Op innovatie gerichte clustervorming in de marktsector; Brief minister
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25518, nr. 17

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

04-06-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

25518 nr. 17

26-05-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleidingAnalyseAanbevelingen MEYActieplan lifes sciences1. Oprichten Platform Life Sciences2. Vergroten zaaikapitaal voor life sciences ondernemerschap3. Realisatie incubators4. Ondersteuning bij de aanschaf van onderzoeksapparatuur5. Oprichten van een start-up participatiefondsFinancieringOndertekeningLichaamACTIEPLAN LIFE SCIENCES STARTERS 1. Inleiding2. Analyse2.1 De kennisinfrastructuur is sterk2.2 Nieuwe bedrijvigheid blijft echter achterFiguur 1: sterkten en zwakten van het life science cluster
in Nederland vergeleken met het buitenland (bron: Moret, Ernst & Young) 3. Onderbouwing van het actieplan 3.1 De positie van Nederland vraagt om een actieplan3.2 Uitgangspunten van het actieplan4. Uitwerking actieplan op hoofdlijnen 4.1 Het actieplan heeft vijf hoofdlijnenFiguur 2: actieplan Life Sciences schematisch weergegeven Figuur 3: benodigd budget per actielijn 4.2 Uitwerking van de vijf actielijnen4.2.1 Platform Life Sciences DoelOrganisatie en aanpakGeraamd budget4.2.2 «Zaaikapitaal» voor onderzoekers DoelOrganisatie en aanpakGeraamd budget4.2.3 Incubators DoelOrganisatie en aanpakGeraamd budget4.2.4 Apparatenfonds DoelOrganisatie en aanpakGeraamd budget4.2.5 Start-up participatiefonds DoelOrganisatie en aanpakGeraamd budgetLiteratuurLijst van figuren pagina BIJLAGE 2 Informeel platform life sciences
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25518Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 59 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 518Op innovatie gerichte clustervorming in de marktsectornr. 17BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 26 mei 1999 InleidingHierbij presenteer ik u de hoofdlijnen van mijn actieplan om het aantal
life sciences starters in Nederland aanmerkelijk te vergroten (bijlage 1).
Het betreft een uitwerking van de beleidscontouren die ik u in de recent verstuurde
voortgangsrapportage over het clusterbeleid1 reeds
heb gemeld. Het actieplan weerspiegelt tevens mijn opvatting over de conclusies
van het rapport van Moret, Ernst & Young (MEY) «Strategies for accelerating
technology commercialisation in life sciences» uit 1998 waarover u op
14 april jl. mijn mening heeft gevraagd2.Aanleiding voor mijn actieplan is de notie dat «life sciences»
op dit moment wereldwijd uitgroeit tot een belangrijk en hoogwaardig economisch
cluster, dat een belangrijke bijdrage levert aan de werkgelegenheid en de
innovatiekracht van grote delen van het bedrijfsleven. Ik heb dat in de genoemde
voortgangsrapportage toegelicht. Startende innovatieve bedrijven vormen daarbij
een onmisbare schakel in de keten.Ik acht het van wezenlijk belang dat Nederland de economische kansen op
dit gebied, waar ons land inmiddels een sterke kennispositie heeft opgebouwd,
maximaal benut. De verantwoordelijkheid daarvoor ligt primair bij de betrokken
partijen. De rol van de Rijksoverheid binnen het actieplan ligt mijns inziens
in het stimuleren van goede initiatieven en het bij elkaar brengen van relevante
partijen en deskundigen. Om aan die rol invulling te geven zal ik een jaarlijks
budget van f 20 miljoen vrijmaken voor de periode 2000–2004. Daarvan
was reeds f 7,5 miljoen gereserveerd voor de korte termijnacties, de
additionele f 12,5 miljoen wil ik vrijmaken om te zorgen voor een goede
structurele inbedding en continuïteit in het starten van life sciences
ondernemingen te realiseren. AnalyseGegevens van het Economisch Instituut voor het Midden- en Kleinbedrijf
uit 1997 geven aan dat Nederland een laag aantal startende bedrijven kent
op technologie- en kennisintensieve terreinen.Moret, Ernst & Young heeft bekeken wat de oorzaken daarvan zijn op
één van die kennisintensieve terreinen: de life sciences. In
hun rapport «Strategies for accelerating technology commercialisation
in life sciences» uit 1998 wordt de concurrentiekracht van het Nederlands
cluster life sciences vergeleken met die van Boston, Cambridge, Quebec, München,
België en Zweden. De onderzoekers concluderen dat de dynamiek van Nederland
duidelijk achterblijft bij de genoemde landen en regio's: in de meeste landen
is sprake van «growth», maar het Nederlandse life science cluster
wordt gekenmerkt door «consolidation». Belangrijke oorzaak hiervan
is het lage aantal startende ondernemers in de life sciences. Recente cijfers
van Ernst & Young geven aan dat Nederland in Europa op de tiende plaats
staat wat betreft het aantal startende life sciences bedrijven.1Een nadere analyse van de conclusies van het MEY-rapport laat zien dat
Nederland weliswaar, evenals de overige onderzochte gebieden, een uitstekende
wetenschappelijke kennisbasis heeft, maar op veel andere economische succesfactoren
matig tot slecht scoort. In de eerste plaats concluderen de onderzoekers dat
Nederland geen sterke ondernemerscultuur heeft: onderzoekers zijn
meestal niet gericht op het octrooieren en commercialiseren van wetenschappelijk
onderzoek, slechts weinigen maken de overstap naar het ondernemerschap. Verder
is er weinig gespecialiseerd venture capital beschikbaar voor de
start-up van life sciences bedrijven, zijn er vrijwel geen op life sciences
gerichte incubators aanwezig, zijn de omgevingsfactoren weinig
uitdagend (o.a. overheidsbeleid) en is er een tekort aan gespecialiseerde
managers die als coach en begeleider kunnen optreden voor jonge ondernemers
in deze risicovolle markt. Aanbevelingen MEYVolgens het MEY-rapport zouden bedrijfsleven, overheid en kennisinfrastructuur
tegen de achtergrond van de beschreven analyse o.a. moeten werken aan het:– beschikbaar stellen van zaaikapitaal ter bevordering van gericht
onderzoek voor commerciële toepassingen– vergroten van awareness en entrepreneurship bij onderzoekers; – samenbrengen van kennis, geld, coaching en ondernemers. Actieplan lifes sciencesMede op basis van de overwegingen die ik u reeds in de voortgangsrapportage
over het clusterbeleid heb genoemd, de signalen die ik uit de markt krijg
en een ambtelijk werkbezoek dat aan de Verenigde Staten en Canada is gebracht,
onderschrijf ik de aanbevelingen van MEY en ben ik van mening dat Nederland
het ontstaan en de groei van nieuwe bedrijvigheid moet stimuleren. Ook in
de ons omringende landen werken overheid en bedrijfsleven intussen bijzonder
hard aan deze ontwikkelingen, zelfs zodanig dat een deel van de potentiële
nieuwe activiteiten in Nederland zich dreigt te verplaatsen naar die landen.
Nederland zal daarom op korte termijn actie moeten ondernemen om de goede
wetenschappelijke basis om te zetten in meer toegevoegde waarde genererende
ondernemersactiviteiten. Op die manier kan ons land een vooraanstaande rol
blijven spelen op het kansrijke terrein van de life sciences. De afgelopen maanden heb ik dan ook een actieplan opgesteld dat moet bijdragen
aan een substantiële groei van het aantal life sciences starters. Om
de actielijnen in dit plan op hun haalbaarheid te toetsen is een informeel
netwerk van vertegenwoordigers uit bedrijfsleven en kennisinfrastructuur geconsulteerd.
Een deel van hen was vertegenwoordigd in de klankbordgroep (zie bijlage 2)
die de plannen de afgelopen maanden regelmatig heeft besproken. Deze groep
onderschrijft de hoofdlijnen van het actieplan. Mede op basis daarvan stel
ik een actieplan voor dat de vijf hieronder beschreven lijnen bevat. Belangrijk
uitgangspunt is dat de actielijnen een integraal plan vormen dat een stimulerende
uitwerking heeft op alle levensfasen van life sciences-ondernemerschap. 1. Oprichten Platform Life SciencesAls vervolg op het informele netwerk waarmee ik het actieplan heb besproken
ben ik van plan een formeel Platform Life Sciences op te richten. Het platform
zal vooral een rol spelen in de eerste fase van het actieplan en heeft als
doel de onderlinge samenhang tussen de actielijnen van dit plan te bewaken.
Bovendien is het verantwoordelijk voor flankerende activiteiten zoals netwerkvorming,
promotie, cursussen en bewustwording. Vooral de ervaringen in de Verenigde
Staten en Canada hebben de waarde van een dergelijk platform aangetoond.Omdat het hier niet gaat om winstgevende activiteiten, kies ik er voor
het platform in een stichting onder te brengen. In het platform participeren
de wetenschappelijke wereld, de «gevestigde industrie», succesvolle
startende ondernemers, financiële investeerders en overheden. Het is
niet mijn bedoeling de stichting structureel van financiële middelen
te voorzien. Na een overbruggingsperiode moet de stichting door de markt zelf
worden gedragen. Na de eerste twee jaar zal ik dan ook bekijken of en, zo
ja, hoe ik financieel betrokken zal blijven bij de activiteiten van het platform. 2. Vergroten zaaikapitaal voor life sciences ondernemerschapDe overheid zal zaaikapitaal beschikbaar stellen ten behoeve van toegepast
onderzoek. Dit betekent dat onderzoekers binnen universiteiten en publieke
kennisinstellingen een financiële bijdrage kunnen ontvangen voor onderzoek
op het gebied van life sciences dat specifiek gericht is op het octrooieren
en commercialiseren van innovatieve vindingen en op het oprichten van een
eigen onderneming. Het onderzoek dient daarom te resulteren in een kansrijk
businessplan. 3. Realisatie incubatorsIk wil een substantiële bijdrage leveren aan de totstandkoming van
een goede fysieke omgeving voor nieuwe life sciences bedrijven. Daartoe dienen
incubators te worden gerealiseerd die voorzien zijn van de benodigde faciliteiten
en begeleiding. De incubators moeten in elk geval kantoorruimte en laboratoriumfaciliteiten
in zich verenigen. Ze dienen in de nabijheid te liggen van een wetenschappelijke
instelling met een aanzienlijke onderzoekscapaciteit op het gebied van life
sciences. Bovendien moeten de incubators solide instroom- en doorstroomplannen
presenteren.De incubators moeten gezamenlijk door de betrokken partijen worden gefinancierd.
Het gaat dan om de betrokken universiteiten, gemeenten en provincies en Rijksoverheid.
Ook de starters zelf leveren een bijdrage doordat ze huur voor de bedrijfsruimte
moeten betalen.Het is mij bekend dat rond enkele universiteiten momenteel plannen op
dit gebied worden ontwikkeld. Die kunnen, evenals andere kansrijke voorstellen,
in aanmerking komen voor een overheidsbijdrage. 4. Ondersteuning bij de aanschaf van onderzoeksapparatuurDe aanschaf van (dure) apparatuur is voor beginnende bedrijven meestal
geen haalbare kaart. Om de aanschaf en het gezamenlijk gebruik van bijzondere
voorzieningen en apparatuur voor het doen van life sciences-onderzoek te vergemakkelijken,
wil ik een substantieel bedrag beschikbaar stellen dat op basis van co-financiering
beschikbaar komt voor private partijen. Ik geef er de voorkeur aan om dit
te doen door middel van het bestaande Mibiton-fonds, omdat dit fonds al de
benodigde expertise bezit. Bovendien kan ook het in de eerste fase van Mibiton
(1995–1998) opgebouwde revolving fund worden ingezet. De komende maanden
zal ik deze actielijn in overleg met de ICES/KIS en Mibiton verder uitwerken. 5. Oprichten van een start-up participatiefondsIk wil financiële partijen stimuleren om meer te gaan investeren
in startende bedrijven in deze risicovolle, kennisintensieve en op de lange
termijn gerichte markt. Daarom zal ik vanuit de overheid een bijdrage leveren
aan het reeds beschikbare risicokapitaal door in overleg met de betrokken
marktpartijen een start-up participatiefonds op te richten. Het moet gaan
om een actief wervend fonds dat kansrijke initiatieven ondersteunt met startkapitaal.
De bijdrage van de overheid is vooral bedoeld om de overhead kosten (kosten
voor beoordeling en het beheer in deze eerste fase) omlaag te brengen. Het
te creëren fonds zal in elk geval op basis van «profit sharing»
werken. Over de precieze constructie ben ik momenteel in overleg met de betrokken
financiële instellingen. FinancieringVoor de implementatie van de vijf genoemde actielijnen ben ik van plan
om voor de periode 2000–2004 jaarlijks een budget van f 20 miljoen
vrij te maken op de EZ-begroting. Daarvan had ik, zoals aangegeven in de voortgangsrapportage
over het clusterbeleid, voor de korte termijnactiviteiten («aanjagend»:
platform, apparatenfonds en start-up fonds) reeds f 7,5 miljoen per jaar
gereserveerd. De overige f 12,5 miljoen stel ik additioneel beschikbaar
om dit startersbeleid ook structureel te verankeren en continuïteit in
het starten van life sciences ondernemingen te realiseren (zaaikapitaal en
incubators). Dit additionele budget wordt vrijgemaakt binnen het voor het
industrie- en technologiebeleid beschikbare budget. Een voorstel hiertoe zal
ik opnemen in de begroting van mijn departement voor 2000.Gezien de ontwikkelingen in de markt en de ervaringen in andere landen
streef ik er naar om met dit initiatief jaarlijks 15 à 20 nieuwe starters
te genereren. Daartoe denk ik het jaarlijks budget van f 20 miljoen als
volgt te alloceren:1. Platform Life Sciences 3 mln2. Fonds voor zaaikapitaal 5 mln3. Incubators 5 mln4. Apparatenfonds 2 mln5. Start-up participatiefonds 5 mlnVoor het aanloopjaar 1999 is f 5 miljoen beschikbaar, bedoeld voor
de eerste activiteiten.Een verdere toelichting op deze vijf actielijnen, hun onderlinge samenhang
en het gereserveerde budget is beschreven in het actieplan (bijlage 1). Eind
1999 zal ik u informeren over de implementatie van de verschillende actielijnen
en het ritme waarin ze operationeel zullen worden. Vanzelfsprekend zal de
verenigbaarheid met de Europese regelgeving in het kader van het
staatssteuncontrolebeleid in acht worden genomen.Wellicht ten overvloede wil ik benadrukken dat dit actieplan moet passen
binnen de maatschappelijke randvoorwaarden die aan de ontwikkelingen op het
gebied van de life sciences worden gesteld. Discussies over deze randvoorwaarden
zijn nog niet afgerond. Mijn departement neemt hieraan samen met de overige
betrokken departementen actief deel. Ik ben er van overtuigd dat het actieplan
binnen deze randvoorwaarden een belangrijke bijdrage zal leveren aan de concurrentiekracht
van het betrokken cluster.De Minister van Economische Zaken,voor deze:De Staatssecretaris van Economische Zaken,G. Ybema ACTIEPLAN LIFE SCIENCES STARTERS 1. InleidingDe moderne biotechnologie is vanaf het midden van de jaren '80 een specifiek
aandachtsgebied geweest in het technologiebeleid van het Ministerie van Economische
Zaken. In de periode 1987–1996 heeft dat vooral gestalte gekregen in
het PBTS-programma Biotechnologie waarin gericht steun werd gegeven voor biotechnologisch
onderzoek in de industrie. Mede met behulp van dit programma zijn Nederlandse
bedrijven meer gaan investeren in biotechnologie, is het aantal biotechbedrijven
aanzienlijk toegenomen en heeft Nederland daarmee een goede internationale
positie opgebouwd. Die positie biedt een goed uitgangspunt voor Nederland
om een vooraanstaande rol te spelen in de opkomende markt van biotechnologie-gerelateerde
producten en activiteiten in o.a. de sectoren farmacie, landbouw, voedingsmiddelen,
chemie en milieu.Van de PBTS werd vooral door bestaande innoverende bedrijven, die biotechnologie
gingen toepassen, gebruik gemaakt. Ook startende Life Sciences bedrijven hebben
in een latere fase echter geparticipeerd in deze regeling. De PBTS-regeling
is inmiddels vervangen door de meer generieke BTS-regeling. Uit de resultaten
van de eerste twee jaar van de BTS-regeling (1997 en 1998) blijkt dat het
cluster Life Sciences ook in deze regeling goed is vertegenwoordigd. Belangrijk
gegeven is echter dat startende bedrijven nauwelijks participeren.Grofweg kan worden gesteld dat er nu in Nederland ruim 50 jonge Life Sciences
bedrijven en bijna 300 bestaande bedrijven onderzoek op dit gebied doen en
zoeken naar toepassingen in nieuwe producten. Uit een onderzoeksrapport van
Moret, Ernst & Young uit 1998 blijkt dat ons wetenschappelijke kennisniveau
nog steeds op een hoog niveau staat maar dat de groei van het aantal startende
bedrijven in Nederland achterblijft vergeleken met andere landen. Juist deze
startende bedrijven zijn echter essentieel voor het commercialiseren van de
wetenschappelijke kennis en voor de opbouw van een succesvol life science
cluster. Het Ministerie van Economische Zaken wil daarom via een concreet
actieplan een stimulans geven aan de groei van het aantal life sciences starters.Het actieplan bevat drie hoofdcomponenten:– Hoofdstuk 2: Analyse (o.a. gebaseerd op rapport Moret, Ernst &
Young);– Hoofdstuk 3: Onderbouwing van het actieplan;– Hoofdstuk 4: Uitwerking actieplan op hoofdlijnen. 2. AnalyseIn dit hoofdstuk wordt aangegeven wat de sterkten en de zwakten van Nederland
zijn op het gebied van de life sciences. Daarbij wordt mede gebruik gemaakt
van het rapport «Strategies for accelerating technology commercialisation
in life sciences» uit 1998 van Moret, Ernst & Young. In de eerste
plaats wordt een schets van de kennisinfrastructuur gegeven, vervolgens wordt
een vergelijking gemaakt tussen Nederland en zes andere landen en regio's
in Europa en Noord-Amerika over de life science bedrijvigheid. 2.1 De kennisinfrastructuur is sterkDe ruggengraat van het Nederlandse life sciences cluster is de kennisinfrastructuur,
die vanaf het begin van de 80-er jaren mede met steun van het
Ministerie van Economische Zaken is opgebouwd. Zowel universiteiten als andere
onderzoeksinstituten (TNO en DLO) hebben zich de afge- lopen jaren zeer actief
getoond op het terrein van de life sciences.De kwaliteit van de Nederlandse kennisinfrastructuur heeft geleid tot
samenwerking tussen industrie en wetenschap en een goede internationale positie,
zoals te zien is aan de participatie in het EU-Kaderprogramma voor Onderzoek
en Ontwikkeling. In het 4e Kaderprogramma zijn Nederlandse universiteiten
en instituten betrokken bij vele Europese projecten (NL-aandeel in het deelprogramma
biotechnologie lag in alle inschrijvingsrondes boven 10%).Over het algemeen, zo blijkt uit de analyse van de Life Sciences projecten,
die in het kader van de EZ-technologieregelingen worden gesubsidieerd, wordt
door de betrokken industrie zeer intensief met de kennisinfrastructuur samengewerkt.
Zo werd in bijna alle PBTS-projecten in de jaren 1987–1996 met een kennis-instituut
als TNO of DLO, of een universitaire vakgroep samengewerkt.Ook met de ICES-projecten Mibiton (een investeringsfonds voor bijzondere
apparatuur voor biotechnologisch onderzoek) en Nobis (een onderzoeksprogramma
voor in situ bodemsanering) is een goede voedingsbodem voor samenwerking ontstaan. 2.2 Nieuwe bedrijvigheid blijft echter achterGegevens van het Economisch Instituut voor het Midden- en Kleinbedrijf
uit 1997 geven aan dat Nederland een laag aantal startende bedrijven kent
op technologie- en kennisintensieve terreinen. In de in opdracht van EZ uitgevoerde
benchmarkstudie van Moret Ernst & Young wordt dat beeld voor wat betreft
het cluster life sciences bevestigd: de groei van het aantal Life Sciences
bedrijven in andere landen is, mede door een sterk stimulerende overheid in
bijvoorbeeld Engeland en Duitsland, groter dan in Nederland. De meest recente
recente cijfers van Ernst & Young geven aan dat Nederland in Europa op
de tiende plaats staat wat betreft het aantal startende life sciences bedrijven.1Vergeleken met een aantal succesvolle regio's op Life Sciences gebied
(Boston-VS, Cambridge-GB, Québec-Canada, München-Duitsland, Vlaanderen-België
en Skiruna-Zweden/Denemarken) blijkt dat Nederland op bijna alle gebenchmarkte
onderdelen een achterstand heeft, met uitzondering van de in paragraaf 2.1
gememoreerde kennisinfrastructuur, die internationaal concurrerend is (zie
figuur 1).Volgens het rapport heeft Nederland op de volgende kenmerken een achterstand:– onvoldoende «ondernemers-cultuur» bij de
onderzoekers;– gebrek aan goed uitgewerkte startersinitiatieven,die
worden gedragen door gedreven personen met ondernemingszin;– gebrek aan goede incubating-faciliteiten in de directe
omgeving van de universiteiten. Het gaat daarbij niet alleen om specifieke
huisvesting voor Life Sciences starters, maar ook om een ondersteunende infrastructuur;– onvoldoende zaaikapitaal voor toegepast onderzoek beschikbaar;– beperkt aanbod aan gespecialiseerd risico-kapitaal(venture
capital), omdat investeren in de eerste fase van een startend life science
bedrijf duur is en veel onzekerheden met zich meebrengt;– onvoldoende aansluiting tussen de wetenschappelijke en ondernemersfasen doordat de wetenschappelijke, industriële en financiële actoren
niet in één netwerk zitten, zoals dat bijvoorbeeld wél
het geval is in de succesvolle Life Sciences regio's in het buitenland. Ook factoren als overheidsbeleid, het beleid van universiteiten en beschikbaarheid
van goede coaches scoren tamelijk zwak in vergelijking met genoemde regio's. Figuur 1: sterkten en zwakten van het life science cluster
in Nederland vergeleken met het buitenland (bron: Moret, Ernst & Young)  Land/regio  BenchmarkfactorBostonCambridgeQuebecMünchenBelgiëNederlandZweden Wetensch. Basis***********************************Cultuur******************Venture capital**********************Economisch klimaat*********************Incubators********************Management*****************GEMIDDELD**********************3. Onderbouwing van het actieplan 3.1 De positie van Nederland vraagt om een actieplanUit hoofdstuk 2 blijkt dat Nederland, ondanks het kennispotentieel van
industrie en kennisinstellingen, achterop raakt bij andere landen wat betreft
het aantal startende life sciences bedrijven. Om de internationale concurrentiepositie
van het Nederlandse life science cluster te versterken, moeten de in hoofdstuk
2 genoemde achterstanden worden overwonnen. Het Ministerie van Economische
Zaken wil die inhaalslag in beweging zetten door middel van een actieplan
met als belangrijkste doelstelling een substantiële groei van het aantal
startende life sciences bedrijven. 3.2 Uitgangspunten van het actieplanBij het opstellen van het actieplan zijn de volgende drie uitgangspunten
gehanteerd.– Nadruk op nieuwe bedrijvigheid naast lopende activiteitenHet accent van het initiatief voor life sciences ligt op het stimuleren
van nieuwe life sciences bedrijven.De onderwerpen van meer algemene aard, die betrekking hebben op regelgeving,
ethiek en publieksacceptatie alsmede het in stand houden van de sterke kennisinfrastructuur
krijgen aandacht in andere kaders. Daarbij wordt nauw samengewerkt met de
andere betrokken departementen1. Daarnaast
staat het regulier instrumentarium (o.a. de BTS-regeling) open voor life sciences
bedrijven.– Overheid kiest een stimulerende en intermediaire rolHet accent van de overheidsrol zal liggen op het bij elkaar brengen van
relevante partijen en deskundigen en het stimuleren van goede initiatieven.
Primaire verantwoordelijkheid voor het bereiken van de doelstellingen ligt
bij de betrokken spelers zelf. Waar nodig en wenselijk zullen activiteiten
financieel worden ondersteund.– Actieplan moet integrale benadering bevattenHet actieplan dient een stimulerende uitwerking te hebben in alle fasen
van life sciences ondernemerschap. In al die fasen moet een stimulans worden
gegeven zodat een continu mechanisme op gang wordt gebracht waarin nieuwe
life sciences ondernemingen worden gestart. Dat betekent dat een stimulans
in een bepaalde fase gepaard zal moeten gaan met een stimulans in de volgende
fase. Stimulering van slechts één van deze fasen
zal naar verwachting niet in het beoogde continue mechanisme resulteren. Voor
bepaalde fasen, bijvoorbeeld de groeifase, wordt gebruik gemaakt van bestaand
instrumentarium.In het geval van de life sciences zullen de voorgestelde acties daarom
een stimulerend effect hebben hebben op de volgende ontwikkelingsfasen van
life sciences ondernemerschap:– basisonderzoek– toegepast onderzoek en ontwikkeling («seed»-fase)– «start-up» van de onderneming– groei en doorgroei van de ondernemingBij de life sciences gaat het hierbij om een proces dat vaak meer dan
10 jaar duurt. 4. Uitwerking actieplan op hoofdlijnen 4.1 Het actieplan heeft vijf hoofdlijnenHet actieplan grijpt langs vijf lijnen in op de relevante fasen van het
ontwikkelingproces dat leidt tot het ontstaan van een beter klimaat voor Life
Sciences starters: platform life sciences, zaaifonds, incubators, apparatenfonds
en start-up participatiefonds. Eén lijn is gericht op alle fasen van
dit proces, namelijk het scheppen van een landelijk werkend Platform Life
Sciences (zie paragraaf 4.2.1). Vier lijnen grijpen direct in op de «seed»-fase
en start-upfase van de in paragraaf 3.2 beschreven ontwikkelingsfasen.
Het gaat dan om: het zaaifonds (zie paragraaf 4.2.2), incubators (zie
paragraaf 4.2.3), het apparatenfonds (zie paragraaf 4.2.4) en het
start-up participatiefonds (zie paragraaf 4.2.5). Schematisch weergegeven
zijn de hierna beschreven activiteiten als volgt gepositioneerd (zie figuur
2). Figuur 2: actieplan Life Sciences schematisch weergegeven De vijf actielijnen vormen tezamen het actieplan Life Sciences voor de
periode 1999–2004. In de uitwerking per actielijn in paragraaf 4.2
staan de geraamde budgetten voor de periode 2000–2004 vermeld. Die tellen
op tot in totaal f 20 miljoen per jaar (figuur 3). In het aanloopjaar
1999 is een bedrag van f 5 miljoen gereserveerd op de begroting
voor ondersteuning van de eerste activiteiten.Genoemde bedragen per actielijn zijn indicatief en zullen indien nodig
flexibel in de loop der jaren worden aangewend voor projecten. Dit is afhankelijk
van de behoefte aan en de kwaliteit van de projecten binnen de verschillende
actielijnen.De activiteiten zélf kunnen een langere looptijd hebben dan dit
actieplan. Dit geldt zeker voor zaken als «platform» en incubators,
die ook zonder overheidssteun een continuïteit moeten hebben. Figuur 3: benodigd budget per actielijn ActiviteitBudget-indicatie
(per jaar) x f 1 miljoen 1. Platform Life Sciences32. Zaaikapitaal voor onderzoekers5 3. Subsidies voor incubators54. Apparatenfonds voor bijzondere materiële voorzieningen25. Start-up participatiefonds5 Totaal204.2 Uitwerking van de vijf actielijnenHierna worden de vijf actielijnen van het plan nader toegelicht op de
aspecten doelstelling, organisatie en aanpak, en waar relevant een korte toelichting
op het geraamde budget. Alle activiteiten vragen intensieve (financiële)
betrokkenheid en verantwoordelijkheid van de betrokken partijen. Veel relevante
spelers hebben zich bereid verklaard mee te werken aan het actieplan. Mede
op basis van dat commitment zal in 1999 het actieplan zijn nadere uitwerking
krijgen. Dat uitgewerkte plan zal eind 1999 worden gepresenteerd. 4.2.1 Platform Life Sciences DoelHet platform heeft als algemene doelstelling: het coördineren van
de activiteiten ter bevordering van nieuwe kennisintensieve ondernemingsinitiatieven
op het gebied van de Life Sciences. Het platform is het «gezicht»
van het programma.De taken van het Platform vallen uiteen in:– stimuleren ondernemerschap bij onderzoekers en bij het management
van de kennisinfrastructuur. Dit kan gebeuren door het organiseren van bijeenkomsten,
cursussen e.d.;– bij elkaar brengen van initiatieven en daarin geïnteresseerde
investeerders;– coördinatie en monitoring van alle tot het Life Sciences
programma behorende activiteiten;– bundelen en transparant maken van het relevante advies- en deskundigennetwerk;– nationaal en internationaal promoten van de economische activiteiten
van het Nederlandse cluster Life Sciences. Organisatie en aanpakDe platformactiviteiten moeten weliswaar leiden tot commerciële initiatieven,
maar zijn zelf geen commerciële activiteiten. De meest geëigende
oplossing is dan ook om deze werkzaamheden onder te brengen in een nieuw op
te richten stichting. Hierin participeren o.a. de overheid, de industrie,
de venture capital wereld, de wetenschap en de «incubators».Het Ministerie van Economische Zaken zal de stichting, die primair is
gericht op de aanjaagfase, tijdelijk ondersteunen. Na een overbruggingsperiode
moet ze op eigen benen staan. De stichting kan ook eigen inkomsten verwerven
via het verzorgen van cursussen, congressen e.d., maar dat is gezien het doel
van de stichting nevengeschikt. De bijdrage aan het reguliere werk en aan
projecten van de stichting geschiedt op basis van een businessplan en uitgewerkte
projectvoorstellen. Na de eerste twee jaar zal ik dan ook bekijken of en,
zo ja, hoe ik financieel betrokken zal blijven bij de activiteiten van het
platform. Geraamd budgetDe bijdrage aan het platform bedraagt f 3 miljoen op jaarbasis voor
beheerskosten en voor flankerende projecten zoals de ontwikkeling van incubatorplannen
en activiteiten die zijn gericht op het stimuleren van acties in de relevante
universitaire centra. Hierbij wordt gedacht aan zaken als scouting, selectie
kansrijke ideeën, octrooi- en licentie-aanpak en gerichte begeleiding
van onderzoekers met ondernemingsplannen.Te ondersteunen kosten betreffen:– de apparaatskosten– out-of-pocket kosten voor de realisatie van bijzondere projecten
(denk aan projecten als Masterclass, partnering events, promotie in binnen-
en buitenland)Inkomsten zijn:– bijdragen ten laste van dit actieplan Life Sciences– bijdragen van de deelnemers aan de stichting– evt. inkomsten uit geleverde diensten (cursussen, congressen e.d.). 4.2.2 «Zaaikapitaal» voor onderzoekers DoelStimuleren dat onderzoekers op het gebied van de life sciences:– toegepast onderzoek binnen universiteiten en de publieke kennisinstellingen
gaan verrichten dat specifiek gericht is op het starten van een eigen onderneming
en;– daaruit voortvloeiende businessplannen gaan ontwikkelen. Organisatie en aanpakHet programma geeft financiële ondersteuning aan onderzoekers die
aan een aantal nauwkeurig omschreven criteria voldoen. Zodoende wordt een
toegepast onderzoekstraject binnen de universiteit mogelijk gemaakt met als
doel om de daarmee opgebouwde kennis te commercialiseren. Tevens wordt de
betrokken onderzoeker de mogelijkheid geboden om vaardigheden voor ondernemerschap
op te doen. Financiële steun is gericht op o.m. salariskosten, gebruik
van bijzondere apparatuur en flankerende activiteiten zoals bijvoorbeeld het
volgen van ondernemerscursussen, octrooi-onderzoek en het realiseren van een
ondernemingsplan. Voorwaarde is dat de universiteit voor deze projecten de
normale overheadkosten draagt zoals het gebruik van onderzoeksfaciliteiten
en huisvesting. De aldus te ondersteunen projecten eindigen met het behalen van een concrete
vooraf afgesproken mijlpaal; dat kan het verwerven van een octrooi zijn maar
ook een succesvolle praktijkproef of pre-klinische test. Op basis daarvan
moet een businessplan worden ontwikkeld, dat voldoende rijp is om een onderneming
te starten en financiers te overtuigen om te participeren in de nieuwe onderneming.
De projecten moeten een beperkte tijdsduur hebben. Dit kan variëren van
een ½ jaar tot maximaal 2 jaar.Cruciaal voor het succes van deze actielijn is een goede wetenschappelijke
en commerciële selectie van de voorstellen. Deze selectie zal geschieden
door een onafhankelijk en deskundig (internationaal) panel, dat speciaal hiervoor
door het Ministerie van Economische Zaken zal worden ingesteld.Daarnaast dienen universiteit en de betrokken onderzoeker voorafgaand
afspraken te hebben gemaakt over de eigendomsrechten, die het ontstaan van
een nieuwe onderneming niet in de weg mogen staan. Geraamd budgetHet beschikbaar budget is f 5 miljoen per jaar. Hiermee zouden ca.
20 voorstellen per jaar kunnen worden gehonoreerd. 4.2.3 Incubators DoelZorgen voor een goede fysieke omgeving voor nieuwe Life Sciences bedrijven
in de vorm van incubators. Dat zijn bedrijfsgebouwen met benodigde specifieke
faciliteiten en begeleiding. Organisatie en aanpakGelet op de specifieke kenmerken van life sciences bedrijven moet de incubator,
naast kantoorruimten, ook beschikken over uitstekende laboratoriumfaciliteiten
en hoogwaardige apparatuur voor gemeenschappelijk gebruik. Ook kan een gemeenschappelijk
secretariaat een nuttige voorziening zijn. Aan de incubator zullen ook eisen
worden gesteld op het gebied van de personele invulling.De incubators moeten op basis van een gezamenlijk initiatief van kennisinfrastructuur
en overheden worden gerealiseerd. Ze dienen in de nabijheid te liggen van
een wetenschappelijke instelling met een aanzienlijke onderzoekscapaciteit
op het gebied van Life Sciences. Hierdoor wordt de kans op instroming van
spin-off bedrijven van de betreffende instelling vergroot. Tevens kunnen afspraken
worden gemaakt over gebruikmaking door de incubator van dure wetenschappelijke
apparatuur bij de instellingUit buitenlandse ervaringen is gebleken dat er een «instroomplan» en een «doorstroomplan» moet worden gemaakt
voor de incubator. Het instroomplan moet worden gebaseerd op een inventarisatie
van potentiële starters in de nabije omgeving. Hiermee dient onderbouwd
te worden dat de incubator uiterlijk 3 jaar na opening volledig bezet kan
zijn.De starter dient huur te betalen waarmee een sluitende exploitatie door
de incubator dient te worden verkregen. Omdat er in de beginfase sprake kan
zijn van leegstand, zal in die fase een bijdrage in de aanloopkosten worden
verleend. Het doorstroomplan is essentieel voor het functioneren van een incubator,
omdat deze de ruimte creëert voor nieuwe succesvolle starters en voorkomt
dat niet-levensvatbare starters blijven «plakken». Het businessplan
van een (door)starter dient dan ook te laten zien dat na enkele jaren in de
incubator (ca. 3 jaar) een nieuwe groei- en investeringsfase bereikt zal worden.
Dit is dan ook het moment dat de incubator moet worden verlaten of dat een
regulier tarief moet worden betaald voor een verder verblijf in de incubator.Om de gewenste mix van zeer jonge en al wat rijpere bedrijven te realiseren,
zullen in de eerste twee jaar ook jonge bestaande bedrijven worden toegelaten.
Later zal de balans door de nieuwe instroom van starters meer doorslaan naar
«echte» starters.Om de incubator (incl. operating costs) rendabel te kunnen opereren geldt
een kritische omvang van 10 à 15 startende bedrijven (start-ups). Geraamd budgetIn totaal is voor het leveren van een bijdrage aan deze initiatieven op
basis van de hiervoor genoemde uitgangspunten een bedrag van vooralsnog f 5
miljoen per jaar gereserveerd. Het is nog niet duidelijk op welk bedrag de
onrendabele top per initiatief zal neerkomen. Op dit moment wordt rekening
gehouden met 5 kansrijke initiatieven, die kunnen beantwoorden aan het beschreven
profiel.De EZ-bijdrage is bedoeld om de incubating initiatieven met de lokale
initiatiefnemers van de grond te krijgen door gezamenlijk de onrendabele top
gedurende de aanloopfase van ca. 5 jaar financieel af te dekken. Na de aanloopfase
moet de incubator zich zelf kunnen bedruipen. 4.2.4 Apparatenfonds DoelHet vergemakkelijken van de aanschaf en het gebruik van (dure) apparaten
en voorzieningen ten behoeve van onderzoek door startende, in Nederland gevestigde
life sciences ondernemingen. Centraal staat dat de starters gezamenlijk van
de apparatuur gebruik maken. Organisatie en aanpakHet ligt in het voornemen om voor deze activiteiten gebruik te maken van
de formule van het ICES-initiatief Mibiton, welke zich in de praktijk in positieve
zin bewezen heeft. In overleg met de betrokken partijen zal bezien worden
of dit op korte termijn valt te realiseren.Waarom Mibiton?– het is een bestaande privaat-publieke samenwerking in de vorm
van een stichting, waarin het financieren van onderzoeksapparatuur voor dit
vakgebied de primaire taakstelling is– er is een goed systeem van beoordeling en terugbetaling door Mibiton
ontwikkeld, dat nog wél aan de nieuwe doelstelling zal moeten worden
aangepast– Mibiton heeft een startkapitaal en een «revolving fund»
structuur, waardoor uitzicht wordt geboden op continuïteit.Er wordt nog bekeken of en onder welke voorwaarden de apparatuur ook toegankelijk
is voor onderzoekers van kennisinstellingen. Geraamd budgetf 2 miljoen per jaar. Dit bedrag kan door private investeerders worden
aangesproken op basis van co-financiering. 4.2.5 Start-up participatiefonds DoelHet vergroten van het aanbod in Nederland aan riscodragend kapitaal ter
financiering van de eerste fase van een startende onderneming in de sector
Life Sciences. De investeringsbehoefte varieert van f 0,5 tot f 1
miljoen per onderneming. Organisatie en aanpakOmdat het hier om het stimuleren van een bestaande marktactiviteit gaat,
moet aan de volgende uitgangspunten worden vastgehouden bij de realisatie
van een dergelijk participatiefonds:– marktconforme beoordeling van de voorstellen– zorgen dat er zo min mogelijk verstoring van het betreffende marktsegment
van de participatie maatschappijen en particuliere investeerders optreedt– de overheidsmiddelen in het fonds mogen slechts op basis van co-financiering
door andere relevante investeerders worden gebruikt als startkapitaal voor
startende ondernemingen;– betrokken private investeerders moeten in principe de door-financiering
van de (succesvolle) startende bedrijven voor ogen staan; het gaat uiteindelijk
om de doorgroei naar volwassen bedrijven– het moet voldoen aan het uitgangspunt van «profit-sharing»– het moet een actieve en wervende functie hebben en aldus bijdragen
aan een grotere dynamiek in dit marktsegment– het moet verbonden zijn met het Nederlandse Life Sciences netwerk
(vertegenwoordigd in het «platform Life Sciences»)– het moet bedrijven, waarin wordt geïnvesteerd, ook op adequate
wijze kunnen begeleiden in strategische zin. Geraamd budgetf 5 miljoen per jaar.Met de geïnteresseerde participatiemaatschappijen is reeds uitgebreid
over deze uitgangspunten gesproken. Aan de definitieve vormgeving wordt thans
gewerkt. Literatuur1 Biotechnologie op weg naar het jaar 2000, EUR, publicatie EZ (december
1996)2 Benchmarking the competitiveness of biotechnology in Europe, University
of Sussex, publicatie EuropaBio (juni 1997)3 European Life Sciences '98, publicatie van Ernst & Young (april
1998)4 Strategies for accelerating technology commercialisation in life sciences,
rapport opgesteld door Moret Ernst & Young in opdracht van EZ, mei 19985 Ernst & Young's European Life Sciences 99. Sixth Annual Report,
april 1999 Lijst van figuren pagina – Figuur 1: sterkten en zwakten van het life science cluster in
Nederland vergeleken met het buitenland (bron: Ernst & Young, ref. 4)
8– Figuur 2: actieplan Life Sciences schematisch weergegeven 9– Figuur 3: benodigd budget per actielijn 10 BIJLAGE 2 Informeel platform life sciencesIn deze bijlage treft u de personen aan die hebben deelgenomen aan het
informele platform life sciences. Dit netwerk van deskundigen heeft als klankbordgroep
gefungeerd en input gegeven voor het actieplan. Mede op basis van hun inbreng
zijn de hoofdlijnen van het actieplan Life Science Starters nu definitief
vastgesteld. 1de heer dr. K. Wiedhaup(Akzo
Nobel Pharma) 2de heer dr. N. Roosdorp, Ph.D. (Biorogen B.V.) 3de heer dr. H.J.M. Dons(Keygene N.V.) 4de heer
prof. dr. D. Valerio(IntroGene) 5de heer L.J. van Driel(Gilde
Investment Management) 6de heer dr. R.G. Lageveen(IQ Corporation
B.V.) 7de heer dr. ir. A.H. Eenink(Numico) 8de
heer drs. T.S. Schwarz(Euroventures Benelux) 9de heer prof.
dr. G.M.A. van Beynum(NIABA) 10de heer prof. dr. C. van
Blitterswijk(Isotis) 11de heer prof. dr. H. van der Laan(KNAW)12de heer prof. dr. R. Schilperoort(Rijksuniversiteit Leiden)13de heer ir. A. Breure(voormalig directeur Mogen) 14de
heer prof. dr. B. Witholt(ETH Zürich)15de heer drs.
M.A. de Haan(Atlas Venture) 16de heer J.H.P.M. Stolker(ABN
AMRO Corporate Investments)XNoot1Kenmerk: ID/ABC/BA 99017140.XNoot2Kenmerk: EZ-99-7.XNoot1Ernst & Young's European Life Sciences 99. Sixth Annual Report, april
1999.XNoot1Ernst & Young's European Life Sciences 99. Sixth Annual Report, april
1999.XNoot1Volksgezondheid, Welzijn en Sport; Landbouw, Natuurbeheer en Visserij;
Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen; Volkshuisvesting Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25518-17.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl