Zorg voor integriteit. Een nulmeting naar integriteitszorg in 2004; Verslag algemeen overleg over het rapport van de Algemene Rekenkamer 'Zorg voor integriteit' (Kamerstuk 30087, nrs. 1-2)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30087, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

22-07-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

30087 nr. 3

18-07-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesHet antwoord van de ministerOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30087Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 32 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 087Zorg voor integriteitnr. 3VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 18 juli 2005De commissie voor de Rijksuitgaven1 en de
vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties2 hebben op 15 juni 2005 overleg gevoerd met minister Remkes van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over het rapport
van de Algemene Rekenkamer «Zorg voor integriteit» (30087,
nrs. 1 en 2).Van dit overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Boelhouwer (PvdA) vindt de conclusies
van de Algemene Rekenkamer nogal hard: er valt nog heel wat te verbeteren
en er is een impuls nodig om het systeem van de integriteitszorg te verbeteren.
Dat laatste was natuurlijk ook de aanleiding voor deze nulmeting.Met de minister kan hij zich wel vinden in de aanbevelingen van de ARK.
Volgens de minister ligt de verantwoordelijkheid voor integriteitszorg bij
RWT's (rechtspersonen met een wettelijke taak) ook meer bij die RWT's, maar
hij gaat daar verder niet op in. De heer Boelhouwer betreurt dat, want uit
het rapport blijkt toch wel duidelijk dat er op dat punt bij RWT's heel wat
te verbeteren valt.De constatering dat er sinds 2004 op het gebied van de cultuuromslag wel
wat slagen zijn gemaakt, vindt hij ook wat mager. Hij heeft zelfs de indruk
dat de ARK in zijn rapport die cultuuraspecten ietwat onderbelicht laat.De heer Boelhouwer vraagt de minister vervolgens hoe hij in relatie tot
de RWT's de klokkenluidersregeling ziet.Het is een goede zaak dat het rapport de tekortkomingen op het gebied
van het integriteitsbeleid van de verschillende ministeries zo helder schetst,
maar de reacties van de ministeries vindt hij over het algemeen niet terecht.
Men zou er toch blij mee moeten zijn dat nu eens heel duidelijk op papier
is gezet waar de zwakke plekken zitten en er een goede start met de verbetering
kan worden gemaakt. Met deze nulmeting kan een goede start worden gemaakt
met een rijksbreed integriteitsbeleid en daar moet dan ook een goed gebruik
van worden gemaakt.Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA) ziet dit
rapport niet alleen als een nulmeting op basis waarvan verder aan integriteitsbeleid
moet worden gewerkt, maar ook als een schets van wat verschillende ministeries
op dit moment aan integriteitsbeleid doen. Het is overigens opvallend dat
de ministeries die het volgens het rapport op dit punt goed doen, juist niet
zo goed uit het recente ARK-rapport over de topbeloningen naar voren zijn
gekomen. De ARK heeft daar zelf geen verklaring voor, maar mevrouw De Pater
wil dit toch deze minister voorhouden. Blijkbaar besteden ministeries die
in de aandacht staan wegens wellichte aantasting van integriteit er veel aandacht
aan om dat te verbeteren, terwijl andere ministeries die in de aandacht staan
omdat er wellicht iets niet helemaal goed zit met de beloningen juist daar
meer aandacht aan besteden. Hiermee wordt wel aangegeven dat integriteitsbeleid
en beloningsbeleid geen computermodellen zijn maar tussen de oren moet zitten
van alle medewerkers. Overigens was het ARK-onderzoek naar de beloningen meer
het gevolg van incidenten, terwijl het integriteitsonderzoek meer voortkomt
uit de behoefte om na te gaan in hoeverre het daarmee op de verschillende
ministeries en RWT's staat.Mevrouw De Pater vindt de titel van het rapport goed gekozen, want integriteit
moet eenieders zorg zijn. Integriteit is meer dan het opstellen en naleven
van regels, er moet ook worden gekeken naar de implicaties ervan. Juist als
situaties veranderen komt het erop aan dat ambtenaren in staat zijn om «moreel»
verantwoord te oordelen en handelen, conform de waarden en normen van goed
ambtenaarschap. Ambtenaren moeten leren nadenken over de normen die voortvloeien
uit het bijzondere karakter van de openbare dienst en moeten doordrongen zijn
van het belang dat die normen worden gehandhaafd en dat zij daar elkaar op
moeten aanspreken. Regels zijn er wel, het komt op de cultuuromslag aan. Welke
mogelijkheden ziet de minister om die te bewerkstelligen? Komen bij functioneringsgesprekken
bijvoorbeeld ook de risico's op het gebied van integriteit van de desbetreffende
dienst of afdeling aan de orde of kunnen ambtenaren die zelf naar voren brengen,
bijvoorbeeld in een ideeënbus?De ARK stelt dat de RWT's zelf een kwetsbaarheidsonderzoek vorm moeten
geven. Waarom is de minister niet voor het benoemen van specifieke sancties
in de modelgedragscode Integriteit Rijk?Mevrouw De Pater herhaalt dat dit onderzoek haars inziens moet dienen
als start van het verder vormgeven van integriteitsbeleid in de openbare dienst.
Het CDA ziet integriteitsbesef of -bewustzijn als een kerncompetentie, waarover
iedere overheidswerknemer dient te beschikken. Zeker op dit moment moet grote
aandacht worden besteed aan het normen- en waardepatroon dat van de overheid
in een democratische rechtsstaat mag worden verwacht en het morele handelen
van de ambtenaar dat daarbij past. Een goed integriteitsbeleid is de eerste
voorwaarde om cynisme – «ze doen maar wat!» – tegen
te gaan.De heer Luchtenveld (VVD) heeft bij verschillende
gelegenheden namens zijn fractie al naar voren gebracht dat integriteitsbeleid
voortdurend op de agenda zou moeten blijven staan. Binnen organisaties moet
dat beleid levend worden gehouden, want niets menselijks is ook ambtenaren
vreemd. Als de gelegenheid zich voordoet en de normen verzwakken, gaan
mensen eerder over tot handelingen die op zich wellicht wel begrijpelijk zijn,
maar uit een oogpunt van integriteit toch niet zijn goed te keuren. Zo was
recent nog de KLPD op een verkeerde manier in het nieuws over het gebruik
van parkeergarages. Dat is in ieder geval niet goed voor de beeldvorming van
deze organisatie.Onderdeel van die voortdurende aandacht voor integriteitsbeleid is dit
rapport van de Algemene Rekenkamer. Het verheugt de heer Luchtenveld dat de
minister de belangrijkste aanbevelingen overneemt en het rapport gebruikt
wordt als basis voor verbeteringen. Ook hij is van mening dat niet kan worden
volstaan met regels en dat ervoor moet worden gezorgd dat integer gedrag tussen
de oren van de medewerkers en natuurlijk ook van bestuurders gaat zitten.
De invulling daarvan kan best wel ietwat per organisatie verschillen. Volstaan
zou kunnen worden met enkele hoofdregels die iedereen als volstrekt logisch
zou moeten aanvaarden, want niet overal hoeven en kunnen ook niet dezelfde
regels worden gehanteerd.Er komt nog een brede discussie over ZBO's en RWT's. Formeel gesproken
kan deze minister inderdaad niet worden aangesproken op het functioneren van
deze instanties op het terrein van integriteit. Toch lijkt het de heer Luchtenveld
wel goed om het signaal af te geven dat het logisch wordt gevonden als de
aanbevelingen van de Algemene Rekenkamer ook door deze instanties uitermate
serieus worden genomen.Het antwoord van de ministerDe minister onderschrijft van harte de wenselijkheid
dat de Algemene Rekenkamer periodiek aandacht besteedt aan integriteit omdat
die nu eenmaal de betrouwbaarheid en onkreukbaarheid van de publieke sector
raakt en daarmee een wezenlijke voorwaarde is voor het vertrouwen in het openbaar
bestuur. Dit thema vraagt en verdient permanente aandacht, zorg en onderhoud
en het is dan ook goed dat de politiek er regelmatig over spreekt, bijvoorbeeld
naar aanleiding van dit soort rapporten van de ARK en wetgeving op dat punt.Hij kan zich inderdaad grotendeels vinden in de aanbevelingen van de ARK
en beschouwt het rapport dan ook vooral als een stimulans om op de door hem
maar ook door afzonderlijke ministeries ingeslagen weg door te gaan. De ARK
heeft vooral gekeken naar het systeem en de instrumenten, maar uit het rapport
en uit internationaal onderzoek blijkt gelukkig ook dat het met de integriteit
van de rijksambtenaar over het algemeen redelijk goed gesteld is. Dat houdt
natuurlijk niet in dat er nooit eens een rotte appel in zit en dat er nooit
eens naar structurele patronen hoeft te worden gekeken. Dat het over het algemeen
wel goed zit met de integriteit van het ambtenarenapparaat blijkt ook wel
uit het aantal meldingen van klokkenluiders bij de CIR, het aantal aangiften
van fraude en het onderzoek naar topbeloningen.De constatering dat er nog het nodige kan worden verbeterd, mag volgens
hem niet leiden tot vertekening van het algemene beeld van de integriteit
van het openbaar bestuur. Natuurlijk kan het systeem van integriteitszorg
zowel bij de ministeries als bij de RWT's nog worden versterkt, al is er de
afgelopen jaren vooral bij ministeries al veel aan het integriteitsbeleid
gedaan. Hij is het ermee eens dat zowel ministeries als RWT's de ruimte moeten
krijgen om integriteitsbeleid op maat te voeren, opdat het ook daadwerkelijk
effectief kan zijn.Bij gedragsbeïnvloeding, het cultuuraspect, gaat het inderdaad om
de implementatie van regelgeving en het integriteitsbewustzijn, het morele
besef, het bespreekbaar maken van dilemma's, openheid en transparantie, de
durf om elkaar aan te spreken op bepaald gedrag. Al die aspecten moeten ook
onderdeel zijn van bijvoorbeeld functioneringsgesprekken en werkoverleggen.
Als er een gedragscode is, mag het niet alleen bij papier blijven, maar moet
die ook worden geïmplementeerd. Dat kan op verschillende
manieren, zoals via bijeenkomsten of met behulp van ideeënbussen.Ministeries beschikken op dit moment al over een uitgebreide set van instrumenten,
hetgeen mede is gebleken uit de inventarisatie Integriteitsbeleid openbaar
bestuur en politie. Aansluitend bij de aanbevelingen van de ARK zullen de
ministeries de komende periode vooral invulling moeten geven aan de beleidscyclus;
risicoanalyse, registratie en monitoring van het integriteitsbeleid. Daarnaast
staat bevordering van het bewustzijn bij leidinggevenden en medewerkers hoog
op de agenda.De minister is het ook eens met de aanbeveling van de ARK om zijn coördinerende
bevoegdheid op dit punt te versterken, hetgeen inderdaad niet wil zeggen dat
voor elk ministerie en elke RWT hetzelfde moet gelden. Hij ziet zijn rol meer
als helper waar dat gevraagd wordt en aanjager waar dat nodig blijkt. In de
eerste plaats lijken hem een centrale registratie van integriteitsinbreuken
en rijksbrede integriteitsaudits, bijvoorbeeld bij inkoop, op het gebied van
nevenfuncties, wenselijk. Met een zekere regelmaat moeten dit soort risicoachtige
aspecten van een organisatie worden bezien. Voorts wil hij proberen om de
afdoening van schendingen van integriteit binnen de rijksoverheid meer op
één lijn te brengen, opdat meer eenduidigheid ontstaat in de
aanpak van dergelijke overtredingen. In samenwerking met de ARK zal zijn ministerie
nagaan op welke manier de effectiviteit van cultuurinterventies en de voortgang
van het beleid kunnen worden gemeten. Ten slotte ligt het in zijn voornemen
om met de ministeries afspraken te maken over de verdere ontwikkeling van
het instrumentarium.De minister veronderstelt het bekend te zijn dat inmiddels wordt geprobeerd
om met andere sectoren op dit punt afspraken te maken, dus ook een verticale
coördinerende lijn in de publieke dienst. In dat verband verwijst hij
naar een brief ter zake die naar de Kamer, VNG, IPO, de Unie van Waterschappen,
het Nederlands Politie-instituut is gestuurd. Binnenkort zal dat een follow
up krijgen. In dat overleg zal worden geprobeerd overeenstemming te bereiken
over een gezamenlijke inzet om in 2007 alle betrokken organisaties te laten
voldoen aan gezamenlijk te formuleren basisnormen. De recente wijzigingen
van de Ambtenarenwet vormen daarvoor mede het kader.Dit jaar wordt ook een Bureau Integriteit voor de openbare sector opgericht
om de sectoren, waaronder de ministeries, te ondersteunen bij de uitvoering
van hun beleid. Daartoe worden instrumenten ontwikkeld, zoals self assessment,
een instrument van risicoanalyse. Hiermee wordt ingespeeld op de aanbevelingen
van de ARK om risicoanalyses uit te voeren als basis van het beleid. Met dit
instrument kan het management eenvoudig en snel zicht krijgen op kwetsbare
functies en processen.De ARK zal in een volgend onderzoek andere RWT'S onderzoeken. Het rapport
zal in 2006 worden uitgebracht. Inderdaad ligt de verantwoordelijkheid voor
een goed integriteitsbeleid bij het management van de individuele RWT's zelf.
De RWT's «hangen» als het ware onder de primaire verantwoordelijkheid
van een ministerie. Hij ziet het als zijn taak om zijn collega's aan te spreken
en aan te sporen om als daar aanleiding toe bestaat in de richting van «hun»
RWT's de nodige actie te ondernemen. BZK ondersteunt en faciliteert ook op
dit punt, bijvoorbeeld via het aanreiken van kaders. Er zijn publiekrechtelijke
RWT's die over het algemeen de rijksregelingen volgen, maar er zijn ook privaatrechtelijke
RWT's die gebruik kunnen maken van de modelregeling van de Stichting van de
Arbeid.Ook de minister was uiteraard zeer onaangenaam getroffen door twee berichten
kort na elkaar, allereerst dat over de KLPD. De korpschef heeft daar op zeer
adequate wijze op gereageerd. Zoiets kan gewoon niet, niet alleen omdat daarmee
particuliere ondernemers zijn benadeeld, maar ook niet omdat in het werktijd
gebeurde en omdat de politie toch een voorbeeldfunctie heeft. Het andere bericht
was voor hem toch van een ietwat andere orde, want de Raad van
Hoofdcommissarissen probeert inmiddels wat systematischer in kaart te brengen
wat er zoal binnen de politie gebeurt. Zo zijn die 150 gevallen ook bekend
geworden. Het is natuurlijk heel goed om alles boven tafel te krijgen uit
een oogpunt van openheid en transparantie, maar naarmate dat succes heeft,
wordt het risico van dit soort berichtgeving alleen maar groter. Het streven
moet er natuurlijk wel op gericht zijn, maar je moet toch niet de illusie
hebben dat het aantal incidenten tot 0 kan worden gereduceerd.Het onderzoek van de ARK naar de topinkomens vond wel in dezelfde weken
plaats als dat naar de integriteit, maar volgens de minister kan daar geen
verband tussen worden gelegd. Het onderzoek naar de topinkomens heeft niet
het beeld opgeleverd van een rijksoverheid die niet integer is op het gebied
van de beloningen, wel dat er hier en daar fouten worden gemaakt, al is iedere
fout er een te veel. Hij houdt het er vooralsnog op dat de indruk van mevrouw
De Pater, namelijk dat enkele ministeries de afgelopen jaren extra aandacht
hebben besteed aan integriteitsbeleid en andere ministeries meer aan de beloningsontwikkeling,
op toeval berust, maar hij zal dat nog eens bezien.Desgevraagd verklaart de minister zich graag bereid om eind dit jaar,
begin volgend jaar een brief naar de Kamer te sturen met daarin de stand van
zaken op het gebied van het integriteitsbeleid. Ook hij geeft er de voorkeur
aan om er meer beleidsmatig over te spreken dan op basis van incidenten. Wellicht
biedt de eerstvolgende begroting ook nog aanknopingspunten om deze discussie
voort te zetten.De voorzitter van de commissie voor de Rijksuitgaven,B. M. de VriesDe voorzitter van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,Noorman-den UylDe griffier van de commissie voor de Rijksuitgaven,Van der WindtXNoot1Samenstelling: Leden: Kalsbeek (PvdA), Van Heemst (PvdA), Noorman-den
Uyl (PvdA), voorzitter, Vos (GroenLinks), Cornielje (VVD), Adelmund (PvdA),
De Wit (SP), Van Beek (VVD), ondervoorzitter, Van der Staaij (SGP), Luchtenveld
(VVD), Wilders (Groep Wilders), De Pater-van der Meer (CDA), Duyvendak (GroenLinks),
Wolfsen (PvdA), Spies (CDA), Eerdmans (LPF), Sterk (CDA), Van der Ham (D66),
Haverkamp (CDA), Van Fessem (CDA), Smilde (CDA), Straub (PvdA), Nawijn (LPF),
Boelhouwer (PvdA), Van Hijum (CDA) en Nijs (VVD).Plv. leden: Klaas de Vries (PvdA), Dijsselbloem (PvdA), Fierens (PvdA),
Halsema (GroenLinks), Sande (VVD), Dubbelboer (PvdA), Kant (SP), Rijpstra
(VVD), Slob (ChristenUnie), Hirsi Ali (VVD), Szabó (VVD), Rambocus
(CDA), Van Gent (GroenLinks), Çörüz (CDA), Van As (LPF),
Van Haersma Buma (CDA), Koser Kaya (D66), Bruls (CDA), Van Bochove (CDA),
Algra (CDA), Hamer (PvdA), Varela (LPF), Leerdam (PvdA), Eski (CDA), Balemans
(VVD) en Vergeer (SP).XNoot2Samenstelling: Leden: Duivesteijn (PvdA), Giskes (D66), ondervoorzitter,
Crone (PvdA), Rouvoet (ChristenUnie), Bibi de Vries (VVD), voorzitter, De
Haan (CDA), Atsma (CDA), Vendrik (GroenLinks), Halsema (GroenLinks), Kant
(SP), Blok (VVD), Ten Hoopen (CDA), De Pater-van der Meer (CDA), Van As (LPF),
Rambocus (CDA), Gerkens (SP), Van Vroonhoven-Kok (CDA), Varela (LPF), De Nerée
tot Babberich (CDA), Aptroot (VVD), Blom (PvdA), Douma (PvdA), Stuurman (PvdA),
Heemskerk (PvdA), Van Dam (PvdA), Schippers (VVD) en Nijs (VVD).Plv. leden: Noorman-den Uyl (PvdA), Fierens (PvdA), Van der Vlies (SGP),
Van Egerschot (VVD), Mosterd (CDA), Kortenhorst (CDA), Van Gent (GroenLinks),
Duyvendak (GroenLinks), De Ruiter (SP), Dezentjé Hamming (VVD), Schreijer-Pierik
(CDA), Hofstra (VVD), Ferrier (CDA), Eerdmans (LPF), Omtzigt (CDA), Vergeer
(SP), Jan de Vries (CDA), Hermans (LPF), Mastwijk (CDA), De Krom (VVD), Smeets
(PvdA), Van Heemst (PvdA), Smits (PvdA), Boelhouwer (PvdA), Kalsbeek (PvdA),
Van Beek (VVD) en Hofstra (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30087-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl