het privaatrecht zoveel als – mede in het licht van technologische ontwikkelingen
bezien – mogelijk is, geschikt te doen zijn voor het elektronisch rechtsverkeer.
Daarbij zal eveneens de vraag kunnen worden betrokken of bedoelde gelijkstelling
ook ten aanzien van de buiten het vermogensrecht geregelde rechtshandelingen
of rechtsbetrekkingen wenselijk en mogelijk is, waarbij in het bijzonder valt
te denken aan de Boeken 2 en 8 van het Burgerlijk Wetboek. Bovendien kan daarbij
worden bezien in hoeverre kan worden aangesloten bij de eenvormige regelingen
van de United Nations Commission on International Trade Law (UNCITRAL) op
dit gebied, die de afgelopen jaren tot stand zijn gekomen, in het bijzonder
de Model Law on Electronic Commerce van 1996.In zijn algemeenheid kan worden gesteld dat een langs elektronische weg
gesloten overeenkomst geldig is indien is voldaan aan alle eisen die aan de
totstandkoming van een overeenkomst worden gesteld. Een overeenkomst komt
in beginsel tot stand door aanbod en aanvaarding daarvan (6:217 BW), waarbij
sprake moet zijn van een op rechtsgevolg gerichte wil die zich door een verklaring
heeft geopenbaard (3:33 BW). Een dergelijke verklaring is in beginsel vormvrij
(3:37 lid 1 BW), hetgeen betekent dat de openbaring zowel mondeling als schriftelijk
als langs elektronische weg plaats kan vinden. Voor bepaalde overeenkomsten
dient naast aanbod en aanvaarding nog aan extra eisen te zijn voldaan voordat
deze totstandkomen. Indien er langs elektronische weg functionele equivalenten
bestaan voor deze extra eisen die met evenveel waarborgen zijn omgeven, is
er geen belemmering om deze overeenkomst langs elektronische weg te sluiten.Dit wetsvoorstel bevat in hoge mate bepalingen om de betrouwbaarheid van
het elektronisch systeem te bevorderen. De algemene norm in artikel 3:15a
BW maakt het gebruik van verschillende soorten elektronische handtekeningen
mogelijk waardoor in het elektronisch rechtsverkeer de nodige flexibiliteit
kan worden betracht. Afhankelijk van het doel kan een elektronische handtekening
met een hoger of een lager veiligheids- en betrouwbaarheidsniveau worden gebruikt.Onderscheid kan worden gemaakt tussen elektronische handtekeningen die
zijn gebaseerd op een gekwalificeerd certificaat, elektronische handtekeningen
die zijn gebaseerd op een gewoon certificaat en elektronische handtekeningen
die niet zijn gebaseerd op een certificaat. Per soort elektronische handtekening
zal ik aangeven of en hoe de identiteit wordt gecontroleerd alvorens deze
aan een bepaalde persoon wordt gekoppeld. Vervolgens zal ik aangeven
hoe de ontvanger van een elektronische handtekening de betrouwbaarheid hiervan
kan controleren.Voor een elektronische handtekening die is gebaseerd op een gekwalificeerd
certificaat voorziet het wetsvoorstel in navolging van de richtlijn in een
wettelijk verplichte identiteitscontrole door een certificatiedienstverlener
(zie ook paragraaf 2.1 van de nota naar aanleiding van het verslag alsmede
onder punt 4 in het nader rapport). Een certificatiedienstverlener die deze
certificaten afgeeft, stelt de identiteit van de persoon die als ondertekenaar
in dat certificaat wordt aangeduid vast aan de hand van de bij artikel 1 van
de Wet op de identificatieplicht aangewezen geldige documenten. De wijze waarop
dit dient te geschieden alsmede welke documenten bewaard dienen te worden,
zal bij een algemene maatregel van bestuur onder verantwoordelijkheid van
de minister van Economische Zaken worden uitgewerkt. Naleving van deze identiteitscontrole
is voor certificatiedienstverleners die gekwalificeerde certificaten afgeven
van belang omdat zij ingevolge artikel 6:196b BW aansprakelijk zijn voor schade
die bijvoorbeeld voortvloeit uit een onjuiste vermelding op het gekwalificeerde
certificaat van de identiteit of van andere verplicht voorgeschreven gegevens
op het tijdstip van afgifte die aan hen kan worden toegerekend. Daarnaast
wordt op de naleving hiervan toegezien door de Onafhankelijke Post- en Telecommunicatie
Autoriteit (OPTA). Aan elektronische handtekeningen die zijn gebaseerd op
een gekwalificeerd certificaat ligt derhalve een uitgewerkt wettelijk systeem
van identiteitscontrole ten grondslag.Voor een elektronische handtekening die is gebaseerd op een gewoon certificaat
geldt geen wettelijk verplichte identiteitscontrole. In de praktijk zal een
certificatiedienstverlener echter wel een identiteitscontrole uitvoeren om
te kunnen voldoen aan de eisen die artikel 2, tweede lid, onder 9 van de richtlijn
aan een certificaat stelt: een certificaat is een elektronische bevestiging
die gegevens voor het verifiëren van een handtekening aan een bepaalde
persoon verbindt en de identiteit van die persoon bevestigt. Op deze certificatiedienstverlener
zijn de algemene aansprakelijkheidsregels van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek
van toepassing.Voor een elektronische handtekening die niet is gebaseerd op een certificaat
(bijvoorbeeld een ingescande handgeschreven handtekening) geldt evenmin een
wettelijk verplichte identiteitscontrole. Bij deze elektronische handtekening
is veelal geen certificatiedienstverlener betrokken. Het gebruik van deze
elektronische handtekening zal naar verwachting vooral plaatsvinden tussen
partijen die elkaar goed kennen en vertrouwen hebben in elkaar.De ontvanger van een elektronische handtekening die is gebaseerd op een
gewoon of een gekwalificeerd certificaat kan de elektronische handtekening
verifiëren door het certificaat te raadplegen dat is meegestuurd of dat
is te vinden op de website van de certificatiedienstverlener die het betreft.
De controle van een elektronische handtekening die niet is gebaseerd op een
certificaat is minder eenvoudig. Aan het gebruik hiervan zal een bepaald vertrouwen
ten grondslag liggen. De controle hiervan zou bijvoorbeeld kunnen plaatsvinden
door de gescande handtekening te vergelijken met een op schrift gezette handtekening.De echtheid van een elektronische handtekening kan worden betwist. Indien
er een geschil ontstaat over de geldigheid van een elektronische handtekening
gelden de normale bewijsregels. De partij die zich beroept op rechtsgevolgen
van de door haar gestelde feiten of rechten draagt derhalve daarvan de bewijslast
tenzij uit enige bijzondere regel of uit de eisen van redelijkheid en billijkheid
een andere verdeling van de bewijslast voortvloeit (artikel 150 Wetboek van
Burgerlijke Rechtsvordering). Mogelijk is ook dat partijen, binnen de grenzen
van het nationale recht zoals artikel 153 van het Wetboek van Burgerlijke
Rechtsvordering, van tevoren een bewijsovereenkomst sluiten. Inhoud wetsvoorstelDe leden van de CDA-fractie vragen naar de civiel- en publiekrechtelijke
status van een gewoon certificaat. Daarnaast vragen zij waarin een gekwalificeerd
certificaat in termen van erkenning van rechtsgevolgen die daaraan worden
verbonden, verschilt van een gewoon certificaat. Zij vragen tevens waarin
het verschil schuilt in rechtsbescherming van een partij die op de juistheid
ervan, respectievelijk de juiste identiteit van de gebruiker vertrouwt.De civielrechtelijke status van een certificaat wordt in dit wetsvoorstel
geregeld. De publiekrechtelijke status van een certificaat wordt geregeld
in het wetsvoorstel inzake elektronisch bestuurlijk verkeer (Kamerstukken
28 483). Dat wetsvoorstel bevat een aanvulling van de Algemene wet bestuursrecht
met regels over het verkeer langs elektronische weg tussen burgers en bestuursorganen.
Artikel 2.16 van dat wetsvoorstel bepaalt onder meer dat aan het vereiste
van ondertekening is voldaan door een elektronische handtekening, indien de
methode die daarbij voor authentificatie is gebruikt voldoende betrouwbaar
is, gelet op de aard en de inhoud van het elektronische bericht en het doel
waarvoor het wordt gebruikt. Daarbij worden tevens de artikelen 15a, tweede
tot en met vijfde lid, en 15b van Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek van overeenkomstige
toepassing verklaard, voor zover de aard van het bericht zich daartegen niet
verzet. Op deze wijze wordt voor de publiekrechtelijke status van het certificaat
aangesloten bij de civielrechtelijke status.Zowel de erkenning van rechtsgevolgen die aan gewone en gekwalificeerde
certificaten wordt toegekend, als de rechtsbescherming van een partij die
op een van deze certificaten vertrouwt, is in beginsel gelijk. Er is sprake
van gelijkheid «in beginsel» omdat een gekwalificeerd certificaat
met meer wettelijke waarborgen is omkleed, hetgeen onder omstandigheden de
doorslag kan geven, bijvoorbeeld bij de waardering door de rechter van het
certificaat als bewijsmateriaal. Bij de waardering van het bewijsmateriaal
geldt voor de waarde die aan de elektronische handtekening wordt toegekend
een ondergrens. Zo mag de rechter ingevolge artikel 3:15a lid 3 van het Burgerlijk
Wetboek bijvoorbeeld niet op de enkele grond dat geen sprake is van een gekwalificeerd
certificaat een methode van authentificatie als onvoldoende betrouwbaar bestempelen.
Deze ondergrens in acht nemend, is de rechter echter vrij om, uiteraard op
basis van omstandigheden van het concrete geval, een hoge of een lage bewijswaarde
aan een elektronische handtekening toe te kennen. Een elektronische handtekening
die is gebaseerd op een gekwalificeerd certificaat heeft daarbij het voordeel
dat aan bepaalde wettelijke eisen moet zijn voldaan waarbij ook is voorgeschreven
welke gegevens gedurende een bepaalde periode bewaard moeten blijven. De rechter
kan derhalve bijvoorbeeld op eenvoudige wijze nagaan of de identiteit van
de gebruiker van de elektronische handtekening op voldoende wijze is gecontroleerd
aan de hand van de in artikel 1 van de Wet op de identificatieplicht aangewezen
documenten. Hiermee is zeker niet uitgesloten dat een dergelijke controle
even goed zal zijn uit te voeren bij elektronische handtekeningen die niet
of op een gewoon certificaat zijn gebaseerd. De voorwaarden hiervoor zijn
echter niet wettelijk geregeld maar aan partijen zelf overgelaten.De leden van de fractie van het CDA vragen of de gebruiker van een digitale
handtekening volledig vrij is in zijn keuze om de publieke sleutel mee te
sturen of daarbij te verwijzen naar de website van de certificatiedienstverlener.
Indien hij hier vrij in is, vragen deze leden of dit niet bezwaarlijk is uit
een oogpunt van consumentenbescherming vooral indien transacties aanzienlijke
belangen betreffen zoals de aankoop van onroerend goed of bij beleggingen.
De leden van deze fractie wijzen er op dat een website tijdelijk uit de lucht
kan zijn wat tot gevolg zou kunnen hebben dat een wederpartij
er maar voor kiest om geen verificatie bij een certificatiedienstverlener
te plegen.Uitgaande van de «digitale handtekeningtechniek» om een geavanceerde
elektronische handtekening te plaatsen, is de publieke sleutel voor de ontvanger
van deze handtekening van cruciaal belang om te kunnen verifiëren van
wie het bericht afkomstig is. De publieke sleutel staat vermeld op het certificaat
en is via dat certificaat gekoppeld aan een persoon. De gebruiker is in beginsel
vrij in zijn keuze om het certificaat, en dus de publieke sleutel, mee te
sturen of daarvoor te verwijzen naar de website van een certificatiedienstverlener,
tenzij partijen hierover van tevoren afspraken hebben gemaakt. Indien het
certificaat direct met het bericht wordt meegestuurd is de beschikbaarheid
van de publieke sleutel gewaarborgd. Hetzelfde geldt in principe indien het
certificaat raadpleegbaar is via de website van de certificatiedienstverlener,
alleen zal de ontvanger daarvoor deze website dienen op te zoeken en te bekijken.
Dit dient hij echter altijd te doen, dus ook als het certificaat direct is
meegestuurd, om bij de certificatiedienstverlener te verifiëren of het
certificaat nog geldig is. In de praktijk zal dit waarschijnlijk weinig moeite
kosten omdat de website veelal middels het aanklikken van een hyperlink kan
worden bezocht. Met de leden van het CDA ben ik van mening dat het van groot
belang is dat de website met certificaten en de bijbehorende statusgegevens
steeds volledig bijgewerkt en continu raadpleegbaar is. Daartoe zal de minister
van Economische Zaken dan ook, in navolging van de norm van het European Telecommunication
Standards Institute, bij ministeriële regeling bepalen dat de certificaten
en hun statusgegevens in beginsel 24 uur per dag, 7 dagen per week beschikbaar
moeten zijn. Voorts zal in deze ministeriële regeling worden bepaald
dat wijzigingen binnen 24 uur dienen te worden doorgevoerd. Al deze eisen
ten spijt valt niet uit te sluiten dat een website tijdelijk uit de lucht
kan zijn. Het niet bereikbaar zijn, kan aan de certificatiedienstverlener
zijn te wijten maar ook aan bijvoorbeeld de leverancier van het netwerk waarvan
de certificatiedienstverlener gebruik maakt. Dergelijke situaties zijn ongewenst
maar onvermijdelijk en in ieder geval inherent aan de beginfase waarin het
elektronisch verkeer zich op dit moment bevindt. Partijen dienen zich hiervan
te allen tijde bewust te zijn en hiermee rekening te houden. Een dergelijke
storing kan immers niet alleen het raadplegen van een website onmogelijk maken
maar ook het verzenden van een e-mail waarin bijvoorbeeld een aanbod is opgenomen
dat binnen een bepaalde tijd moet zijn aanvaard. Dat de wederpartij er in
een dergelijke situatie uiteindelijk maar voor zal kiezen om geen verificatie
bij de certificatiedienstverlener te plegen, is niet ondenkbaar maar naar
alle waarschijnlijkheid niet de eerst te verwachten handeling waartoe de wederpartij
over zal gaan. Indien de wederpartij in de off-line wereld twijfelt aan een
handtekening zal hij immers evenmin zonder meer tekenen, vooral niet indien
daar grote belangen mee zijn gemoeid. Wellicht zal in de off-line wereld minder
snel aan een handgeschreven handtekening een beperking kleven. Ook daar kan
echter een handtekening zijn geplaatst door een onbevoegde of zijn nagemaakt.
In die zin zijn bepaalde elektronische handtekeningen veiliger omdat er een
extra check plaatsvindt via een derde, de certificatiedienstverlener, ter
verificatie van de identiteit. Het ligt dan ook meer voor de hand dat de ontvanger
van de elektronische handtekening de wederpartij, langs elektronische of andere,
meer traditionele weg, op de hoogte stelt van de onbereikbaarheid van de website.
Gezien het voorgaande is de volledige vrijheid van de keuze van het systeem
(meesturen van het certificaat of verwijzen naar de website van de certificatiedienstverlener)
niet bezwaarlijk uit een oogpunt van consumentenbescherming.De leden van de fractie van de CDA vragen waarom een certificatiedienstverlener
zijn aansprakelijkheid tot een betrekkelijk willekeurig bedrag kan beperken. Deze mogelijkheid vloeit voort uit artikel 6, vierde lid, van de richtlijn.
In de bij dit wetsvoorstel horende algemene maatregel van bestuur wordt bovendien
geregeld dat de certificatiedienstverlener voldoende financiële middelen
dient aan te houden om in geval van aansprakelijkheid voldoende verhaal te
bieden. Hieraan zou voldaan kunnen worden door het afsluiten van een aansprakelijkheidsverzekering
die voor de hier bedoelde gevallen dekking biedt.De leden van de fractie van het CDA vragen voorts waarom geen gebruik
is gemaakt van de in artikel 6:110 BW opgenomen mogelijkheid om de aansprakelijkheid
van de certificatiedienstverlener te limiteren bij algemene maatregel van
bestuur.Limitering van aansprakelijkheid wordt in het algemeen slechts toegepast
indien de schade dermate hoog kan oplopen dat deze in redelijkheid niet meer
verzekerbaar is en evenmin kan worden gedragen door degene op wie de aansprakelijkheid
rust. Dit spreekt te meer in geval van risico-aansprakelijkheden, waarbij
de aansprakelijke in veel gevallen in een dergelijke situatie kan komen te
verkeren ook zonder dat hem daarvan enig verwijt kan worden gemaakt. Dit kan
tot maatschappelijk onwenselijke situaties leiden, zoals bedrijven die bepaalde
diensten niet meer kunnen aanbieden vanwege het risico aansprakelijk worden
gehouden. In het vervoerrecht is beperking van aansprakelijkheid mede op historische
gronden, vrij gebruikelijk. Artikel 6:110 BW is vooral bedoeld om in te kunnen
spelen op gebleken problemen op het punt van de verzekerbaarheid, waarbij
het de bedoeling van de wetgever was dat van de bepaling een spaarzaam, slechts
op (daadwerkelijk en gebleken) knelpunten gericht, gebruik zou worden gemaakt.
In dit wetsvoorstel gaat het om een gekwalificeerde schuldaansprakelijkheid
met omgekeerde bewijslast voor certificatiedienstverleners die gekwalificeerde
certificaten afgeven aan het publiek. Deze aansprakelijkheid geldt derhalve
pas indien zich een of meer van de in artikel 6:196b BW genoemde gevallen
hebben voorgedaan en deze gevallen aan de certificatiedienstverlener zijn
toe te rekenen. De certificatiedienstverlener zal moeten bewijzen dat hij
niet onzorgvuldig heeft gehandeld. Het naleven van de in artikel 6:196b BW
gestelde voorwaarden is niet onuitvoerbaar en aan de bewijslast zal eenvoudig
kunnen worden voldaan indien de bij wet en algemene maatregel van bestuur
gestelde eisen (bijvoorbeeld controle van de identiteit van de aanvrager van
een elektronische handtekening aan de hand van een in artikel 1 van de Wet
op de identificatieplicht aangewezen geldig document) zijn nageleefd. Gelet
op het voorgaande ligt het opnemen van de in artikel 6:110 van het Burgerlijk
Wetboek geboden mogelijkheid om de aansprakelijkheid van de certificatiedienstverlener
te limiteren bij algemene maatregel van bestuur niet in de rede.De leden van de CDA-fractie vragen of een certificatiedienstverlener bevoegd
is in het certificaat te verwijzen naar de van toepassing zijnde algemene
voorwaarden. En zo nee, of dat betekent dat alle in de richtlijn en vervolgens
in de wet voorziene, beperkingen altijd integraal in het certificaat moeten
zijn terug te vinden. Voorts vragen zij of daaraan ook voldaan kan worden
door een doorklikmogelijkheid op te nemen naar een website waar de algemene
voorwaarden op zijn te vinden. En zo ja, wat indien een dergelijke website
tijdelijk uit de lucht is? Zij vragen eveneens hoe het staat met de status
van algemene voorwaarden die in de loop van de tijd zijn aangepast: zijn de
certificatiedienstverleners gehouden om vorige versies van algemene voorwaarden
gepubliceerd te houden op een dergelijke website? En of dergelijke algemene
voorwaarden ook gedeponeerd mogen zijn bij de certificatiedienstverlener zelf
(zoals nu voortvloeit uit artikel 6:234 lid 1 BW)?Degene die bij een certificatiedienstverlener een elektronische handtekening
aanvraagt, sluit daartoe een overeenkomst met deze certificatiedienstverlener.
De certificatiedienstverlener kan daarbij gebruik maken van algemene voorwaarden,
waarop de regels van titel 5, afdeling 3 van Boek 6 van het Burgerlijk
wetboek van toepassing zijn. Ingevolge artikel 6:233 BW dient de certificatiedienstverlener
onder meer aan zijn wederpartij een redelijke mogelijkheid te hebben geboden
om van de algemene voorwaarden kennis te nemen. Hieraan is voldaan indien
deze voorwaarden voor of bij het sluiten van de overeenkomst aan de wederpartij
ter hand zijn gesteld of indien dit redelijkerwijs niet mogelijk is, de gebruiker
voor de totstandkoming van de overeenkomst aan de wederpartij bekend heeft
gemaakt dat de voorwaarden bij hem ter inzage liggen of bij een door hem opgegeven
Kamer van Koophandel en Fabrieken of een griffie van een gerecht zijn gedeponeerd,
alsmede dat zij op verzoek zullen worden toegezonden (artikel 6:234 BW). In
wetsvoorstel 28 197 wordt geregeld hoe met algemene voorwaarden dient
te worden omgegaan in het geval een overeenkomst langs elektronische weg wordt
gesloten. Daartoe wordt aan artikel 6:234 lid 1 BW een sub c toegevoegd waarin
wordt geregeld hoe aan de wederpartij een redelijke mogelijkheid kan worden
geboden om van de algemene voorwaarden kennis te nemen. Dit laatste kan door
de algemene voorwaarden langs elektronische weg ter beschikking te stellen
maar ook, indien dit redelijkerwijs niet mogelijk is, door voor de totstandkoming
van de overeenkomst aan de wederpartij bekend te maken waar van de voorwaarden
langs elektronische weg kan worden kennisgenomen alsmede dat zij op verzoek
langs elektronische weg of op andere wijze zullen worden toegezonden. In de
algemene voorwaarden mogen ingevolge artikel 6:231 onder a van het BW geen
bedingen staan opgenomen die de kern van de prestatie aangeven. De kern van
de prestatie bij de certificatiedienstverlener en zijn wederpartij zal zijn
gelegen in de afspraken over de elektronische handtekening: om welke handtekening
gaat het, zijn er beperkingen verbonden aan het gebruik van deze handtekening
enzovoort. Deze afspraken dienen te zijn vastgelegd in de overeenkomst zelf
en niet in de algemene voorwaarden. Indien de overeenkomst is gesloten, beschikt
de aanvrager over een elektronische handtekening gebaseerd op een certificaat
waarmee zijn identiteit kan worden geverifieerd. Daarnaast dienen in dit certificaat
de eventuele beperkingen te zijn opgenomen die aan deze elektronische handtekening
zijn verbonden. Voor derden dient immers duidelijk te zijn in welke gevallen
van deze elektronische handtekening gebruik mag worden gemaakt. Aangezien
derden enkel beschikken over het certificaat dienen, zoals ook voortvloeit
uit artikel 6:196b BW leden 3 en 4, de beperkingen in
een gekwalificeerd certificaat te worden opgenomen. De certificatiedienstverlener
kan zich slechts op dergelijke beperkingen beroepen indien deze voor derden
duidelijk waren. Bijlage 1 van de richtlijn, die zal worden uitgevoerd bij
een algemene maatregel van bestuur, bevat een lijst met gegevens die in elk
geval in een gekwalificeerd certificaat moeten
zijn opgenomen. Onder sub i en sub j van deze bijlage staan expliciet de beperkingen
van artikel 6:196b onder leden 3 en 4 genoemd. Uiteraard kunnen in een certificaat
geen onbeperkte hoeveelheden gegevens worden opgenomen. Het opnemen van eventuele
beperkingen behoeft echter niet veel ruimte in beslag te nemen. Voor andere
ook voor derden relevante informatie over bijvoorbeeld de werkwijze van de
certificatiedienstverlener kan worden verwezen naar de desbetreffende website.
Zoals ook blijkt uit bijlage II onder k bij de richtlijn dienen de relevante
delen van die informatie op verzoek eveneens te worden meegedeeld aan derden
die op het certificaat vertrouwen. Die informatie behoeft niet in het certificaat
zelf te zijn opgenomen. Voor het antwoord op de vraag wat te doen indien een
website tijdelijk uit de lucht is, verwijs ik naar het antwoord dat ik hiervoor
heb gegeven bij een eerdere vraag van de leden van het CDA hierover.Voor wijzigingen die tussentijds in de algemene voorwaarden worden opgenomen
geldt hetzelfde als voor wijzigingen in algemene voorwaarden in de off-line
wereld. Voor algemene voorwaarden die alleen elektronisch ter beschikking
worden gesteld, is daarbij nog van belang dat in het in wetsvoorstel
28 197 voorgestelde artikel 6:234 lid 1 onder c BW is bepaald dat deze
op een zodanige wijze ter beschikking moeten zijn gesteld dat de wederpartij
deze kan opslaan en zij voor hem toegankelijk zijn ten behoeve van latere
kennisname. Indien aan deze voorwaarden niet kan worden voldaan zullen de
algemene voorwaarden op een andere wijze ter beschikking moeten worden gesteld.De leden van het CDA vragen wat het effect is van een beroep op artikel
6:196b lid 4 BW indien de waarde van een gesloten overeenkomst niet op voorhand
is vast te stellen, bijvoorbeeld indien sprake is van een raamovereenkomst.Vooropgesteld zij dat een certificatiedienstverlener gebruik kan maken
van de mogelijkheid om een financiële grens te stellen aan de transacties
waarvoor het certificaat mag worden gebruikt. Hij is daartoe niet verplicht.
Gezien de nog in ontwikkeling zijnde markt is nog niet duidelijk of hier veel
gebruik van zal worden gemaakt. Indien de waarde van de rechtshandeling waarvoor
de elektronische handtekening wordt gebruikt niet op voorhand is vast te stellen
(bijvoorbeeld bij een raamovereenkomst), dienen partijen (nadere) afspraken
te maken om te voorkomen dat deze financiële grens wordt overschreden.
Te denken valt aan het gebruiken van een elektronische handtekening die niet
is gebonden aan een financiële grens of het opnemen van een bepaling
in de overeenkomst waarbij wordt afgesproken dat bij overschrijding van de
financiële grens opnieuw moet worden getekend. Indien partijen geen afspraken
hebben gemaakt om te voorkomen dat deze grens wordt overschreden, is de certificatiedienstverlener
bij overschrijding van deze financiële grens niet aansprakelijk voor
schade die voortvloeit uit deze overschrijding, mits deze grens kenbaar was
voor derden. Daarmee is echter de mogelijke aansprakelijkheid van een van
de partijen bij de overeenkomst niet uitgesloten.De leden van de fractie van het CDA vragen hoe het in de praktijk gaat
bij de intrekking van een certificaat op grond van artikel 196b van Boek 6
van het Burgerlijk Wetboek. Zij menen dat sprake is van een sluitend systeem
indien de intrekking moet blijken uit bijvoorbeeld de website van de certificatiedienstverlener,
maar vragen zich af hoe het zit als deze website gedurende enige tijd uit
de lucht is.De intrekking van een dergelijk certificaat dient te blijken uit een lijst,
de zogenoemde Certification Revocation List (CRL). Deze CRL zal normaliter
worden gepubliceerd op de website van de betreffende certificatiedienstverlener.
Zoals reeds eerder aangegeven is van groot belang dat de statusgegevens steeds
volledig zijn bijgewerkt en continu raadpleegbaar zijn. In de door de minister
van Economische Zaken op te stellen algemene maatregel van bestuur zal de
certificatiedienstverlener worden verplicht om actuele en betrouwbare informatie
over de status van de afgegeven gekwalificeerde certificaten langs elektronische
weg te publiceren alsmede de afgegeven gekwalificeerde certificaten zelf voor
zover de ondertekenaar daarvoor toestemming heeft gegeven. De publicatie dient
op zodanige wijze plaats te vinden dat alle gebruikers van de desbetreffende
certificatiedienst alsmede alle partijen die vertrouwen op de uitgegeven gekwalificeerde
certificaten deze kunnen raadplegen.In de ministeriële regeling zal wat betreft het bijhouden van de
CRL worden bepaald dat de tijdsduur tussen een verzoek tot intrekking van
een gekwalificeerd certificaat en de publicatie hiervan maximaal 24 uur mag
bedragen. Wat betreft de raadpleegbaarheid van de CRL zal in de ministeriële
regeling worden bepaald dat belanghebbenden de gekwalificeerde certificaten
en de status van hiervan op elk tijdstip moeten kunnen raadplegen. Voor het
uit de lucht zijn van een website geldt hetzelfde als hiervoor bij de vraag
van de leden van de fractie van het CDA over het tijdelijk uit de lucht zijn
van een website is geantwoord. Via regelgeving en technische maatregelen wordt
getracht de toegankelijkheid van websites zoveel mogelijk te waarborgen.
Ondanks deze maatregelen dienen partijen zich echter te realiseren dat uitval
mogelijk is.De leden van de fractie van het CDA vragen naar de toegankelijkheid van
certificaten die door certificatiedienstverleners in andere lidstaten van
de Europese Unie zijn verleend en van websites van dergelijke certificatiedienstverleners.
Dienen certificaten in alle talen van de Europese Unie leesbaar te zijn? Wordt
er in verband met de eventuele aansprakelijkstelling van certificatiedienstverleners
een register bijgehouden met zetels en officiële adressen van dergelijke
certificatiedienstverleners? En zijn die gegevens toegankelijk voor het publiek
en met name voor advocaten en deurwaarders?Alle lidstaten zullen moeten voldoen aan de richtlijn en de bijbehorende
bijlagen. De hoofdlijnen zijn derhalve in de gehele Europese Unie gelijk.
De uitwerking kan echter per land verschillen. Taalvoorschriften zijn er nog
niet. Vragen over de implementatie kunnen worden voorgelegd aan het Comité
voor elektronische handtekeningen dat de Europese Commissie bijstaat en ingevolge
artikel 10 van de richtlijn onder meer toelichtingen geeft bij de bijlagen
bij de richtlijn. Hierdoor wordt getracht een zo uniform mogelijke implementatie
in de gehele Europese Unie te bereiken. De vraag of certificaten in de gehele
Europese Unie leesbaar moeten zijn zal door Nederland aan het Comité
worden voorgelegd. Voorts dienen alle lidstaten ingevolge artikel 11 van de
richtlijn aan de Europese Commissie en de andere lidstaten informatie te verstrekken
over nationale vrijwillige accreditatieregelingen, de namen en adressen van
de nationale instanties die belast zijn met accreditatie en toezicht en de
in artikel 3, vierde lid, van de richtlijn genoemde instanties en de geaccrediteerde
nationale certificatiedienstverleners. Deze gegevens zullen toegankelijk zijn
voor het publiek en derhalve ook voor advocaten en deurwaarders.De leden van de fractie van het CDA vragen zich af of door artikel 3:15a
lid 6 van het Burgerlijk Wetboek de gekwalificeerde elektronische handtekening
in feite op het niveau kan worden gebracht van de gewone elektronische handtekening.
De leden van de fractie van het CDA vragen zich tevens af of het denkbaar
is dat dergelijke afwijkingen kunnen worden overeengekomen door algemene voorwaarden
die via acceptatie van toepassing worden op de overeenkomst. Zij vragen zich
af of het wenselijk is dat onder alle omstandigheden (bijvoorbeeld bij aankoop
van onroerend goed door particulieren) kan worden afgeweken van de beschermende
bepaling van artikel 3:15a BW. Voorts vragen deze leden zich af of indien
door middel van een elektronische overeenkomst met een beroep op artikel 15a
lid 6 van de leden 2 en 3 wordt afgeweken en die afwijking niet is neergelegd
in een afzonderlijk document dat als «algemene voorwaarden» is
aangeduid, maar bijvoorbeeld in een stuk tekst dat rechtstreeks door beide
partijen van een elektronische handtekening is voorzien, of dan een dergelijk
beding vanwege de omstandigheid dat het gebruikt wordt in een elektronisch
stuk tekst niettemin een algemene voorwaarde in de zin van afdeling 3 van
titel 5 van Boek 6 BW kan zijn.Partijen zijn vrij om onderling overeen te komen of zij elektronisch ondertekende
gegevens zullen aanvaarden en zo ja, onder welke voorwaarden, uiteraard in
de mate die door het nationale recht wordt toegestaan. Zij kunnen dus zowel
een hoger als een lager veiligheidsniveau overeenkomen dan in de leden 2 en
3 van artikel 3:15a BW staat opgenomen. De wijze waarop zij dit overeenkomen
is in beginsel niet aan vormvoorschriften gebonden. Bij een geschil zal de
rechter altijd toetsen aan het in artikel 3:15a lid 1 BW gegeven criterium:
pas indien de methode van authentificatie voldoende betrouwbaar is, gelet
op het doel waarvoor de elektronische gegevens werden gebruikt en op alle
overige omstandigheden van het geval, wordt een elektronische handtekening
gelijkgesteld aan een handgeschreven handtekening. Aan de beschermende werking van artikel 3:15a lid 1 BW kunnen partijen derhalve geen afbreuk doen.
Partijen kunnen slechts afwijken van lid 2 waarin voor een elektronische handtekening
die met de grootst mogelijke waarborgen is omgeven een bewijsvermoeden is
opgenomen en van lid 3 waarin is bepaald dat een rechter niet zonder meer
elektronische handtekeningen als onvoldoende betrouwbaar mag aanmerken die
niet aan de hoogst mogelijke veiligheidseisen voldoen.De vraag van deze leden of een langs elektronische weg overeengekomen
beding een algemene voorwaarde kan zijn in de zin van Boek 3 BW, kan ik positief
beantwoorden.De leden van de fractie van de VVD vragen of artikel 3:15a BW in samenhang
met artikel 6:227a BW van wetsvoorstel 28 197 tot gevolg heeft dat een
elektronisch bestand dat voldoet aan de eisen van artikel 6:227a BW en is
ondertekend met een elektronische handtekening waarvan de authentificatiemethode
voldoende betrouwbaar is conform artikel 3:15a BW wat betreft het wettelijk
vormvereiste gelijk kan worden gesteld aan een akte.Deze vraag kan bevestigend worden beantwoord: binnen de grenzen van de
artikelen 3:15a en 6:227a BW zal inderdaad voldaan kunnen worden aan de voor
een akte gestelde eisen van ondertekening en schriftelijkheid (art. 156, eerste
lid, Rv). Gelijkstelling met een akte ligt dan derhalve in de rede, met inbegrip
van de daaraan toekomende – binnen de grenzen van art. 157, tweede lid,
Rv dwingende – bewijskracht.De leden van de fractie van de VVD vragen aan welke rechtsgevolgen gedacht
moet worden bij artikel 3:15a lid 1 BW.Zoals uit artikel 3:15a BW blijkt, heeft een elektronische handtekening
onder voorwaarden dezelfde rechtsgevolgen als een handgeschreven handtekening.
Het gaat hier om een gelijkstelling die uit de aard der zaak alleen daar consequenties
heeft waar het al of niet gezet zijn van een handtekening tot verschillende
rechtsgevolgen leidt. Indien een handtekening vereist is om een bepaald rechtsgevolg
te bewerkstelligen (bijvoorbeeld het sluiten van een koopovereenkomst, het
sluiten van een huurovereenkomst of ondertekening van een bepaalde wilsverklaring)
kan hieraan zowel door een handgeschreven als een elektronische handtekening
worden voldaan. Het gewenste rechtsgevolg blijft derhalve gelijk, of nu is
ondertekend met de hand of langs elektronische weg, mits aan het criterium
van 3:15a lid 1 BW is voldaan.De leden van de fractie van de VVD vragen wanneer er sprake is van certificaten
die zijn afgegeven aan het publiek.De beantwoording van de vraag of een certificaat is afgegeven aan het
publiek hangt af van de vraag of het certificaat is afgegeven aan een ondertekenaar
die behoort tot een groep waarvan de omvang is beperkt alsmede wat het toepassingsgebied
is waarvoor het certificaat is afgegeven. Voor het door de leden van de fractie
van de VVD gegeven voorbeeld betekent dit het volgende. Indien een onderneming
aan zijn klanten gekwalificeerde certificaten verstrekt enkel voor het verrichten
van transacties met deze onderneming en deze certificaten niet kunnen worden
gebruikt voor transacties met andere ondernemingen, is geen sprake van gekwalificeerde
certificaten die zijn afgegeven aan het publiek. Wellicht is wel voldaan aan
het criterium dat de groep in omvang niet beperkt is, maar het toepassingsgebied
besloten is: namelijk beperkt tot transacties met deze onderneming. Indien
deze certificaten wel gebruikt kunnen worden voor transacties met andere ondernemingen
is wel sprake van afgifte van gekwalificeerde certificaten aan het publiek
omdat zowel de groep gebruikers in omvang onbeperkt is als het toepassingsgebied
niet is beperkt tot de besloten groep.De leden van de fractie van de VVD vragen of onder het beheer van het
certificaat ook het vastleggen en bewaren van gegevens in het belang van de
certificatiedienstverlener valt, zoals ter afwering van een eis tot schadevergoeding
van een derde die ten onrechte heeft vertrouwd op de juistheid
van de gegevens in het certificaat overeenkomstig het daaromtrent bepaalde
in artikel 6:169b lid 1 BW, laatste zinsdeel.Artikel 11.5 a Telecommunicatiewet biedt alle certificatiedienstverleners
die certificaten afgeven aan het publiek, of dit nu gekwalificeerde certificaten
zijn of niet, de mogelijkheid persoonsgegevens te verwerken voor zover de
verwerking voor de afgifte en het beheer van het certificaat vereist is. Persoonsgegevens
kunnen niet voor andere doeleinden worden verzameld of verwerkt zonder uitdrukkelijke
toestemming. In de memorie van toelichting wordt als voorbeeld het opmaken
of versturen van nota's genoemd. Dat is een wat ongelukkig voorbeeld omdat
het opmaken van nota's heel goed onder de afgifte en het beheer van een certificaat
kan vallen mits het om afrekeningen gaat die direct voortvloeien uit het specifieke
certificaat. Een duidelijker voorbeeld ter illustratie van wanneer sprake
is van een ander doel, is het versturen van ongevraagde reclame over diensten
die geen betrekking hebben op het certificaat waarvoor de aanvrager zijn persoonsgegevens
heeft verstrekt. In zijn algemeenheid worden onder «beheer» alle
handelingen geacht te vallen die voortvloeien uit een normale bedrijfsvoering.
Daaronder valt ook het gebruik van deze gegevens ter afwering van een eis
tot schadevergoeding van een derde die ten onrechte heeft vertrouwd op de
juistheid van de gegevens in het certificaat overeenkomstig artikel 6:169b
BW. Voor certificatiedienstverleners die gekwalificeerde certificaten afgeven
aan het publiek is zelfs expliciet bepaald in bijlage II onder sub i bij de
richtlijn, dat gedurende een gepaste periode alle relevante informatie met
betrekking tot een gekwalificeerd certificaat moet worden vastgelegd, met
name om ten behoeve van een gerechtelijke procedure de certificatie te kunnen
bewijzen.De Minister van Justitie,J. P. H. Donner XNoot1De eerder verschenen stukken inzake dit wetsvoorstel zijn gedrukt onder
EK nrs. 265 en 265a, vergaderjaar 2001–2002. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20022003-27743-35.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl